Κεφάλαιο 4

<li style=”text-align: left;”>Αυτό που κάνετε είναι απαράδεκτο

<p style=”text-align: right;”>Αυτό που κάνετε είναι λάθος</p>

Αυτό που γίνεται είναι λάθος δεν είναι σωστό το μαγαζί πρέπει να παραμείνει ανοιχτό και να μην κλείσει. Αυτό που γίνεται είναι απαράδεκτο

Κατά τη γνώμη μου αυτό που κάνετε είναι λάθος. Αυτή η κίνηση είναι απαράδεκτη και αισχρή. Καλό θα ήταν να μην συμβεί.

Το να στερηθεί κάποιος την επιχείρησή του ισοδυναμεί με στέρηση του βασικού του δικαιώματος στην εργασία. Οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες επενδύουν χρόνια κόπου, χρήματος και προσωπικής αφοσίωσης για να δημιουργήσουν ένα κατάστημα. Το κλείσιμο του μαγαζιού τους ισοδυναμεί με την καταστροφή των κόπων μιας ζωής και τους οδηγεί σε οικονομικό αδιέξοδο.

Το μαγαζί πρέπει να μείνει ανοιχτό.
Αθώοι ανθρωποι ειναι

Δεν είναι σωστό αυτό που κάνετε

ειναι απαραδεχτο

Δεν είναι σωστό αυτό που κάνετε

<p style=”text-align: left;”>Το έργο που θέλετε να πραγματοποιήσετε είναι παράλογο.</p>

1. Αυτό που πάτε να κάνετε είναι απαράδεκτο ειλικρινά

1. Θαλάσσια Περιοχή Δήμου Φούρνων

Στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος των Φούρνων Κορσεών, ως Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» σε συνεργασία με το Δήμο Φούρνων και διεθνείς επιστημονικούς φορείς έχουμε διεξάγει χαρτογράφηση κοραλλιγενών οικοσυστημάτων και προτείνουμε τρόπους προστασίας αυτών (Τεκμήριο 01). Τα χαρτογραφικά δεδομένα της μελέτης, τοποθετούν αυτά τα πολύ σημαντικά οικοσυστήματα, εντός των θαλάσσιων ζωνών προστασίας (ΖΠΦ-10) – Θαλάσσια περιοχή Αλατονησίου, (ΖΔΟΕ-10) – Θαλάσσια περιοχή Φούρνων, καθώς και πέριξ αυτών των περιοχών (τεκμήριο 02). Επιπλέον, εντοπίστηκαν και χαρτογραφήθηκαν από το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, Λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) που κατανέμονται (κυρίως κοντά στις ακτές), σχεδόν σε όλο το νησιωτικό σύμπλεγμα (τεκμήριο 02_α).

Ως εκ τούτου και με βάση τα δεδομένα της προαναφερθείσας έρευνας, προτείνουμε την τροποποίηση – εξειδίκευση μερικών εκ των επιτρεπόμενων χρήσεων των ζωνών (ΖΠΦ-10) και (ΖΔΟΕ-10), όπως και τη δημιουργία μίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης (Π.Ζ.), πέριξ της περιοχής της ζώνης (ΖΔΟΕ-10), στην και οποία δίνουμε την κωδική ονομασία: Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 01 (Ν.Π.Ζ.-01).

*Τα λεπτομερή στοιχεία της έρευνας είναι στη διάθεσή σας.

Τροποποιήσεις στις χρήσεις

Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

Να προστεθεί: «Η απαγόρευση της Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη τη ζώνη, Βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

Επιπλέον θα επιθυμούσαμε να προσθέτατε τις κάτωθι ρυθμίσεις για αυτή τη Ζώνη:

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η απαγόρευση εγκατάστασης υδατοκαλλιεργειών πάνω από ή κοντά σε περιοχές ανάπτυξης λιβαδιών Ποσειδωνίας και άλλων λιβαδιών θαλάσσιων φανερόγαμων.

2. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η εφαρμογή μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων από την αγκυροβόληση σκαφών σε λιβάδια Ποσειδωνίας με την απαγόρευση της αγκυροβόλησης σε επιλεγμένες περιοχές και χρήση ειδικών αειφόρων εποχικών σημείων πρόσδεσης (ναύδετα) που περιορίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις, ειδικά σε περιοχές με μεγάλη κίνηση σκαφών αναψυχής.

