Δημόσια Διαβούλευση για το Σχέδιο Π.Δ/τος Προστασίας της ν. Γυάρου – Σελίδα 2

Αυτό το θέμα έχει 91 απαντήσεις, 1 φωνή και ενημερώθηκε τελευταία φορά 1 έτος από τον χρήστη Ρουμπίνα Ιωαννίδου.

Δημιουργός

Θέμα
6 Ιουνίου 2025 στις 10:56 #11904
weboperator
Keymaster
Σχ. Π.Δ/τος Γυάρου

Εισηγητική Έκθεση

Χάρτης ν. Γυάρου

Πίνακας Συντεταγμένων
Attachments:
Δημιουργός

Θέμα

Επισκόπηση 25 απαντήσεων - 26 έως 50 (από 91 συνολικά)

← 1 2 3 4 →

Συντάκτης

Απαντήσεις
16 Ιουνίου 2025 στις 09:57 #11987
Κωστής Χατζημιχάλης
Διαβούλευση για την απόλυτη προστασία της Γυάρου

Δεδομένου ότι στο υπο διαβούλευση ΠΔ για την προστασία της Γυάρου επιδιώκεται:

α) η προστασία της ακεραιότητας της προστατευόμενης περιοχής, ως προς τις οικολογικές της λειτουργίες, β) η διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων (φυσικών οικοτόπων, ειδών και των ενδιαιτημάτων τους), και γ) η ρύθμιση των χρήσεων γης και των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, μέσω του καθορισμού ζωνών προστασίας, καθώς και η θέσπιση ειδικότερων μέτρων, ανά ζώνη προστασίας.

Υπάρχει ένα σημείο στο διάταγμα που πρέπει να αλλάξει και ένα άλλο που απαιτεί σαφή διευκρίνηση:
1. Στο άρθρο 6/α (26.11), άρθρο 7, παρ.3.α, και στο άρθρο 8/β, στην αναφορά των κατηγοριών στις Λιμενικές Ζώνες, να απαλειφθούν οι κατηγορίες, εμπορική, βιομηχανική και μαρίνες γιατί αντιβαίνουν με τις επιδιώξεις του υπο διαβούλευση ΠΔ. Οι τρεις αυτές κατηγορίες λιμενικών χρήσεων δεν συμβάλουν στην προστασία των οικοτόπων, στις οικολογικές λειτουργίες, στη βιώσιμη ανάπτυξη και στην εν γένει προστασία της Γυάρου. Η εμπορική και η βιομηχανική λιμενική λειτουργία προϋποθέτουν αντίστοιχες χρήσεις και δρόμους στην ενδοχώρα του λιμένος, δηλαδή στο χερσαίο τμήμα της Γυάρου, κάτι που σωστά απαγορεύεται στις προτεινόμενες ζώνες προστασίας. Οι μαρίνες, ως λιμενική λειτουργία, προσελκύουν μεγάλο αριθμό τουριστικών σκαφών και επισκεπτών, κάτι που αντιβαίνει με τις ζώνες παράκτιας προστασίας και τον έλεγχο θαλασσίων διαδρόμων κίνησης σκαφών. Θα είναι πρακτικά αδύνατο (από ποιον;) να εκλεχθεί η πορεία και ο αριθμός των τουριστικών σκαφών. Τέλος, στα ίδια ως άνω άρθρα να προστεθεί ήπιας στο «τουριστικής δραστηριότητας».
1. Στη Ζώνη ΖΠΦ-01, στο μεγαλύτερο χερσαίο τμήμα του νησιού, να γίνει σαφές ότι απαγορεύεται η εγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, όπως ανεμογεννητριών (Α/Γ) και φωτοβολταϊκών (Φ/ΚΩΝ), οι οποίες μπορεί να κατηγοριοποιηθούν ως εγκαταστάσεις εθνικής σημασίας ή/και ως συμβάλλουσες στη βιώσιμη ανάπτυξη οι οποίες μπορούν να υλοποιηθούν με απλό Π.Δ. (βλ. άρθρο 4). Είναι γνωστές οι καταστροφικές συνέπειες από τις παραπάνω εγκαταστάσεις στην «ακεραιότητα της προστατευόμενης περιοχής, ως προς τις οικολογικές της λειτουργίες», όπως ρητά αναφέρεται στις επιδιώξεις του υπο διαβούλευση ΠΔ. Για τους παραπάνω λόγους πρέπει να φύγει εντελώς το «εθνικής σημασίας».
Κωστής Χατζημιχάλης, Οικονομικός γεωγράφος, χωροτάκτης, Ομότιμος Καθηγητής, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, chadj@hua.gr
16 Ιουνίου 2025 στις 09:57 #11988
ΔΑΜΠΑΣΙΝΑ
Η Γυάρος δεν προσφέρεται για “εθνικής σημασίας” παρεμβάσεις

Στο υπό διαβούλευση Προεδρικό Διάταγμα για την προστασία της νήσου Γυάρου προβλέπεται, στο άρθρο 4, ότι μπορούν να πραγματοποιούνται έργα «εθνικής σημασίας» σε όλες τις ζώνες της προστατευόμενης περιοχής — αρκεί να χαρακτηριστούν έτσι από έναν Υπουργό.

Η πρόβλεψη αυτή αναιρεί στην πράξη την προστασία του νησιού. Ανοίγει τον δρόμο για έργα βιομηχανικής κλίμακας, όπως αιολικά πάρκα, πλωτά ή χερσαία, σε έναν από τους ελάχιστους παρθένους τόπους του Αιγαίου, με τεράστια ιστορική, περιβαλλοντική και συμβολική αξία.

Η Γυάρος είναι ορατή από πολλές περιοχές Natura και αρχαιολογικούς τόπους των Κυκλάδων: Άνδρος, Κέα, Κύθνος, Σύρος και άλλα Η αλλοίωσή της δεν αφορά μόνο το νησί — αφορά ολόκληρο το φυσικό και πολιτισμικό τοπίο του Δυτικού Αιγαίου.

Ζητάμε την πλήρη απαλοιφή της παραγράφου που επιτρέπει παρεμβάσεις «εθνικής σημασίας».
Η προστασία της Γυάρου είναι εθνικής σημασίας που πρέπει να προασπιστεί
16 Ιουνίου 2025 στις 09:57 #11990
ΜΑΝΩΛΗΣ ΜΠΑΜΠΟΥΣΗΣ
<h3>Παρατηρήσεις επί του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος για την Προστατευόμενη Περιοχή Βιοποικιλότητας της νήσου Γυάρου</h3>
Αντιρρήσεις ως προς την παράγραφο α του άρθρου 4
Η παράγραφος α του άρθρου 4 του σχεδίου Π.Δ. προβλέπει τη δυνατότητα υλοποίησης έργων «εθνικής σημασίας» σε όλες τις ζώνες της προστατευόμενης περιοχής, βάσει απλής υπουργικής απόφασης, σύμφωνα με την παρ. 1γ του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 ή την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977. Πρόκειται για ρύθμιση που αντιβαίνει στον σκοπό του διατάγματος και θέτει σε διακινδύνευση το καθεστώς προστασίας της νήσου.
Ζητούμε την πλήρη απαλοιφή της εν λόγω διάταξης για τους ακόλουθους λόγους:
1. Υπονόμευση του δεσμευτικού χαρακτήρα του Π.Δ.
 Η πρόβλεψη δυνατότητας υλοποίησης έργων «εθνικής σημασίας» μέσω υπουργικής απόφασης εισάγειγενική και αόριστη εξαίρεση, η οποία καθιστά το πλαίσιο προστασίας δυνητικά ανενεργό. Δεν εξασφαλίζεται καμία εγγύηση ότι τα έργα αυτά δεν θα έχουν άμεσες ή έμμεσες επιπτώσεις στη φυσική και πολιτισμική ακεραιότητα της περιοχής. Αντιθέτως, παρακάμπτεται ο βασικός σκοπός του Π.Δ., δηλαδή η προληπτική προστασία.
2. Η προστασία της νήσου συνιστά έργο εθνικής σημασίας καθαυτό
 Η Γυάρος αποτελεί μοναδικό φυσικό και ιστορικό τοπίο, τόπο μνήμης με ιδιαίτερη περιβαλλοντική και πολιτιστική αξία, θαλάσσιο και χερσαίο καταφύγιο είδους προτεραιότητας (Monachus monachus). Η διατήρηση του αδιατάρακτου χαρακτήρα της αποτελείύψιστο δημόσιο συμφέρον και δεν μπορεί να υποσκελίζεται από μελλοντικά έργα ασαφώς προσδιοριζόμενης «εθνικής σημασίας».
3. Κίνδυνος αλλοίωσης του τοπίου από έργα μεγάλης κλίμακας (π.χ. ΑΠΕ)
 Στην πράξη, παρόμοιες διατάξεις έχουν αξιοποιηθεί για την εγκατάστασηβιομηχανικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, χωρίς επαρκή αξιολόγηση των περιβαλλοντικών και τοπιακών συνεπειών. Η πρόβλεψη γενικής παρέκκλισης δύναται να οδηγήσει σε ανεπανόρθωτες βλάβες στο τοπίο και το οικοσύστημα.
4. Ευρύτερη σημασία της Γυάρου ως οπτικός και οικολογικός πόλος
 Η νήσος αποτελείκομβικό τοπίο του Δυτικού Αιγαίου, ορατό από πλήθος περιοχών NATURA (Άνδρος, Τήνος, Κέα, Κύθνος, Σύρος, Αλλων), αλλά και από ιστορικούς και αρχαιολογικούς χώρους. Η προστασία του τοπίου τεκμαίρεται ρητά από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Τοπίου (Φλωρεντία, 2000), την οποία η Ελλάδα έχει κυρώσει με τον ν. 3827/2010.
5. Ζήτημα συνταγματικότητας και διεθνών δεσμεύσεων
 Η προτεινόμενη διάταξη προσκρούει:
- στοάρθρο 24 του Συντάγματος, που θεσπίζει την υποχρέωση ουσιαστικής προστασίας του περιβάλλοντος,
- στηνΟδηγία 92/43/ΕΟΚ περί οικοτόπων και ειδών,
- στις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας βάσει κυρωμένων συμβάσεων.
<h3>Πρόταση</h3>
Να απαλειφθεί πλήρως η παράγραφος α του άρθρου 4, προκειμένου το καθεστώς προστασίας της νήσου Γυάρου να παραμείνει ουσιαστικό, αποτελεσματικό και συνταγματικά θεμελιωμένο.

