Δημόσια Διαβούλευση επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

Δημόσια Διαβούλευση επί  του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, ως αρχή σχεδιασμού της μελέτης αξιολόγησης και αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Ν. 4447/2016 (Α’ 241) και στην Κ.Υ.Α. Αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 (Β’ 1225) προσκαλεί το κοινό να διατυπώσει τις απόψεις του, μέσω της δημόσιας ανάρτησης σχολίων έως και τις 24 Ιουνίου 2026.

ΕΧΠ ΑΠΕ (αρχεία)

Οι απαραίτητες πληροφορίες και τα σχετικά αρχεία, είναι διαθέσιμες στον ανωτέρω σύνδεσμο.

Θέμα

[ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΡΕΙΝΟΥ ΟΓΚΟΥ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ ”ΞΕΝΙΟΣ ΖΕΥΣ”]

ΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΟΡΕΙΝΟΥ ΟΓΚΟΥ Ν. ΤΡΙΚΑΛΩΝ “ΞΕΝΙΟΣ ΖΕΥΣ”
«Επί της Δημόσιας Διαβούλευσης για το Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ)»
Ο Σύλλογος μας εκφράζει την έντονη ανησυχία και αντίθεσή του απέναντι στο νέο ειδικό χωροταξικό και στην ανεξέλεγκτη εγκατάσταση αιολικών πάρκων, μικρών και μεγάλων υδροηλεκτρικών έργων, καθώς και εκτεταμένων φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων σε ορεινούς όγκους και περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας, όπως τα γεωπάρκα και οι περιοχές Natura’

Η περιοχή μας που πράσφατα έχει ενταχθεί και στo δίκτυο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO με το “Γεωπάρκο Μετεώρων και Πυλης” έχει έναν λόγο παραπάνω να εξαιρεθεί  απο τη χωροθέτηση του υπουργίου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για  νέες εγκαταστάσεις αιολικών, φωτοβολταικών και υδροηλεκτρικών  ανεξαρτήτως υψομέτρου και μεγέθους αυτών, έτσι ώστε να εναρμονιστεί  πλήρως με εκείνη του υπουργίου Τουρισμού που προτρέπει σε  μια ήπια μορφή τουριστικής ανάπτηξης, την αναδειξη της φυσικής ομορφίας του τόπου,την προστασίας του περιβάλλοντος, του πρωτογενή τομέα, των τοπικών προιόντων και την πραγματική αξιοποίηση των δυνατοτήτων που απορρεουν με την ένταξη της στο παγκόσμιο δίκτυο των Γεωπάρκων.
Οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις, αν και προβάλλονται ως «πράσινη ανάπτυξη», συχνά οδηγούν σε σημαντική αλλοίωση του φυσικού τοπίου, κατακερματισμό οικοσυστημάτων και απώλεια βιοποικιλότητας. Τα βουνά μας δεν αποτελούν απλώς χώρο παραγωγής ενέργειας, αλλά ζωντανά οικοσυστήματα με ιστορική, πολιτιστική οικολογική και τουριστική .
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διάνοιξη δρόμων, οι εκσκαφές και οι τεχνικές παρεμβάσεις που απαιτούνται για την εγκατάσταση και συντήρηση αυτών των έργων, με αποτέλεσμα τη διάβρωση εδαφών, την υποβάθμιση υδάτινων πόρων και την αλλοίωση του φυσικού τοπίου που στηρίζει τον τουρισμό ήπιας μορφής και την τοπική οικονομία.
Ο Σύλλογος μας δεν είναι αντίθετος στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας συνολικά, αλλά ζητά τον ορθολογικό σχεδιασμό τους με σεβασμό στο περιβάλλον, στις τοπικές κοινωνίες και στις προστατευόμενες περιοχές. Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να γίνεται εις βάρος της φύσης που υποτίθεται ότι προστατεύει.
Καλούμε την Πολιτεία να επανεξετάσει τον χωροταξικό σχεδιασμό των έργων ΑΠΕ, να προστατεύσει και να εξαιρέσει ουσιαστικά τα ορεινά οικοσυστήματα και τα γεωπάρκα και να δώσει προτεραιότητα σε αποκεντρωμένες, ήπιες και πραγματικά βιώσιμες λύσεις ενέργειας.
Η προστασία των βουνών μας είναι ευθύνη όλων μας.

Σύλλογος Επαγγελματιών Ορεινού Ογκου Ν. Τρικάλων ” ΞΕΝΙΟΣ ΖΕΥΣ”

[ΠΑΥΛΟΣ ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ]

ΑΜΚΕ ΚΟΚΚΙΝΕΛΛΑ (ΕΔΡΑ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑ ΛΑΣΙΘΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ)

Θέμα: Παρατηρήσεις και Ενστάσεις επί του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ – Επιτακτική ανάγκη προστασίας του Νομού Λασιθίου από την άναρχη και υπερμεγέθη αιολική εγκατάσταση.

Με την παρούσα παρέμβαση στη δημόσια διαβούλευση, επιθυμούμε, ως ΑΜΚΕ ΚΟΚΚΙΝΕΛΛΑ,  να εκφράσουμε την έντονη αντίθεσή μας σχετικά με τις προβλέψεις του προτεινόμενου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, οι οποίες οδηγούν στην ανεπανόρθωτη περιβαλλοντική, πολιτισμική και οικονομική υποβάθμιση του Νομού Λασιθίου.

Το Λασίθι, μια περιοχή με ιδιαίτερο γεωμορφολογικό ανάγλυφο, παγκόσμιας εμβέλειας πολιτιστική κληρονομιά και ευαίσθητα οικοσυστήματα, μετατρέπεται σε μια βιομηχανική ζώνη παραγωγής ενέργειας, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η φέρουσα ικανότητα του τόπου.

Συγκεκριμένα, ζητούμε την αναθεώρηση του σχεδίου με γνώμονα τα εξής κρίσιμα σημεία:

1. Εγκατάσταση Ανεμογεννητριών Υπερμεγέθους Κλίμακας (Industrial Scale):
   Η χωροθέτηση ανεμογεννητριών θηριωδών διαστάσεων, με ύψος που αγγίζει ή ξεπερνά τα 180 μέτρα, αλλοιώνει πλήρως και μη αναστρέψιμα το φυσικό τοπίο και την οπτική ταυτότητα του Λασιθίου. Οι διαστάσεις αυτές είναι εντελώς ασύμβατες με την κλίμακα του κρητικού τοπίου και υπονομεύουν άμεσα τον ήπιο, ποιοτικό και εναλλακτικό τουρισμό, ο οποίος αποτελεί βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας.
2. Ισοπέδωση Προστατευόμενων Περιοχών NATURA 2000 και Διάνοιξη Δρόμων:
   Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι το νέο πλαίσιο επιτρέπει την εισβολή βαριών βιομηχανικών υποδομών εντός προστατευόμενων περιοχών του δικτύου NATURA 2000. Για την μεταφορά αυτών των γιγαντιαίων ανεμογεννητριών, απαιτούνται θηριώδη συνοδά έργα, όπως οι διανοίξεις δρόμων πλάτους άνω των 40 μέτρων σε παρθένα ορεινά εδάφη. Οι εκσκαφές, οι μπαζώσεις και οι κατακερματισμοί των οικοτόπων προκαλούν μόνιμη οικολογική καταστροφή, διάβρωση του εδάφους και αφανισμό της σπάνιας τοπικής χλωρίδας και πανίδας.
3. Υποβάθμιση και Απειλή Αρχαιολογικών Χώρων:
   Το Λασίθι είναι διάσπαρτο από σπουδαίους αρχαιολογικούς χώρους, μινωικά οικιστικά κέντρα και ιστορικά μνημεία. Η τοποθέτηση ανεμογεννητριών σε άμεση οπτική και χωρική επαφή με αυτούς τους χώρους, χωρίς την πρόβλεψη αυστηρών ζωνών προστασίας και αποκλεισμού, συνιστά ευθεία προσβολή και υποβάθμιση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η πολιτιστική ταυτότητα δεν μπορεί να θυσιάζεται στο βωμό της άναρχης ενεργειακής ανάπτυξης.

 

Συμπεράσματα / Αιτήματα:

• Να θεσπιστεί καθολική απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών σταθμών εντός των περιοχών NATURA 2000, των καταφυγίων άγριας ζωής και σε ακτίνα ασφαλείας από θεσμοθετημένους αρχαιολογικούς χώρους στο Λασίθι.

 

ΑΜΚΕ ΚΟΚΚΙΝΕΛΛΑ

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΠΑΥΛΟΣ ΕΜΜ. ΔΑΣΚΑΛΑΚΗΣ

[ΦΡΑΝΤΖΕΣΚΟΣ Καλλιβρουσης]

Το νησί της Άνδρου – το οποίο στο σχέδιο Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. κατατάσσεται ως το μοναδικό Κυκλαδονήσι που στο σύνολο του θεωρείται ως “Επιλέξιμο” για την ανάπτυξη σταθμών παραγωγής ενέργειας από Α.Π.Ε. λόγω : α/ του μεγέθους του – 381 τετρ.χλμ. και β/ του υψηλού αιολικού δυναμικού του – καταγραφόμενο σε χάρτη της Ρ.Α.Ε. από 4 έως και 9 m/s – στην πραγματικότητα αποτελεί ένα εξαιρετικό οικοσύστημα το οποίο αντί να προορίζεται ως “γαλακτοτροφός μάνα” του Εθνικού Ηλεκτρικού Συστήματος , θα έπρεπε να διατηρηθεί , να προστατευθεί και να αναδειχθεί ως ένας τόπος που μπορεί αρμονικά να συνυπάρξει το φυσικό περιβάλλον και η βιοποικιλότητα , με την τοπική κατοίκηση και την ήπιας μορφής τουριστική ανάπτυξη, περιοριζόμενη στον οικογενειακό Τουρισμό και τις Εναλλακτικές μορφές Τουρισμού.
Καλύτερη απόδειξη των παραπάνω αποτελεί το πρόσφατο άρθρο Βρεττανικού ΜΜΕ , που το αναδεικνύει ως κορυφαία επιλογή για “επισκέπτες που αναζητούν την αυθεντικότητα και την ηρεμία” – σε αντίθεση με τους φημισμένους νησιωτικούς προορισμούς με τον καλπάζοντα ρυθμό του μαζικού τουρισμού :

https://www.thetimes.com/travel/destinations/europe-travel/greece/quietest-greek-islands-c8x3fs277

Εμείς οι κάτοικοι , φίλοι και τακτικοί επισκέπτες της Άνδρου φρονούμε και προτείνουμε όπως στο στο σχέδιο Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. υπάρξουν οι εξής τροποποιήσεις και προβλέψεις :
· να εξαιρεθούν από τις Περιοχές Επιλεξιμότητας του σχεδίου Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. όλα τα νησιά των Περιφερειών : Νοτίου Αιγαίου – Βορείου Αιγαίου και Ιονίων νήσων , ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΜΕΓΕΘΟΎΣ , λόγω ακριβώς της ύψιστης αξίας τους τόσο ως Οικοσυστήματα όσο και και ως τόποι – προορισμοί ήπιας τουριστικής ανάπτυξης
· να εξαιρεθούν από τις Περιοχές Επιλεξιμότητας του σχεδίου Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. όλες οι ακατοίκητες βραχονησίδες του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους , επίσης λόγω της ύψιστης αξίας τους τόσο ως Οικοσυστήματα και τόποι – καταφύγια άγριας ζωής και απειράριθμων μορφών βιοποικιλότητας – πανίδας , χλωρίδας και πτηνών
· να επιτραπεί σε αυτό το μεγάλο σύνολο των νησιών της Χώρας η μοναδική και μέσω νομικής κατοχύρωσης αποκλειστική δημιουργία Τοπικών Ενεργειακών Κοινοτήτων με την συμμετοχή πολιτών , επαγγελματιών και θεσμικών φορέων (δήμοι – τοπικοί σύλλογοι), οι οποίες με την προϋπόθεση εμπεριστατωμένων Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων – αποδεκτών ΜΟΝΟ αν εκπονούνται από Πανεπιστήμια, Εργαστήρια των Α’Ε.Ι. το Κ.Α.Π.Ε. , την Ε.Α.Γ.Μ.Ε. και το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. και Όχι από ιδιωτικές μελετητικές επιχειρήσεις – θα εξασφαλίζουν την ΜΗΔΕΝΙΚΗ επίπτωση στο Περιβάλλον και την Βιοποικιλότητα . Επίσης οι Ενεργειακές αυτές Κοινότητες να έχουν την δυνατότητα επιλογής όλων των τεχνολογιών Α.Π.Ε. (ηλιακή , αιολική , αβαθή γεωθερμία, μικρά υδροηλεκτρικά και υβριδικά συστήματα. μικρές μονάδες παραγωγής από τοπικά παραγόμενη βιομάζα) αλλά με περιορισμούς ως προς την χωροθέτηση των σταθμών παραγωγής αλλά και ως προς την μέγιστη παραγόμενη ισχύ – η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στην περίοδο της μέγιστης χρήσης (συνήθως τους καλοκαιρινούς μήνες) – όπως στατιστικά καταγράφει ο ΔΕΔΗΗΕ και η ΡΑΕΕΥ κατά την τελευταία 10ετία. Με τον τρόπο αυτό θα επιχειρηθεί να καταστήσει ενεργειακά αυτόνομα τα νησιά αλλά να μην τα καταδικάσει σε “εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας” που όμως επιβαρύνουν το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα των νησιών ασύμμετρα και αδικαιολόγητα.
· Οι παραπάνω Ενεργειακές Κοινότητας θα πρέπει θεσμικά να εξασφαλίσουν την απόλυτη προτεραιότητα τόσο στην Αδειοδότηση – εκ μέρους της ΡΑΕΕΥ – όσο και στην αναβάθμιση των Τοπικών δικτύων Η.Ε. – εκ μέρους του ΑΔΜΗΕ. Καμία άλλη ιδιωτική ή συμμετοχική μονάδα – σταθμός παραγωγής ενέργειας από Α.Π.Ε. να μην δύναται όχι μόνο να αδειοδοτηθεί μετά την ψήφιση του Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. αλλά να γίνουν πλέον αποδεκτές και οι υποβολές αιτήσεων στην ΡΑΕΕΥ για όλα τα νησιά των Περιφερειών : Νοτίου Αιγαίου – Βορείου Αιγαίου και Ιονίων νήσων.
· Σχετικές μελέτες αναγνωρισμένων Πανεπιστημιακών εργαστηρίων της Ελλάδας και του εξωτερικού έχουν αποδείξει με στοιχεία ότι ο στόχος που η ΕΕ έχει θέσει για το έτος 2050 για το μερίδιο των Α.Π.Ε. στην πανευρωπαϊκή Ενεργειακή πραγματικότητα είναι εφικτός – και μάλιστα με έως και 30% υπέρβαση του στόχου – με την διαφοροποίηση των επιλογών της Κυβέρνησης και την πλήρη αφαίρεση των νησιών από τον μελλοντικό ενεργειακό σχεδιασμό για τις Α.Π.Ε.
· Η χρήση του μεγέθους – επιφάνειας ως βασικού κριτηρίου για τον διαχωρισμό και την καταχώρηση των νησιών σε “Περιοχές καταλληλότητας – επιλεξιμότητας” για την αδειοδότηση και εγκατάσταση νέων Αιολικών σταθμών είναι απολύτως σαθρή έως και αντι-επιστημονική ! Το δήθεν “κριτήριο μεγέθους” των 380 τετρ.χλμ. σε καμία περίπτωση δεν καθιστά τα νησιά αυτά – Άνδρο και Νάξο – λιγότερα σημαντικά περιβαλλοντικά και σε σχέση με την διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία της βιοποικιλότητας σε σχέση με τα υπόλοιπα Κυκλαδονήσια . Ποια λοιπόν είναι η σοβαρότητα και η επιστημονική σκοπιμότητα να επιβάλετε στα νησιά αυτά ένα ρόλο που δεν τους αναλογεί και που επιπλέον ενέχει σειρά κινδύνων για το εξαιρετικό και διαφορετικό περιβάλλον και τα τοπία του Κυκλαδικού – Αιγαιακού νησιωτικού χώρου ; Ως πότε οι οικονομικές απολαβές του κεντρικού Κράτους θα αποτελούν δυσανάλογη επιβάρυνση των νησιωτών ;

Εμείς ως κάτοικοι και φίλοι της Άνδρου (αλλά και των λοιπών αναφερόμενων νησιών) δεν σκοπεύουμε να αποδεχθούμε το σχέδιο Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. ως έχει και χωρίς τις τροποποιήσεις που προτείναμε παραπάνω ή και άλλες που θα προστεθούν μέχρι το τέλος της Διαβούλευσης και σας συνιστούμε να μην επιδιώξετε να προκαλέσετε ευρύτερες αντιδράσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο ατέρμονης μη εφαρμοστικότητας αυτού του Σχεδίου. Ήδη οι τοπικές μας κοινωνίες βρίσκονται σε αναβρασμό.

[ΔΑΙΔΑΛΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ]

Παρατηρήσεις και προτάσεις επί του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού, η Δαίδαλος Μηχανική θεωρεί θετική και αναγκαία την επικαιροποίηση του χωροταξικού πλαισίου του 2008, υπό την προϋπόθεση ότι το νέο πλαίσιο θα λειτουργεί ως εργαλείο ορθολογικού σχεδιασμού και όχι ως μηχανισμός οριζόντιου αποκλεισμού έργων.
Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, του τοπίου, της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, των δασικών οικοσυστημάτων και της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι αυτονόητη και πρέπει να αποτελεί βασικό άξονα κάθε χωροταξικής ρύθμισης. Παράλληλα όμως, η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την κλιματική προστασία, την ενεργειακή ασφάλεια, τη μείωση του κόστους ενέργειας και την περιφερειακή ανάπτυξη.
Για τον λόγο αυτό, το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ πρέπει να διακρίνει με σαφήνεια μεταξύ πραγματικά ασύμβατων περιοχών και περιοχών όπου η εγκατάσταση ΑΠΕ μπορεί να εξεταστεί υπό αυστηρούς περιβαλλοντικούς, τεχνικούς και χωροταξικούς όρους. Η υπερβολική χρήση οριζόντιων αποκλεισμών κινδυνεύει να οδηγήσει σε ανασφάλεια δικαίου, ακύρωση ώριμων έργων, αδυναμία επίτευξης των εθνικών ενεργειακών στόχων και περαιτέρω συγκέντρωση της αγοράς σε λίγες μόνο περιοχές που θα παραμείνουν διαθέσιμες.

1. Γενική αρχή: Αντικατάσταση οριζόντιων αποκλεισμών από τεκμηριωμένη αξιολόγηση συμβατότητας
Παρατήρηση
σχέδιο του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ εισάγει σημαντικό αριθμό οριζόντιων περιορισμών και περιοχών αποκλεισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι περιορισμοί αυτοί δεν συνδέονται επαρκώς με την πραγματική περιβαλλοντική επίπτωση κάθε τεχνολογίας, την κλίμακα του έργου, την προϋφιστάμενη κατάσταση της περιοχής, το είδος της βλάστησης, τη δυνατότητα πρόσβασης, το υφιστάμενο δίκτυο, την ανάγκη νέων συνοδών έργων ή τα διαθέσιμα τεχνικά μέτρα μετριασμού.
Ένα φωτοβολταϊκό έργο, μια μικρή ανεμογεννήτρια, ένα μεγάλο αιολικό πάρκο, ένας σταθμός αποθήκευσης και μια γραμμή διασύνδεσης έχουν διαφορετικό περιβαλλοντικό και χωρικό αποτύπωμα. Δεν είναι ορθό να επιβάλλονται ενιαίοι αποκλεισμοί χωρίς διαφοροποίηση ως προς την τεχνολογία, την ισχύ, την κατάληψη γης, την ύπαρξη υποδομών και τη δυνατότητα λήψης ειδικών μέτρων προστασίας.
Πρόταση
Να εισαχθεί γενική αρχή στο ΕΧΠ-ΑΠΕ σύμφωνα με την οποία, πέραν των περιοχών απόλυτης προστασίας όπου απαγορεύεται κάθε εγκατάσταση, η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ αξιολογείται με βάση:
α) την τεχνολογία του έργου,
β) την εγκατεστημένη ισχύ και το πραγματικό αποτύπωμα κατάληψης,
γ) την ανάγκη νέων συνοδών έργων,
δ) την ύπαρξη ή μη υφιστάμενης οδοποιίας και δικτύου,
ε) την ειδική περιβαλλοντική ευαισθησία της θέσης,
στ) τη δυνατότητα εφαρμογής τεχνικών μέτρων πρόληψης, αποφυγής, αποκατάστασης ή αντιστάθμισης.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Κατά την εφαρμογή του παρόντος Πλαισίου, οι περιοχές αποκλεισμού ερμηνεύονται στενά και εφαρμόζονται κατά τρόπο αναλογικό προς την τεχνολογία, την ισχύ, το μέγεθος, το πραγματικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και τα συνοδά έργα κάθε εγκατάστασης ΑΠΕ. Πέραν των περιοχών απόλυτης απαγόρευσης, η χωροθέτηση δύναται να αξιολογείται μέσω της οικείας περιβαλλοντικής διαδικασίας, εφόσον τεκμηριώνεται η συμβατότητα του έργου με τα προστατευτέα αντικείμενα και προβλέπονται κατάλληλα μέτρα πρόληψης, μετριασμού, αποκατάστασης ή αντιστάθμισης.»