 

(ΖΔΟΕ-10) – Θαλάσσια περιοχή Φούρνων

Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

Να αφαιρεθεί: «στις θέσεις όπου υπάρχουν Λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonion oceanicae), η αλιεία να ασκείται χωρίς τη χρήση συρόμενων εργαλείων»

Να προστεθεί: «Η απαγόρευση Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη τη ζώνη, Βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

Επιπλέον θα επιθυμούσαμε να προσθέτατε τις κάτωθι ρυθμίσεις για αυτή τη Ζώνη:

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η απαγόρευση εγκατάστασης υδατοκαλλιεργειών πάνω από ή κοντά σε περιοχές ανάπτυξης λιβαδιών Ποσειδωνίας και άλλων λιβαδιών θαλάσσιων φανερόγαμων.

 

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η εφαρμογή μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων από την αγκυροβόληση σκαφών σε λιβάδια Ποσειδωνίας με την απαγόρευση της αγκυροβόλησης σε επιλεγμένες περιοχές και χρήση ειδικών αειφόρων εποχικών σημείων πρόσδεσης (ναύδετα) που περιορίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις, ειδικά σε περιοχές με μεγάλη κίνηση σκαφών αναψυχής.

 

Πρόταση δημιουργίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης – Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 01 (Ν.Π.Ζ.-01)

 

Τα όρια της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 01 (Ν.Π.Ζ.-01), όπως και οι ρυθμίσεις δραστηριοτήτων εντός αυτής, προτείνονται με στόχο την καλύτερη δυνατή προστασία των κοραλλιγενών οικοσυστημάτων.

Ως όρια προτείνονται:

• Εσωτερικά: Τα εξωτερικά όρια της ζώνης ΖΔΟΕ-10, όπως τα ορίζει η Ειδική περιβαλλοντική μελέτη ΕΠΜ7.
• Εξωτερικά: Το πολύγωνο (A-B-C-D-E-F), με τις αντίστοιχες συντεταγμένες, που προτείνει η έρευνα του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, (Τεκμήριο 01 & Τεκμήριο 02).

Ως ρύθμιση των δραστηριοτήτων της προτεινόμενης Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 01 (Ν.Π.Ζ.-01):

• Προτείνεται: «Η απαγόρευση της Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη την ζώνη, βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

2. ΖΔΟΕ-34: Κόλπος Καλλονής

Αναφορικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις της ΖΔΟΕ-34: Κόλπος Καλλονής του προτεινόμενου ΕΠ Λέσβου και τη Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

• Συμφωνούμε με την πρόταση απαγόρευσης αλιείας οστρακόδερμων με δράγες που σύρονται από σκάφος (DRB) και μηχανικές δράγες συμπεριλαμβανομένων των απορροφητικών δραγών (HMD) και με την την πρόταση απαγόρευσης αλιείας με δίχτυα τράτας, δράγες, πεζότρατες ή παρόμοια δίχτυα και με στατικά δίχτυα πάνω από κοραλλιογενή ενδιαιτήματα και ασβεστοφυκικούς βυθούς.
• Όμως η απαγόρευση από μόνη της δεν επαρκεί, δεδομένης της διεθνούς περιβαλλοντικής σημασίας του Κόλπου της Καλλονής, του καθεστώτος προστασίας όπως ορίζεται από την την ευρωπαϊκή και την εθνική νομοθεσία, της έντονης αλιευτικής πίεσης και υπεραλίευσης οστρακόδερμων και ολοθούριων που δέχεται τις τελευταίες δεκαετίες ο κόλπος, αλλά και το μεγάλο κενό ελέγχου αλιευτικών δραστηριοτήτων σε αυτό, θεωρείται απαραίτητη και επείγουσα η λεπτομερής χαρτογράφηση (και παρακολούθηση) των λιβαδιών Ποσειδωνίας και των σβεστοφυτικών οικοτόπων και των αποθεμάτων οστρακόδερμων και ολοθούριων που απαντώνται στον κόλπο της Καλλονής. Αυτά είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη ειδικού διαχειριστικού σχέδιου που θα ορίζει τις επιτρεπόμενες αλιευτικές δραστηριότητες εντός του κόλπου.

 

3. ΔΗΜΟΣ ΙΚΑΡΙΑΣ >

 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

1. Τμήμα της ΖΠΦ-04 και της ΖΔΟΕ-02 (Τμήμα της Πούντας) σε ΖΑΠΦ.

Η περιοχή που περιλαμβάνεται σε Ζώνη Προστασίας της Φύσης  (ΖΠΦ-04) και ορίζεται από τα κάθετα βράχια της περιοχής της Πούντας στα νοτιοδυτικά να καθοριστεί ως Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση χλωριδικών και ορνιθολογικών στοιχείων και συγκερκιμένα πληθυσμών προστατευόμενων ειδών.