Μανώλης Μπαμπούσης
Ομότιμος καθηγητής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών
16 Ιουνίου 2025 στις 09:56 #11991
Παρασκευή Λεοντοπούλου
Τα έργα “εθνικής σημασίας” που σχεδιάστηκαν για τη Γυάρο δεν θεωρώ ότι συνδέονται με το σεβασμό στην ιστορική μνήμη της Γυάρου και την αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής της.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:56 #11992
Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 1650/86, ως περιβάλλον ορίζεται: «το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα της ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες». Δηλαδή, η οικολογική ισορροπία και η ιστορική παράδοση είναι αλληλένδετα.
Η περίπτωση της Γυάρου είναι ξεχωριστή διότι στο νησί αυτό συναντήθηκε η ιστορία με ένα σημαντικό οικοσύστημα. Το νησί που αποτελεί «ζωντανή μαρτυρία των αγώνων του ελληνικού λαού για ελευθερία και δημοκρατία» όπως περιγράφεται επίσημα στο ΦΕΚ 1680/Β/2001 με το οποίο χαρακτηρίστηκε η Γυάρος ως ιστορικός τόπος, τυγχάνει να είναι και ένας οικολογικός παράδεισος, ουσιαστικά ανέγγιχτος από το χρόνο και, έως σήμερα, από την ανθρώπινη απληστία. Η προστασία της θα έπρεπε να είναι καθολική, χωρίς αστερίσκους και παραθυράκια, ούτως ώστε να την παραδώσουμε ανέπαφη στις επόμενες γενιές. Έχουμε τη δυνατότητα να αφήσουμε ένα νησί ανέγγιχτο στο διηνεκές. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προεδρικού διατάγματος δίνει την ευκαιρία να τεθούν γερές βάσεις προς αυτή την κατεύθυνση.
Η πράξη “Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000”- ΕΠΜ 8α: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (μέρους)» εντάχθηκε σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα το 2016. Το 2019 υπογράφηκε η σχετική σύμβαση και το 2023 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση η μελέτη που εκπονήθηκε. Έκτοτε χρειάστηκαν άλλα δύο χρόνια για να τεθεί σε διαβούλευση το σχέδιο του Π.Δ., μόνο για τη Γυάρο, και όχι για όλη την περιοχή μελέτης η οποία περιλάμβανε και τις περιοχές NATURA της Σύρου και νησίδων. Χρειάστηκε μια δεκαετία για να συζητάμε σήμερα μόνο για το σχέδιο του Π.Δ. για την περιοχή της Γυάρου. Σε κάθε περίπτωση δεν μπορούμε παρά να χαιρετίσουμε το γεγονός. Το υπό διαβούλευση σχέδιο του Π.Δ. έχει προκύψει σε συνέχεια μιας ιδιαίτερα αξιόλογης μελέτης (τουλάχιστον όπως την είδαμε όταν είχε τεθεί σε διαβούλευση το 2023) η οποία αν και περιείχε κάποια σημεία που έχρηζαν αλλαγής, ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις, αποτελούσε μια πολύ καλή βάση συζήτησης με σοβαρή επιστημονική τεκμηρίωση. Τότε ο σύλλογός μας (το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου) είχε καταθέσει συγκεκριμένες και αναλυτικές προτάσεις ως προς τα σημεία που, κατά τη γνώμη μας, έχριζαν αλλαγών.
Ειδικά για τη Γυάρο, είχαμε κρίνει ότι οι προτάσεις της μελέτης ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση. Έτσι οι παρατηρήσεις μας είχαν επικεντρωθεί στην πιθανότητα τοποθέτησης των 77 ανεμογεννητριών για τις οποίες είχαν ήδη εκδοθεί άδειες παραγωγού. Παρά το γεγονός ότι η ΕΠΜ δεν προέβλεπε ως επιτρεπόμενη χρήση την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, το αντίθετο μάλιστα: αναγνώριζε ως τη σημαντικότερη απειλή υψηλής έντασης για τη Γυάρο τον σχεδιασμό αιολικού πάρκου, θεωρήσαμε σκόπιμο να επισημάνουμε το θέμα στις παρατηρήσεις που καταθέσαμε. Συγκεκριμένα είχαμε αναφέρει τα εξής:
«Για τη Γυάρο, σχεδιάζεται η εγκατάσταση μεγάλου αριθμού (77) ανεμογεννητριών, τεραστίου μεγέθους, που ουσιαστικά θα μετατρέψουν ολόκληρο το νησί σε εργοστάσιο/εργοτάξιο. Στο Γεωπληροφοριακό Σύστημα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας παρουσιάζονται τα σημεία της σχεδιαζόμενης τοποθέτησης των ανεμογεννητριών… Είναι σαφές, ότι τα μόνα κριτήρια που δεν έχουν ληφθεί υπόψη κατά το σχεδιασμό αυτό είναι η προστασία του περιβάλλοντος και της ιστορικής κληρονομιάς. Αντιθέτως το κριτήριο που προδήλως αποτελεί την κινητήριο δύναμη ενός τέτοιου σχεδιασμού είναι το πρόσκαιρο ιδιωτικό όφελος.
Ήδη έχουν δοθεί σχετικές εγκρίσεις για την τοποθέτηση των πρόδρομων ανεμολογικών ιστών για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί.
Θεωρώντας ότι η τεκμηρίωση της ΕΠΜ για την πλήρη ασυμβατότητα των ανεμογεννητριών με το προστατευτέο αντικείμενο της Γυάρου είναι επαρκέστατη, προτείνουμε να περιληφθεί στο σχέδιο η ρητή και οριστική απαγόρευση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στο νησί ανεξαρτήτως των όποιων προβλέψεων σε άλλα νομοθετήματα γιατί η εγκατάστασή τους δεν θα θέσει απλώς σε κίνδυνο το προστατευτέο αντικείμενο και το οικοσύστημα αλλά στην κυριολεξία θα μεταβάλλει καταστρεπτικά και δια παντός τη φυσιογνωμία του νησιού με ανεξέλεγκτη οδοποιία μαζικής κλίμακας, μπάζα εκσκαφών, φυτεμένες τεράστιες τσιμεντένιες βάσεις, λιμενικά έργα, υποστηρικτικά κτίρια, γραμμές μεταφοράς αλλά και αυτές τις ίδιες τις ανεμογεννήτριες των 150 μέτρων που θα στέκουν επιβλητικά στη μέση των Κυκλάδων ως μνημείο της ανθρώπινης απληστίας. Η συμπερίληψη της απαγόρευσης αυτής είναι υψίστης σημασίας.
Επισημάνουμε ότι για την GR4220033 – “Νήσος Γυάρος & Θαλάσσια Ζώνη”, η ΕΠΜ αναγνωρίζει ως σημαντικότερη απειλή υψηλής έντασης τον σχεδιασμό αιολικού πάρκου (D01) (σελ.114, κεφ 3Α)».
Έκτοτε, προέκυψε και η ισχυρή βούληση της κυβέρνησης για την τοποθέτηση υπεράκτιων ανεμογεννητριών στην θαλάσσια περιοχή της Γυάρου. Μια σημαντική, ιδιαίτερα θετική, στιγμή του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου αποτέλεσε η ομόφωνη γνωμοδότηση του όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 28/10-07-2024 Συνεδρία του (Θέμα 3ο) σύμφωνα με την οποία, αρχικά, δεν εγκρίθηκε η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων για την θαλάσσια περιοχή της Γυάρου επειδή η προτεινόμενη εν δυνάμει Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων βόρεια, δυτικά και νότια της νήσου βρίσκεται σε άμεση οπτική επαφή με τον κηρυγμένο Ιστορικό Τόπο της Γυάρου και δεν συνάδει με τον ιστορικό της χαρακτήρα [απόφαση Υπουργού Πολιτισμού κας Λίνας Μενδώνη με τίτλο «Έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» με την οποία εξαιρέθηκε η περιοχή της Γυάρου (ΑΔΑ: ΕΖΗΞ46ΝΚΟΤ-ΒΞΞ)].
Όμως, ήταν τόσο ισχυρή η βούληση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την τοποθέτηση ανεμογεννητριών στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου (Εθνικό πρόγραμμα γαρ) που κατέθεσε Αίτησης Θεραπείας κατά αυτής της απόφασης της Υπουργού Πολιτισμού. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο με ομόφωνη γνωμοδότηση του, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 35/04-09-2024 Συνεδρία του (Θέμα 1ο), αναιρώντας τον εαυτό του σε μόλις δυο μήνες από την απορριπτική του γνωμοδότηση, ενέκρινε τελικά την τοποθέτηση θαλάσσιων ανεμογεννητριών στη δυτική θαλάσσια περιοχή της Γυάρου. Έτσι εκδόθηκε η απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού με τίτλο «Αποδοχή της κατατεθείσας από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αίτησης Θεραπείας της ΥΠΠΟ/343876/02.08.2024 (ΑΔΑ: ΕΖΗΞ46ΝΚΟΤΒΞΞ) Υπουργικής Απόφασης έγκρισης της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» [ΑΔΑ: ΨΙΥΖ46ΝΚΟΤ-Υ7Ο], πετώντας στον κάλαθο των αχρήστων την ιστορικότητα της Γυάρου προκειμένου να πραγματοποιηθεί ένα «Εθνικό πρόγραμμα» που θα γεμίσει με χρήμα ιδιωτικές τσέπες.
Οι επιτρεπόμενες χρήσεις καθώς και τα σχετικά τα μέτρα προστασίας που θα θεσμοθετηθούν με το υπό διαβούλευση Π.Δ. θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τη νομοθεσία (Ν.1650/80, ΠΔ 59/18, Ν.4685/20) καθώς και με τα ευρήματα και τις προτάσεις της ΕΠΜ. Με την από 17.02.2023 ανακοίνωση της η ανάδοχος εταιρεία είχε διευκρινίσει ότι: «Οι χρήσεις που προβλέπονται για κάθε Ζώνη περιλαμβάνονται στον Νόμο 4685/2020. Οι μελετητές, δεν μπορούν να προσθέσουν χρήσεις που δεν προβλέπονται στον Νόμο. Μπορούν μόνο να αφαιρέσουν, ή να τις επιτρέπουν υπό όρους».
Σύμφωνα με το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο οριοθετείται η προστατευόμενη περιοχή και οι ζώνες προστασίας (ΖΑΠΦ, ΖΠΦ, ΖΔΟΕ, ΖΒΔΦΠ) [άρθρα 2 και 3] και καθορίζονται οι επιτρεπόμενες ειδικές κατηγορίες χρήσεων κάθε Ζώνης της Προστατευόμενης Περιοχής [άρθρα 5 έως 8]. Τα άρθρα αυτά θεωρούμε ότι κινούνται προς τη θετική κατεύθυνση. Όμως υπάρχει και το άρθρο 4 το οποίο φέρει τον τίτλο «Γενικές ρυθμίσεις προστασίας» σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ των άλλων, σε όλες τις ζώνες προστασίας επιτρέπονται «έργα εθνικής σημασίας, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ή την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245)» [παρ. 1α του αρ. 4].
Είναι σαφές ότι αυτή η διάταξη (αρ. 4 παρ.1α), καθιστά δυνατό να επιτραπούν χρήσεις μη προβλεπόμενες από τη νομοθεσία για τις επιμέρους ζώνες (Π.Δ. 59/18). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ορίζεται ότι: «Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από αίτημα του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού, δύνανται να χαρακτηρίζονται έργα και δραστηριότητες ως έργα εθνικής σημασίας, ιδίως εάν πρόκειται για έργα συγχρηματοδοτούμενα από Διαρθρωτικά Ταμεία και ευρωπαϊκά προγράμματα, για έργα που απαιτούνται για την επείγουσα συμμόρφωση με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, για έργα που αφορούν λόγους δημόσιας υγείας» ενώ με την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245) ορίζεται ότι: «Έργα εθνικού επιπέδου, κατά τας διατάξεις περί εκτελέσεως των δημοσίων έργων, είναι τα δι’ αποφάσεως του Υπουργού Δημοσίων ‘Έργων οριζόμενα». Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε έργα λάβουν το χαρακτηρισμό «εθνικής σημασίας» με απλές υπουργικές αποφάσεις, θα μπορούν να παρακάμπτουν το προστατευτικό πλαίσιο που επιχειρείται να τεθεί με το ίδιο το υπό διαβούλευση Π.Δ. και να υλοποιούνται κανονικά ανεξάρτητα από την επίδρασή τους στους οικότοπους και στα προστατευτέα αντικείμενα ή στην ιστορική διάσταση του νησιού. Κάτι τέτοιο, προφανώς, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το άρθρο 1 του ίδιου του υπό διαβούλευση Π.Δ., σύμφωνα με το οποίο:
«1. Σκοπός του παρόντος είναι η προστασία και διαχείριση του τοπίου ως φυσικής κληρονομιάς και πολύτιμου εθνικού φυσικού πόρου της Περιοχής Προστασίας Βιοποικιλότητας «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη», η οποία διακρίνεται για τη σημαντική οικολογική, φυτογεωγραφική, ζωολογική, αισθητική, επιστημονική και ιστορική της αξία (εφεξής «Προστατευόμενη Περιοχή νήσου Γυάρου» με κωδικό «ELBA42233»)
2. Ειδικότερα, επιδιώκεται:
α) η προστασία της ακεραιότητας της προστατευόμενης περιοχής, ως προς τις οικολογικές της λειτουργίες, β) η διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων (φυσικών οικοτόπων, ειδών και των ενδιαιτημάτων τους),
γ) η ρύθμιση των χρήσεων γης και των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, μέσω του καθορισμού ζωνών προστασίας, καθώς και η θέσπιση ειδικότερων μέτρων, ανά ζώνη προστασίας».
Δηλαδή, η παρ. 1α του άρθρου 4 θέτει τη βάση για την άρση του προστατευτικού πλαισίου κατά τη βούληση του εκάστοτε υπουργού και, μάλιστα, με πολύ απλή διαδικασία.
Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι, ήδη, η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου αποτελεί «Εθνικό πρόγραμμα» (έτσι αναφέρεται στις σχετικές αποφάσεις). Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι θα «βαφτιστεί» από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και «Εθνικής σημασίας». Άλλωστε, έως και Αίτηση Θεραπείας άσκησε (φανταζόμαστε και πιέσεις προς τα μέλη του ΚΑΣ) προκειμένου να πάρει το «πράσινο αρχαιολογικό φως» για την υλοποίηση του έργου.
Μετά τα ανωτέρω, οι προτάσεις για το σχέδιο του υπό διαβούλευση Π.Δ. έχουν ως εξής:
1. Η παρ. 1α του άρθρου 4 θα πρέπει να διαγραφεί. Σε περίπτωση που το σημείο αυτό παραμείνει να διατυπωθεί ρητά ότι τα έργα και οι δραστηριότητες εθνικής σημασίας που θα μπορούν να υλοποιηθούν στη Γυάρο, στις νησίδες της και στις θαλάσσιες ζώνες τις οποίες καλύπτει το Π.Δ., θα αφορούν αποκλειστικά και μόνο λόγους δημόσιας υγείας.
2. Η ισχυρή μας επιθυμία για την ματαίωση των σχεδίων για την ανάπτυξη Υπεράκτιου Αιολικού Πάρκου στη Γυάρο είναι δεδομένη. Δεν έχουμε στοιχεία για την πιθανή χωροθέτηση του (απόσταση από το νησί, περίγραμμα θαλάσσιας έκτασης, κλπ). Ζητούμε τη σαφή αναφορά στο Π.Δ. ότι απαγορεύεται η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών πάρκων στις θαλάσσιες ζώνες ΖΑΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΖΔΟΕ-01 της Γυάρου καθώς και η κατασκευή στη χερσαία περιοχή της Γυάρου και των νησίδων της τυχόν συνοδών έργων, απαραίτητων για τη λειτουργία των αιολικών. Σημειώνουμε, ότι, αν γίνει δεκτή η ανωτέρω πρότασή μας (σημείο 1) δεν θα χρειάζεται κάποια περαιτέρω αναφορά.
3. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι αναστέλλεται κάθε διαδικασία για την τοποθέτηση των ανεμογεννητριών για τις οποίες έχουν εκδοθεί άδειες παραγωγού. Οι άδειες παραγωγού θα πρέπει να ακυρωθούν.
4. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι οι ανεμολογικοί ιστοί για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας εγκατάστασης των ανεμογεννητριών θα πρέπει να αποξηλωθούν και να απομακρυνθούν.
5. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2α εντός της ΖΠΦ-02 είναι επιτρεπτή η ειδική χρήση (26.11) «Λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες» για την οποία αναφέρεται ότι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου». Επειδή ενδεχομένως να υπάρξουν στο μέλλον διχογνωμίες και παρερμηνείες σχετικά με το αν αυτή η διατύπωση αποκλείει κάθε άλλη λιμενική χρήση, προτείνουμε να διατυπωθεί ακριβέστερα μιας και η προφανής πρόθεση του νομοθέτη είναι να επιτρέψει τις λιμενικές ζώνες αποκλειστικά και μόνο για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Η διατύπωση θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται μόνο η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου, αποκλειόμενης οποιασδήποτε άλλης δυνατότητας λιμενικών ζωνών».
6. Αντίστοιχες διατυπώσεις με το ανωτέρω σημείο θα πρέπει να γίνουν σε όλες τις περιπτώσεις που επιλέγεται η χρήση (26.11) [στο άρθρο 6 παρ.3, στο άρθρο 7 σημείο (α) και στο άρθρο 8 σημείο (β)]
Κλείνοντας θα πρέπει να τονίσουμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να εκδοθούν άμεσα και τα υπόλοιπα Π.Δ. για το σύνολο της περιοχής μελέτης ΕΠΜ-8α (νήσος Σύρος και νησίδες) αλλά και το σύνολο των αντίστοιχων διαταγμάτων για όλες τις περιοχές NATURA της Ελλάδας. Η καθυστέρηση έχει καταστροφικές και ανεπανόρθωτες συνέπειες.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:51 #11993
Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 1650/86, ως περιβάλλον ορίζεται: «το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα της ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες». Δηλαδή, η οικολογική ισορροπία και η ιστορική παράδοση είναι αλληλένδετα.

