Δημόσια Διαβούλευση επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού

Με την παρούσα επιστολή θέλουμε να σας γνωστοποιήσουμε τις παρατηρήσεις μας σχετικά με την υπό διαβούλευση Κ.Υ.Α. «Έγκριση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού».

Ο συνεταιρισμός μας Α.Π.Σ.Ι. – Η ΠΙΝΔΟΣ δραστηριοποιείται στο Δήμο Ζίτσας της Π.Ε. Ιωαννίνων της Περιφέρειας Ηπείρου. Ο Δήμος Ζίτσας, δεν έχει ενταχθεί στους Δήμους οι οποίοι βρίσκονται σε διαδικασία εκπόνησης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 10, παρ.4,5 της υπό διαβούλευση ΚΥΑ, προβλέπεται:

 «4.Για την εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων ή επιχειρήσεων εφοδιαστικής σε εκτός σχεδίου περιοχές θεσπίζονται οι εξής κατευθύνσεις:

α) Μέχρι την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού του υποκείμενου επιπέδου επιτρέπεται η εγκατάσταση μονάδων εκτός σχεδίου και εκτός ζώνης με θεσμοθετημένη βιομηχανική χρήση ή χρήση εφοδιαστικής/εμπορίου, εξαιρουμένων των μονάδων που εγκαθίστανται στις Περιφερειακές Ενότητες της Περιφέρειας Αττικής και στην Π.Ε. Θεσσαλονίκης, υπό τους περιορισμούς της ισχύουσας νομοθεσίας με τους εξής επιπλέον όρους, για τους οποίους αναλαμβάνεται σχετική νομοθετική πρωτοβουλία:

1. Αύξηση της αρτιότητας σε 10 στρέμματα.
2. Μείωση του ποσοστού κάλυψης σε 20% για τις βιομηχανικές μονάδες και 30% για τις μονάδες εφοδιαστικής.- (με εξαίρεση το ποσοστό κάλυψης αποθηκών κατακόρυφου τύπου (SILO) συναρμολογούμενων (βιδωτών), βιομηχανικών ή εμπορικών αποθηκών, επίσης συναρμολογούμενων και δεξαμενών υγρών καυσίμων, όπου το μέγιστο ποσοστό κάλυψης μπορεί να φτάνει 40%)

β) Τα ισχύοντα σήμερα πολεοδομικά μεγέθη αρτιότητας δύνανται να διατηρηθούν ως έχουν στον ορεινό χώρο και στις ομάδες ΙΙ: Μεγάλα νησιά και ΙΙΙ: Λοιπά κατοικημένα νησιά τωννησιωτικών περιοχών, με εξαίρεση της διατάξεις που αφορούν παρεκκλίσεις ως προς το ποσοστό κάλυψης.

γ) Γύρω από πόλεις και οικισμούς με πληθυσμό μικρότερο των 2.000 κατοίκων βάσει της τελευταίας εκάστοτε απογραφής και σε ζώνη που εκτείνεται έως μέγιστο πλάτος 1000 μέτρα, για πόλεις και οικισμούς με πληθυσμό από 2.001 μέχρι και 10.000 κατοίκους και έως μέγιστο 1.000 μέτρα για πόλεις με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων. Η απόσταση αυτή υπολογίζεται από το όριο του εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου ή από τα όρια των οικισμών που στερούνται ρυμοτομικού σχεδίου:

 

 – Επιτρέπεται ο εκσυγχρονισμός των νομίμως υφισταμένων Α1 και Α2 δραστηριοτήτων, εφόσον υπάρχει ειδική τεκμηρίωση στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης που θα βασίζεται στην ύπαρξη νέων τεχνολογιών που επιτρέπουν τον επαρκή έλεγχο των περιβαλλοντικών επιπτώσεων στις ως άνω πόλεις και οικισμούς.

 

5. Για την εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων ή επιχειρήσεων εφοδιαστικής σε εκτός σχεδίου περιοχές, για τις οποίες έχουν καθοριστεί ζώνες εγκατάστασης παραγωγικών δραστηριοτήτων μεταποίησης και εφοδιαστικής/εμπορίου θεσπίζονται οι εξής κατευθύνσεις:

α) Μέχρι την έγκριση του Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της περιοχής, επιτρέπεται η εγκατάσταση εντός ζωνών με θεσμοθετημένη βιομηχανική χρήση ή χρήση εγκατάστασης παραγωγικών δραστηριοτήτων μεταποίησης και εφοδιαστικής/εμπορίου θεσπίζονται οι εξής κατευθύνσεις:

1. i) Αύξηση της αρτιότητας σε 10 στρέμματα
2. ii) Διατήρηση του ποσοστού κάλυψης σε 30% για τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και 40% για τις εγκαταστάσεις εφοδιαστικής, με βαθμιαία μείωση των επιτρεπόμενων παρεκκλίσεων, οριζόμενη κάθε φορά με αντίστοιχη Υπουργική Απόφαση, με εξαίρεση το ποσοστό κάλυψης αποθηκών κατακόρυφου τύπου (SILO) συναρμολογούμενων (βιδωτών), βιομηχανικών ή εμπορικών αποθηκών, επίσης συναρμολογούμενων και δεξαμενών υγρών καυσίμων, όπου το μέγιστο ποσοστό κάλυψης μπορεί να φτάνει 40%)

iii) Κατά την αδειοδότηση ανέγερσης κτιρίου παραγωγικής εγκατάστασης, δύναται να προβλέπεται η διατήρηση ποσοστού έως 25% της έκτασης της ιδιοκτησίας για την διευκόλυνση της μελλοντικής πολεοδομικής οργάνωσης της περιοχής.

β) Τα ισχύοντα σήμερα πολεοδομικά μεγέθη αρτιότητας δύνανται να διατηρηθούν ως έχουν στον ορεινό χώρο και στις ομάδες ΙΙ: Μεγάλα νησιά και ΙΙΙ: Λοιπά κατοικημένα νησιά των νησιωτικών περιοχών, με εξαίρεση της διατάξεις που αφορούν παρεκκλίσεις ως προς το ποσοστό κάλυψης.

 

γ) Μετά την έγκριση του Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου της περιοχής εφαρμόζονται οι προβλεπόμενοι σ’ αυτό όροι. Κατόπιν επαρκούς αιτιολόγησης μέσω των μελετών των Τοπικών και Ειδικών Σχεδίων δύναται να προσδιορίζονται ειδικότεροι όροι αναφορικά με την ελάχιστη αρτιότητα και το ποσοστό κάλυψης.»

 

 

1. Στην παρ. γ) της περ. 4 του άρθρου 10, δεν διευκρινίζεται με σαφήνεια οι αποστάσεις απο τους οικισμούς.

Σε κάθε περίπτωση οι αποστάσεις από τους οικισμούς πρέπει να καθοριστούν με σαφήνεια και κατηγοροποιηθούν κατά περίπτωση λαμβάνοντας υπ’ όψη ΚΑΙ ην γεωγραφία της περιοχής εγκατάστασης. Στην παριοχή μας οι ιδιοκτησίες σπανίως ξεπερνούν τα 5 στρέματα ενώ περιβάλονται από πλήθος μικρών και διάσπαρτων οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων.   Οι περιοχές Natura επίσης δυσχαιρένουν την χωροθέτηση σε εκτός σχεδίου περιοχές. Πιθανή αύξηση των αποστάσεων από τους οικισμούς εκμηδενίζει την χωροθέτηση οποιασδηποτε επένδυσης.

2. Για τους ίδιους λόγους να επανεξεταστεί η μείωση του ποσοστού κάλυψης.

3. Σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις : Νομίμως υφιστάμενες δραστηριότητες με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας ή οργανωμένοι υποδοχείς με απόφαση έγκρισης ανάπτυξης, εξακολουθούν να λειτουργούν, να εκσυγχρονίζονται, και να επεκτείνονται χωρικά στα γήπεδα όπου είναι΄εγκαταστημένες ή σε όμορα γήπεδα, με τους όρους υπό τους οποίους εγκαταστάθηκαν.

Για τις νομίμως υφιστάμενες δραστηριότητες η ανωτέρω διάταξη θα πρέπει να ισχύει ες αεί, χωρίς χρονικό περιορισμό.

 

Με εκτίμηση,

Ο Πρόεδρος

Α.Π.Σ.Ι. – Η ΠΙΝΔΟΣ

ΑΝΔΡΕΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Συμπληρωματικά προς προηγούμενες υποβολές του στην παρούσα διαβούλευση, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Περιοχών (ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ.) προτείνει τα παρακάτω:

 

1. Να ενταχθεί στο νέο ΕΧΠ-ΒΕ κατεύθυνση υποχρεωτικής εφαρμογής για την θέσπιση κατάλληλων Χρήσεων Γης σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα της χώρας, ώστε να μπορεί να υποδεχθεί τουλάχιστον έναν ΟΥΜΕΔ, τύπου και μεγέθους, που θα εξυπηρετεί τις μακροχρόνιες προοπτικές ανάπτυξης της συγκεκριμένης Περιφερειακής Ενότητας, μαζί με τις συνοδές υποδομές χερσαίων (σταθερής τροχιάς και μη) και διατροπικών μεταφορών για τη σύνδεση με αεροδρόμια και λιμένες για τα εμπορεύματα και με τις αστικές συγκεντρώσεις για τους εργαζόμενους.

 

2. Να δοθεί κατεύθυνση άμεσης εφαρμογής στην εξειδίκευση των αναγκών γης για νέα Επιχειρηματικά Πάρκα ανά Περιφερειακή Ενότητα, ώστε να καταστεί δυνατή η θεσμοθέτηση χρήσεων γης, που θα επιτρέψει την δημιουργία ΟΥΜΕΔ σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα. Συμπληρωματικά, να απαγορευθεί η δημιουργία νέων γηπέδων εντός ΟΥΜΕΔ με μονομερή απόφαση της οικείας ΕΑΔΕΠ για τη μείωση των υφιστάμενων κοινόχρηστων και κοινωφελών χώρων, που υπάρχουν.

 

3. Να προκριθεί η συνύπαρξη παραγωγικών μεταποιητικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων εφοδιαστικής αλυσίδας σε ενιαίους ΟΥΜΕΔ, καθώς αυτοί εκτιμάται ότι θα οδηγήσουν σε συμφερότερη και ομαλότερη εξυπηρέτηση των πρώτων από τις δεύτερες. Η πρακτική είναι διεθνής, όπου ενέχεται επιτόπια παραγωγή, ενώ δεν αντίκειται στη δημιουργία ΟΥΜΕΔ αμιγώς για δραστηριότητες εφοδιαστικής, οι οποίοι συνήθως στοχεύουν στην αποθήκευση και διαμετακόμιση αγαθών, που έχουν παραχθεί μακριά τους, εκτός χώρας ή και εκτός Ευρώπης.

 

4. Παρότι εκτός κειμένου της υπό διαβούλευση ΚΥΑ, 25/35, η Στρατηγική ΜΠΕ που συνοδεύει την ΚΥΑ αναφέρεται σε επιβάρυνση με έως 25 ευρώ/τ.μ. δομούμενης επιφάνειας εκτός σχεδίου με θεσμοθετημένες χρήσεις γης και έως 35 ευρώ/τ.μ. δομούμενης επιφάνειας εκτός σχεδίου και εκτός θεσμοθετημένων χρήσεων, προκειμένου οι τα γήπεδα εκτός ΟΥΜΕΔ να καταστούν λιγότερο ελκυστικά από γήπεδα εντός ΟΥΜΕΔ. Η κατεύθυνση αυτή της ΣΜΠΕ δίνει λανθασμένο σήμα στους μελετητές και τη Διοίκηση: αντί να διευκολύνονται (χρηματοδοτικά, φορολογικά, εγγυητικά) οι επενδυτές να διαχειριστούν το υψηλότερο κόστος γης εντός ΟΥΜΕΔ λόγω των επενδύσεων σε υποδομές που φέρουν, ωθούνται στο να πληρώσουν τα γήπεδα εκτός σχεδίου τεχνηέντως ακριβότερα, καλύπτοντας και νομιμοποιώντας έτσι τις δαπάνες, που έχουν κάνει οι υφιστάμενες ΕΑΔΕΠ στους οικείους τους ΟΥΜΕΔ, ανεξαρτήτως εάν αυτές έχουν υπάρξει εύλογες ή μη. Παράλληλα, ποσοτικοποιείται έμμεσα το μέσο κόστος των υποδομών στους υφιστάμενους ΟΥΜΕΔ σε μεταξύ 25 και 35€/τ.μ. δομούμενης επιφάνειας. Εάν υπάρχει πρόθεση σοβαρής εξέτασης μέτρων, με τα οποία οι ΟΥΜΕΔ θα καταστούν ελκυστικοί τόποι [μετ]εγκατάστασης βιομηχανικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων εφοδιαστικής αλυσίδας, ως τόποι που προσφέρουν υψηλή ανταγωνιστικότητα εντός των περιβαλλοντικών και κοινωνικών ορίων του πλανήτη, προτείνεται τα μέτρα αυτά να δομηθούν γύρω από την εξίσωση προς τα κάτω -με εργαλεία χρηματοπιστωτικά και φορολογικά- του κόστους αγοράς γηπέδου, εγκατάστασης και λειτουργίας εντός ΟΥΜΕΔ με το διαφαινόμενα χαμηλότερο κόστος αγοράς γηπέδου, εγκατάστασης και λειτουργίας εκτός ΟΥΜΕΔ.

 

5. Συναφώς προς το προηγούμενο σχόλιο, αναφορικά με την ορθή κατεύθυνση οικονομικών παρεμβάσεων στη χωροθέτηση βιομηχανίας και εφοδιαστικής, κρίνεται απολύτως αντιπαραγωγική η επιβολή από τις ΕΑΔΕΠ προς ενδιαφερόμενους επενδυτές, αποκλειστικά της απόκτησης Δικαιώματος Επιφανείας (μακροχρόνιας μίσθωσης) σε γήπεδα εντός ΟΥΜΕΔ αντί της αγοράς των γηπέδων. Αντί αυτής της επιβολής, ο ΠΑ.Σ.Ε.ΒΙ.ΠΕ εισηγείται την προαιρετική επιλογή μεταξύ της απόκτησης Δικαιώματος Επιφανείας σε ένα γήπεδο και της αγοράς του, αναλόγως των οικονομικών προβλέψεων του ενδιαφερόμενου επενδυτή. Για παράδειγμα, υπολογισμοί μας για συγκεκριμένα γήπεδα σε ΟΥΜΕΔ που διαχειρίζεται η ΕΑΔΕΠ «ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ ΑΕ» δείχνουν συντριπτικά ακριβότερη τη λύση του Δικαιώματος Επιφανείας μετά τα πρώτα επτά (7) έτη, χρονικό ορίζοντα σαφώς μικρότερο από τη συνήθη ζωή βιομηχανικών επενδύσεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, ο επενδυτής -εάν είχε το δικαίωμα- θα επέλεγε να αγοράσει το γήπεδο, καθιστώντας βιωσιμότερη την επένδυσή του.

Στο πλαίσιο της διαβούλευσης του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, το Επιμελητήριο Λάρισας καταθέτει τις παρακάτω προτάσεις:

1.Θεωρούμε ότι προβληματίζει το γεγονός ότι ζητείται σήμερα η αύξηση της εκτός σχεδίου αρτιότητας, όταν η πολιτεία δεν προσφέρει εντός σχεδίου εκτάσεις για τη χωροθέτηση νέων επιχειρήσεων. Κρίνουμε ότι αποτέλεσμα αυτού θα είναι ο περιορισμός της ίδρυσης νέων επιχειρήσεων, ειδικά των μικρών και μεσαίων που αποτελούν την ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Ζητούμε επίσης να ληφθεί υπόψη ο προβληματισμός που κυριαρχεί για τα Data Centers και τις διατάξεις αποθήκευσης της ηλεκτρικής ενέργειας.

2.Παράλληλα κρίνουμε ότι απαιτείται περαιτέρω εξειδίκευση του Σχεδίου στα αντικείμενα της βιομηχανίας και την εφοδιαστικής. Το καταληκτικό εδάφιο των Σκοπών του Σχεδίου περί «…προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης, η οποία περιλαμβάνει τρεις διαστάσεις: την προστασία του περιβάλλοντος, την κοινωνική ισότητα και συνοχή, την οικονομική ευημερία και την ανάπτυξη» θα μπορούσε να αποτελεί καταληκτικό εδάφιο του Σχεδίου της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής, στην περίπτωση όμως του Σχεδίου για τη βιομηχανία και την εφοδιαστική κρίνουμε ότι όφειλε να είναι πιο ειδικό.

3.Επιπλέον καθώς θεωρούμε ότι ο όρος «Εφοδιαστική» αναφέρεται κυρίως στην διανομή (κατανάλωση), θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ο όρος «εμπορευματικό κέντρο» που αναφέρεται πρωτίστως στη συλλογή (παραγωγή) και διευκολύνει σημαντικά, ιδιαίτερα τις μικρομεσαίες εξαγωγικές επιχειρήσεις με τις παρεχόμενες υπηρεσίες του.

4.Αναφορικά με τη διατύπωση της παρ. 1 εδ. ιε. του άρθρου 1 «Ορεινός χώρος: Περιοχές με υψόμετρο άνω των 600 μ.» σημειώνουμε ότι η ορεινότητα ενός χώρου δεν προσδιορίζεται μόνο από το υψόμετρο αλλά και από την κλίση του εδάφους.

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή έχει προσδιορίσει με αποδεκτή επιστημονική μεθοδολογία όλη την Ελληνική επικράτεια ανά Δημοτική Κοινότητα ή Δημοτική Ενότητα ή Δήμο, ως προς την ορεινότητά της, και με βάση αυτόν τον χαρακτηρισμό εφαρμόζονται πολιτικές από άλλα Υπουργεία όπως η ενίσχυση ορεινών και μειονεκτικών περιοχών.

Ειδικά για τις οικονομικές δραστηριότητες της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής οι οποίες αναζητούν κατά το δυνατόν επίπεδες επιφάνειες για την ανάπτυξή τους, αποτελεί ζήτημα κρίσιμης σημασίας.

Για τις δραστηριότητες αυτές θεωρούμε ότι όμοια μειονεκτήματα παρουσιάζει και ο ημιορεινός χώρος.

Επιπλέον η ερημοποίηση του ορεινού και του ημιορεινού χώρου αποτελεί κρίσιμο ζήτημα για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας και ειδικότερα για τις επαρχίες της ΠΕ Λάρισας.

Για τους λόγους αυτούς ζητούμε την αντικατάσταση της παρ. 1 εδ. ιε. του άρθρου 1 «Ορεινός χώρος: Περιοχές με υψόμετρο άνω των 600 μ.» ως ακολούθως:

«Ορεινός και Ημιορεινός χώρος: Τα γεωγραφικά όρια των Δημοτικών Κοινοτήτων της ηπειρωτικής χώρας που έχουν χαρακτηριστεί ως Ορεινές και Ημιορεινές από την ΕΛΣΤΑΤ».

5.Στο ίδιο άρθρο 1 παρ. 1, εδ. το περιεχόμενο του όρου «ιδ. Περιαστικές ζώνες: Ζώνες που περιβάλλουν τους οικισμούς, σε απόσταση τέτοια που να καθιστά πιθανές τις άμεσες οχλήσεις των οικιστικών δραστηριοτήτων από τη βιομηχανική δραστηριότητα» θα πρέπει να διευκρινιστεί περαιτέρω εις όσον αφορά την τιμή της απόστασης και ενδεχομένως με διαβάθμιση ανάλογα με το δυναμικό των μονάδων.

6.Η Ομαδοποίηση των Περιφερειακών Ενοτήτων (Π.Ε.) της Χώρας στο άρθρο 4 με βάση τη βιομηχανία σε τέσσερις Ομάδες (κατηγορίες), για τις οποίες προσδιορίζονται κατευθύνσεις χωροταξικής πολιτικής με βάση την επιδίωξη και το επίπεδο  ανάπτυξης της βιομηχανίας, θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω .

Είναι αυτονόητο ότι άλλα ζητήματα τίθενται για τις αναπτυγμένες περιοχές και άλλα για τις αναπτυσσόμενες, οι οποίες στο Σχέδιο τίθενται στην ίδια Ομάδα Β, καθώς είναι και άλλοι οι τρόποι αντιμετώπισής τους. Σε καμία θεώρηση οντοτήτων οι αναπτυγμένες και οι αναπτυσσόμενες δεν εντάσσονται στην ίδια κατηγορία.

Για το λόγο αυτό θεωρούμε ότι θα πρέπει να αποτελέσουν ξεχωριστές κατηγορίες.

Επιπλέον στην Ομάδα Β θα πρέπει να προστεθεί η κατεύθυνση:

….) Ενίσχυση της δυνατότητας χωροθέτησης Ε.Π.Μ.Μ.Μ. για υφιστάμενες μονάδες ή μονάδες με χωροθετική εξάρτηση από πρώτες ύλες.

Αντίστοιχα, η Ομαδοποίηση των Περιφερειακών Ενοτήτων (Π.Ε.) της Χώρας στο άρθρο 5, σε πέντε (5) ομάδες ανάλογα με το μέγεθος εφοδιαστικής δραστηριότητας που συγκεντρώνουν και τον ρόλο τους, είναι ακόμα περισσότερο προβληματική σε σχέση με την κατηγοριοποίηση με βάση την βιομηχανία.

Για παράδειγμα στην «Ομάδα Γ:  Ενδιάμεσα Εφοδιαστικά κέντρα διαπεριφερειακής εμβέλειας», περιλαμβάνονται και οι Περιφερειακές Ενότητες Καβάλας και Έβρου, όταν είναι γνωστό στον καθένα ότι οι οικισμοί Καβάλας και Αλεξανδρούπολης με τους λιμένες τους και τις μεταφορικές συνδέσεις τους, επιδιώκεται να γίνουν πύλες εισόδου/εξόδου για τις χώρες της Ανατολικής Βαλκανικής και όχι μόνο. Αυτό συμβαίνει γιατί ο όρος εφοδιαστικής, παρά τον ορισμό που δίνεται στο άρθρο 1, θα έπρεπε να συμπεριλαμβάνει το διαμετακομιστικό εμπόριο ή τις εξαγωγές, όπως έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενη παράγραφο.

Όμοια, όσον αφορά στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας εντάσσεται και αυτή στην ίδια «Ομάδα Γ» παρά την δυναμικότητα των μεταποιητικών επιχειρήσεων του πρωτογενή τομέα της θεσσαλικής αγροτικής ενδοχώρας και τον κυρίαρχο εξαγωγικό προσανατολισμό τους.

Θεωρούμε λοιπόν ότι τουλάχιστον η Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας θα πρέπει να ενταχθεί στην Ομάδα Β περί «Μεγάλα εφοδιαστικά κέντρα και πύλες εισόδου» και να μετονομαστεί αυτή σε «Ομάδα Β: Μεγάλα εφοδιαστικά κέντρα και πύλες εισόδου/εξόδου». Θυμίζουμε ότι ο ΟΣΕ προγραμματίζει στην Περιφερειακή Ενότητα Λάρισας την ανάπτυξη μεγάλου εμπορευματικού κέντρου σε έκταση 400 στρεμμάτων με τη μέθοδο της σύμβασης παραχώρησης.

7.Στο άρθρο 7 παρ. 4 θα πρέπει να διευκρινιστεί ποιες είναι οι «αγροτικές πρώτες ύλες ιδιαίτερα ευπαθείς στη μεταφορά» και ποιο είναι το αρμόδιο γνωμοδοτικό όργανο στις Διευθύνσεις Αγροτικής Ανάπτυξης των οικείων Περιφερειακών Ενοτήτων για την υπαγωγή ή μη μιας μονάδας στην κατηγορία αυτής της παραγράφου π.χ. Δ/ντής διεύθυνσης, ΠΕΧΩΠ ΠΕ κλπ.

8.Στο άρθρο 10 παρ. 5, διαφωνούμε με την αύξηση της αρτιότητας σε 10 στρέμματα, καθώς πρόκειται για περιοχές για τις οποίες έχουν ήδη καθοριστεί ζώνες εγκατάστασης παραγωγικών δραστηριοτήτων μεταποίησης και εφοδιαστικής/εμπορίου, με Σχέδια που είχαν εγκριθεί με προηγούμενους νόμους (ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ/ΖΟΕ), και είχαν ακολουθηθεί για την σύνταξή τους όλες οι απαιτούμενες διαδικασίες.

Τα εκπονούμενα σήμερα ή μελλοντικά Τοπικά ή Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια θα αναθεωρήσουν αυτά και θα θέσουν νέα όρια αρτιότητας, κατόπιν μελέτης των τοπικών δεδομένων όπως μεγέθη γεωτεμαχίων κλπ..