2. Αλλαγή της ΖΔΟΕ-02 σε ΖΠΦ

Η περιοχή που ορίζεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-02) και περιλαμβάνει τον κεντρικό και νοτιοδυτικό ορεινό όγκο του Αθέρα να καθοριστεί ως Ζώνη Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ).  Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση ορνιθολογικών στοιχείων, σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από ερημοποίηση και στον ρόλο της οροσειράς στη ρύθμιση του μικροκλίματος της περιοχής.

3. Τμήμα της ΖΔΟΕ-03 σε ΖΠΦ

Η περιοχή που ορίζεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-03) και περιλαμβάνει τον βόρειο-ανατολικό ορεινό όγκο του Αθέρα να καθοριστεί ως ΖΠΦ, με εξαίρεση την περιοχή του πάρκου κεραιών στα ανατολικά, η οποία να παραμείνει ΖΔΟΕ. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση ορνιθολογικών στοιχείων, σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από ερημοποίηση και στον ρόλο της οροσειράς στη ρύθμιση του μικροκλίματος της περιοχής.

 

4. Επέκταση της ΖΠΦ-03 σε τμήμα της ΖΔΟΕ-01

Τμήμα της περιοχή που προτείνεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-01) και ορίζεται από την παράκτια ζώνη κάτω από τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, μεταξύ Μαγγανίτη και Τραπάλου, μέχρι το χωριό Καρκινάγρι, νότια της οροσειράς της Μέλισσας, να αποτελέσει συνέχεια της ΖΠΦ-04. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται σε ορνιθολογικά και χλωριδικά στοιχεία, καθώς και σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από την ερημοποίηση.

5. Αλλαγή της ΠΖ-01 σε ΖΑΠΦ

Σχετικά με το Δάσος του Ράντη, που στην παρούσα φάση προτείνεται ως ΠΖ (Περιφερειακή Ζώνη), προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί εντός αυτής το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται στο υπάρχον ΦΕΚ με το οποίο το Δάσος αναγνωρίζεται ως “Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης”. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ) και στη συνέχεια θα κατατεθεί εμπεριστατωμένη πρόταση από τον Δήμο Ικαρίας σχετικά με την η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά.

6. Δημιουργία ΠΖ μεταξύ ΠΖ-01 και ΠΖ-02

Δημιουργία Περιφερειακής Ζώνης (ΠΖ), που να ενώνει την περιοχή δυτικά του Δάσους του Ράντη (ΠΖ-1) με τα ανατολικά όρια της Ζώνης Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ-03) έως και την Εριφή (ΠΖ-2), ώστε να περιλαμβάνει την κορυφή Παπουτσοκρύφτης, τα κάθετα βράχια πάνω από το χωριό Μαγγανίτης, το διάσελο και τις κορυφογραμμές μέχρι την περιοχή της Εριφής. Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται σε ορνιθολογικά στοιχεία και επιδιώκει τη βελτίωση της οικολογικής συνοχής της περιοχής Natura 2000 (GR4120004).

7. Δημιουργία ΠΖ στο Φαράγγι του Καταφυγίου

Χαρακτηρισμός του φαραγγιού Καταφυγίου, που βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του νησιού, ως Περιφερειακή Ζώνη (ΠΖ) προστασίας.   Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται σε χαρακτηρισμό του ως “Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά της Ελλάδας”, και σε ορνιθολογικά στοιχεία, ενώ στοχεύει στη βελτίωση της οικολογικής συνοχής με την περιοχή Natura των Φούρνων.

8. Δημιουργία ΖΔΟΕ στη θαλάσσια περιοχήκατά μήκος της βόρειας και νότιας ακτής του Natura GR4120004

Δημιουργία Ζώνης Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ) στη θαλάσσια περιοχή κατά μήκος της βόρειας και δυτικής ακτής του Natura της Δυτικής Ικαρίας. Σε ό,τι αφορά τη βόρεια ακτή, η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται σε στοιχεία θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας, ενώ σε ό,τι αφορά τη δυτική ακτή, η πρόταση τεκμηριώνεται σε ορνιθολογικά στοιχεία.

9. Δημιουργία ΖΒΔΦΠ γύρω από τους οριοθετημένους οικισμούς Τραπάλου, Καρκινάγρι και Νάνουρα.