Η περίπτωση της Γυάρου είναι ξεχωριστή διότι στο νησί αυτό συναντήθηκε η ιστορία με ένα σημαντικό οικοσύστημα. Το νησί που αποτελεί «ζωντανή μαρτυρία των αγώνων του ελληνικού λαού για ελευθερία και δημοκρατία» όπως περιγράφεται επίσημα στο ΦΕΚ 1680/Β/2001 με το οποίο χαρακτηρίστηκε η Γυάρος ως ιστορικός τόπος, τυγχάνει να είναι και ένας οικολογικός παράδεισος, ουσιαστικά ανέγγιχτος από το χρόνο και, έως σήμερα, από την ανθρώπινη απληστία. Η προστασία της θα έπρεπε να είναι καθολική, χωρίς αστερίσκους και παραθυράκια, ούτως ώστε να την παραδώσουμε ανέπαφη στις επόμενες γενιές. Έχουμε τη δυνατότητα να αφήσουμε ένα νησί ανέγγιχτο στο διηνεκές. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προεδρικού διατάγματος δίνει την ευκαιρία να τεθούν γερές βάσεις προς αυτή την κατεύθυνση.

Η πράξη “Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000”- ΕΠΜ 8α: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (μέρους)» εντάχθηκε σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα το 2016. Το 2019 υπογράφηκε η σχετική σύμβαση και το 2023 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση η μελέτη που εκπονήθηκε. Έκτοτε χρειάστηκαν άλλα δύο χρόνια για να τεθεί σε διαβούλευση το σχέδιο του Π.Δ., μόνο για τη Γυάρο, και όχι για όλη την περιοχή μελέτης η οποία περιλάμβανε και τις περιοχές NATURA της Σύρου και νησίδων. Χρειάστηκε μια δεκαετία για να συζητάμε σήμερα μόνο για το σχέδιο του Π.Δ. για την περιοχή της Γυάρου. Σε κάθε περίπτωση δεν μπορούμε παρά να χαιρετίσουμε το γεγονός. Το υπό διαβούλευση σχέδιο του Π.Δ. έχει προκύψει σε συνέχεια μιας ιδιαίτερα αξιόλογης μελέτης (τουλάχιστον όπως την είδαμε όταν είχε τεθεί σε διαβούλευση το 2023) η οποία αν και περιείχε κάποια σημεία που έχρηζαν αλλαγής, ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις, αποτελούσε μια πολύ καλή βάση συζήτησης με σοβαρή επιστημονική τεκμηρίωση. Τότε ο σύλλογός μας (το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου) είχε καταθέσει συγκεκριμένες και αναλυτικές προτάσεις ως προς τα σημεία που, κατά τη γνώμη μας, έχριζαν αλλαγών.

Ειδικά για τη Γυάρο, είχαμε κρίνει ότι οι προτάσεις της μελέτης ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση. Έτσι οι παρατηρήσεις μας είχαν επικεντρωθεί στην πιθανότητα τοποθέτησης των 77 ανεμογεννητριών για τις οποίες είχαν ήδη εκδοθεί άδειες παραγωγού. Παρά το γεγονός ότι η ΕΠΜ δεν προέβλεπε ως επιτρεπόμενη χρήση την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, το αντίθετο μάλιστα: αναγνώριζε ως τη σημαντικότερη απειλή υψηλής έντασης για τη Γυάρο τον σχεδιασμό αιολικού πάρκου, θεωρήσαμε σκόπιμο να επισημάνουμε το θέμα στις παρατηρήσεις που καταθέσαμε. Συγκεκριμένα είχαμε αναφέρει τα εξής:

«Για τη Γυάρο, σχεδιάζεται η εγκατάσταση μεγάλου αριθμού (77) ανεμογεννητριών, τεραστίου μεγέθους, που ουσιαστικά θα μετατρέψουν ολόκληρο το νησί σε εργοστάσιο/εργοτάξιο. Στο Γεωπληροφοριακό Σύστημα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας παρουσιάζονται τα σημεία της σχεδιαζόμενης τοποθέτησης των ανεμογεννητριών… Είναι σαφές, ότι τα μόνα κριτήρια που δεν έχουν ληφθεί υπόψη κατά το σχεδιασμό αυτό είναι η προστασία του περιβάλλοντος και της ιστορικής κληρονομιάς. Αντιθέτως το κριτήριο που προδήλως αποτελεί την κινητήριο δύναμη ενός τέτοιου σχεδιασμού είναι το πρόσκαιρο ιδιωτικό όφελος.

Ήδη έχουν δοθεί σχετικές εγκρίσεις για την τοποθέτηση των πρόδρομων ανεμολογικών ιστών για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί.

Θεωρώντας ότι η τεκμηρίωση της ΕΠΜ για την πλήρη ασυμβατότητα των ανεμογεννητριών με το προστατευτέο αντικείμενο της Γυάρου είναι επαρκέστατη, προτείνουμε να περιληφθεί στο σχέδιο η ρητή και οριστική απαγόρευση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στο νησί ανεξαρτήτως των όποιων προβλέψεων σε άλλα νομοθετήματα γιατί η εγκατάστασή τους δεν θα θέσει απλώς σε κίνδυνο το προστατευτέο αντικείμενο και το οικοσύστημα αλλά στην κυριολεξία θα μεταβάλλει καταστρεπτικά και δια παντός τη φυσιογνωμία του νησιού με ανεξέλεγκτη οδοποιία μαζικής κλίμακας, μπάζα εκσκαφών, φυτεμένες τεράστιες τσιμεντένιες βάσεις, λιμενικά έργα, υποστηρικτικά κτίρια, γραμμές μεταφοράς αλλά και αυτές τις ίδιες τις ανεμογεννήτριες των 150 μέτρων που θα στέκουν επιβλητικά στη μέση των Κυκλάδων ως μνημείο της ανθρώπινης απληστίας. Η συμπερίληψη της απαγόρευσης αυτής είναι υψίστης σημασίας.

Επισημάνουμε ότι για την GR4220033 – “Νήσος Γυάρος & Θαλάσσια Ζώνη”, η ΕΠΜ αναγνωρίζει ως σημαντικότερη απειλή υψηλής έντασης τον σχεδιασμό αιολικού πάρκου (D01) (σελ.114, κεφ 3Α)».

Έκτοτε, προέκυψε και η ισχυρή βούληση της κυβέρνησης για την τοποθέτηση υπεράκτιων ανεμογεννητριών στην θαλάσσια περιοχή της Γυάρου. Μια σημαντική, ιδιαίτερα θετική, στιγμή του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου αποτέλεσε η ομόφωνη γνωμοδότηση του όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 28/10-07-2024 Συνεδρία του (Θέμα 3ο) σύμφωνα με την οποία, αρχικά, δεν εγκρίθηκε η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων για την θαλάσσια περιοχή της Γυάρου επειδή η προτεινόμενη εν δυνάμει Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων βόρεια, δυτικά και νότια της νήσου βρίσκεται σε άμεση οπτική επαφή με τον κηρυγμένο Ιστορικό Τόπο της Γυάρου και δεν συνάδει με τον ιστορικό της χαρακτήρα [απόφαση Υπουργού Πολιτισμού κας Λίνας Μενδώνη με τίτλο «Έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» με την οποία εξαιρέθηκε η περιοχή της Γυάρου (ΑΔΑ: ΕΖΗΞ46ΝΚΟΤ-ΒΞΞ)].

Όμως, ήταν τόσο ισχυρή η βούληση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την τοποθέτηση ανεμογεννητριών στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου (Εθνικό πρόγραμμα γαρ) που κατέθεσε Αίτησης Θεραπείας κατά αυτής της απόφασης της Υπουργού Πολιτισμού. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο με ομόφωνη γνωμοδότηση του, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 35/04-09-2024 Συνεδρία του (Θέμα 1ο), αναιρώντας τον εαυτό του σε μόλις δυο μήνες από την απορριπτική του γνωμοδότηση, ενέκρινε τελικά την τοποθέτηση θαλάσσιων ανεμογεννητριών στη δυτική θαλάσσια περιοχή της Γυάρου. Έτσι εκδόθηκε η απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού με τίτλο «Αποδοχή της κατατεθείσας από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αίτησης Θεραπείας της ΥΠΠΟ/343876/02.08.2024 (ΑΔΑ: ΕΖΗΞ46ΝΚΟΤΒΞΞ) Υπουργικής Απόφασης έγκρισης της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» [ΑΔΑ: ΨΙΥΖ46ΝΚΟΤ-Υ7Ο], πετώντας στον κάλαθο των αχρήστων την ιστορικότητα της Γυάρου προκειμένου να πραγματοποιηθεί ένα «Εθνικό πρόγραμμα» που θα γεμίσει με χρήμα ιδιωτικές τσέπες.

Οι επιτρεπόμενες χρήσεις καθώς και τα σχετικά τα μέτρα προστασίας που θα θεσμοθετηθούν με το υπό διαβούλευση Π.Δ. θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τη νομοθεσία (Ν.1650/80, ΠΔ 59/18, Ν.4685/20) καθώς και με τα ευρήματα και τις προτάσεις της ΕΠΜ. Με την από 17.02.2023 ανακοίνωση της η ανάδοχος εταιρεία είχε διευκρινίσει ότι: «Οι χρήσεις που προβλέπονται για κάθε Ζώνη περιλαμβάνονται στον Νόμο 4685/2020. Οι μελετητές, δεν μπορούν να προσθέσουν χρήσεις που δεν προβλέπονται στον Νόμο. Μπορούν μόνο να αφαιρέσουν, ή να τις επιτρέπουν υπό όρους».

Σύμφωνα με το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο οριοθετείται η προστατευόμενη περιοχή και οι ζώνες προστασίας (ΖΑΠΦ, ΖΠΦ, ΖΔΟΕ, ΖΒΔΦΠ) [άρθρα 2 και 3] και καθορίζονται οι επιτρεπόμενες ειδικές κατηγορίες χρήσεων κάθε Ζώνης της Προστατευόμενης Περιοχής [άρθρα 5 έως 8]. Τα άρθρα αυτά θεωρούμε ότι κινούνται προς τη θετική κατεύθυνση. Όμως υπάρχει και το άρθρο 4 το οποίο φέρει τον τίτλο «Γενικές ρυθμίσεις προστασίας» σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ των άλλων, σε όλες τις ζώνες προστασίας επιτρέπονται «έργα εθνικής σημασίας, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ή την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245)» [παρ. 1α του αρ. 4].