Η οριζόντια αύξηση της αρτιότητας στα 10 στρέμματα χωρίς αιτιολόγηση της τιμής είναι αυθαίρετη, και στην περίπτωση που έχουν ήδη καθοριστεί χρήσεις γης καταχρηστική. Για τους λόγους αυτούς είναι για εμάς μη αποδεκτή και ζητούμε την απάλειψη της σχετικής παραγράφου.

Στο δε εδάφιο β’, θα πρέπει να προστεθεί ο όρος «ημιορεινό» και από

«β) Τα ισχύοντα σήμερα πολεοδομικά μεγέθη αρτιότητας δύνανται να διατηρηθούν ως έχουν στον ορεινό χώρο και στις ομάδες ΙΙ: Μεγάλα νησιά και ΙΙΙ: Λοιπά κατοικημένα νησιά των νησιωτικών περιοχών, με εξαίρεση της διατάξεις που αφορούν παρεκκλίσεις ως προς το ποσοστό κάλυψης.»

να διαμορφωθεί ως ακολούθως:

«β) Τα ισχύοντα σήμερα πολεοδομικά μεγέθη διατηρούνται ως έχουν στον ορεινό και ημιορεινό χώρο, και στις ομάδες ΙΙ: Μεγάλα νησιά και ΙΙΙ: Λοιπά κατοικημένα νησιά των νησιωτικών περιοχών, μέχρι την έγκριση Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων τα οποία θα τα επανακαθορίσουν.»

Επίσης στο εδάφιο β’, της παρ. 4 προτείνουμε από:

β) Τα ισχύοντα σήμερα πολεοδομικά μεγέθη αρτιότητας δύνανται να διατηρηθούν ως έχουν στον ορεινό χώρο και στις ομάδες ΙΙ: Μεγάλα νησιά και ΙΙΙ: Λοιπά κατοικημένα νησιά των νησιωτικών περιοχών, με εξαίρεση της διατάξεις που αφορούν παρεκκλίσεις ως προς το ποσοστό κάλυψης.

να αντικατασταθεί επίσης σε:

«β) Τα ισχύοντα σήμερα πολεοδομικά μεγέθη διατηρούνται ως έχουν στον ορεινό και ημιορεινό χώρο, και στις ομάδες ΙΙ: Μεγάλα νησιά και ΙΙΙ: Λοιπά κατοικημένα νησιά των νησιωτικών περιοχών, μέχρι την έγκριση Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων τα οποία θα τα επανακαθορίσουν.»

Συμπερασματικά, θεωρούμε ότι οι ως άνω αναφερόμενες αλλαγές θα συμβάλουν στους σκοπούς του Σχεδίου, όπως αυτοί τίθενται στο άρθρο 1 περί «…προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ανάπτυξης, η οποία περιλαμβάνει τρεις διαστάσεις: την προστασία του περιβάλλοντος, την κοινωνική ισότητα και συνοχή, την οικονομική ευημερία και την ανάπτυξη», και ζητούμε την υιοθέτησή τους.

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ του ΣΕΠΟΧ για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα

Το σχέδιο ΚΥΑ για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, που έχει τεθεί σε διαβούλευση από το ΥΠΕΝ, αναθεωρεί το πρώτο ΕΧΠ-Β που είχε θεσμοθετηθεί το 2009. Αν και ο δευτερογενής τομέας παραγωγής περιλαμβάνει τη βιομηχανία, την εξόρυξη, την ενέργεια και τη συλλογή και διανομή νερού, το Ειδικό Πλαίσιο εστιάζεται σαφώς στη βιομηχανία και την εφοδιαστική με κατευθύνσεις αλλά και συγκεκριμένες ρυθμίσεις, που εξειδικεύονται ανά περιφερειακή ενότητα σε ένα εκτενές παράρτημα. Οι λοιποί κλάδοι του δευτερογενούς λαμβάνονται υπόψη, αλλά ενσωματώνονται στο Πλαίσιο διατηρώντας διασυνδέσεις με τη βιομηχανία.

Η γενική εκτίμηση του ΣΕΠΟΧ είναι ότι παρά τις πολλές κατηγορίες και ρυθμίσεις που περιλαμβάνει, και τη γενική εκφρασμένη πολιτική ενίσχυσης της βιομηχανικής βάση της χώρας με «διατήρηση, αναβάθμιση και λελογισμένη επέκταση υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων, αναπτυξιακών αξόνων και αλυσίδων αξίας», στο ΕΧΠ δεν αποτυπώνονται καινοτόμες χωρικές-αναπτυξιακές κατευθύνσεις, ενώ ταυτόχρονα διευκολύνεται η χωροθέτηση των μονάδων ακόμα και σε προστατευόμενες περιοχές.

Τονίζεται ότι ένα Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν μπορεί να υποκαθιστά την αναπτυξιακή πολιτική για τη βιομηχανία, αλλά θα όφειλε να υπάρχει λογική αλληλοσυμπλήρωσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι στους στόχους του ΕΧΠ (άρ. 3) έχουν υπεισέλθει στόχοι για χρηματοδοτήσεις και φορολογικά κίνητρα χωρίς χωρική αναφορά, οι οποίοι δεν σχετίζονται με το αντικείμενο ενός Χωροταξικού Πλαισίου εθνικού επιπέδου – π.χ. βλ. στόχοι (στ) για «διάθεση χρηματοδοτικών πόρων» και (ζ) για «ενίσχυση πολιτικών αξιοποίησης πόρων από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα).

Γενικές παρατηρήσεις

Το σχέδιο ΚΥΑ του ΕΧΠ για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική γενικά διατηρεί το σκεπτικό και τη γενική προσέγγιση του ισχύοντος ΕΧΠ-Β, με την προσθήκη κατευθύνσεων για συγκεκριμένες δραστηριότητες αλλά και διευρύνοντας τις δυνατότητες χωροθέτησης μονάδων βιομηχανίας και εφοδιαστικής ακόμα και σε κατηγορίες περιοχών που τελούν διαχρονικά σε καθεστώς περιβαλλοντικής προστασίας.

• Οι δύο κατηγορίες στις οποίες δίνεται έμφαση με το νέο ΕΧΠ-Β είναι: (α) οι δραστηριότητες και εγκαταστάσεις της εφοδιαστικής αλυσίδας, για τις οποίες προβλέπει τον διπλασιασμό της προσέλκυσης και διακίνησης φορτίων ως το 2032, χωρίς, ωστόσο, να προβαίνει σε ιδιαίτερες εξειδικεύσεις ως προς τη χωρική της οργάνωση και (β) οι αναδυόμενοι ή νεοφυείς κλάδοι όπως οι βιομηχανίες παραγωγής κρίσιμων και στρατηγικών πρώτων υλών της ΕΕ.
• Επιχειρείται σαφώς η άρση περιορισμών για εγκατάσταση μονάδων βιομηχανίας και εφοδιαστικής σε προστατευόμενες περιοχές, δασικές περιοχές, γη υψηλής παραγωγικότητας, εκτός σχεδίου περιοχές και περιοχές εκτός σχετικών ζωνών χρήσεων, καταστρατηγώντας πάγιες αρχές του χωρικού σχεδιασμού και της περιβαλλοντικής προστασίας.
• Το κρίσιμο θέμα του ανταγωνισμού της βιομηχανίας με άλλες χρήσεις γης και παραγωγικές δραστηριότητες δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς, ενώ υιοθετείται η παράδοξη επιδίωξη για «ισόρροπη ανάπτυξη μεταξύ της βιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας με κλάδους ή δραστηριότητες με τις οποίες υπάρχει δυνητικός ανταγωνισμός σε επίπεδο χρήσεων γης ή για την αξιοποίηση των ίδιων πόρων…» (άρ. 3, στόχος ια). Η διατύπωση αυτή θα όφειλε να αφορά την ισόρροπη ανάπτυξη γενικά του χώρου και όχι κάποια «ισορροπία» μεταξύ των ίδιων των κλάδων και δραστηριοτήτων. Ορθότερη είναι η διατύπωση, κατά το ισχύον ΕΧΠ-Β, περί «εξορθολογισμού των σχέσεων της βιομηχανίας» με άλλους κλάδους και δραστηριότητες για την επίλυση συγκρούσεων χρήσης γης.
• Το ΕΧΠ βασίζεται σε στοιχεία και δεδομένα τα οποία δεν είναι επαρκώς επικαιροποιημένα, φτάνοντας συνήθως ως το 2018. Το γεγονός αυτό δημιουργεί έλλειμμα τεκμηρίωσης, ειδικά για κλάδους που σχετίζονται έντονα με την κατασκευαστική δραστηριότητα και για τους οποίους βάσιμα μπορεί να εκτιμηθεί ότι τα μεγέθη τους είναι σήμερα αρκετά υψηλότερα από αυτά του 2018. Επιπλέον, αν και στις επικεφαλίδες του κειμένου του ΕΧΠ αναφέρεται ως αντικείμενο η «Αξιολόγηση και Αναθεώρησή του» στην πραγματικότητα δεν φαίνεται να έχει καταρτιστεί Έκθεση Αξιολόγησης του ισχύοντος Πλαισίου, δεδομένου ότι ούτε περιλαμβάνεται η ίδια στο κείμενο, ούτε υπάρχει κάποια αναφορά στο περιεχόμενό της. Ωστόσο ο ν. 4759/2020 (άρ. 7, παρ. 4) προβλέπει ρητή υποχρέωση του ΥΠΕΝ για τη σύνταξή σχετικών εκθέσεων. Οι τρεις σελίδες του «Εκτιμώντας ιδίως τα ακόλουθα..» δεν μπορούν να καλύψουν τη σχετική έλλειψη της Έκθεσης Αξιολόγησης.
• Το προωθούμενο σχέδιο ΕΧΠ περιλαμβάνει πολλές κατηγορίες χώρων και δραστηριοτήτων, οι οποίες, όπως εισάγονται, περιπλέκουν την κατανόηση των προωθούμενων κατευθύνσεων και ρυθμίσεων (άρ. 4). Σημειώνεται ότι οι Περιφερειακές Ενότητες οργανώνονται σε 4 κατηγορίες (μητροπολιτικές περιοχές, αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες περιοχές, περιοχές ενίσχυσης και περιοχές ισχυρής ενίσχυσης) και ο χώρος γενικότερα σε 6 κατηγορίες (ορεινός, παράκτιος, νησιωτικός, λοιπά νησιά, Γεωργική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, Προστατευόμενες Περιοχές Δικτύου Natura). Επιπλέον, προσδιορίζονται πόλοι και άξονες που εντάσσονται σε ακόμα 4 κατηγορίες (εντατικοποίησης, επέκτασης, ποιοτικής αναδιάρθρωσης και στήριξης). Η επεξήγηση των όρων, του περιεχομένου των συγκεκριμένων κατηγοριών, καθώς και των διαφοροποιήσεων μεταξύ τους δεν τεκμηριώνεται επαρκώς. Κατ’ επέκταση, δεν αιτιολογείται η ονομασία των κατηγοριών αυτών σε σχέση με το λεκτικό που τις συνοδεύει.

Από το Παράρτημα και τον συνοδευτικό χάρτη του ΕΧΠ-Β γίνεται εμφανής η πρόθεση για εντατικοποίηση και επέκταση του δευτερογενή τομέα με έμφαση στη Βόρεια Ελλάδα κατά μήκος του αναπτυξιακού άξονα της Εγνατίας.

• Σε αντίθεση με τις προσθήκες για τις προαναφερόμενες δύο κατηγορίες βιομηχανικών μονάδων, εντύπωση προκαλεί η απουσία ρητών αναφορών και κατευθύνσεων για τα κέντρα δεδομένων (data centres), τα οποία αποτελούν μια ιδιαίτερα σημαντική πρόσφατη δυναμική, με διαπιστωμένες μεγάλες επιπτώσεις στο περιβάλλον, τους υδατικούς πόρους, και τη θερμοκρασία.

Στη συνέχεια, ο ΣΕΠΟΧ εφιστά την προσοχή σε τέσσερεις κρίσιμες ενότητες: την ανάγκη συμμόρφωσης με τις επιταγές της περιβαλλοντικής προστασίας, τα κριτήρια χωροθέτησης εγκαταστάσεων Seveso, τις σχέσεις εκτός σχεδίου δόμησης και οργανωμένων υποδοχέων και τις παραγωγικές δραστηριότητες στον αστικό ιστό.

Περιβαλλοντική προστασία

Η ενότητα των περιβαλλοντικών δεσμεύσεων αναφορικά με τη χωροθέτηση βιομηχανικών-μεταποιητικών δραστηριοτήτων και δραστηριοτήτων εφοδιαστικής αλυσίδας (άρ. 6) επαναλαμβάνει μια σειρά ρυθμίσεων και απαγορεύσεων που είναι εκ των ουκ άνευ, δηλαδή ισχύουν ούτως ή άλλως. Συγχρόνως, όμως, περιλαμβάνει μια σειρά κατευθύνσεων που συνιστούν υποχωρήσεις σε κεφαλαιώδεις  περιβαλλοντικές πολιτικές και ρυθμίσεις όσον αφορά στη χωροθέτηση παραγωγικών δραστηριοτήτων:

• Σε βάρος δασών και δασικών εκτάσεων όπου επιτρέπει τη χωροθέτηση διαφόρων ειδών βιομηχανικών μονάδων στα δάση (τυροκομεία, οινοποιεία, αποσταγματοποιεία, ποτοποιεία, εμφιαλωτήρια, ελαιοτριβεία, σφαγεία), χωρίς τεκμηρίωση για τους λόγους που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν μια κατά παρέκκλιση της δασικής νομοθεσίας χωροθέτηση. (άρ. 8)
• Σε βάρος της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας για την οποία προβλέπεται μεν ως γενικός κανόνας η απαγόρευση χωροθέτησης βιομηχανικών μονάδων, αλλά προωθείται ως κατεύθυνση προς το υποκείμενο επίπεδο σχεδιασμού η εξαίρεση για τα Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης υφιστάμενων άτυπων συγκεντρώσεων βιομηχανίας.

Υπογραμμίζονται οι ιδιαίτερα επικίνδυνες διατυπώσεις που εμπεριέχει το άρ. 6, οι οποίες, όταν αναφέρονται στη χωροθέτηση μονάδων μεταποίησης και εγκαταστάσεων εφοδιαστικής, κάνουν λόγο για «συνεκτίμηση» περιβαλλοντικών δεσμεύσεων και «αξιολόγηση κατά προτεραιότητα τόσο από τον υποκείμενο σχεδιασμό όσο και στο στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης». Ο ΣΕΠΟΧ τονίζει ότι τα θέματα περιβαλλοντικής προστασίας έχουν νομική ισχύ και δεν αποτελούν πεδίο «αξιολόγησης» ή «συνεκτίμησης».

Ο ΣΕΠΟΧ θεωρεί ότι το ΕΧΠ οφείλει:

• να δίνει κατεύθυνση για υπόγειες εξορυκτικές δραστηριότητες που σε κάθε περίπτωση δεν μπορούν να παρακάμπτουν τη δασική νομοθεσία,
• να μην αντιτίθεται στην προστασία των λιμνών και να μην εξισώνει το λιμναίο μέτωπο με τον παράκτιο χώρο όσον αφορά στη μετακίνηση φορτίων (μεγάλων και επικίνδυνων) (άρ. 7),
• να εφαρμόσει περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και με αναφορά στα Προστατευόμενα Τοπία και Φυσικούς Σχηματισμούς.
• να προστατεύει με ρητές χωρικές κατευθύνσεις τη Γεωργική Γη Υψηλής Παραγωγικότητας (ΓΓΥΠ).

Αρνητική εντύπωση προκαλεί επίσης η απουσία οποιασδήποτε μέριμνας για βεβαρημένα από τις παραγωγικές δραστηριότητες τοπία, για την επαναφορά οικολογικών συστημάτων, την εξυγίανση εδαφών, ή κατευθύνσεις για τον ανασχεδιασμό τοπίων και τον Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης.

Εγκαταστάσεις Seveso

Σύμφωνα με το σχέδιο ΚΥΑ του ΕΧΠ, οι εγκαταστάσεις Seveso επιτρέπονται καταρχήν παντού σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες και κατηγορίες (μητροπολιτικές περιοχές, αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες περιοχές, περιοχές ενίσχυσης και περιοχές ισχυρής ενίσχυσης), ενώ προβλέπονται δεσμεύσεις και κριτήρια χωροθέτησης (άρ. 11).

Υπενθυμίζοντας τα σοβαρά θέματα ασφάλειας, πολιτικής προστασίας και περιβαλλοντικής προστασίας που εν δυνάμει συνδέονται με τις εγκαταστάσεις Seveso, ο ΣΕΠΟΧ επισημαίνει ότι:

• κατ’αρχήν αποδεκτή είναι η χωροθέτηση μονάδων που εξυπηρετούν τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• το ΕΧΠ θα όφειλε να παρέχει χωρικές κατευθύνσεις για επίλυση ζητημάτων που χρονίζουν ενώ εμφανίζονται συστηματικά, όπως το θέμα επιλογής θέσεων για εγκαταστάσεις Seveso στο νησιωτικό χώρο.

Εκτός σχεδίου δόμηση και οργανωμένοι υποδοχείς

Το σχέδιο ΚΥΑ του ΕΧΠ διατηρεί καταρχήν τη γενικά ορθή με χωροταξικούς όρους κατεύθυνση μετάβασης από τη μεμονωμένη χωροθέτηση βιομηχανικών μονάδων και τις άτυπες βιομηχανικές συγκεντρώσεις (ΑΒΣ) προς τους οργανωμένους υποδοχείς μεταποιητικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (ΟΥΜΕΔ).

Επισημαίνεται, βέβαια, ότι η κατεύθυνση για τη μεταφορά σε οργανωμένους υποδοχείς έχει παρουσιάσει σημαντικές προκλήσεις στην εφαρμογή της. Επ’ αυτού, το ΕΧΠ κάνει λόγο για ανάγκη «τροποποίησης των όρων εκτός σχεδίου δόμησης και εγκατάστασης, ενίσχυση της επιλογής εγκατάστασης εντός ΟΥΜΕΔ και κεφαλαιακές και διαδικαστικές ρυθμίσεις μείωσης του κόστους γης εντός αυτών» («εκτιμώντας ιδίως τα ακόλουθα»).

Ωστόσο, εδώ προκύπτει μια αντίφαση μεταξύ στόχων και προβλέψεων του ΕΧΠ:

• Αφενός προωθείται μια μικρή αύξηση της αρτιότητας στα 10 στρέμματα για εγκατάσταση μεμονωμένων βιομηχανικών μονάδων ή επιχειρήσεων σε εκτός σχεδίου περιοχές, στην Περιφέρεια Αττικής και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης και σε εκτός σχεδίου περιοχές για τις οποίες έχουν καθοριστεί ζώνες εγκατάστασης παραγωγικών δραστηριοτήτων μεταποίησης και εφοδιαστικής εμπορίου (άρ. 10).
• Αφετέρου, προωθείται μια ελαχιστοποίηση του μεγέθους των Επιχειρηματικών Πάρκων (ΕΠ) στα 15 στρέμματα στις αναπτυγμένες και αναπτυσσόμενες περιοχές (Β), τις περιοχές ενίσχυσης (Γ) και τις περιοχές ισχυρής ενίσχυσης (Δ) (άρ. 5). Ειδικότερα, ως προς τις προτεινόμενες κατηγορίες χώροι προβλέπεται ελάχιστη έκταση ΕΠ: στον ορεινό χώρο 15 στρ. για ΕΠ εξυγίανσης και 20 στρ. για ΕΠ τύπου Α2· στον νησιωτικό χώρο 20 στρ. για ΕΠ εξυγίανσης και για ΕΠ τύπου Α2· στα λοιπά νησιά 15 στρ. για ΕΠ εξυγίανσης και ΕΠ τύπου Α2 (άρ. 8).
• Επιπλέον, αναγνωρίζεται η δυνατότητα δημιουργίας μικρού μεγέθους κέντρων εφοδιαστικής (ακόμη και λιγότερο των 10 στρεμμάτων) στην Περιφέρεια Αττικής και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκη, στην περιφέρεια του κύριου αστικού κέντρου κάθε ηπειρωτικής Περιφερειακής Ενότητας και στις νησιωτικές Περιφερειακές Ενότητες (άρ. 5).

Ο ΣΕΠΟΧ θεωρεί ότι η αύξηση της αρτιότητας είναι ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο του χωρικού σχεδιασμού και επισημαίνει ότι χρειάζονται περισσότερο τολμηρά μέτρα προκειμένου να μειωθεί η διάχυση των παραγωγικών δραστηριοτήτων στον περιαστικό και εξωαστικό χώρο. Τονίζει, επίσης ότι, αν δεν υπάρχει πολεοδομικός σχεδιασμός, η ελαχιστοποίηση της έκτασης των Επιχειρηματικών Πάρκων και η εισαγωγή μικρού μεγέθους κέντρων εφοδιαστικής στον περιαστικό και εξωαστικό χώρο επί της ουσίας αναιρεί τη λειτουργία ενός «οργανωμένου υποδοχέα» και εν πολλοίς διατηρεί και ενισχύει την εκτός σχεδίου δόμηση.

Αστικός χώρος και παραγωγικές δραστηριότητες  

Ένα ουσιαστικό έλλειμμα του σχεδίου ΚΥΑ του ΕΧΠ για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα αφορά στο ότι παραβλέπει ολοκληρωτικά τις σημαντικές συναρτήσεις των παραγωγικών δραστηριοτήτων με τον αστικό ιστό και, ιδίως με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, βιομηχανίες, βιοτεχνίες και δραστηριότητες της εφοδιαστικής αλυσίδας τοπικής εξυπηρέτησης. Το ΕΧΠ θα όφειλε να δίνει σαφή κατεύθυνση χωρικής «συμβίωσης», τόσο στα μεγάλα αστικά κέντρα όσο και για την εξυπηρέτηση τοπικών αναγκών στον αγροτικό και τον νησιωτικό χώρο.

Η ανάγκη αυτή δεν αφορά μόνο την περιβαλλοντική ή λειτουργική συμβατότητα των παραγωγικών δραστηριοτήτων με τον αστικό χώρο. Αφορά και την προστασία τους από τον άνισο ανταγωνισμό με άλλες χρήσεις γης υψηλότερης οικονομικής απόδοσης, όπως ο τουρισμός, οι χρήσεις αναψυχής, τα γραφεία και οι τεταρτογενείς δραστηριότητες. Χωρίς ειδικές κατευθύνσεις χωρικής θωράκισης, οι μικρομεσαίες μεταποιητικές μονάδες και οι αστικές βιοτεχνίες αντιμετωπίζουν τον συνεχόμενο κίνδυνο εκτοπισμού όχι επειδή είναι ασύμβατες με την πόλη, αλλά επειδή αδυνατούν να ανταγωνιστούν χρήσεις που απορροφούν γη και ακίνητα με πολύ υψηλότερες προσόδους. Για παράδειγμα, στην περίπτωση της Αττικής, το ΕΧΠ κάνει λόγο για προσέλκυση μονάδων υψηλότερης τεχνολογίας και στρατηγικού χαρακτήρα ή και διεθνούς προσανατολισμού, τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων δραστηριοτήτων και την επιλεκτική αποκέντρωση μονάδων (άρ. 4). Ωστόσο, αποφεύγει να δώσει κατεύθυνση για τις πολλές υφιστάμενες παραγωγικές δραστηριότητες που παραμένουν ενταγμένες στον αστικό ιστό, όπως ενδεικτικά στην περιοχή του Ελαιώνα.

Ο ΣΕΠΟΧ θεωρεί ότι οι μικρής και μεσαίας κλίμακας δραστηριότητες, συχνά διάχυτες στον αστικό ιστό πολλών ελληνικών πόλεων, αποτελούν σημαντικό παράγοντα της τοπικής οικονομίας, της απασχόλησης, της αστικότητας, της τεχνικής γνώσης και της πολιτιστικής κληρονομιάς των πόλεων. Ο παράγοντας αυτός οφείλει να διατηρηθεί, να προστατευθεί και να εναρμονιστεί με τις σύγχρονες τεχνολογικές προδιαγραφές, την περιβαλλοντική προστασία και την ανάπτυξη αστικών υποδομών.

Συνοψίζοντας, ο ΣΕΠΟΧ θεωρεί ότι η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας είναι αναγκαίο να προχωρήσει με περισσότερο ισχυρές χωρικές-αναπτυξιακές πολιτικές, με μέριμνα για την προστασία του περιβάλλοντος και την αποκατάσταση της Φύσης σε μια κρίσιμη συγκυρία που χαρακτηρίζεται τόσο από την ανάγκη εξισορρόπησης των τάσεων μονοκαλλιέργειας του τουρισμού και της κτηματαγοράς όσο και από την επιδιωκόμενη ανάκαμψη του δευτερογενούς τομέα παραγωγής στην Ευρώπη, σε μια κατεύθυνση αυτάρκειας.

10 Ιουλίου 2026

Παρατηρήσεις και προτάσεις επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα.