Δημιουργία ΖΒΔΦΠ γύρω από τους παραλιακούς οριοθετημένους οικισμούς (ΦΕΚ-181/Δ/1985) Τραπάλου, Καρκινάγρι και Νάνουρα της ΔΕ Ραχών και Αγία Κυριακή της ΔΕ Αγίου Κηρύκου. Οι παραλιακοί οικισμοί δέχονται μεγαλύτερες οικιστικές εντάσεις και τάσεις εκτόνωσης. Με την εκπόνηση του ΤΠΣ προβλέπεται η δημιουργία Περιοχών ήπιας οικιστικής / αγροτουριστικής δραστηριότητας γύρω από αυτούς

10. Διόρθωση ΠΖ-03, ΠΖ-04 & Δημιουργία ΠΖ στην περιοχή Κάμπος

Οι ΠΖ-03 & 04 χρειάζεται να περιοριστούν στο περίγραμμα των υγρότοπων βάσει του ΦΕΚ-229/ΑΑΠ/2012 «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν» και να προστεθεί ο υγρότοπος στην περιοχή Κάμπος ως ΠΖ. Ήδη με την αναθεώρηση του ΣΧΟΟΑΠ έχει επισημανθεί το πρόβλημα επέκταση των υγροτόπων ΠΕΠ-3. Με την εκπόνηση του ΤΠΣ προβλέπεται να μειωθεί η έκταση των ζωνών στα εγκεκριμένα όρια αυτών.

11. Διαγραφή του ΖΒΔΦΠ-08

Διαγραφή του ΖΒΔΦΠ-08 Τσακάδες. Βάσει του ΣΧΟΟΑΠ η εκτός σχεδίου περιοχή Τσακάδες αποτελεί οικιστική περιοχή προς πολεοδόμηση και όχι οικισμός.   Αν γίνει οριοθέτηση οικισμού από το ΤΠΣ να παραμείνει.

 

Πρόταση για την αλλαγή της ΠΖ-01 σε ΖΑΠΦ 

Σχετικά με το δάσος του Ράντη, που στην παρούσα φάση προτείνεται ως Περιφερειακή Ζώνη (ΠΖ-01), προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ) και στη συνέχεια θα κατατεθεί εμπεριστατωμένη πρόταση από τον Δήμο Ικαρίας σχετικά με την η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά.

Στοιχεία χλωρίδας και πανίδας 

Το Δάσος του Ράντη βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της οροσειράς της Μέλισσας και εκτείνεται και βόρεια. Αποτελείται από μεγάλης ηλικίας άτομα αριάς (Quercus ilex) και κύριος πυρήνας του είναι ο Άριος ή η Αριά (βελανιδιά), όπως είναι η τοπική ονομασία του Quercus ilex, που καλύπτει έκταση περίπου 5.190 στρεμμάτων. Οι Άριοι – που αποτελούν προστατευόμενο είδος της Οδηγίας 92/43 Παρ. I, κωδ: 9340– είναι ηλικίας άνω των 300 ετών, με αποτέλεσμα το οικοσύστημα να έχει φτάσει στο τελευταίο στάδιο διαδοχής. Έντονη είναι επίσης η παρουσία ψηλών δέντρων Κουμαριάς, Γλυστροκουμαριάς ή Άντρακλα (Arbutus andrachne) και Φιλλυρέας ή Φιλλίκι ή Λεπρίνο (Phillyrea latifolia). Στην μεγαλύτερη έκταση του Δάσους Ράντη, δεν υφίσταται υπόροφος, ενώ εκεί που υπάρχει, αποτελείται από Πουρνάρι (Quercus coccifera), Αστοιβή (Sarcopoterium spinosum), Αφάνα (Genista acanthoclados), Ρείκια (Erica arborea) και Λαδανιά (Cistus monspeliensis).

Η ποικιλία του τοπίου στο Δάσος καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εδάφους, όπως είναι οι βραχώδεις εκτάσεις και οι πέτρινες πεζούλες, έχουν ευνοήσει την ανάπτυξη πληθυσμών διαφόρων ειδών μικρών θηλαστικών και ερπετών, προσφέροντάς τους κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Συγκεκριμένα το Δάσος φιλοξενεί σαύρες, όπως είναι η Τούρκικη σαύρα (Lacerta oertzeni -είδος ενδημικό της Ικαρίας σε επίπεδο ηπείρου), το Σαμιαμίδι (Hemidactylus turcicus), το Αβλέφαρο  (Ablepharus kitaibelii), το Οφίσωψ (Ophisops elegans), αλλά και φίδια, όπως είναι ο Έφιος (Coluber caspius) και η προστατευόμενη οχιά (Vipera xanthina).