Είναι σαφές ότι αυτή η διάταξη (αρ. 4 παρ.1α), καθιστά δυνατό να επιτραπούν χρήσεις μη προβλεπόμενες από τη νομοθεσία για τις επιμέρους ζώνες (Π.Δ. 59/18). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ορίζεται ότι: «Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από αίτημα του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού, δύνανται να χαρακτηρίζονται έργα και δραστηριότητες ως έργα εθνικής σημασίας, ιδίως εάν πρόκειται για έργα συγχρηματοδοτούμενα από Διαρθρωτικά Ταμεία και ευρωπαϊκά προγράμματα, για έργα που απαιτούνται για την επείγουσα συμμόρφωση με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, για έργα που αφορούν λόγους δημόσιας υγείας» ενώ με την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245) ορίζεται ότι: «Έργα εθνικού επιπέδου, κατά τας διατάξεις περί εκτελέσεως των δημοσίων έργων, είναι τα δι’ αποφάσεως του Υπουργού Δημοσίων ‘Έργων οριζόμενα». Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε έργα λάβουν το χαρακτηρισμό «εθνικής σημασίας» με απλές υπουργικές αποφάσεις, θα μπορούν να παρακάμπτουν το προστατευτικό πλαίσιο που επιχειρείται να τεθεί με το ίδιο το υπό διαβούλευση Π.Δ. και να υλοποιούνται κανονικά ανεξάρτητα από την επίδρασή τους στους οικότοπους και στα προστατευτέα αντικείμενα ή στην ιστορική διάσταση του νησιού. Κάτι τέτοιο, προφανώς, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το άρθρο 1 του ίδιου του υπό διαβούλευση Π.Δ., σύμφωνα με το οποίο:

«1. Σκοπός του παρόντος είναι η προστασία και διαχείριση του τοπίου ως φυσικής κληρονομιάς και πολύτιμου εθνικού φυσικού πόρου της Περιοχής Προστασίας Βιοποικιλότητας «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη», η οποία διακρίνεται για τη σημαντική οικολογική, φυτογεωγραφική, ζωολογική, αισθητική, επιστημονική και ιστορική της αξία (εφεξής «Προστατευόμενη Περιοχή νήσου Γυάρου» με κωδικό «ELBA42233»)
1. Ειδικότερα, επιδιώκεται:
α) η προστασία της ακεραιότητας της προστατευόμενης περιοχής, ως προς τις οικολογικές της λειτουργίες, β) η διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων (φυσικών οικοτόπων, ειδών και των ενδιαιτημάτων τους),

γ) η ρύθμιση των χρήσεων γης και των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, μέσω του καθορισμού ζωνών προστασίας, καθώς και η θέσπιση ειδικότερων μέτρων, ανά ζώνη προστασίας».

Δηλαδή, η παρ. 1α του άρθρου 4 θέτει τη βάση για την άρση του προστατευτικού πλαισίου κατά τη βούληση του εκάστοτε υπουργού και, μάλιστα, με πολύ απλή διαδικασία.

Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι, ήδη, η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου αποτελεί «Εθνικό πρόγραμμα» (έτσι αναφέρεται στις σχετικές αποφάσεις). Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι θα «βαφτιστεί» από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και «Εθνικής σημασίας». Άλλωστε, έως και Αίτηση Θεραπείας άσκησε (φανταζόμαστε και πιέσεις προς τα μέλη του ΚΑΣ) προκειμένου να πάρει το «πράσινο αρχαιολογικό φως» για την υλοποίηση του έργου.

Μετά τα ανωτέρω, οι προτάσεις για το σχέδιο του υπό διαβούλευση Π.Δ. έχουν ως εξής:
1. Η παρ. 1α του άρθρου 4 θα πρέπει να διαγραφεί. Σε περίπτωση που το σημείο αυτό παραμείνει να διατυπωθεί ρητά ότι τα έργα και οι δραστηριότητες εθνικής σημασίας που θα μπορούν να υλοποιηθούν στη Γυάρο, στις νησίδες της και στις θαλάσσιες ζώνες τις οποίες καλύπτει το Π.Δ., θα αφορούν αποκλειστικά και μόνο λόγους δημόσιας υγείας.
2. Η ισχυρή μας επιθυμία για την ματαίωση των σχεδίων για την ανάπτυξη Υπεράκτιου Αιολικού Πάρκου στη Γυάρο είναι δεδομένη. Δεν έχουμε στοιχεία για την πιθανή χωροθέτηση του (απόσταση από το νησί, περίγραμμα θαλάσσιας έκτασης, κλπ). Ζητούμε τη σαφή αναφορά στο Π.Δ. ότι απαγορεύεται η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών πάρκων στις θαλάσσιες ζώνες ΖΑΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΖΔΟΕ-01 της Γυάρου καθώς και η κατασκευή στη χερσαία περιοχή της Γυάρου και των νησίδων της τυχόν συνοδών έργων, απαραίτητων για τη λειτουργία των αιολικών. Σημειώνουμε, ότι, αν γίνει δεκτή η ανωτέρω πρότασή μας (σημείο 1) δεν θα χρειάζεται κάποια περαιτέρω αναφορά.
3. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι αναστέλλεται κάθε διαδικασία για την τοποθέτηση των ανεμογεννητριών για τις οποίες έχουν εκδοθεί άδειες παραγωγού. Οι άδειες παραγωγού θα πρέπει να ακυρωθούν.
4. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι οι ανεμολογικοί ιστοί για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας εγκατάστασης των ανεμογεννητριών θα πρέπει να αποξηλωθούν και να απομακρυνθούν.
5. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2α εντός της ΖΠΦ-02 είναι επιτρεπτή η ειδική χρήση (26.11) «Λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες» για την οποία αναφέρεται ότι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου». Επειδή ενδεχομένως να υπάρξουν στο μέλλον διχογνωμίες και παρερμηνείες σχετικά με το αν αυτή η διατύπωση αποκλείει κάθε άλλη λιμενική χρήση, προτείνουμε να διατυπωθεί ακριβέστερα μιας και η προφανής πρόθεση του νομοθέτη είναι να επιτρέψει τις λιμενικές ζώνες αποκλειστικά και μόνο για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Η διατύπωση θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται μόνο η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου, αποκλειόμενης οποιασδήποτε άλλης δυνατότητας λιμενικών ζωνών».
6. Αντίστοιχες διατυπώσεις με το ανωτέρω σημείο θα πρέπει να γίνουν σε όλες τις περιπτώσεις που επιλέγεται η χρήση (26.11) [στο άρθρο 6 παρ.3, στο άρθρο 7 σημείο (α) και στο άρθρο 8 σημείο (β)]
Κλείνοντας θα πρέπει να τονίσουμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να εκδοθούν άμεσα και τα υπόλοιπα Π.Δ. για το σύνολο της περιοχής μελέτης ΕΠΜ-8α (νήσος Σύρος και νησίδες) αλλά και το σύνολο των αντίστοιχων διαταγμάτων για όλες τις περιοχές NATURA της Ελλάδας. Η καθυστέρηση έχει καταστροφικές και ανεπανόρθωτες συνέπειες.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:50 #11994
Ειρήνη Συμεωνίδου
<ul class=”hd_n P_0 M_0 p_R” role=”grid” data-test-id=”infinite-scroll-rows” aria-readonly=”true”>
<li class=”p_a T_0 L_0 R_0″ role=”rowgroup” data-test-id=”infinite-scroll-ROW”>
<div id=”pf6″ class=”dp-page-outer”>
<div class=”dp-page-inner”>
<div id=”pg-6pf6″ class=”pf pg-6w0 pg-6h0″ data-page-no=”6″>
<div class=”pc pg-6pc6 pg-6w0 pg-6h0″>
<div class=”c pg-6×0 pg-6y1 pg-6w2 pg-6h2″>
<div class=”t pg-6m0 pg-6×2 pg-6h4 pg-6y14 pg-6ff3 pg-6fs1 pg-6fc0 pg-6sc0 pg-6ls0 pg-6ws0″>1. Η παρ. 1α του άρθρου 4 θα πρέπει να διαγραφεί. Σε περίπτωση που το σημείο αυτό παραμείνει να διατυπωθεί ρητά ότι τα έργα και οι δραστηριότητες εθνικής σημασίας που θα μπορούν να υλοποιηθούν στη Γυάρο, στις νησίδες της και στις θαλάσσιες ζώνες τις οποίες καλύπτειτο Π.Δ., θα αφορούν αποκλειστικά και μόνο λόγους δημόσιας υγείας.</div>
<div class=”t pg-6m0 pg-6×2 pg-6h4 pg-6y19 pg-6ff3 pg-6fs1 pg-6fc0 pg-6sc0 pg-6ls0 pg-6ws0″>2. Η ισχυρή μας επιθυμία για την ματαίωση των σχεδίων για την ανάπτυξη Υπεράκτιου Αιολικού Πάρκου στη Γυάρο είναι δεδομένη. Δεν έχουμε στοιχεία για την πιθανή χωροθέτηση του (απόσταση από το νησί, περίγραμμα θαλάσσιας έκτασης, κλπ).Ζητούμε τη σαφή αναφορά στο Π.Δ. ότι απαγορεύεται η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών πάρκων στις θαλάσσιες ζώνες ΖΑΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΖΔΟΕ-01 της Γυάρου καθώς και η κατασκευή στη χερσαία περιοχή της Γυάρου και των νησίδων της τυχόν συνοδών έργων, απαραίτητων για τη λειτουργία των αιολικών. Σημειώνουμε, ότι, αν γίνει δεκτή η ανωτέρω πρότασή μας (σημείο1) δεν θα χρειάζεται κάποια περαιτέρω αναφορά.</div>
<div class=”t pg-6m0 pg-6×2 pg-6h4 pg-6y22 pg-6ff3 pg-6fs1 pg-6fc0 pg-6sc0 pg-6ls0 pg-6ws0″>3. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι αναστέλλεται κάθε διαδικασία για την τοποθέτηση των ανεμογεννητριών για τις οποίες έχουν εκδοθεί άδειες παραγωγού. Οι άδειες παραγωγού θα πρέπει να ακυρωθούν.</div>
<div class=”t pg-6m0 pg-6×2 pg-6h4 pg-6y25 pg-6ff3 pg-6fs1 pg-6fc0 pg-6sc0 pg-6ls0 pg-6ws0″>4. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι οι ανεμολογικοί ιστοί για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας εγκατάστασης των ανεμογεννητριών θα πρέπει να αποξηλωθούν και να απομακρυνθούν.</div>
<div class=”t pg-6m0 pg-6×2 pg-6h4 pg-6y25 pg-6ff3 pg-6fs1 pg-6fc0 pg-6sc0 pg-6ls0 pg-6ws0″>5. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2α εντός της ΖΠΦ-02 είναι επιτρεπτή η ειδική χρήση (26.11) «Λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες» για την οποία αναφέρεται ότι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου». Επειδή ενδεχομένως να υπάρξουν στο μέλλον διχογνωμίες και παρερμηνείες σχετικά με το αν αυτή η διατύπωση αποκλείει κάθε άλλη λιμενική χρήση, προτείνουμε να διατυπωθεί ακριβέστερα μιας και η προφανής πρόθεση του νομοθέτη είναι να επιτρέψει τις λιμενικές ζώνες αποκλειστικά και μόνο για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Η διατύπωση θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται μόνο η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου, αποκλειόμενης οποιασδήποτε άλλης δυνατότητας λιμενικών ζωνών».</div>
<div class=”t pg-6m0 pg-6×2 pg-6h4 pg-6y25 pg-6ff3 pg-6fs1 pg-6fc0 pg-6sc0 pg-6ls0 pg-6ws0″>6. Αντίστοιχες διατυπώσεις με το ανωτέρω σημείο θα πρέπει να γίνουν σε όλες τις περιπτώσεις που επιλέγεται η χρήση (26.11) [στο άρθρο 6 παρ.3, στο άρθρο 7 σημείο (α) και στο άρθρο 8 σημείο (β)]</div>
<div></div>
<div class=”t pg-6m0 pg-6×2 pg-6h4 pg-6y25 pg-6ff3 pg-6fs1 pg-6fc0 pg-6sc0 pg-6ls0 pg-6ws0″>Θα πρέπει να τονίσουμε τέλος την επιτακτική ανάγκη να εκδοθούν άμεσα και τα υπόλοιπα Π.Δ. για το σύνολο της περιοχής μελέτης ΕΠΜ-8α (νήσος Σύρος και νησίδες) αλλά και το σύνολο των αντίστοιχων διαταγμάτων για όλες τις περιοχές NATURA της Ελλάδας. Η καθυστέρηση έχει καταστροφικές και ανεπανόρθωτες συνέπειες.