2. Αιολικές εγκαταστάσεις σε υψόμετρο άνω των 1.200 μ. – Συσχέτιση του υψομετρικού κριτηρίου με την τεχνολογία των ανεμογεννητριών
Παρατήρηση
Το σχέδιο του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ προβλέπει ως περιοχή αποκλεισμού για αιολικές εγκαταστάσεις τις περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μ. Η διάταξη αυτή, εφόσον εφαρμοστεί ως απόλυτο και οριζόντιο κριτήριο, δημιουργεί σοβαρό ζήτημα τεχνικής και χωροταξικής αναλογικότητας.
Το υψόμετρο από μόνο του δεν αποτελεί επαρκές τεχνικό ή περιβαλλοντικό κριτήριο για να κριθεί η συμβατότητα ενός αιολικού έργου. Η πραγματική επίπτωση ενός αιολικού σταθμού εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την τεχνολογία των ανεμογεννητριών και τα ειδικά χαρακτηριστικά του έργου, όπως:
α) το ύψος πλήμνης,
β) η διάμετρος του ρότορα,
γ) η ονομαστική ισχύς κάθε ανεμογεννήτριας,
δ) ο συνολικός αριθμός ανεμογεννητριών,
ε) η απόσταση μεταξύ των μηχανών,
στ) η ανάγκη νέας οδοποιίας ή η αξιοποίηση υφιστάμενης πρόσβασης,
ζ) το μέγεθος των πλατειών ανέγερσης,
η) η όδευση της ηλεκτρικής διασύνδεσης,
θ) η δυνατότητα υπογειοποίησης των δικτύων,
ι) τα συστήματα προστασίας ορνιθοπανίδας και λειτουργικού περιορισμού.
Οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες μεγαλύτερης ισχύος μπορούν, σε αρκετές περιπτώσεις, να επιτύχουν την ίδια ή και μεγαλύτερη παραγωγή ενέργειας με μικρότερο αριθμό μηχανών σε σχέση με παλαιότερες τεχνολογίες. Συνεπώς, ένα έργο σε υψόμετρο άνω των 1.200 μ. με περιορισμένο αριθμό σύγχρονων ανεμογεννητριών, υφιστάμενη πρόσβαση, περιορισμένα συνοδά έργα και υπογειοποιημένη διασύνδεση μπορεί να έχει μικρότερο συνολικό αποτύπωμα από ένα έργο χαμηλότερου υψομέτρου με περισσότερες μηχανές και μεγαλύτερες επεμβάσεις.
Επιπλέον, πολλές περιοχές άνω των 1.200 μ. εμφανίζουν υψηλό και σταθερό αιολικό δυναμικό. Ο αποκλεισμός τους ανεξαρτήτως τεχνολογίας μπορεί να οδηγήσει σε ανάγκη χωροθέτησης μεγαλύτερου αριθμού έργων σε χαμηλότερα υψόμετρα για την επίτευξη της ίδιας ενεργειακής παραγωγής, γεγονός που ενδέχεται να αυξήσει τελικά το συνολικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αποτύπωμα.
Για τον λόγο αυτό, το υψομετρικό όριο των 1.200 μ. δεν πρέπει να λειτουργεί ως απόλυτη απαγόρευση, αλλά ως κριτήριο ενεργοποίησης αυξημένης τεχνικής και περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης. Η αξιολόγηση πρέπει να συνδέεται με την πραγματική τεχνολογία του έργου και όχι μόνο με το υψόμετρο της θέσης.
Πρόταση
Να αντικατασταθεί ο απόλυτος αποκλεισμός αιολικών εγκαταστάσεων σε περιοχές άνω των 1.200 μ. από ειδικό καθεστώς τεχνικής αξιολόγησης, στο οποίο η δυνατότητα χωροθέτησης θα εξετάζεται με βάση τα τεχνικά χαρακτηριστικά των προτεινόμενων ανεμογεννητριών και το συνολικό αποτύπωμα του έργου.
Ειδικότερα, να επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων άνω των 1.200 μ., εφόσον τεκμηριώνεται ότι:
α) η εγκατάσταση δεν χωροθετείται σε ζώνη απόλυτης προστασίας ή σε περιοχή όπου ισχύει ειδικός αυστηρότερος αποκλεισμός,
β) η επιλεγείσα τεχνολογία μειώνει τον αριθμό των ανεμογεννητριών και το συνολικό αποτύπωμα του έργου,
γ) αξιοποιείται κατά προτεραιότητα υφιστάμενη οδοποιία,
δ) δεν απαιτούνται εκτεταμένες νέες διανοίξεις ή σημαντικές επεμβάσεις στο ανάγλυφο,
ε) η διασύνδεση σχεδιάζεται κατά προτεραιότητα υπογείως,
στ) εκπονείται ειδική ορνιθολογική και οικολογική αξιολόγηση,
ζ) προβλέπονται μέτρα προστασίας ορνιθοπανίδας, αποκατάστασης εδάφους και παρακολούθησης κατά τη λειτουργία,
η) αποδεικνύεται ότι η ενεργειακή απόδοση της θέσης δικαιολογεί την επιλογή της σε σχέση με εναλλακτικές χαμηλότερου υψομέτρου.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων σε περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μ. δεν αποκλείεται αυτοδικαίως, αλλά υπόκειται σε ειδική τεχνική και περιβαλλοντική αξιολόγηση. Κατά την αξιολόγηση λαμβάνονται ιδίως υπόψη η τεχνολογία των ανεμογεννητριών, το ύψος πλήμνης, η διάμετρος ρότορα, η ονομαστική ισχύς, ο αριθμός των ανεμογεννητριών, το συνολικό αποτύπωμα των έργων πρόσβασης και ανέγερσης, η δυνατότητα αξιοποίησης υφιστάμενης οδοποιίας, η δυνατότητα υπογειοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης και τα ειδικά μέτρα προστασίας της βιοποικιλότητας και της ορνιθοπανίδας.
Η εγκατάσταση δύναται να επιτρέπεται εφόσον τεκμηριώνεται ότι, λόγω της επιλεγείσας τεχνολογίας και του υψηλού αιολικού δυναμικού της θέσης, επιτυγχάνεται μικρότερος αριθμός ανεμογεννητριών και περιορισμένο συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα σε σχέση με εναλλακτικές λύσεις χαμηλότερου υψομέτρου, χωρίς να θίγονται περιοχές απόλυτης προστασίας ή ειδικά προστατευτέα αντικείμενα.»

 

3. Κριτήριο αιολικού δυναμικού 7,5 m/s σε Ζώνες Ειδικής Προστασίας
Παρατήρηση
Το σχέδιο αναφέρεται σε Ζώνες Ειδικής Προστασίας όπου το αιολικό δυναμικό είναι άνω των 7,5 m/s, χωρίς να διευκρινίζεται το ύψος αναφοράς. Η ασάφεια αυτή δημιουργεί σοβαρό τεχνικό και αδειοδοτικό πρόβλημα, διότι το αιολικό δυναμικό διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με το ύψος μέτρησης.
Οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες λειτουργούν σε hub heights που συχνά υπερβαίνουν τα 100 μ. ή 120 μ., ενώ οι ιστορικοί χάρτες ή παλαιότερα ανεμολογικά δεδομένα μπορεί να αναφέρονται σε διαφορετικά ύψη. Εάν δεν καθοριστεί ενιαίο ύψος αναφοράς ή μεθοδολογία αναγωγής, η ίδια θέση μπορεί να κριθεί διαφορετικά από διαφορετικούς μελετητές ή υπηρεσίες.
Πρόταση
Να οριστεί ρητά ότι το όριο των 7,5 m/s ελέγχεται:
α) είτε στο hub height της προτεινόμενης ανεμογεννήτριας,
β) είτε σε τυποποιημένο ύψος αναφοράς που θα καθοριστεί ρητά, π.χ. 100 μ. από το φυσικό έδαφος, με δυνατότητα τεκμηριωμένης αναγωγής βάσει πιστοποιημένης ανεμολογικής μελέτης.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Για την εφαρμογή του κριτηρίου αιολικού δυναμικού άνω των 7,5 m/s, το αιολικό δυναμικό υπολογίζεται στο ύψος πλήμνης της προτεινόμενης ανεμογεννήτριας ή σε τυποποιημένο ύψος αναφοράς 100 μ. από το φυσικό έδαφος, με δυνατότητα τεκμηριωμένης αναγωγής βάσει μετρήσεων, πιστοποιημένου ανεμολογικού μοντέλου ή επίσημων δεδομένων της ΡΑΑΕΥ.»

4. Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά και τεχνολογικά μέτρα αποτροπής πρόσκρουσης
Παρατήρηση
Η συνεκτίμηση των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά είναι αναγκαία στο πλαίσιο της Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης. Ωστόσο, δεν πρέπει να λειτουργεί ως έμμεσος οριζόντιος αποκλεισμός αιολικών έργων.
Η τεχνολογία έχει εξελιχθεί σημαντικά. Σήμερα μπορούν να εγκατασταθούν συστήματα παρακολούθησης και αποτροπής πρόσκρουσης πτηνών, όπως:
α) οπτικά συστήματα με κάμερες υψηλής ανάλυσης,
β) θερμικές κάμερες,
γ) ραντάρ παρακολούθησης,
δ) αλγόριθμοι τεχνητής νοημοσύνης για αναγνώριση ειδών,
ε) συστήματα αυτόματης παύσης λειτουργίας ανεμογεννητριών,
στ) εποχιακά ή ωριαία curtailment protocols.
Η υποχρεωτική χρήση τέτοιων μέτρων μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο πρόσκρουσης και να επιτρέψει ισορροπία μεταξύ προστασίας ορνιθοπανίδας και αξιοποίησης υψηλού αιολικού δυναμικού.
Πρόταση
Να προβλεφθεί ότι σε ΣΠΠ ή σε περιοχές με αυξημένη ορνιθολογική ευαισθησία, η Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση μπορεί να επιβάλλει υποχρεωτικά τεχνολογικά μέτρα παρακολούθησης και αυτόματης παύσης λειτουργίας, αντί για οριζόντιο αποκλεισμό.
Προτεινόμενη διατύπωση

«Σε περιοχές όπου τεκμηριώνεται αυξημένη ορνιθολογική ευαισθησία, η περιβαλλοντική αδειοδότηση δύναται να επιβάλλει την εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης ορνιθοπανίδας, ανίχνευσης πτηνών, αυτόματης παύσης λειτουργίας ανεμογεννητριών και ειδικών πρωτοκόλλων λειτουργικού περιορισμού, εφόσον τα μέτρα αυτά κρίνονται επαρκή για την αποτροπή σημαντικών επιπτώσεων.»

5. Αιολικά σε δάση, δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις
Παρατήρηση
Η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός δασών, δασικών και ιδίως αναδασωτέων εκτάσεων αποτελεί ζήτημα υψηλής κοινωνικής και περιβαλλοντικής ευαισθησίας. Ανεξάρτητα από τη νομική δυνατότητα επέμβασης, τέτοιες χωροθετήσεις δημιουργούν έντονες αντιδράσεις και συχνά υπονομεύουν την κοινωνική αποδοχή των ΑΠΕ συνολικά.
Ιδίως σε αναδασωτέες εκτάσεις, η εγκατάσταση μεγάλων αιολικών έργων μπορεί να θεωρηθεί αντιφατική προς τον σκοπό της αναδάσωσης και να τροφοδοτήσει δημόσια καχυποψία, ακόμη και όταν οι σχετικές αιτιάσεις δεν έχουν πραγματική βάση.
Πρόταση
Να προβλεφθεί αυστηρότερη διαφοροποίηση μεταξύ:
α) δασών με πραγματική υψηλή δασική βλάστηση,
β) δασικών εκτάσεων χαμηλής βλάστησης,
γ) αναδασωτέων εκτάσεων,
δ) εκτάσεων με εκκρεμή χαρακτηρισμό.
Για αιολικά έργα, να απαγορεύεται η εγκατάσταση σε δάση και αναδασωτέες εκτάσεις, ενώ σε δασικές εκτάσεις χαμηλής βλάστησης να επιτρέπεται μόνο κατ’ εξαίρεση, με αυστηρή τεκμηρίωση και εφόσον δεν απαιτείται εκτεταμένη αποψίλωση ή νέα οδοποιία.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός δασών και αναδασωτέων εκτάσεων δεν επιτρέπεται. Σε δασικές εκτάσεις χαμηλής βλάστησης δύναται να εξετάζεται κατ’ εξαίρεση, εφόσον τεκμηριώνεται ότι δεν προκαλείται ουσιώδης απώλεια δασικού οικοσυστήματος, δεν απαιτούνται εκτεταμένες νέες διανοίξεις και προβλέπονται ειδικά μέτρα αποκατάστασης και αντιστάθμισης.»

6. Φωτοβολταϊκά σε δασικές εκτάσεις χαμηλής βλάστησης και ιδιωτικές δασικές εκτάσεις
Παρατήρηση
Το σχέδιο φαίνεται να αποκλείει οριζόντια τις δασικές εκτάσεις από τη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών. Η διάταξη αυτή δημιουργεί σοβαρό ζήτημα, ιδίως σε περιοχές όπως η Κρήτη, όπου μεγάλο μέρος της υπαίθρου χαρακτηρίζεται ως δασική έκταση λόγω θαμνώδους, φρυγανώδους ή χαμηλής βλάστησης, χωρίς να πρόκειται κατ’ ανάγκη για δάσος υψηλής οικολογικής αξίας.
Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε τέτοιες εκτάσεις δεν πρέπει να εξομοιώνεται με επέμβαση σε πυκνό δάσος. Σε πολλές περιπτώσεις, η επέμβαση μπορεί να είναι περιορισμένη, αναστρέψιμη και να συνοδεύεται από μέτρα διατήρησης της βλάστησης, αντιπυρικές ζώνες, διατήρηση φυσικού εδάφους, απαγόρευση σκυροδέτησης, φύτευση περιμετρικών ζωνών και αντισταθμιστικά έργα πρασίνου.
Επίσης, σε περιοχές με ιδιωτικές δασικές εκτάσεις, ο απόλυτος αποκλεισμός στερεί από ιδιώτες ιδιοκτήτες τη δυνατότητα αξιοποίησης της περιουσίας τους, ακόμη και όταν η αξιοποίηση μπορεί να γίνει με περιορισμένο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Πρόταση
Να μην απαγορεύεται οριζόντια η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε όλες τις δασικές εκτάσεις. Να απαγορεύεται ρητά σε δάση υψηλής βλάστησης και σε αναδασωτέες εκτάσεις, αλλά να επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση σε δασικές, χορτολιβαδικές ή φρυγανώδεις εκτάσεις χαμηλής βλάστησης, εφόσον:
α) υπάρχει ιδιωτικό ή νόμιμο δικαίωμα χρήσης,
β) δεν απαιτείται ουσιώδης αποψίλωση,
γ) η επέμβαση περιορίζεται στην απολύτως αναγκαία έκταση,
δ) διατηρείται το φυσικό ανάγλυφο,
ε) απαγορεύεται η γενικευμένη σκυροδέτηση,
στ) προβλέπεται σχέδιο αποκατάστασης μετά το πέρας ζωής του έργου,
ζ) προβλέπονται αντισταθμιστικές φυτεύσεις ή έργα περιβαλλοντικής αναβάθμισης.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών δεν επιτρέπεται εντός δασών υψηλής βλάστησης και αναδασωτέων εκτάσεων. Σε δασικές, χορτολιβαδικές ή φρυγανώδεις εκτάσειςχαμηλής βλάστησης δύναται να επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση, κατόπιν περιβαλλοντικής αδειοδότησης και έγκρισης επέμβασης, εφόσον τεκμηριώνεται ότι η επέμβαση είναι περιορισμένη, αναστρέψιμη, δεν απαιτεί ουσιώδη αποψίλωση και συνοδεύεται από ειδικά μέτρα προστασίας, αποκατάστασης και περιβαλλοντικής αντιστάθμισης.»

7. Φωτοβολταϊκά σε περιοχές Natura 2000
Παρατήρηση
Η οριζόντια απαγόρευση φωτοβολταϊκών σε όλες τις περιοχές Natura 2000 είναι υπερβολική και δεν ανταποκρίνεται στη λογική της κλιμακωτής προστασίας. Οι περιοχές Natura δεν έχουν όλες την ίδια οικολογική ευαισθησία ούτε το ίδιο καθεστώς επιτρεπόμενων χρήσεων. Η εθνική νομοθεσία ήδη διακρίνει ζώνες προστασίας, όπως ζώνες απολύτου προστασίας, ζώνες προστασίας της φύσης, ζώνες διαχείρισης οικοτόπων και ειδών και ζώνες βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων.
Η οριζόντια απαγόρευση ακυρώνει τον ρόλο της Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης. Εφόσον κάθε εγκατάσταση απαγορεύεται εξαρχής, δεν έχει πρακτικό νόημα η πρόβλεψη ειδικής αξιολόγησης για έργα εντός Natura. Ο ορθός κανόνας θα πρέπει να είναι ότι απαγορεύονται τα έργα στις ζώνες αυστηρής προστασίας και στους οικοτόπους προτεραιότητας, ενώ στις ζώνες ηπιότερης προστασίας μπορούν να εξετάζονται μόνο εφόσον τεκμηριώνεται ότι δεν παραβλάπτεται η ακεραιότητα της περιοχής.
Πρόταση
Να αντικατασταθεί η πλήρης απαγόρευση φωτοβολταϊκών σε Natura με διαφοροποιημένο καθεστώς:
α) απαγόρευση σε ζώνες απολύτου προστασίας της φύσης,
β) απαγόρευση σε ζώνες προστασίας της φύσης, εκτός εάν ειδική διάταξη επιτρέπει ήπια δραστηριότητα,
γ) απαγόρευση σε οικοτόπους προτεραιότητας,
δ) δυνατότητα αξιολόγησης σε ζώνες διαχείρισης οικοτόπων και ειδών και ζώνες βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων, υπό αυστηρή Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση.</p>
Προτεινόμενη διατύπωση
«Η χωροθέτηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων εντός περιοχών Natura 2000 δεν επιτρέπεται σε ζώνες απολύτου προστασίας της φύσης, ζώνες προστασίας της φύσης και οικοτόπους προτεραιότητας. Σε ζώνες διαχείρισης οικοτόπων και ειδών και ζώνες βιώσιμης διαχείρισης φυσικών πόρων δύναται να εξετάζεται, εφόσον από την Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση τεκμηριώνεται ότι το έργο δεν παραβλάπτει την ακεραιότητα της περιοχής και δεν αντίκειται στους στόχους διατήρησης.»

8. Εκκρεμείς χαρακτηρισμοί δασικών χαρτών και μερικώς κυρωμένοι χάρτες
Παρατήρηση
Σε μεγάλο μέρος της χώρας, συμπεριλαμβανομένων περιοχών με σημαντικό ενδιαφέρον για έργα ΑΠΕ, οι δασικοί χάρτες βρίσκονται σε καθεστώς μερικής κύρωσης, εκκρεμών αντιρρήσεων, αιτήσεων πρόδηλου σφάλματος ή λοιπών διαδικασιών χαρακτηρισμού. Σε πολλές περιπτώσεις, εκτάσεις που εμφανίζονται αρχικά με δασικό χαρακτήρα τελικά αποχαρακτηρίζονται ή διορθώνονται, μετά από πολυετείς διαδικασίες.
Εάν το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν προβλέψει ειδική μεταβατική ρύθμιση, υπάρχει κίνδυνος να παγώσουν αδικαιολόγητα ώριμα έργα για εκτάσεις των οποίων ο τελικός χαρακτήρας δεν έχει ακόμη κριθεί. Επιπλέον, οι μελετητές και οι υπηρεσίες χρειάζονται σαφείς οδηγίες ως προς το ποιο χαρτογραφικό υπόβαθρο λαμβάνεται υπόψη κατά την προκαταρκτική εξέταση και την περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Πρόταση
Να προβλεφθεί ότι:
α) για εκτάσεις με τελεσίδικο χαρακτηρισμό λαμβάνεται υπόψη ο κυρωμένος δασικός χάρτης,
β) για εκτάσεις με εκκρεμείς αντιρρήσεις ή πρόδηλα σφάλματα, η αδειοδοτική διαδικασία μπορεί να συνεχίζεται μέχρι το στάδιο πριν από την οριστική περιβαλλοντική απόφαση,
γ) η τελική κρίση για τη χωροθέτηση εξαρτάται από την οριστική πράξη χαρακτηρισμού ή απόφαση της αρμόδιας δασικής αρχής,
δ) η εκκρεμότητα χαρακτηρισμού δεν πρέπει να συνεπάγεται αυτοδίκαιη απόρριψη του έργου.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Σε εκτάσεις για τις οποίες εκκρεμεί εξέταση αντίρρησης, αίτησης πρόδηλου σφάλματος, πράξης χαρακτηρισμού ή άλλης διαδικασίας ενώπιον της αρμόδιας δασικής αρχής, η αδειοδοτική διαδικασία έργων ΑΠΕ δύναται να συνεχίζεται έως το στάδιο έκδοσης της τελικής περιβαλλοντικής απόφασης. Η τελική κρίση ως προς τη χωροταξική συμβατότητα λαμβάνει υπόψη τον οριστικό δασικό χαρακτηρισμό της έκτασης. Η ύπαρξη εκκρεμούς χαρακτηρισμού δεν συνιστά αυτοτελή λόγο απόρριψης ή παύσης της αδειοδοτικής διαδικασίας.»