Το Δάσος του Ράντη αποτελεί καταφύγιο επίσης για πληθυσμούς μικρών θηλαστικών, όπως το προστατευόμενο Πετροκούναβο – η Ατσίδα (Martes foina), το Σκαντζόχοιρο (Erinaceus concolor) καθώς και διάφορα είδη τρωκτικών. Είναι επίσης χώρος αναπαραγωγής ενός ζευγαριού Φιδαετών. Ο Φιδαετός (Circaetus gallicus) τρέφεται με ερπετά, έχει χαρακτηριστεί σχεδόν απειλούμενο (NT) είδος και αναφέρεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ.

Η ηλικία του Δάσους του Ράντη υπολογίζεται πως είναι μεγαλύτερη των τριών αιώνων. Θεωρείται δεδομένο ότι το δάσος του Ράντη παλαιότερα ήταν υποδιαίρεση ενός μεγαλύτερου δάσους που διέσχιζε το νησί. Πρόκειται για το τελευταίο δάσος αυτού του μεγέθους και ηλικίας, που έχει απομείνει στη βορειοανατολική Μεσόγειο. Λόγω της παλαιότητος του, το δάσος συνιστά «θησαυροφυλάκιο» σημαντικών πληροφοριών, αφού, όπως έχει τεκμηριωθεί, κάθε δέντρο είναι μια ζωντανή βιοχημική προβολή του οικοτόπου στον οποίο αναπτύσσεται, ενώ η μελέτη ζωντανών και νεκρών δέντρων μας πληροφορεί για κλιματικές αλλαγές και φυσικές καταστροφές που υπέστη ο τόπος, ακόμα και για τις ανθρώπινες παρεμβάσεις από το μακρινό παρελθόν

 Σχόλια 

Το δάσος αυτό θεωρούμε ότι από αβλεψία ή μη επαρκείς πληροφορίες για την περιοχή απαλείφθηκε από την πρώτη καταγραφή του προγράμματος.

Το 2014 το «Δάσος Ράντη» κηρύχθηκε «Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης» με την αριθμ. 17988/983/21.03.2014 (ΦΕΚ 93/27.03.2014) απόφαση της τότε Γ.Γ της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου. Στο άρθρο 2 της ανωτέρω απόφασης αναφέρεται:

«Η ανωτέρω έκταση, που κηρύσσεται ως “Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης”, αποτελεί ένα από τα τελευταία δρυοδάση (Quercus ilex) του Αιγαίου και είναι το μεγαλύτερο δάσος του είδους του στην Ελλάδα, κατατάσσεται στα αρχαιότερα της Ευρώπης, αποτελεί επίσης, αντιπροσωπευτικό φυτοκοινωνικό σχηματισμό των ακτών και της ενδοχώρας του Αιγαίου και αποτελεί πηγή πληροφοριών για την επιστημονική κοινότητα και συνεπώς την ανθρωπότητα για τις κλιματικές αλλαγές του παρελθόντος και του μέλλοντος, διατηρεί τον χαρακτήρα του και προστατεύεται απόλυτα από κάθε επέμβαση εκτός της χρήσης του, για επιστημονικούς σκοπούς, ήπιες χρήσεις οργάνωσης υπαίθριας αναψυχής και των απολύτως αναγκαίων έργων προστασίας και ανάδειξής του». 

Δηλαδή, προβλέπονται επιτρεπόμενες χρήσεις μόνο αυτές που ταιριάζουν με αυτές των περιοχών ΝATURA και μάλιστα της απολύτου προστασίας. Η ίδια πρόβλεψη υπάρχει και στην παράγραφο 1δ του άρθρου 6 του ΕΠΧΣΑΑ για ΑΠΕ η οποία αποκλείει τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός των κηρυγμένων μνημείων της φύσης. Επίσης ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 (Ανακοίνωση της Επιτροπής Προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή των Περιφερειών, “Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030. Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας”, Βρυξέλλες 20/5/2020), στο άρθρο 2.1 αναφέρονται τα εξής :

“Στο πλαίσιο αυτής της επικέντρωσης στην αυστηρή προστασία, θα είναι ζωτικής σημασίας να οριστούν, να χαρτογραφηθούν, να παρακολουθούνται και να προστατεύονται αυστηρά όλα τα εναπομείναντα πρωτογενή και παλαιά δάση της ΕΕ. Θα είναι επίσης σημαντικό να προωθηθεί ο στόχος αυτός σε παγκόσμιο επίπεδο και να διασφαλιστεί ότι οι δράσεις της ΕΕ δεν οδηγούν σε αποψίλωση των δασών σε άλλες περιοχές του κόσμου. Τα πρωτογενή και παλαιά δάση είναι τα πλουσιότερα δασικά οικοσυστήματα, που απομακρύνουν τον άνθρακα από την ατμόσφαιρα, ενώ αποθηκεύουν σημαντικά αποθέματα άνθρακα. Θα πρέπει επίσης να προστατεύονται αυστηρά σημαντικές περιοχές άλλων πλούσιων σε άνθρακα οικοσυστημάτων, όπως είναι οι τυρφώνες, οι λειμώνες, οι υγρότοποι, η μαγκρόβια βλάστηση και οι υποθαλάσσιοι λειμώνες, λαμβανομένων υπόψη των προβλεπόμενων μετατοπίσεων σε ζώνες βλάστησης.”