 

Ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Δυτικής Μακεδονίας κ. Νικόλαος Σαμαράς, κατ’ εφαρμογή του άρθρου Ν. 5314/2026 (ΦΕΚ Α΄ 103/29.06.2026) “Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης”, αναφέρει στην πρόσκληση (αρ.πρωτ 114864/09.07.2026) προς τα μέλη του Περιφερειακού Συμβουλίου ότι το παρόν θέμα ημερήσιας διάταξης αποτελεί κατεπείγουσα περίπτωση λόγω της καταληκτικής ημερομηνίας (Λήξη διαβούλευσης 10.07.2026).

Λόγω του ιδιαίτερου χαρακτήρα της δια περιφοράς συνεδρίασης – αρχικά εγκρίθηκε ομόφωνα το κατεπείγον του θέματος προκειμένου να ληφθεί απόφαση σε έκτακτη συνεδρίαση και στη συνέχεια ο Πρόεδρος έθεσε υπόψη του Περιφερειακού Συμβουλίου, μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας τη με αριθμό πρωτ 114860/09-07-2026 εισήγηση της Αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού, Πολιτισμού και Περιβάλλοντος κ. Πολυτίμης Φαρμάκη που εστάλη με την πρόσκληση και έχει ως εξής:

 

 

Η παρούσα εισήγηση αφορά τη διατύπωση τεκμηριωμένης πρότασης επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), η οποία συνοδεύει το υπό αναθεώρηση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) Βιομηχανίας και Εφοδιαστικής Αλυσίδας. Η ΣΜΠΕ αποσκοπεί στην εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων του Πλαισίου και στη διατύπωση όρων και προϋποθέσεων για τη βιώσιμη εφαρμογή του.

Η ΣΜΠΕ αναγνωρίζει ότι η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας παρουσιάζει τη μικρότερη συγκέντρωση μεταποιητικής δραστηριότητας μεταξύ των ηπειρωτικών περιοχών της χώρας και ότι η μονοκαλλιέργεια των δραστηριοτήτων εξόρυξης λιγνίτη και παραγωγής ενέργειας οδήγησε σε παραμέληση ευκαιριών ανάπτυξης άλλων δραστηριοτήτων. Παράλληλα, το Σχέδιο ΚΥΑ εκτιμά ότι η απαιτούμενη παραγωγική αλλαγή δεν είναι πιθανό να υλοποιηθεί μόνο από τις τοπικές επιχειρηματικές δυνάμεις και ότι απαιτείται προσέλκυση επιχειρηματικών πρωτοβουλιών από φορείς εκτός Περιφέρειας.

Η παρούσα εισήγηση έλαβε πλήρως υπόψη την εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Επιχειρηματικότητας και Μεταφορών κατά τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου.

 

Κεντρικές προτάσεις και παρατηρήσεις

 

1. Γενική αξιολόγηση της ΣΜΠΕ

 

 

Η ΣΜΠΕ τεκμηριώνει με επάρκεια:

• τη στρατηγική κατεύθυνση μετασχηματισμού του μοντέλου χωροθέτησης της βιομηχανίας,
• τη σύνδεση της χωρικής ανάπτυξης με τις περιβαλλοντικές πιέσεις,
• την ανάγκη συγκέντρωσης δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς. Ιδίως επισημαίνεται ότι:
• η διάσπαρτη και εκτός σχεδίου εγκατάσταση βιομηχανικών δραστηριοτήτων συνιστά τον βασικό λόγο πρόκλησης σωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων,
• η περιβαλλοντική αποδοχή του Πλαισίου εξαρτάται άμεσα από την επιτυχία της οργανωμένης χωροθέτησης.

 

Ωστόσο η ΣΜΠΕ, αν και συνθέτει ένα συνεκτικό πλαίσιο περιβαλλοντικών όρων, δεν συνοδεύεται από επαρκή χωρική εξειδίκευση ως προς τις ιδιαιτερότητες συγκεκριμένων περιοχών.

Θετικά αξιολογούνται η αναγνώριση της ανάγκης ενίσχυσης της μεταποίησης, η κατεύθυνση αξιοποίησης οργανωμένων υποδοχέων, η πρόβλεψη αξιοποίησης μη ενεργών εξορυκτικών πεδίων και η κατάταξη των Περιφερειακών Ενοτήτων Φλώρινας, Γρεβενών και Καστοριάς στις περιοχές ισχυρής ενίσχυσης της βιομηχανίας. Ωστόσο, απαιτούνται συγκεκριμένες διορθώσεις και συμπληρώσεις, ώστε το τελικό Πλαίσιο να ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες συνθήκες της Δυτικής Μακεδονίας.

 

1. Κρίσιμα ευρήματα της ΣΜΠΕ και της Δέουσας Εκτίμησης

 

• Ένταση και φύση των επιπτώσεων

 

Η μελέτη καταγράφει ότι οι βιομηχανικές δραστηριότητες επιφέρουν:

• εκπομπές ρύπων και επιβάρυνση ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος,
• ρύπανση επιφανειακών και υπόγειων υδάτων,
• υποβάθμιση εδαφικών πόρων,
• πιέσεις στη βιοποικιλότητα και κατακερματισμό οικοτόπων,
• όχληση ειδών και διατάραξη οικοσυστημάτων.

 

 

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις σωρευτικές επιπτώσεις, οι οποίες προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη βιομηχανικών, ενεργειακών και μεταφορικών δραστηριοτήτων.

Για τη Δυτική Μακεδονία η σωρευτική αξιολόγηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς στις μεταλιγνιτικές ζώνες Κοζάνης και Φλώρινας αναμένεται να συνυπάρξουν νέες βιομηχανικές, ενεργειακές, εξορυκτικές και εφοδιαστικές εγκαταστάσεις. Συνεπώς, η περιβαλλοντική αξιολόγηση δεν πρέπει να περιοριστεί σε γενικές κατευθύνσεις, αλλά να αποκτήσει σαφή περιφερειακή και χωρική εξειδίκευση.

 

• Περιορισμοί και υποχρεώσεις σχεδιασμού

 

Η Δέουσα Εκτίμηση προσδιορίζει σαφώς ότι:

• Η χωροθέτηση δραστηριοτήτων εντός προστατευόμενων περιοχών πρέπει να αποφεύγεται,
• η έγκριση σχεδίων είναι δυνατή μόνο εφόσον δεν διακυβεύεται η ακεραιότητα των περιοχών Natura,
• οι περιβαλλοντικοί όροι δεν είναι κατευθυντήριοι αλλά δεσμευτικοί.

 

Συνεπώς, το Πλαίσιο δεν μπορεί να εφαρμοστεί ως γενικό εργαλείο ανάπτυξης, αλλά μόνο υπό αυστηρά καθορισμένες χωρικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.

 

Η ΣΜΠΕ περιλαμβάνει ειδική ενότητα περιβαλλοντικής συμβατότητας για τη Δυτική Μακεδονία, στην οποία καταγράφονται, μεταξύ άλλων, αρχαιολογικές Ζώνες Προστασίας Α, οικότοποι προτεραιότητας, κρίσιμα ενδιαιτήματα ορνιθοπανίδας, η περιοχή Ramsar της Μικρής Πρέσπας, περιοχές απόλυτης προστασίας και προστασίας της φύσης, ο πυρήνας του Εθνικού Δρυμού Πίνδου και τα Απάτητα Βουνά Σμόλικα και Πρεσπών. Η καταγραφή αυτή είναι χρήσιμη, αλλά πρέπει να συμπληρωθεί με ποσοτικοποιημένη σωρευτική αξιολόγηση ειδικά για τις ζώνες ενεργειακής μετάβασης.

 

• Αναγκαιότητα οργανωμένων υποδοχέων

 

Τόσο η ΣΜΠΕ όσο και η Δέουσα Εκτίμηση συγκλίνουν στην ανάγκη:

• ανάπτυξης Επιχειρηματικών Πάρκων και λοιπών οργανωμένων υποδοχέων,
• περιορισμού της εκτός σχεδίου δόμησης,
• εξυγίανσης των άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων.

 

Η επιτυχία της πολιτικής αυτής αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων. Στη Δυτική Μακεδονία είναι θεσμοθετημένοι πέντε οργανωμένοι υποδοχείς συνολικής έκτασης περίπου 2.600 στρεμμάτων, ενώ ο συνολικός βαθμός απορρόφησης των βιομηχανικών οικοπέδων χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα χαμηλός. Το σχέδιο ορθά αναφέρει ότι είναι σκόπιμο να αξιοποιηθούν πλήρως οι υφιστάμενοι υποδοχείς και ότι, για τη δημιουργία νέων, πρέπει να επιδιωχθεί η αξιοποίηση μη ενεργών εξορυκτικών πεδίων. Η κατεύθυνση αυτή πρέπει να αποκτήσει δεσμευτικό χαρακτήρα.

 

1. Παρατηρήσεις της Υπηρεσίας

 

• Έλλειμμα χωρικής στόχευσης

 

Η ΣΜΠΕ υιοθετεί σε σημαντικό βαθμό οριζόντιες κατευθύνσεις, χωρίς να διαφοροποιεί επαρκώς:

• περιοχές με διαφορετικά παραγωγικά χαρακτηριστικά,
• περιοχές με διαφορετικό επίπεδο περιβαλλοντικής επιβάρυνσης,
• περιοχές σε φάση αναπτυξιακής μετάβασης.

 

 

Το Σχέδιο ΚΥΑ προβλέπει για τη Δυτική Μακεδονία περίπου 900 στρέμματα νέων οργανωμένων υποδοχέων μεταποιητικών δραστηριοτήτων, περίπου 300 στρέμματα διαθέσιμης και μη αξιοποιούμενης βιομηχανικής γης στους υφιστάμενους ΟΥΜΕΔ, περίπου 350 στρέμματα οργανωμένων χώρων εγκατάστασης εφοδιαστικών μονάδων και περίπου 400 στρέμματα για τη διαχείριση χύδην στερεών και υγρών φορτίων. Οι προβλέψεις αυτές διατυπώνονται συνολικά για την Περιφέρεια και δεν κατανέμονται ανά Περιφερειακή Ενότητα. Προτείνεται, συνεπώς, η περαιτέρω εξειδίκευσή τους ανά ΠΕ, καθώς και η σαφέστερη σύνδεσή τους με τους χρονικούς ορίζοντες 2030 και 2040, τις αναμενόμενες επενδύσεις, την απασχόληση, την παραγωγή και τις εμπορευματικές ροές.

 

• Περιορισμένη ενσωμάτωση αναπτυξιακών εργαλείων

 

 

Δεν αποτυπώνεται σαφώς η διασύνδεση του χωρικού σχεδιασμού με:

• το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ),
• χρηματοδοτικά και επενδυτικά εργαλεία,
• πολιτικές περιφερειακής ανάπτυξης.

 

 

Η διασύνδεση με το ΣΔΑΜ πρέπει να είναι ουσιαστική και όχι απλώς αναφορική. Το σχέδιο παραπέμπει ορθά στα προβλεπόμενα από το Σχέδιο Αναπτυξιακής Μετάβασης, αλλά δεν ενσωματώνει στο ίδιο το κανονιστικό κείμενο συγκεκριμένες προϋποθέσεις περιβαλλοντικής και τεχνικής καταλληλότητας για τις μεταλιγνιτικές εκτάσεις.

 

• Ανάγκη επαναξιολόγησης υπό το φως νέων δεδομένων

 

Διαπιστώνεται ότι:

τα δεδομένα εκπόνησης της ΣΜΠΕ δεν αποτυπώνουν πλήρως τις επιπτώσεις της ταχείας απολιγνιτοποίησης, οι οποίες έχουν διαμορφώσει νέο παραγωγικό και χωρικό περιβάλλον στη Δυτική Μακεδονία.

 

Η εξέλιξη αυτή:

• μεταβάλλει ουσιωδώς τις αναπτυξιακές ανάγκες της Περιφέρειας,
• καθιστά αναγκαία την προσαρμογή των κατευθύνσεων του Πλαισίου,
• ίσως αλλαγή της κατηγορίας προτεραιότητας για την ενίσχυση της βιομηχανίας της ΠΕ Κοζάνης από Γ σε Δ.

 

Περαιτέρω, το ίδιο το σχέδιο αναγνωρίζει ότι σχεδόν τα τέσσερα πέμπτα της μεταποιητικής δραστηριότητας συγκεντρώνονται στις ΠΕ Κοζάνης και Καστοριάς και ότι οι νέες επενδύσεις, ιδίως εκείνες που θα προέλθουν από επιχειρηματικά σχήματα εκτός Περιφέρειας, είναι πιθανό να συγκεντρωθούν στο κέντρο της Περιφέρειας, ενισχύοντας τις ενδοπεριφερειακές ανισότητες. Παρά την ορθή αναγνώριση του κινδύνου, δεν προβλέπεται συγκεκριμένος μηχανισμός χωρικής εξισορρόπησης. Προτείνεται η κατανομή των προβλεπόμενων οργανωμένων εκτάσεων ανά Περιφερειακή Ενότητα, η διαφοροποίηση των κινήτρων υπέρ των περιοχών που παρουσιάζουν μεγαλύτερη υστέρηση, η χρηματοδότηση των αναγκαίων εξωτερικών υποδομών πριν από την προσέλκυση επενδυτών, η εξειδίκευση παραγωγικών και εφοδιαστικών υποδοχέων ανάλογα με τα συγκριτικά πλεονεκτήματα κάθε ΠΕ και η παρακολούθηση της χωρικής κατανομής των επενδύσεων, των θέσεων εργασίας και της προστιθέμενης αξίας.

 

1. Επιπρόσθετες επισημάνσεις

Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας:

• αποτελεί την κύρια περιοχή ενεργειακής μετάβασης της χώρας,
• υφίσταται ριζικό μετασχηματισμό της οικονομικής της βάσης,
• διαθέτει σημαντικό απόθεμα εκτάσεων προς αξιοποίηση, όπως τα λιγνιτικά πεδία.

 

Υπό τα δεδομένα αυτά:

η ένταξή της σε γενικές κατηγορίες χωρικού σχεδιασμού δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναπτυξιακών και περιβαλλοντικών της αναγκών.

 

Η ειδική χωρική πολιτική για τη Δυτική Μακεδονία πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα επιμέρους παραγωγικά χαρακτηριστικά κάθε Περιφερειακής Ενότητας. Το ίδιο το Σχέδιο ΚΥΑ αναγνωρίζει, για την ΠΕ Κοζάνης, τη μεταποίηση της πρωτογενούς παραγωγής, ιδίως του κρόκου, και τις μη λιγνιτικές εξορυκτικές δραστηριότητες· για την ΠΕ Φλώρινας, τα δημητριακά, τις πιπεριές, τις εξορυκτικές δραστηριότητες πλην λιγνίτη και τον εξαγωγικό προσανατολισμό· για την ΠΕ Γρεβενών, την κτηνοτροφία, τη γεωργία και ορυκτές πρώτες ύλες, όπως ο ατταπουλγίτης και ο σαπωνίτης· και για την ΠΕ Καστοριάς, τη γούνα, την επεξεργασία δέρματος, την κτηνοτροφία, τα μήλα και τα φασόλια, με παράλληλη ανάγκη αποφυγής συγκρούσεων με την τουριστική ανάπτυξη. Προτείνεται οι κατευθύνσεις αυτές να διευρυνθούν, ώστε να συνδεθούν σαφέστερα με το νέο παραγωγικό πρότυπο της μετάβασης και με δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως καθαρές ενεργειακές τεχνολογίες, αποθήκευση ενέργειας, κυκλική οικονομία, αγροδιατροφική μεταποίηση, ψυχρή εφοδιαστική αλυσίδα, ψηφιακή παραγωγή και εφαρμοσμένη έρευνα.

 

1. Αναγκαιότητα θεσμικής διαφοροποίησης περιοχών ενεργειακής μετάβασης

 

 

Στο πλαίσιο του ΕΧΠ κρίνεται αναγκαία:

η πρόβλεψη ειδικής κατηγορίας Περιφερειακών Ενοτήτων «Περιοχών Ενεργειακής Μετάβασης», στην οποία να ενταχθούν η Δυτική Μακεδονία και η Π.Ε. Αρκαδίας.

 

Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται από το γεγονός ότι οι εν λόγω περιοχές:

• χαρακτηρίζονται από μοναδικά διαρθρωτικά προβλήματα λόγω απολιγνιτοποίησης,
• έχουν αυξημένες ανάγκες αναδιάρθρωσης παραγωγικού μοντέλου,
• δεν είναι συγκρίσιμες με λοιπές κατηγορίες περιφερειών.

 

 

Η εισαγωγή της κατηγορίας αυτής:

• επιτρέπει τη στοχευμένη εφαρμογή χωρικών και περιβαλλοντικών πολιτικών,
• διευκολύνει τη διασύνδεση με το ΣΔΑΜ,
• ενισχύει τη δυνατότητα προτεραιοποίησης επενδύσεων,
• διασφαλίζει τη συνοχή μεταξύ χωρικού σχεδιασμού και αναπτυξιακών παρεμβάσεων.

 

Η θεσμική διαφοροποίηση πρέπει να συνοδευτεί και από επανεξέταση της κατάταξης των εφοδιαστικών κέντρων. Η ΠΕ Κοζάνης κατατάσσεται στην Ομάδα Γ των ενδιάμεσων εφοδιαστικών κέντρων διαπεριφερειακής εμβέλειας, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει και δυνητικές πύλες διεθνούς εφοδιαστικής. Ωστόσο, η ειδική κατεύθυνση για ανάπτυξη διεθνούς ρόλου στα Βαλκάνια και στην Ανατολική Μεσόγειο αποδίδεται ρητά μόνο στην Καβάλα και την Αλεξανδρούπολη. Αντιθέτως, οι ΠΕ Φλώρινας, Καστοριάς και Γρεβενών εντάσσονται στην Ομάδα Ε των πολύ μικρών εφοδιαστικών κέντρων, τα οποία περιγράφονται ως κέντρα που εξυπηρετούν κυρίως τοπικές ανάγκες. Η κατάταξη αυτή δεν συνάδει πλήρως με τις διασυνοριακές και διαπεριφερειακές δυνατότητες της Δυτικής Μακεδονίας. Προτείνεται να αναγνωριστεί ρητά η Κοζάνη ως πολυτροπικός και διασυνοριακός κόμβος εφοδιαστικής προς τα Δυτικά Βαλκάνια, να επανεξεταστεί η κατάταξη της Φλώρινας και της Καστοριάς ή να δημιουργηθεί ειδική κατηγορία

«διασυνοριακών περιφερειακών κόμβων», να αναδειχθούν η Φλώρινα–Νίκη και η Καστοριά–Κρυσταλλοπηγή ως διάδρομοι εμπορευματικών, αγροδιατροφικών και ψυχόμενων μεταφορών και να αξιολογηθεί ο ρόλος των Γρεβενών ως αγροδιατροφικού και διαπεριφερειακού κόμβου στη σύνδεση Εγνατίας Οδού και Ε65.

 

1. Υποστήριξη του χωρικού μοντέλου μέσω μεταφορικών υποδομών

 

Η αποτελεσματική εφαρμογή του Πλαισίου προϋποθέτει την ενίσχυση της προσβασιμότητας των περιοχών υποδοχής δραστηριοτήτων.

 

Στο πλαίσιο αυτό, κρίνεται κρίσιμη η επαναλειτουργία και επέκταση της σιδηροδρομικής γραμμής της Δυτικής Μακεδονίας προς την Καλαμπάκα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η άμεση σύνδεση με τον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας.

 

Η υποδομή αυτή:

• συμβάλλει στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των μεταφορών,
• υποστηρίζει την ανάπτυξη της εφοδιαστικής αλυσίδας,
• ενισχύει τη λειτουργικότητα των οργανωμένων υποδοχέων,
• καθιστά την Περιφέρεια ελκυστικότερη για εγκατάσταση βιομηχανικών δραστηριοτήτων.

Το σχέδιο αναγνωρίζει ως βασικούς άξονες για τη Δυτική Μακεδονία την Εγνατία Οδό, τον Ε65, τον άξονα Λάρισα–Κοζάνη–Φλώρινα–Νίκη και τον άξονα Σιάτιστα–Καστοριά–Κρυσταλλοπηγή. Δεν προσδιορίζονται, όμως, ειδικά για τη Δυτική Μακεδονία συγκεκριμένα έργα, προτεραιότητες, χρονοδιαγράμματα ή πηγές χρηματοδότησης.

 

1. Διαχείριση άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων

 

 

Η προσέγγιση του Πλαισίου ως προς τις άτυπες συγκεντρώσεις είναι ορθή, καθώς:

• δεν επιδιώκει την απομάκρυνσή τους,
• αλλά τη μετατροπή τους σε οργανωμένους υποδοχείς, δηλαδή Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης.

 

Ωστόσο, η επιτυχία της πολιτικής αυτής:

εξαρτάται από την ύπαρξη κατάλληλων θεσμικών και χρηματοδοτικών μηχανισμών, οι οποίοι δεν εξειδικεύονται επαρκώς στο πλαίσιο της ΣΜΠΕ.

 

Η κατάσταση των οργανωμένων υποδοχέων δεν είναι ομοιόμορφη ανά Περιφερειακή Ενότητα. Στην ΠΕ Κοζάνης οι υφιστάμενοι υποδοχείς παραμένουν σε σημαντικό βαθμό αναξιοποίητοι, στην ΠΕ Φλώρινας η πολεοδομημένη έκταση του υφιστάμενου ΟΥΜΕΔ έχει καλυφθεί σε ικανοποιητικό βαθμό, στην ΠΕ Καστοριάς ο υφιστάμενος ΟΥΜΕΔ παρουσιάζει χαμηλή πληρότητα, ενώ στην ΠΕ Γρεβενών δεν υπάρχει οριοθετημένος ΟΥΜΕΔ και στον άξονα Γρεβενών–Σαμαρίνας έχει καταγραφεί άτυπη βιομηχανική συγκέντρωση έκτασης 114 στρεμμάτων.

 

1. Συμπέρασμα

Η ΣΜΠΕ αποτελεί συνεκτική περιβαλλοντική αξιολόγηση, η οποία:

• θέτει απαιτητικό πλαίσιο προστασίας,
• κατευθύνει τον σχεδιασμό προς οργανωμένες μορφές ανάπτυξης.

 

 

Ωστόσο:

απαιτείται σαφέστερη προσαρμογή και εξειδίκευση των κατευθύνσεων για τις περιοχές ενεργειακής μετάβασης, και ιδίως για τη Δυτική Μακεδονία.

 

Παρά την ειδική περιφερειακή αποτύπωση περιβαλλοντικών περιορισμών που περιλαμβάνει ήδη η ΣΜΠΕ για τη Δυτική Μακεδονία, κρίνεται σκόπιμη η περαιτέρω συμπλήρωσή της με ειδικό περιβαλλοντικό παράρτημα για τις ζώνες ενεργειακής μετάβασης, στο οποίο να περιλαμβάνονται περιβαλλοντική γραμμή βάσης ανά ζώνη, ποσοτικοποιημένη σωρευτική αξιολόγηση όλων των υφιστάμενων και προγραμματιζόμενων δραστηριοτήτων, υδατικό ισοζύγιο και σαφή όρια χρήσης νερού, ειδική αξιολόγηση της ποιότητας εδάφους και υπόγειων υδάτων, αξιολόγηση πλημμυρικού και γεωτεχνικού κινδύνου, εκτίμηση επιπτώσεων στην ατμοσφαιρική ποιότητα, στη βιοποικιλότητα και στο τοπίο, καθώς και συγκεκριμένοι δείκτες και μηχανισμοί έγκαιρης διορθωτικής παρέμβασης. Ιδιαίτερη τεκμηρίωση απαιτείται και για την πρόβλεψη περίπου 400 στρεμμάτων για τη διαχείριση χύδην στερεών και υγρών φορτίων, η οποία δεν συνοδεύεται, στην ειδική ενότητα για τη Δυτική Μακεδονία, από ειδικότερη ανάλυση ως προς το είδος, την προέλευση, τον προορισμό ή τις αναμενόμενες ποσότητες των φορτίων. Προτείνεται να προσδιοριστούν οι κατηγορίες των φορτίων, η κατανομή τους ανά Περιφερειακή Ενότητα, οι προβλεπόμενες εμπορευματικές ροές, η σύνδεσή τους με συγκεκριμένα οδικά ή σιδηροδρομικά δίκτυα, οι απαιτήσεις αποθήκευσης και ασφάλειας και οι ειδικοί περιβαλλοντικοί όροι για σκόνη, θόρυβο, διαρροές, κυκλοφοριακή

επιβάρυνση και κίνδυνο ατυχημάτων.