9. Φωτοβολταϊκά σε περιοχές με αναβαθμίδες και ξερολιθιές
Παρατήρησ
Η προστασία των αναβαθμίδων, των πεζουλών και των ξερολιθιών είναι ιδιαίτερα σημαντική, ιδίως σε νησιωτικές και ορεινές περιοχές, όπου αποτελούν στοιχείο πολιτιστικής κληρονομιάς, αντιδιαβρωτικής προστασίας και τοπιακής ταυτότητας.
Ωστόσο, η οριζόντια απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε περιοχές με αναβαθμίδες μπορεί να οδηγήσει σε υπέρμετρο αποκλεισμό εκτάσεων, ακόμη και όταν το έργο μπορεί να σχεδιαστεί χωρίς καταστροφή των πεζουλών και χωρίς αλλοίωση του αναγλύφου.
Με κατάλληλη τεχνική μελέτη, είναι δυνατόν να εφαρμοστούν λύσεις όπως:
α) πασσαλόμπηξη χωρίς εκτεταμένες εκσκαφές,
β) αποφυγή κοπής ή μετακίνησης ξερολιθιών,
γ) προσαρμογή των σειρών Φ/Β στη γεωμετρία των αναβαθμίδων,
δ) περιορισμός των οδεύσεων καλωδίων,
ε) απαγόρευση επιχωματώσεων και εκτεταμένων διαμορφώσεων,
στ) υποχρεωτική αποτύπωση και προστασία των υφιστάμενων αναβαθμίδων.
Πρόταση
Να επιτρέπεται κατ’ εξαίρεση η εγκατάσταση Φ/Β σε περιοχές με αναβαθμίδες, εφόσον η τεχνική μελέτη τεκμηριώνει πλήρη προστασία των ξερολιθιών και του αναγλύφου.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Η ύπαρξη προστατευόμενων ή εγκαταλελειμμένων αναβαθμίδων δεν συνεπάγεται αυτοδίκαιη απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών, εφόσον η τεχνική και περιβαλλοντική μελέτη τεκμηριώνει ότι δεν προκαλείται καταστροφή, μετακίνηση ή ουσιώδης αλλοίωση των αναβαθμίδων και των ξερολιθιών. Η εγκατάσταση επιτρέπεται μόνο με ήπιες μεθόδους θεμελίωσης, χωρίς εκτεταμένες εκσκαφές, επιχώσεις ή αλλοίωση του φυσικού αναγλύφου.»

10. Υπογειοποίηση γραμμών διασύνδεσης και συνοδών έργων
Παρατήρηση
Τα συνοδά έργα, και ιδίως οι γραμμές διασύνδεσης, αποτελούν συχνά σημαντικότερη πηγή κοινωνικής αντίδρασης από τον ίδιο τον σταθμό παραγωγής. Οι εναέριες γραμμές μέσης ή υψηλής τάσης επιβαρύνουν αισθητικά το τοπίο, δημιουργούν ανησυχίες για πυροπροστασία, αυξάνουν τη δυσκολία αποδοχής από τις τοπικές κοινωνίες και μπορεί να προκαλέσουν επιπτώσεις σε ορνιθοπανίδα ή προστατευόμενες περιοχές.
Από την άλλη πλευρά, η πλήρης και άνευ εξαιρέσεων υπογειοποίηση κάθε γραμμής, ανεξαρτήτως τάσης, μήκους, εδάφους και τεχνικών συνθηκών, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να είναι δυσανάλογη ή τεχνικά ανέφικτη. Συνεπώς απαιτείται κανόνας προτεραιότητας της υπογειοποίησης με σαφή κριτήρια υποχρεωτικής εφαρμογής.
Πρόταση
Να προβλεφθεί:
α) υποχρεωτική υπογειοποίηση γραμμών μέσης τάσης όπου είναι τεχνικά εφικτό,
β) υποχρεωτική υπογειοποίηση σε περιοχές Natura, τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, οικιστικές ζώνες, τουριστικές περιοχές και περιοχές υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς,
γ) τεκμηριωμένη αιτιολόγηση όταν προτείνεται εναέρια λύση,
δ) συνεξέταση της όδευσης της διασύνδεσης μαζί με το κύριο έργο.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Οι γραμμές διασύνδεσης και τα συνοδά έργα των σταθμών ΑΠΕ σχεδιάζονται κατά προτεραιότητα υπογείως. Η υπογειοποίηση είναι υποχρεωτική για γραμμές μέσης τάσης, εφόσον είναι τεχνικά εφικτή, καθώς και σε περιοχές περιβαλλοντικής, τοπιακής, τουριστικής ή οικιστικής ευαισθησίας και σε περιοχές υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς. Η επιλογή εναέριας όδευσης πρέπει να αιτιολογείται ειδικά στην περιβαλλοντική μελέτη και να εγκρίνεται μόνο εφόσον τεκμηριώνεται ότι δεν υπάρχει τεχνικά ή περιβαλλοντικά προτιμότερη λύση.»

11. Μικρές ανεμογεννήτριες έως 60 kW
Παρατήρηση
Οι μικρές ανεμογεννήτριες έως 60 kW δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με τα ίδια χωροταξικά και περιβαλλοντικά κριτήρια που εφαρμόζονται στα μεγάλα αιολικά πάρκα. Έχουν εντελώς διαφορετική κλίμακα, περιορισμένη κατάληψη γης, μικρότερο ύψος, μικρότερη ανάγκη συνοδών έργων και μπορούν να εξυπηρετήσουν αποκεντρωμένη παραγωγή, αυτοκατανάλωση, αγροτικές εκμεταλλεύσεις, μικρές επιχειρήσεις, ορεινές περιοχές και νησιωτικά συστήματα.
Ειδικά για τις μικρές ανεμογεννήτριες, η βιωσιμότητα εξαρτάται από:
α) ικανοποιητικό αιολικό δυναμικό,
β) εγγύτητα στο δίκτυο μέσης τάσης,
γ) απλή και προβλέψιμη αδειοδοτική διαδικασία,
δ) περιορισμένο κόστος σύνδεσης,
ε) αποφυγή δυσανάλογων μελετητικών απαιτήσεων.
Εφόσον, σύμφωνα με το σχέδιο, οι εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ δεν υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ και στις εξαιρέσεις περιλαμβάνονται οι αιολικές εγκαταστάσεις ισχύος έως 60 kW, πρέπει αυτό να αποσαφηνιστεί πλήρως ώστε να μη δημιουργηθεί ερμηνευτική αβεβαιότητα.
Πρόταση
Να προβλεφθεί ειδική παράγραφος για μικρές ανεμογεννήτριες έως 60 kW, σύμφωνα με την οποία:
α) δεν εφαρμόζονται οι οριζόντιοι περιορισμοί των μεγάλων αιολικών,
β) αξιολογούνται με αναλογικά κριτήρια,
γ) δεν καταλαμβάνονται από το όριο υψομέτρου 1.200 μ.,
δ) προϋπόθεση είναι η ύπαρξη πρόσβασης και τεχνικά εφικτής σύνδεσης χωρίς εκτεταμένα συνοδά έργα.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Οι αιολικές εγκαταστάσεις ισχύος έως και 60 kW, ως εξαιρούμενοι σταθμοί ΑΠΕ, αντιμετωπίζονται ως διακριτή κατηγορία έργων και δεν υπάγονται στους οριζόντιους χωροταξικούς περιορισμούς που εφαρμόζονται στα μεγάλα αιολικά έργα, συμπεριλαμβανομένου του υψομετρικού ορίου των 1.200 μ. Η χωροθέτησή τους εξετάζεται με αναλογικά κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη το περιορισμένο μέγεθος, το πραγματικό αποτύπωμα, την ύπαρξη υφιστάμενης πρόσβασης, τη δυνατότητα σύνδεσης και τη συμβατότητα με το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον.»

12. Αυτοκατανάλωση και φωτοβολταϊκά σε γειτνιάζοντα γήπεδα
Παρατήρηση
Η ενεργειακή αυτοκατανάλωση αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για τη μείωση του ενεργειακού κόστους επιχειρήσεων, αγροτικών εκμεταλλεύσεων και βιοτεχνικών ή βιομηχανικών μονάδων. Στην πράξη, πολλές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν επαρκή επιφάνεια στέγης ή κατάλληλο ακάλυπτο χώρο εντός του οικοπέδου τους για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού που να καλύπτει ουσιαστικά τις ενεργειακές τους ανάγκες.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σε γειτνιάζον γήπεδο και η ηλεκτρική σύνδεσή του με αποκλειστική γραμμή προς τις εγκαταστάσεις του αυτοκαταναλωτή αποτελεί τεχνικά ορθολογική λύση. Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ πρέπει να μην εμποδίζει τέτοιες εφαρμογές, οι οποίες δεν έχουν χαρακτήρα μεγάλου εμπορικού έργου, αλλά εξυπηρετούν απευθείας την κατανάλωση υφιστάμενης δραστηριότητας.
Πρόταση
Να εξαιρεθούν ρητά από το πεδίο εφαρμογής ή από τους αυστηρούς χωροταξικούς περιορισμούς τα φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης σε γειτνιάζοντα γήπεδα, όταν συνδέονται με αποκλειστική γραμμή που αποτελεί τμήμα της εσωτερικής ηλεκτρικής εγκατάστασης του αυτοκαταναλωτή.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Δεν υπάγονται στις διατάξεις της παρούσας απόφασης οι εγκαταστάσεις φωτοβολταϊκών συστημάτων στις στέγες κτιρίων, σε τεχνητές ή κατασκευασμένες επιφάνειες, καθώς και σε γειτνιάζοντα γήπεδα στην περίπτωση συστημάτων αυτοκατανάλωσης, εφόσον η ηλεκτρική σύνδεση με τις εγκαταστάσεις του αυτοκαταναλωτή πραγματοποιείται μέσω αποκλειστικής γραμμής διασύνδεσης, η οποία αποτελεί τμήμα της εσωτερικής ηλεκτρικής εγκατάστασης του αυτοκαταναλωτή.»

13. Τεχνικός όρος «σταθερά φωτοβολταϊκά συστήματα»
Παρατήρηση
Η χρήση του όρου «σταθερά φωτοβολταϊκά συστήματα» σε χωροταξική ρύθμιση μπορεί να δημιουργήσει αδικαιολόγητη τεχνική ασάφεια. Το χωροταξικό πλαίσιο πρέπει να ρυθμίζει τη συμβατότητα χρήσεων γης και όχι να εισάγει έμμεσες τεχνικές απαγορεύσεις σε επιμέρους εξοπλισμό, όπως η χρήση ιχνηλατών.
Η χρήση tracker ή σταθερών βάσεων είναι τεχνική επιλογή που εξετάζεται στο πλαίσιο της μελέτης εφαρμογής, της περιβαλλοντικής αδειοδότησης και των ειδικών όρων εγκατάστασης. Δεν πρέπει να δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η εξαίρεση αφορά μόνο σταθερά συστήματα και όχι άλλες τεχνικά επιτρεπτές διατάξεις.
Πρόταση
Να απαλειφθεί η λέξη «σταθερών» από τη σχετική διατύπωση.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων στις στέγες όλων των κτιρίων, καθώς και σε τεχνητές και κατασκευασμένες επιφάνειες.»

14. Σταθμοί αποθήκευσης ενέργειας και μη σχετικές οικολογικές προβλέψεις
Παρατήρηση
Ορισμένες προβλέψεις που αφορούν την ύπαρξη Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά ή την Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση φαίνεται να μεταφέρονται οριζόντια και σε έργα αποθήκευσης ενέργειας, χωρίς να υπάρχει πάντα τεχνική ή οικολογική συνάφεια.
Ένας σταθμός αποθήκευσης με συσσωρευτές έχει διαφορετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα από ένα αιολικό έργο. Δεν διαθέτει κινούμενα πτερύγια, δεν δημιουργεί κίνδυνο πρόσκρουσης πτηνών και η αξιολόγησή του πρέπει να εστιάζει σε άλλα ζητήματα, όπως:
α) χρήση γης,
β) πυρασφάλεια,
γ) διαχείριση συσσωρευτών,
δ) όδευση καλωδίων,
ε) θόρυβος βοηθητικού εξοπλισμού,
στ) αντιπλημμυρική προστασία,
ζ) οπτική όχληση.
Πρόταση
Να διαφοροποιηθούν οι απαιτήσεις για σταθμούς αποθήκευσης από τις απαιτήσεις αιολικών έργων και να αφαιρεθούν όροι που δεν έχουν τεχνική συνάφεια με τη φύση του έργου.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Οι σταθμοί αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας αξιολογούνται με κριτήρια αντίστοιχα της τεχνολογίας και του πραγματικού περιβαλλοντικού τους αποτυπώματος. Διατάξεις που αφορούν ειδικά κινδύνους πρόσκρουσης ή όχλησης ορνιθοπανίδας από περιστρεφόμενα μέρη εφαρμόζονται μόνο σε τεχνολογίες για τις οποίες υφίσταται σχετική τεχνική συνάφεια.»

15. Ριζική ανανέωση υφιστάμενων σταθμών ΑΠΕ
Παρατήρηση
Πολλοί υφιστάμενοι σταθμοί ΑΠΕ έχουν χωροθετηθεί, αδειοδοτηθεί και τεθεί σε λειτουργία με βάση το χωροταξικό πλαίσιο του 2008 και την τότε ισχύουσα περιβαλλοντική νομοθεσία. Στα επόμενα χρόνια θα χρειαστεί να προχωρήσουν σε αντικατάσταση εξοπλισμού, ριζική ανανέωση, αναβάθμιση, προσθήκη αποθήκευσης ή βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.

Εάν οι υφιστάμενοι σταθμοί υποχρεωθούν να αξιολογηθούν εξαρχής με βάση το νέο χωροταξικό καθεστώς, υπάρχει κίνδυνος να εμποδιστεί η αναβάθμιση έργων που ήδη λειτουργούν νόμιμα, έχουν υφιστάμενη σύνδεση, δεν δημιουργούν νέα ουσιώδη κατάληψη γης και μπορούν να αποδώσουν περισσότερη καθαρή ενέργεια με μικρότερο περιβαλλοντικό κόστος
Πρόταση
Να προβλεφθεί ότι οι τροποποιήσεις, αναβαθμίσεις και ριζικές ανανεώσεις υφιστάμενων σταθμών εξετάζονται με βάση το καθεστώς που ίσχυε κατά την αρχική χωροθέτηση, εφόσον δεν αυξάνεται ουσιωδώς η περιβαλλοντική επίπτωση ή η κατάληψη νέας γης.
Προτεινόμενη διατύπωση
«Για υφιστάμενους σταθμούς ΑΠΕ που έχουν αδειοδοτηθεί ή τεθεί σε λειτουργία πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος, οι τροποποιήσεις, αναβαθμίσεις, αντικαταστάσεις εξοπλισμού, ριζικές ανανεώσεις και προσθήκες συστημάτων αποθήκευσης εξετάζονται με βάση το χωροταξικό καθεστώς που ίσχυε κατά την αρχική αδειοδότηση, εφόσον δεν προκαλείται ουσιώδης αύξηση της κατάληψης γης ή της περιβαλλοντικής επίπτωσης.»

[ΕΝΩΣΗ ΞΕΝΟΔΟΧΩΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ]

ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΞΕΝΟΔΟΧΩΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ
«Επί της Δημόσιας Διαβούλευσης για το Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ)»

Αξιότιμε κ. Υπουργέ,
Η Ευρυτανία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς προορισμούς της Ελλάδας.
Τα Άγραφα, το Βελούχι, τα ποτάμια, τα φαράγγια, τα δάση, οι προστατευόμενες περιοχές Natura 2000, η πλούσια βιοποικιλότητα και το μοναδικό ορεινό τοπίο συνθέτουν ένα φυσικό κεφάλαιο όχι μόνο εθνικής, αλλά και ευρωπαϊκής σημασίας. Το φυσικό αυτό κεφάλαιο δεν αποτελεί απλώς περιβαλλοντικό αγαθό. Αποτελεί τη βάση της οικονομίας της Ευρυτανίας, στηρίζει τον τουρισμό, την επιχειρηματικότητα, την απασχόληση, την κοινωνική συνοχή και την προοπτική ανάπτυξης του τόπου.

Η Ευρυτανία έχει ήδη επιλέξει το αναπτυξιακό της μοντέλο. Έχει επιλέξει τη βιώσιμη ανάπτυξη, τον ορεινό τουρισμό τεσσάρων εποχών, τον οικοτουρισμό, τον περιπατητικό τουρισμό, την ποδηλασία βουνού, τον τουρισμό ευεξίας, τον αθλητικό τουρισμό, τη γαστρονομία και την ανάδειξη της αυθεντικής ορεινής Ελλάδας.
Η Ευρυτανία δεν αναζητά σήμερα αναπτυξιακή κατεύθυνση. Οι θεσμικοί και παραγωγικοί φορείς του νομού έχουν ήδη διαμορφώσει κοινό όραμα για το μέλλον της περιοχής, με κεντρικό άξονα την προστασία και ανάδειξη του φυσικού της κεφαλαίου. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ήδη ολοκληρωθεί η απαιτούμενη προεργασία, έχουν κατατεθεί τα απαραίτητα στοιχεία και η σχετική αίτηση προς την EUROPARC Federation και η διαδικασία αξιολόγησης βρίσκεται πλέον στο τελικό στάδιο εξέτασης και έγκρισης. Η πρωτοβουλία αυτή υλοποιείται με τη συνεργασία της Περιφερειακής Ενότητας Ευρυτανίας, του Δήμου Καρπενησίου, του Δήμου Αγράφων, του Επιμελητηρίου Ευρυτανίας, της Ένωσης Ξενοδόχων Ευρυτανίας, του Συλλόγου Ιδιοκτητών Ενοικιαζόμενων Δωματίων Ευρυτανίας και άλλων τοπικών φορέων.
Η εξέλιξη αυτή αποτελεί έμπρακτη απόδειξη ότι η Ευρυτανία έχει ήδη επιλέξει ως στρατηγική προτεραιότητα τη διεθνή αναγνώριση και προστασία του φυσικού της κεφαλαίου, ακολουθώντας τα πρότυπα βιώσιμης ανάπτυξης, προστασίας της φύσης και ήπιου τουρισμού που προωθούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η διαδικασία βρίσκεται πλέον στο τελικό στάδιο και η αναμενόμενη έγκριση θα αποτελέσει σημαντικό ορόσημο για τη διεθνή αναγνώριση της Ευρυτανίας ως πρότυπου ορεινού προορισμού φυσικού περιβάλλοντος και βιώσιμου τουρισμού.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η εγκατάσταση βιομηχανικών αιολικών σταθμών, φωτοβολταϊκών πάρκων, αντλησιοταμιευτικών έργων, νέων υδροηλεκτρικών έργων και έργων εκτροπής υδάτων είναι ευθέως αντίθετη με τη στρατηγική κατεύθυνση που έχουν ήδη επιλέξει οι θεσμικοί και παραγωγικοί φορείς της Ευρυτανίας και υπονομεύει μια διαδικασία διεθνούς αναγνώρισης που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η Ευρυτανία έχει ήδη συμβάλει διαχρονικά στην ενεργειακή ανάπτυξη της χώρας μέσω των μεγάλων υδροηλεκτρικών έργων και των τεχνητών λιμνών που δημιουργήθηκαν στην περιοχή. Οι τοπικές κοινωνίες έχουν καταβάλει σημαντικό περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό τίμημα για την εξυπηρέτηση εθνικών ενεργειακών αναγκών. Δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένο ότι ο νομός θα συνεχίσει να δέχεται νέες παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η φέρουσα ικανότητα του τόπου και η στρατηγική κατεύθυνση που έχει επιλέξει. Η Ευρυτανία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως διαθέσιμος χώρος ενεργειακής εκμετάλλευσης.
Για το λόγο αυτό είμαστε αντίθετοι και με την πρόβλεψη του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ, σύμφωνα με την οποία τα ήδη αδειοδοτημένα έργα ή τα έργα που βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης εξαιρούνται από την εφαρμογή των νέων χωροταξικών περιορισμών. Η διάταξη αυτή ακυρώνει στην πράξη μεγάλο μέρος της προστασίας που επιχειρεί να εισαγάγει το νέο πλαίσιο. Δεν είναι δυνατόν να αναγνωρίζεται σήμερα η ιδιαίτερη περιβαλλοντική και τουριστική αξία της Ευρυτανίας και ταυτόχρονα να επιτρέπεται η υλοποίηση έργων που σχεδιάστηκαν με διαφορετικά δεδομένα και διαφορετικά κριτήρια προστασίας.
Προς τούτο ζητούμε:

• την επανεξέταση όλων των αδειοδοτημένων, εγκεκριμένων ή υπό αδειοδότηση ενεργειακών έργων στην Ευρυτανία,
• την υπαγωγή όλων των έργων που δεν έχουν υλοποιηθεί στις προβλέψεις του νέου χωροταξικού πλαισίου,
• την άρση κάθε μεταβατικής διάταξης που επιτρέπει την υλοποίηση έργων τα οποία έρχονται σε αντίθεση με τις νέες κατευθύνσεις προστασίας του περιβάλλοντος.

Επίσης, θεωρούμε εσφαλμένες τις προβλέψεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ που επιτρέπουν κατ’ εξαίρεση την εγκατάσταση ενεργειακών έργων σε προστατευόμενες περιοχές. Η πρόβλεψη ότι μπορεί να επιτραπεί η εγκατάσταση αιολικών σταθμών εντός Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του δικτύου Natura 2000 υπό προϋποθέσεις δεν παρέχει ουσιαστική προστασία. Για την Ευρυτανία, οι περιοχές Natura, οι Ζώνες Ειδικής Προστασίας, τα Άγραφα, το Βελούχι, οι λεκάνες απορροής των ποταμών, οι περιοχές άνευ δρόμων και τα τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους αποτελούν ένα ενιαίο φυσικό σύστημα.
Ενόψει των ανωτέρω δεν θα πρέπει να υπάρχει καμία εξαίρεση για εγκατάσταση αιολικών σταθμών εντός Natura 2000 και ΖΕΠ, ούτε για φωτοβολταϊκά, υδροηλεκτρικά ή αντλησιοταμιευτικά έργα, καθώς και καμία δυνατότητα ειδικής παρέκκλισης μέσω Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών ή άλλων διοικητικών πράξεων.
Οι προστατευόμενες περιοχές της Ευρυτανίας πρέπει να αποτελέσουν ζώνες απόλυτου αποκλεισμού ενεργειακών εγκαταστάσεων. Η Περιφερειακή Ενότητα Ευρυτανίας πρέπει να αναγνωριστεί ως περιοχή εξαιρετικά υψηλής περιβαλλοντικής, τοπιακής, υδρολογικής και τουριστικής αξίας και να θεσπιστεί ειδικό καθεστώς πλήρους προστασίας για το σύνολο του νομού.
Στο πλαίσιο αυτό ζητούμε τη ρητή εξαίρεση της Ευρυτανίας από τη χωροθέτηση:

• βιομηχανικών αιολικών σταθμών και ανεμογεννητριών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων επί εδάφους οποιασδήποτε κλίμακας,
• αντλησιοταμιευτικών έργων,
• νέων υδροηλεκτρικών έργων ανεξαρτήτως μεγέθους ή ισχύος,
• έργων εκτροπής, μεταφοράς ή ενεργειακής αξιοποίησης υδάτων,
• συνοδών έργων μεταφοράς ενέργειας που εξυπηρετούν νέες ενεργειακές εγκαταστάσεις,
• κάθε άλλης ενεργειακής υποδομής που συνεπάγεται μόνιμη αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος, των ορεινών οικοσυστημάτων, του υδρολογικού δικτύου και του τοπίου της Ευρυτανίας.