</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
<li class=”p_a T_0 L_0 R_0″ role=”rowgroup” data-test-id=”infinite-scroll-ROW”>
<div id=”pf7″ class=”dp-page-outer”>
<div class=”dp-page-inner”>
<div id=”pg-7pf7″ class=”pf pg-7w0 pg-7h0″ data-page-no=”7″>
<div class=”pc pg-7pc7 pg-7w0 pg-7h0″>
<div class=”c pg-7×0 pg-7y1 pg-7w2 pg-7h2″>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×1 pg-7h3 pg-7y2 pg-7ff1 pg-7fs0 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>7</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y3 pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>τοποθετηθείστοπλαίσιοτηςδιαδικασίαςεγκατάστασηςτωνανεμογεννητριώνθα</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y4 pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>πρέπει να αποξηλωθούν και να απομακρυνθούν.</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y5 pg-7ff2 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>5. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2α εντός της ΖΠΦ-02 είναι επιτρεπτή η ειδική χρήση </div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y6 pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>(26.11) «Λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και </div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y7 pg-7ff3 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες» για την οποία αναφέρεται ότι: «Ειδικότερα,</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y8 pg-7ff3 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>επιτρέπεταιηεγκατάσταση,χρήσηκαισυντήρησηπροβλητώνγιατηνπρόσβαση</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y9 pg-7ff3 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>στηζώνηγιαλόγουςπροστασίαςκαιβέλτιστηςδιαχείρισηςτουπροστατευτέου</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7ya pg-7ff3 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>αντικειμένου». Επειδή ενδεχομένως να υπάρξουν στο μέλλον διχογνωμίες και </div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7yb pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>παρερμηνείεςσχετικάμετοαναυτήηδιατύπωσηαποκλείεικάθεάλληλιμενική</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7yc pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>χρήση, προτείνουμε να διατυπωθεί ακριβέστερα μιας και η προφανής πρόθεση του</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7yd pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>νομοθέτηείναιναεπιτρέψειτιςλιμενικέςζώνεςαποκλειστικάκαιμόνογιαλόγους</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7ye pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>προστασίαςκαιβέλτιστηςδιαχείρισηςτουπροστατευτέουαντικειμένου.Η</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h5 pg-7yf pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>διατύπωση θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται μόνο η </div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y10 pg-7ff3 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>εγκατάσταση,χρήσηκαισυντήρησηπροβλητώνγιατηνπρόσβασηστηζώνηγια</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y11 pg-7ff3 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>λόγουςπροστασίαςκαιβέλτιστηςδιαχείρισηςτουπροστατευτέουαντικειμένου,</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h5 pg-7y12 pg-7ff4 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>αποκλειόμενης οποιασδήποτε άλλης δυνατότητας λιμενικών ζωνών».</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y13 pg-7ff2 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>6. Αντίστοιχες διατυπώσεις με το ανωτέρω σημείο θα πρέπει να γίνουν σε όλες τις </div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y14 pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>περιπτώσειςπουεπιλέγεταιηχρήση(26.11)[στοάρθρο6παρ.3,στοάρθρο7</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y15 pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>σημείο (α) και στο άρθρο 8 σημείο (β)]</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y16 pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>Κλείνοντας θα πρέπει να τονίσουμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να εκδοθούν </div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h6 pg-7y17 pg-7ff2 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>άμεσακαιταυπόλοιπαΠ.Δ. γιατοσύνολο τηςπεριοχήςμελέτηςΕΠΜ-8α(νήσος</div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y18 pg-7ff2 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>Σύρος και νησίδες) αλλά και το σύνολο των αντίστοιχων διαταγμάτων για όλες τις </div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y19 pg-7ff1 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>περιοχές NATURA της Ελλάδας. Η καθυστέρηση έχει καταστροφικές και </div>
<div class=”t pg-7m0 pg-7×2 pg-7h4 pg-7y1a pg-7ff2 pg-7fs1 pg-7fc0 pg-7sc0 pg-7ls0 pg-7ws0″>ανεπανόρθωτες συνέπειες</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
</div>
16 Ιουνίου 2025 στις 09:50 #11995
Νίκος Αλμπανόπουλος
Όχι άλλα έργα «εθνικής σημασίας» οπουδήποτε στις Κυκλάδες. Σε ένα τέτοιο χώρο θες περισσότερη προσοχή και ελέγχους, όχι λιγότερους. Απόδειξη ότι ήδη σε ορισμένα νησιά, το φυσικό τοπίο έχει χαθεί αμετάκλητα, με ξενοδοχειουπόλεις εκεί που βρισκόταν το κυκλαδίτικο φυσικό τοπίο. Αυτός είναι ο πραγματικός πλούτος, όχι οι Χ κλίνες και Ψ ανεξάρτητες κατοικίες. Σε τρεις τέσσερις δεκαετίες, θα πρέπει να εξηγούμε στα εγγόνια μας ότι η καταστροφή συντελέστηκε επειδή κάποιοι νομοθετούσαν από την Αθήνα, εξαργυρώνοντας την αγάπη ορισμένων ολιγαρχών. Ειδικά στη Γυάρο, κανένα έργο εθνικής σημασίας δεν δικαιολογείται, εκτός ίσως από ήπιες παρεμβάσεις για τη διευκόλυνση επίσκεψης των πολιτών στο χώρο του μαρτυρίου. Ώστε να δουν από κοντά και να κατανοήσουν όλοι οι Έλληνες, κυρίως οι αγέννητοι τότε, τι θεωρούνταν ότι είχε «εθνική σημασία» το 1948 και το 1968. Μην γελιέστε, ως έργο «εθνικής σημασίας» κτίστηκαν οι φυλακές, με τους επικεφαλής να καταλήγουν στη φυλακή για το πλιάτσικο (βλ. δίωξη που άσκησε ο εφέτης Ι. Μπιζίμης το 1953).
16 Ιουνίου 2025 στις 09:49 #11997
Σοφία Κοκτσίδου
Ουσιαστική προστασία και όχι ήξεις αφήξεις.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:49 #11998
Παρασκευή Λεοντοπούλου
Το “εθνικής σημασίας” έργο στη Γυάρο θεωρώ ότι πρέπει να συνυπολογίσει την εθνική μνήμη του νησιού και την εθνική αειφόρο ανάπτυξη της περιοχής του.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:49 #11999
Γεώργιος Μ. Σκιάφος
Με σχεδιαζόμενες 77 χερσαίες και 33 υπεράκτιες γιγαντιαίων διαστάσεων ανεμογεννήτριες και τα λοιπά επιχειρηματικά σχέδια «εθνικής σημασίας», όπως προσχηματικά (θα) βαπτίζονται, καμία προστασία δεν θα υπάρχει για τη Γυάρο και τη θάλασσα γύρω της, που πρέπει να κηρυχθεί «Ζώνη απόλυτης προστασίας της φύσης» χωρίς κανενός είδους εμπορικές, λιμενικές, τουριστικές και λοιπές επεμβάσεις/παρεμβάσεις.

Για την προστασία των στρατοπέδων του νησιού (θα πρέπει) να ληφθούν υπόψη οι Μελέτες για την ανάδειξη και προστασία των στρατοπέδων της ν. Γυάρου , που εκπονήθηκαν το 2003 από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και τους/τις καθηγητές/τριες Άννυ Βρυχέα, Σταύρο Σταυρίδη, Βασίλη Κρητικό, Βίκα Γκιζέλη και την μεταπτυχιακή σπουδάστρια Κατερίνα Πολυχρονιάδη, σε συνεργασία με την Μαίρη Στάη και τον Sorin Istudor, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Αιγαίου, με υπεύθυνο παρακολούθησης τον γλύπτη και καθηγητή στο ΕΜΠ Θόδωρο Παπαδημητρίου, καθώς και οι προτάσεις του Συλλόγου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1973.

Παραθέτω και τις Προτάσεις του Παρατηρητηρίου Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου για τη διαβούλευση του Π.Δ. για την προστασία της Γυάρου, όπως εστάλησαν στο τοπικά ΜΜΕ της Σύρου και οι οποίες δεν εμφανίζονται στα προηγούμενα σχόλια:
Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 1650/86, ως περιβάλλον ορίζεται: «το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα της ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες». Δηλαδή, η οικολογική ισορροπία και η ιστορική παράδοση είναι αλληλένδετα.
Η περίπτωση της Γυάρου είναι ξεχωριστή διότι στο νησί αυτό συναντήθηκε η ιστορία με ένα σημαντικό οικοσύστημα. Το νησί που αποτελεί «ζωντανή μαρτυρία των αγώνων του ελληνικού λαού για ελευθερία και δημοκρατία» όπως περιγράφεται επίσημα στο ΦΕΚ 1680/Β/2001 με το οποίο χαρακτηρίστηκε η Γυάρος ως ιστορικός τόπος, τυγχάνει να είναι και ένας οικολογικός παράδεισος, ουσιαστικά ανέγγιχτος από το χρόνο και, έως σήμερα, από την ανθρώπινη απληστία. Η προστασία της θα έπρεπε να είναι καθολική, χωρίς αστερίσκους και παραθυράκια, ούτως ώστε να την παραδώσουμε ανέπαφη στις επόμενες γενιές. Έχουμε τη δυνατότητα να αφήσουμε ένα νησί ανέγγιχτο στο διηνεκές. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προεδρικού διατάγματος δίνει την ευκαιρία να τεθούν γερές βάσεις προς αυτή την κατεύθυνση.
Η πράξη “Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000”- ΕΠΜ 8α: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (μέρους)» εντάχθηκε σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα το 2016. Το 2019 υπογράφηκε η σχετική σύμβαση και το 2023 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση η μελέτη που εκπονήθηκε. Έκτοτε χρειάστηκαν άλλα δύο χρόνια για να τεθεί σε διαβούλευση το σχέδιο του Π.Δ., μόνο για τη Γυάρο, και όχι για όλη την περιοχή μελέτης η οποία περιλάμβανε και τις περιοχές NATURA της Σύρου και νησίδων. Χρειάστηκε μια δεκαετία για να συζητάμε σήμερα μόνο για το σχέδιο του Π.Δ. για την περιοχή της Γυάρου. Σε κάθε περίπτωση δεν μπορούμε παρά να χαιρετίσουμε το γεγονός. Το υπό διαβούλευση σχέδιο του Π.Δ. έχει προκύψει σε συνέχεια μιας ιδιαίτερα αξιόλογης μελέτης (τουλάχιστον όπως την είδαμε όταν είχε τεθεί σε διαβούλευση το 2023) η οποία αν και περιείχε κάποια σημεία που έχρηζαν αλλαγής, ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις, αποτελούσε μια πολύ καλή βάση συζήτησης με σοβαρή επιστημονική τεκμηρίωση. Τότε ο σύλλογός μας (το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου) είχε καταθέσει συγκεκριμένες και αναλυτικές προτάσεις ως προς τα σημεία που, κατά τη γνώμη μας, έχριζαν αλλαγών.
Ειδικά για τη Γυάρο, είχαμε κρίνει ότι οι προτάσεις της μελέτης ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση. Έτσι οι παρατηρήσεις μας είχαν επικεντρωθεί στην πιθανότητα τοποθέτησης των 77 ανεμογεννητριών για τις οποίες είχαν ήδη εκδοθεί άδειες παραγωγού. Παρά το γεγονός ότι η ΕΠΜ δεν προέβλεπε ως επιτρεπόμενη χρήση την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, το αντίθετο μάλιστα: αναγνώριζε ως τη σημαντικότερη απειλή υψηλής έντασης για τη Γυάρο τον σχεδιασμό αιολικού πάρκου, θεωρήσαμε σκόπιμο να επισημάνουμε το θέμα στις παρατηρήσεις που καταθέσαμε. Συγκεκριμένα είχαμε αναφέρει τα εξής:
«Για τη Γυάρο, σχεδιάζεται η εγκατάσταση μεγάλου αριθμού (77) ανεμογεννητριών, τεραστίου μεγέθους, που ουσιαστικά θα μετατρέψουν ολόκληρο το νησί σε εργοστάσιο/εργοτάξιο. Στο Γεωπληροφοριακό Σύστημα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας παρουσιάζονται τα σημεία της σχεδιαζόμενης τοποθέτησης των ανεμογεννητριών… Είναι σαφές, ότι τα μόνα κριτήρια που δεν έχουν ληφθεί υπόψη κατά το σχεδιασμό αυτό είναι η προστασία του περιβάλλοντος και της ιστορικής κληρονομιάς. Αντιθέτως το κριτήριο που προδήλως αποτελεί την κινητήριο δύναμη ενός τέτοιου σχεδιασμού είναι το πρόσκαιρο ιδιωτικό όφελος.