 

Εισήγηση

 

Η Αντιπεριφέρεια Τουρισμού, Πολιτισμού και Περιβάλλοντος, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη την εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Επιχειρηματικότητας και Μεταφορών και ενσωματώνοντας πρόσθετες στοχευμένες παρατηρήσεις και προτάσεις, εισηγείται τη διατύπωση θετικής γνωμοδότησης υπό όρους επί της ΣΜΠΕ που συνοδεύει το προς αναθεώρηση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, θέτοντας τις ακόλουθες παρατηρήσεις:

• ενσωμάτωση ειδικής κατηγορίας περιοχών ενεργειακής μετάβασης,
• ενίσχυση της χωρικής στόχευσης για τη Δυτική Μακεδονία,
• σύνδεση με το ΣΔΑΜ,
• υποστήριξη της ανάπτυξης οργανωμένων υποδοχέων,
• αξιοποίηση επικαιροποιημένων δεδομένων απολιγνιτοποίησης,
• ενίσχυση κρίσιμων υποδομών μεταφορών, όπως η σιδηροδρομική σύνδεση.

 

Περαιτέρω, η θετική υπό όρους γνωμοδότηση πρέπει να συνοδευτεί από τις ακόλουθες ειδικές παρατηρήσεις:

• επικαιροποίηση των χρονικών και ποσοτικών προβλέψεων και εναρμόνισή τους με τους ορίζοντες 2030 και 2040,
• κατανομή των οργανωμένων εκτάσεων ανά Περιφερειακή Ενότητα,
• αναβάθμιση του διασυνοριακού και πολυτροπικού ρόλου της Δυτικής Μακεδονίας,
• συγκεκριμένες προϋποθέσεις περιβαλλοντικής και γεωτεχνικής καταλληλότητας των ζωνών απολιγνιτοποίησης,
• ποσοτικοποιημένη σωρευτική περιβαλλοντική αξιολόγηση των ζωνών μετάβασης,
• ειδική τεκμηρίωση των προβλέψεων για τη διαχείριση χύδην φορτίων.

 

Ταυτόχρονα ο Πρόεδρος έθεσε υπόψη του Σώματος τις παρατηρήσεις και προτάσεις επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα που κατέθεσαν ο Eπικεφαλής της Αντιπολίτευσης του συνδυασμού «Πορεία Δημιουργίας» κ. Γεώργιος Κασαπίδης και η Eπικεφαλής του συνδυασμού «Ελπίδα».κ. Γεωργία Ζεμπιλιάδου.

 

ΠΟΡΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ

Πρόεδρε, κ. Περιφερειάρχη, Αγαπητοί Συνάδελφοι

Το νέο χωροταξικό πλαίσιο για την βιομηχανία και εφοδιαστική αλυσίδα, μέσω της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων που έχει τεθεί σε διαβούλευση, σύντομα θα αποτελεί το θεσμικό εργαλείο, βάση του οποίου θα αναπτύσσεται η βιομηχανική δραστηριότητα και η εφοδιαστική αλυσίδα, στην χώρα μας.

Η πρώτη μας γενική εντύπωση είναι ότι στο υπό διαβούλευση κείμενο της ΣΜΠΕ, δεν υπάρχει καμία ιδιαίτερη προσέγγιση για την περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, λόγω της απολιγνιτοποίησης, ούτε με την μορφή μιας ειδικής χωρικής ενότητας, μέσα στη ΣMΠΕ, αλλά ούτε και με κάποιες διαφοροποιημένες κατευθύνσεις, από τις γενικές κατευθύνσεις του σχεδίου.

 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ – ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ – ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ

Με την επισήμανση ότι, δεν μπορεί η περιοχή μας να αντιμετωπίζεται με τα ίδια κριτήρια με άλλες περιοχές που δεν υφίστανται τις συνέπειες της απολιγνιτοποίησης:

ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ, είτε τη δημιουργία ξεχωριστής χωρικής ενότητας, εντός του σχεδίου της ΣΜΠΕ, που θα αποτυπώνει το θεσμικό πλαίσιο για τη Δυτική Μακεδονία, είτε την ενσωμάτωση στο κείμενο της ΣΜΠΕ, απαραίτητων διαφοροποιημένων κατευθύνσεων για την Δυτική Μακεδονία, από τις γενικές κατευθύνσεις του σχεδίου, ώστε το νέο χωροταξικό να λειτουργήσει ως αναπτυξιακό εργαλείο για την προσέλκυση νέων μορφών βιομηχανίας και όχι απλά ως ένα γενικό πλαίσιο χωρικής ανάπτυξης.

 

ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

• Λόγω του ότι στο νέο αυτό ειδικό χωροταξικό συμπεριλαμβάνεται και η εφοδιαστική αλυσίδα, η ενίσχυση της προσβασιμότητας στις περιοχές ανάπτυξης της βιομηχανικής δραστηριότητας, θα πρέπει να είναι πρώτη προτεραιότητα, προκειμένου η Δυτική Μακεδονία, σε συνδυασμό με τα κίνητρα του προγράμματος ΔΑΜ, να γίνει πιο ελκυστική για την ανάπτυξη νέων επενδύσεων, αλλά και για την περιβαλλοντική προστασία της περιοχής.

Προτείνουμε, στην κατεύθυνση αυτή θα πρέπει να αναδειχθεί, μέσα από το κείμενο της ΣΜΠΕ, για τη Δυτική Μακεδονία:

• Η ανάγκη για ολοκλήρωση του κάθετου άξονα Κοζάνη-Πτολεμαΐδα -Φλώρινα -Νίκη
• Η βελτίωση του εθνικού οδικού δικτύου Κοζάνη-Λάρισα

 

• Η κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής Πτολεμαΐδα-Κοζάνη
• Η ωρίμανση των απαραίτητων μελετών για την δημιουργία σιδηροδρομικής γραμμής Καλαμπάκα – Κοζάνη-Κρυσταλλοπηγή.
• Η κατασκευή εμπορευματικών κέντρων σε επιλεγμένα σημεία σε ολόκληρη την Δυτική Μακεδονία. Ειδικότερα στη ΒΙΠΕ Κοζάνης στα όρια του Μαυροδεντρίου (συμφωνία ΟΣΕ – ΔΕΗ), στη ΒΙΠΕ της Φλώρινας (σύνορα με Σκόπια), στη ΒΙΠΕ Καστοριάς (σύνορα με Αλβανία) και στα Γρεβενά (πλησίον διασταύρωσης Ε65 και Εγνατίας).

 

• Η παρούσα ΣΜΠΕ δίνει έμφαση στην ανάπτυξη βιομηχανικών δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς όπως ΒΙΠΕ και Επιχειρηματικά Πάρκα, κάτι το οποίο θεωρούμε θετικό, προκειμένου να περιοριστεί το φαινόμενο των άτυπων συγκεντρώσεων βιομηχανικών δραστηριοτήτων σε διάφορες περιοχές.

Προτείνουμε, ειδικότερα για τη Δυτική Μακεδονία τόσο οι υφιστάμενες ΒΙΠΕ, και τα Επιχειρηματικά Πάρκα που έχουν προταθεί για έγκριση από το 2022, ένα σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα, όσο και εκτάσεις της ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΑΕ στα πρώην ορυχεία της ΔΕΗ, θα πρέπει να αναδειχθούν μέσα από το κείμενο της ΣΜΠΕ, ως διαθέσιμοι χώροι ανάπτυξης βιομηχανικών δραστηριοτήτων και να θεσμοθετηθεί τόσο η ταχεία αδειοδοτική διαδικασία, όσο και η εξασφάλιση των απαραίτητων πιστώσεων για την ταχεία υλοποίηση των απαραίτητων έργων υποδομής.

Ομοίως και για τη μετατροπή περιοχών άτυπων συγκεντρώσεων επιχειρήσεων στη Δυτική Μακεδονία, σε οργανωμένους χώρους υποδοχής, για τους ίδιους λόγους που προαναφέρθηκαν.

 

• Όσον αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την φέρουσα ικανότητα των περιοχών.

Προτείνουμε, να συνυπολογίζονται σωρευτικά σε όλες τις περιβαλλοντικές παραμέτρους,οι επιπτώσεις από την βιομηχανική δραστηριότητα και τα έργα ανάπτυξης ΑΠΕ που έχουν αδειοδοτηθεί στη Δυτική Μακεδονία, τόσο σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, όσο και σε επίπεδο Δήμου και Περιφέρειας.

 

• Λόγω της απολιγνιτοποίησης και προκειμένου η Δυτική Μακεδονία, να οργανώσει τον αγροτικό της τομέα, ως έναν βασικό πυλώνα ανάπτυξης στην μετά λιγνίτη εποχή,

Προτείνουμε για την προστασία της κτηνοτροφίας, τον αποκλεισμό τέτοιων δραστηριοτήτων σε βοσκοτόπους. Ταυτόχρονα να αναγνωριστεί η συμβολή και το περιεχόμενο του αγροτικού τομέα και της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών, ως ένας από τους δυναμικότερους τομείς της οικονομίας της Δυτικής Μακεδονίας και να προβλεφθούν στο κείμενο χώροι και προδιαγραφές υποδομών στο πλαίσιο της ειδικής αναφοράς στη Δυτική Μακεδονία. Επίσης να διορθωθούν παραλείψεις και λάθη του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Δυτικής Μακεδονίας περί ίδρυσης και λειτουργίας ΠΟΑΠΔ σε ορισμένες μόνο περιοχές, εξαιρώντας άλλες με δυναμικό περιεχόμενο στην παραγωγή αγροτικών προϊόντων (Μήλα, φασόλια Καστοριάς, φασόλια Πρεσπών, τυροκομικά σε όλη την Περιφέρεια).

 

 

 

• Ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει να ληφθεί για τους τουριστικούς, πολιτιστικούς, ιστορικούς και φυσιολατρικούς προορισμούς της Περιφέρειάς μας και γιατί είναι παράγοντες οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και γιατί συμβάλλουν στην ποιότητα της ζωής μας.

Προτείνουμε τον αποκλεισμό τέτοιων δραστηριοτήτων σε κοντινή απόσταση από τις λίμνες της Περιφέρειάς μας και την υλοποίησή τους σε απόσταση που δεν θα επηρεάζει την ανάδειξη και τη λειτουργικότητα των ανωτέρων προορισμών.

 

• Η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στην περιβαλλοντική αδειοδότηση των έργων θα πρέπει να είναι ουσιαστική

Προτείνουμε να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από την αρμόδια αρχή για την περιβαλλοντική αδειοδότηση ενός έργου, οι απόψεις των συλλογικών οργάνων της τοπικής κοινωνίας και σε περίπτωση που για κάποιο έργο, το Δημοτικό Συμβούλιο και το Περιφερειακό Συμβούλιο γνωμοδοτούν αρνητικά, αυτό να είναι δεσμευτικό για την αδειοδοτούσα αρχή του έργου.

Επίσης να γίνει αναφορά και πρόβλεψη για τη Δυτική Μακεδονία της παραγωγής και αξιοποίησης του πράσινου Η2 στην ενεργοβόρα βιομηχανία και αλλού, με διττό σκοπό.

1ον την προστασία του περιβάλλοντος και 2ον την εξοικονόμηση πόρων από την εισαγωγή ορυκτών καυσίμων προς υποκατάσταση από το εγχώρια παραγόμενο φθηνότερο πράσινο Η2.

 

 

Διορθώσεις επουσιωδών σφαλμάτων.

Στη γενική περιγραφή κάθε Περιφέρειας ξεχωριστά και ειδικότερα της Ηπείρου, γίνεται λίγος για τα ψηλότερα βουνά του Σμόλικα και του Γράμμου, τα οποία όμως ανήκουν στη Δυτική Μακεδονία.

 

Κατά την αποστολή της ψηφοφορίας ο συνδυασμός «ΠΟΡΕΙΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ» κατέθεσε στο φάκελο της συνεδρίασης υπόμνημα με παρατηρήσεις.

 

ΕΛΠΙΔΑ

 

Η Δυτική Μακεδονία δεν είναι απλά μία ακόμη Περιφέρεια της χώρας.

 

Είναι η Περιφέρεια που σήκωσε επί δεκαετίες το βάρος της ενεργειακής ανάπτυξης της Ελλάδας και σήμερα βιώνει τη πιο βίαιη διαδικασία απολιγνιτοποίησης στην Ευρώπη. Η πραγματικότητα αυτή δημιουργεί ιδιαίτερες αναπτυξιακές, κοινωνικές, χωρικές και περιβαλλοντικές ανάγκες, οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με γενικές και οριζόντιες κατευθύνσεις, όπως συμβαίνει με το εν λόγω ΕΧΠ.

 

Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του υπό αναθεώρηση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία, παρά τη μεθοδολογική της πληρότητα, δεν ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες συνθήκες της Δυτικής Μακεδονίας.

 

Το συμπέρασμα αυτό δεν αποτελεί πολιτική εκτίμηση της αντιπολίτευσης. Προκύπτει από τις ίδιες τις εισηγήσεις των υπηρεσιών της Περιφέρειας.

 

• Η Γενική Διεύθυνση Επιχειρηματικότητας και Μεταφορών, στην εισήγηση της επισημαίνει ότι η ΣΜΠΕ δεν διαθέτει την αναγκαία χωρική εξειδίκευση για τις περιοχές ενεργειακής μετάβασης, δεν αξιοποιεί τα επικαιροποιημένα δεδομένα της απολιγνιτοποίησης, δεν συνδέεται ουσιαστικά με το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, δεν προβλέπει τη Σιδηροδρομική σύνδεση της Περιφέρειας ως κρίσιμη υποδομή και δεν προβλέπει ειδική θεσμική κατηγορία για τη Δυτική Μακεδονία, προτείνοντας τη δημιουργία ειδικής κατηγορίας «Περιοχών Ενεργειακής Μετάβασης».
• Αντίστοιχα, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού διαπιστώνει ότι η ΣΜΠΕ δεν αποτυπώνει το πραγματικό μεταβατικό στάδιο της Περιφέρειας, δεν ευθυγραμμίζεται με το Εδαφικό Σχέδιο Δίκαιης Μετάβασης, δεν προβλέπει οργανωμένους υποδοχείς μεταποίησης στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης, δεν προβλέπει τη Σιδηροδρομική σύνδεση της Περιφέρειας ως κρίσιμη υποδομή, δεν αντιμετωπίζει επαρκώς τις σωρευτικές επιπτώσεις από την υπερσυγκέντρωση έργων ΑΠΕ και δεν θεσπίζει ειδικές χωρικές ρυθμίσεις που θα λειτουργήσουν ως αναπτυξιακό κίνητρο για τη Δυτική Μακεδονία.

 

Με άλλα λόγια, οι ίδιες οι υπηρεσίες της Περιφέρειας τεκμηριώνουν ότι το υπό αναθεώρηση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν καλύπτει τις ιδιαίτερα οξυμμένες ανάγκες της περιοχής μας.

 

Παρ’ όλα αυτά, καλούμαστε να γνωμοδοτήσουμε θετικά.

 

Η επιλογή αυτή δημιουργεί μια εμφανή αντίφαση. Δεν είναι δυνατόν να αναγνωρίζονται τόσο σοβαρές ελλείψεις και ταυτόχρονα, η Περιφέρεια να εκπέμπει προς την Πολιτεία το μήνυμα ότι το σχέδιο μπορεί να προχωρήσει χωρίς ουσιαστικές αλλαγές.

 

Η Δυτική Μακεδονία δεν έχει ανάγκη από γενικές αναφορές στη δίκαιη μετάβαση. Έχει ανάγκη από δεσμευτικές χωροταξικές προβλέψεις.

 

Χρειάζεται ειδικό καθεστώς ως περιοχή ενεργειακής μετάβασης.

 

Χρειάζεται θεσμική προτεραιότητα στην αξιοποίηση των πρώην λιγνιτικών εκτάσεων.

 

Χρειάζεται    σαφή    σύνδεση    του    χωροταξικού    σχεδιασμού    με    το    Σχέδιο    Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.

 

Χρειάζεται Σιδηρόδρομο που θα την συνδέσει με τα λιμάνια και τις εξόδους της στα σύνορα για να στηρίξει τις βιομηχανικές της περιοχές

 

Χρειάζεται ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων από τη συγκέντρωση ενεργειακών, βιομηχανικών και μεταφορικών δραστηριοτήτων.

 

Χρειάζεται ειδικά κίνητρα για τη μεταποίηση και τη βιομηχανία.

 

Και, κυρίως,

 

χρειάζεται ένα χωροταξικό πλαίσιο που να αντιμετωπίζει τη Δυτική Μακεδονία ως εθνική προτεραιότητα και όχι ως μία ακόμη διοικητική ενότητα της Χώρας.

 

Η Περιφέρεια οφείλει να υπερασπιστεί αυτόν τον στόχο με σαφήνεια.

 

Η θετική γνωμοδότηση με γενικές παρατηρήσεις δεν δημιουργεί καμία υποχρέωση στην κεντρική διοίκηση να ενσωματώσει τις προτάσεις μας. Αντίθετα, κινδυνεύει να εκληφθεί ως αποδοχή ενός σχεδίου που οι ίδιες οι υπηρεσίες μας θεωρούν ελλιπές.

 

Η Δυτική Μακεδονία δεν μπορεί να συνεχίσει να πληρώνει το κόστος των εθνικών επιλογών χωρίς να απολαμβάνει αντίστοιχες θεσμικές εγγυήσεις για το μέλλον της.

 

Δεν μπορεί να αποδεχθεί ένα χωροταξικό πλαίσιο που αναγνωρίζει την ανάγκη της παραγωγικής ανασυγκρότησης σε επίπεδο διακηρύξεων, αλλά δεν τη μεταφράζει σε δεσμευτικές πολιτικές και χωρικές ρυθμίσεις.

 

Για όλους αυτούς τους λόγους, καταψηφίζουμε τη θετική γνωμοδότηση επί της ΣΜΠΕ, διότι θεωρούμε ότι δεν διασφαλίζει τις προϋποθέσεις για μια πραγματικά δίκαιη, βιώσιμη και αναπτυξιακά αποτελεσματική μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας.

 

Η ψήφος αυτή δεν είναι άρνηση στον χωροταξικό σχεδιασμό ούτε στην περιβαλλοντική προστασία. Είναι απαίτηση για ένα Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο που θα αναγνωρίζει έμπρακτα τον ιδιαίτερο ρόλο, τις θυσίες και τις προοπτικές της Δυτικής Μακεδονίας και θα παρέχει τις αναγκαίες θεσμικές εγγυήσεις για την ανασυγκρότησή της.

 

Πιστεύουμε ότι η Περιφερειακή Αρχή πρέπει να έχει ξεκάθαρα αρνητική θέση, διαφορετικά θα βρεθούμε μπροστά σε μια η αντίφαση: Οι υπηρεσίες της Περιφέρειας καταγράφουν με σαφήνεια ότι η ΣΜΠΕ έχει σοβαρές ελλείψεις για τη Δυτική Μακεδονία, αλλά η εισήγηση προς το Υπουργείο να παραμένει θετική.

Τα υπηρεσιακά συμπεράσματα στηρίζουν την καταψήφιση και την ισχυρή διεκδίκηση απέναντι στο Υπουργείο

 

Αν η εισήγηση είναι θετική με επισημάνσεις, η ΣΜΠΕ δεν θα επιστρέψει στο Περιφερειακό Συμβούλιο για να διαπιστωθεί αν έχουν συμπεριληφθεί οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις των υπηρεσιών μας και αυτές της Παράταξης μας.

 

Αυτό μπορεί να διασφαλισθεί μόνο με την απόρριψη της ΣΜΠΕ και την εκ νέου κατάρτιση και υποβολή της επί του νέου ΕΧΠ Βιομηχανίας και γιαυτό καταψηφίζουμε την ΣΜΠΕ του ΕΧΠ για την Βιομηχανία

 

Προτάσεις αναλυτικά

 

1. Ειδική χωρική κατηγορία για τη Δυτική Μακεδονία

 

Να προβλεφθεί στο ΕΧΠ νέα ειδική χωρική κατηγορία: «Περιοχές Ενεργειακής Μετάβασης» στην οποία να ενταχθούν η Δυτική Μακεδονία και η Μεγαλόπολη.

 

και να συνοδεύεται από:

 

• ειδικές χωροταξικές ρυθμίσεις
• ειδικές αδειοδοτικές διαδικασίες
• επενδυτική προτεραιότητα
• ειδικά κίνητρα εγκατάστασης βιομηχανίας
• διευκολύνσεις δημιουργίας βιομηχανικών Πάρκων

 

1. Υποχρεωτική σύνδεση με το ΣΔΑΜ

 

Να προβλεφθεί ότι: κάθε χωροθέτηση νέας βιομηχανικής δραστηριότητας στις περιοχές Δίκαιης Μετάβασης θα πρέπει να είναι συμβατή με το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Όχι απλή αναφορά. Υποχρεωτική συμβατότητα.

 

1. Προτεραιότητα στις λιγνιτικές εκτάσεις

 

Να προβλεφθεί ότι: οι πρώην λιγνιτικές εκτάσεις αποτελούν περιοχές πρώτης προτεραιότητας για να υποστηρίξουν το νέο παραγωγικό μοντέλο που δεν μπορεί να εξυπηρετεί την ενεργειακή Μονοκαλλιέργεια. Να περιλαμβάνουν

 

• βιομηχανία
• μεταποίηση
• logistics
• θερμοκήπια
• μεταποίηση πρωτογενούς παραγωγής

 

1. Ειδικά Επιχειρηματικά Πάρκα Δίκαιης Μετάβασης

 

Να δημιουργηθεί νέα κατηγορία: Επιχειρηματικά Πάρκα Δίκαιης Μετάβασης

 

με:

 

• ταχύτερες αδειοδοτήσεις
• φορολογικά κίνητρα
• υποδομές
• υποδομές

 

1. Προτεραιότητα στη μεταποίηση

 

Η ΣΜΠΕ ασχολείται κυρίως με τη βιομηχανία γενικά. ‘Όμως η Δυτική Μακεδονία χρειάζεται:

 

• μεταποίηση κυρίως των προϊόντων του πρωτογενή τομέα
• βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας και θέσεων εργασίας
• βιομηχανία καθαρών τεχνολογιών
• καινοτόμες βιομηχανίες σε τεχνολογίες αιχμής ως στρατηγικές προτεραιότητες

1. Σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις

 

Να προστεθεί ειδικό κεφάλαιο για τη Δυτική Μακεδονία. Να εξετάζονται αθροιστικά:

 

• φωτοβολταϊκά
• ανεμογεννήτριες
• αντλησιοταμιεύσεις

 

• υδροηλεκτρικά
• βιομηχανίες
• αποθήκες

 

1. Προστασία γεωργικής γης

 

Να απαγορεύεται νέα βαριά βιομηχανία σε:

 

• γη υψηλής παραγωγικότητας
• αρδευόμενες εκτάσεις
• αποκατεστημένες ή αδιατάρακτες λιγνιτικές εκτάσεις

 

1. Προστασία υδατικών πόρων

 

Να προβλεφθεί ότι: καμία νέα εγκατάσταση δεν εγκρίνεται εάν αυξάνει:

 

• την άντληση υπόγειων υδάτων
• την υπεράντληση των επιφανειακών υδάτων χωρίς σωρευτική εκτίμηση επιπτώσεων και κυρίως χωρίς προτεραιοποίηση χρήσεων από το Περιφερειακό Συμβούλιο
• την υποβάθμιση της λεκάνης Πτολεμαΐδας – Αμυνταίου.

 

1. Υποχρεωτική σιδηροδρομική διασύνδεση

 

Να προβλεφθεί ότι: οι βασικοί οργανωμένοι υποδοχείς βιομηχανίας και μεταποίησης της Δυτικής Μακεδονίας θα συνδέονται με το σύγχρονο σιδηροδρομικό δίκτυο στο πλαίσιο του Σιδηροδρομικού Διευρωπαϊκού Δικτύου που προβλέπει σιδηροδρομική σύνδεση της Περιφέρειας με τις πύλες εισόδου της Περιφέρειας και τα λιμάνια.

 

1. Μηχανισμός παρακολούθησης

 

Αξιοποίηση δεικτών για:

 

• θέσεις εργασίας
• βιομηχανικές επενδύσεις
• περιβαλλοντικούς δείκτες
• αποκατάσταση εδαφών

 

ώστε να αξιολογείται κάθε δύο χρόνια αν το ΕΧΠ συμβάλλει πραγματικά στη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας.

 

Μετά τα παραπάνω η εισηγήτρια αποδέχτηκε τις προτάσεις του κ. Κασαπίδη και τις ενσωμάτωσε στην προς ψήφιση πρόταση που έχει ως εξής:

 

Η Αντιπεριφέρεια Τουρισμού, Πολιτισμού και Περιβάλλοντος, λαμβάνοντας πλήρως υπόψη την εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης Επιχειρηματικότητας και Μεταφορών και ενσωματώνοντας πρόσθετες στοχευμένες παρατηρήσεις και προτάσεις, εισηγείται τη διατύπωση θετικής γνωμοδότησης υπό όρους επί της ΣΜΠΕ που συνοδεύει το προς αναθεώρηση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, θέτοντας τις ακόλουθες παρατηρήσεις:

• ενσωμάτωση ειδικής κατηγορίας περιοχών ενεργειακής μετάβασης,
• ενίσχυση της χωρικής στόχευσης για τη Δυτική Μακεδονία,
• σύνδεση με το ΣΔΑΜ,
• υποστήριξη της ανάπτυξης οργανωμένων υποδοχέων,
• αξιοποίηση επικαιροποιημένων δεδομένων απολιγνιτοποίησης,
• ενίσχυση κρίσιμων υποδομών μεταφορών, όπως η σιδηροδρομική σύνδεση.

 

 

Περαιτέρω, η θετική υπό όρους γνωμοδότηση πρέπει να συνοδευτεί από τις ακόλουθες ειδικές παρατηρήσεις:

• επικαιροποίηση των χρονικών και ποσοτικών προβλέψεων και εναρμόνισή τους με τους ορίζοντες 2030 και 2040,
• κατανομή των οργανωμένων εκτάσεων ανά Περιφερειακή Ενότητα,
• αναβάθμιση του διασυνοριακού και πολυτροπικού ρόλου της Δυτικής Μακεδονίας,
• συγκεκριμένες προϋποθέσεις περιβαλλοντικής και γεωτεχνικής καταλληλότητας των ζωνών απολιγνιτοποίησης,
• ποσοτικοποιημένη σωρευτική περιβαλλοντική αξιολόγηση των ζωνών μετάβασης,
• ειδική τεκμηρίωση των προβλέψεων για τη διαχείριση χύδην φορτίων.

 

 

Στις ειδικές παρατηρήσεις προτείνεται, επιπλέον, να περιληφθούν η πρόβλεψη ειδικής χωρικής αντιμετώπισης της Δυτικής Μακεδονίας λόγω των ιδιαίτερων συνεπειών της απολιγνιτοποίησης· η σωρευτική συνεκτίμηση των επιπτώσεων της βιομηχανικής δραστηριότητας και των αδειοδοτημένων έργων ΑΠΕ σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, Δήμου και Περιφέρειας· η προστασία βοσκοτόπων, λιμνών και σημαντικών τουριστικών, πολιτιστικών, ιστορικών και φυσιολατρικών προορισμών· η ενίσχυση του αγροτικού τομέα και της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών, με κατάλληλους χώρους και υποδομές και επανεξέταση τυχόν παραλείψεων ως προς τις ΠΟΑΠΔ· η ειδική πρόβλεψη για την παραγωγή και αξιοποίηση πράσινου υδρογόνου, ιδίως για την προστασία του περιβάλλοντος και την υποκατάσταση εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων· η ουσιαστική ενίσχυση του θεσμικού ρόλου των τοπικών κοινωνιών  στην  περιβαλλοντική  αδειοδότηση·  η  ανάδειξη  των  υφιστάμενων  ΒΙΠΕ,  των

 

προτεινόμενων Επιχειρηματικών Πάρκων και κατάλληλων εκτάσεων της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε. ως προτεραιότητας για την ανάπτυξη νέων βιομηχανικών δραστηριοτήτων, με ταχύτερες αδειοδοτικές διαδικασίες και εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων για έργα υποδομής· η μετατροπή άτυπων συγκεντρώσεων επιχειρήσεων σε οργανωμένους χώρους υποδοχής· η ένταξη συγκεκριμένων οδικών, σιδηροδρομικών και εμπορευματικών υποδομών στο χωρικό πρότυπο της Δυτικής Μακεδονίας· καθώς και η διόρθωση τυχόν γεωγραφικών ανακριβειών στις γενικές περιγραφές των Περιφερειών.

 

Τέλος το Περιφερειακό Συμβούλιο

 

 

Α π ο φ ά σ ι σ ε κατά πλειοψηφία

 

τη διατύπωση θετικής γνωμοδότησης υπό όρους επί της ΣΜΠΕ που συνοδεύει το προς αναθεώρηση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, θέτοντας τις ακόλουθες παρατηρήσεις:

• ενσωμάτωση ειδικής κατηγορίας περιοχών ενεργειακής μετάβασης,
• ενίσχυση της χωρικής στόχευσης για τη Δυτική Μακεδονία,
• σύνδεση με το ΣΔΑΜ,
• υποστήριξη της ανάπτυξης οργανωμένων υποδοχέων,
• αξιοποίηση επικαιροποιημένων δεδομένων απολιγνιτοποίησης,
• ενίσχυση κρίσιμων υποδομών μεταφορών, όπως η σιδηροδρομική σύνδεση.

 

 

Περαιτέρω, η θετική υπό όρους γνωμοδότηση πρέπει να συνοδευτεί από τις ακόλουθες ειδικές παρατηρήσεις:

• επικαιροποίηση των χρονικών και ποσοτικών προβλέψεων και εναρμόνισή τους με τους ορίζοντες 2030 και 2040,
• κατανομή των οργανωμένων εκτάσεων ανά Περιφερειακή Ενότητα,
• αναβάθμιση του διασυνοριακού και πολυτροπικού ρόλου της Δυτικής Μακεδονίας,
• συγκεκριμένες προϋποθέσεις περιβαλλοντικής και γεωτεχνικής καταλληλότητας των ζωνών απολιγνιτοποίησης,
• ποσοτικοποιημένη σωρευτική περιβαλλοντική αξιολόγηση των ζωνών μετάβασης,
• ειδική τεκμηρίωση των προβλέψεων για τη διαχείριση χύδην φορτίων.

 

 

Στις ειδικές παρατηρήσεις προτείνεται, επιπλέον, να περιληφθούν η πρόβλεψη ειδικής χωρικής αντιμετώπισης της Δυτικής Μακεδονίας λόγω των ιδιαίτερων συνεπειών της απολιγνιτοποίησης· η σωρευτική συνεκτίμηση των επιπτώσεων της βιομηχανικής δραστηριότητας και των αδειοδοτημένων έργων ΑΠΕ σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, Δήμου και Περιφέρειας· η προστασία βοσκοτόπων, λιμνών και σημαντικών τουριστικών, πολιτιστικών,

 

ιστορικών και φυσιολατρικών προορισμών· η ενίσχυση του αγροτικού τομέα και της βιομηχανίας τροφίμων και ποτών, με κατάλληλους χώρους και υποδομές και επανεξέταση τυχόν παραλείψεων ως προς τις ΠΟΑΠΔ· η ειδική πρόβλεψη για την παραγωγή και αξιοποίηση πράσινου υδρογόνου, ιδίως για την προστασία του περιβάλλοντος και την υποκατάσταση εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων· η ουσιαστική ενίσχυση του θεσμικού ρόλου των τοπικών κοινωνιών στην περιβαλλοντική αδειοδότηση· η ανάδειξη των υφιστάμενων ΒΙΠΕ, των προτεινόμενων Επιχειρηματικών Πάρκων και κατάλληλων εκτάσεων της ΜΕΤΑΒΑΣΗ Α.Ε. ως προτεραιότητας για την ανάπτυξη νέων βιομηχανικών δραστηριοτήτων, με ταχύτερες αδειοδοτικές διαδικασίες και εξασφάλιση των αναγκαίων πόρων για έργα υποδομής· η μετατροπή άτυπων συγκεντρώσεων επιχειρήσεων σε οργανωμένους χώρους υποδοχής· η ένταξη συγκεκριμένων οδικών, σιδηροδρομικών και εμπορευματικών υποδομών στο χωρικό πρότυπο της Δυτικής Μακεδονίας· καθώς και η διόρθωση τυχόν γεωγραφικών ανακριβειών στις γενικές περιγραφές των Περιφερειών.

 

Κατά της ανωτέρω απόφασης ψήφισαν οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι του συνδυασμού «Ελπίδα» κ.κ. Γεωργία Ζεμπιλιάδου, Γεώργιος Χριστοφορίδης, Παρθένα (Νούλα) Τουμπουλίδου, Αλέξανδρος Ακριτίδης και Βασιλική Μαλέα.

 

 

Η απόφαση αυτή πήρε α/α 123/2026

 

 

ΘΕΜΑ:   ΘΕΣΕΙΣ Β.Ε.Θ. ΓΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, ως ιδιοκτήτης οικοπέδου στη ΒΙ.ΠΕ. Θεσσαλονίκης αλλά και ως εκπρόσωπος 577 επιχειρήσεων-μελών του, που έχουν ενταχθεί στην εν λόγω περιοχή, εκφράζει την αντίθεσή του σε πλήθος από ειδικές ρυθμίσεις του προτεινόμενου από την ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ ΑΕ Κανονισμού Λειτουργίας Επιχειρηματικού Πάρκου Θεσσαλονίκης, και την έντονη ανησυχία του για το γενικότερο πνεύμα του, το οποίο δεν εναρμονίζεται με τους σκοπούς του ν. 4982/22.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση του ν. 4982/22 αλλά και την παρουσίαση του νομοσχεδίου, ο νόμος, ο οποίος έχει αναπτυξιακή στόχευση, δεν καταργεί την αυτοδιαχείριση, η οποία αποτελεί έκφανση του φιλελεύθερου προσανατολισμού της πολιτικής στα Επιχειρηματικά Πάρκα και την επιχειρηματικότητα γενικότερα.

Εν προκειμένω όμως, κρίθηκε ότι εκτός από την προάσπιση της ιδιωτικής αυτονομίας, θα πρέπει με το νομοθετικό πλαίσιο που θα διέπει τα Επιχειρηματικά Πάρκα, να επιτευχθεί και προσέλκυση επενδύσεων για τη δημιουργία νέων Επιχειρηματικών Πάρκων. Ο νέος νόμος 4982/22 έτσι, απονέμει αυξημένες εξουσίες στους επενδυτές, ούτως ώστε να διασφαλίσουν την επίτευξη κερδών από την ίδρυση και λειτουργία νέων Επιχειρηματικών Πάρκων. Τα κέρδη αυτά είναι το κίνητρο των επενδύσεων και είναι απαραίτητη η προοπτική τους.

Ο νόμος στο άρθρο 47 παρ. 10 και 11 προβλέπει την ένταξη των υφιστάμενων Βιομηχανικών Πάρκων στο πλαίσιο των ρυθμίσεών του, ωστόσο, σε αντίθεση με έναν νέο επενδυτή, ο οποίος είναι η βασική στόχευση του νόμου, η ΕΤΒΑ ΒΙ.ΠΕ. Α.Ε. ως Φορέας Οργάνωσης και Εκμετάλλευσης της ΒΙ.ΠΕ. Θεσσαλονίκης, σε καμία περίπτωση δεν έχει ανάλογη θέση με έναν επενδυτή, καθώς η ΕΤΒΑ πρώτον δεν κάνει επένδυση για την δημιουργία της ΒΙ.ΠΕ., η οποία υφίσταται ήδη από τη δεκαετία του εξήντα και δεύτερον οι επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται σε οικόπεδα της Περιοχής έχουν ήδη εγκατασταθεί πριν την κατάρτιση του προταθέντα κανονισμού, γεγονός που τους διαχωρίζει από επιχειρηματίες που εξετάζουν την είσοδό τους σε ένα Επιχειρηματικό Πάρκο που σχεδιάζει ένας επενδυτής και που κατ΄επέκταση σταθμίζουν και την προσχώρηση σε έναν κανονισμό λειτουργίας.

Χαρακτηριστικά επισημαίνεται ότι η ίδρυση ενός νέου Επιχειρηματικού Πάρκου προϋποθέτει σύμφωνα με το άρθρο 7 του ν. 4982/22 κατάρτιση Επιχειρηματικού Σχεδίου της Εταιρείας Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου, δηλαδή του επενδυτή. Το Επιχειρηματικό Σχέδιο αυτό δίδει πληροφορίες εκ των προτέρων στον επιχειρηματία, που εξετάζει την είσοδό του για τις ενέργειες και τα έργα που θα διενεργηθούν, ώστε να εκτιμήσει τα τέλη που θα του καταλογιστούν και να αξιολογήσει τη σκοπιμότητα για την επιχείρησή του. Οι επιχειρηματίες που είναι εγκαταστημένοι στη ΒΙ.ΠΕ.Θ. δεν έχουν στη διάθεσή τους τέτοιο σχέδιο, διότι πολύ απλά η ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ δεν είναι υποχρεωμένη, όπως ένας επενδυτής, να καταρτίσει τέτοιο. Είναι προφανής έτσι η διαφορά μεταξύ των επιχειρηματιών οι οποίοι πριν την (εκούσια) προσχώρηση σε κανονισμό λειτουργίας έχουν στη διάθεσή τους ένα επιχειρηματικό σχέδιο που περιγράφει τις σκοπούμενες εγκαταστάσεις, υποδομές κλπ. και αυτών όπως των επιχειρήσεων της ΒΙΠΕΘ, οι οποίοι ακούσια χωρίς τέτοιες πληροφορίες προσχωρούν σε έναν κανονισμό, ο οποίος όλον τον μελλοντικό σχεδιασμό και τις χρεώσεις τις απονέμει στην απόλυτη κρίση ενός φορέα, της ΕΤΒΑ. Η διαφορά αυτή ανάμεσα στους επιχειρηματίες που θα εξετάσουν την ένταξη σε νέο Επιχειρηματικό Πάρκο και αυτούς που ήδη βρίσκονται σε υφιστάμενο, κατά συνέπεια δεν δικαιολογεί την ομοιότητα των διαχειριστικών εξουσιών των αντιστοίχων διαχειριστικών φορέων, επενδυτή και ΕΤΒΑ.

Η ΒΙ.ΠΕ.Θ. διαθέτει ήδη Κανονισμό Λειτουργίας με το με αριθμό 750/1968 Διάταγμα (με 18 σύντομα άρθρα σε αντίθεση με τον προτεινόμενο με 55 μακροσκελή!), ο οποίος ναι μεν πρέπει να αναθεωρηθεί και να εκσυγχρονιστεί, όχι όμως με έναν αποικιοκρατικού τύπου νέο Κανονισμό, ο οποίος όχι μόνον είναι άκρως επεμβατικός στη λειτουργία των επιχειρήσεων, αλλά φτάνει και στο σημείο να παρέχει ακόμη και την εξουσία σύμφωνα με το άρθρο 27 παρ.  7 να διακόψει η ΕΤΒΑ την υδροδότηση μίας επιχείρησης, εάν αυτή δεν έχει υπογράψει τη «σχετική Σύμβαση»! Δεν μπορεί το έτος 1968 η επιχειρηματική πολιτική της πολιτείας να ήταν πιο φιλελεύθερη από το έτος 2023, ούτε στις μέρες μας είναι αποδεκτή η στροφή προς την κατευθυνόμενη οικονομία και η εισαγωγή ενός είδους «κομισάριου», που κατ΄ απόλυτη κρίση θα αποφασίζει τι είναι καλό και τι όχι για τις Επιχειρήσεις, ακόμη και για το είδος της δραστηριότητάς τους, όπως ορίζεται στο άρθρο 4 παρ. 13 του προτεινόμενου κανονισμού και μάλιστα με την εξουσία να επιβάλλει δρακόντειες κυρώσεις, όπως δυσβάσταχτες ποινικές ρήτρες, ακόμη και διακοπή υδροδότησης.

 

 

Χαρακτηριστικά ας κάνει κανείς σύγκριση μεταξύ του προηγούμενου κανονισμού του έτους 1968 άρθρο 10 παρ. 3:

«Εν τη καταρτιζομένη μεταξύ της ΕΤΒΑ και των προκρινόμενων επιχειρήσεων συμβάσει καθορίζονται επακριβώς αι υποχρεώσεις αυτών έναντι της ΕΤΒΑ … ώστε να διασφαλίζεται εις αυτούς η προσήκουσα και κανονική παροχή υπηρεσιών, ήτις πάντως δεν δύναται να καταστεί υποχρεωτική δια τας εγκατεστημένας επιχειρήσεις.»

και του άρθρου 38 του προτεινόμενου κανονισμού που απαριθμεί όλες τις χρεώσεις, οι οποίες όχι μόνον είναι υποχρεωτικές,  αλλά και δεν εξειδικεύεται το ύψος και ο υπολογισμός τους παρά αφήνονται στην απόλυτη κρίση της ΕΤΒΑ.

Άλλωστε ο κανονισμός αυτός είναι μία σύμβαση (έστω προσχώρησης, χωρίς ελεύθερη διαπραγμάτευση), η οποία εντάσσεται στο ιδιωτικό δίκαιο και θα πρέπει να υπακούει την αρχή που εισάγεται με το άρθρο 372 του Αστικού κώδικα, ότι δηλαδή «Σύμβαση στην οποία ο προσδιορισμός της παροχής ανατίθεται στην  απόλυτη κρίση ενός από τους συμβαλλομένους είναι άκυρη.»

Συγκεκριμένο, χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η παράγραφος 9 του άρθρου 4 του κανονισμού, όπου για την περίπτωση που μία επιχείρηση αποφασίσει να μεταβιβάσει ή να εκμισθώσει το οικόπεδό της σε άλλη επιχείρηση, ορίζεται ότι θα πρέπει να πάρει την άδεια της ΕΤΒΑ, η οποία μπορεί να θέσει όρους και προϋποθέσεις, χωρίς να γίνεται καμία εξειδίκευση των κριτηρίων αυτών. Και όχι μόνον αυτό αλλά μεταξύ των όρων μπορεί να είναι η καταβολή στην ΕΤΒΑ υπερτιμήματος, το οποίο σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 19 μπορεί να προσδιορίζεται σύμφωνα με την εγκεκριμένη τιμολογιακή πολιτική της για την πώληση οικοπέδων. Δηλαδή με απλά λόγια, στην απόλυτη και μη εκ των προτέρων προσδιορισμένη κρίση της ΕΤΒΑ. Η διάταξη αυτή παραβιάζει όχι μόνον τον κανόνα του άρθρου 372 ΑΚ, αλλά προσβάλλει και τον πυρήνα του δικαιώματος της ιδιοκτησίας του άρθρου 17 του Συντάγματος, καθώς περιορίζει την χρήση και διάθεση της ιδιοκτησίας κατά την απόλυτη κρίση ενός ιδιωτικού φορέα, όχι του Κράτους ή της Δικαστικής Εξουσίας.

 

 

 

Άλλα παραδείγματα των υπέρμετρων και καταχρηστικών εξουσιών που απονέμει ο προτεινόμενος κανονισμός στην ΕΤΒΑ είναι:

Σύμφωνα με το άρθρο 15 του προτεινόμενου κανονισμού, ενώ ορθώς γίνεται παραπομπή στην περιβαλλοντική νομοθεσία, ωστόσο προβλέπεται στην παράγραφο 5 και ότι  ΕΤΒΑ θα έχει κατά την απόλυτη κρίση της τον έλεγχο για τη διοχέτευση των υγρών αποβλήτων των επιχειρήσεων: «Η σύνθεση των ακαθάρτων μίας συνδεδεμένης επιχείρησης πρέπει να µην υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια, τα οποία επιβάλλονται από την περιβαλλοντική νομοθεσία και την ορθή λειτουργία της MKA. Τα όρια αυτά ορίζονται µε πράξη ή απόφαση της Ε.Α.Δ.Ε.Π. ή του φορέα που λειτουργεί το δίκτυο ακαθάρτων και τη ΜΚΑ. Τα τρέχοντα όρια περιγράφονται στον Πίνακα 1 του Παραρτήματος Ι του παρόντος Κανονισμού.» Σύμφωνα έτσι με την παράγραφο αυτήν, ναι μεν τα ανώτατα όρια προσδιορίζονται από το νόμο, αλλά η ΕΤΒΑ μπορεί κατά την κρίση της να ορίζει και κατώτερα όρια, περιορίζοντας ακόμη παραπάνω τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Μάλιστα στο σημείο αυτό παρατηρείται ότι δεν αναρτάται στο διαδίκτυο και δεν προσαρτάται στον προτεινόμενο κανονισμό ο αναφερόμενος αυτός «Πίνακα 1 του Παραρτήματος Ι». Επίσης, οι παραβάσεις των ορίων όχι μόνον διαπιστώνονται με ελέγχους της ΕΤΒΑ (άρθρο 15 παρ. 9), αλλά και σύμφωνα με την παράγραφο 13 του ίδιου άρθρου του προτεινόμενου κανονισμού «οι αναλύσεις που πραγματοποιεί η Εγκατεστημένη Επιχείρηση δεν μπορούν να αντιταχθούν κατά των αναλύσεων που πραγματοποιεί η ΕΤΒΑ» επιβεβαιώνοντας έτσι το ανεπίτρεπτα απόλυτο ανέλεγκτο της ΕΤΒΑ και σε αυτό το πολύ κρίσιμο θέμα.

Σύμφωνα με το άρθρο 25 παρ.3 η ΕΤΒΑ έχει και πάλι κατά την απόλυτη και ανέλεγκτη κρίση της την ευχέρεια «να αξιώνει τη λήψη και να επιβλέπει την τήρηση και επιπλέον μέτρων, σε σχέση µε εκείνα που τυχόν προβλέπονται από την ισχύουσα νομοθεσία ή επιβάλλονται από τις αρμόδιες αρχές.» Η εξουσία αυτή ξεπερνάει το μέτρο και δεν είναι δυνατόν να αφεθεί στην αυθαίρετη κρίση ενός φορέα η λήψη μέτρων περισσότερων από αυτά που προβλέπει η ίδια η νομοθεσία, η οποία στα θέματα περιβαλλοντικών κινδύνων είναι ήδη ιδιαίτερα αυστηρή. Μάλιστα, για τις παραβάσεις που η ίδια η ΕΤΒΑ θα διαπιστώσει, θα έχει πέρα από τις κυρώσεις που προβλέπει η νομοθεσία και δικαίωμα να αξιώσει την κατάπτωση ποινικής ρήτρας (βλ. α. 25β στοιχ. (ε) σε  συνδυασμό με το α. 53 παρ. 6 του προτεινόμενου κανονισμού.

Σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ.2 με ανέλεγκτη απόφασή της η ΕΤΒΑ θα μπορεί να καθορίζει και να αναπροσαρμόζει τα πάσης φύσεως τέλη και δαπάνες της υδροδότησης της ΒΙ.ΠΕ., τους όρους και τα τέλη σύνδεσης με το δίκτυο υδροδότησης, τα πάγια τέλη υδροδότησης, τον τρόπο υπολογισμού και είσπραξής τους καθώς και την τιμολόγηση του νερού. Όλες αυτές οι ενέργειες γίνονται από τον πάροχο της υδροδότησης και δεν υπάρχει κανείς λόγος να παρεμβάλλεται η «δεσμευτική» (σύμφωνα με την παράγραφο αυτήν) απόφαση ης ΕΤΒΑ.

Σύμφωνα με την παρ. 7 του άρθρου 27, την οποία αναφέρουμε παραπάνω και στην οποία στεκόμαστε και εδώ, καθώς η ΕΤΒΑ ευτελίζει κάθε έννοια του συμβατικού δικαίου, με το να απονέμει στην ίδια το δικαίωμα να διακόψει υδροδότηση επιχείρησης, η οποία όχι έχει οφειλές, αλλά λειτουργεί χωρίς να έχει συνάψει Σύμβαση Εγκατάστασης με την ΕΤΒΑ. Όταν καλείται μία επιχείρηση, που ήδη έχει εγκατασταθεί στη ΒΙ.ΠΕΘ και ήδη λειτουργεί, να υπογράψει ένα μονομερώς προδιατυπωμένο κείμενο με την απειλή διακοπής της υδροδότησης, αυτό δεν μπορεί να αποκαλείται σύμβαση σύμφωνα με το ελληνικό δίκαιο. Μάλιστα η υδροδότηση είναι όχι μόνον υποχρεωτική, αλλά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την ΕΤΒΑ η διακοπή της ως κύρωση για άλλες οφειλές απέναντί της σύμφωνα με το άρθρο π.χ. 50 παρ. 2.

Παραμένοντας στο θέμα της υδροδότησης και η τιμολόγηση καθορίζεται από την ΕΤΒΑ κατ΄ απόλυτη κρίση, παρόλο που η ίδια δεν είναι πάροχος του νερού. Στο άρθρο 31 παραθέτει έναν πολύπλοκο τρόπο υπολογισμού και μία εξίσωση, της οποία όμως οι κρίσιμες μεταβλητές, όπως η τιμή πώλησης του νερού καθορίζονται από την ίδια την ΕΤΒΑ. Σε όλο αυτό το άρθρο δεν αναφέρεται πουθενά η τιμή πώλησης του νερού από τον αρμόδιο κρατικό οργανισμό, που θα έπρεπε να είναι η βάση του υπολογισμού.

Μάλιστα, όχι μόνον είναι υποχρεωτική η φερόμενη συμβατική υδροληψία μέσω ΕΤΒΑ, καθώς σύμφωνα με τα άρθρα 33 και 36 απαγορεύεται κάθε άλλη μη εγκεκριμένη (από την ΕΤΒΑ κατά την απόλυτη κρίση της) σύνδεση ή γεώτρηση (δρακόντειες και στην περίπτωση αυτήν της γεώτρησης οι κυρώσεις), αλλά και η τιμή καθορίζεται αυθαίρετα από την ΕΤΒΑ και επιπροσθέτως η ΕΤΒΑ σύμφωνα με το άρθρο 34 δεν φέρει καμία ευθύνη, εάν από αμέλειά της διακοπεί η παροχή ή προκληθεί βλάβη στο δίκτυο. Σύμφωνα με το άρθρο 34, μόνον με δόλια ενέργεια ή παράλειψη της ΕΤΒΑ μπορεί αυτή να έχει ευθύνη! Επισημαίνεται ότι ο όρος αυτός, που καλούνται να υπογράψουν οι επιχειρήσεις είναι άκυρος σύμφωνα με το άρθρο  332 του Αστικού Κώδικα, αλλά και αντιστρατεύεται την κοινή λογική, καθώς δεν μπορεί κάποιος να υποχρεώνει ένα πρόσωπο να προμηθεύεται νερό αποκλειστικά από αυτόν και ταυτόχρονα να αποκλείει την ευθύνη του ακόμη και από βαριά αμέλεια. Ούτε οι κρατικοί πάροχοι δεν είναι ανεύθυνοι από κάθε είδους αμέλεια.

Τέλος επισημαίνεται ότι για την επίλυση όλων των διαφορών από τον κανονισμό αρμόδια είναι τα δικαστήρια των Αθηνών, ενδεικτικό του γενικότερου πνεύματος και της αφ’ υψηλού στάσης της ΕΤΒΑ απέναντι στις επιχειρήσεις που είναι εγκατεστημένες στη Βιομηχανική Περιοχή της Θεσσαλονίκης. Η δωσιδικία αυτή είναι απαράδεκτη, συνεπάγεται πρόσθετα υψηλά έξοδα για τις επιχειρήσεις, για διαφορές που γεννώνται στη Θεσσαλονίκη και θα πρέπει να αλλάξει.

Θα πρέπει τέλος να επισημανθεί η παντελής έλλειψη ενός οργάνου που θα εκπροσωπεί τις επιχειρήσεις στη διαχείριση της ΒΙΠΕΘ. Τέτοιο όργανο προέβλεπε ο παλαιός κανονισμός με το 7ο άρθρο του και αποτελούνταν από πέντε μέλη μεταξύ των οποίων και Επιμελητήριο.

Ο προτεινόμενος κανονισμός όχι μόνον απονέμει ευρύτερες και ανέλεγκτες εξουσίες στην ΕΤΒΑ αλλά και καταργεί σιωπηρά το συμβουλευτικό όργανο του προηγούμενου κανονισμού. Θα πρέπει έτσι να προβλεφθεί ένα όργανο που θα έχει συμβουλευτικό ρόλο αλλά και τη δυνατότητα εναντίωσης σε αποφάσεις της ΕΤΒΑ που θα ξεπερνούν τα όρια της χρηστής διαχείρισης.

Η οργάνωση, διαχείριση και λειτουργία μίας κατά κυριολεξία ιστορικής Βιομηχανικής Περιοχής, όπως αυτή της Θεσσαλονίκης, θα πρέπει μεν να συμμορφώνονται με το κανονιστικό πλαίσιο της Ελληνικής Πολιτείας για το σεβασμό πρώτα από όλα του Περιβάλλοντος αλλά και των υπολοίπων κανόνων δημοσίας τάξης, όμως εξίσου θα πρέπει να είναι σεβαστή και η ιδιωτική πρωτοβουλία και ανεξαρτησία των επιχειρηματιών. Ο ρόλος της ΕΤΒΑ θα πρέπει να είναι αυτός ενός διαχειριστή που προάγει την επιχειρηματικότητα και όχι ενός ανέλεγκτου κυβερνήτη.

ΜΑΚΑΡΙΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΟΣ Β.Ε.Θ.

 

Μεταξύ άλλων στο σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, παρατηρούμε το εξής εδάφιο:

«Άρθρο 10. παρα. 3ε. Θεσμοθετείται η αρμοδιότητα του φορέα διαχείρισης των ΟΥΜΕΔ για τον έλεγχο της περιβαλλοντικής και πολεοδομικής συμβατότητας της εγκατάστασης και λειτουργίας των εγκατεστημένων παραγωγικών μονάδων εντός ΟΥΜΕΔ».

Ο Σύνδεσμός μας ζητά να αποσυρθεί το συγκεκριμένο εδάφιο.  Αναλυτικότερα:

Το εδάφιο αυτό εκχωρεί αρμοδιότητες του Δημοσίου στην εκάστοτε ιδιωτικών συμφερόντων Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (ΕΑΔΕΠ) επί των εγκατεστημένων επιχειρήσεων στον οικείο Οργανωμένο Υποδοχέα Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (ΟΥΜΕΔ). Παρότι το εν λόγω εδάφιο φέρει χαρακτήρα “υποχρέωσης μη αντίθεσης (συμβατότητας)” άλλων νομοθετημάτων και είναι εξαιρετικά γενικόλογο και αόριστο ενώ εγκαθιδρύει σαφές έρεισμα για την επέκταση της υφιστάμενης αρμοδιότητας των ΕΑΔΕΠ για την έκδοση Βεβαίωσης Συμβατότητας ενδιαφερόμενης επιχείρησης ως προς την περιβαλλοντικό τύπο του οικείου ΟΥΜΕΔ (Α1, Α2, κλπ).

Το εδάφιο εμμέσως αναγνωρίζει δικαίωμα απόλυτης κρίσης πλήρους ιδιοκτήτη στην ΕΑΔΕΠ για τις εκτάσεις του οικείου ΟΥΜΕΔ, ανεξαρτήτως εάν αυτές οι εκτάσεις της παραχωρήθηκαν, της ανήκουν ή δεν της ανήκουν, κάτι που εμφανώς δεν υποστηρίζεται από τα γνωστά περί ιδιοκτησίας και βρίσκει αντίθετους τους πλείστους όσους ιδιοκτήτες γης εντός ΟΥΜΕΔ.

Περαιτέρω, το εδάφιο αυτό αφήνει μέγα περιθώριο κατάχρησης από την εκάστοτε ΕΑΔΕΠ, η οποία δύναται να χρησιμοποιήσει τον διευρυμένο έλεγχο συμβατότητας για να εμποδίσει κινήσεις εγκατάστασης, εκσυγχρονισμού, επέκτασης κλπ. μιας επιχείρησης ή να αξιώσει υπέρογκη αμοιβή για τον έλεγχο και την τελική θετική κρίση της.

Τέλος, το επίπεδο γενικότητας στο οποίο κινείται το εδάφιο στερεί τις απαραίτητες εγγυήσεις για τη δυνατότητα αποτελεσματικής άμυνας οποιασδήποτε επιχείρησης απέναντι στην τυχόν κατάχρηση της εξουσίας, που εκχωρείται στις ΕΑΔΕΠ.

Για τους λόγους αυτούς, ο Σύνδεσμος Εγκατεστημένων Επιχειρήσεων ΒΙ.ΠΕ. Ηρακλείου Κρήτης (ΣΕΒΠΗ) αιτείται την απόσυρση του εδαφίου 10.3.ε.

Κων/νος Χ. Χρηστάκος
Πρόεδρος Δ.Σ. ΣΕΒΠΗ
6948599499
info@sevipeh.gr
christakosakek@gmail.com

 

Η Δυτική Μακεδονία δεν είναι απλά μία ακόμη Περιφέρεια της χώρας.

Είναι η Περιφέρεια που σήκωσε επί δεκαετίες το βάρος της ενεργειακής ανάπτυξης της Ελλάδας και σήμερα βιώνει τη πιο βίαιη διαδικασία απολιγνιτοποίησης στην Ευρώπη. Η πραγματικότητα αυτή δημιουργεί ιδιαίτερες αναπτυξιακές, κοινωνικές, χωρικές και περιβαλλοντικές ανάγκες, οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με γενικές και οριζόντιες κατευθύνσεις, όπως συμβαίνει με το εν λόγω ΕΧΠ.

Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του υπό αναθεώρηση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία, παρά τη μεθοδολογική της πληρότητα, δεν ανταποκρίνεται στις ιδιαίτερες συνθήκες της Δυτικής Μακεδονίας.

Το συμπέρασμα αυτό δεν αποτελεί πολιτική εκτίμηση της αντιπολίτευσης. Προκύπτει από τις ίδιες τις εισηγήσεις  των  υπηρεσιών της Περιφέρειας.

• Η Γενική Διεύθυνση Επιχειρηματικότητας και Μεταφορών, στην εισήγηση της επισημαίνει ότι η ΣΜΠΕ δεν διαθέτει την αναγκαία χωρική εξειδίκευση για τις περιοχές ενεργειακής μετάβασης, δεν αξιοποιεί τα επικαιροποιημένα δεδομένα της απολιγνιτοποίησης, δεν συνδέεται ουσιαστικά με το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, δεν προβλέπει τη Σιδηροδρομική σύνδεση της Περιφέρειας ως κρίσιμη υποδομή και δεν προβλέπει ειδική θεσμική κατηγορία για τη Δυτική Μακεδονία, προτείνοντας τη δημιουργία ειδικής κατηγορίας «Περιοχών Ενεργειακής Μετάβασης».
• Αντίστοιχα, η Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού διαπιστώνει ότι η ΣΜΠΕ δεν αποτυπώνει το πραγματικό μεταβατικό στάδιο της Περιφέρειας, δεν ευθυγραμμίζεται με το Εδαφικό Σχέδιο Δίκαιης Μετάβασης, δεν προβλέπει οργανωμένους υποδοχείς μεταποίησης στις Ζώνες Απολιγνιτοποίησης, δεν προβλέπει τη Σιδηροδρομική σύνδεση της Περιφέρειας ως κρίσιμη υποδομή, δεν αντιμετωπίζει επαρκώς τις σωρευτικές επιπτώσεις από την υπερσυγκέντρωση έργων ΑΠΕ και δεν θεσπίζει ειδικές χωρικές ρυθμίσεις που θα λειτουργήσουν ως αναπτυξιακό κίνητρο για τη Δυτική Μακεδονία.

Με άλλα λόγια, οι ίδιες οι υπηρεσίες της Περιφέρειας τεκμηριώνουν ότι το υπό αναθεώρηση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν καλύπτει τις ιδιαίτερα οξυμμένες ανάγκες της περιοχής μας.

Παρ’ όλα αυτά, καλούμαστε να γνωμοδοτήσουμε θετικά.

Η επιλογή αυτή δημιουργεί μια εμφανή αντίφαση. Δεν είναι δυνατόν να αναγνωρίζονται τόσο σοβαρές ελλείψεις και ταυτόχρονα, η Περιφέρεια να εκπέμπει προς την Πολιτεία το μήνυμα ότι το σχέδιο μπορεί να προχωρήσει χωρίς ουσιαστικές αλλαγές.

Η Δυτική Μακεδονία δεν έχει ανάγκη από γενικές αναφορές στη δίκαιη μετάβαση. Έχει ανάγκη από δεσμευτικές χωροταξικές προβλέψεις.

Χρειάζεται ειδικό καθεστώς ως περιοχή ενεργειακής μετάβασης.

Χρειάζεται θεσμική προτεραιότητα στην αξιοποίηση των πρώην λιγνιτικών εκτάσεων.

Χρειάζεται σαφή σύνδεση του χωροταξικού σχεδιασμού με το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.

Χρειάζεται Σιδηρόδρομο που θα την συνδέσει με τα λιμάνια και τις εξόδους της στα σύνορα για να στηρίξει τις βιομηχανικές της περιοχές

Χρειάζεται ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων από τη συγκέντρωση ενεργειακών, βιομηχανικών και μεταφορικών δραστηριοτήτων.

Χρειάζεται ειδικά κίνητρα για τη μεταποίηση και τη βιομηχανία.

Και, κυρίως,

χρειάζεται ένα χωροταξικό πλαίσιο που να αντιμετωπίζει τη Δυτική Μακεδονία ως εθνική προτεραιότητα και όχι ως μία ακόμη διοικητική ενότητα της Χώρας.

Η Περιφέρεια οφείλει να υπερασπιστεί αυτόν τον στόχο με σαφήνεια.

Η θετική γνωμοδότηση με γενικές παρατηρήσεις δεν δημιουργεί καμία υποχρέωση στην κεντρική διοίκηση να ενσωματώσει τις προτάσεις μας. Αντίθετα, κινδυνεύει να εκληφθεί ως αποδοχή ενός σχεδίου που οι ίδιες οι υπηρεσίες μας θεωρούν ελλιπές.

Η Δυτική Μακεδονία δεν μπορεί να συνεχίσει να πληρώνει το κόστος των εθνικών επιλογών χωρίς να απολαμβάνει αντίστοιχες θεσμικές εγγυήσεις για το μέλλον της.

Δεν μπορεί να αποδεχθεί ένα χωροταξικό πλαίσιο που αναγνωρίζει την ανάγκη της παραγωγικής ανασυγκρότησης σε επίπεδο διακηρύξεων, αλλά δεν τη μεταφράζει σε δεσμευτικές πολιτικές και χωρικές ρυθμίσεις.

Για όλους αυτούς τους λόγους, καταψηφίζουμε τη θετική γνωμοδότηση επί της ΣΜΠΕ, διότι θεωρούμε ότι δεν διασφαλίζει τις προϋποθέσεις για μια πραγματικά δίκαιη, βιώσιμη και αναπτυξιακά αποτελεσματική μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας.

Η ψήφος αυτή δεν είναι άρνηση στον χωροταξικό σχεδιασμό ούτε στην περιβαλλοντική προστασία. Είναι απαίτηση για ένα Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο που θα αναγνωρίζει έμπρακτα τον ιδιαίτερο ρόλο, τις θυσίες και τις προοπτικές της Δυτικής Μακεδονίας και θα παρέχει τις αναγκαίες θεσμικές εγγυήσεις για την ανασυγκρότησή της.

Πιστεύουμε ότι η Περιφερειακή Αρχή πρέπει να έχει ξεκάθαρα αρνητική θέση, διαφορετικά θα βρεθούμε μπροστά σε μια η αντίφαση: Οι υπηρεσίες της Περιφέρειας καταγράφουν με σαφήνεια ότι η ΣΜΠΕ έχει σοβαρές ελλείψεις για τη Δυτική Μακεδονία, αλλά η εισήγηση προς το Υπουργείο να παραμένει θετική.

Τα υπηρεσιακά συμπεράσματα στηρίζουν την καταψήφιση και την ισχυρή διεκδίκηση απέναντι στο Υπουργείο

Αν η εισήγηση είναι θετική με επισημάνσεις, η ΣΜΠΕ δεν θα επιστρέψει στο Περιφερειακό Συμβούλιο για να διαπιστωθεί αν έχουν συμπεριληφθεί οι παρατηρήσεις και οι προτάσεις των υπηρεσιών μας και αυτές της Παράταξης μας.

Αυτό μπορεί να διασφαλισθεί μόνο με την απόρριψη της ΣΜΠΕ και την εκ νέου κατάρτιση και υποβολή της επί του νέου ΕΧΠ Βιομηχανίας και γιαυτό καταψηφίζουμε την ΣΜΠΕ του ΕΧΠ για την Βιομηχανία

Προτάσεις αναλυτικά

1. Ειδική χωρική κατηγορία για τη Δυτική Μακεδονία

Να προβλεφθεί στο ΕΧΠ νέα ειδική χωρική κατηγορία: «Περιοχές Ενεργειακής Μετάβασης» στην οποία να ενταχθούν η Δυτική Μακεδονία και η Μεγαλόπολη.

και να συνοδεύεται από:

• ειδικές χωροταξικές ρυθμίσεις
• ειδικές αδειοδοτικές διαδικασίες
• επενδυτική προτεραιότητα
• ειδικά κίνητρα εγκατάστασης βιομηχανίας
• διευκολύνσεις δημιουργίας βιομηχανικών Πάρκων

1. Υποχρεωτική σύνδεση με το ΣΔΑΜ

Να προβλεφθεί ότι: κάθε χωροθέτηση νέας βιομηχανικής δραστηριότητας στις περιοχές Δίκαιης Μετάβασης θα πρέπει να είναι συμβατή με το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Όχι απλή αναφορά. Υποχρεωτική συμβατότητα.

1. Προτεραιότητα στις λιγνιτικές εκτάσεις

Να προβλεφθεί ότι: οι πρώην λιγνιτικές εκτάσεις αποτελούν περιοχές πρώτης προτεραιότητας για να υποστηρίξουν το νέο παραγωγικό μοντέλο που δεν μπορεί να εξυπηρετεί την ενεργειακή Μονοκαλλιέργεια. Να περιλαμβάνουν

• βιομηχανία
• μεταποίηση
• logistics
• θερμοκήπια
• μεταποίηση πρωτογενούς παραγωγής

1. Ειδικά Επιχειρηματικά Πάρκα Δίκαιης Μετάβασης

Να δημιουργηθεί νέα κατηγορία: Επιχειρηματικά Πάρκα Δίκαιης Μετάβασης

με:

• ταχύτερες αδειοδοτήσεις
• φορολογικά κίνητρα
• υποδομές
• υποδομές logistics.

1. Προτεραιότητα στη μεταποίηση

Η ΣΜΠΕ ασχολείται κυρίως με τη βιομηχανία γενικά. ‘Όμως η Δυτική Μακεδονία χρειάζεται:

• μεταποίηση κυρίως των προϊόντων του πρωτογενή τομέα
• βιομηχανία υψηλής προστιθέμενης αξίας και θέσεων εργασίας
• βιομηχανία καθαρών τεχνολογιών
• καινοτόμες βιομηχανίες σε τεχνολογίες αιχμής

ως στρατηγικές προτεραιότητες

1. Σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις

Να προστεθεί ειδικό κεφάλαιο για τη Δυτική Μακεδονία. Να εξετάζονται αθροιστικά:

• φωτοβολταϊκά
• ανεμογεννήτριες
• αντλησιοταμιεύσεις
• υδροηλεκτρικά
• βιομηχανίες
• αποθήκες

1. Προστασία γεωργικής γης

Να απαγορεύεται νέα βαριά βιομηχανία σε:

• γη υψηλής παραγωγικότητας
• αρδευόμενες εκτάσεις
• αποκατεστημένες ή αδιατάρακτες λιγνιτικές εκτάσεις

1. Προστασία υδατικών πόρων

Να προβλεφθεί ότι: καμία νέα εγκατάσταση δεν εγκρίνεται εάν αυξάνει:

• την άντληση υπόγειων υδάτων
• την υπεράντληση των επιφανειακών υδάτων χωρίς σωρευτική εκτίμηση επιπτώσεων και κυρίως χωρίς προτεραιοποίηση χρήσεων από το Περιφερειακό Συμβούλιο
• την υποβάθμιση της λεκάνης Πτολεμαΐδας – Αμυνταίου.

1. Υποχρεωτική σιδηροδρομική διασύνδεση

Να προβλεφθεί ότι: οι βασικοί οργανωμένοι υποδοχείς βιομηχανίας και μεταποίησης της Δυτικής Μακεδονίας θα συνδέονται με το σύγχρονο σιδηροδρομικό δίκτυο στο πλαίσιο του Σιδηροδρομικού Διευρωπαϊκού Δικτύου που προβλέπει σιδηροδρομική σύνδεση της Περιφέρειας με τις πύλες εισόδου της Περιφέρειας και  τα λιμάνια.

1. Μηχανισμός παρακολούθησης

Αξιοποίηση δεικτών για:

• θέσεις εργασίας
• βιομηχανικές επενδύσεις
• περιβαλλοντικούς δείκτες
• αποκατάσταση εδαφών

ώστε να αξιολογείται κάθε δύο χρόνια αν το ΕΧΠ συμβάλλει πραγματικά στη μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας.

 

Για την Παράταξη ΕΛΠΙΔΑ

Γεωργία Ζεμπιλιάδου

Περιφερειακή Σύμβουλος – Επικεφαλής

 

Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για την Βιομηχανία

ΘΕΣΕΙΣ  Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Πειραιά

Το ΒΕΠ στηρίζει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία. Το ΒΕΠ θεωρεί ότι η χώρα χρειάζεται σύγχρονο χωροταξικό σχεδιασμό που θα ενισχύει την παραγωγή, την ανταγωνιστικότητα και την οργανωμένη ανάπτυξη.

 

• Το ΒΕΠ στηρίζει ανεπιφύλακτα τη δημιουργία νέων Επιχειρηματικών Πάρκων

Τα Επιχειρηματικά Πάρκα αποτελούν το βασικό εργαλείο για τη χωροθέτηση των νέων παραγωγικών επενδύσεων και την οργανωμένη ανάπτυξη της μεταποίησης.

 

• Οι ήδη νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις δεν πρέπει να υποχρεωθούν να ενταχθούν σε

Επιχειρηματικά Πάρκα. Οι επιχειρήσεις που έχουν επενδύσει νόμιμα δεν πρέπει να χάσουν τα δικαιώματά τους επειδή βρίσκονται εκτός οργανωμένων υποδοχέων. Οι επιχειρήσεις αυτές αποτελούν ισχυρό βιομηχανικό/βιοτεχνικό απόθεμα και θα πρέπει να τύχουν ειδικής φροντίδας αναβάθμισης των υποδομών τους, χωρίς δυσμενείς επιπτώσεις στην παραγωγική τους λειτουργία.

• Διατήρηση των δικαιωμάτων των υφιστάμενων επιχειρήσεων

Οι νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις πρέπει να διατηρούν το δικαίωμα λειτουργίας, το δικαίωμα εκσυγχρονισμού, το δικαίωμα ενεργειακής αναβάθμισης, το δικαίωμα εύλογης επέκτασης, ισότιμη πρόσβαση σε αναπτυξιακά και χρηματοδοτικά εργαλεία. Ειδικά αναφέρεται, η ανάγκη άμεσης επίλυσης του ζητήματος της υποχρεωτικής μετεγκατάστασης μέχρι το 2029 (Άρθρο 21 του Ν. 2747/07-10-1999) των 57 επιχειρήσεων στην προστατευόμενη περιοχή του Όρους Αιγάλεω. Οι επιχειρήσεις εντοπίζονται στην Π.Ε. Δυτικής Αττικής και εν μέρει στην Π.Ε. Πειραιά. Το ΒΕΠ θεωρεί υποχρέωσή του να συμβάλει στην κατεύθυνση της διατήρησης των επιχειρήσεων και μάλιστα με ισχυρή ενίσχυση του δασικού κεφαλαίου στο Όρος Αιγάλεω.

 

• Ασφάλεια δικαίου για τις επιχειρήσεις

Κανένας επενδυτής δεν μπορεί να σχεδιάσει το μέλλον του χωρίς σταθερούς κανόνες. Καμία μελλοντική χωροταξική αλλαγή δεν πρέπει να δημιουργεί αβεβαιότητα για νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις. Ιδιαίτερα επισημαίνουμε την ανάγκη να διατηρηθούν σε κάθε περίπτωση οι προβλέψεις του άρθρου 7  του νόμου 3325/2005, όπως ισχύει και προστατεύει τις νομίμως υφιστάμενες επιχειρήσεις, σε περιπτώσεις μεταβολής της χρήσης γης.

• Εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων

Το ΒΕΠ ζητά εθνικό πρόγραμμα εξυγίανσης με χρηματοδότηση, χρονοδιάγραμμα, τεχνική υποστήριξη, κίνητρα. Οι επιχειρήσεις δεν ευθύνονται για τις διαχρονικές χωροταξικές ελλείψεις. Η καινοτομία του ΕΧΠ για την θεσμοθέτηση ΕΒΕΠΟ (Υποδοχείς Βιομηχανικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων Βαθμιαίας Οργάνωσης) θεωρούμε ότι μπορεί με κατάλληλη προσαρμογή να τύχει εφαρμογής σε ΑΒΣ, εφόσον η εφαρμογή ΕΠΕ (Επιχειρηματικού Πάρκου Εξυγίανσης) δεν είναι αποδεκτή από τις υφιστάμενες επιχειρήσεις.

• Πράσινη μετάβαση και παραγωγή

Το ΒΕΠ στηρίζει τις ΑΠΕ, την κυκλική οικονομία, τη βιομηχανική συμβίωση, την ενεργειακή αναβάθμιση των επιχειρήσεων. Η πράσινη μετάβαση πρέπει να γίνει με κίνητρα και όχι με περιορισμούς. Η ανάπτυξη των ΑΠΕ και η προστασία της μεταποίησης δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Η Ελλάδα χρειάζεται και καθαρή ενέργεια και ισχυρή παραγωγή. Ισορροπία μεταξύ προστασίας περιβάλλοντος και ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας.

• Τα Επιμελητήρια πρέπει να έχουν θεσμικό ρόλο

Η ΚΕΕΕ και τα Επιμελητήρια πρέπει να συμμετέχουν στην παρακολούθηση της εφαρμογής των νέων Χωροταξικών Πλαισίων.

 

• Η παραγωγή αποτελεί εθνική προτεραιότητα

Το χωροταξικό πρέπει να προστατεύει και να ενισχύει την ελληνική παραγωγή, τις θέσεις εργασίας και την εξωστρέφεια. Ο χωροταξικός σχεδιασμός πρέπει να διαφυλάσσει επαρκείς χώρους για τη μεταποίηση και να αποφεύγει την άσκοπη συρρίκνωση της γης υψηλής παραγωγικότητας.

• Το ΒΕΠ καταθέτει εφαρμόσιμες λύσεις. Το ΒΕΠ δεν ζητά την απόσυρση της ΚΥΑ.

Ζητά τη βελτίωσή τους ώστε να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης, περιβαλλοντικής προστασίας και παραγωγικής δραστηριότητας. Επισημαίνεται εν προκειμένω, ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστική βιομηχανική πολιτική χωρίς ενεργειακή επάρκεια, ισχυρά δίκτυα, τεχνικές υποδομές και ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος. Απαιτείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός για ηλεκτρικά δίκτυα, φυσικό αέριο, ψηφιακές υποδομές, και περιβαλλοντικές υποδομές.

• Θεσμική συμμετοχή των επιχειρήσεων στη διοίκηση των ΕΑΔΕΠ των Επιχειρηματικών Πάρκων. Προτείνεται να διασφαλιστεί θεσμικά η ουσιαστική και καθοριστική συμμετοχή των επιχειρήσεων στη διοίκηση και διαχείριση των Επιχειρηματικών Πάρκων μέσω των ΕΑΔΕΠ (Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου), ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται με γνώμονα τη βιώσιμη λειτουργία του Πάρκου, τη βελτίωση των υποδομών, τον έλεγχο του κόστους και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων. Επισημαίνεται ότι η αποτελεσματική και παραγωγική λειτουργία επιτυγχάνεται στα αυτοδιαχειριζόμενα Επιχειρηματικά Πάρκα (Σχιστού, Κιλκίς, Βόλου).

ΟΙ ΑΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΤΕΣ ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΒΕΠ

 

1. Ναι στα νέα Επιχειρηματικά Πάρκα, ως χώρος εγκατάστασης των νέων επενδύσεων.

 

1. Όχι στην υποχρεωτική ένταξη των ήδη νόμιμα υφιστάμενων επιχειρήσεων σε Επιχειρηματικά Πάρκα για να διατηρήσουν τα δικαιώματά τους.

 

1. Ναι στην μετεγκατάσταση επιχειρήσεων σε Επιχειρηματικά Πάρκα, με ελεύθερη βούληση των επιχειρήσεως και την παροχή κινήτρων, με τελικό αποτέλεσμα την αποφόρτιση του αστικού ιστού, την παραγωγικότερη λειτουργία των επιχειρήσεων και την αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος (Θετικό παράδειγμα το Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού).
2. Ναι στην πλήρη προστασία των δικαιωμάτων των υφιστάμενων νόμιμων επιχειρήσεων (λειτουργία, εκσυγχρονισμός, επέκταση και πρόσβαση σε αναπτυξιακά εργαλεία).

«Οι ήδη νόμιμα λειτουργούσες επιχειρήσεις δεν πρέπει να τίθενται σε μειονεκτική
θέση έναντι των επιχειρήσεων που είναι εγκατεστημένες σε Επιχειρηματικά
Πάρκα, όσον αφορά τη λειτουργία, τον εκσυγχρονισμό, την εύλογη επέκταση και
την πρόσβαση στα αναπτυξιακά και χρηματοδοτικά εργαλεία»

 

Ειδικές Παρατηρήσεις Προτάσεις

1. Στην παράγραφο 13.1 θα πρέπει να καταστεί σαφές, ότι από το 1984 απαγορεύεται παντελώς η εκτός σχεδίου ίδρυση μεταποιητικών μονάδων στην Αττική (Περιβαλλοντική Ομάδα 9, ακόμα και Β’ Περιβαλλοντικής Κατηγορίας, πρώην χαμηλής όχλησης). Επιτρέπεται με ιδιαίτερα αυστηρούς όρους η ίδρυση μονάδων περιβαλλοντικών υποδομών (Περιβαλλοντική Ομάδα 4) σε εκτός σχεδίου περιοχές της Αττικής.

 

1. Το αυτοδιοικούμενο Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού (ΒΙΠΑΣ) αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση, τόσο όσον αφορά τη διοικητική, οργανωτική του δομή, όσο και την εσωτερική χωροταξική και κυκλοφοριακή του οργάνωση. Πρακτικά αποτελεί, κατά το μεγαλύτερο μέρος του, το μόνο κλαδικό Επιχειρηματικό Πάρκο με προσανατολισμό τη Ναυπηγοεπισκευή. Η περίπτωση του αποτελεί παράδειγμα για άλλες ανάλογες περιπτώσεις Επιχειρηματικών Πάρκων. Κρίνεται σκόπιμη η χωρική του επέκταση.

 

1. Προτείνεται η θεσμοθέτηση Κλαδικών Επιχειρηματικών Πάρκων (όπως το ΒΙΠΑΣ) για την ενίσχυση και ανάπτυξη συγκεκριμένων κλάδων, όπως μαρμάρου, δέρματος κ.ά..

 

1. Η Δυτική Αττική αποτελεί στρατηγικό πυλώνα βιομηχανίας, μεταποίησης, αποθήκευσης και εφοδιαστικής αλυσίδας της χώρας. Απαιτείται ειδική στρατηγική πρόβλεψη για την περιοχή, με στόχο την προστασία της παραγωγικής δραστηριότητας, την ενίσχυση των υποδομών, τη βελτίωση της παραγωγικότητας και τη διατήρηση των θέσεων εργασίας.

 

1. Ειδική αναφορά θα πρέπει να γίνει στην αναβάθμιση του Ελαιώνα. Τα όρια του Ελαιώνα απλώνονται στις Περιφερειακές Ενότητες Πειραιά (Ρέντης), Νότιου Τομέα (Ταύρος) και Δυτικού Τομέα Αθήνας. Οι μεταποιητικές και μονάδες εφοδιαστικής δεν εντοπίζονται μόνο επί οδικών αξόνων, αλλά σε όλη την έκταση. Το οδικό δίκτυο είναι απολύτως ανεπαρκές και άναρχο. Ορισμένα τμήματα του Ελαιώνα στερούνται αποχετευτικού δικτύου. Η αναβάθμιση των υποδομών είναι δυσχερής, αλλά επιβεβλημένη.

 

1. Στο μεγαλύτερο τμήμα του Ελαιώνα (Περιοχές Α και Β) απαγορεύεται η ίδρυση μεταποιητικών μονάδων. Προτείνεται να εξεταστεί η άρση αυτής της απαγορεύσεως τουλάχιστον για την εγκατάσταση μεταποιητικών μονάδων σε υφιστάμενα κενά βιομηχανικά κτίρια.

 

1. Γενικά προτείνεται η αναμόρφωση και ο εκσυγχρονισμός του Π.Δ. Ελαιώνα, που ισχύει από το 1995 και αφορά μεγάλο αριθμό μεταποιητικών μονάδων.

 

1. Στη σελίδα 122 αναφέρεται ακριβώς : «Η ΠΕ Πειραιά περιλαμβάνει τόσο ηπειρωτικό όσο και νησιώτικο χώρο (Σαλαμίνα, Αίγινα, Πόρος κ.λ.π.),…». Προφανώς απαιτείται διόρθωση. Τα νησιά Σαλαμίνα, Αίγινα, Πόρος, Ύδρα, Σπέτσες, Κύθηρα, Αντικύθηρα καθώς και η Επαρχία Τροιζηνίας αποτελούν διακριτά την ΠΕ Νήσων της Περιφέρειας Αττικής. Θα πρέπει να γίνει αναφορά στο ΕΧΠ, της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων της Περιφέρειας Αττικής.  Η Περιφερειακή Ενότητα εξαιρείται των περιοριστικών διατάξεων ίδρυσης μεταποιητικών δραστηριοτήτων, που ισχύουν για την υπόλοιπη Αττική. Η Σαλαμίνα διακρίνεται των υπολοίπων γιατί διαθέτει βιομηχανία και ναυπηγεία κυρίως στον κόλπο των Αμπελακίων. Βιομηχανική δραστηριότητα αναπτύσσεται επίσης στο ΒΙΟΠΑ, στο εσωτερικό της Σαλαμίνας. Στα Κύθηρα λειτουργεί αποτελεσματικά Λατομική Περιοχή Αδρανών Υλικών. Η ένταξη των λατομικών και σχετικών δραστηριοτήτων στη νομίμως χωροθετημένη  Λατομική Περιοχή Κυθήρων έχει απαλλάξει ευαίσθητες περιοχές του νησιού από αντίστοιχες δραστηριότητες, έχει αποτρέψει σύγκρουση χρήσεων (τουρισμός), ενώ παρέχει αρίστης ποιότητας λατομικά δομικά υλικά ενισχύοντας την ποιότητα των κατασκευών. Το πέτρωμα είναι υψηλής καθαρότητας σε CaCO3. Προτείνεται να εξεταστεί από την ΑΑΓΜΕ (Ανεξάρτητη Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών, πρώην ΙΓΜΕ) η δυνατότητα παραγωγής ασβέστη (CaO), υλικού με σημαντική προστιθέμενη αξία.

 

1. Η αναβάθμιση της Ναυπηγοεπισκευής αποτελεί εθνικό στόχο και μάλιστα με την έγκριση και ενίσχυση της ΕΕ. Παρά ταύτα απουσιάζει σχετική αναφορά στο ΕΧΠ (α) για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά (Νότιος Τομέας Αθήνας), (β) για τα Ναυπηγεία Ελευσίνας (Δυτική Αττική) και (γ) για τη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Πειραιά. Η πλήρης λειτουργία των μεγάλων Ναυπηγείων Ελευσίνας και Σκαραμαγκά, η αποκατάσταση και αναβάθμιση των υποδομών τους καθώς και η λειτουργική τους διασύνδεση με το δυναμικό επιχειρήσεων και εργαζομένων της Ναυπηγοεπισκευαστικής Ζώνης του ευρύτερου Πειραιά, αποτελούν στόχο εθνικής εμβέλειας.

 

1. Δεν γίνεται αναφορά στο ΕΧΠ στο προβλεπόμενο να κατασκευαστεί Εμπορικό Λιμάνι στην περιοχή της Ελευσίνας, βασικό μελλοντικό στοιχείο του εφοδιαστικού δικτύου.

 

1. Προτείνεται η κατάργηση των περιορισμών εμβαδού για τα Επαγγελματικά Εργαστήρια. Με το Προεδρικό Διάταγμα 59/2018 (ΦΕΚ Α’ 114) ορίστηκαν περιορισμοί εμβαδού για τα Επαγγελματικά Εργαστήρια, που ιδρύονται σε περιοχές Γενικής κατοικίας και Πολεοδομικού Κέντρου. Συγκεκριμένα στο άρθρο 3 «Γενική Κατοικία», Περίπτωση (22), ορίζεται «Επαγγελματικά εργαστήρια μέχρι 400τ.μ. συνολικής επιφάνειας δόμησης» και άρθρο 4 «Πολεοδομικό Κέντρο – Κεντρικές Λειτουργίες Πόλης – Τοπικό Κέντρο Συνοικίας – Γειτονιάς.», Περίπτωση (22) ορίζεται «Επαγγελματικά εργαστήρια μέχρι 500 τ.μ. συνολικής επιφάνειας δόμησης ανά γήπεδο ή οικόπεδο». Οι περιορισμοί αυτοί, που ισχύουν για κάθε ΓΠΣ, που θεσμοθετείται μετά το Προεδρικό Διάταγμα 59/2018, δημιουργούν σοβαρά προβλήματα για μικρές επιχειρήσεις, που ιδρύονται μέσα στην πόλη και εξυπηρετούν ανάγκες της πόλης. Για την ίδρυση αποθηκών στις ίδιες χρήσεις γης οι περιορισμοί είναι καθολικοί, δηλαδή για όλα τα ΓΠΣ, παλιά και νέα.  Προτείνεται να καταργηθεί ο περιορισμός ως οριζόντια ρύθμιση και να απονεμηθεί στους Δήμους η αρμοδιότητα να επιβάλλουν περιορισμούς, αν το κρίνουν σκόπιμο, κατά την εκπόνηση των δικών του ΓΠΣ. Το αίτημα αυτό έχει ήδη υποβληθεί στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας από τις κάτωθι ενώσεις :

1. ΣΕΝΑΒΙ (Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Ναυπηγικής Βιομηχανίας).
2. ΠΟΒΑΣ (Πανελλήνια Ομοσπονδία Βιοτεχνών Αλουμινίου Σιδήρου).
3. ΕΒΒΖΕ (Ένωση Βιομηχανιών Βιοτεχνιών Ζαχαρωδών Ελλάδος).
4. ΠΣΕΠΕ ( Πανελλήνιος Σύλλογος Εφοδιαστών Πλοίων & Εξαγωγέων).

 

1. Στο Παράρτημα ΙΙ «Συντομογραφίες», παρατηρούνται ελλείψεις. Ενώ αναφέρονται γνωστές συντομογραφίες, όπως ΦΕΚ και ΚΥΑ, λείπουν συντομογραφίες, όπως ΔΕΔ-Μ (ΔιΕυρωπαϊκό Δίκτυο – Μεταφορών) ή συντομογραφία του εισαγόμενου και αναλυόμενου στο άρθρο 2 όρου, ΥΒΕΒΟ (Υποδοχείς Βιομηχανικών & Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων Βαθμιαίας Οργάνωσης) ή όπως ΡΑΣ.

 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ

 

Το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Πειραιά στηρίζει κάθε ουσιαστική προσπάθεια οργανωμένης χωροθέτησης, περιβαλλοντικής αναβάθμισης, και παραγωγικής ανάπτυξης της χώρας. Υπογραμμίζεται, ότι οποιαδήποτε μεταρρύθμιση οφείλει να στηρίζεται στον απόλυτο σεβασμό της νόμιμης επιχειρηματικότητας, της ιδιωτικής περιουσίας, της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων, της παραγωγικής συνέχειας και της πραγματικής μεταποιητικής οικονομίας της χώρας. Η Πολιτεία οφείλει να διαμορφώσει ένα πραγματικά ισορροπημένο πλαίσιο που θα ενισχύει την οργανωμένη ανάπτυξη, θα προστατεύει τη νόμιμη και συνεπή επιχειρηματικότητα, θα διασφαλίζει την ασφάλεια δικαίου και θα στηρίζει ουσιαστικά τη διατήρηση και ανάπτυξη της παραγωγικής βάσης της χώρας.

 

Το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Πειραιά δηλώνει την αταλάντευτη βούλησή του να συμμετάσχει αποφασιστικά σε κάθε ορθολογική χωροταξική οργάνωση των χρήσεων στην περιοχή ευθύνης του και γενικότερα.

Ο Πρόεδρος

Ιωάννης Κων. Μαστρονικόλας

ΒΙΟΤΕΧΝΙΚΟ ΕΠΙΜΕΟΛΗΤΗΡΙΟ ΠΕΡΑΙΑ

ΠΕΙΡΑΙΑΣ 10 ΙΟΥΛΙΟΥ 2026

 

«Άρθρο 10. παρα. 3ε. Θεσμοθετείται η αρμοδιότητα του φορέα διαχείρισης των ΟΥΜΕΔ για τον έλεγχο της περιβαλλοντικής και πολεοδομικής συμβατότητας της εγκατάστασης και λειτουργίας των εγκατεστημένων παραγωγικών μονάδων εντός ΟΥΜΕΔ».

Παρακαλω να αποσυρθεί το συγκεκριμένο εδάφιο.  Αναλυτικότερα:

Το εδάφιο αυτό εκχωρεί αρμοδιότητες του Δημοσίου στην εκάστοτε ιδιωτικών συμφερόντων Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (ΕΑΔΕΠ) επί των εγκατεστημένων επιχειρήσεων στον οικείο Οργανωμένο Υποδοχέα Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (ΟΥΜΕΔ). Παρότι το εν λόγω εδάφιο φέρει χαρακτήρα “υποχρέωσης μη αντίθεσης (συμβατότητας)” άλλων νομοθετημάτων και είναι εξαιρετικά γενικόλογο και αόριστο ενώ εγκαθιδρύει σαφές έρεισμα για την επέκταση της υφιστάμενης αρμοδιότητας των ΕΑΔΕΠ για την έκδοση Βεβαίωσης Συμβατότητας ενδιαφερόμενης επιχείρησης ως προς την περιβαλλοντικό τύπο του οικείου ΟΥΜΕΔ (Α1, Α2, κλπ).

Το εδάφιο εμμέσως αναγνωρίζει δικαίωμα απόλυτης κρίσης πλήρους ιδιοκτήτη στην ΕΑΔΕΠ για τις εκτάσεις του οικείου ΟΥΜΕΔ, ανεξαρτήτως εάν αυτές οι εκτάσεις της παραχωρήθηκαν, της ανήκουν ή δεν της ανήκουν, κάτι που εμφανώς δεν υποστηρίζεται από τα γνωστά περί ιδιοκτησίας και βρίσκει αντίθετους τους πλείστους όσους ιδιοκτήτες γης εντός ΟΥΜΕΔ.

Περαιτέρω, το εδάφιο αυτό αφήνει μέγα περιθώριο κατάχρησης από την εκάστοτε ΕΑΔΕΠ, η οποία δύναται να χρησιμοποιήσει τον διευρυμένο έλεγχο συμβατότητας για να εμποδίσει κινήσεις εγκατάστασης, εκσυγχρονισμού, επέκτασης κλπ. μιας επιχείρησης ή να αξιώσει υπέρογκη αμοιβή για τον έλεγχο και την τελική θετική κρίση της.

Τέλος, το επίπεδο γενικότητας στο οποίο κινείται το εδάφιο στερεί τις απαραίτητες εγγυήσεις για τη δυνατότητα αποτελεσματικής άμυνας οποιασδήποτε επιχείρησης απέναντι στην τυχόν κατάχρηση της εξουσίας, που εκχωρείται στις ΕΑΔΕΠ.

Για τους λόγους αυτούς, αιτουμαι την απόσυρση του εδαφίου 10.3.ε.

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ (ΣΒΑΠ)

ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΠΡΟΤΑΣΕΩΝ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ & ΕΦΟΔΙΑΣΤΙΚΗΣ ΑΛΥΣΙΔΑΣ

Ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Αττικής – Πειραιώς (ΣΒΑΠ), εκπροσωπώντας τον παραγωγικό πυρήνα της μεγαλύτερης περιφέρειας της χώρας, συμμετέχει ενεργά στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα.

Χαιρετίζουμε τη νομοθετική αυτή πρωτοβουλία ως ένα ιδιαίτερα θετικό και αναγκαίο βήμα για τον εκσυγχρονισμό του παραγωγικού χάρτη της χώρας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο ενσωματώνει ουσιαστικά διαχρονικά αιτήματα των παραγωγικών φορέων, επιδιώκοντας να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου και την αναπτυξιακή προοπτική του κλάδου

Ωστόσο, αποτελεί βασική μας θέση ότι η οικονομική και κοινωνική πρόοδος της χώρας και ιδιαίτερα της Αττικής και της μητροπολιτικής της περιοχής, στηρίζεται στη διαφύλαξη της παραγωγικής μας βάσης, η οποία δεν μπορεί να εμποδίζεται από οριζόντιες δεσμεύσεις και περιορισμούς που στερούνται τεκμηρίωσης και δεν αποφέρουν σαφή και χειροπιαστά οφέλη για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, τις τοπικές κοινωνίες και την εθνική οικονομία.

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα οφείλει να λειτουργήσει ως δυναμικός μοχλός ανάπτυξης και κυκλικής οικονομίας, αποτρέποντας τη θεσμοθέτηση ρυθμίσεων που οδηγούν τον παραγωγικό ιστό σε αδράνεια ή αποκλεισμό.

Με σκοπό την εκπλήρωση των αναπτυξιακών στόχων της νομοθετικής πρωτοβουλίας της Πολιτείας, καταθέτουμε μια δέσμη συγκεκριμένων προτάσεων. Στόχος μας είναι ένα σαφές, δίκαιο και εφαρμόσιμο πλαίσιο, το οποίο θα διασφαλίζει τις υφιστάμενες μονάδες και θα εγγυάται τη δυνατότητα ανάπτυξης νέων βιώσιμων επενδύσεων. Η θωράκιση της εγχώριας μεταποίησης αποτελεί κρίσιμο πυλώνα για μια ισχυρή εθνική οικονομία με σύγχρονες και ποιοτικές θέσεις εργασίας.

Μέρος Α: Θεσμική και Νομοτεχνική Θωράκιση

2.1 Χωρική αποτύπωση του Εθνικού Προτύπου Ανάπτυξης (Άρθρο 4, Παρ. 1)

• Πρόταση: Κρίνουμε αναγκαία την άμεση συμπλήρωση του Διαγράμματος Ι του Σχεδίου ΚΥΑ, ώστε να αποτυπώνονται ξεκάθαρα στον χάρτη οι ζώνες, οι πόλοι και οι άξονες της βιομηχανικής ανάπτυξης, όπως ακριβώς ίσχυε στα Διαγράμματα Ι και Ια της ΚΥΑ του 2009. Οι περιοχές αυτές θα πρέπει, φυσικά, να επικαιροποιηθούν με βάση την πραγματική εξέλιξη και τις ανάγκες της τελευταίας δεκαπενταετίας.
• Αιτιολόγηση: Το νέο σχέδιο ορθώς διατηρεί στο κείμενό του τους παραδοσιακούς άξονες της βιομηχανίας μας (περιοχές εντατικοποίησης, επέκτασης, αναδιάρθρωσης και στήριξης). Ωστόσο, απουσιάζει ο γεωγραφικός εντοπισμός τους από τους συνοδευτικούς χάρτες. Χωρίς αυτή τη συμπλήρωση, το εθνικό αναπτυξιακό πρότυπο παραμένει σε επίπεδο θεωρητικής περιγραφής, στερούμενο σαφούς χωρικής υπόστασης..

2.2 Ρύθμιση για τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (Άρθρο 6, Παρ. 2γ)

• Πρόταση: Αναδιατύπωση της διάταξης ώστε οι επενδυτικοί φορείς να υποχρεούνται να συνεκτιμούν τεχνικά και περιβαλλοντικά τις κατευθύνσεις των εγκεκριμένων Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (Ε.Π.Μ.) κατά τη σύνταξη των Μ.Π.Ε., με ρητή όμως δυνατότητα τεκμηριωμένων αποκλίσεων μέχρι την επίσημη έκδοση των αντίστοιχων Προεδρικών Διαταγμάτων (Π.Δ.).
• Αιτιολόγηση: Η εξάρτηση της χωροθέτησης μονάδων από απλά κείμενα μελετών (Ε.Π.Μ.) χωρίς την έκδοση Π.Δ. και δημοσίευση σε Φ.Ε.Κ., είναι νομικά μετέωρη και αντίθετη προς την πάγια νομολογία του ΣτΕ. Οι Ε.Π.Μ. αποτελούν προπαρασκευαστικά επιστημονικά εργαλεία και η  δυνατότητα απόκλισης πρέπει να επιτρέπεται με ειδική επιστημονική αιτιολογία (π.χ. νεότερα δεδομένα πεδίου) ή για λόγους άμεσης εναρμόνισης με μείζονες ευρωπαϊκές ρυθμίσεις.

2.3 Αναθεώρηση και συμπλήρωση των δυνατοτήτων εγκατάστασης (Άρθρο 10, Παρ. 2)

Πρόταση: Ζητούμε τη βελτίωση της παραγράφου με τρεις συγκεκριμένες παρεμβάσεις:

• Αντικατάσταση της ορολογίας «εκτός σχεδίου και εκτός ζωνών επιτρεπόμενων χρήσεων» με την ορθή διατύπωση: «εκτός σχεδίου χωρίς θεσμοθετημένες χρήσεις».
• Ρητή συμπερίληψη των περιοχών που έχουν καθοριστεί από άλλα εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού, καθώς και των γηπέδων που εμπίπτουν στις διατάξεις για την εκτός σχεδίου δόμηση (παρ. 2 του άρθρου 32 του ν. 4759/2020), εφόσον επιτρέπουν τη μεταποίηση και την εφοδιαστική αλυσίδα.
• Απαλοιφή της υποχρέωσης διατήρησης ποσοστού έως 25% της έκτασης για μελλοντική πολεοδόμηση.

Αιτιολόγηση: Η υφιστάμενη διατύπωση περιορίζει τις αρμοδιότητες των περιφερειακών χωροταξικών πλαισίων (ΠΧΠ) αποκλειστικά στην εξυγίανση, εμποδίζοντας τον συνολικό σχεδιασμό των εκτός σχεδίου βιομηχανικών δραστηριοτήτων, σε αντίθεση με τη νομολογία του ΣτΕ και τον ν. 4447/2016. Επιπλέον, η παραπομπή των αξόνων ανάπτυξης σε μελλοντικά σχέδια περιορίζει την άμεση εφαρμογή του νέου πλαισίου. Αντίστοιχα, η υποχρέωση δέσμευσης του 25% της έκτασης πρέπει να απαλειφθεί, καθώς αποτελεί έναν οριζόντιο περιορισμό χωρίς επιστημονική ή τεχνική τεκμηρίωση, ο οποίος δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου και θέτει αναίτια προσκόμματα σε κρίσιμες επενδύσεις.

2.4 Ορισμός του παράκτιου χώρου και μηχανισμός επίλυσης συγκρούσεων (Άρθρο 5 & Άρθρο 11)

• Πρόταση: Πλήρης εναρμόνιση των προβλέψεων με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό και θεσμοθέτηση σαγούς μηχανισμού επίλυσης χωρικών συγκρούσεων, ο οποίος θα εξειδικεύεται και θα εφαρμόζεται σε υποκείμενο επίπεδο σχεδιασμού (Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαισία – ΠΧΠ και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια – ΤΠΣ) όταν η μεταποίηση/εφοδιαστική αλυσίδα και ο τουρισμός διεκδικούν τον ίδιο χώρο.
• Αιτιολόγηση: Είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των παραγωγικών δραστηριοτήτων στον παράκτιο χώρο, σύμφωνα με το ισχύον καθεστώς, προς αποφυγή του οριζόντιου εκτοπισμού τους από εναλλακτικές χρήσεις γης. Ο μηχανισμός επίλυσης των συγκρούσεων αυτών πρέπει να ανατίθεται στον υποκείμενο σχεδιασμό (ΠΧΠ, ΤΠΣ/ΕΠΣ), καθώς μόνο αυτός διαθέτει την απαιτούμενη γνώση των τοπικών ιδιαιτεροτήτων για να σταθμίσει τεκμηριωμένα τις συνυπάρχουσες ανάγκες βιομηχανίας και τουρισμού, αποφεύγοντας τους οριζόντιους αποκλεισμούς.

2.5 Διόρθωση σφάλματος ορολογίας για τον «εξωαστικό χώρο» (Άρθρο 14, Παρ. 2α)

• Πρόταση: Αντικατάσταση της υφιστάμενης διατύπωσης με την ακόλουθη:

«α) Ως κατεύθυνση τίθεται ο περιορισμός του ποσοστού του εξωαστικού χώρου το οποίο υπάγεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 32 του ν. 4447/2016 (εξωαστικές περιοχές χωρίς καθορισμένες χρήσεις γης).»

• Αιτιολόγηση: Η γενική αναφορά σε «περιορισμό του εξωαστικού χώρου στον οποίο επιτρέπεται η νέα βιομηχανία» δημιουργεί νομικά προσκόμματα στα υπό σύνταξη τοπικά πολεοδομικά σχέδια (ΤΠΣ), εμποδίζοντάς τα να καθορίσουν νέες βιομηχανικές ζώνες σε εκτάσεις που σήμερα θεωρούνται εκτός σχεδίου.

Μέρος Β: Κριτήρια χωροθέτησης και λειτουργική ασφάλεια

3.1 Προστασία νομίμως υφιστάμενων μονάδων (Άρθρο 14, Παρ. 2)

• Πρόταση: Προσθήκη ρητής κατεύθυνσης προς τα νέα τοπικά και ειδικά πολεοδομικά σχέδια (ΤΠΣ / ΕΠΣ) για την προστασία των ήδη αδειοδοτημένων εγκαταστάσεων και υποδομών:

«Τα εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου (Τ.Π.Σ., Ε.Π.Σ.) και οι λοιπές ρυθμίσεις χρήσεων γης, διασφαλίζουν τη διατήρηση, τον εκσυγχρονισμό και την απρόσκοπτη λειτουργία των νομίμως υφιστάμενων βιομηχανικών εγκαταστάσεων και οργανωμένων μορφών ανάπτυξης στις σημερινές τους θέσεις. Οποιαδήποτε ρύθμιση οδηγεί σε απομάκρυνση ή υποχρεωτική μετεγκατάσταση των ανωτέρω δραστηριοτήτων, τελεί υπό την προϋπόθεση προηγούμενης, ειδικής και εμπεριστατωμένης πολεοδομικής στάθμισης. Η στάθμιση αυτή οφείλει να τεκμηριώνει τεχνικά την αδυναμία διατήρησης της δραστηριότητας, αποκλείοντας τη δυνατότητα του περιβαλλοντικού και τεχνολογικού της εκσυγχρονισμού. Η προστασία αυτή ισχύει για τις δραστηριότητες που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 7 του παρόντος.»

• Αιτιολόγηση: Η διασφάλιση της σταθερότητας των υφιστάμενων επενδύσεων επιτάσσει την προτεραιοποίηση του περιβαλλοντικού και τεχνολογικού εκσυγχρονισμού των μονάδων στις θέσεις τους, έναντι της οριζόντιας επιβολής υποχρεωτικών μετεγκαταστάσεων μέσω του καθορισμού ασύμβατων ζωνών.

3.2 Αποσαφήνιση κριτηρίων χωροθέτησης (Άρθρο 11, Παρ. 2)

• Πρόταση: Ζητούμε τρεις συγκεκριμένες τροποποιήσεις στα κριτήρια χωροθέτησης:
  1. Περίπτωση (β): Συμπερίληψη των αξόνων και πόλων ανάπτυξης που ορίζονται από το ίδιο το νέο ΕΧΠ-ΒΕ.
  2. Περίπτωση (ι): Σαφής και αντικειμενικός προσδιορισμός των όρων «περιαστικές ζώνες» και «σημαντικά αστικά κέντρα».
  3. Περίπτωση (ια): Επανεξέταση της οριζόντιας κατεύθυνσης για «αποτροπή της παρόδιας ανάπτυξης» κατά μήκος του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου.
• Αιτιολόγηση: Η χρήση ασαφών όρων προκαλεί ερμηνευτικά προβλήματα κατά την εφαρμογή. Επιπλέον, η οριζόντια απαγόρευση της παρόδιας ανάπτυξης, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις στον επίσημο χαρακτηρισμό του οδικού δικτύου, περιορίζει υπέρμετρα τη δυνατότητα ανάπτυξης δραστηριοτήτων σε περιοχές όπου δεν υφίστανται ακόμη οργανωμένοι υποδοχείς.

3.3 Εξασφάλιση επαρκών εκτάσεων και θεσμοθέτηση των Α.Β.Σ. από τα Τ.Π.Σ. (Άρθρο 14, Παρ. 2)

• Πρόταση: Θεσμοθέτηση υποχρέωσης για τα υπό σύνταξη ΤΠΣ/ΕΠΣ:
  1. Να προβλέπουν επαρκείς ζώνες παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (ΠΕΔ) με βάση τις πραγματικές ανάγκες της μεταποίησης.
  2. Να εντάσσουν υποχρεωτικά στις ζώνες ΠΕΔ τις υφιστάμενες και καταγεγραμμένες άτυπες βιομηχανικές συγκεντρώσεις (ΑΒΣ) και άτυπες συγκεντρώσεις εφοδιαστικής (ΑΣΕ), διευκολύνοντας τη μετατροπή τους σε επιχειρηματικά πάρκα εξυγίανσης (ΕΠΕ) ή υποδοχείς ενδιάμεσου βαθμού οργάνωσης (ΥΒΕΒΟ).
• Αιτιολόγηση: Παρατηρείται ότι οι προτάσεις ορισμένων υπό σύνταξη μελετών ΤΠΣ περιορίζουν τη βιομηχανική γη σε μεγέθη μικρότερα από εκείνα που καταλαμβάνουν οι ήδη λειτουργούσες μονάδες. Η επίσημη πολεοδομική αναγνώριση των υφιστάμενων συγκεντρώσεων αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την περιβαλλοντική και λειτουργική τους οργάνωση.

3.4 Ορισμός και διευκόλυνση στρατηγικών επενδύσεων (Άρθρο 9)

• Πρόταση: Σαφής προσδιορισμός των κριτηρίων υπαγωγής στην κατηγορία των «στρατηγικών επενδύσεων, υψηλής τεχνολογίας ή μείζονος σημασίας για την εθνική οικονομία και την πράσινη μετάβαση», με αυτόματη συμπερίληψη των έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (IPCEI).
• Αιτιολόγηση: Η απουσία συγκεκριμένων κριτηρίων ενδέχεται να αποκλείσει κρίσιμα αναπτυξιακά έργα μεγάλης κλίμακας από τις μητροπολιτικές περιοχές και τους υφιστάμενους άξονες παραγωγικών δραστηριοτήτων.

Μέρος Γ: Ειδικά αιτήματα και ρυθμίσεις μονάδων & υποδοχέων

4.1 Πλαίσιο αδειοδότησης συμπληρωματικών δραστηριοτήτων υφιστάμενων μονάδων (Άρθρο 10 & Άρθρο 14)

• Πρόταση: Εισαγωγή μεταβατικής ρύθμισης που θα επιτρέπει σε νομίμως λειτουργούσες μονάδες την προσθήκη υποστηρικτικών δραστηριοτήτων εντός της ιδιοκτησίας τους:

«Βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις που λειτουργούν βάσει εγκεκριμένων ΓΠΣ, δύνανται να αδειοδοτούν εντός της ιδιοκτησίας τους συμπληρωματικές ή συναφείς δραστηριότητες που εξυπηρετούν αποκλειστικά τον κύριο επιχειρηματικό τους σκοπό για ιδία χρήση (π.χ. ίδρυση φανοποιείου/βαφείου εντός συνεργείου βαρέων οχημάτων, εγκατάσταση ιδιωτικού πλυντηρίου ή ιδιωτικού πρατηρίου υγρών καυσίμων για την εξυπηρέτηση ιδιόκτητου στόλου οχημάτων). Οι δραστηριότητες αυτές αδειοδοτούνται εφόσον τηρούν τους προβλεπόμενους περιβαλλοντικούς όρους. Παράλληλα, παρέχεται το δικαίωμα λειτουργικής αξιοποίησης και αλλαγής χρήσης υπόγειων χώρων σε χώρους κύριας χρήσης, καθώς και η δυνατότητα υπαγωγής στις διατάξεις τακτοποίησης για τις μονάδες αυτές, προς επίλυση λειτουργικών θεμάτων.»

• Αιτιολόγηση: Υφιστάμενες μονάδες (όπως επιχειρήσεις κατασκευής αμαξωμάτων και διαχείρισης στόλου οχημάτων στην περιοχή της Ελευσίνας) αντιμετωπίζουν προσκόμματα στην αδειοδότηση αναγκαίων υποστηρικτικών υποδομών (π.χ. ιδιωτικά πλυντήρια ή πρατήρια καυσίμων για ιδία χρήση), λόγω στενής ερμηνείας των υφιστάμενων εγκρίσεων κυκλοφοριακής σύνδεσης, γεγονός που δυσχεραίνει τη λειτουργία τους.

4.2 Άρση περιορισμών μετεγκατάστασης (Άρθρο 15)

• Πρόταση: Προσθήκη ειδικής διάταξης στις μεταβατικές ρυθμίσεις:

«Αίρονται αυτοδικαίως οι περιορισμοί ίδρυσης νέων επιχειρήσεων που έχουν επιβληθεί από προγενέστερα πολεοδομικά εργαλεία (ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ) σε περιοχές βιομηχανικών χρήσεων, εφόσον οι περιορισμοί αυτοί σκοπούσαν αποκλειστικά στη δέσμευση των χώρων για τη μετεγκατάσταση συγκεκριμένων δραστηριοτήτων. Η άρση της απαγόρευσης και η δυνατότητα εγκατάστασης νέων μονάδων ενεργοποιείται μετά την άπρακτη πάροδο δεκαετίας από τη θεσμοθέτησή τους».

• Αιτιολόγηση: Οι συγκεκριμένοι περιορισμοί χρήσεων γης αποδεικνύονται στην πράξη μη λειτουργικοί και στερούν αναπτυξιακές ευκαιρίες. Δεδομένου ότι η οργανωμένη βιομηχανική γη είναι εξαιρετικά περιορισμένη, η μακροχρόνια δέσμευσή της κρατά πολύτιμα ακίνητα εκτός αγοράς. Η πάροδος μιας δεκαετίας αποτελεί απόλυτα εύλογο χρονικό ορίζοντα για την υλοποίηση μιας μετεγκατάστασης. Μετά την παρέλευση αυτής, η βιομηχανική γη θα πρέπει να απελευθερώνεται για την υποδοχή νέων επενδύσεων.

Μέρος Δ: Στρατηγικές προτεραιότητες για την Περιφέρεια Αττικής

5.1 Οριζόντιες κατευθύνσεις για τη Μητροπολιτική Περιφέρεια Αττικής (Άρθρο 4 & Άρθρο 14)

• Αποσαφήνιση ορίων επιρροής (Άρθρο 4, Παρ. 2): Είναι αναγκαίο να διευκρινιστεί ρητά ότι στη “Ζώνη Άμεσης Επιρροής” της Περιφέρειας Αττικής (νότια Βοιωτία, περιοχή Χαλκίδας) δεν έχουν εφαρμογή οι οριζόντιοι περιορισμοί και οι απαγορεύσεις της Ομάδας Α (εντός των διοικητικών ορίων Αττικής). Ειδικότερα, πρέπει να διασφαλίζεται η δυνατότητα ανάπτυξης Επιχειρηματικών Πάρκων Μεμονωμένης Μεγάλης Μονάδας (ΕΠΜΜΜ) στις περιοχές αυτές, προς άρση της υφιστάμενης αντίφασης με τις προβλέψεις του Διαγράμματος ΙΙ, καθώς οι εν λόγω ζώνες αποτελούν διαχρονικά τον κύριο χώρο υποδοχής και λειτουργικής αποσυμφόρησης των μεταποιητικών δραστηριοτήτων της Αττικής.
• Απαλοιφή απαγόρευσης ΕΠΜΜΜ: Κατάργηση του περιορισμού ίδρυσης νέων επιχειρηματικών πάρκων μεμονωμένης μεγάλης μονάδας εντός της Αττικής, καθώς η εν λόγω απαγόρευση δεν τεκμηριώνεται επαρκώς στη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).
• Θεσμική κατοχύρωση του ΥΒΕΒΟ: Θετική αξιολόγηση της πρόβλεψης για τον υποδοχέα ενδιάμεσου βαθμού οργάνωσης (ΥΒΕΒΟ), καθώς επιτρέπει τη σταδιακή οργάνωση των άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων (ΑΒΣ) χωρίς τις καθυστερήσεις της άμεσης πολεοδόμησης.
• Αξιοποίηση μη οικοδομημένων εκτάσεων εντός ΑΒΣ: Πρόβλεψη για τη δυνατότητα αξιοποίησης των κενών γεωτεμαχίων που βρίσκονται εντός θεσμοθετημένων ή καταγεγραμμένων ΑΒΣ για βιομηχανική χρήση, ανεξάρτητα από τον χαρακτηρισμό τους ως αγροτικής γης υψηλής παραγωγικότητας.
• Ανάπτυξη δημόσιων υποδομών μεταφορών: Προτεραιοποίηση της χρηματοδότησης δημόσιων έργων υποδομής που συνδέονται με το διευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών και την εξυπηρέτηση των παραγωγικών ζωνών της Αττικής.

5.2 Εξειδίκευση ανά Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε. – Άρθρο 4 & Άρθρο 14)

• Κεντρικός Τομέας: Διασφάλιση της διατήρησης και του εκσυγχρονισμού των υφιστάμενων παραγωγικών μονάδων και υποδομών εφοδιαστικής (logistics) που είναι ζωτικής σημασίας για την τροφοδοσία του αστικού κέντρου, με παράλληλη προτεραιοποίηση δημόσιων υποστηρικτικών δικτύων για την αποσυμφόρηση του οδικού δικτύου.
• Ανατολική Αττική: Παροχή θεσμικών εγγυήσεων για τον εκσυγχρονισμό και την κτιριακή επέκταση των υφιστάμενων εκτός σχεδίου μονάδων (ιδίως των κρίσιμων κλάδων της φαρμακοβιομηχανίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας), καθώς και πρόβλεψη για την ορθολογική αξιοποίηση των ενδιάμεσων κενών εκτάσεων για τη μελλοντική τους ανάπτυξη.
• Δυτική Αττική: Επιτάχυνση των διαδικασιών για τη λειτουργία του νέου υποδοχέα στη Φυλή και την ολοκλήρωση του Εμπορευματικού Κέντρου στο Θριάσιο Πεδίο. Διασφάλιση της άμεσης πολεοδομικής εξυγίανσης των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων (ΑΒΣ) της περιοχής, παράλληλα με την αναβάθμιση του οδικού και σιδηροδρομικού δικτύου και τη δημιουργία δημόσιων υποδομών μεταφοράς εργαζομένων.
• Δυτικός Τομέας Αθηνών: Σχεδιασμός δημόσιων υποδομών μεταφορών για την αποσυμφόρηση του αστικού ιστού από την παραγωγική δραστηριότητα και ρητή κατοχύρωση του δικαιώματος εκσυγχρονισμού και λειτουργικού αναβαθμισμού των υφιστάμενων μονάδων στις θέσεις τους.
• Πειραιάς & Νήσοι: Διασφάλιση του δικαιώματος διατήρησης, εκσυγχρονισμού και επέκτασης των παρακτιών βιομηχανικών και ναυπηγοεπισκευαστικών εγκαταστάσεων, σε συνδυασμό με τη βελτίωση των οδικών προσβάσεων προς το λιμενικό μέτωπο και τις πύλες εισόδου/εξόδου.
• Νότιος Τομέας: Διασφάλιση της παραμονής και του εκσυγχρονισμού των υφιστάμενων διάσπαρτων μονάδων εντός του αστικού ιστού (όπως στην περιοχή του Ταύρου) για όσο χρόνο διατηρούν τη δραστηριότητά τους, με παράλληλη μελέτη για τη μελλοντική δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων.

6. Συμπέρασμα

Το παρόν υπόμνημα αποτυπώνει τις αναγκαίες, κατά τη γνώμη μας, τεχνικές και νομοτεχνικές παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της λειτουργίας της μεταποίησης. Πιστεύουμε ότι η ενσωμάτωση των προτάσεων αυτών στο τελικό κείμενο της ΚΥΑ είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική εφαρμογή του νέου ειδικού χωροταξικού πλαισίου.

Αξιότιμες κυρίες και κύριοι,

Μεταξύ άλλων στο σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα, παρατηρούμε το εξής εδάφιο:

«Άρθρο 10. παρα. 3ε. Θεσμοθετείται η αρμοδιότητα του φορέα διαχείρισης των ΟΥΜΕΔ για τον έλεγχο της περιβαλλοντικής και πολεοδομικής συμβατότητας της εγκατάστασης και λειτουργίας των εγκατεστημένων παραγωγικών μονάδων εντός ΟΥΜΕΔ».

Ο Σύνδεσμός μας ζητά να αποσυρθεί το συγκεκριμένο εδάφιο.  Αναλυτικότερα:

Το εδάφιο αυτό εκχωρεί αρμοδιότητες του Δημοσίου στην εκάστοτε ιδιωτικών συμφερόντων Εταιρεία Ανάπτυξης και Διαχείρισης Επιχειρηματικού Πάρκου (ΕΑΔΕΠ) επί των εγκατεστημένων επιχειρήσεων στον οικείο Οργανωμένο Υποδοχέα Μεταποιητικών και Επιχειρηματικών Δραστηριοτήτων (ΟΥΜΕΔ). Παρότι το εν λόγω εδάφιο φέρει χαρακτήρα “υποχρέωσης μη αντίθεσης (συμβατότητας)” άλλων νομοθετημάτων και είναι εξαιρετικά γενικόλογο και αόριστο ενώ εγκαθιδρύει σαφές έρεισμα για την επέκταση της υφιστάμενης αρμοδιότητας των ΕΑΔΕΠ για την έκδοση Βεβαίωσης Συμβατότητας ενδιαφερόμενης επιχείρησης ως προς την περιβαλλοντικό τύπο του οικείου ΟΥΜΕΔ (Α1, Α2, κλπ).

Το εδάφιο εμμέσως αναγνωρίζει δικαίωμα απόλυτης κρίσης πλήρους ιδιοκτήτη στην ΕΑΔΕΠ για τις εκτάσεις του οικείου ΟΥΜΕΔ, ανεξαρτήτως εάν αυτές οι εκτάσεις της παραχωρήθηκαν, της ανήκουν ή δεν της ανήκουν, κάτι που εμφανώς δεν υποστηρίζεται από τα γνωστά περί ιδιοκτησίας και βρίσκει αντίθετους τους πλείστους όσους ιδιοκτήτες γης εντός ΟΥΜΕΔ.

Περαιτέρω, το εδάφιο αυτό αφήνει μέγα περιθώριο κατάχρησης από την εκάστοτε ΕΑΔΕΠ, η οποία δύναται να χρησιμοποιήσει τον διευρυμένο έλεγχο συμβατότητας για να εμποδίσει κινήσεις εγκατάστασης, εκσυγχρονισμού, επέκτασης κλπ. μιας επιχείρησης ή να αξιώσει υπέρογκη αμοιβή για τον έλεγχο και την τελική θετική κρίση της.

Τέλος, το επίπεδο γενικότητας στο οποίο κινείται το εδάφιο στερεί τις απαραίτητες εγγυήσεις για τη δυνατότητα αποτελεσματικής άμυνας οποιασδήποτε επιχείρησης απέναντι στην τυχόν κατάχρηση της εξουσίας, που εκχωρείται στις ΕΑΔΕΠ.

Για τους λόγους αυτούς, ο ΠΑΣΕΒΙΠΕ αιτείται την απόσυρση του εδαφίου 10.3.ε και παρακαλεί για τις αρμόδιες ενέργειές σας.

 

Ο Επιμελητηριακός μας Συνδυασμός, εκπροσωπώντας πλήθος επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στη Δυτική Αττική, καταθέτει τις παρακάτω θέσεις επί της ΣΜΠΕ και του προτεινόμενου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου. Ως επιχειρηματίες που δραστηριοποιούμαστε οι ίδιοι σε περιοχές με άτυπες βιομηχανικές συγκεντρώσεις, βιώνουμε καθημερινά τις προκλήσεις και την ανάγκη για ρεαλιστικές λύσεις.

1. Προστασία της Επιχειρηματικής Συνέχειας: Διεκδικούμε τη ρητή διασφάλιση της απρόσκοπτης συνέχισης της δραστηριότητας των ήδη εγκατεστημένων επιχειρήσεων στις άτυπες συγκεντρώσεις της Δυτικής Αττικής. Η οποιαδήποτε χωροταξική αναδιάρθρωση δεν πρέπει να αποτελέσει αιτία για διοικητικά κωλύματα ή αβεβαιότητα στη λειτουργία των υφιστάμενων μονάδων μας.
2. Ρεαλιστικό Πλαίσιο ΕξυγίανσηςΣχετικά με την πρόβλεψη για «εξυγίανση» (Κεφάλαιο 3, σελ. 3-70 της ΣΜΠΕ), επισημαίνουμε ότι οποιαδήποτε απαίτηση προσαρμογής πρέπει να συνοδεύεται από:

• Σαφή χρονοδιαγράμματα: Προσαρμοσμένα στις δυνατότητες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
• Αποφυγή επιβαρύνσεων: Διασφάλιση ότι η διαδικασία δεν θα μετακυλήσει δυσανάλογο οικονομικό κόστος στις επιχειρήσεις που ήδη λειτουργούν νόμιμα στην περιοχή.

3. Κρατική Ευθύνη για ΥποδομέςΥπογραμμίζουμε ότι η εξυγίανση των άτυπων συγκεντρώσεων αποτελεί πρωτίστως ευθύνη του κράτους. Η αναβάθμιση των κοινών υποδομών (δίκτυα, διαχείριση αποβλήτων, οδική πρόσβαση) οφείλει να υλοποιηθεί με δημόσιους πόρους ή μέσω επαρκών κρατικών ενισχύσεων. Δεν είναι αποδεκτό το κόστος των υποδομών της περιοχής να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε αυτές.
4. Στόχευση στις ανάγκες της Μικρομεσαίας ΕπιχειρηματικότηταςΖητούμε το τελικό πλαίσιο να αναγνωρίζει την ιδιαιτερότητα των τοπικών επιχειρήσεων στη Δυτική Αττική και να παρέχει κίνητρα που καθιστούν τη συμμόρφωση εφικτή, αντί για περιοριστικά μέτρα που θα έθεταν σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των μελών μας.