Ζητούμε επίσης να ληφθεί υπόψη ότι η Ευρυτανία βρίσκεται ήδη στο τελικό στάδιο διεθνούς αξιολόγησης για την αναγνώριση του φυσικού της κεφαλαίου μέσω της διαδικασίας που έχει δρομολογηθεί με την EUROPARC Federation. Η Πολιτεία δεν μπορεί να αγνοήσει μια θεσμικά οργανωμένη διαδικασία διεθνούς αναγνώρισης του φυσικού πλούτου της περιοχής και ταυτόχρονα να επιτρέπει παρεμβάσεις που θέτουν σε κίνδυνο τα ίδια τα στοιχεία που αποτελούν το αντικείμενο αυτής της αξιολόγησης.
Δεν ζητούμε αυστηρότερη εφαρμογή του ΕΧΠ-ΑΠΕ, αλλά την πλήρη εξαίρεσή της Ευρυτανίας από κάθε πρόβλεψη εξαιρέσεων, μεταβατικών διατάξεων και παρεκκλίσεων που θα μπορούσαν να επιτρέψουν την εγκατάσταση ενεργειακών έργων στο παρόν και στο μέλλον.

Η Ευρυτανία έχει επιλέξει τη φύση, τον βιώσιμο τουρισμό, την προστασία των υδάτινων πόρων, τη βιοποικιλότητα και τη διεθνή ανάδειξη του φυσικού της κεφαλαίου και η Πολιτεία οφείλει να σεβαστεί αυτή την επιλογή.

Η Ευρυτανία δεν είναι βιομηχανική ζώνη παραγωγής ενέργειας, αλλά ένας μοναδικός φυσικός προορισμός ευρωπαϊκής σημασίας και οφείλει να προστατευθεί ως τέτοιος.

Για την Ένωση Ξενοδόχων Ευρυτανίας
Το Διοικητικό Συμβούλιο

[ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΛΥΝΟΣ]

Στο υπό διαβούλευση σχέδιο ΕΧΠ-ΑΠΕ προβλέπεται οριζόντιος αποκλεισμός εγκατάστασης αιολικών σταθμών σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ. Η συγκεκριμένη ρύθμιση, παρότι κινείται προς θετική κατεύθυνση ως προς την προστασία των μικρών νησιωτικών τοπίων, δημιουργεί σοβαρό ζήτημα άνισης μεταχείρισης και παραβίασης της αρχής της αναλογικότητας ως προς νησιά τα οποία υπερβαίνουν οριακά το συγκεκριμένο όριο, όπως η Κάρπαθος και η Άνδρος.
Τα νησιά αυτά παρουσιάζουν ουσιωδώς όμοια γεωμορφολογικά, περιβαλλοντικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά με νησιά που προστατεύονται βάσει του κριτηρίου των 300 τ.χλμ., όπως η Αμοργός, η Τήνος, η Ικαρία και η Σκύρος. Ειδικότερα:

• διαθέτουν εκτεταμένους ορεινούς όγκους,
• έντονο και κατακερματισμένο νησιωτικό ανάγλυφο,
• υψηλή οπτική έκθεση των κορυφογραμμών,
• ιδιαίτερα ευαίσθητο τοπίο μικρής κλίμακας,
• καθώς και περιορισμένη φέρουσα ικανότητα ως προς εγκαταστάσεις βιομηχανικής κλίμακας.

Η εγκατάσταση αιολικών σταθμών στις κορυφές των ορεινών όγκων των νησιών αυτών επιφέρει εξαιρετικά εκτεταμένη και μη αναστρέψιμη αλλοίωση του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου, αντίστοιχη ή και μεγαλύτερη από εκείνη που θα προκαλείτο στα νησιά τα οποία εξαιρούνται λόγω του μεγέθους τους.
Ιδίως η Άνδρος αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του κυκλαδικού τοπίου και της πολιτιστικής ενότητας των Κυκλάδων, με κοινή ιστορική, αρχιτεκτονική και αισθητική ταυτότητα με τα υπόλοιπα νησιά του συμπλέγματος. Η διαφοροποίησή της αποκλειστικά βάσει ενός αριθμητικού ορίου έκτασης δεν τεκμηριώνεται επαρκώς χωροταξικά, περιβαλλοντικά ή επιστημονικά.
Το κριτήριο των 300 τ.χλμ. εισάγει ένα απόλυτο και μη κλιμακωτό κατώφλι, χωρίς να λαμβάνει υπόψη πραγματικές παραμέτρους φέρουσας ικανότητας, όπως:

• η μορφολογία του αναγλύφου,
• η ορατότητα των εγκαταστάσεων,
• η συνοχή και ευαισθησία του τοπίου,
• η έκταση προστατευόμενων περιοχών,
• η πυκνότητα οικισμών, παραδοσιακών και μη
• η τουριστική και πολιτιστική αξία,
• και οι σωρευτικές επιπτώσεις.

Ως εκ τούτου, η προτεινόμενη ρύθμιση εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με:

• την αρχή της ισότητας (άρθρο 4 Συντάγματος),
• την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 Συντάγματος),
• καθώς και την υποχρέωση ουσιαστικής προστασίας του τοπίου και του περιβάλλοντος κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος.

Προτείνεται η διατήρηση του ορίου προστασίας των 300 τ.χλμ. για τα μικρότερα νησιά, αλλά και ο εμπλουτισμός του πλαισίου με κλιμακωτό σύστημα περιορισμών και αξιολόγησης για τα νησιά άνω των 300 τ.χλμ., προκειμένου να θεραπευθούν τα ζητήματα αντισυνταγματικότητας.
Για παράδειγμα, ένα πιο «ανθεκτικό» νομικά μοντέλο θα μπορούσε να είναι:

Μέγεθος νησιού
Mέγιστη επιτρεπτή κάλυψη 0–300 τ.χλμ. πλήρης απαγόρευση ή μόνο τοπικά έργα
πολύ χαμηλή φέρουσα ικανότητα 500–1000
μεσαία 1000 γενικοί κανόνες

[ΔΑΙΔΑΛΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΗ]

Πρόταση για προσθήκη μεταβατικής διάταξης στο άρθρο ΔΕΥΤΕΡΟ – Τελικές και Μεταβατικές Διατάξεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού, θεωρούμε αναγκαία την προσθήκη ειδικής μεταβατικής διάταξης για τα έργα ΑΠΕ που έχουν ήδη εισέλθει εγκαίρως και νομίμως σε διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, αλλά καθυστερούν ή έχουν απωλέσει κρίσιμα αδειοδοτικά ορόσημα εξαιτίας καθυστερήσεων της Διοίκησης.
Η παρατήρηση αυτή δεν αφορά νέα έργα που θα πρέπει να υπαχθούν εξαρχής στο νέο χωροταξικό καθεστώς. Αφορά αποκλειστικά έργα για τα οποία είχε ήδη εκδοθεί Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων, είχαν υποβληθεί εμπρόθεσμα οι απαιτούμενες Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ή αιτήματα τροποποίησης αυτών και δεν είχε εκδοθεί απορριπτική περιβαλλοντική απόφαση.
Στην πράξη, παρότι η περιβαλλοντική νομοθεσία προβλέπει συγκεκριμένα χρονικά ορόσημα για τη γνωμοδότηση των συναρμόδιων υπηρεσιών και, σε περίπτωση υπέρβασης αυτών, δυνατότητα συνέχισης της διαδικασίας χωρίς να αναμένεται επ’ αόριστον η γνωμοδότηση, η πρόβλεψη αυτή δεν εφαρμόζεται ουσιαστικά. Οι φάκελοι παραμένουν σε εκκρεμότητα μέχρι να ολοκληρωθούν όλες οι γνωμοδοτήσεις, ακόμη και όταν οι καθυστερήσεις δεν οφείλονται στον φορέα του έργου, αλλά αποκλειστικά στη λειτουργία των υπηρεσιών.
Το αποτέλεσμα είναι ιδιαιτέρως προβληματικό: ώριμα έργα ΑΠΕ, για τα οποία οι φορείς έχουν τηρήσει τις νόμιμες υποχρεώσεις τους, έχουν αναθέσει μελέτες, έχουν καταβάλει τέλη, έχουν υποβάλει περιβαλλοντικούς φακέλους και αναμένουν απάντηση από τη Διοίκηση, κινδυνεύουν να χάσουν τα ορόσημα της ΡΑΑΕΥ, να επιβαρυνθούν με σημαντικά τέλη διατήρησης φυσικού χώρου ή ακόμη και να απολέσουν τη Βεβαίωση Παραγωγού τους.
Η κατάσταση αυτή καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμη λόγω της θέσπισης του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ. Έργα που είχαν σχεδιαστεί και υποβληθεί βάσει του ισχύοντος τότε χωροταξικού καθεστώτος ενδέχεται, λόγω καθυστερήσεων που δεν προκάλεσαν οι ίδιοι οι φορείς, να βρεθούν αντιμέτωπα με νέους αυστηρότερους περιορισμούς, νέες χωροταξικές νόρμες και νέα κριτήρια αποκλεισμού, χωρίς να έχει προηγηθεί απορριπτική κρίση επί της ουσίας του φακέλου τους.
Με τον τρόπο αυτό, η μεταβολή του κανονιστικού πλαισίου συνδυάζεται με καθυστερήσεις της Διοίκησης και οδηγεί σε απώλεια αδειοδοτικών δικαιωμάτων, επιβαρύνσεις και ματαίωση ώριμων επενδύσεων, παρά το γεγονός ότι οι επενδυτές ενήργησαν καλόπιστα και εμπρόθεσμα.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ασφάλειας δικαίου, προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικουμένων και χρηστής διοίκησης. Δεν μπορεί ο φορέας ενός έργου να φέρει τις συνέπειες από την υπέρβαση προθεσμιών γνωμοδότησης ή αξιολόγησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες, ιδίως όταν δεν υπάρχει απορριπτική περιβαλλοντική κρίση και ο φάκελος παραμένει ενεργός.
Για τον λόγο αυτό, προτείνεται η προσθήκη μεταβατικής ρύθμισης με δύο βασικούς άξονες:
1. Παράταση ή αναστολή της υποχρέωσης καταβολής τέλους διατήρησης φυσικού χώρου
Για έργα ΑΠΕ για τα οποία έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα πλήρης Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ή τροποποίηση αυτής και η περιβαλλοντική αδειοδότηση καθυστερεί λόγω εκκρεμών γνωμοδοτήσεων ή αξιολόγησης από τη Διοίκηση, να προβλεφθεί ότι ο χρόνος διοικητικής καθυστέρησης δεν προσμετράται για την υποχρέωση καταβολής τέλους διατήρησης φυσικού χώρου.
Η υποχρέωση καταβολής τέλους διατήρησης θα πρέπει να αναστέλλεται από την ημερομηνία εμπρόθεσμης υποβολής του περιβαλλοντικού φακέλου έως την έκδοση περιβαλλοντικής απόφασης ή έως την κοινοποίηση απορριπτικής κρίσης από την αρμόδια περιβαλλοντική αρχή.
Με τον τρόπο αυτό, δεν επιβαρύνεται ο φορέας του έργου για καθυστερήσεις που δεν ελέγχει και δεν προκαλεί.
2. Αναβίωση ή επαναχορήγηση Βεβαιώσεων Παραγωγού που απωλέσθηκαν λόγω διοικητικών καθυστερήσεων
Για έργα των οποίων η Βεβαίωση Παραγωγού ανακλήθηκε ή έπαυσε να ισχύει λόγω μη επίτευξης οροσήμων, ενώ είχε ήδη υποβληθεί εμπρόθεσμα περιβαλλοντικός φάκελος και δεν είχε εκδοθεί απορριπτική περιβαλλοντική απόφαση, να προβλεφθεί δυνατότητα αναβίωσης ή επαναχορήγησης της Βεβαίωσης κατόπιν αίτησης του φορέα προς τη ΡΑΑΕΥ.
Η δυνατότητα αυτή θα πρέπει να αφορά έργα που αποδεδειγμένα βρίσκονταν σε ώριμο στάδιο αδειοδότησης και των οποίων η μη ολοκλήρωση της διαδικασίας δεν οφείλεται σε αδράνεια ή παράλειψη του φορέα, αλλά σε αντικειμενικές καθυστερήσεις της διοικητικής διαδικασίας.
Τα έργα αυτά θα πρέπει να συνεχίσουν να εξετάζονται, ως προς τη χωροθέτηση και την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση, με βάση το χωροταξικό καθεστώς που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της αρχικής Βεβαίωσης Παραγωγού ή κατά τον χρόνο υποβολής του περιβαλλοντικού τους φακέλου, αποκλειστικά για την ολοκλήρωση της ήδη εκκινήσασας αδειοδοτικής διαδικασίας.
Η πρόβλεψη αυτή δεν αναιρεί την εφαρμογή του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ για νέα έργα. Αντιθέτως, διασφαλίζει μια δίκαιη και αναλογική μετάβαση, ώστε το νέο χωροταξικό πλαίσιο να μην οδηγήσει αναδρομικά σε ακύρωση έργων που είχαν ήδη κινηθεί νομίμως και εγκαίρως με βάση το προηγούμενο καθεστώς.
Προτεινόμενη προσθήκη στο άρθρο ΔΕΥΤΕΡΟ – Τελικές και Μεταβατικές Διατάξεις
«Για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, για τους οποίους πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος:
α) είχε χορηγηθεί Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων,
β) είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα πλήρης Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ή φάκελος τροποποίησης αυτής στην αρμόδια περιβαλλοντική αρχή,
γ) η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης εκκρεμούσε λόγω μη ολοκλήρωσης γνωμοδοτήσεων, αξιολόγησης ή λοιπών ενεργειών της Διοίκησης,
δ) δεν είχε εκδοθεί απορριπτική απόφαση περιβαλλοντικής αδειοδότησης έως τη λήξη των προθεσμιών του άρθρου 12 του ν. 4685/2020,nο χρόνος καθυστέρησης της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, από την εμπρόθεσμη υποβολή του περιβαλλοντικού φακέλου έως την έκδοση περιβαλλοντικής απόφασης ή την κοινοποίηση απορριπτικής κρίσης, δεν προσμετράται για την υποχρέωση καταβολής τέλους διατήρησης φυσικού χώρου ούτε για την επέλευση των συνεπειών μη τήρησης των οροσήμων του άρθρου 12 του ν. 4685/2020.
Σε περίπτωση που Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων έχει ανακληθεί ή έχει παύσει να ισχύει λόγω μη τήρησης των ανωτέρω οροσήμων, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις των προηγούμενων εδαφίων, η Βεβαίωση δύναται να αναβιώνει ή να επαναχορηγείται κατόπιν αίτησης του φορέα του έργου προς τη ΡΑΑΕΥ και διαπίστωσης της συνδρομής των ανωτέρω προϋποθέσεων.
Τα έργα της παρούσας διάταξης εξακολουθούν να εξετάζονται ως προς τη χωροθέτηση και την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση σύμφωνα με το χωροταξικό καθεστώς που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της αρχικής Βεβαίωσης Παραγωγού ή κατά τον χρόνο εμπρόθεσμης υποβολής του περιβαλλοντικού φακέλου, αποκλειστικά για την ολοκλήρωση της ήδη εκκινήσασας αδειοδοτικής διαδικασίας.
Η παρούσα ρύθμιση δεν εφαρμόζεται σε νέα έργα για τα οποία δεν είχε εκδοθεί Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος και δεν είχε υποβληθεί εμπρόθεσμα περιβαλλοντικός φάκελος.»

[P V NIKOLAREAS]

Σταματήστε την καταστροφή της φύσης.

Υπάρχουν επενδυτές γιατί υπάρχει τσάμπα κέρδος. Δεν υπάρχουν περιβαλλοντικά ευαίσθητοι επενδυτές.

Η συστηματική καταστροφή των δασών θα έχει σοβαρές επιπτώσεις. Δεν τις ξέρετε ?  Όλα αυτά με τις ευλογίες του κράτους για το κέρδος των λίγων και την απώλεια της φύσης, με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων. Κάνατε τον παράδεισο κόλαση …παιδιά εγγόνια δεν έχετε ?

[Πετρος]

Μία τεχνολογία που έχει κριθεί για την μη αποδοτικότητά της και για την καταστροφική της επιρροής του περιβάλλον εμείς ακόμα συνεχίζουμε και τη βάζουμε για να πλουτίζουν μόνο και μόνο κάποιες τσέπες έλεος!!!!!!

 

 

[Νίκος Χατζόπουλος]

Όχι. Η καταστροφή αυτού του σημαντικού πλούτου πρέπει να σταματήσει. Σέβομαι και εκτιμώ τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αναγνωρίζω την αξία τους. Δεν μπορώ όμως να παραβλέψω τη ζημιά που προκαλούν στο οικοσύστημα. Οι άπειρες και επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές έχουν κάνει ήδη μεγάλο κακό στη φύση της χώρας μας. Είναι ένας πλούτος που δεν αναπληρώνεται εύκολα. Ο σκοπός είναι να επωφεληθεί ο άνθρωπος χωρίς να ζημιωθεί η φύση. Δεν έχουμε δικαίωμα να καταστρέφουμε κάτι τόσο πολύτιμο όπως η φύση.

Με όλο το σεβασμό στους ανθρώπους που μελέτησα για αυτά τα έργα αλλά και σ’ αυτούς που θα εργαστούν για να ζήσουν, είμαι ενάντια στην καταστροφή αυτή

[ΑΝΔΡΙΑΤΤΙΚΑ _Φραν. Καλλιβρουσης]