Ήδη έχουν δοθεί σχετικές εγκρίσεις για την τοποθέτηση των πρόδρομων ανεμολογικών ιστών για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί.
Θεωρώντας ότι η τεκμηρίωση της ΕΠΜ για την πλήρη ασυμβατότητα των ανεμογεννητριών με το προστατευτέο αντικείμενο της Γυάρου είναι επαρκέστατη, προτείνουμε να περιληφθεί στο σχέδιο η ρητή και οριστική απαγόρευση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στο νησί ανεξαρτήτως των όποιων προβλέψεων σε άλλα νομοθετήματα γιατί η εγκατάστασή τους δεν θα θέσει απλώς σε κίνδυνο το προστατευτέο αντικείμενο και το οικοσύστημα αλλά στην κυριολεξία θα μεταβάλλει καταστρεπτικά και δια παντός τη φυσιογνωμία του νησιού με ανεξέλεγκτη οδοποιία μαζικής κλίμακας, μπάζα εκσκαφών, φυτεμένες τεράστιες τσιμεντένιες βάσεις, λιμενικά έργα, υποστηρικτικά κτίρια, γραμμές μεταφοράς αλλά και αυτές τις ίδιες τις ανεμογεννήτριες των 150 μέτρων που θα στέκουν επιβλητικά στη μέση των Κυκλάδων ως μνημείο της ανθρώπινης απληστίας. Η συμπερίληψη της απαγόρευσης αυτής είναι υψίστης σημασίας.
Επισημάνουμε ότι για την GR4220033 – “Νήσος Γυάρος & Θαλάσσια Ζώνη”, η ΕΠΜ αναγνωρίζει ως σημαντικότερη απειλή υψηλής έντασης τον σχεδιασμό αιολικού πάρκου (D01) (σελ.114, κεφ 3Α)».
Έκτοτε, προέκυψε και η ισχυρή βούληση της κυβέρνησης για την τοποθέτηση υπεράκτιων ανεμογεννητριών στην θαλάσσια περιοχή της Γυάρου. Μια σημαντική, ιδιαίτερα θετική, στιγμή του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου αποτέλεσε η ομόφωνη γνωμοδότηση του όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 28/10-07-2024 Συνεδρία του (Θέμα 3ο) σύμφωνα με την οποία, αρχικά, δεν εγκρίθηκε η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων για την θαλάσσια περιοχή της Γυάρου επειδή η προτεινόμενη εν δυνάμει Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων βόρεια, δυτικά και νότια της νήσου βρίσκεται σε άμεση οπτική επαφή με τον κηρυγμένο Ιστορικό Τόπο της Γυάρου και δεν συνάδει με τον ιστορικό της χαρακτήρα [απόφαση Υπουργού Πολιτισμού κας Λίνας Μενδώνη με τίτλο «Έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» με την οποία εξαιρέθηκε η περιοχή της Γυάρου (ΑΔΑ: ΕΖΗΞ46ΝΚΟΤ-ΒΞΞ)].
Όμως, ήταν τόσο ισχυρή η βούληση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την τοποθέτηση ανεμογεννητριών στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου (Εθνικό πρόγραμμα γαρ) που κατέθεσε Αίτησης Θεραπείας κατά αυτής της απόφασης της Υπουργού Πολιτισμού. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο με ομόφωνη γνωμοδότηση του, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 35/04-09-2024 Συνεδρία του (Θέμα 1ο), αναιρώντας τον εαυτό του σε μόλις δυο μήνες από την απορριπτική του γνωμοδότηση, ενέκρινε τελικά την τοποθέτηση θαλάσσιων ανεμογεννητριών στη δυτική θαλάσσια περιοχή της Γυάρου. Έτσι εκδόθηκε η απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού με τίτλο «Αποδοχή της κατατεθείσας από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αίτησης Θεραπείας της ΥΠΠΟ/343876/02.08.2024 (ΑΔΑ: ΕΖΗΞ46ΝΚΟΤΒΞΞ) Υπουργικής Απόφασης έγκρισης της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» [ΑΔΑ: ΨΙΥΖ46ΝΚΟΤ-Υ7Ο], πετώντας στον κάλαθο των αχρήστων την ιστορικότητα της Γυάρου προκειμένου να πραγματοποιηθεί ένα «Εθνικό πρόγραμμα» που θα γεμίσει με χρήμα ιδιωτικές τσέπες.
Οι επιτρεπόμενες χρήσεις καθώς και τα σχετικά τα μέτρα προστασίας που θα θεσμοθετηθούν με το υπό διαβούλευση Π.Δ. θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τη νομοθεσία (Ν.1650/80, ΠΔ 59/18, Ν.4685/20) καθώς και με τα ευρήματα και τις προτάσεις της ΕΠΜ. Με την από 17.02.2023 ανακοίνωση της η ανάδοχος εταιρεία είχε διευκρινίσει ότι: «Οι χρήσεις που προβλέπονται για κάθε Ζώνη περιλαμβάνονται στον Νόμο 4685/2020. Οι μελετητές, δεν μπορούν να προσθέσουν χρήσεις που δεν προβλέπονται στον Νόμο. Μπορούν μόνο να αφαιρέσουν, ή να τις επιτρέπουν υπό όρους».
Σύμφωνα με το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο οριοθετείται η προστατευόμενη περιοχή και οι ζώνες προστασίας (ΖΑΠΦ, ΖΠΦ, ΖΔΟΕ, ΖΒΔΦΠ) [άρθρα 2 και 3] και καθορίζονται οι επιτρεπόμενες ειδικές κατηγορίες χρήσεων κάθε Ζώνης της Προστατευόμενης Περιοχής [άρθρα 5 έως 8]. Τα άρθρα αυτά θεωρούμε ότι κινούνται προς τη θετική κατεύθυνση. Όμως υπάρχει και το άρθρο 4 το οποίο φέρει τον τίτλο «Γενικές ρυθμίσεις προστασίας» σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ των άλλων, σε όλες τις ζώνες προστασίας επιτρέπονται «έργα εθνικής σημασίας, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ή την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245)» [παρ. 1α του αρ. 4].
Είναι σαφές ότι αυτή η διάταξη (αρ. 4 παρ.1α), καθιστά δυνατό να επιτραπούν χρήσεις μη προβλεπόμενες από τη νομοθεσία για τις επιμέρους ζώνες (Π.Δ. 59/18). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ορίζεται ότι: «Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από αίτημα του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού, δύνανται να χαρακτηρίζονται έργα και δραστηριότητες ως έργα εθνικής σημασίας, ιδίως εάν πρόκειται για έργα συγχρηματοδοτούμενα από Διαρθρωτικά Ταμεία και ευρωπαϊκά προγράμματα, για έργα που απαιτούνται για την επείγουσα συμμόρφωση με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, για έργα που αφορούν λόγους δημόσιας υγείας» ενώ με την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245) ορίζεται ότι: «Έργα εθνικού επιπέδου, κατά τας διατάξεις περί εκτελέσεως των δημοσίων έργων, είναι τα δι’ αποφάσεως του Υπουργού Δημοσίων ‘Έργων οριζόμενα». Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε έργα λάβουν το χαρακτηρισμό «εθνικής σημασίας» με απλές υπουργικές αποφάσεις, θα μπορούν να παρακάμπτουν το προστατευτικό πλαίσιο που επιχειρείται να τεθεί με το ίδιο το υπό διαβούλευση Π.Δ. και να υλοποιούνται κανονικά ανεξάρτητα από την επίδρασή τους στους οικότοπους και στα προστατευτέα αντικείμενα ή στην ιστορική διάσταση του νησιού. Κάτι τέτοιο, προφανώς, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το άρθρο 1 του ίδιου του υπό διαβούλευση Π.Δ., σύμφωνα με το οποίο:
«1. Σκοπός του παρόντος είναι η προστασία και διαχείριση του τοπίου ως φυσικής κληρονομιάς και πολύτιμου εθνικού φυσικού πόρου της Περιοχής Προστασίας Βιοποικιλότητας «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη», η οποία διακρίνεται για τη σημαντική οικολογική, φυτογεωγραφική, ζωολογική, αισθητική, επιστημονική και ιστορική της αξία (εφεξής «Προστατευόμενη Περιοχή νήσου Γυάρου» με κωδικό «ELBA42233») 
2. Ειδικότερα, επιδιώκεται: 
α) η προστασία της ακεραιότητας της προστατευόμενης περιοχής, ως προς τις οικολογικές της λειτουργίες, β) η διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων (φυσικών οικοτόπων, ειδών και των ενδιαιτημάτων τους), 
γ) η ρύθμιση των χρήσεων γης και των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, μέσω του καθορισμού ζωνών προστασίας, καθώς και η θέσπιση ειδικότερων μέτρων, ανά ζώνη προστασίας».
Δηλαδή, η παρ. 1α του άρθρου 4 θέτει τη βάση για την άρση του προστατευτικού πλαισίου κατά τη βούληση του εκάστοτε υπουργού και, μάλιστα, με πολύ απλή διαδικασία.
Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι, ήδη, η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου αποτελεί «Εθνικό πρόγραμμα» (έτσι αναφέρεται στις σχετικές αποφάσεις). Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι θα «βαφτιστεί» από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και «Εθνικής σημασίας». Άλλωστε, έως και Αίτηση Θεραπείας άσκησε (φανταζόμαστε και πιέσεις προς τα μέλη του ΚΑΣ) προκειμένου να πάρει το «πράσινο αρχαιολογικό φως» για την υλοποίηση του έργου.
Μετά τα ανωτέρω, οι προτάσεις για το σχέδιο του υπό διαβούλευση Π.Δ. έχουν ως εξής:
1. Η παρ. 1α του άρθρου 4 θα πρέπει να διαγραφεί. Σε περίπτωση που το σημείο αυτό παραμείνει να διατυπωθεί ρητά ότι τα έργα και οι δραστηριότητες εθνικής σημασίας που θα μπορούν να υλοποιηθούν στη Γυάρο, στις νησίδες της και στις θαλάσσιες ζώνες τις οποίες καλύπτει το Π.Δ., θα αφορούν αποκλειστικά και μόνο λόγους δημόσιας υγείας.
2. Η ισχυρή μας επιθυμία για την ματαίωση των σχεδίων για την ανάπτυξη Υπεράκτιου Αιολικού Πάρκου στη Γυάρο είναι δεδομένη. Δεν έχουμε στοιχεία για την πιθανή χωροθέτηση του (απόσταση από το νησί, περίγραμμα θαλάσσιας έκτασης, κλπ). Ζητούμε τη σαφή αναφορά στο Π.Δ. ότι απαγορεύεται η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών πάρκων στις θαλάσσιες ζώνες ΖΑΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΖΔΟΕ-01 της Γυάρου καθώς και η κατασκευή στη χερσαία περιοχή της Γυάρου και των νησίδων της τυχόν συνοδών έργων, απαραίτητων για τη λειτουργία των αιολικών. Σημειώνουμε, ότι, αν γίνει δεκτή η ανωτέρω πρότασή μας (σημείο 1) δεν θα χρειάζεται κάποια περαιτέρω αναφορά.
3. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι αναστέλλεται κάθε διαδικασία για την τοποθέτηση των ανεμογεννητριών για τις οποίες έχουν εκδοθεί άδειες παραγωγού. Οι άδειες παραγωγού θα πρέπει να ακυρωθούν.
4. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι οι ανεμολογικοί ιστοί για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας εγκατάστασης των ανεμογεννητριών θα πρέπει να αποξηλωθούν και να απομακρυνθούν.
5. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2α εντός της ΖΠΦ-02 είναι επιτρεπτή η ειδική χρήση (26.11) «Λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες» για την οποία αναφέρεται ότι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου». Επειδή ενδεχομένως να υπάρξουν στο μέλλον διχογνωμίες και παρερμηνείες σχετικά με το αν αυτή η διατύπωση αποκλείει κάθε άλλη λιμενική χρήση, προτείνουμε να διατυπωθεί ακριβέστερα μιας και η προφανής πρόθεση του νομοθέτη είναι να επιτρέψει τις λιμενικές ζώνες αποκλειστικά και μόνο για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Η διατύπωση θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται μόνο η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου, αποκλειόμενης οποιασδήποτε άλλης δυνατότητας λιμενικών ζωνών».
6. Αντίστοιχες διατυπώσεις με το ανωτέρω σημείο θα πρέπει να γίνουν σε όλες τις περιπτώσεις που επιλέγεται η χρήση (26.11) [στο άρθρο 6 παρ.3, στο άρθρο 7 σημείο (α) και στο άρθρο 8 σημείο (β)]
Κλείνοντας θα πρέπει να τονίσουμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να εκδοθούν άμεσα και τα υπόλοιπα Π.Δ. για το σύνολο της περιοχής μελέτης ΕΠΜ-8α (νήσος Σύρος και νησίδες) αλλά και το σύνολο των αντίστοιχων διαταγμάτων για όλες τις περιοχές NATURA της Ελλάδας. Η καθυστέρηση έχει καταστροφικές και ανεπανόρθωτες συνέπειες.
Το Διοικητικό Συμβούλιο
16 Ιουνίου 2025 στις 09:49 #12000
Δαμιανός Γαβαλάς
Η Γυάρος είναι ιστορικός τόπος, ένα μαρτυρικό νησί όπου εξορίσθηκαν και φυλακίστηκαν άνθρωποι για τις ιδέες τους, σε μερικά από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας μας. Ταυτόχρονα, αποτελεί έναν μοναδικό οικολογικό θύλακα, ανέγγιχτο από την ανθρώπινη παρέμβαση, καταφύγιο σπάνιας χλωρίδας, πανίδας και θαλάσσιας ζωής. Η ιστορική και περιβαλλοντική της αξία είναι αδιαίρετες και αδιαπραγμάτευτες. Η προστασία της Γυάρου πρέπει να είναι απόλυτη, χωρίς παραθυράκια, αστερίσκους ή νομικά τεχνάσματα.

Το υπό διαβούλευση σχέδιο κινείται γενικά προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο, το άρθρο 4 παρ. 1α αφήνει ανοικτή μια “κερκόπορτα” επιτρέποντας “έργα εθνικής σημασίας” σε όλες τις ζώνες προστασίας. Η εμπειρία έχει αποδείξει ότι τέτοια έργα μπορούν να περιλαμβάνουν από βιομηχανικά και υπεράκτια αιολικά πάρκα, έως και έρευνες για υδρογονάνθρακες, έργα που συνήθως βαφτίζονται “εθνικής σημασίας” απλώς με μια υπουργική απόφαση. Όσο παραμένει ενεργή η αδειοδότηση 77 ανεμογεννητριών στη Γυάρο και υπάρχει δηλωμένη κυβερνητική πρόθεση για εγκατάσταση υπεράκτιου αιολικού πάρκου στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή, η διάταξη αυτή συνιστά σοβαρή απειλή. Η “κερκόπορτα” αυτή πρέπει να σφραγιστεί. Η παρ. 1α του άρθρου 4 πρέπει να διαγραφεί.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:48 #12001
Γεώργιος Μ. Σκιάφος
Με 77 χερσαίες και 33 υπεράκτιες γιγαντιαίων διαστάσεων ανεμογεννήτριες και με τα λοιπά επιχειρηματικά σχέδια “εθνικής σημασίας”, όπως προσχηματικά (θα) “βαπτίζονται”, καμία προστασία του περιβάλλοντος και της σημαντικότατης βιοποικιλότητας στη στεριά και στη θάλασσα της Γυάρου δεν θα υπάρξει. Το νησί με τη γύρω θάλασσα (θα πρέπει) να κηρυχθεί «Ζώνη απόλυτης προστασίας της φύσης» χωρίς κανενός είδους εμπορικές, λιμενικές, τουριστικές και λοιπές επεμβάσεις/παρεμβάσεις. 

