Εισαγωγή – Περιεχόμενα

Η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) διαρθρώνεται σε 5 κεφάλαια ως ακολούθως:

Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή

Κεφάλαιο 2. Περιγραφή προστατευτέου αντικειμένου

Κεφάλαιο 3. Συνολική εκτίμηση και σύνθεση στοιχείων

Κεφάλαιο 4. Αξιολόγηση – Οριοθέτηση περιοχής και προστατευτέου αντικειμένου

Κεφάλαιο 5. Προτάσεις διαχείρισης

Το κάθε κεφάλαιο αποτελείται από το κυρίως τεύχος της μελέτης (Τεύχος ΜΑ) και το τεύχος στοιχείων τεκμηρίωσης (Τεύχος ΤΤΑ).

• Στο Τεύχος ΜΑ εντάσσονται τα βασικά στοιχεία, τα σημαντικότερα δεδομένα και τα βασικά πορίσματα και αποτελέσματα των αναλύσεων που υλοποιεί η ΕΠΜ καθώς και οι προτάσεις στις οποίες καταλήγει.
• Στο Τεύχος ΤΤΑ περιλαμβάνονται επιπλέον πληροφορίες και στοιχεία, πίνακες δεδομένων και συμπληρωματικό υλικό με το οποίο παρέχεται η πλήρης εικόνα των δεδομένων που λαμβάνονται υπόψη και τεκμηριώνονται οι διαχειριστικές επιλογές που προτείνονται από την ΕΠΜ

Επιπλέον οι μελέτες υποστηρίζονται από στοιχεία με γεωχωρικό χαρακτήρα τα οποία συνδέονται με κάθε αντικείμενο το οποίο πραγματεύονται οι ΕΠΜ. Τα γεωχωρικά στοιχεία δομούνται σε επίπεδα (layers) και συνδέονται με περιγραφική πληροφορία που οργανώνεται στα πεδία του πίνακα δεδομένων (Attribute Table) που συνοδεύει κάθε layer. Tα γεωχωρικά επίπεδα παρουσιάζονται σε 11 θεματικούς διαδραστικούς ψηφιακούς χάρτες για κάθε ΕΠΜ.

Πρόσβαση στα αναλυτικά περιεχόμενα των τευχών ΜΑ και ΤΤΑ, καθώς και στο σύστημα παρουσίασης της γεωχωρικής πληροφορίας της ΕΠΜ παρέχεται στα ακόλουθα στοιχεία:

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ

EPM6_Periexomena_MA – Περιλαμβάνει αναλυτικό πίνακα περιεχομένων των επιμέρους τμημάτων (κεφαλαίων) του Τεύχους Μελέτης (ΜΑ) της ΕΠΜ.

Υποστηρικτικό αρχείο τεκμηρίωσης

ΠΙΝΑΚΕΣ ΜΕΛΕΤΗΣ

EPM6_PeriexomenaPinakon_MA – Περιλαμβάνει λίστα πινάκων των επιμέρους τμημάτων (κεφαλαίων) του Τεύχους Μελέτης της ΕΠΜ.

Υποστηρικτικό αρχείο τεκμηρίωσης

Σελίδα χαρτών ΕΠΜ 6Β: Γεωχωρικά δεδομένα και χάρτες της ΕΠΜ 6Α

Attachments:

1. EPM6b_Periexomena_MA.pdf
2. EPM6b_PeriexomenaPinakon_TTA.pdf
3. EPM6b_Periexomena_TTA.pdf
4. EPM6b_Periexomena_MA-1.pdf
5. EPM6b_PeriexomenaPinakon_MA.pdf
6. EPM6b_PeriexomenaPinakon_TTA-1.pdf

Θέμα

[ΕΛΙΣΣΑΒΕΤ]

Η υπό διαβούλευση Ε.Π.Μ. έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι, μεταξύ άλλων, αφορά την ανάπτυξη και διαχείριση περιβαλλοντικά ευαίσθητων περιοχών, η οποία πρέπει να συντελείται κατά τρόπο που σταθμίζει περιβαλλοντικούς, οικονομικούς και κοινωνικούς στόχους. Υπό το πρίσμα αυτό η εκάστοτε Ε.Π.Μ. οφείλει ταυτόχρονα να εξασφαλίζει την ομαλή ανάπτυξη της οικονομικής και ανθρωπογενούς δραστηριότητας στις προστατευόμενες περιοχές, εφόσον τεκμηριωμένα δεν επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στο προστατευτέο αντικείμενο.

Ειδική μέριμνα οφείλεται στην εγκατάσταση και λειτουργία των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (Α.Π.Ε.), τα οποία αποτελούν έργα υπέρτατου δημοσίου συμφέροντος και αποτελούν βασικό πυλώνα της πράσινης μετάβασης, σύμφωνα με τους αυστηρούς στόχους της ευρωπαϊκής πράσινης συμφωνίας για την προστασία του περιβάλλοντος.