 

Μεταξύ των δεσμεύσεων έως το 2030 που αναλαμβάνονται στη στρατηγική είναι και η “αυστηρή προστασία τουλάχιστον του ενός τρίτου των προστατευόμενων περιοχών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων όλων των εναπομεινάντων πρωτογενών και παλαιών δασών της ΕΕ.”

Παρόλα αυτά, για αυτό το αρχαίο δάσος ισχύει η άδεια παραγωγής ΑΠΕ προς την εταιρεία «ΙΚΑΡΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» και διακριτικό τίτλο «ΙΚΑΡΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Μ.Α.Ε.» (ΑΔ-02684). Σύμφωνα με την άδεια αυτή, εντός του δάσους προβλέπεται εγκατάσταση 11 ανεμογεννητριών  τεραστίου μεγέθους και στην περιφερειακή ζώνη αυτού εγκατάσταση 7 ακόμα ανεμογεννητριών. Οι συγκεκριμένες Α/Γ είναι τύπου VESTAS V90 και έχουν ύψος πυλώνα 80μ και διάμετρο ρότορα 90 μ.

Είναι θεωρούμε πασίδηλο ότι η εγκατάσταση ΑΠΕ αυτού του μεγέθους, ή και μικρότερου, εντός του δάσους ισοδυναμεί με την καταστροφή αυτού του μνημείου της φύσης. Γι αυτό το λόγο προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ), ώστε να υπάρχει ευθυγράμμιση με το καθεστώς προστασίας που ορίζεται με την Απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (ΦΕΚ 93/27.03.2014), και οπωσδήποτε να γίνει σαφές ότι αποκλείονται δράσεις, όπως η εγκατάσταση ΑΠΕ και τα δίκτυα υποδομών (δηλαδή οι κωδικοί 34 και 33), ώστε να αποφευχθεί ένα προγραμματιζόμενο οικολογικό έγκλημα.

Πρόταση δημιουργίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης – Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Σχετικά με ιδιαιτέρως σημαντικά επιστημονικά στοιχεία, που αφορούν την πανίδα στο νησί της Ικαρίας και εντοπίζονται εκτός των Ζωνών NATURA 2000 και των προτεινόμενων από την μελέτη Περιφερειακών Ζωνών (Π.Ζ.), θέλουμε να αναφέρουμε τα εξής:

Συγκεκριμένα, η περιοχή η οποία ερευνήθηκε και προτείνεται η δημιουργία της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02), βρίσκεται επί του όρους του Αθέρα, και μεταξύ των ζωνών ΖΠΦ-04 και ΠΖ-01 στα ανατολικά και των ζωνών ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΠΖ-02 στα δυτικά.

Όπως αναφέρεται στη μελέτη ΕΠΜ7, η ζώνη ΖΠΦ-04 ανήκει στην προστατευόμενη περιοχή ΕΖΔ GR4120004 και μαζί με την ζώνη ΠΖ-01, εντάσσονται στη Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία. Αυτές οι ζώνες σύμφωνα με την ΕΠΜ7, καθώς και σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας (τεκμήριο 03) , φιλοξενούν και αποτελούν περιοχές αναπαραγωγής και τροφοληψίας, πολύ σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας (Αετογερακίνα Buteo rufinus, Φρυγανοτσίχλονο Emberiza caesia, Σμυρνοτσίχλονο Emberiza cineracea, κ.α.), καθώς και φιλοξενούν πληθυσμούς σημαντικών ειδών χειρόπτερων (Rhinolophus blasii, Rhinolophus ferrumequinum, Μyotis emarginatus), όπως και την πεταλούδα (Euplagia quadripunctaria).

Στα δυτικά και όπως περιγράφεται στη μελέτη ΕΠΜ7, οι ζώνες ΖΠΦ-01 & ΖΠΦ-03 ανήκουν στην προστατευόμενη περιοχή ΕΖΔ GR4120005 και μαζί με την ζώνη ΠΖ-02 εντάσσονται στην Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία. Αυτές οι ζώνες σύμφωνα με την ΕΠΜ7, καθώς και σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας (τεκμήριο 03), φιλοξενούν και αποτελούν περιοχές αναπαραγωγής και τροφοληψίας, πολύ σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας (Αετογερακίνα Buteo rufinus, Φρυγανοτσίχλονο Emberiza caesia, Σμυρνοτσίχλονο Emberiza cineracea, Σπιζαετό Hieraetus fasciatus, Μαυροπετρίτης Falco eleonorae, κ.α.), καθώς και σημαντικών ειδών χειρόπτερων και ασπόνδυλων (πεταλούδα Euplagia quadripunctaria).

 

Τα όρια της προτεινόμενης Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Η οριοθέτηση της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02) (χάρτης 01), προκύπτει από τον συνδυασμό των εξωτερικών ορίων, της ζώνης ΠΖ-01 (ως φυσικής συνέχειας των ζωνών NATURA ΖΠΦ-04 & ΖΔΟΕ-02) στην Ανατολή, των ζωνών ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΠΖ-02 στην Δύση, καθώς και των εξωτερικών ορίων της περιοχής «Σημαντική περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία» (τεκμήριο 04), στον Βορρά και στον Νότο. Στο παραπάνω περιοχή εντοπίστηκαν είδη πανίδας που χρήζουν προστασίας και θα αναφερθούν αναλυτικά στο επόμενο κεφάλαιο.

Η Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02), περιγράφεται σε ένα πολύγωνο μπλε χρώματος, 39 γωνιών, εξαρτημένων σε ΕΓΣΑ 87’ συντεταγμένες. (χάρτης 01). Ο τελευταίος, όπως και το σύνολο των αρχείων kml. που τον περιγράφουν (τεκμήριο 05), θα σας δοθούνε.

Χάρτης 01 – Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Η πανίδα στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

Εξετάζοντας επιστημονικά στοιχεία και καταγραφές της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος και της μελέτης «Πρόταση προστασίας και διαχείρισης καταφυγίων και περιοχών τροφοληψίας των σημαντικότερων αποικιών χειροπτέρων και του οικότοπου των σπηλαίων της Ελλάδας.», η  οποία εκπονήθηκε το 2021, στα πλαίσια του προγράμματος LIFE17 NAT/GR/000522 – LIFE GRECABAT, από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ινστιτούτο Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας και της ΑΤΕΠΕ – Διαχείριση Οικοσυστημάτων και τους μελετητές, Κο. Γεωργιακάκη Παναγιώτη, Κο. Παπαμιχαήλ Γιώργο, Κο. Παραγκαμιάν Καλούστ και Κα. Καυκαλέτου – Ντιέζ Άρτεμις, εντοπίσαμε πολλά και σημαντικά είδη ορνιθοπανίδας και χειροπτέρων, που χρήζουν προστασίας.

 

Σημαντικά είδη ορνιθοπανίδας:

Στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 εντοπίζεται από πολλές πηγές, ένας μεγάλος αριθμός  σημαντικών προστατευόμενων ειδών Ορνιθοπανίδας.

Πιο συγκεκριμένα εντοπίστηκαν και χαρτογραφήθηκαν από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος (τεκμήριο 06 & 06_α), επιπλέον σημαντικά προστατευόμενα είδη Ορνιθοπανίδας. Μερικά εξ αυτών είναι ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae), το Σταβλοχελίδονο (Hirundo rustica), ο Σφηκιάρης (Pernis apivorus), το Ξεφτέρι (Accipiter nisus), το Κιρκινέζι (Falco naumanni) κ.α. Επιπλέον, βάσει των στοιχείων του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, καθώς και της μελέτης ΕΠΜ7, στις εφαπτόμενες με την προτεινόμενη Ν.Π.Ζ.-02, προστατευόμενες περιοχές (ΠΖ-01, ΖΠΦ-04, ΠΖ-02, ΖΠΦ-01 ΚΑΙ ΖΠΦ-03), εντοπίζονται πολλά επιπλέον σημαντικά είδη, όπως το Σμυρνοτσίχλονο (Emberiza cineracea), ο Σπιζαετός (Αquila fasciata), o Αετομάχος (Lanius collurio), η Αετογερακίνα (Βuteo rufinus), o Χουχουριστής (Strix aluco), Σκεπαρνάς (Tachymarptis melba), το Τρυγόνι (Streptopelia turtur) κ.α. Τα παραπάνω είδη, εκτιμούμε πως είναι πολύ πιθανόν να πετάνε και να τρέφονται και να μεταναστεύουν πάνω από την προτεινόμενη Νέα Ζώνη.

Βάσει στοιχείων της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, στην Ζώνη «GR143 – Νήσος Ικαρία Σημαντική περιοχή για τα Πουλιά», (η Ν.Π.Ζ.-02 είναι εντός αυτής), εντοπίζονται σημαντικά επαπειλούμενα και προς εξαφάνιση είδη όπως το Σμυρνοτσίχλονο (Emberiza cineracea), το Κιρκινέζι (Falco naumanni) ο Σπιζαετός (Aquila fasciata), η Αετογερακίνα (Buteo rufinus), ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae) και ο Πετρίτης (Falco peregrinus) κ.α.

Οι πιο σημαντικές απειλές για τα παραπάνω είδη, είναι η D01 (δημιουργία αιολικών πάρκων που συνδέεται με καταστροφή ενδιαιτήματος και θανάτωση μετά από πρόσκρουση), η Α09 (εντατική βόσκηση), προκαλεί έντονη όχληση και αλλοίωση των ενδιαιτημάτων τροφοληψίας των πουλιών καθώς και δυσχεραίνει την αναπαραγωγική δυνατότητα αυτών, η G10 (παράνομο κυνήγι – θανάτωση ειδών), καθώς και η N01 (ακραίες θερμοκρασίες λόγω κλιματικής αλλαγής).

 

Σημαντικά είδη χειροπτέρων:

Στην προτεινόμενη Ν.Π.Ζ.-02, αλλά και στις εφαπτόμενες με αυτήν προστατευόμενες περιοχές, εντοπίζονται πολλά σημαντικά και ευάλωτα είδη χειρόπτερων. Σύμφωνα με στοιχεία της μελέτης ΕΠΜ7, της καταγραφής του αρχιπελάγους (τεκμήριο 06 & 06_α) και της έρευνας «Πρόταση προστασίας και διαχείρισης καταφυγίων και περιοχών τροφοληψίας των σημαντικότερων αποικιών χειροπτέρων και του οικότοπου των σπηλαίων της Ελλάδας.» (τεκμήριο 07),  σε αυτές τις περιοχές Βρίσκουν καταφύγιο, αναπαράγονται και τρέφονται αποικίες είδη νυχτερίδων, όπως η πέταλο νυχτερίδα (Rhinolophus blasii), ο Τρανορινόλοφος (Rhinolophus ferrumequinum), η Πυρρομυωτίδα (Myotis emarginatus), η νυχτερίδα Tadarida teniotis και ο Πιπιστρέλλος (Pipistrellus pipistrellus). Επιπλέον, τμήμα της προτεινόμενης από την τελευταία, «Περιοχής Τροφοληψίας των Αποικιών Χειροπτέρων», με ακτίνα 5 χιλιομέτρων (5χλμ) από το σπήλαιο Ράος Χούτρα, βρίσκεται εντός της προτεινόμενης Ν.Π.Ζ.-02.

Σύμφωνα με τις παραπάνω μελέτες, οι πιο σημαντικές απειλές για τα παραπάνω είδη, είναι η υπερβόσκηση καθώς περιορίζει τη φυσική αναγέννηση και ιδιαίτερα αυτής των καμένων εκτάσεων, που έχει ως αποτέλεσμα τη σοβαρή υποβάθμιση και απώλεια σημαντικών ενδιαιτημάτων των ειδών Rhinolophus ferrumequinum, Rhinolophus blasii, Myotis emarginatus (υποβάθμιση και απώλεια ενδιαιτήματων τροφοληψίας και διαδρόμων μετακίνησης) και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (υδροηλεκτρικά μεγάλης κλίμακας, αιολικά πάρκα ΑΣΠΗΕ, ηλιοθερμικά), καθώς κατά περίπτωση προκαλούν θανάτους από πρόσκρουση και υποβαθμίζουν σημαντικά τη δυνατότητα μετακίνησης και τροφοληψίας αυτών των ειδών.

 

Ρύθμιση των δραστηριοτήτων στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

Βάσει όλων των παραπάνω δεδομένων προτείνονται οι παρακάτω ρυθμίσεις:

 

• Απαγόρευση δημιουργίας αιολικών πάρκων, υδροηλεκτρικών και ηλιοθερμικών σταθμών.
• Απαγόρευση της ελεύθερης βόσκησης.
• Απαγόρευση της θήρας .
• Τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσης και υψηλής τάσης να είναι υποχρεωτικά υπογειοποιημένα.