Για την προστασία των ιστορικών στρατοπέδων εξορίας (θα πρέπει) να ληφθούν υπόψη οι Μελέτες για την ανάδειξη και προστασία των στρατοπέδων της ν. Γυάρου , που εκπονήθηκαν το 2003 από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) και τους/τις καθηγητές/τριες Άννυ Βρυχέα, Σταύρο Σταυρίδη, Βασίλη Κρητικό, Βίκα Γκιζέλη και την μεταπτυχιακή σπουδάστρια Κατερίνα Πολυχρονιάδη, σε συνεργασία με την Μαίρη Στάη και τον Sorin Istudor, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Αιγαίου, με υπεύθυνο παρακολούθησης τον γλύπτη και καθηγητή στο ΕΜΠ Θόδωρο Παπαδημητρίου, καθώς και οι προτάσεις του Συλλόγου Φυλακισθέντων και Εξορισθέντων Αντιστασιακών 1967-1973

Παραθέτω, τέλος, και τις Προτάσεις του Παρατηρητηρίου Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου για τη διαβούλευση του Π.Δ. για την προστασία της Γυάρου, όπως εστάλησαν στα τοπικά ΜΜΕ και οι οποίες δεν εμφανίζονται στα προηγούμενα σχόλια:

“Σύμφωνα με το άρθρο 2 του Ν. 1650/86, ως περιβάλλον ορίζεται: «το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα της ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες». Δηλαδή, η οικολογική ισορροπία και η ιστορική παράδοση είναι αλληλένδετα. 

Η περίπτωση της Γυάρου είναι ξεχωριστή διότι στο νησί αυτό συναντήθηκε η ιστορία με ένα σημαντικό οικοσύστημα. Το νησί που αποτελεί «ζωντανή μαρτυρία των αγώνων του ελληνικού λαού για ελευθερία και δημοκρατία» όπως περιγράφεται επίσημα στο ΦΕΚ 1680/Β/2001 με το οποίο χαρακτηρίστηκε η Γυάρος ως ιστορικός τόπος, τυγχάνει να είναι και ένας οικολογικός παράδεισος, ουσιαστικά ανέγγιχτος από το χρόνο και, έως σήμερα, από την ανθρώπινη απληστία. Η προστασία της θα έπρεπε να είναι καθολική, χωρίς αστερίσκους και παραθυράκια, ούτως ώστε να την παραδώσουμε ανέπαφη στις επόμενες γενιές. Έχουμε τη δυνατότητα να αφήσουμε ένα νησί ανέγγιχτο στο διηνεκές. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προεδρικού διατάγματος δίνει την ευκαιρία να τεθούν γερές βάσεις προς αυτή την κατεύθυνση.

Η πράξη “Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000”- ΕΠΜ 8α: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου (μέρους)» εντάχθηκε σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα το 2016. Το 2019 υπογράφηκε η σχετική σύμβαση και το 2023 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση η μελέτη που εκπονήθηκε. Έκτοτε χρειάστηκαν άλλα δύο χρόνια για να τεθεί σε διαβούλευση το σχέδιο του Π.Δ., μόνο για τη Γυάρο, και όχι για όλη την περιοχή μελέτης η οποία περιλάμβανε και τις περιοχές NATURA της Σύρου και νησίδων. Χρειάστηκε μια δεκαετία για να συζητάμε σήμερα μόνο για το σχέδιο του Π.Δ. για την περιοχή της Γυάρου. Σε κάθε περίπτωση δεν μπορούμε παρά να χαιρετίσουμε το γεγονός. Το υπό διαβούλευση σχέδιο του Π.Δ. έχει προκύψει σε συνέχεια μιας ιδιαίτερα αξιόλογης μελέτης (τουλάχιστον όπως την είδαμε όταν είχε τεθεί σε διαβούλευση το 2023) η οποία αν και περιείχε κάποια σημεία που έχρηζαν αλλαγής, ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις, αποτελούσε μια πολύ καλή βάση συζήτησης με σοβαρή επιστημονική τεκμηρίωση. Τότε ο σύλλογός μας (το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου) είχε καταθέσει συγκεκριμένες και αναλυτικές προτάσεις ως προς τα σημεία που, κατά τη γνώμη μας, έχριζαν αλλαγών.

Ειδικά για τη Γυάρο, είχαμε κρίνει ότι οι προτάσεις της μελέτης ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση. Έτσι οι παρατηρήσεις μας είχαν επικεντρωθεί στην πιθανότητα τοποθέτησης των 77 ανεμογεννητριών για τις οποίες είχαν ήδη εκδοθεί άδειες παραγωγού. Παρά το γεγονός ότι η ΕΠΜ δεν προέβλεπε ως επιτρεπόμενη χρήση την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, το αντίθετο μάλιστα: αναγνώριζε ως τη σημαντικότερη απειλή υψηλής έντασης για τη Γυάρο τον σχεδιασμό αιολικού πάρκου, θεωρήσαμε σκόπιμο να επισημάνουμε το θέμα στις παρατηρήσεις που καταθέσαμε. Συγκεκριμένα είχαμε αναφέρει τα εξής: 

«Για τη Γυάρο, σχεδιάζεται η εγκατάσταση μεγάλου αριθμού (77) ανεμογεννητριών, τεραστίου μεγέθους, που ουσιαστικά θα μετατρέψουν ολόκληρο το νησί σε εργοστάσιο/εργοτάξιο. Στο Γεωπληροφοριακό Σύστημα της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας παρουσιάζονται τα σημεία της σχεδιαζόμενης τοποθέτησης των ανεμογεννητριών… Είναι σαφές, ότι τα μόνα κριτήρια που δεν έχουν ληφθεί υπόψη κατά το σχεδιασμό αυτό είναι η προστασία του περιβάλλοντος και της ιστορικής κληρονομιάς. Αντιθέτως το κριτήριο που προδήλως αποτελεί την κινητήριο δύναμη ενός τέτοιου σχεδιασμού είναι το πρόσκαιρο ιδιωτικό όφελος.

Ήδη έχουν δοθεί σχετικές εγκρίσεις για την τοποθέτηση των πρόδρομων ανεμολογικών ιστών για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί.

Θεωρώντας ότι η τεκμηρίωση της ΕΠΜ για την πλήρη ασυμβατότητα των ανεμογεννητριών με το προστατευτέο αντικείμενο της Γυάρου είναι επαρκέστατη, προτείνουμε να περιληφθεί στο σχέδιο η ρητή και οριστική απαγόρευση της εγκατάστασης ανεμογεννητριών στο νησί ανεξαρτήτως των όποιων προβλέψεων σε άλλα νομοθετήματα γιατί η εγκατάστασή τους δεν θα θέσει απλώς σε κίνδυνο το προστατευτέο αντικείμενο και το οικοσύστημα αλλά στην κυριολεξία θα μεταβάλλει καταστρεπτικά και δια παντός τη φυσιογνωμία του νησιού με ανεξέλεγκτη οδοποιία μαζικής κλίμακας, μπάζα εκσκαφών, φυτεμένες τεράστιες τσιμεντένιες βάσεις, λιμενικά έργα, υποστηρικτικά κτίρια, γραμμές μεταφοράς αλλά και αυτές τις ίδιες τις ανεμογεννήτριες των 150 μέτρων που θα στέκουν επιβλητικά στη μέση των Κυκλάδων ως μνημείο της ανθρώπινης απληστίας. Η συμπερίληψη της απαγόρευσης αυτής είναι υψίστης σημασίας.

Επισημάνουμε ότι για την GR4220033 – “Νήσος Γυάρος & Θαλάσσια Ζώνη”, η ΕΠΜ αναγνωρίζει ως σημαντικότερη απειλή υψηλής έντασης τον σχεδιασμό αιολικού πάρκου (D01) (σελ.114, κεφ 3Α)».

Έκτοτε, προέκυψε και η ισχυρή βούληση της κυβέρνησης για την τοποθέτηση υπεράκτιων ανεμογεννητριών στην θαλάσσια περιοχή της Γυάρου. Μια σημαντική, ιδιαίτερα θετική, στιγμή του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου αποτέλεσε η ομόφωνη γνωμοδότηση του όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 28/10-07-2024 Συνεδρία του (Θέμα 3ο) σύμφωνα με την οποία, αρχικά, δεν εγκρίθηκε η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων για την θαλάσσια περιοχή της Γυάρου επειδή η προτεινόμενη εν δυνάμει Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων βόρεια, δυτικά και νότια της νήσου βρίσκεται σε άμεση οπτική επαφή με τον κηρυγμένο Ιστορικό Τόπο της Γυάρου και δεν συνάδει με τον ιστορικό της χαρακτήρα [απόφαση Υπουργού Πολιτισμού κας Λίνας Μενδώνη με τίτλο «Έγκριση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» με την οποία εξαιρέθηκε η περιοχή της Γυάρου (ΑΔΑ: ΕΖΗΞ46ΝΚΟΤ-ΒΞΞ)]. 

Όμως, ήταν τόσο ισχυρή η βούληση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την τοποθέτηση ανεμογεννητριών στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου (Εθνικό πρόγραμμα γαρ) που κατέθεσε Αίτησης Θεραπείας κατά αυτής της απόφασης της Υπουργού Πολιτισμού. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο με ομόφωνη γνωμοδότηση του, όπως αυτή διατυπώθηκε στην υπ’ αρ. 35/04-09-2024 Συνεδρία του (Θέμα 1ο), αναιρώντας τον εαυτό του σε μόλις δυο μήνες από την απορριπτική του γνωμοδότηση, ενέκρινε τελικά την τοποθέτηση θαλάσσιων ανεμογεννητριών στη δυτική θαλάσσια περιοχή της Γυάρου. Έτσι εκδόθηκε η απόφαση της Υπουργού Πολιτισμού με τίτλο «Αποδοχή της κατατεθείσας από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αίτησης Θεραπείας της ΥΠΠΟ/343876/02.08.2024 (ΑΔΑ: ΕΖΗΞ46ΝΚΟΤΒΞΞ) Υπουργικής Απόφασης έγκρισης της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων» [ΑΔΑ: ΨΙΥΖ46ΝΚΟΤ-Υ7Ο], πετώντας στον κάλαθο των αχρήστων την ιστορικότητα της Γυάρου προκειμένου να πραγματοποιηθεί ένα «Εθνικό πρόγραμμα» που θα γεμίσει με χρήμα ιδιωτικές τσέπες. 

Οι επιτρεπόμενες χρήσεις καθώς και τα σχετικά τα μέτρα προστασίας που θα θεσμοθετηθούν με το υπό διαβούλευση Π.Δ. θα πρέπει να είναι σύμφωνα με τη νομοθεσία (Ν.1650/80, ΠΔ 59/18, Ν.4685/20) καθώς και με τα ευρήματα και τις προτάσεις της ΕΠΜ. Με την από 17.02.2023 ανακοίνωση της η ανάδοχος εταιρεία είχε διευκρινίσει ότι: «Οι χρήσεις που προβλέπονται για κάθε Ζώνη περιλαμβάνονται στον Νόμο 4685/2020. Οι μελετητές, δεν μπορούν να προσθέσουν χρήσεις που δεν προβλέπονται στον Νόμο. Μπορούν μόνο να αφαιρέσουν, ή να τις επιτρέπουν υπό όρους».

Σύμφωνα με το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο οριοθετείται η προστατευόμενη περιοχή και οι ζώνες προστασίας (ΖΑΠΦ, ΖΠΦ, ΖΔΟΕ, ΖΒΔΦΠ) [άρθρα 2 και 3] και καθορίζονται οι επιτρεπόμενες ειδικές κατηγορίες χρήσεων κάθε Ζώνης της Προστατευόμενης Περιοχής [άρθρα 5 έως 8]. Τα άρθρα αυτά θεωρούμε ότι κινούνται προς τη θετική κατεύθυνση. Όμως υπάρχει και το άρθρο 4 το οποίο φέρει τον τίτλο «Γενικές ρυθμίσεις προστασίας» σύμφωνα με το οποίο, μεταξύ των άλλων, σε όλες τις ζώνες προστασίας επιτρέπονται «έργα εθνικής σημασίας, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ή την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245)» [παρ. 1α του αρ. 4].

Είναι σαφές ότι αυτή η διάταξη (αρ. 4 παρ.1α), καθιστά δυνατό να επιτραπούν χρήσεις μη προβλεπόμενες από τη νομοθεσία για τις επιμέρους ζώνες (Π.Δ. 59/18). Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ορίζεται ότι: «Με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από αίτημα του καθ’ ύλην αρμόδιου Υπουργού, δύνανται να χαρακτηρίζονται έργα και δραστηριότητες ως έργα εθνικής σημασίας, ιδίως εάν πρόκειται για έργα συγχρηματοδοτούμενα από Διαρθρωτικά Ταμεία και ευρωπαϊκά προγράμματα, για έργα που απαιτούνται για την επείγουσα συμμόρφωση με αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, για έργα που αφορούν λόγους δημόσιας υγείας» ενώ με την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245) ορίζεται ότι: «Έργα εθνικού επιπέδου, κατά τας διατάξεις περί εκτελέσεως των δημοσίων έργων, είναι τα δι’ αποφάσεως του Υπουργού Δημοσίων ‘Έργων οριζόμενα». Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε έργα λάβουν το χαρακτηρισμό «εθνικής σημασίας» με απλές υπουργικές αποφάσεις, θα μπορούν να παρακάμπτουν το προστατευτικό πλαίσιο που επιχειρείται να τεθεί με το ίδιο το υπό διαβούλευση Π.Δ. και να υλοποιούνται κανονικά ανεξάρτητα από την επίδρασή τους στους οικότοπους και στα προστατευτέα αντικείμενα ή στην ιστορική διάσταση του νησιού. Κάτι τέτοιο, προφανώς, έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το άρθρο 1 του ίδιου του υπό διαβούλευση Π.Δ., σύμφωνα με το οποίο: 

«1. Σκοπός του παρόντος είναι η προστασία και διαχείριση του τοπίου ως φυσικής κληρονομιάς και πολύτιμου εθνικού φυσικού πόρου της Περιοχής Προστασίας Βιοποικιλότητας «Νήσος Γυάρος και θαλάσσια ζώνη», η οποία διακρίνεται για τη σημαντική οικολογική, φυτογεωγραφική, ζωολογική, αισθητική, επιστημονική και ιστορική της αξία (εφεξής «Προστατευόμενη Περιοχή νήσου Γυάρου» με κωδικό «ELBA42233») 

2. Ειδικότερα, επιδιώκεται: 

α) η προστασία της ακεραιότητας της προστατευόμενης περιοχής, ως προς τις οικολογικές της λειτουργίες, β) η διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων (φυσικών οικοτόπων, ειδών και των ενδιαιτημάτων τους), 

γ) η ρύθμιση των χρήσεων γης και των ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, μέσω του καθορισμού ζωνών προστασίας, καθώς και η θέσπιση ειδικότερων μέτρων, ανά ζώνη προστασίας».