Σε συμμόρφωση με τα ανωτέρω, η επίτευξη των στόχων του, προσφάτως αναθεωρηθέντος, Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), το οποίο προσβλέπει, μεταξύ άλλων, σε σημαντική αύξηση του μεριδίου των ΑΠΕ στο σύνολο της ακαθάριστης ενεργειακής κατανάλωσης και στην ηλεκτροπαραγωγή (44% και 79% αντίστοιχα έως το 2023), καθώς και την ταχύτατη ανάπτυξη των συστημάτων αποθήκευσης (3,1 GW έως το 2030) είναι μείζονος σημασίας, ενώ τυχόν οριζόντιοι περιορισμοί και απαγορεύσεις θέτουν σε κίνδυνο την πράσινη μετάβαση της χώρας μας.

Παράλληλα, είναι ιδιαίτερα σημαντικό, και οφείλουμε να τονίσουμε ότι η υπό διαβούλευση Ε.Π.Μ. θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν τις υφιστάμενες χρήσεις στην περιοχή μελέτης, τα υπό ανάπτυξη έργα Α.Π.Ε., τις εκδοθείσες Α.Ε.Π.Ο., καθώς και τις λειτουργούσες μονάδες Α.Π.Ε. και να συναξιολογεί τα πρωτογενή αυτά δεδομένα ως προς την δυνατότητα συνδυασμού τους με το προστατευτέο αντικείμενο, υπό των πρίσμα όλων των ανωτέρω στόχων, όχι μόνο σε τοπικό αλλά και σε εθνικό επίπεδο σε βάθος χρόνου.

Τέλος, δεδομένου ότι την δημόσια διαβούλευση των ανωτέρω Ε.Π.Μ., δια των οποίων γίνεται οριοθέτηση διαβαθμισμένων ζωνών προστασίας και τίθενται όροι και κανόνες για τις χρήσεις γης, ακολουθεί η εκπόνηση Σχεδίων Διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών με τα αντίστοιχα Προεδρικά Διατάγματα, είναι απολύτως απαραίτητη η σαφής και αναλυτική καταγραφή των επιτρεπόμενων δραστηριοτήτων, η οποία σε κάθε περίπτωση δεν θα πρέπει να καταλήγει σε οριζόντιο αποκλεισμό νομίμων και επωφελών για το περιβάλλον δραστηριοτήτων κατά τα ανωτέρω.

[ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ]

1. Γενικές παρατηρήσεις για το σύνολο της ΕΠΜ

 

• Στην τροποποίηση του Π.Δ 59/2018 που γίνεται με το άρθρο 44 παραγρ. 18 και με τις προσθήκες 14 α και 14 β του ν. 4685/2020 στις επιτρεπόμενες χρήσεις η εξορυκτική δραστηριότητα επιτρέπεται μόνο στη Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών και στη Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων.

Θεωρούμε ότι ειδική κατηγορία χρήσης «25» που  αφορά στις εξορυκτικές δραστηριότητες στερεών ορυκτών (λατομεία, ορυχεία και μεταλλεία και όχι υδρογονάνθρακες ) που αποτελούν το αντικείμενο των μελών του Συνδέσμου μας, πρέπει να συμπεριληφθεί στις επιτρεπόμενες χρήσεις στο άρθρο 44 παραγρ. 18 με τις αντίστοιχες προσθήκες στις παραγράφους 14α και 14β (ζώνες απόλυτης προστασίας φύσης και προστασίας της φύσης), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα και από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές πρακτικές.

Η  Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει την πιο αυστηρή νομοθεσία σε σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος σε όλον τον κόσμο, νομοθεσία η οποία συνεχώς εμπλουτίζεται με νέες ρυθμίσεις, στρατηγικές για την  προστασία της βιοποικιλότητας,  την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αντιμετώπιση των ρύπων και των αποβλήτων και οδηγίες για την επίτευξή των.

Όμως προκειμένου να εξασφαλιστεί η αλυσίδα εφοδιασμού με φυσικούς πόρους αναγκαίων για την ευρωπαϊκή κοινωνία, επιτρέπει την εξόρυξη πρώτων υλών και μέσα σε προστατευόμενες περιοχές χωρίς να απαγορεύει άκριτα και εκ των προτέρων την αξιοποίησή τους. Τους όρους της αδειοδότησης αυτής τους  έχει θεσπίσει και περιγράψει αναλυτικά στην καθοδηγητική οδηγία για την εξορυκτική δραστηριότητα εντός  περιοχών προστασίας  “NATURA Guidance for Extractive non Energy Activities”, η οποία έχει εκδοθεί από τον Σεπτέμβριο του 2010.

• Σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, ανταγωνιστικά προς την Ελλάδα, που έχουν ορυκτούς πόρους (Αυστρία, Γερμανία, Σουηδία, Φιλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Τσεχία, Γαλλία, Βέλγιο, Ιταλία), υπάρχουν παραδείγματα εξορυκτικών έργων εντός προστατευόμενων περιοχών.
• Ένας βασικός λόγος αλλαγής του Ν4685/2020 είναι ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για τις κρίσιμες πρώτες ύλες διότι στις περιοχές Παρνασσού, Γκιώνας, Οίτης και με τη ζωνοποίηση του Ν4185/2020 είναι αδύνατη κάθε ουσιαστική έρευνα και αξιοποίηση νέων κοιτασμάτων βωξίτη (κρίσιμο ορυκτό).
• Η προτεινόμενη απαγόρευση της εξορυκτικής δραστηριότητας ανά ζώνες της ΕΠΜ δεν προάγει τη βιώσιμη ανάπτυξη ούτε προάγει την έρευνα και αξιοποίηση βέβαιων και πιθανών βωξιτικών κοιτασμάτων που με βάση και την CRMA θωρούνται κρίσιμα υλικά.
• Δεν επιτρέπεται η έρευνα εντός Περιοχών Προστασίας της Φύσης. Στις βωξιτοπιθανές αυτές περιοχές η αξιοποίηση κάποιων κοιτασμάτων, λόγω του γνωστού βάθους της γεωλογικής επαφής, θα γίνεται μόνο υπόγεια (εάν το επιτρέπουν τα τεχνοοικονομικά δεδομένα), οπότε δεν βλάπτουν σε καμμιά περίπτωση την υπερκείμενη φύση και τα προστατευόμενα είδη. Επιμένουμε στην παλιά πρόταση μας ότι οι υπόγειες εκμεταλλεύσεις κάτω από περιοχές Natura πρέπει να επιτρέπονται.
• Με βάση την έκταση των ζωνών απολύτου προστασίας της φύσης και τους περιορισμούς που τίθενται ακόμη και στις Ζώνες Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ) και τις ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων (ΖΒΔΦΠ), τα περιθώρια έρευνας για την ανεύρεση νέων βωξιτικών κοιτασμάτων περιορίζονται στο ελάχιστο, για ένα κρίσιμο ορυκτό κατά την CRMA και στρατηγικό ορυκτό για την ελληνική οικονομία.
• Και μόνο οι υποχρεώσεις κατά CRMA που έχει η Ελλάδα ως κράτος μέλος της Ε.Ε. που διαθέτει κρίσιμες πρώτες ύλες όπως ο βωξίτης, αρκούν για να αλλάξει άρδην όλος ο σχεδιασμός στις αναφερόμενες στη μελέτη περιοχές προστασίας Παρνασσού, Γκιώνας, Οίτης.
• Σε αντίθεση με τις προτάσεις της μελέτης για αποκλεισμό της εξορυκτικής δραστηριότητας σε κατεξοχήν βωξιτοφόρες περιοχές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει τη συμβολή της εξορυκτικής βιομηχανίας στην απασχόληση και την περιφερειακή ανάπτυξη όπως και στη συμβολή της στη βιώσιμη ανάπτυξη της Ευρωπαϊκής Βιομηχανίας. Στο ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου P9_TA (2021)0468, αναφέρει ρητά ότι δεν απαγορεύεται η εξορυκτική δραστηριότητα εντός περιοχών NATURA, αρκεί να υποβάλλεται ενδελεχής Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και να ακολουθείται το καθοδηγητικό έγγραφο (ΝΑTURA Guidance for non-energy extractive industry).
• H παρούσα μελέτη αποκλείοντας την εξορυκτική δραστηριότητα από περιοχές μεγάλου ενδιαφέροντος, εντός περιοχών NATURA, αποτυγχάνει στο πλαίσιο της βιώσιμης ανάπτυξης, να αξιολογήσει τη σημασία της αξιοποίησης του ορυκτού πλούτου για τη βιώσιμη ανάπτυξη μιας περιοχής και την κοινωνική συνοχή της. Η προτεινόμενη ζωνοποίηση (περιορισμοί χρήσεων γης και περιοριστικά θεσμικά μέτρα ανά ζώνη) γίνεται κατά παρέκκλιση της παρ. 3, άρθρο 2 της κοινοτικής οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους, η οποία επιβάλλει να λαμβάνονται υπόψη οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές απαιτήσεις. Και τούτο διότι δεν εξετάστηκαν τα πραγματικά κοινωνικοοικονομικά δεδομένα των περιοχών της μελέτης. Σε ορεινές περιοχές των ζωνών Παρνασσού, Γκιώνας και Οίτης η ύπαρξη μεταλλείων είναι η ουσιαστικότερη πρόσοδος ορεινών οικισμών, χωριών ή κωμοπόλεων.

[Συντάκτης]

Απαντήσεις