Το νησί της Άνδρου – το οποίο στο σχέδιο Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. κατατάσσεται ως το μοναδικό Κυκλαδονήσι που στο σύνολο του θεωρείται ως “Επιλέξιμο” για την ανάπτυξη σταθμών παραγωγής ενέργειας από Α.Π.Ε. λόγω : α/ του μεγέθους του – 381 τετρ.χλμ. και β/ του υψηλού αιολικού δυναμικού του – καταγραφόμενο σε χάρτη της Ρ.Α.Ε. από 4 έως και 9 m/s – στην πραγματικότητα αποτελεί ένα εξαιρετικό οικοσύστημα το οποίο αντί να προορίζεται ως “γαλακτοτροφός μάνα” του Εθνικού Ηλεκτρικού Συστήματος , θα έπρεπε να διατηρηθεί , να προστατευθεί και να αναδειχθεί ως ένας τόπος που μπορεί αρμονικά να συνυπάρξει το φυσικό περιβάλλον και η βιοποικιλότητα , με την τοπική κατοίκηση και την ήπιας μορφής τουριστική ανάπτυξη, περιοριζόμενη στον οικογενειακό Τουρισμό και τις Εναλλακτικές μορφές Τουρισμού.
Καλύτερη απόδειξη των παραπάνω αποτελεί το πρόσφατο άρθρο Βρεττανικού ΜΜΕ , που το αναδεικνύει ως κορυφαία επιλογή για “επισκέπτες που αναζητούν την αυθεντικότητα και την ηρεμία” – σε αντίθεση με τους φημισμένους νησιωτικούς προορισμούς με τον καλπάζοντα ρυθμό του μαζικού τουρισμού :
https://www.thetimes.com/travel/destinations/europe-travel/greece/quietest-greek-islands-c8x3fs277
Εμείς οι κάτοικοι , φίλοι και τακτικοί επισκέπτες της Άνδρου φρονούμε και προτείνουμε όπως στο στο σχέδιο Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. υπάρξουν οι εξής τροποποιήσεις και προβλέψεις :
να εξαιρεθούν από τις Περιοχές Επιλεξιμότητας του σχεδίου Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. όλα τα νησιά των Περιφερειών : Νοτίου Αιγαίου – Βορείου Αιγαίου και Ιονίων νήσων , ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΩΣ ΜΕΓΕΘΟΎΣ , λόγω ακριβώς της ύψιστης αξίας τους τόσο ως Οικοσυστήματα όσο και και ως τόποι – προορισμοί ήπιας τουριστικής ανάπτυξης· να εξαιρεθούν από τις Περιοχές Επιλεξιμότητας του σχεδίου Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. όλες οι ακατοίκητες βραχονησίδες του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους , επίσης λόγω της ύψιστης αξίας τους τόσο ως Οικοσυστήματα και τόποι – καταφύγια άγριας ζωής και απειράριθμων μορφών βιοποικιλότητας – πανίδας , χλωρίδας και πτηνών· να επιτραπεί σε αυτό το μεγάλο σύνολο των νησιών της Χώρας η μοναδική και μέσω νομικής κατοχύρωσης αποκλειστική δημιουργία Τοπικών Ενεργειακών Κοινοτήτων με την συμμετοχή πολιτών , επαγγελματιών και θεσμικών φορέων (δήμοι – τοπικοί σύλλογοι), οι οποίες με την προϋπόθεση εμπεριστατωμένων Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων – αποδεκτών ΜΟΝΟ αν εκπονούνται από Πανεπιστήμια, Εργαστήρια των Α’Ε.Ι. το Κ.Α.Π.Ε. , την Ε.Α.Γ.Μ.Ε. και το ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. και Όχι από ιδιωτικές μελετητικές επίχειρήσεις – θα εξασφαλίζουν την ΜΗΔΕΝΙΚΗ επίπτωση στο Περιβάλλον και την Βιοποικιλότητα . Επίσης οι Ενεργειακές αυτές Κοινότητες να έχουν την δυνατότητα επιλογής όλων των τεχνολογιών Α.Π.Ε. (ηλιακή , αιολική , αβαθή γεωθερμία, μικρά υδροηλεκτρικά και υβριδικά συστήματα. μικρές μονάδες παραγωγής από τοπικά παραγόμενη βιομάζα) αλλά με περιορισμούς ως προς την χωροθέτηση των σταθμών παραγωγής αλλά και ως προς την μέγιστη παραγόμενη ισχύ – η οποία δεν θα πρέπει να υπερβαίνει την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στην περίοδο της μέγιστης χρήσης (συνήθως τους καλοκαιρινούς μήνες) – όπως στατιστικά καταγράφει ο ΔΕΔΗΗΕ και η ΡΑΕΕΥ κατά την τελευταία 10ετία. Με τον τρόπο αυτό θα επιχειρηθεί να καταστήσει ενεργειακά αυτόνομα τα νησιά αλλά να μην τα καταδικάσει σε “εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας” που όμως επιβαρύνουν το περιβάλλον και την βιοποικιλότητα των νησιών ασύμμετρα και αδικαιολόγητα.· Οι παραπάνω Ενεργειακές Κοινότητας θα πρέπει θεσμικά να εξασφαλίσουν την απόλυτη προτεραιότητα τόσο στην Αδειοδότηση – εκ μέρους της ΡΑΕΕΥ – όσο και στην αναβάθμιση των Τοπικών δικτύων Η.Ε. – εκ μέρους του ΑΔΜΗΕ. Καμία άλλη ιδιωτική ή συμμετοχική μονάδα – σταθμός παραγωγής ενέργειας από Α.Π.Ε. να μην δύναται όχι μόνο να αδειοδοτηθεί μετά την ψήφιση του Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. αλλά να γίνουν πλεον αποδεκτές και οι υποβολές αιτήσεων στην ΡΑΕΕΥ για όλα τα νησιά των Περιφερειών : Νοτίου Αιγαίου – Βορείου Αιγαίου και Ιονίων νήσων.· Σχετικές μελέτες αναγνωρισμένων Πανεπιστημιακών εργαστηρίων της Ελλάδας και του εξωτερικού έχουν αποδείξει με στοιχεία ότι ο στόχος που η ΕΕ έχει θέσει για το έτος 2050 για το μερίδιο των Α.Π.Ε. στην πανευρωπαϊκή Ενεργειακή πραγματικότητα είναι εφικτός – και μάλιστα με έως και 30% υπέρβαση του στόχου – με την διαφοροποίηση των επιλογών της Κυβέρνησης και την πλήρη αφαίρεση των νησιών από τον μελλοντικό ενεργειακό σχεδιασμό για τις Α.Π.Ε.· Η χρήση του μεγέθους – επιφάνειας ως βασικού κριτηρίου για τον διαχωρισμό και την καταχώρηση των νησιών σε “Περιοχές καταλληλότητας – επιλεξιμότητας” για την αδειοδότηση και εγκατάσταση νέων Αιολικών σταθμών είναι απολύτως σαθρή έως και αντι-επιστημονική ! Το δήθεν “κριτήριο μεγέθους” των 380 τετρ.χλμ. σε καμία περίπτωση δεν καθιστά τα νησιά αυτά – Άνδρο και Νάξο – λιγότερα σημαντικά περιβαλλοντικά και σε σχέση με την διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία της βιοποικιλότητας σε σχέση με τα υπόλοιπα Κυκλαδονήσια . Ποια λοιπόν είναι η σοβαρότητα και η επιστημονική σκοπιμότητα να επιβάλετε στα νησιά αυτά ένα ρόλο που δεν τους αναλογεί και που επιπλέον ενέχει σειρά κινδύνων για το εξαιρετικό και διαφορετικό περιβάλλον και τα τοπία του Κυκλαδικού – Αιγαιακού νησιωτικού χώρου ; Ως πότε οι οικονομικές απολαβές του κεντρικού Κράτους θα αποτελούν δυσανάλογη επιβάρυνση των νησιωτών ;
Εμείς ως κάτοικοι και φίλοι της Άνδρου (αλλά και των λοιπών αναφερόμενων νησιών) δεν σκοπεύουμε να αποδεχθούμε το σχέδιο Ε.Χ.Π. για τις Α.Π.Ε. ως έχει και χωρίς τις τροποποιήσεις που προτείναμε παραπάνω ή και άλλες που θα προστεθούν μέχρι το τέλος της Διαβούλευσης και σας συνιστούμε να μην επιδιώξετε να προκαλέσετε ευρύτερες αντιδράσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο ατέρμονης μη εφαρμοστικότητας αυτού του Σχεδίου. Ήδη οι τοπικές μας κοινωνίες βρίσκονται σε αναβρασμό.
συντάκτης : Φραντζέσκος Καλλιβρούσης , Αρχιτέκτων Μηχ. Ε.Μ.Π. , δημότης Άνδρου και Μελετητής Α.Π.Ε. (στο Μητρώο του Κ.Α.Π.Ε.)

[Σωκράτης Σ. Σ.]

 

Η προστασία του κλίματος δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος της βιοποικιλότητας, των φυσικών οικοσυστημάτων, των ορεινών τοπίων και των υδάτινων πόρων της χώρας.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τη μεγαλύτερη οικολογική αξία ανά μονάδα έκτασης. Η προστασία αυτής της φυσικής κληρονομιάς αποτελεί συνταγματική υποχρέωση του κράτους (α 24) και δεν μπορεί να υποχωρεί έναντι της επιτάχυνσης των επενδύσεων.

Το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο παρουσιάζει βελτιώσεις σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο του 2008, ωστόσο εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες ως προς τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής προστασίας και της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων.

Ειδικότερα:

1. Απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης της ήδη συντελεσμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης

Το σχέδιο αντιμετωπίζει τον εθνικό χώρο ως διαθέσιμο για νέα ανάπτυξη ΑΠΕ χωρίς να προηγείται ολοκληρωμένη αποτίμηση:

• των ήδη εγκατεστημένων έργων,
• των αδειοδοτημένων έργων,
• των υπό αδειοδότηση έργων,
• των σωρευτικών επιπτώσεων ανά ορεινό όγκο και οικοσύστημα.

Η περιβαλλοντική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται αγνοώντας την πραγματική κατάσταση της χώρας.

Πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω ανάπτυξη θα έπρεπε να έχει προηγηθεί εθνική αξιολόγηση κορεσμού οικοσυστημάτων και τοπίων.

2. Ανεπαρκής εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης

Το σχέδιο βασίζεται κυρίως σε αξιολόγηση κατά περίπτωση μέσω περιβαλλοντικών μελετών, των γνωστών και αμφιβόλου αξίας ΜΠΕ και ΕΟΑ.

Η διεθνής εμπειρία όμως έχει δείξει ότι η διαχείριση κατά περίπτωση δεν επαρκεί για την προστασία ειδών και οικοτόπων όταν οι πιέσεις είναι εκτεταμένες και σωρευτικές.

Απαιτείται:

• σαφής προληπτικός αποκλεισμός ιδιαίτερα ευαίσθητων οικοσυστημάτων,
• αποκλεισμός κρίσιμων περιοχών αναπαραγωγής και μετακίνησης ειδών,
• δημιουργία εκτεταμένων ζωνών μηδενικής χωροθέτησης.

Η αρχή της προφύλαξης επιβάλλει ότι όταν υπάρχει επιστημονική αβεβαιότητα, η προστασία προηγείται της ανάπτυξης.

3. Ελλιπής προστασία ορεινών οικοσυστημάτων

Τα ελληνικά βουνά αποτελούν τα σημαντικότερα καταφύγια βιοποικιλότητας της χώρας.

Η διάνοιξη οδικού δικτύου, οι εκσκαφές, οι επιχωματώσεις, οι βάσεις ανεμογεννητριών και τα συνοδά έργα έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικό κατακερματισμό οικοτόπων σε πολλές περιοχές.

Το προτεινόμενο πλαίσιο δεν παρέχει επαρκή προστασία:

• των αλπικών και υποαλπικών οικοσυστημάτων,
• των κορυφογραμμών,
• των περιοχών μεγάλης φυσικότητας,
• των αδιατάρακτων ορεινών τοπίων, περιοχών ΠΑΔ κλπ.

Προτείνεται η καθιέρωση αυστηρότερων υψομετρικών και οικολογικών κριτηρίων αποκλεισμού.

Ειδικότερα για την Εύβοια ζητείται η εφαρμογή του αναθεωρημένου Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας (ΦΕΚ 299/ΑΑΠ/14-12-2018) σύμφωνα με το οποίο στον νησιωτικό ορεινό χώρο (Εύβοια και Σκύρο ) δεν θα τοποθετούνται ανεμογεννήτριες άνω των 600 μ., γιατί ο ορεινός χώρος θεωρείται χώρος φυσικού αποθέματος.

4. Υποτίμηση των σωρευτικών επιπτώσεων

Η σημαντικότερη περιβαλλοντική επίπτωση των ΑΠΕ στην Ελλάδα δεν προέρχεται πλέον από μεμονωμένα έργα αλλά από τη συγκέντρωση πολλών έργων στην ίδια γεωγραφική ενότητα.

Η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων παραμένει αποσπασματική.

Απαιτείται:

• υποχρεωτική αξιολόγηση σε επίπεδο ορεινού όγκου,
• αξιολόγηση σε επίπεδο λεκάνης απορροής,
• αξιολόγηση σε επίπεδο οικολογικού διαδρόμου,
• καθορισμός ανώτατων ορίων εγκατάστασης.

5. Προβληματική αντιμετώπιση των περιοχών Natura 2000

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι η ύπαρξη περιβαλλοντικών όρων δεν αρκεί για τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας προστατευόμενων περιοχών.

Το δίκτυο Natura 2000 δεν θεσπίστηκε για να λειτουργεί ως χώρος προτεραιότητας ενεργειακών επενδύσεων αλλά ως βασικός μηχανισμός διατήρησης της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας.

Πρέπει να υιοθετηθεί αυστηρότερο και ουσιαστικότερο καθεστώς προστασίας στις περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας.

Οι περιοχές Natura της Εύβοιας πρέπει να προστατευθούν απολύτως, γιατί το νησί της Εύβοιας είναι ο πιο επιβαρυμένος από ΑΠΕ νομός-Περιφερειακή Ενότητα της Ελλάδας.

Οι περιοχές Natura του νησιού που κυρίως απειλούνται από ΑΠΕ είναι οι ακόλουθες:

• Όρος Όχη – Κάμπος Καρύστου – Ακρωτήριο Καφηρέας (GR2420001)
• Δίρφυς – Δάσος Στενής – Δέλφι (GR2420002)
• Λίμνη Δύστου (GR2420008)
• Όρος Κανδήλι (GR2420010)
• Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420011)
• Όρος Όχη, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420012)
• Ποταμός Μανικιάτης (GR2420017)
• Θαλάσσια ζώνη Ανατολικής Εύβοιας από Άκρα Οκτωνιάς έως Ζάρακες (GR2420015)
• Θαλάσσια περιοχή Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου (GR2420016)
• Παράκτια θαλάσσια ζώνη Καφηρέα (τμήμα του GR2420001)

6. Απουσία μηχανισμού οικολογικής αποκατάστασης

Το σχέδιο επικεντρώνεται στην εγκατάσταση νέων έργων αλλά δεν προβλέπει ουσιαστικούς μηχανισμούς:

• αποκατάστασης τοπίου,
• αποκατάστασης οδικών διανοίξεων,
• αποξήλωσης παλαιών εγκαταστάσεων,
• επαναφοράς οικοτόπων μετά το τέλος ζωής των έργων.

Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» πρέπει να εφαρμόζεται και στις ενεργειακές υποδομές.

7. Παραγνώριση τη αντιδράσεων των περιβαλλοντικών φορέων και των τοπικών κοινωνιών

Η ένταση των αντιδράσεων σε πολλές περιοχές της χώρας καταδεικνύει ότι η κοινωνική αποδοχή δεν εξασφαλίζεται μέσω της επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων αλλά μέσω της ουσιαστικής προστασίας του τόπου.

Η απώλεια εμπιστοσύνης των τοπικών κοινωνιών συνδέεται άμεσα με την αίσθηση ότι η περιβαλλοντική προστασία υποχωρεί έναντι της επενδυτικής διευκόλυνσης.

Τελική Παρατήρηση:

Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι τα αδειοδοτημένα έργα ΑΠΕ μπορούν να προχωρήσουν με τις παλαιές ρυθμίσεις και καμία επ΄ αυτών επίδραση δεν θα έχει το νέο Χωροταξικό

Συμπέρασμα

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αναγνωρίζει θεωρητικά τη σημασία της βιοποικιλότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων. Ωστόσο, οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί προστασίας παραμένουν ανεπαρκείς για να αντιμετωπίσουν την ήδη εκτεταμένη περιβαλλοντική πίεση που έχει δημιουργηθεί από την ταχεία ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η ουσιαστική αναθεώρηση του σχεδίου θα πρέπει να στηριχθεί στις αρχές:

• πρόληψης και προφύλαξης,
• διατήρησης της βιοποικιλότητας,
• προστασίας ορεινών οικοσυστημάτων,
• περιορισμού των σωρευτικών επιπτώσεων,
• σεβασμού της φέρουσας ικανότητας του χώρου,
• αποκατάστασης των ήδη επιβαρυμένων περιοχών.

Αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι λόγια για ενεργειακή μετάβαση και μεγαλεπήβολα Σχέδια για το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η πραγματική προστασία του Ελληνικού Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και της ζωής των τοπικών κοινωνιών, από την ενεργειακή λαίλαπα και την εκβιομηχάνιση των βουνών, πεδιάδων και θαλασσών της χώρας.

[KON ME]

Τον περιορισμό των ανεμογεννητριών στα 1200 μ δεν βγάζει κάποιο νόημα καθώς είναι

κάτι που βοηθάει να μην φένεται έυκολα από τους ανθρώπους που ζούνε στον αστικό ιστό.

Κανονικά θα έπρεπε να λέτε όλες οι ανεμογεννήτριες πάνω απο τα 600 μ.

Και τέλος στον περιορισμό με τις δασικές εκτάσεις για φωτοβολταικά θα πρέπει να λύσετε πρώτα

το θέμα με τους δασικούς χάρτες και μετά να βάλετε αυτό τον περιορισμό ,το μόνο που θα καταφέρετε

είναι να επιβαρύνετε τις δικαστικές αρχές με τον καθένα που του έχει χαρακτηριστεί η έκταση σου ΔΔ.

[Κρούπης Νικόλαος]

1. Κατάφωρη παραβίαση της θεσμικής υποχρέωσης για πενταετή αναθεώρηση (Ν. 4447/2016) https://www.lawspot.gr/nomothesia/n-4447-2016/arthro-5-nomos-4447-2016-eidika-horotaxika-plaisia/

Το ισχύον Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ θεσπίστηκε το 2008 (Αποφ. 49828/2008). Η καθυστέρηση αναθεώρησής του για 18 ολόκληρα χρόνια παραβιάζει ευθέως τη ρητή επιταγή του Άρθρου 5 παρ. 5 του Νόμου 4447/2016, ο οποίος επιβάλλει την αναθεώρηση των Ειδικών Χαρτών ανά πενταετία. https://www.e-nomothesia.gr/energeia/apophase-49828-2008-phek-2464b-3-12-2008.html

Η πολυετής αυτή αδράνεια της Διοίκησης επέτρεψε την άναρχη, υπερσυγκεντρωτική και ανεξέλεγκτη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ με βάση παρωχημένα επιστημονικά δεδομένα του 2008. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε μη αναστρέψιμη αλλοίωση ευαίσθητων οικοσυστημάτων, καθώς οι τεχνολογικές προδιαγραφές (π.χ. μέγεθος ανεμογεννητριών) και οι κλιματικές συνθήκες έχουν μεταβληθεί ριζικά, καθιστώντας το παρόν σχέδιο μια καθυστερημένη προσπάθεια εκ των υστέρων νομιμοποίησης τετελεσμένων γεγονότων.

 

2. Φωτογραφική εξαίρεση των έργων με «πλήρη φάκελο»

Η προτεινόμενη αυτή προσέγγιση ακυρώνει την όποια προστατευτική ισχύ του νέου ΕΧΠ: Η πρόβλεψη ότι οι νέοι περιορισμοί δεν περιλαμβάνουν έργα που έχουν ήδη καταθέσει «πλήρη φάκελο» -ανεξάρτητα από το στάδιο αδειοδότησης στο οποίο βρίσκονται- αποτελεί θεσμικό εμπαιγμό. Αφήνει εκτεθειμένες τις πιο ευαίσθητες οικολογικά ζώνες. Εκατοντάδες έργα που σχεδιάστηκαν με το παρωχημένο και καταστροφικό πλαίσιο του 2008 θα υλοποιηθούν κανονικά, ακυρώνοντας στην πράξη κάθε νέα διάταξη προστασίας και δημιουργώντας τετελεσμένα γεγονότα εις βάρος του περιβάλλοντος.

 

.3. Ανεπάρκεια του υψομετρικού ορίου των 1200μ.  Αναγκαιότητα μείωσης στα 800μ.

Το προτεινόμενο υψομετρικό όριο των 1200 μέτρων για την απαγόρευση αιολικών σταθμών κρίνεται επιστημονικά ανεπαρκές για το ανάγλυφο και το μικροκλίμα της Ελλάδας. Στη χώρα μας, η ζώνη των 800 μέτρων και άνω αποτελεί το πραγματικό όριο έναρξης των ευαίσθητων ορεινών, δασικών και υποαλπικών οικοσυστημάτων.

Στα 800μ. ξεκινούν οι κρίσιμες λεκάνες απορροής υδάτων, τα πυκνά δασικά συστήματα και οι περιοχές με υψηλό κίνδυνο διάβρωσης του εδάφους, που λειτουργούν ως κρίσιμη «τράπεζα» ζωής και κλιματικής σταθερότητας. Η διάνοιξη βαριών οδικών δικτύων και οι εκσκαφές για ανεμογεννήτριες πάνω από τα 800μ. προκαλούν μη αναστρέψιμο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων, παραβιάζοντας τη Σύμβαση της Φλωρεντίας για την προστασία του τοπίου. Ζητούμε την αυστηρή μείωση του υψομετρικού ορίου απαγόρευσης στα 800 μέτρα.

 

4. Ανεπαρκές πλαίσιο για τα έργα αντλησιοταμίευσης – Κίνδυνος εκβιομηχάνισης των ορεινών όγκων

Το προτεινόμενο ΕΧΠ εξομοιώνει λανθασμένα την αντλησιοταμίευση με τις κοινές, ήπιες τεχνολογίες αποθήκευσης ενέργειας (συστοιχίες μπαταριών), αποτυγχάνοντας να εισάγει εξειδικευμένους, αυστηρούς περιορισμούς.

Λόγω της φύσης τους, τα έργα αυτά αποτελούν βαριές τεχνικές παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας που απαιτούν εκτεταμένες γεωμορφολογικές αλλοιώσεις (κατασκευή άνω και κάτω ταμιευτήρων, φραγμάτων, εκβραχισμών και σηράγγων). Η έλλειψη ειδικών ζωνών αποκλεισμού και ορίων σωρευτικής φέρουσας ικανότητας επιτρέπει τη χωροθέτηση αυτών των βαριών βιομηχανικών υποδομών σε ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα. Ζητούμε τη θεσμοθέτηση διακριτού και αυστηρού χωροταξικού πλαισίου αποκλειστικά για την αντλησιοταμίευση, με γνώμονα την προστασία των τοπικών υδατικών πόρων και του ανάγλυφου των βουνών.

 

5. Στο απυρόβλητο τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ) εις βάρος των υδάτινων οικοσυστημάτων

Το νέο πλαίσιο αφήνει ουσιαστικά στο απυρόβλητο τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ). Η επιστημονική κοινότητα έχει αποδείξει ότι τα ΜΥΗΕ προκαλούν δυσανάλογα μεγάλη ζημιά σε σχέση με την ελάχιστη ενέργεια που παράγουν. Προκαλούν τον πλήρη κατακερματισμό των ποτάμιων οικοσυστημάτων, αλλοιώνουν τη φυσική ροή των υδάτων, στερεύουν ολόκληρα τμήματα ρεμάτων και καταστρέφουν την παρόχθια βλάστηση και την ιχθυοπανίδα. Τα ΜΥΗΕ πρέπει να αποκλειστούν οριζόντια από όλες τις προστατευόμενες περιοχές, τα πηγαία συστήματα και τα υδατικά σώματα υψηλής οικολογικής αξίας.

 

6. Αντιστροφή της ιεραρχίας σχεδιασμού και παράλειψη «Χαρτών Ευαισθησίας»

Το Υπουργείο προωθεί το Χωροταξικό των ΑΠΕ τη στιγμή που εκκρεμούν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) και τα Προεδρικά Διατάγματα για τις περιοχές Natura 2000. Επιστημονικά, ο καθορισμός των ζωνών προστασίας της φύσης πρέπει να προηγείται και να κατευθύνει τη χωροθέτηση των ΑΠΕ, και όχι το αντίστροφο.

Το σχέδιο αγνοεί τους διαθέσιμους Χάρτες Ευαισθησίας της Βιοποικιλότητας, που αποτυπώνουν κρίσιμους διαδρόμους μετανάστευσης και τροφοληψίας της ορνιθοπανίδας, οι οποίοι θα έπρεπε να αποτελούν οριζόντιες ζώνες αποκλεισμού ανεξάρτητα από το υψόμετρο.

 

7. Απουσία ορίων Φέρουσας Ικανότητας και σύγκρουση με το Χωροταξικό του Τουρισμού

Το προσχέδιο δεν ορίζει σαφή, αριθμητικά όρια σωρευτικής φέρουσας ικανότητας ανά Δήμο και Περιφέρεια, επιτρέποντας τη μετατροπή ολόκληρων γεωγραφικών ενοτήτων σε μονοθεματικές βιομηχανικές ζώνες ενέργειας, εξοβελίζοντας κάθε άλλη τοπική δραστηριότητα.

Παράλληλα, το παρόν σχέδιο έρχεται σε πλήρη σύγκρουση με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο επιδιώκει την προστασία περιοχών για την ανάπτυξη εναλλακτικού τουρισμού, δημιουργώντας ένα αλληλοσυγκρουόμενο νομικό και χωρικό χάος.

 

Καταλήγοντας, για να αποκτήσει η χώρα ένα πραγματικά βιώσιμο και περιβαλλοντικά δίκαιο Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, απαιτείται:

1. Η άμεση κατάργηση της μεταβατικής διάταξης για έργα με «πλήρη φάκελο» που βρίσκονται σε διάφορα στάδια αδειοδότησης.
2. Η μείωση του υψομετρικού ορίου απαγόρευσης εγκατάστασης ΑΠΕ από τα 1200μ. στα 800μ.
3. Η θέσπιση αυστηρών, διακριτών χωροταξικών κανόνων και ζωνών αποκλεισμού ειδικά για τα έργα αντλησιοταμίευσης, αντί της απλής εξομοίωσής τους με άλλες μορφές αποθήκευσης.
4. Η θέσπιση αυστηρών περιορισμών και οριζόντιων αποκλεισμών για τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ) από τα ορεινά ρέματα και τις προστατευόμενες περιοχές.
5. Η θεσμική προτεραιότητα των ΕΠΜ της Natura 2000 και η ενσωμάτωση των Χαρτών Ευαισθησίας, καθώς και οριζόντιων ορίων σωρευτικής φέρουσας ικανότητας ανά Δήμο.

[ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΖΗΚΟΣ]

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ENERCOPLAN INVESTMENTS A.E. ΕΠΙ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (ΕΧΠ-ΑΠΕ)

Επί του σχεδίου ΚΥΑ που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Γενικές Παρατηρήσεις

Καταρχάς, θεωρούμε ιδιαίτερα θετική την πρωτοβουλία επικαιροποίησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, με σκοπό τη δημιουργία ενός σύγχρονου και λειτουργικού πλαισίου ανάπτυξης έργων ΑΠΕ, συμβατού με τους εθνικούς και ευρωπαϊκούς στόχους για την ενεργειακή μετάβαση.

Ωστόσο, το υπό διαβούλευση σχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις οι οποίες δημιουργούν σοβαρούς προβληματισμούς ως προς:

• την επιστημονική τεκμηρίωση των χωροταξικών επιλογών,
• την ασφάλεια δικαίου των επενδύσεων,
• τη σαφήνεια των εφαρμοστέων κανόνων,
• τη συμβατότητά τους με τις υφιστάμενες περιβαλλοντικές και αδειοδοτικές διαδικασίες.

Θεωρούμε ότι το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ οφείλει να αποτελέσει εργαλείο προβλεψιμότητας και επιτάχυνσης των επενδύσεων και όχι πηγή πρόσθετης αβεβαιότητας και ερμηνευτικών αποκλίσεων.

1. Άρθρο 4 – Περιοχές Καταλληλόλητας

Σύμφωνα με το σχέδιο, οι Περιοχές Καταλληλόλητας προσδιορίζονται σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά αιολικού δυναμικού.

Ωστόσο, δεν προκύπτει επαρκώς η επιστημονική τεκμηρίωση της μεθοδολογίας βάσει της οποίας αποκλείονται ή χαρακτηρίζονται ως ακατάλληλες ολόκληρες Δημοτικές Ενότητες.

Ειδικότερα:

• δεν αποσαφηνίζεται εάν έχουν προηγηθεί επαρκείς επιτόπιες μετρήσεις, με πιστοποιημένες μετρήσεις
• δεν λαμβάνεται υπόψη η σημαντική διαφοροποίηση αιολικού δυναμικού εντός της ίδιας διοικητικής ενότητας,
• ο αποκλεισμός ολόκληρων περιοχών οδηγεί σε απώλεια θέσεων με αποδεδειγμένα κατάλληλα χαρακτηριστικά ανέμου.

Παρατήρηση επί του αιολικού χάρτη της ΡΑΑΕΥ

Ο αιολικός χάρτης της ΡΑΑΕΥ, στον οποίο φαίνεται να βασίζεται η αξιολόγηση, δεν προκύπτει ότι στηρίζεται σε εκτεταμένες ανεμολογικές μετρήσεις πεδίου, αλλά κυρίως σε ενδείξεις και δεδομένα υφιστάμενων έργων.

Ως εκ τούτου, δεν θα πρέπει να αποτελεί αποκλειστικό κριτήριο χαρακτηρισμού περιοχών ως κατάλληλων ή ακατάλληλων.

Πρόταση

Να προβλεφθεί ρητά ότι, εφόσον προσκομίζονται επαρκείς και πιστοποιημένες ανεμολογικές μετρήσεις που τεκμηριώνουν την καταλληλόλητα συγκεκριμένης θέσης, το έργο να δύναται να συνεχίζει την αδειοδοτική διαδικασία, ανεξαρτήτως του γενικού χαρακτηρισμού της ευρύτερης Δημοτικής Ενότητας.

2. Περιοχές Επιτάχυνσης

Οι προβλέψεις για τις «Περιοχές Επιτάχυνσης» παραμένουν γενικές και αόριστες.

Δεν αποσαφηνίζονται:

• τα ακριβή κριτήρια επιλογής,
• η διαδικασία χαρακτηρισμού,
• τα αντικειμενικά δεδομένα που λαμβάνονται υπόψη.

Η ασάφεια αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε διαφορετικές ερμηνείες και άνιση εφαρμογή.

Πρόταση

Να καθοριστούν σαφή και μετρήσιμα κριτήρια, όπως:

• ύπαρξη διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου,
• δυνατότητα διασύνδεσης,
• εγγύτητα σε υφιστάμενες υποδομές,
• περιβαλλοντική καταλληλότητα,
• βαθμός ωριμότητας χωροταξικού σχεδιασμού.

3. Άρθρο 5 – Natura και περιορισμοί υψομέτρου

Δεν προκύπτει επαρκής αιτιολόγηση για την επιβολή οριζόντιων περιορισμών, όπως:

• αποκλεισμοί λόγω υψομέτρου,
• γενικευμένοι αποκλεισμοί σε περιοχές ειδικής προστασίας.

Οι περιοχές Natura αξιολογούνται ήδη μέσω:

• Ειδικών Οικολογικών Αξιολογήσεων,
• Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων,
• εξειδικευμένων επιστημονικών μελετών.

Οι διαδικασίες αυτές απαιτούν σημαντικό χρόνο και εξειδικευμένα δεδομένα και παρέχουν τη δυνατότητα εξατομικευμένης αξιολόγησης.

Πρόταση

Να αποφεύγονται απόλυτοι αποκλεισμοί και να διατηρείται η δυνατότητα τεκμηριωμένης εξέτασης κάθε έργου κατά περίπτωση.

4. Άρθρα 12, 13 και 14 – Ασάφειες και διακριτική ευχέρεια

Οι σχετικές διατάξεις περιέχουν γενικές αναφορές και αόριστες έννοιες, οι οποίες δεν συμβαδίζουν με τον τρόπο εκπόνησης και αξιολόγησης των ΜΠΕ.

Αυτό δημιουργεί:

• ερμηνευτικά κενά,
• διαφορετικές πρακτικές εφαρμογής,
• ανασφάλεια δικαίου.

Ενδεικτικά, η αναφορά ότι:

«τυχόν παρέκκλιση πρέπει να τεκμηριώνεται περιβαλλοντικά»

δεν διευκρινίζει:

• ποιο όργανο κρίνει,
• με ποια κριτήρια,
• ποιο είναι το αποδεκτό εύρος της παρέκκλισης.

Πρόταση

Να προβλεφθούν σαφείς και δεσμευτικές προϋποθέσεις εφαρμογής.

5. Διακριτοποίηση δημοτικών ενοτήτων

Η κατάταξη ολόκληρων Δημοτικών Ενοτήτων λόγω χαρακτηριστικών, όπως η τουριστική ανάπτυξη, δεν ανταποκρίνεται στη χωρική πραγματικότητα.

Μεγάλες διοικητικές ενότητες παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς:

• τις χρήσεις γης,
• τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά,
• τις αναπτυξιακές δυνατότητες.

Πρόταση

Να προβλέπεται διακριτοποίηση σε επιμέρους ζώνες ή τομείς εντός των διοικητικών ενοτήτων.

6. Συνοδά έργα

Παρατηρούνται περιπτώσεις όπου:

• το κυρίως έργο χωροθετείται εκτός ζωνών αποκλεισμού,
• ενώ συνοδά έργα (οδοποιία, γραμμές διασύνδεσης) διέρχονται από περιοχές ασυμβατότητας.

Πρόταση

Να προβλεφθεί ειδική διαδικασία τεκμηριωμένης εξαίρεσης για τα συνοδά έργα, κατόπιν περιβαλλοντικής αξιολόγησης.

7. Άρθρο 6 – Σχέση με λοιπό σχεδιασμό

Οι προβλέψεις που παραπέμπουν σε μεταγενέστερο σχεδιασμό από ΟΤΑ και Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια δημιουργούν αβεβαιότητα ως προς την ιεραρχία των κανόνων.

Πρόταση

Να διευκρινιστεί ρητά η υπεροχή και η δεσμευτικότητα του ΕΧΠ-ΑΠΕ έναντι των υποκείμενων σχεδίων.

8. Άρθρο 8 – Υφιστάμενοι σχεδιασμοί

Απαιτείται πρόβλεψη για την ομαλή συνύπαρξη του νέου πλαισίου με:

• εγκεκριμένα ειδικά χωροταξικά σχέδια,
• υφιστάμενα αναπτυξιακά σχέδια,
• ώριμες επενδύσεις.

Πρόταση

Να θεσπιστούν σαφείς μεταβατικές διατάξεις.

9. Μεταβατικές διατάξεις και προστασία ώριμων έργων

Θεωρούμε απολύτως αναγκαίο να προστατευθούν τα έργα που έχουν ήδη εισέλθει στην αδειοδοτική διαδικασία.

Ειδικότερα:

• φάκελοι ΜΠΕ που έχουν κατατεθεί πριν τη δημοσίευση του νέου ΕΧΠ να αξιολογούνται με το προϊσχύον καθεστώς,
• καθυστερήσεις των δημόσιων υπηρεσιών να μην επιβαρύνουν τον επενδυτή,
• σε περίπτωση ακύρωσης ΑΕΠΟ κατόπιν δικαστικής απόφασης, η επανέκδοση να πραγματοποιείται βάσει του καθεστώτος που ίσχυε κατά την αρχική υποβολή.

Η αρχή της ασφάλειας δικαίου επιβάλλει τη μη αναδρομική επιδείνωση της θέσης ώριμων επενδύσεων.

10. Πρόσθετες παρατηρήσεις

• Να αποσαφηνιστεί η εφαρμογή της απόστασης 7D στις σύγχρονες ανεμογεννήτριες και η σχέση της με λοιπές προβλεπόμενες αποστάσεις. Στις σύγχρονες ανεμογεννήτριες είναι 1.050 μέτρα, ενώ εδώ αναφέρει «τουλάχιστον 500 μέτρα».
• Να προβλεφθεί ρητά ότι, όταν τηρούνται οι προβλεπόμενες αποστάσεις από περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς, δεν θα απαιτούνται πρόσθετες ερμηνευτικές προσεγγίσεις ή μη προβλεπόμενες εγκρίσεις. Όπως για παράδειγμα η περιοχή του Διστόμου, που ενώ δεν συμπεριλαμβάνεται στον επίσημο κατάλογο περιοχών πολιτιστικής κληρονομιάς / ιστορικότητας, αλλά τηρούνται οι προβλεπόμενες αποστάσεις.
• Να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή του νέου χωροταξικού από όλες τις διοικητικές υπηρεσίες.
• Να περιοριστούν φαινόμενα αυθαίρετων ερμηνειών και αδικαιολόγητων αποκλίσεων από το θεσπισμένο πλαίσιο.

Επίλογος

Η αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική θεσμική παρέμβαση για την επίτευξη των εθνικών ενεργειακών στόχων.

Προκειμένου όμως να επιτύχει τον σκοπό της, είναι απαραίτητο το νέο πλαίσιο να χαρακτηρίζεται από:

• επιστημονική τεκμηρίωση,
• σαφείς και εφαρμόσιμους κανόνες,
• ασφάλεια δικαίου,
• προστασία των ώριμων επενδύσεων,
• ομοιόμορφη εφαρμογή από τη Διοίκηση.

Μόνον υπό αυτές τις προϋποθέσεις θα μπορέσει να λειτουργήσει ως πραγματικό εργαλείο επιτάχυνσης της ενεργειακής μετάβασης και προσέλκυσης επενδύσεων.

 

[ΚIEFER TEK ΕΠΕ]

Υποβολή πρότασης προσθήκης νέας παραγράφου στο άρθρο ΔΕΥΤΕΡΟ – ΤΕΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

 

Αιτιολόγηση προτεινόμενης μεταβατικής διάταξης

Η προτεινόμενη μεταβατική διάταξη κρίνεται αναγκαία προκειμένου να αντιμετωπιστεί ένα σημαντικό ζήτημα που έχει ανακύψει κατά την εφαρμογή του ν. 4685/2020 σε συνδυασμό με τη θέσπιση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.

Σημαντικός αριθμός έργων ΑΠΕ, ιδίως αιολικών και φωτοβολταϊκών σταθμών, για τα οποία είχαν νομίμως εκδοθεί Βεβαιώσεις Παραγωγού και για τα οποία είχαν υποβληθεί πλήρης Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων καθώς και καταβληθεί τα προβλεπόμενα τέλη διατήρησης (εξαντλώντας την δυνατότητα παράτασης του ν.4685/2020), δεν κατέστη δυνατό να ολοκληρώσουν την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση εντός των προθεσμιών του ν. 4685/2020.

Σε κάποιες περιπτώσεις, η μη ολοκλήρωση της διαδικασίας δεν οφείλεται σε παραλείψεις ή υπαιτιότητα των φορέων των έργων, αλλά σε αντικειμενικές καθυστερήσεις της διοικητικής διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων χρόνων εξέτασης των φακέλων, της καθυστερημένης έκδοσης γνωμοδοτήσεων από συναρμόδιους φορείς και της αδυναμίας των αρμόδιων υπηρεσιών να ολοκληρώσουν εμπρόθεσμα την αξιολόγηση των υποβληθέντων μελετών.

Ως συνέπεια των ανωτέρω, οι Βεβαιώσεις Παραγωγού των έργων αυτών ανακλήθηκαν λόγω παρέλευσης των προβλεπόμενων προθεσμιών, παρά το γεγονός ότι οι φορείς τους είχαν τηρήσει στο ακέραιο τις υποχρεώσεις που τους επέβαλλε η κείμενη νομοθεσία και είχαν επενδύσει σημαντικούς οικονομικούς και τεχνικούς πόρους για την ωρίμανση των έργων.

 

Η δε μεταγενέστερη θέση σε ισχύ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ έχει ως αποτέλεσμα τα έργα αυτά να αδυνατούν πλέον να αδειοδοτηθούν, όχι λόγω ουσιαστικών περιβαλλοντικών ή τεχνικών ελλείψεων, αλλά αποκλειστικά λόγω μεταβολής του κανονιστικού πλαισίου κατά το χρονικό διάστημα που εκκρεμούσε η διοικητική αξιολόγηση των φακέλων τους.

Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρό ζήτημα ασφάλειας δικαίου και προστασίας της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικουμένων, δεδομένου ότι οι επενδυτές συμμορφώθηκαν πλήρως προς το ισχύον κατά τον χρόνο υποβολής των αιτήσεών τους θεσμικό πλαίσιο και δεν μπορούν να φέρουν τις δυσμενείς συνέπειες καθυστερήσεων <u>που δεν οφείλονται σε δικές τους ενέργειες ή παραλείψεις. Παράλληλα, αντίκειται στην αρχή της χρηστής διοίκησης η απώλεια αδειοδοτικών δικαιωμάτων και η ματαίωση ώριμων επενδυτικών σχεδίων εξαιτίας καθυστερήσεων που ανάγονται αποκλειστικά στη λειτουργία της Διοίκησης.

Για τους λόγους αυτούς προτείνεται η θέσπιση ειδικής μεταβατικής ρύθμισης, η οποία θα επιτρέπει την αναβίωση ή επαναχορήγηση των Βεβαιώσεων Παραγωγού που ανακλήθηκαν υπό τις ανωτέρω προϋποθέσεις και την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας των συγκεκριμένων έργων με βάση το χωροταξικό καθεστώς που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της αρχικής Βεβαίωσης Παραγωγού.

Η ρύθμιση αυτή αφορά αποκλειστικά έργα που είχαν ήδη εισέλθει σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης και για τα οποία είχαν υποβληθεί όλα τα τέλη δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου, αξιοποιώντας πλήρως τις δυνατότητες παράτασης του ν.4685/2020 στο μέγιστό τους.

Τέλος, η προτεινόμενη ρύθμιση δεν συνεπάγεται την εισαγωγή νέων έργων στο προηγούμενο καθεστώς, διασφαλίζοντας έτσι τόσο την ασφάλεια δικαίου όσο και την αποτελεσματική εφαρμογή του νέου χωροταξικού σχεδιασμού.

 

Προτεινόμενη Μεταβατική Διάταξη

«Για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ για τους οποίους:

α) είχε χορηγηθεί Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος,

β) είχε υποβληθεί πλήρης Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών του ν.4685/2020,

γ) είχαν καταβληθεί τα προβλεπόμενα τέλη της παραγράφου 3 του Άρθρου 12 Διασφάλιση Υλοποίησης των Έργων, του ν.4685/2020 για την παράταση των προθεσμιών της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου,

δ) Δεν είχε εκδοθεί απορριπτική απόφαση περιβαλλοντική απόφαση έως και την λήξη των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 12 του ν. 4685/2020.

ε) η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης εκκρεμούσε κατά τη λήξη των προθεσμιών των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 12 του ν. 4685/2020.

Οι ανακληθείσες Βεβαιώσεις Παραγωγού δύνανται να αναβιώνουν ή να επαναχορηγούνται κατόπιν αίτησης του φορέα του έργου στην ΡΑΕΕΥ και διαπίστωσης της συνδρομής των ανωτέρω προϋποθέσεων.

Τα έργα της παρούσας διάταξης εξακολουθούν να εξετάζονται ως προς τη χωροθέτησή τους και την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση <u>σύμφωνα με το καθεστώς του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της αρχικής Βεβαίωσης Παραγωγού, αποκλειστικά για την ολοκλήρωση της ήδη εκκινήσασας αδειοδοτικής διαδικασίας.»

[serafeim stathis]

Το σχέδιο του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ (ΕΧΠ-ΑΠΕ), που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση η κυβέρνηση, μέχρι τις 24/6/2026, προορίζεται να αντικαταστήσει το αρχικό σχέδιο του 2008, το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα. Αυτό το σχέδιο, μαζί με το ν. 3851/2010 («Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και άλλες διατάξεις …»), αποτέλεσαν την αφετηρία για την «λαίλαπα» των έργων ΑΠΕ, που εξελίχθηκε τα κατοπινά χρόνια, και για τη διευκόλυνση της οποίας αποσαθρώθηκε πλήρως το όποιο σύστημα περιβαλλοντικής προστασίας υπήρχε.

Χρειάστηκε να περάσουν 18 χρόνια από τότε και να μεσολαβήσουν πολυάριθμα κυβερνητικά σχήματα, προκειμένου να ακούσουμε -από τα κέντρα που χαράσσουν την ενεργειακή πολιτική της χώρας- ένα δειλό και, ταυτόχρονα, υποκριτικό λόγο για τα κενά στο επίπεδο του σχεδιασμού και για την ανάγκη να εφαρμοστούν ορισμένοι πρόσθετοι περιορισμοί στην ανάπτυξη των έργων ΑΠΕ, χωρίς να αμφισβητείται στο παραμικρό ο στόχος «για την περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή». Η εκτεταμένη κοινωνική αντίδραση έπαιξε, αναμφίβολα, το ρόλο της, χωρίς να παραβλέπουμε και τις πιέσεις που έχει ασκήσει μια άλλη μερίδα του κεφαλαίου, του τουριστικού.

Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν

Δύσκολα μπορεί να μας πείσει κανείς ότι χρειάζονταν να περάσουν τόσα χρόνια για να συνειδητοποιηθεί το μέγεθος των επιπτώσεων των πολιτικών που ακολουθήθηκαν σε περιβαλλοντικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, όταν συλλογικότητες απ’ όλη την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης της Βοιωτίας, προειδοποιούσαν για το τι θα ακολουθούσε, με σημαντικές παρεμβάσεις τους από το 2009 και το 2010, ακόμη. Ανάμεσα σε πολλά άλλα επισημαίνονταν ότι «Το ενεργειακό πρόβλημα, λοιπόν, εκφράζεται με ένα διττό τρόπο: αφ’ ενός σαν βασική αιτία για τη σταδιακή απειλή του πλανήτη και αφ’ ετέρου σαν παράγοντα πλήρους κυριαρχίας του ιδιωτικού απέναντι στο κοινωνικό και του ατομικού απέναντι στο συλλογικό συμφέρον» και ότι «το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι αν, πράγματι, επιδιώκει (σημ.: το νεοσύστατο, τότε, ΥΠΕΚΑ) αυτό που υπόσχεται ή, αντίθετα, επιχειρεί μονομερώς να διευκολύνει τις μεγάλες επενδύσεις, ακόμη και σε βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος».