Δηλαδή, η παρ. 1α του άρθρου 4 θέτει τη βάση για την άρση του προστατευτικού πλαισίου κατά τη βούληση του εκάστοτε υπουργού και, μάλιστα, με πολύ απλή διαδικασία.

Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι, ήδη, η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου αποτελεί «Εθνικό πρόγραμμα» (έτσι αναφέρεται στις σχετικές αποφάσεις). Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε ότι θα «βαφτιστεί» από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και «Εθνικής σημασίας». Άλλωστε, έως και Αίτηση Θεραπείας άσκησε (φανταζόμαστε και πιέσεις προς τα μέλη του ΚΑΣ) προκειμένου να πάρει το «πράσινο αρχαιολογικό φως» για την υλοποίηση του έργου.

Μετά τα ανωτέρω, οι προτάσεις για το σχέδιο του υπό διαβούλευση Π.Δ. έχουν ως εξής:

1. Η παρ. 1α του άρθρου 4 θα πρέπει να διαγραφεί. Σε περίπτωση που το σημείο αυτό παραμείνει να διατυπωθεί ρητά ότι τα έργα και οι δραστηριότητες εθνικής σημασίας που θα μπορούν να υλοποιηθούν στη Γυάρο, στις νησίδες της και στις θαλάσσιες ζώνες τις οποίες καλύπτει το Π.Δ., θα αφορούν αποκλειστικά και μόνο λόγους δημόσιας υγείας.

2. Η ισχυρή μας επιθυμία για την ματαίωση των σχεδίων για την ανάπτυξη Υπεράκτιου Αιολικού Πάρκου στη Γυάρο είναι δεδομένη. Δεν έχουμε στοιχεία για την πιθανή χωροθέτηση του (απόσταση από το νησί, περίγραμμα θαλάσσιας έκτασης, κλπ). Ζητούμε τη σαφή αναφορά στο Π.Δ. ότι απαγορεύεται η ανάπτυξη Υπεράκτιων Αιολικών πάρκων στις θαλάσσιες ζώνες ΖΑΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΖΔΟΕ-01 της Γυάρου καθώς και η κατασκευή στη χερσαία περιοχή της Γυάρου και των νησίδων της τυχόν συνοδών έργων, απαραίτητων για τη λειτουργία των αιολικών. Σημειώνουμε, ότι, αν γίνει δεκτή η ανωτέρω πρότασή μας (σημείο 1) δεν θα χρειάζεται κάποια περαιτέρω αναφορά.

3. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι αναστέλλεται κάθε διαδικασία για την τοποθέτηση των ανεμογεννητριών για τις οποίες έχουν εκδοθεί άδειες παραγωγού. Οι άδειες παραγωγού θα πρέπει να ακυρωθούν.

4. Να υπάρξει ρητή αναφορά ότι οι ανεμολογικοί ιστοί για τη συλλογή μετεωρολογικών δεδομένων οι οποίοι ενδεχομένως σήμερα να έχουν ήδη τοποθετηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας εγκατάστασης των ανεμογεννητριών θα πρέπει να αποξηλωθούν και να απομακρυνθούν.

5. Σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2α εντός της ΖΠΦ-02 είναι επιτρεπτή η ειδική χρήση (26.11) «Λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες» για την οποία αναφέρεται ότι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου». Επειδή ενδεχομένως να υπάρξουν στο μέλλον διχογνωμίες και παρερμηνείες σχετικά με το αν αυτή η διατύπωση αποκλείει κάθε άλλη λιμενική χρήση, προτείνουμε να διατυπωθεί ακριβέστερα μιας και η προφανής πρόθεση του νομοθέτη είναι να επιτρέψει τις λιμενικές ζώνες αποκλειστικά και μόνο για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Η διατύπωση θα μπορούσε να είναι κάπως έτσι: «Ειδικότερα, επιτρέπεται μόνο η εγκατάσταση, χρήση και συντήρηση προβλητών για την πρόσβαση στη ζώνη για λόγους προστασίας και βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου, αποκλειόμενης οποιασδήποτε άλλης δυνατότητας λιμενικών ζωνών».

6. Αντίστοιχες διατυπώσεις με το ανωτέρω σημείο θα πρέπει να γίνουν σε όλες τις περιπτώσεις που επιλέγεται η χρήση (26.11) [στο άρθρο 6 παρ.3, στο άρθρο 7 σημείο (α) και στο άρθρο 8 σημείο (β)]

Κλείνοντας θα πρέπει να τονίσουμε ότι είναι επιτακτική ανάγκη να εκδοθούν άμεσα και τα υπόλοιπα Π.Δ. για το σύνολο της περιοχής μελέτης ΕΠΜ-8α (νήσος Σύρος και νησίδες) αλλά και το σύνολο των αντίστοιχων διαταγμάτων για όλες τις περιοχές NATURA της Ελλάδας. Η καθυστέρηση έχει καταστροφικές και ανεπανόρθωτες συνέπειες.

Το Διοικητικό Συμβούλιο”
16 Ιουνίου 2025 στις 09:47 #12003
Άννα Φερμελη
- Έχοντας εμπιστοσύνη σε αυτούς που ξέρουν και δεν έχουν όφελος αλλά και στους ίδιους τους τόπους που πια δεν αντέχουν άλλες επεμβάσεις απληστίας από το ανθρώπινο είδος…οφείλουμε να διαφυλάξουμε τους λίγους χώρους που η ζωή εξελίσεται χωρίς εμάς.Καμια επέμβαση στην φύση της Γυάρου.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:46 #12004
Μιχάλης Καπετανάκης
Η Γυάρος είναι ιστορικός τόπος, ένα μαρτυρικό νησί όπου εξορίσθηκαν και φυλακίστηκαν άνθρωποι για τις ιδέες τους, σε μερικά από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της σύγχρονης ιστορίας μας. Ταυτόχρονα, αποτελεί έναν μοναδικό οικολογικό θύλακα, ανέγγιχτο από την ανθρώπινη παρέμβαση, καταφύγιο σπάνιας χλωρίδας, πανίδας και θαλάσσιας ζωής. Η ιστορική και περιβαλλοντική της αξία είναι αδιαίρετες και αδιαπραγμάτευτες. Η προστασία της Γυάρου πρέπει να είναι απόλυτη, χωρίς παραθυράκια, αστερίσκους ή νομικά τεχνάσματα.

Tο άρθρο 4 παρ. 1α αφήνει ανοικτή την πόρτα για “έργα εθνικής σημασίας” σε όλες τις ζώνες προστασίας. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι με μία υπουργική απόφαση μπορεί αν δωθεί άδεια για βιομηχανικά και υπεράκτια αιολικά πάρκα, έρευνες για υδρογονάνθρακες και ότι άλλο κρίνεται ώς έργο “εθνικής σημασίας” το οποίο μπορεί να ανερρέσει όλα τα μέτρα προστασίας που ορθά θερμοθετούνται. Η συγκεκριμένη διάταξη έρχεται σε αντίθεση με τα υπόλοιπα άρθρα του Προεδρικού Διατάγματος και θα πρέπει να αφαιρεθεί.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:46 #12005
Samuele Livornese
Ως κάτοικος της Σύρου και άνθρωπος που ζει όχι μόνο σε γεωγραφικό αλλά και σε ιστορικό περιβάλλον, θα μπορούσα να θεωρώ μόνο σαν προσβολή στην ιστορία της Ελλάδας και στους ίδιους τους Έλληνες ένα σχέδιο που επιτρέπει την καταστροφή της Γυάρου. Το νησί είναι Μνήμη, το νησί είναι σύμβολο αντίστασης στην βαρβαρότητα που κάποτε κατόρθωσε να κυριαρχεί στην Ελλάδα.
Και, όπως αναφέρουν και άλλοι, είναι ένα μοναδικό φυσικό περιβάλλον που αξίζει όλη την προστασία για να μείνει έτσι όπως είναι.

Για αυτούς τους λόγους, όσον αφορά στο άρθρο 4 του νομοσχεδίου, συμφωνώ με όσους ζητάνε ότι
“Πρέπει να προκαθοριστούν με σαφήνεια και εξαντλητικά όλες οι επιτρεπτές χρήσεις (όπως καλώς κάνουν τα άρθρα 5-9 και το υπόλοιπο άρθρο 4), και να αποκλείονται ρητά όλες οι υπόλοιπες χρήσεις.”
“Όλη η Γυάρος και η θάλασσα γύρω της να κηρυχθεί «Ζώνη απόλυτης προστασίας της φύσης» χωρίς κανενός είδους εμπορικές, λιμενικές ή τουριστικές παρεμβάσεις. Κανένα «έργο εθνικής σημασίας»”

Samuele Livornese
Σύρος
16 Ιουνίου 2025 στις 09:46 #12006
Laura Angeli
Αυτό που απαιτεί το άρθρο 4, δηλαδή παρεμβάσεις με εθνική αξία, εγκυμονεί μεγάλους κινδύνους για την περιβαλλοντική, ιστορική και κοινωνική αξία του ίδιου του νησιού. Η Γυάρος αποτελεί προστατευόμενη όαση (περιλαμβάνεται στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών «Natura 2000»). Επιπλέον, έχει πολύ σημαντική ιστορική αξία, καθώς είναι ένα νησί που συνδέεται με την πρόσφατη Ελληνική ιστορία, ένα νησί της εξορίας. Η ιστορική μνήμη πρέπει να διατηρηθεί! Η φύση πρέπει να διαφυλαχθεί! Είναι επομένως ουσιαστικό και αναγκαίο να καταργηθεί αυτό το άρθρο, για να προστατευθεί πραγματικά η φυσική και ιστορική αξία αυτού του τόπου. Δεν θέλουμε καμία κατασκευή ή εγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ούτε στο νησί της Γυάρου ούτε στη θάλασσά του!
16 Ιουνίου 2025 στις 09:46 #12007
Φραγκισκα Μηλιου
Η Γυάρος, τόπος μαρτυρίου και εξορίας χιλιάδων αγωνιστών, δεν πρέπει να μετατραπεί απλώς σε χώρο εγκατάστασης αιολικών πάρκων. Αξίζει έργα συντήρησης και αποκατάστασης των ιστορικών κτιρίων της, ώστε να αναδειχθεί ως μνημείο μνήμης και πολιτισμού. Μπορεί να αποτελέσει επισκέψιμο ιστορικό πάρκο, με μουσειακούς χώρους και εκπαιδευτικές δράσεις. Παράλληλα, να προστατευτεί η μοναδική βιοποικιλότητα του νησιού. Στην ίδια κατεύθυνση, χρειάζεται αποκατάσταση και ο φάρος της Δίδυμης στη Σύρο, δημιουργώντας ένα δίκτυο ιστορικών και φυσιολατρικών προορισμών στις Κυκλάδες. Οτιδήποτε άλλο θα αποτελέσει περιβαλλοντικο έγκλημα!
16 Ιουνίου 2025 στις 09:45 #12008
Παναγιώτης Δενδρινός/MOm
Ξεκινώντας από το την πρώτη σελίδα του Σχεδίου ΠΔ και τα θέματα «έχοντας υπόψη» το σημείο «4. Το γεγονός ότι από το παρόν διάταγμα δεν προκαλείται δαπάνη σε βάρος του κρατικού προϋπολογισμού» δεν ευσταθεί, εκτός αν εννοείται από το ΥΠΕΝ ότι θα δημιουργηθεί άλλη μια προστατευόμενη περιοχή η οποία θα ισχύει μόνον στα χαρτιά. Είναι προφανές ότι για να έχει αποτέλεσμα η προστασία της πολύ σημαντικής (όπως έχει αναγνωριστεί πλέον) αυτής περιοχής προφανώς και θα πρέπει να προβλεφθούν δαπάνες από τον κρατικό προϋπολογισμό (η και από τον κρατικό προϋπολογισμό) για την ουσιαστική επιτήρηση και διαχείριση της περιοχής και εντέλει την αποτελεσματική διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων. Για την αποτελεσματική διαχείριση της περιοχής θα πρέπει να συνταχθεί άμεσα Σχέδιο Διαχείρισης το οποίο η ελληνική πολιτεία θα πρέπει να εφαρμόσει διασφαλίζοντας για τον σκοπό αυτό και τους απαραίτητους πόρους. