- Αυτό το θέμα έχει 2 απαντήσεις, 1 φωνή και ενημερώθηκε τελευταία φορά 3 έτη από τον χρήστη ΔΗΜΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ-ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ.
-
Θέμα
-
Στην παρούσα διαβούλευση παρουσιάζονται τα αρχεία που αφορούν τις περιοχές Natura των Περιφερειακών Ενοτήτων Βοιωτίας (μέρους) και Εύβοιας.
Η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) διαρθρώνεται σε 5 κεφάλαια (Τα κεφάλαια 1 έως 4 αποτελούν το «Τεύχος Α’: Ανάλυση, Αξιολόγηση και Χαρακτηρισμός Προστατευτέου Αντικειμένου» και το κεφάλαιο 5 το «Τεύχος Β: Διαχείριση Προστατευτέου Αντικειμένου») ως ακολούθως:
- Κεφάλαιο 1. Εισαγωγή
- Κεφάλαιο 2. Περιγραφή προστατευτέου αντικειμένου
- Κεφάλαιο 3. Συνολική εκτίμηση και σύνθεση στοιχείων
- Κεφάλαιο 4. Aξιολόγηση – Οριοθέτηση περιοχής και προστατευταίου αντικειμένου
- Κεφάλαιο 5. Προτάσεις διαχείρισης
Το κάθε κεφάλαιο αποτελείται από το κυρίως τεύχος της μελέτης (Τεύχος ΜΑ) και το τεύχος στοιχείων τεκμηρίωσης (Τεύχος ΤΤΑ).
- Στο Τεύχος ΜΑ εντάσσονται τα βασικά στοιχεία, τα σημαντικότερα δεδομένα και τα βασικά πορίσματα και αποτελέσματα των αναλύσεων που υλοποιεί η ΕΠΜ καθώς και οι προτάσεις στις οποίες καταλήγει.
- Στο Τεύχος ΤΤΑ (υποστηρικτικό αρχείο τεκμηρίωσης) περιλαμβάνονται επιπλέον πληροφορίες και στοιχεία, πίνακες δεδομένων και συμπληρωματικό υλικό με το οποίο παρέχεται η πλήρης εικόνα των δεδομένων που λαμβάνονται υπόψη και τεκμηριώνονται οι διαχειριστικές επιλογές που προτείνονται από την ΕΠΜ
Επιπλέον οι μελέτες υποστηρίζονται από στοιχεία με γεωχωρικό χαρακτήρα τα οποία συνδέονται με κάθε αντικείμενο το οποίο πραγματεύονται οι ΕΠΜ. Τα γεωχωρικά στοιχεία δομούνται σε επίπεδα (layers) και συνδέονται με περιγραφική πληροφορία που οργανώνεται στα πεδία του πίνακα δεδομένων (Attribute Table) που συνοδεύει κάθε layer. Tα γεωχωρικά επίπεδα παρουσιάζονται σε 11 θεματικούς διαδραστικούς ψηφιακούς χάρτες για κάθε ΕΠΜ.
Πρόσβαση στα αναλυτικά περιεχόμενα των τευχών ΜΑ και ΤΤΑ, καθώς και στο σύστημα παρουσίασης της γεωχωρικής πληροφορίας της ΕΠΜ παρέχεται στα ακόλουθα στοιχεία:
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΜΕΛΕΤΗΣ
EPM6a_Periexomena_MA – Περιλαμβάνει αναλυτικό πίνακα περιεχομένων των επιμέρους τμημάτων (κεφαλαίων) του Τεύχους Μελέτης της ΕΠΜ.
Υποστηρικτικό αρχείο τεκμηρίωσης
ΠΙΝΑΚΕΣ ΜΕΛΕΤΗΣ
EPM6a_PeriexomenaPinakon_MA – Περιλαμβάνει λίστα πινάκων των επιμέρους τμημάτων (κεφαλαίων) του Τεύχους Μελέτης της ΕΠΜ.
Υποστηρικτικό αρχείο τεκμηρίωσης
ΧΑΡΤΕΣ ΜΕΛΕΤΗΣ
Γεωχωρικά δεδομένα και χάρτες της ΕΠΜ
καθώς και το Τεύχος Φωτογραφικής Τεκμηρίωσης
-
Απαντήσεις
-
<p style=”text-align: center;”><u>ΚΡΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΕΙΣΑΣ Ε.Π.Μ. ΕΥΒΟΙΑΣ</u></p>
<p style=”text-align: center;”><u>ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ</u></p>
Το ΥΠΕΝ ανέθεσε στην ομάδα μελέτης στην «Εκπόνηση ΕΠΜ και ΣΔ για τις περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας». Αντί αυτού οι μελετητές προέτρεξαν και συνέταξαν μελέτη, μεταξύ των άλλων, για το «Φυσικό Πάρκο Κεντρικής Εύβοιας». Προφανώς ο τίτλος και η δημιουργία Πάρκου ευνοεί τον εμφανέστατο στόχο της μελέτης που είναι ο αποκλεισμός των ΑΠΕ στις περιοχές Natura.Η ΕΠΜ τόσο από τα περιεχόμενά της όσο και από τη δομή της αποδεικνύει ότι ο στόχος της είναι η εξαφάνιση των ΑΠΕ από την περιοχή μελέτης. Αυτό αποδεικνύεται και από τις τοποθετήσεις των αντιδρούντων στη μελέτη μέσω της παρούσης διαβούλευσης.
Οι μελετητές της ΕΠΜ θεωρούν ως σημαντικότερη απειλή για την περιοχή τα έργα ΑΠΕ καθώς και τα συνοδά αυτών (δρόμοι και εναέρια δίκτυα μεταφοράς), παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι απαγορεύονται εναέρια δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Άρα δεν υφίσταται θέμα διακοπής της συνέχειας του ενδιαιτήματος των πουλιών. Οι δρόμοι είναι κατά κανόνα υπάρχοντες, και όλη η οδοποιία είναι δασικής κατηγορίας, μικροί και περιορισμένοι δρόμοι, χρήσιμοι στην μεταφορά αγροτών και δασεργατών στην περιοχή. Επίσης είναι ιδιαίτερα χρήσιμοι στην δασοπροστασία αν και καμία πυρκαγιά δεν έχει καταγραφεί την τελευταία 100ετία τουλάχιστον στο Νότιο τμήμα της περιοχής μελέτης
Αυτό σε συνδυασμό με την εξωπραγματική αναφορά σε είδη ορνιθοπανίδας που δεν καταγράφονται σε αρκετές προστατευόμενες περιοχές η υφίστανται σε πολύ μικρούς πληθυσμούς αναδεικνύει την λανθασμένη βάση μελέτης του θέματος.
Προφανώς και είναι αντικείμενο της διαβούλευσης οι σοβαρές ελλείψεις της μελέτης (ΚΕΦ 2 σελ. 81).
Επίσης αναφέρεται ότι επιτρέπεται εντός της ΖΔΟΕ 3 η λειτουργία ΑΣΠΗΕ κατόπιν ενημέρωσης των μελετητών από το ΥΠΕΝ λόγω της ένταξης του εν λόγω έργου στις Στρατηγικές επενδύσεις. Και καλώς ισχύει. Τι γίνεται όμως με τα υπόλοιπα έργα ΑΠΕ τα οποία είτε έχουν αδειοδοτηθεί, είτε τελούν υπό αδειοδότηση, έχοντας όλοι δαπανήσει πολλά χρήματα σε μελέτες, εγγυητικές και παράβολα προκειμένου να αιτηθούν την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ εντός της περιοχής μελέτης; Είναι αυτό νόμιμο; Είμαστε, ζούμε και εργαζόμαστε σε ευνομούμενο Κράτος;
Η ισχύουσα νομοθεσία επιτρέπει την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ σε περιοχές Natura & ΖΕΠ μετά από εκπόνηση Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης αι λήψη των απαραίτητων μέτρων προστασίας. Επί πλέον στο στάδιο της ΜΠΕ υποβάλλονται όλες οι σχετικές μελέτες (ανάδειξης και προστασίας της χλωρίδας, της ορνιθοπανίδας, γεωλογικών φαινομένων, υδρολογικές κλπ) προκειμένου να μελετηθούν σωστά οι επιπτώσεις στο Περιβάλλον. Μια τέτοια μελέτη ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο 2022, μετά από παρατηρήσεις επίγειες ενός έτους, τα συμπεράσματα της οποίας επισυνάπτονται και αποδεικνύουν όσα αναφέρονται πιο πάνω, δηλ. ότι η παρούσα υπό διαβούλευση ΕΠΜ έχει βιβλιογραφικό χαρακτήρα και μάλιστα επεξεργάζεται μια «εικονική πραγματικότητα» με μοναδικό στόχο τον αποκλεισμό των ΑΠΕ.
Η όλη μελέτη λοιπόν έχει στηριχθεί σε βιβλιογραφικά δεδομένα της προηγούμενης 30ετίας και πλέον. Αυτό μας προβληματίζει ως προς της ορθότητα των συμπερασμάτων και τη τεκμηρίωση της. Επί πλέον αναδεικνύει έναν αυθαίρετο χαρακτήρα αυτής. Δεν βασίστηκε σε κάποια πρόσφατη έρευνα πεδίου η οποία προφανώς θα έπρεπε να είναι ετήσιας διάρκειας παρόλο που η μελέτη συνολικά διήρκησε ήδη 3 χρόνια περίπου.
Η ίδια η ΕΠΜ αναφέρει με σαφήνεια ότι η πρότασή της αντιβαίνει το νόμο σε ότι αφορά στον αποκλεισμό των ΑΠΕ.
Επί πλέον είναι χαρακτηριστικό ότι κατά τη μελέτη, οι ΑΠΕ μαζί με τη φωτιά αποτελούν τον κύριο εχθρό της περιοχής μελέτης (ΚΕΦ 2 σελ. 143)
Επομένως για την αποφυγή κόστους, ταλαιπωρίας για το Ελληνικό Δημόσιο προτείνεται η ένταξη των ΑΠΕ στις επιτρεπτές χρήσεις τουλάχιστον των αδειοδοτημένων και των αιτηθέντων αδειοδότηση, στα πλαίσια του υφιστάμενου νομικού πλαισίου.
Για την ΑΣΠΗΕ στο όρος Όχη Νοτ. Ευβοίας αναφέρθηκε στην διαβούλευση από τον μελετητή ότι «συμφωνήθηκε» με το ΥΠΕΝ ότι οι επενδύσεις που έχουν εγκεκριμένη ΑΕΠΟ γίνονται δεκτές ως έχουν και οριοθετούνται σε διακριτές ζώνες.
Πάγια θέση της ΕΛΛΕΤ (και άλλων περιβαλλοντικών οργανώσεων) είναι ότι στις περιοχές του δικτύου Natura δεν πρέπει να αδειοδοτούνται επιβαρυντικές χρήσεις πριν από την ολοκλήρωση των ΕΠΜ και την θέσπιση στόχων διατήρησης και σχεδίων διαχείρισης. Το θέμα επανατέθηκε με αφορμή την διάταξη που επιτρέπει την εκπόνηση αποσπασματικών ΕΠΜ για την προώθηση συγκεκριμένων επενδύσεων (αρ 118 ν 4782/2021) και υπήρξε μεγάλη σύγκλιση στην θέση ότι πρέπει να καταργηθεί ως αντιτιθέμενη με την σχετική ευρωπαϊκή οδηγία (92/43, αρ.6.παρ1, που απαιτεί τη λήψη μέτρων διατήρησης κατάλληλων για τις οικολογικές απαιτήσεις συνολικά των προστατευόμενων οικοτόπων και ειδών και τους στόχους διατήρησής τους), αλλά και την νομολογία του ΔΕΚ.
Παρ΄ όλ’ αυτά παρατηρείται (α) η προώθηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων /ΕΠΣ σε υπό εκπόνηση ΕΠΜ περιοχές (πχ μεγάλη ξενοδοχειακή μονάδα στη Φαλάσσαρνα Χανίων, σε σύγκρουση ακόμα και με τις κατευθύνσεις του ΠΧΠ) και (β) ότι οι μελέτες ΕΠΜ (ακολουθώντας οδηγία ή υπόδειξη του ΥΠΕΝ) οριοθετούν ως ειδική ζώνη τις υπό έγκριση νέες μεγάλες επενδύσεις (πχ ΑΣΠΗΕ στην Όχη, Νοτίου Ευβοίας). Πρόκειται για μια πρακτική που υπονομεύει τον ίδιο τον στόχο των ΕΠΜ που καλούνται να αντιμετωπίσουν ενιαία τις περιοχές μελέτης τους. Κατά την γνώμη της ΕΛΛΕΤ, για να μην ακυρώνεται η ουσία του επιστημονικού έργου της ΕΠΜ θα πρέπει να ελέγξει με την δική της επιστημονική ομάδα και ολοκληρωμένη γνώση της ευρύτερης περιοχής, την υποβληθείσα ή ακόμα και εγκριθείσα Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση της μεμονωμένης επένδυσης και να αξιολογήσει αν πρέπει να γίνει δεκτή ή όχι και με ποιους όρους και προϋποθέσεις. Καθοριστικό ρόλο σε αυτήν την αξιολόγηση καλείται να παίξει η γνώμη του ΟΦΥΠΕΚΑ που πρέπει να ακολουθείται επιτακτικά και να μην θεωρείται μια απλή γνωμοδότηση μεταξύ άλλων φορέων, λιγότερο αρμόδιων να αξιολογήσουν ένα τόσο σημαντικό θέμα, όπως μια χωροθέτηση βιομηχανικής εγκατάστασης σε περιοχή Νατούρα.
Επιπλέον πρέπει η ΕΠΜ να εξετάσει την συμβατότητα με το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΠΧΠ) το οποίο για την Εύβοια αναφέρει ότι: ο ορεινός χώρος (ήτοι και τον χώρο>600μ. της νησιωτικής Εύβοιας) αξιολογείται ως σημαντικός χώρος άσκησης αγροτο-δασικής και εκτατικής παραδοσιακής κτηνοτροφίας, δραστηριοτήτων, πολιτικών και προγραμμάτων ορεινού χώρου. Οι δε κατευθύνσεις είναι, ο ορεινός χώρος να αντιμετωπίζεται ως κατ’ εξοχήν «περιοχές φυσικού αποθέματος», ενώ παράλληλα να επιδιώκεται η διατήρηση και προστασία των παραδοσιακών δραστηριοτήτων καθώς και του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος και της κατοίκησης.
Ανάρτηση κειμένου στη διαβούλευση: ΔΗΜΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ – ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ(ΑΡ.ΠΡΩΤ:15703/9-11-2022)
(Τεχνική Έκθεση αν. καθηγητή Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Α. Μαζάρη Τμήμα Βιολογίας, Διευθυντή Τομέα Οικολογίας)
Η ΕΠΜ τεκμηριώνει, με στοιχεία που παρατίθενται σε πολλά σημεία αυτής:
την αξία των περιοχών GR2420002 Δίρφη: Δάσος Στενής – Δελφοί (ΕΖΔ) και GR2420011 Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (ΖΕΠ) (ενδεικτικά δείτε σελ. 27,33-34, 42, 43, 45, 46, 49, 50, 61, 68, 83-85, Κεφ. 2), καθώς και τις πολύ αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η πιθανή εγκατάσταση και λειτουργία Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας και των συνοδών έργων και υποδομών, στην οικολογική ακεραιότητα των περιοχών και στα προστατευτέα αντικείμενα (ενδεικτικά δείτε σελ. 141, 143, 172, 197, 199-200, 222, Κεφ. 2).
Ειδικότερα η ΕΠΜ (Δείτε σελ. 222, Κεφ. 2) αναφέρει για τις επιπτώσεις που δύνανται να έχουν τα σχέδια ανάπτυξης στις GR2420002 και GR2420011:
«Σχεδιαζόμενη εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ (με διάνοιξη νέων δρόμων σε δύσβατες πλαγιές) θα προκαλέσει κατακερματισμό και μείωση ενδιαιτημάτων, θνησιμότητα, υποβάθμιση τοπίου, αύξηση κινδύνου πυρκαγιάς και κατολισθήσεων. Συνοδά έργα εναέριας καλωδίωσης θα προκαλέσουν υποβάθμιση Τ.Ο. και αύξηση κινδύνου πυρκαγιάς. Σχεδιαζόμενη επέκταση εξορυκτικής δραστηριότητας θα προκαλέσει όχληση και υδάτινη ρύπανση (ιδίως, αύξηση στερεομεταφοράς)»
Στο σύνολο της ΕΠΜ υπάρχουν πολυάριθμες τέτοιες αναφορές για τις καταστροφικές επιδράσεις των ΑΣΠΗΕ στους εν λόγω οικοτόπους.
Ωστόσο, η πρόταση της ΕΠΜ (σελ. 65, Κεφ. 4) για την δημιουργία ΖΔΕΟ3 ‘Στρατηγική Επένδυση ΑΣΠΗΕ Όρη Κεντρικής Ευβοίας’ εντός της ΖΠΦ1 (Κορυφή Δίρφης και κοιλάδα Στενής) και της ΖΠΦ2 (Ορεινός Όγκος Σίρφης-Ξεροβουνίου) στην περιοχή
Προστασίας της Βιοποικιλότητας: GR2420010 Όρος Καντήλι (ΖΕΠ), GR2420011 Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (ΖΕΠ), GR2420002 Δίρφη: Δάσος Στενής – Δελφοί (ΕΖΔ), GR2420017 Ποταμός Μανικιάτης (ΤΚΣ), οικολογικός διάδρομος που ενώνει τις ΖΕΠ “Όρος Καντήλι” και “Όρη Κεντρικής Εύβοιας: α) αγνοεί πλήρως τα όσα τονίζονται, τεκμηριώνονται και αναδεικνύονται στο σώμα της ΕΠΜ για την σημαντικότητα της ΖΕΠ και της ΕΖΔ αλλά και τις αρνητικότατες επιπτώσεις από τη δυνητική εγκατάσταση και λειτουργία Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, β) αγνοεί όσα ορίζονται στην Οδηγία για Οικοτόπους 92/43/EΚ και στην Οδηγία για Πτηνά 2009/147/EΚ, μέσω των οποίων η ΕΕ θέτει τους κανόνες και όρους για την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας, παραβιάζοντας, μεταξύ όλων των άλλων, το άρθρο 6 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους, το οποίο απαιτεί τη λήψη των απαραίτητων μέτρων διατήρησης τα οποία να ανταποκρίνονται στις οικολογικές απαιτήσεις των προστατευόμενων οικοτόπων και ειδών, γ)έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις βασικές προτεραιότητες της Στρατηγικής της ΕΕ για την Βιοποικιλότητα με ορίζοντα το έτος 2030, και κατ’ επέκταση με τη δέσμευση της Ελλάδας στους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, καθώς:
- Aγνοεί τα κριτήρια για την προστασία των πολύτιμων και σπάνιων ή απειλούμενων ειδών και οικοτόπων (Οδηγία για Οικοτόπους 92/43/EΚ και Διεθνείς Συμβάσεις).
- Aγνοεί τα κριτήρια για την προστασία των πολύτιμων, σπάνιων ή απειλούμενων ειδών ορνιθοπανίδας (Οδηγία για Πτηνά 2009/147/EC και Διεθνείς Συμβάσεις) με δεκάδες είδη να καταγράφονται στη περιοχή μεταξύ των οποίων τρία (3) είδη χαρακτηρισμού και πολλά μεταναστευτικά είδη πτηνών.
- Αγνοεί του στόχους της ΕΕ Στρατηγικής για την Βιοποικιλότητα, σχετικά με την μη επιδείνωση των τάσεων διατήρησης και της κατάστασης όλων των προστατευόμενων οικοτόπων και ειδών, καθώς υποβαθμίζει αυτομάτως το καθεστώς προστασίας σε μια συνεχή επιφάνεια.
- Αγνοεί του στόχους της ΕΕ Στρατηγικής για την Βιοποικιλότητα, σχετικά με την εντατικοποίηση των προσπαθειών για την προστασία του εδάφους και την μείωση της διάβρωσης του εδάφους, επιτρέποντάς έργα και υποδομές που θα αλλοιώσουν πλήρως το χαρακτήρα του τοπίου.
- Αγνοεί επιδεικτικά την προτεραιότητα της ΕΕ για ανάπτυξη ενός συνεκτικού δικτύου προστατευομενων περιοχών, κατακερματίζοντας μια προστατευτέα επιφάνεια την οποία έχει στο σύνολο της χαρακτηρίσει ως σημαντικότατη (Δείτε ενότητα Β) και υψηλοτάτης σημασίας για τη βιοποικιλότητα.
- Αγνοεί επιλεκτικά την στοχοθεσία για την αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία σύμφωνα πάντα με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία θέτει στο επίκεντρο της την προστασία και διατήρηση της βιολογικής ποικιλότητας.
- Όχι μόνο δεν καταπολέμα τον κατακερματισμό, όπως θα όφειλε, αλλά συνεισφέρει στην απώλεια της χωρικής συνεκτικότητας των προστατευόμενων περιοχών και την ανάπτυξη εμποδίων στις μετακινήσεις των οργανισμών.
- Αδιαφορεί πλήρως για την βασική προτεραιότητα της ΕΕ για την ενίσχυση της οικολογικής συνδεσιμότητας. Η προτεραιότητα αυτή εκφράζεται και από την Πολιτική Πράσινης Υποδομής (2016/C 468/27) η οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι «είναι σημαντικό να ελαχιστοποιηθεί ο βαθμός κατακερματισμού και να ενισχυθεί η οικολογική συνεκτικότητα».
- Αδιαφορεί για τη χρήση της περιοχής από πολυάριθμα μεταναστευτικά είδη πτηνών.
- Σε πλήρη αντίθεση με τον επιστημονικά τεκμηριωμένο και πολιτικά αποδεκτό σχεδιασμό των προστατευόμενων περιοχών, δημιούργει υπο-περιοχές προστασίας (ΖΔΟΕ1) και επιτρέπει τις παρεμβάσεις (διανοίξεις δρόμων μεταφοράς κτλ) υποβαθμίζοντάς την όποια θετική προσπάθεια για την αυξημένη προστασίας μέσω των ΖΠΦ1 και ΖΠΦ2.
- Οδηγεί σε μια αποσπασματική προστασία των κατακερματισμένων ΖΠΦ1 και ΖΠΦ2 για τις οποίες η υποβάθμιση και οι πιέσεις από την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ επιδρούν συνολικά στην ακεραιότητα και υποβαθμίζουν τη φυσική αξία τους, όπως έχει ήδη επισημανθεί στην ΕΠΜ.
- Αγνοεί πλήρως τη στόχευση της ΕΕ για τον περιορισμό της υποβάθμισης και την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, αφού όχι μόνο δεν απαγορεύει και προτείνει μέτρα μετριασμού αλλά επιτρέπει μέσω της ΖΔΟΕ3 την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ, την υλοποίηση έργων και μελλοντική ανάπτυξη υποδομών οι οποίες τεκμηριωμένα (και σύμφωνα με την ΕΠΜ) θα αποτελέσουν απειλή για την οικολογική ακεραιότητας της ευρύτερης περιοχής.
- Σε πλήρη αντίθεση με τις προτεραιότητες της ΕΕ, και παρά το γεγονός ότι η ΕΠΜ κάνει αναφορά σε κίνδυνο διάβρωσης και απώλειας εδαφών, όχι μόνο δεν λαμβάνει τα μέγιστα μέτρα για τον μετριασμό αυτών, αλλά επιτρέπει την μελλοντική πραγματοποίηση δραστηριοτήτων οι οποίες αναμφισβήτητα προκαλούν υποβάθμιση των εδαφών με πολλές παράπλευρες απώλειες.
- Αγνοεί επιδεικτικά την Στρατηγική στόχευση της ΕΕ για την προστασία των πρωτογενών δασών και τη διατήρηση αυτών, αφού όχι μόνο επιτρέπει έμμεσα τις παρεμβάσεις σε αυτά, αλλά επιπλέον δεν λαμβάνει μέτρα για μετριασμό των πιθανών επιπτώσεων που μπορεί να προκληθούν από την εγκατάσταση των αιολικών πάρκων και από το σύνολο των κατασκευαστικών εργασιών σε διαφορετικά υψόμετρα για την εγκατάστασή τους.
- Σε αντίθεση με κάθε ορθολογικό τρόπο σχεδιασμού, και αδιαφορώντας για το κάλεσμα της ΕΕ για την προστασίας σε αυστηρό καθεστώς του 10% των οικοτόπων , ουσιαστικά υποβαθμίζει τη δυναμική της περιοχής σε εθνικό επίπεδο και την καθιστά αδύνατη να ενταχθεί σε αυτές τις περιοχές.
- Αγνοεί πλήρως το γεγονός ότι η ΖΔΕΟ χωροθετούνται, με περιορισμένες απαγορεύσεις, εντός ευρύτερων περιοχών ΖΠΦ1 και ΖΠΦ2, των οποίων η οικολογική αξία έχει προηγουμένως παρουσιαστεί με σαφήνεια. Επομένως, η πρόταση για τη ΖΔΕΟ 3, στερούμενη οικολογικών κριτήριων, ουσιαστικά αγνοεί και αντιτίθεται στην ουσιαστική τεκμηρίωση (Δείτε σελ. 66, Κεφ. 2) για δημιουργία των ΖΠΦ1και ΖΠΦ2 που τη περιβάλουν,
Η ΕΠΜ ορθά και τεκμηριωμένα αναφέρει (σελ. 67-68, Κεφ. 4) ότι η ΖΔΕΟ3: «είναι σημαντική για Τ.Ο. με χαμηλή βλάστηση και βράχους (4090, 5210, 5420, 8140, 8210)εκ των οποίων ο 8140 αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για λήψη θεσμικών μέτρων, αλλά κυρίως για τα είδη Nepeta argolica subsp. dirphya (τοπικό ενδημικό φυτό υψηλής προτεραιότητας για «Εκπόνηση ΕΠΜ και Σχεδίων Διαχείρισης για τις περιοχές του δικτύου Natura 2000» θεσμικά μέτρα), Himantoglossum jankae (είδος προτεραιότητας, σε μικρό πληθυσμό), Carduus euboicus (τοπικό ενδημικό, με πολύ μικρή περιοχή εξάπλωσης που επικαλύπτεται κατά περίπου 60% από τη συγκεκριμένη υποζώνη), Emperiza caesia – Falco biarmicus (είδη χαρακτηρισμού της ΖΕΠ GR2420011), Aquila fasciata (είδος υψηλής προτεραιότητας για θεσμικά μέτρα) – Alectoris graeca – Bubo bubo – Aquila chrysaetos – Gyps fulvus (κρίσιμα ενδιαιτήματα), Testudo hermanni, Parnassiana dirphys (στενοενδημικό είδος λεπιδόπτερου), Chionomys nivalis (ο μόνος νησιωτικός πληθυσμός αυτού του μικροθηλαστικού)»
Η ΕΠΜ, ορθά και τεκμηριωμένα ΔΕΝ επιτρέπει, ούτε κατά παρέκκλιση ζώνη για εγκαταστάσεις ΑΣΠΗΕ και ζώνες αναγκαίες για τη λειτουργία ΑΣΠΗΕ (σελ. 71, 73, Κεφ. 4) για την ΖΠΦ1 και ΖΠΦ 2 ενώ, αναφέρει ότι αποκλείονται: «Κατασκευές για: α) τη διαμόρφωση του εδάφους, όπως κλίμακες, τοίχοι, διάδρομοι, κεκλιμένα επίπεδα, μηχανικά μέσα κάλυψης υψομετρικών διαφορών, καθώς και κατασκευές για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία ή/και εμποδιζόμενων ατόμων» με τεκμηρίωση αποκλεισμού το γεγονός ότι «η χρήση δεν εξυπηρετεί την προστασία και βέλτιστη διαχείριση του προστατευτέου αντικειμένου» (σελ. 72 και 73-74, Κεφ. 4).
Πέραν πάσης λογικής, όλα τα παραπάνω αναιρούνται, καθώς η ΕΠΜ επιτρέπει για την ΣΔΟΕ3 τις ακόλουθες χρήσεις και δραστηριότητες (σελ. 80, Κεφ. 4): «(33) Εγκαταστάσεις παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών, και συναφείς εγκαταστάσεις. Κατά παρέκκλιση, επιτρέπονται στη ζώνη εγκαταστάσεις αναγκαίες για τη λειτουργία του υφιστάμενου ΑΣΠΗΕ.
(34) Εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Επιτρέπεται η λειτουργία του υφιστάμενου ΑΣΠΗΕ εντός του προκαθορισμένου γηπέδου (πολυγώνου)»
Με την ανωτέρω εκτίμηση, η ΕΠΜ έρχεται επιπλέον σε πλήρη αντίθεση με την έκφραση της κυβερνητικής πολιτικής, όπως αυτή περιελήφθη στο «Ενημερωτικό Σημείωμα» που εξέδωσε το ίδιο το Γραφείο Τύπου του Πρωθυπουργού, στις 18/1/2022, στο οποίο αναφέρονται τα συγκεκριμένα «οφέλη από τα Απάτητα Βουνά» και οι αρνητικές συνέπειες τους κατακερματισμού!
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η πρόταση για τη ΖΔΕΟ3 αποτελεί σημαντική και επικίνδυνή αστοχία δεδομένου ότι οποιαδήποτε έκπτωση στον ορθολογικό τρόπο σχεδιασμού μιας προστατευόμενης περιοχής, παραβιάζει τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις υποχρεώσεις για την διατήρηση της βιοποικιλότητας όπως ορίζονται από την νομοθεσία της ΕΕ που η χώρα μας οφείλει να σέβεται και να εφαρμόζει. Η παραβίαση αυτών ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα μας ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αποτέλεσμα την καταδίκη της και την επιβολή οικονομικών κυρώσεων».
Ο Δήμος Διρφύων – Μεσσαπίων καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να ακυρώσει την σχεδιαζόμενη καταστροφή των οικοτόπων που εντάσσονται στην εδαφική του αρμοδιότητα, με την εγκατάσταση των ΑΣΠΗΕ.
Με εκτίμηση
Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ-ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΨΑΘΑΣ
Με την παρούσα επιστολή, επιθυμούμε να σας γνωρίσουμε τις αντιρρήσεις μας στις προτάσεις που αναλύονται στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) που έχειν τεθεί σε Δημόσια Διαβούλευση (ΔΔ) και αφορά σε Περιοχές του Δικτύου Natura 2000 των Περιφερειακών Ενοτήτων Βοιωτίας (μέρους) και Εύβοιας.
Το σύνολο σχεδόν των περιοχών μελέτης στην Εύβοια κατηγοριοποιείται ως Ζώνη Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ) με ένα πολύ μικρό μέρος τους να χαρακτηρίζεται Ζώνες Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ).
Στο σύνολο των παραπάνω περιοχών οι ΑΠΕ (με εξαίρεση κάποια ΦΒ και ένα ΑΣΠΗΕ) απαγορεύονται γενικευμένα και αναιτιολόγητα (δεν γίνεται καν αναφορά σε κάποιες από αυτές). Άρα και σε συνέχεια προηγούμενων ΕΠΜ, <u>ΟΛΗ Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΜΕΛΕΤΗΣ ΑΠΟΚΛΕΙΕΙ ΤΑ ΜΙΚΡΑ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΑ </u>από περιοχές με ιδιαίτερα σημαντικό υδροδυναμικό που θα μπορούσε να μετουσιωθεί σε φιλική προς το περιβάλλον, αποκεντρωμένη εγχώρια ηλεκτρική ενέργεια.
Για το λόγο αυτό και εκφράζοντας την αντίθεσή μας σε αυτή την αόριστα γενικευμένη λογική αποκλεισμού όπως και σε άλλες περιοχές που έπονται ΕΠΜ, παρακαλούμε όπως:
- Να συμμετάσχει ο σύνδεσμος μας στην εξειδίκευση των όρων που προβλέπεται να συμβεί στις περιοχές της ΕΠΜ.
- Να υπάρξουν μεταβατικές διατάξεις για τις εν λόγω περιοχές που ενδέχεται να επιτρέπονται τα ΜΥΗΕ κατόπιν εξειδικεύσεων και να ισχύει το σημερινό καθεστώς έως την εξειδίκευση.
- Όσα ΜΥΗΕ βρίσκονται σε διαδικασία αδειοδότησης να μην επηρεαστούν από τους νέους περιορισμούς ή μεταβατικές διατάξεις.
- Επειδή για αρκετά έργα που βρίσκονται στις ανωτέρω περιοχές, οι φορείς υλοποίησης τους έχουν προβεί σε χρονοβόρες και με μεγάλο κόστος μελέτες που εντάσσονται στο πλαίσιο αδειοδότησης αυτών των έργων, να υπάρξει μεταβατική περίοδος που να επιτρέπει την κατάθεση ΜΠΕ για τα έργα αυτά εντός εύλογου χρονικού διαστήματος (π.χ. 3 μήνες από την εφαρμογή των περιορισμών) και να μην ισχύουν οι περιορισμοί έως και την έκδοση ΑΕΠΟ (εφόσον αυτή κριθεί εφικτή από τις αρμόδιες γνωμοδοτούσες περιοχές). Με τον τρόπο αυτό αποδεικνύεται έμπρακτα η βούληση για άμεση διεκπεραίωση της αδειοδότησης των έργων.
- Σε όσες περιοχές λειτουργούν, νομίμως, έργα, να επιτρέπεται η ανανέωση των περιβαλλοντικών τους όρων ή η τροποποίηση τους όταν δεν προκύπτει περιβαλλοντική όχληση (π.χ. αλλαγή ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού κ.α.) ούτως ώστε οι επενδύσεις αυτές να μπορούν να εξαντλήσουν τον χρόνο που μπορούν να συνεισφέρουν στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.
Με εκτίμηση
Για τον Ελληνικό Σύνδεσμο Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (ΕΣΜΥΕ)
Κωνσταντίνος Βασιλικός
Πρόεδρος Δ.Σ.
Ανάρτηση κειμένου στη διαβούλευση: ΔΗΜΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ – ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ(ΑΡ.ΠΡΩΤ:15703/9-11-2022)
(Τεχνική Έκθεση αν. καθηγητή Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Α. Μαζάρη Τμήμα Βιολογίας, Διευθυντή Τομέα Οικολογίας)
Η ΕΠΜ τεκμηριώνει, με στοιχεία που παρατίθενται σε πολλά σημεία αυτής:
την αξία των περιοχών GR2420002 Δίρφη: Δάσος Στενής – Δελφοί (ΕΖΔ) και GR2420011 Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (ΖΕΠ) (ενδεικτικά δείτε σελ. 27,33-34, 42, 43, 45, 46, 49, 50, 61, 68, 83-85, Κεφ. 2), καθώς και τις πολύ αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η πιθανή εγκατάσταση και λειτουργία Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας και των συνοδών έργων και υποδομών, στην οικολογική ακεραιότητα των περιοχών και στα προστατευτέα αντικείμενα (ενδεικτικά δείτε σελ. 141, 143, 172, 197, 199-200, 222, Κεφ. 2).
Ειδικότερα η ΕΠΜ (Δείτε σελ. 222, Κεφ. 2) αναφέρει για τις επιπτώσεις που δύνανται να έχουν τα σχέδια ανάπτυξης στις GR2420002 και GR2420011:
«Σχεδιαζόμενη εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ (με διάνοιξη νέων δρόμων σε δύσβατες πλαγιές) θα προκαλέσει κατακερματισμό και μείωση ενδιαιτημάτων, θνησιμότητα, υποβάθμιση τοπίου, αύξηση κινδύνου πυρκαγιάς και κατολισθήσεων. Συνοδά έργα εναέριας καλωδίωσης θα προκαλέσουν υποβάθμιση Τ.Ο. και αύξηση κινδύνου πυρκαγιάς. Σχεδιαζόμενη επέκταση εξορυκτικής δραστηριότητας θα προκαλέσει όχληση και υδάτινη ρύπανση (ιδίως, αύξηση στερεομεταφοράς)»
Στο σύνολο της ΕΠΜ υπάρχουν πολυάριθμες τέτοιες αναφορές για τις καταστροφικές επιδράσεις των ΑΣΠΗΕ στους εν λόγω οικοτόπους.
Ωστόσο, η πρόταση της ΕΠΜ (σελ. 65, Κεφ. 4) για την δημιουργία ΖΔΕΟ3 ‘Στρατηγική Επένδυση ΑΣΠΗΕ Όρη Κεντρικής Ευβοίας’ εντός της ΖΠΦ1 (Κορυφή Δίρφης και κοιλάδα Στενής) και της ΖΠΦ2 (Ορεινός Όγκος Σίρφης-Ξεροβουνίου) στην περιοχή
Προστασίας της Βιοποικιλότητας: GR2420010 Όρος Καντήλι (ΖΕΠ), GR2420011 Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (ΖΕΠ), GR2420002 Δίρφη: Δάσος Στενής – Δελφοί (ΕΖΔ), GR2420017 Ποταμός Μανικιάτης (ΤΚΣ), οικολογικός διάδρομος που ενώνει τις ΖΕΠ “Όρος Καντήλι” και “Όρη Κεντρικής Εύβοιας: α) αγνοεί πλήρως τα όσα τονίζονται, τεκμηριώνονται και αναδεικνύονται στο σώμα της ΕΠΜ για την σημαντικότητα της ΖΕΠ και της ΕΖΔ αλλά και τις αρνητικότατες επιπτώσεις από τη δυνητική εγκατάσταση και λειτουργία Αιολικών Σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, β) αγνοεί όσα ορίζονται στην Οδηγία για Οικοτόπους 92/43/EΚ και στην Οδηγία για Πτηνά 2009/147/EΚ, μέσω των οποίων η ΕΕ θέτει τους κανόνες και όρους για την προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας, παραβιάζοντας, μεταξύ όλων των άλλων, το άρθρο 6 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους, το οποίο απαιτεί τη λήψη των απαραίτητων μέτρων διατήρησης τα οποία να ανταποκρίνονται στις οικολογικές απαιτήσεις των προστατευόμενων οικοτόπων και ειδών, γ)έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις βασικές προτεραιότητες της Στρατηγικής της ΕΕ για την Βιοποικιλότητα με ορίζοντα το έτος 2030, και κατ’ επέκταση με τη δέσμευση της Ελλάδας στους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, καθώς:
- Aγνοεί τα κριτήρια για την προστασία των πολύτιμων και σπάνιων ή απειλούμενων ειδών και οικοτόπων (Οδηγία για Οικοτόπους 92/43/EΚ και Διεθνείς Συμβάσεις).
- Aγνοεί τα κριτήρια για την προστασία των πολύτιμων, σπάνιων ή απειλούμενων ειδών ορνιθοπανίδας (Οδηγία για Πτηνά 2009/147/ECκαι Διεθνείς Συμβάσεις) με δεκάδες είδη να καταγράφονται στη περιοχή μεταξύ των οποίων τρία (3) είδη χαρακτηρισμού και πολλά μεταναστευτικά είδη πτηνών.
- Αγνοεί του στόχους της ΕΕ Στρατηγικής για την Βιοποικιλότητα, σχετικά με την μη επιδείνωση των τάσεων διατήρησης και της κατάστασης όλων των προστατευόμενων οικοτόπων και ειδών, καθώς υποβαθμίζει αυτομάτως το καθεστώς προστασίας σε μια συνεχή επιφάνεια.
- Αγνοεί του στόχους της ΕΕ Στρατηγικής για την Βιοποικιλότητα, σχετικά με την εντατικοποίηση των προσπαθειών για την προστασία του εδάφους και την μείωση της διάβρωσης του εδάφους, επιτρέποντάς έργα και υποδομές που θα αλλοιώσουν πλήρως το χαρακτήρα του τοπίου.
- Αγνοεί επιδεικτικά την προτεραιότητα της ΕΕ για ανάπτυξη ενός συνεκτικού δικτύου προστατευομενων περιοχών, κατακερματίζοντας μια προστατευτέα επιφάνεια την οποία έχει στο σύνολο της χαρακτηρίσει ως σημαντικότατη (Δείτε ενότητα Β) και υψηλοτάτης σημασίας για τη βιοποικιλότητα.
- Αγνοεί επιλεκτικά την στοχοθεσία για την αναπτυξιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία σύμφωνα πάντα με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία θέτει στο επίκεντρο της την προστασία και διατήρηση της βιολογικής ποικιλότητας.
- Όχι μόνο δεν καταπολέμα τον κατακερματισμό, όπως θα όφειλε, αλλά συνεισφέρει στην απώλεια της χωρικής συνεκτικότητας των προστατευόμενων περιοχών και την ανάπτυξη εμποδίων στις μετακινήσεις των οργανισμών.
- Αδιαφορεί πλήρως για την βασική προτεραιότητα της ΕΕ για την ενίσχυση της οικολογικής συνδεσιμότητας. Η προτεραιότητα αυτή εκφράζεται και από την Πολιτική Πράσινης Υποδομής (2016/C 468/27) η οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι «είναι σημαντικό να ελαχιστοποιηθεί ο βαθμός κατακερματισμού και να ενισχυθεί η οικολογική συνεκτικότητα».
- Αδιαφορεί για τη χρήση της περιοχής από πολυάριθμα μεταναστευτικά είδη πτηνών.
- Σε πλήρη αντίθεση με τον επιστημονικά τεκμηριωμένο και πολιτικά αποδεκτό σχεδιασμό των προστατευόμενων περιοχών, δημιούργει υπο-περιοχές προστασίας (ΖΔΟΕ1) και επιτρέπει τις παρεμβάσεις (διανοίξεις δρόμων μεταφοράς κτλ) υποβαθμίζοντάς την όποια θετική προσπάθεια για την αυξημένη προστασίας μέσω των ΖΠΦ1 και ΖΠΦ2.
- Οδηγεί σε μια αποσπασματική προστασία των κατακερματισμένων ΖΠΦ1 και ΖΠΦ2 για τις οποίες η υποβάθμιση και οι πιέσεις από την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ επιδρούν συνολικά στην ακεραιότητα και υποβαθμίζουν τη φυσική αξία τους, όπως έχει ήδη επισημανθεί στην ΕΠΜ.
- Αγνοεί πλήρως τη στόχευση της ΕΕ για τον περιορισμό της υποβάθμισης και την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, αφού όχι μόνο δεν απαγορεύει και προτείνει μέτρα μετριασμού αλλά επιτρέπει μέσω της ΖΔΟΕ3 την εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ, την υλοποίηση έργων και μελλοντική ανάπτυξη υποδομών οι οποίες τεκμηριωμένα (και σύμφωνα με την ΕΠΜ) θα αποτελέσουν απειλή για την οικολογική ακεραιότητας της ευρύτερης περιοχής.
- Σε πλήρη αντίθεση με τις προτεραιότητες της ΕΕ, και παρά το γεγονός ότι η ΕΠΜ κάνει αναφορά σε κίνδυνο διάβρωσης και απώλειας εδαφών, όχι μόνο δεν λαμβάνει τα μέγιστα μέτρα για τον μετριασμό αυτών, αλλά επιτρέπει την μελλοντική πραγματοποίηση δραστηριοτήτων οι οποίες αναμφισβήτητα προκαλούν υποβάθμιση των εδαφών με πολλές παράπλευρες απώλειες.
- Αγνοεί επιδεικτικά την Στρατηγική στόχευση της ΕΕ για την προστασία των πρωτογενών δασών και τη διατήρηση αυτών, αφού όχι μόνο επιτρέπει έμμεσα τις παρεμβάσεις σε αυτά, αλλά επιπλέον δεν λαμβάνει μέτρα για μετριασμό των πιθανών επιπτώσεων που μπορεί να προκληθούν από την εγκατάσταση των αιολικών πάρκων και από το σύνολο των κατασκευαστικών εργασιών σε διαφορετικά υψόμετρα για την εγκατάστασή τους.
- Σε αντίθεση με κάθε ορθολογικό τρόπο σχεδιασμού, και αδιαφορώντας για το κάλεσμα της ΕΕ για την προστασίας σε αυστηρό καθεστώς του 10% των οικοτόπων , ουσιαστικά υποβαθμίζει τη δυναμική της περιοχής σε εθνικό επίπεδο και την καθιστά αδύνατη να ενταχθεί σε αυτές τις περιοχές.
- Αγνοεί πλήρως το γεγονός ότι η ΖΔΕΟ χωροθετούνται, με περιορισμένες απαγορεύσεις, εντός ευρύτερων περιοχών ΖΠΦ1 και ΖΠΦ2, των οποίων η οικολογική αξία έχει προηγουμένως παρουσιαστεί με σαφήνεια. Επομένως, η πρόταση για τη ΖΔΕΟ 3, στερούμενη οικολογικών κριτήριων, ουσιαστικά αγνοεί και αντιτίθεται στην ουσιαστική τεκμηρίωση (Δείτε σελ. 66, Κεφ. 2) για δημιουργία των ΖΠΦ1και ΖΠΦ2 που τη περιβάλουν,
Η ΕΠΜ ορθά και τεκμηριωμένα αναφέρει (σελ. 67-68, Κεφ. 4) ότι η ΖΔΕΟ3: «είναι σημαντική για Τ.Ο. με χαμηλή βλάστηση και βράχους (4090, 5210, 5420, 8140, 8210)εκ των οποίων ο 8140 αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για λήψη θεσμικών μέτρων, αλλά κυρίως για τα είδη Nepeta argolica subsp. dirphya (τοπικό ενδημικό φυτό υψηλής προτεραιότητας για «Εκπόνηση ΕΠΜ και Σχεδίων Διαχείρισης για τις περιοχές του δικτύου Natura 2000» θεσμικά μέτρα), Himantoglossum jankae (είδος προτεραιότητας, σε μικρό πληθυσμό), Carduus euboicus (τοπικό ενδημικό, με πολύ μικρή περιοχή εξάπλωσης που επικαλύπτεται κατά περίπου 60% από τη συγκεκριμένη υποζώνη), Emperiza caesia – Falco biarmicus (είδη χαρακτηρισμού της ΖΕΠ GR2420011), Aquila fasciata (είδος υψηλής προτεραιότητας για θεσμικά μέτρα) – Alectoris graeca – Bubo bubo – Aquila chrysaetos – Gyps fulvus (κρίσιμα ενδιαιτήματα), Testudo hermanni, Parnassiana dirphys (στενοενδημικό είδος λεπιδόπτερου), Chionomys nivalis (ο μόνος νησιωτικός πληθυσμός αυτού του μικροθηλαστικού)»
Η ΕΠΜ, ορθά και τεκμηριωμένα ΔΕΝ επιτρέπει, ούτε κατά παρέκκλιση ζώνη για εγκαταστάσεις ΑΣΠΗΕ και ζώνες αναγκαίες για τη λειτουργία ΑΣΠΗΕ (σελ. 71, 73, Κεφ. 4) για την ΖΠΦ1 και ΖΠΦ 2 ενώ, αναφέρει ότι αποκλείονται: «Κατασκευές για: α) τη διαμόρφωση του εδάφους, όπως κλίμακες, τοίχοι, διάδρομοι, κεκλιμένα επίπεδα, μηχανικά μέσα κάλυψης υψομετρικών διαφορών, καθώς και κατασκευές για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία ή/και εμποδιζόμενων ατόμων» με τεκμηρίωση αποκλεισμού το γεγονός ότι «η χρήση δεν εξυπηρετεί την προστασία και βέλτιστη διαχείριση του προστατευτέου αντικειμένου» (σελ. 72 και 73-74, Κεφ. 4).
Πέραν πάσης λογικής, όλα τα παραπάνω αναιρούνται, καθώς η ΕΠΜ επιτρέπει για την ΣΔΟΕ3 τις ακόλουθες χρήσεις και δραστηριότητες (σελ. 80, Κεφ. 4): «(33) Εγκαταστάσεις παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών, και συναφείς εγκαταστάσεις. Κατά παρέκκλιση, επιτρέπονται στη ζώνη εγκαταστάσεις αναγκαίες για τη λειτουργία του υφιστάμενου ΑΣΠΗΕ.
(34) Εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Επιτρέπεται η λειτουργία του υφιστάμενου ΑΣΠΗΕ εντός του προκαθορισμένου γηπέδου (πολυγώνου)»
Με την ανωτέρω εκτίμηση,η ΕΠΜ έρχεται επιπλέον σε πλήρη αντίθεση με την έκφραση της κυβερνητικής πολιτικής, όπως αυτή περιελήφθη στο «Ενημερωτικό Σημείωμα» που εξέδωσε το ίδιο το Γραφείο Τύπου του Πρωθυπουργού, στις 18/1/2022, στο οποίο αναφέρονται τα συγκεκριμένα «οφέλη από τα Απάτητα Βουνά» και οι αρνητικές συνέπειες τους κατακερματισμού!
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι η πρόταση για τη ΖΔΕΟ3 αποτελεί σημαντική και επικίνδυνή αστοχία δεδομένου ότι οποιαδήποτε έκπτωση στον ορθολογικό τρόπο σχεδιασμού μιας προστατευόμενης περιοχής, παραβιάζει τις αρχές, τις προτεραιότητες και τις υποχρεώσεις για την διατήρηση της βιοποικιλότητας όπως ορίζονται από την νομοθεσία της ΕΕ που η χώρα μας οφείλει να σέβεται και να εφαρμόζει. Η παραβίαση αυτών ελέγχεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα μας ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αποτέλεσμα την καταδίκη της και την επιβολή οικονομικών κυρώσεων».
Ο Δήμος Διρφύων – Μεσσαπίων καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να ακυρώσει την σχεδιαζόμενη καταστροφή των οικοτόπωνπου εντάσσονται στην εδαφική του αρμοδιότητα, με την εγκατάσταση των ΑΣΠΗΕ.
ΜΕ ΕΚΤΙΜΗΣΗ
Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΔΙΡΦΥΩΝ-ΜΕΣΣΑΠΙΩΝ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΨΑΘΑΣ
Ένα πρώτο σχόλιο στη μελέτη αυτή, το οποίο αφορά την πρόταση ζώνωσης της ΖΕΠ GR2420011 ΟΡΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ, ΠΑΡΑΚΤΙΑ ΖΩΝΗ & ΝΗΣΙΔΕΣ και της ΕΖΔ GR2420002 ΟΡΟΣ ΔΙΡΦΗΣ: ΔΑΣΟΣ ΣΤΕΝΗΣ – ΔΕΛΦΟΙ και συγκεκριμένα την προτεινόμενη Υποζώνη ΖΔΟ3 «Στρατηγική επένδυση ΑΣΠΗΕ Όρη Κεντρικής Εύβοιας», είναι το εν λόγω έργο ΑΣΠΗΕ δεν είναι υφιστάμενο και μάλιστα έλαβε ΑΕΠΟ στις 16/9/2022, δηλαδή μόλις δέκα ημέρες πριν την δημόσια ανάρτηση της ΕΠΜ (26/9/2022).
Η δε τεκμηρίωση που παρέχει η ΕΠΜ για την συγκεκριμένη υποζώνη περιορίζεται στα εξής:
«Η συγκεκριμένη υποζώνη ορίζεται κατόπιν ενημέρωσης από το ΥΠΕΝ ότι η επένδυση είναι στρατηγικής σημασίας, έχει λάβει ΑΕΠΟ και ως εκ τούτου αντιμετωπίζεται ως ήδη υφιστάμενο έργο.»Θεωρούμε δεοντολογικά απαράδεκτη και, επιπλέον, επιστημονικά ατεκμηρίωτη τη συγκεκριμένη ζώνωση, καθώς βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με κάθε πρότερο και επιόντα σχεδιασμό της συνολικής ΕΠΜ και σε σύγκρουση με τους σκοπούς προστασίας των περιοχών Natura 2000 GR2420011 και GR2420002.
Θα επανέλθουμε αναλυτικότερα στα ζητήματα αυτά, με αναλυτικό σχόλιό μας, στο κεφάλαιο 4.
παρατηρήσεις για το σύνολο της ΕΠΜ
- Στην τροποποίηση του ΠΔ 59/2018 που γίνεται με το άρθρο 44 παραγρ. 18 και με τις προσθήκες 14α και 14 β του ν. 4685/2020 στις επιτρεπόμενες χρήσεις η εξορυκτική δραστηριότητα επιτρέπεται μόνο στη Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών και στη Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων.
Θεωρούμε ότι ειδική κατηγορία χρήσης «25» που αφορά στις εξορυκτικές δραστηριότητες στερεών ορυκτών (λατομεία, ορυχεία και μεταλλεία και όχι υδρογονάνθρακες ) που αποτελούν το αντικείμενο των μελών του Συνδέσμου μας, πρέπει να συμπεριληφθεί στις επιτρεπόμενες χρήσεις στο άρθρο 44 παραγρ. 18 με τις αντίστοιχες προσθήκες στις παραγράφους 14α και 14β (ζώνες απόλυτης προστασίας φύσης και προστασίας της φύσης), σύμφωνα με τα προβλεπόμενα και από το Ευρωπαϊκό Δίκαιο και τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές πρακτικές.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει την πιο αυστηρή νομοθεσία σε σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος σε όλον τον κόσμο, νομοθεσία η οποία συνεχώς εμπλουτίζεται με νέες ρυθμίσεις, στρατηγικές για την προστασία της βιοποικιλότητας, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την αντιμετώπιση των ρύπων και των αποβλήτων και οδηγίες για την επίτευξή των.
Όμως προκειμένου να εξασφαλιστεί η αλυσίδα εφοδιασμού με φυσικούς πόρους αναγκαίων για την ευρωπαϊκή κοινωνία, επιτρέπει την εξόρυξη πρώτων υλών και μέσα σε προστατευόμενες περιοχές χωρίς να απαγορεύει άκριτα και εκ των προτέρων την αξιοποίησή τους. Τους όρους της αδειοδότησης αυτής τους έχει θεσπίσει και περιγράψει αναλυτικά στην καθοδηγητική οδηγία για την εξορυκτική δραστηριότητα εντός περιοχών προστασίας “NATURA Guidance for Extractive non Energy Activities”, η οποία έχει εκδοθεί από τον Σεπτέμβριο του 2010.
Σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, ανταγωνιστικά προς την Ελλάδα, που έχουν ορυκτούς πόρους (Αυστρία, Γερμανία, Σουηδία, Φιλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία, Τσεχία, Γαλλία, Βέλγιο, Ιταλία), υπάρχουν παραδείγματα εξορυκτικών έργων εντός προστατευόμενων περιοχών.
- Τα προτεινόμενα θεσμικά και διαχειριστικά μέτρα διατήρησης αφορούν μόνον τμήμα και όχι το σύνολο της Ειδικής Ζώνης Διατήρησης, κατά παράβαση του άρθρου 6 παρ. 1 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ [απόφαση ΔΕΕ της 17.12.2020, C-849/19, σκ. 76].
- Κατά πάγια νομολογία του ΔΕΕ, οι εθνικές διατάξεις, με τις οποίες ενσωματώνονται στο εθνικό δίκαιο οι ρυθμίσεις οδηγιών πρέπει να τίθενται σε εφαρμογή κατά τρόπο που να παράγει αναμφισβήτητα δεσμευτικά αποτελέσματα, με την εξειδίκευση, την ακρίβεια και τη σαφήνεια που απαιτούνται προκειμένου να ικανοποιείται η απαίτηση περί ασφάλειας δικαίου [απόφαση της 5<sup>ης</sup> Σεπτεμβρίου 2019, Επιτροπή κατά Πορτογαλίας [(Χαρακτηρισμός και προστασία των ειδικών ζωνών διατήρησης), C-290/18, μη δημοσιευθείσα, EU:C:2019:669, σκέψη 35 και εκεί μνημονευόμενη νομολογία, C-849/19, σκ. 55]. Η ΥΑ 1375/Β/2021 δεν είναι ούτε ακριβής ούτε σαφής και δεν ικανοποιείται η απαίτηση περί ασφάλειας δικαίου, ιδιαίτερα στις ορυκτές πρώτες ύλες που εν πολλοίς χωροθετούνται από τη φύση. Μόνο τα αδρανή χωροθετούνται εντός λατομικών περιοχών και κανένας άλλος ορυκτός πόρος. Το λάθος αυτό γίνεται συνέχεια σε όλα τα σχέδια ΕΠΜ, όπου πολλές φορές αναφέρεται ότι η εξόρυξη πρέπει να είναι εντός θεσμοθετημένων λατομικών περιοχών
- Σε πολλές περιπτώσεις στις Ζώνες Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών όπως και στις Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων, παρά το ότι με βάση το ν. 4685/2020 επιτρέπεται η εξορυκτική δραστηριότητα, εντούτοις στα προτεινόμενα σχέδια μελετών, σε σημαντικές περιοχές εντός αυτών των ζωνών απαγορεύεται η εξορυκτική δραστηριότητα. Αυτό δημιουργεί άτυπη και παράνομη επέκταση της Ζώνης Προστασίας της Φύσης
- Η συζήτηση ‘ΕΠΜ 6α: Περιοχές Natura 2000 των Περιφερειακών Ενοτήτων Βοιωτίας (μέρους) και Εύβοιας’ δεν δέχεται νέα θέματα και απαντήσεις.