Σήμερα, δε χρειάζεται ιδιαίτερος προβληματισμός για να εξηγήσουμε την προδιαγεγραμμένη καθυστέρηση στο να ανοίξει αυτή η συζήτηση και, μάλιστα, με ένα τόσο περιορισμένο περιεχόμενο. Έπρεπε να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος και χώρος στο ενεργειακό λόμπι να υλοποιήσει τις ακραίες επενδύσεις του στον τομέα των έργων ΑΠΕ, κάτω από το μανδύα της θεσμοθετημένης «πράσινης» μετάβασης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Και πάντα, επισείοντας την απειλή της κλιματικής κρίσης, την οποία τη διαχειρίζονται με καθαρά ιδιοτελή τρόπο, κάτι που τους επιτρέπει, ταυτόχρονα με τα έργα ΑΠΕ, να «οργιάζουν» στον τομέα των ορυκτών καυσίμων, με τη διαρκή επέκταση της χρήσης και των υποδομών του φυσικού αερίου, τα νέα σχέδια εξόρυξης υδρογονανθράκων κ.ά..

Την εκτίμησή μας αυτή την επιβεβαιώνει και ένα ακόμη στοιχείο: γίνεται με έμφαση καθαρό στο νέο ΕΧΣ-ΑΠΕ, ότι από τις προβλέψεις του εξαιρούνται χιλιάδες έργα που λειτουργούν, που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική αδειοδότηση, που εξαιρούνται από αδειοδότηση, τα φωτοβολταϊκά σε στέγες κτιρίων, οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και οι μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί, ακόμη και τα έργα που, απλά, έχουν καταθέσει πλήρη φάκελο για περιβαλλοντική αδειοδότηση. Κάποιοι από τους νέους περιορισμούς, όπως αυτός της απαγόρευσης εγκατάστασης αιολικών έργων σε υψόμετρο πάνω από τα 1.200 μέτρα, σε περιοχές όπως η δική μας ηχούν ως ένα κακόγουστο αστείο. Ας πάρουμε δε υπόψη μας ότι όλες οι Δημοτικές Ενότητες του νομού Βοιωτίας παραμένουν ενταγμένες στο δίκτυο των περιοχών αιολικής καταλληλότητας.

Απορρίπτουμε συνολικά το σχέδιο του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ

Ελάχιστες, από τις χιλιάδες, περιοχές, που έχουν «στοχοποιηθεί» σε όλη τη χώρα θα αισθανθούν μια μικρή ανακούφιση και, μάλιστα, σε μελλοντικό χρόνο, εξαιτίας των ρυθμίσεων του νέου ΕΧΣ-ΑΠΕ. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων η πίεση από το ενεργειακό λόμπι θα εξακολουθήσει να είναι ασφυκτική και οι προσδοκίες για ουσιαστική αλλαγή στο πεδίο παραμένουν ανύπαρκτες. Η Βοιωτία και η Στερεά θα εξακολουθήσουν να είναι οι περιοχές με την πιο ακραία συγκέντρωση έργων ΑΠΕ, ιδιαίτερα των αιολικών εγκαταστάσεων. Με αυτά τα δεδομένα, ως συντονισμός συλλογικοτήτων της Βοιωτίας αρνούμαστε να μπούμε στη διαδικασία της σημειακής «βελτίωσης» του προτεινόμενου σχεδίου. Η συνολική αποδοκιμασία και απόρριψή του είναι η μοναδική επιλογή που έχουμε, με βάση τις πολύχρονες τραυματικές εμπειρίες που έχουμε αποκομίσει.

Στον αντίποδα -και ανεξάρτητα από την «τύχη» του συγκεκριμένου σχεδίου- θα αξιοποιήσουμε ΚΑΙ την περίοδο της διαβούλευσης για να προβάλλουμε και να διεκδικήσουμε το αίτημα, που έχει ωριμάσει στη συλλογική μας συνείδηση, και το οποίο δεν είναι άλλο από την απαγόρευση υποβολής αιτημάτων και υλοποίησης νέων έργων ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των έργων διασύνδεσης σε υποσταθμούς, στα όρια της περιφέρειας Στερεάς, σε οποιοδήποτε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας κι αν βρίσκονται, με ειδική νομοθετική ρύθμιση, κατά το πρότυπο της ρύθμισης για τα «απάτητα» βουνά. Άρρηκτα συνδεδεμένο είναι και το αίτημα για αποκλεισμό οποιασδήποτε απόπειρας κατασκευής νέας(ων) μονάδας(ων) φυσικού αερίου στη Στερεά.

Τη στάση μας αυτή δε τη συνδέουμε απλά με την αποτροπή κάποιων έργων ΑΠΕ με ακραίες επιπτώσεις. Την αντιλαμβανόμαστε, ταυτόχρονα, ως τμήμα μια συλλογικής κινηματικής δράσης σε ολόκληρη τη χώρα, που έχει στο επίκεντρο την αμφισβήτηση του συνόλου της ενεργειακής πολιτικής και των εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών που τη στηρίζουν.

Στην κατεύθυνση αυτή, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για το συντονισμό των δράσεών μας με αυτές των άλλων συλλογικοτήτων της Στερεάς και όχι μόνο. Καλούμε όλους τους φορείς και τις συλλογικότητες, που θα εμπλακούν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στη διαβούλευση, να συμπαραταχθούν σε μια τέτοια κατεύθυνση και να απορρίψουν συνολικά το σχέδιο ΕΧΣ-ΑΠΕ. Ακόμη και τα όργανα α΄ και β΄ βαθμού της αυτοδιοίκησης, τα οποία στην πλειοψηφία τους εξακολουθούν να τηρούν μια επαμφοτερίζουσα -στην καλύτερη των περιπτώσεων- στάση.

[Δημήτρης Κωνσταντινίδης]

Το χωροταξικό των ΑΠΕ (οπως και του τουρισμού και της βιομηχανίας) θα έπρεπε να λαμβάνει υπόψη την εποχή του, ώστε να είναι σύγχρονο και χρήσιμο. Να λαμβάνει υπόψη τις κατευθύνσεις της Ε.Ε. για τη αναγκαιότητα των ΑΠΕ και το χαρακτηρισμό τους ως έργα υπέρτατου δημοσίου συμφέροντος που συνεισφέρουν στην ενεργειακή ασφάλεια, ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής και την ευημερία τελικά στην Ευρώπη, τη χώρα και την κοινωνία. Όπως λαμβάνουμε υπόψη τις Οδηγίες της Ε.Ε. για προστασία του περιβάλλοντος. Δεν το κάνει. Χαρακτηρίζει κάποιες περιοχές καταλληλότητας και κάποιες περιοχές αποκλεισμού, ενώ στην πραγματικότητα θα έπρεπε να χαρακτηρίζει περιοχές ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ και περιοχές ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ. Η “καταλληλότητα” δε σημαίνει και δυνατότητα ανάπτυξης. Εντός των περιοχών αποκλεισμού η χωροθέτηση  ΣΑΦΩΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ, εκτός των περιοχών αυτών ΣΑΦΩΣ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ. Αυτό σημαίνει ΠΛΑΙΣΙΟ. Το “περίπου”, “ναι μεν αλλά” κλπ σημαίνει ΜΠΑΧΑΛΟ. Σαφείς και τεκμηριωμένες περιοχές αποκλεισμού. Σαφείς περιοχές ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ.

Πρόταση : Χαρακτηρισμός περιοχών ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΠΕ και χαρακτηρισμός περιοχών ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ ΑΠΕ. ΟΠΟΥ ΔΕΝ ΑΠΟΚΛΕΙΕΤΑΙ, ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ. 

Έστω ότι οι περιοχές “καταλληλότητας” ήταν και περιοχές ανάπτυξης. Για τα αιολικά, κριτήριο καταλληλότητας είναι η μέση ταχύτητα 4m/s μιας έκτασης από το χάρτη της ΡΑΕ. Χάρτης που δε χρησιμοποιείται από κανένα για χωροθέτηση, ενώ υποεκτιμά την ταχύτητα του ανέμου σε σχέση με άλλους χάρτες (π.χ. Global Wind Atlas). Αυθαίρετα και το 4m/s. Έστω όμως ότι πρέπει να υπάρχει μια μεθοδολογία για το προσδιορισμό των περιοχών ανάπτυξης αιολικών, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και με κάποια αυθαιρεσία. Δε θα πρέπει να δίνεται η δυνατότητα σε αυτό τον ΟΡΙΖΟΝΤΙΟ αποκλεισμό των υπόλοιπων περιοχών “μη-καταλληλότητας” να γίνουν έργα τα οποία ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΑ θα μπορούσαν να είναι ΚΑΤΑΛΛΗΛΑ? Κάποτε στη ΡΑΕ έπρεπε να κάνει μετρήσεις αιολικού δυναμικού για να καταθέσεις για άδεια. Παρείχες δηλαδή τεκμηρίωση καταλληλότητας. Σήμερα παρέχεις εγγυητική. Όπως σε περιοχές “καταλληλότητας” προτείνονται ΚΑΙ ΣΩΣΤΑ περιοχές αποκλεισμού με βάση κριτήρια, θα πρέπει και στις υπόλοιπες περιοχές “μη-καταλληλότητας” να υπάρχουν περιοχές ανάπτυξης με βάση τα ίδια κριτήρια και επιπρόσθετα με μετρήσεις αιολικού δυναμικού.

Πρόταση : Χαρακτηρισμός ΓΕΝΙΚΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ Αιολικών με κάποια γενική μεθοδολογία, και συγχρόνως χαρακτηρισμός α) εντός των γενικών περιοχών ανάπτυξης και υποπεριοχών ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ Αιολικών με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, όπως, αντίστοιχα, και υποπεριοχών ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ αιολικών με βάση κριτήρια ΚΑΙ ΜΕΤΡΗΣΕΙΣ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ με μέση τιμή πάνω από 5m/s, εκτός των γενικών περιοχών ανάπτυξης.

Όσον αφορά τώρα τις περιοχές αποκλεισμού εντός των περιοχών “καταλληλότητας” : Το σύνολο των προστατευόμενων περιοχών, είτε είναι αρχαιολογικού, περιβαλλοντικού ή άλλου ενδιαφέροντος, έχει θεσπιστεί βάσει αντικειμενικών κριτηρίων που θέτει η διοίκηση, σε συγκεκριμένες περιοχές της επικράτειας και για συγκεκριμένο προστατευταίο αντικείμενο.

Όσον αφορά τώρα τον οριζόντιο αποκλεισμό αιολικών πάρκων σε περιοχές άνω των 1.200m, ψάχνοντας για τεκμηρίωση του μελετητή:

Α) Στο Στάδιο 2: ΔΕΟΥΣΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΧΠ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΠΕ  δεν υπήρχε τίποτε παρά γενικότητες στη σελίδα 126 για θετική επίδραση του αποκλεισμού στη φωλεοποίηση και τροφοληψία αρπακτικών, αναιρώντας συγχρόνως το επιχείρημα γράφοντας : «Αν και το υψόμετρο δεν μπορεί από μόνο του να αποτελέσει απόλυτο βιολογικό όριο ή δείκτη αυξημένης παρουσίας αρπακτικών,…», και «Επίσης στα υψόμετρα αυτά δυνητικά εντοπίζονται αυξημένα αλπικά ή υπαλπικά λιβάδια, φρυγανικές ή χορτολιβαδικές εκτάσεις, αραιή βλάστηση, κτηνοτροφικές εκτάσεις, κορυφογραμμές και θερμικά ανοδικά ρεύματα.», ενώ καταλήγει με (απροσδιόριστη) βεβαιότητα «Συνεπώς είναι βέβαιο (αν και όχι ποσοτικά προσδιορίσιμο, χωρίς άλλες παραμέτρους) ότι το μέτρο αυτό αποκλεισμού θα συνεισφέρει στην επίτευξη των στόχων διατήρησης για ορισμένα είδη αρπακτικών.». Απλή εκτίμηση, χωρίς μελέτη και προφανώς ΜΗ ΔΕΟΥΣΑ!

Β) Στη ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ – ΕΧΠ – ΑΠΕ: Ο μελετητής εικάζει στον πίνακα 7.3-1 σελ.7-14, ότι: «… με τον αποκλεισμό εγκατάστασης σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 1.200 μέτρων περιορίζονται σημαντικά οι επιπτώσεις στον κατακερματισμό των δασικών οικοσυστημάτων (αλλά και στο τοπίο).», κάτι που δεν ισχύει για τον ίδιο σε χαμηλότερα υψόμετρα, ατεκμηρίωτα, και πάλι χωρίς μελέτη και με αμφίβολη στρατηγική!

Ομοίως στον πίνακα 7.3-15 σελ.7-38,  ο μελετητής αναφέρει ότι: «Με το μέτρο για τα μεγάλα υψόμετρα, μειώνεται η ορατότητα των αιολικών, καθώς στα μεγαλύτερα υψόμετρα, η θέαση των αιολικών είναι δυνατή από μεγαλύτερες αποστάσεις, άρα μειώνεται η επίπτωση στο τοπίο που προσλαμβάνουν οι δέκτες (κάτοικοι, επισκέπτες κλπ), αντιφατική και αυτοαναιρούμενη παρατήρηση, χωρίς να λαμβάνει υπόψη του ότι για ΚΑΘΕ αιολικό σταθμό ΜΕΛΕΤΑΤΑΙ Η ΘΕΑΣΗ από σημεία ενδιαφέροντος στην ευρύτερη περιοχή, που μπορεί κάλλιστα και αυτά να βρίσκονται ΕΠΙΣΗΣ ΣΕ ΜΕΓΑΛΑ ΥΨΟΜΕΤΡΑ, με το προφανές ότι Η ΘΕΑΣΗ ΕΙΝΑΙ ΣΧΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΤΟΥ ΥΨΟΜΕΤΡΟΥ. Συνεχίζει δε σημειώνοντας ότι:  «… η πρόσληψη της οπτικής όχλησης από τον άνθρωπο ενέχει σημαντικό βαθμό υποκειμενικότητας, δεδομένου ότι οι αντιλήψεις και η κοινωνική ευαισθητοποίηση για συναφή με τις ΑΠΕ θέματα, όπως η μείωση της κλιματικής αλλαγής, η ενεργειακή ασφάλεια και ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας κλπ διαφοροποιούνται ανά άτομο.», δηλαδή ενώ η ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής και η ενεργειακή ασφάλεια και ενεργειακή ανεξαρτησία της χώρας είναι πραγματικά και ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΑ ζητούμενα, προτείνει να ασχοληθούμε με την ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΗ οπτική όχληση ορισμένων και να αποκλείσουμε οριζόντια τα αιολικά πάνω από 1.200m. Και συνεχίζει και στην σελ. 7-39 γράφοντας : «Με την εκπόνηση μελετών θέασης, που εντάσσεται στα μέτρα του ΕΧΠ-ΑΠΕ, είναι δυνατόν να εκτιμηθούν και να αξιολογηθούν οι επιπτώσεις στο τοπίο.» και «…οι μεταβολές στο τοπίο από τα αιολικά πάρκα συνιστούν μεταβολές στο φυσικό τοπίο και έχουν δημιουργήσει αντιδράσεις σε μερίδα της κοινής γνώμης, αν και δεν παρατηρούνται ανάλογες αντιμετωπίσεις σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Οι επιπτώσεις από τις μεταβολές αυτές, μπορούν να θεωρηθούν μικρής έως μέσης έντασης αν ληφθούν υπόψη τα παραπάνω, μόνιμες, βραχυπρόθεσμες και μερικά αναστρέψιμες.».  Ξανά αυτοαναιρείται το όποιο επιχείρημα οριζόντιου αποκλεισμού, χωρίς μελέτη (ενώ επικαλείται και προδιαγράφει μελέτες θέασης) και με αμφίβολη στρατηγική !

Συμπέρασμα : Ατεκμηρίωτος, υποκειμενικός και πρωτόγνωρος ο οριζόντιος αποκλεισμός, ασύμβατος με τη νομοθεσία που απαιτεί ΜΕΛΕΤΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ για κάθε ένα έργο !

Πρόταση : ΚΑΝΕΝΑΣ αποκλεισμός βάσει υψομέτρου

[Ιωάννα]

Σταματήστε την καταστροφή της φύσης.

[Συντονισμός συλλογικοτήτων Βοιωτίας]

Ο Συντονισμός συλλογικοτήτων Βοιωτίας για το σχέδιο του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ

(απόφαση παμβοιωτικής σύσκεψης, που πραγματοποιήθηκε στις 7/6/2026, στην Αλίαρτο)

Το σχέδιο του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ (ΕΧΠ-ΑΠΕ), που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση η κυβέρνηση, μέχρι τις 24/6/2026, προορίζεται να αντικαταστήσει το αρχικό σχέδιο του 2008, το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα. Αυτό το σχέδιο, μαζί με το ν. 3851/2010 («Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και άλλες διατάξεις …»), αποτέλεσαν την αφετηρία για την «λαίλαπα» των έργων ΑΠΕ, που εξελίχθηκε τα κατοπινά χρόνια, και για τη διευκόλυνση της οποίας αποσαθρώθηκε πλήρως το όποιο σύστημα περιβαλλοντικής προστασίας υπήρχε.

Χρειάστηκε να περάσουν 18 χρόνια από τότε και να μεσολαβήσουν πολυάριθμα κυβερνητικά σχήματα, προκειμένου να ακούσουμε -από τα κέντρα που χαράσσουν την ενεργειακή πολιτική της χώρας- ένα δειλό και, ταυτόχρονα, υποκριτικό λόγο για τα κενά στο επίπεδο του σχεδιασμού και για την ανάγκη να εφαρμοστούν ορισμένοι πρόσθετοι περιορισμοί στην ανάπτυξη των έργων ΑΠΕ, χωρίς να αμφισβητείται στο παραμικρό ο στόχος «για την περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή». Η εκτεταμένη κοινωνική αντίδραση έπαιξε, αναμφίβολα, το ρόλο της, χωρίς να παραβλέπουμε και τις πιέσεις που έχει ασκήσει μια άλλη μερίδα του κεφαλαίου, του τουριστικού.

Ώδινεν όρος και έτεκεν μυν

Δύσκολα μπορεί να μας πείσει κανείς ότι χρειάζονταν να περάσουν τόσα χρόνια για να συνειδητοποιηθεί το μέγεθος των επιπτώσεων των πολιτικών που ακολουθήθηκαν σε περιβαλλοντικό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, όταν συλλογικότητες απ’ όλη την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένης της Βοιωτίας, προειδοποιούσαν για το τι θα ακολουθούσε, με σημαντικές παρεμβάσεις τους από το 2009 και το 2010, ακόμη. Ανάμεσα σε πολλά άλλα επισημαίνονταν ότι «Το ενεργειακό πρόβλημα, λοιπόν, εκφράζεται με ένα διττό τρόπο: αφ’ ενός σαν βασική αιτία για τη σταδιακή απειλή του πλανήτη και αφ’ ετέρου σαν παράγοντα πλήρους κυριαρχίας του ιδιωτικού απέναντι στο κοινωνικό και του ατομικού απέναντι στο συλλογικό συμφέρον» και ότι «το κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι αν, πράγματι, επιδιώκει (σημ.: το νεοσύστατο, τότε, ΥΠΕΚΑ) αυτό που υπόσχεται ή, αντίθετα, επιχειρεί μονομερώς να διευκολύνει τις μεγάλες επενδύσεις, ακόμη και σε βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος».

Σήμερα, δε χρειάζεται ιδιαίτερος προβληματισμός για να εξηγήσουμε την προδιαγεγραμμένη καθυστέρηση στο να ανοίξει αυτή η συζήτηση και, μάλιστα, με ένα τόσο περιορισμένο περιεχόμενο. Έπρεπε να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος και χώρος στο ενεργειακό λόμπι να υλοποιήσει τις ακραίες επενδύσεις του στον τομέα των έργων ΑΠΕ, κάτω από το μανδύα της θεσμοθετημένης «πράσινης» μετάβασης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Και πάντα, επισείοντας την απειλή της κλιματικής κρίσης, την οποία τη διαχειρίζονται με καθαρά ιδιοτελή τρόπο, κάτι που τους επιτρέπει, ταυτόχρονα με τα έργα ΑΠΕ, να «οργιάζουν» στον τομέα των ορυκτών καυσίμων, με τη διαρκή επέκταση της χρήσης και των υποδομών του φυσικού αερίου, τα νέα σχέδια εξόρυξης υδρογονανθράκων κ.ά..

Την εκτίμησή μας αυτή την επιβεβαιώνει και ένα ακόμη στοιχείο: γίνεται με έμφαση καθαρό στο νέο ΕΧΣ-ΑΠΕ, ότι από τις προβλέψεις του εξαιρούνται χιλιάδες έργα που λειτουργούν, που έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική αδειοδότηση, που εξαιρούνται από αδειοδότηση, τα φωτοβολταϊκά σε στέγες κτιρίων, οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης και οι μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί, ακόμη και τα έργα που, απλά, έχουν καταθέσει πλήρη φάκελο για περιβαλλοντική αδειοδότηση. Κάποιοι από τους νέους περιορισμούς, όπως αυτός της απαγόρευσης εγκατάστασης αιολικών έργων σε υψόμετρο πάνω από τα 1.200 μέτρα, σε περιοχές όπως η δική μας ηχούν ως ένα κακόγουστο αστείο. Ας πάρουμε δε υπόψη μας ότι όλες οι Δημοτικές Ενότητες του νομού Βοιωτίας παραμένουν ενταγμένες στο δίκτυο των περιοχών αιολικής καταλληλότητας.

Απορρίπτουμε συνολικά το σχέδιο του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ

Ελάχιστες, από τις χιλιάδες, περιοχές, που έχουν «στοχοποιηθεί» σε όλη τη χώρα θα αισθανθούν μια μικρή ανακούφιση και, μάλιστα, σε μελλοντικό χρόνο, εξαιτίας των ρυθμίσεων του νέου ΕΧΣ-ΑΠΕ. Στη συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων η πίεση από το ενεργειακό λόμπι θα εξακολουθήσει να είναι ασφυκτική και οι προσδοκίες για ουσιαστική αλλαγή στο πεδίο παραμένουν ανύπαρκτες. Η Βοιωτία και η Στερεά θα εξακολουθήσουν να είναι οι περιοχές με την πιο ακραία συγκέντρωση έργων ΑΠΕ, ιδιαίτερα των αιολικών εγκαταστάσεων. Με αυτά τα δεδομένα, ως συντονισμός συλλογικοτήτων της Βοιωτίας αρνούμαστε να μπούμε στη διαδικασία της σημειακής «βελτίωσης» του προτεινόμενου σχεδίου. Η συνολική αποδοκιμασία και απόρριψή του είναι η μοναδική επιλογή που έχουμε, με βάση τις πολύχρονες τραυματικές εμπειρίες που έχουμε αποκομίσει.

Στον αντίποδα -και ανεξάρτητα από την «τύχη» του συγκεκριμένου σχεδίου- θα αξιοποιήσουμε ΚΑΙ την περίοδο της διαβούλευσης για να προβάλλουμε και να διεκδικήσουμε το αίτημα, που έχει ωριμάσει στη συλλογική μας συνείδηση, και το οποίο δεν είναι άλλο από την απαγόρευση υποβολής αιτημάτων και υλοποίησης νέων έργων ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των έργων διασύνδεσης σε υποσταθμούς, στα όρια της περιφέρειας Στερεάς, σε οποιοδήποτε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας κι αν βρίσκονται, με ειδική νομοθετική ρύθμιση, κατά το πρότυπο της ρύθμισης για τα «απάτητα» βουνά. Άρρηκτα συνδεδεμένο είναι και το αίτημα για αποκλεισμό οποιασδήποτε απόπειρας κατασκευής νέας(ων) μονάδας(ων) φυσικού αερίου στη Στερεά.

Τη στάση μας αυτή δε τη συνδέουμε απλά με την αποτροπή κάποιων έργων ΑΠΕ με ακραίες επιπτώσεις. Την αντιλαμβανόμαστε, ταυτόχρονα, ως τμήμα μια συλλογικής κινηματικής δράσης σε ολόκληρη τη χώρα, που έχει στο επίκεντρο την αμφισβήτηση του συνόλου της ενεργειακής πολιτικής και των εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών που τη στηρίζουν.

Στην κατεύθυνση αυτή, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για το συντονισμό των δράσεών μας με αυτές των άλλων συλλογικοτήτων της Στερεάς και όχι μόνο. Καλούμε όλους τους φορείς και τις συλλογικότητες, που θα εμπλακούν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στη διαβούλευση, να συμπαραταχθούν σε μια τέτοια κατεύθυνση και να απορρίψουν συνολικά το σχέδιο ΕΧΣ-ΑΠΕ. Ακόμη και τα όργανα α΄ και β΄ βαθμού της αυτοδιοίκησης, τα οποία στην πλειοψηφία τους εξακολουθούν να τηρούν μια επαμφοτερίζουσα -στην καλύτερη των περιπτώσεων- στάση.

ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΩΝ ΒΟΙΩΤΙΑΣ

[Στάθης]

Σταματήστε την καταστροφή της φύσης.

Υπάρχουν επενδυτές γιατί υπάρχει τσάμπα κέρδος. Δεν υπάρχουν περιβαλλοντικά ευαίσθητοι επενδυτές.

Η συστηματική καταστροφή των δασών έχει σαν αποτέλεσμα τη  μη αφομοίωση του , την μη παραγωγή , την αύξηση της θερμοκρασίας. Όλα αυτά με τις ευλογίες του κράτους για το κέρδος των λίγων και την απώλεια της φύσης με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων.

Σίγουρα θα γράψετε στα παλιότερα των υποδημάτων σας και αυτή την Δημόσια Διαβούλευση.

[ΜΥΡΤΩ ΜΠΟΥΜΠΑΛΟΥ]

Η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποτελεί αναγκαίο στοιχείο της ενεργειακής πολιτικής της χώρας. Ωστόσο, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο οφείλει να διασφαλίζει ότι η επίτευξη των ενεργειακών στόχων δεν θα πραγματοποιηθεί εις βάρος του φυσικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας και του τοπίου, τα οποία αποτελούν επίσης εθνικό κεφάλαιο και δημόσιο αγαθό.

Θεωρώ ότι το προτεινόμενο πλαίσιο εξακολουθεί να αφήνει σημαντικά περιθώρια περιβαλλοντικής επιβάρυνσης μέσω εξαιρέσεων, μεταβατικών διατάξεων και ανεπαρκούς αξιολόγησης των σωρευτικών επιπτώσεων των έργων.

Πρώτον, η περιβαλλοντική αξιολόγηση δεν θα πρέπει να περιορίζεται στο κάθε έργο ξεχωριστά. Σε πολλές περιοχές της χώρας η πραγματική επιβάρυνση δεν προέρχεται από μία εγκατάσταση αλλά από τη συγκέντρωση πολλών έργων μαζί με τα συνοδά τους έργα, όπως δρόμοι πρόσβασης, εκσκαφές, υποσταθμοί, δίκτυα μεταφοράς και λοιπές τεχνικές παρεμβάσεις. Ζητώ να θεσπιστεί υποχρεωτική αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων σε επίπεδο ευρύτερης γεωγραφικής ενότητας και να προβλεφθούν αντικειμενικοί δείκτες φέρουσας ικανότητας και κορεσμού πέραν των οποίων να μην επιτρέπεται η εγκατάσταση νέων έργων.

Η ανάγκη αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την Εύβοια, η οποία έχει ήδη δεχθεί δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών εγκαταστάσεων και συνοδών υποδομών. Το νέο πλαίσιο οφείλει να λαμβάνει υπόψη την υφιστάμενη επιβάρυνση κάθε περιοχής και να αποτρέπει τη συνεχή συσσώρευση έργων στις ίδιες γεωγραφικές ενότητες.

Δεύτερον, θεωρώ ότι η προστασία των περιοχών Natura 2000 δεν μπορεί να εξαντλείται στα διοικητικά τους όρια. Πολλά οικοσυστήματα επηρεάζονται άμεσα από έργα που χωροθετούνται εκτός αλλά σε μικρή απόσταση από προστατευόμενες περιοχές. Ζητώ να απαγορεύεται η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ και συνοδών υποδομών όταν τεκμηριώνεται ότι επηρεάζονται προστατευόμενα είδη, μεταναστευτικές διαδρομές πτηνών, περιοχές φωλεοποίησης, οικολογικοί διάδρομοι ή άλλα κρίσιμα στοιχεία της οικολογικής λειτουργίας μιας προστατευόμενης περιοχής, ανεξαρτήτως του αν η εγκατάσταση βρίσκεται εντός ή εκτός των τυπικών ορίων Natura.

Επιπλέον, δεν θα πρέπει να επιτρέπεται η υπαγωγή σε μεταβατικές εξαιρέσεις έργων που βρίσκονται εντός ή σε άμεση γειτνίαση με περιοχές Natura, εφόσον δεν έχει προηγηθεί πλήρης επανεξέταση των επιπτώσεών τους με βάση τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα και τις νέες κατευθύνσεις του χωροταξικού πλαισίου.

Τρίτον, ζητώ αυστηρότερη προστασία των νησιών. Η αξιολόγηση δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στην έκταση ενός νησιού αλλά και στην οικολογική, πολιτιστική, αισθητική και τουριστική του αξία. Πολλά νησιά διαθέτουν μοναδικά τοπία, ευαίσθητα οικοσυστήματα και περιορισμένη φέρουσα ικανότητα. Η αλλοίωση του χαρακτήρα τους από εκτεταμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις είναι συχνά μη αναστρέψιμη. Το τοπίο των νησιών αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας και απαιτεί ουσιαστική προστασία.

Τέταρτον, θεωρώ απαραίτητη την ειδική προστασία των περιοχών που έχουν πληγεί από πυρκαγιές. Οι καμένες εκτάσεις και οι γειτονικές περιοχές φυσικής αναγέννησης δεν πρέπει να αποτελέσουν πεδίο ανάπτυξης νέων έργων ΑΠΕ ή συνοδών υποδομών έως ότου αποκατασταθεί πλήρως και επιστημονικά τεκμηριωμένα η οικολογική τους λειτουργία. Η αναγέννηση των οικοσυστημάτων πρέπει να προηγείται οποιασδήποτε νέας παρέμβασης μεγάλης κλίμακας.

Τέλος, ζητώ πλήρη διαφάνεια ως προς τα έργα που εξαιρούνται από τις νέες ρυθμίσεις μέσω μεταβατικών διατάξεων. Τα κριτήρια εξαίρεσης πρέπει να είναι απολύτως σαφή, δημόσια προσβάσιμα και πλήρως αιτιολογημένα, ώστε να διασφαλίζεται η ίση εφαρμογή του πλαισίου και να μην δημιουργούνται περιθώρια διαφορετικής μεταχείρισης μεταξύ έργων που βρίσκονται σε παρόμοιο στάδιο αδειοδότησης.

Η προστασία της βιοποικιλότητας, των προστατευόμενων περιοχών, των νησιωτικών τοπίων και των ήδη επιβαρυμένων περιοχών δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα. Το νέο χωροταξικό πλαίσιο οφείλει να θέσει σαφή και αποτελεσματικά όρια ώστε η ανάπτυξη των ΑΠΕ να πραγματοποιείται χωρίς περαιτέρω υποβάθμιση των πιο πολύτιμων φυσικών περιοχών της χώρας.

[Γεώργιος]

Η αναλογία κόστους στις περιβαλλοντικές – οικολογικές επιπτώσεις και κατα συνέπεια στην ανθρώπινη υγίεια δεν μπορούν αντισταθμιστούν με την παραγόμενη απο ανεμογεννήτριες ενέργεια . Σταματήστε την καταστροφή .

[Σύρος Λουκάς]

Υπάρχει υπερσυγκέντρωση αιολικών πάρκων στον Δήμο Θηβαίων με επιπτώσεις στην τουριστική ανάπτυξη των υπέροχων παραλιών μας με ανάπτυξη αυτών χωρίς σταματημό.Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι επιτελείται καταστροφή του περιβάλλοντος,αλλοίωση του φυσικού πλούτου και τοπικές κλιματολογικές επιπτώσεις.Δεν είναι κατανοητό το πως κατασπαταλώνται τεράστια ποσά για εγκατάσταση φωτοβολταικών σε δασικές εκτάσεις τις οποίες καταστρέφουν μπουλντόζες ενώ έχουμε έτοιμες τις ταράτσες μας για όποιον επιθυμεί.Τα τεράστια κέρδη καρπώνονται επιχειρηματίες ενώ θα έπρεπε να ανήκουν στους οικείους δήμους με χωροταξία και όρια και όχι ανεξέλεγκτα και οι τοπικές κοινωνίες να ευημερούν και όχι να αποδίδονται σε αυτές ανταποδοτικά ψίχουλα.

 

[Πέτρος Νικολάου]

Ζητούμε την απάλειψη ή ριζική τροποποίηση της μεταβατικής διάταξης που εξαιρεί φακέλους ΜΠΕ με έγκριση τυπικής πληρότητας πριν τις 20/5/2026. Τα νέα κριτήρια αποκλεισμού (υψομετρικό όριο, NATURA 2000, Ζώνες Ειδικής Προστασίας κ.λπ.) πρέπει να εφαρμόζονται σε κάθε έργο που δεν διέθετε εγκεκριμένη ΑΕΠΟ κατά τις 20 Μαΐου 2026.

Η μεταβατική αυτή διάταξη εγείρει σοβαρό ζήτημα ασύμμετρης πρόσβασης σε εσωτερική πληροφόρηση. Η ανάθεσε σε μελετητικό σχήμα έγινε ήδη από το 2020. Οι βασικές αρχές του νέου χωροταξικού (υψομετρικός κόφτης, περιορισμοί σε NATURA, μέγιστη κάλυψη ανά Περιφερειακή Ενότητα) ήταν γνωστές στους πολίτες σε επίπεδο κατευθύνσεων τουλάχιστον από το 2023, μέσω δημόσιων δηλώσεων υπουργών, ρεπορτάζ και εκθέσεων. Αυτό που δεν ήταν δημόσια γνωστό ήταν η ακριβής ημερομηνία δημοσίευσης και, κυρίως, η ύπαρξη μεταβατικής διάταξης που θα εξαιρούσε κάθε φάκελο κατατεθειμένο πριν από αυτήν. Αυτή η πληροφορία ήταν εξ ορισμού προσβάσιμη μόνο σε όσους είχαν πρόσβαση στο νομοπαρασκευαστικό στάδιο: μεγάλους ενεργειακούς ομίλους με νομικές υπηρεσίες, τμήματα κανονιστικής συμμόρφωσης και εκπροσώπηση σε θεσμικό επίπεδο.

Τα χρονοδιαγράμματα κατάθεσης φακέλων ΜΠΕ από μεγάλες εταιρείες ΑΠΕ κατά τους τελευταίους μήνες πριν τις 20 Μαΐου 2026 αποτελούν ισχυρή ένδειξη αυτής ακριβώς της δυναμικής: αγώνας δρόμου κατάθεσης φακέλων ώστε να «κλειδώσει» η εξαίρεση πριν τη δημοσίευση του νέου πλαισίου. Η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία εκτιμά ότι τα έργα που εμπίπτουν σε αυτή τη μεταβατική εξαίρεση ξεπερνούν, μόνο στην αιολική ενέργεια, τα 5.000 MW – ποσότητα σχεδόν ίση με ολόκληρη τη σημερινή εγκατεστημένη αιολική ισχύ της χώρας. Δεν πρόκειται για μεταβατική ρύθμιση. Πρόκειται για de facto αναίρεση του κανόνα.

Η κατάσταση αυτή παρουσιάζει δομική αναλογία με τη χρήση εσωτερικής πληροφόρησης (insider information) στο χρηματιστηριακό δίκαιο: ένα μέρος γνωρίζει εκ των προτέρων ρυθμιστική αλλαγή που θα επηρεάσει τα συμφέροντά του, ενεργεί ώστε να εμπίπτει στην εξαίρεση πριν αυτή δημοσιοποιηθεί, και αποκτά πλεονέκτημα εις βάρος τρίτων (πολιτών, δήμων, τοπικών κοινωνιών) που δεν είχαν την ίδια πρόσβαση. Στο χρηματιστηριακό δίκαιο η πρακτική αυτή τιμωρείται ποινικά (Κανονισμός ΕΕ 596/2014 για την κατάχρηση αγοράς, Ν. 4443/2016). Στο περιβαλλοντικό δίκαιο δεν υπάρχει ανάλογο αδίκημα, αλλά η αρχή είναι η ίδια: η ρυθμιστική αλλαγή δεν πρέπει να αποτελεί ευκαιρία κερδοσκοπίας για όσους γνωρίζουν εκ των έσω.

Επιπλέον, η «τυπική πληρότητα» δεν αποτελεί ουσιαστικό κριτήριο προστασίας περιβαλλοντικής προστασίας. Δεν συνεπάγεται αξιολόγηση περιβαλλοντικής συμβατότητας, Δέουσα Εκτίμηση ή επιστημονική τεκμηρίωση. Αφορά αποκλειστικά τη διαδικαστική πληρότητα ενός φακέλου, κάτι που ένας μεγάλος επενδυτικός όμιλος με νομικές και μελετητικές υπηρεσίες μπορεί να ολοκληρώσει σε πολύ σύντομο χρόνο. Η σύνδεση αυτού του τυπικού κατωφλιού με μια ημερομηνία-αποκοπή που δεν είχε προδημοσιευτεί δημιουργεί μια αδιαφανή και κανονιστικά αθέμιτη εξαίρεση.

Η ίδια η πολιτεία, μέσω αυτού του νομοσχεδίου, αναγνωρίζει ότι η εγκατάσταση αιολικών στις εν λόγω περιοχές προκαλεί ζημία που πρέπει να αποτραπεί. Ο βασικός λόγος δημιουργίας του νέου χωροταξικού ήταν η επαπειλούμενη παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Η ημερομηνία κατάθεσης ενός φακέλου δεν αλλάζει τη φύση αυτής της ζημίας. Ένα αιολικό πάρκο σε κορυφογραμμή NATURA 2000 καταστρέφει το ίδιο οικοσύστημα ανεξαρτήτως του πότε κατατέθηκε η ΜΠΕ.

Είναι αναμενόμενο ότι θα προβληθεί ως αντεπιχείρημα η αρχή της ασφάλειας δικαίου και η προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης (legitimate expectations) των επενδυτών. Η αρχή αυτή είναι θεμελιώδης και δεν αμφισβητούμε τη σημασία της. Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν εφαρμόζεται κατά τον τρόπο που θα επικαλεστούν οι ενδιαφερόμενες εταιρείες, για τέσσερις λόγους.

Πρώτον, η ασφάλεια δικαίου προστατεύει κεκτημένα δικαιώματα, όχι προσδοκίες βασισμένες σε μη δημοσιοποιημένη πληροφόρηση. Ένας φορέας που «κλείδωσε» την τυπική πληρότητα του φακέλου του γνωρίζοντας εκ των έσω τη μεταβατική εξαίρεση δεν ασκεί δικαίωμα που είχε ήδη αποκτήσει – εκμεταλλεύεται μια ρυθμιστική ασυμμετρία. Η δικαιολογημένη εμπιστοσύνη προϋποθέτει καλή πίστη. Η εκμετάλλευση εσωτερικής πληροφόρησης δεν αποτελεί καλή πίστη.

Δεύτερον, η ασφάλεια δικαίου δεν λειτουργεί ερήμην του Συντάγματος. Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ενδεικτικά ΣτΕ 613/2002, ΣτΕ 3059/2009 και η πάγια ερμηνεία του άρθρου 24 Σ.) έχει επανειλημμένα κρίνει ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί υπέρτερο δημόσιο συμφέρον που μπορεί να δικαιολογήσει περιορισμό οικονομικών ελευθεριών, ακόμα και αναδρομικά, εφόσον τεκμηριώνεται ο κίνδυνος. Ομοίως, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) έχει κρίνει ότι η αρχή της ασφάλειας δικαίου υποχωρεί έναντι επιτακτικών λόγων δημοσίου συμφέροντος, ιδίως στον τομέα της περιβαλλοντικής προστασίας (βλ. ενδεικτικά υπόθεση C-201/02, Wells, και C-41/11, Inter-Environnement Wallonie).

Τρίτον, δεν μιλάμε για αναδρομικότητα. Κανένα από τα εξαιρούμενα έργα δεν είχε οριστική ΑΕΠΟ κατά τις 20 Μαΐου 2026. Δεν υπάρχει τελεσίδικη διοικητική πράξη που ανατρέπεται. Υπάρχει μόνο μια εκκρεμής αδειοδοτική διαδικασία, η οποία κατά πάγια αρχή υπόκειται στο εκάστοτε ισχύον νομοθετικό καθεστώς κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης. Η εφαρμογή νέων κανόνων σε εκκρεμείς αιτήσεις δεν αποτελεί αναδρομική νομοθέτηση — αποτελεί εφαρμογή του ισχύοντος δικαίου. Η «τυπική πληρότητα» ενός φακέλου δεν γεννά κεκτημένο δικαίωμα σε ΑΕΠΟ. Γεννά μόνο δικαίωμα αξιολόγησης.

Τέταρτον, ακόμα κι αν δεχτεί κανείς ότι υπάρχει ζήτημα δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, αυτό αντιμετωπίζεται με αποζημιωτική αξίωση, όχι με εξαίρεση από κανόνες περιβαλλοντικής προστασίας. Η ευρωπαϊκή νομολογία διακρίνει σαφώς μεταξύ της αξίωσης αποζημίωσης (η οποία μπορεί να είναι βάσιμη) και του δικαιώματος συνέχισης μιας δραστηριότητας που η ίδια η πολιτεία αναγνωρίζει ότι προκαλεί ζημία. Η εταιρεία μπορεί να ζητήσει αποζημίωση για τα έξοδα μελέτης. Δεν μπορεί να ζητήσει να εξαιρεθεί από κανόνες που η πολιτεία θεσπίζει ακριβώς επειδή τα ίδια αυτά έργα προκαλούν μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική καταστροφή.

Ζητούμε τα νέα κριτήρια αποκλεισμού να εφαρμόζονται σε κάθε έργο χωρίς εγκεκριμένη ΑΕΠΟ κατά τις 20 Μαΐου 2026, σύμφωνα με:

— Την αρχή της πρόληψης (άρθρο 191 ΣΛΕΕ)
— Τη Σύμβαση του Άαρχους (Ν. 3422/2005) και ιδίως το δικαίωμα ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής
— Το άρθρο 24 του Συντάγματος
— Το άρθρο 6 παρ. 3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ (Οικότοποι)
— Την αρχή της διαφάνειας (Ν. 2690/1999, άρθρο 41 Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ)
— Το προηγούμενο της Ισπανίας (ACCC/C/2014/122), στο οποίο η Επιτροπή Συμμόρφωσης της Σύμβασης του Άαρχους έκρινε ότι μεταβατική διάταξη που παρέκαμπτε τη δημόσια συμμετοχή σε περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις παραβίαζε τη Σύμβαση.

[Συντάκτης]

Απαντήσεις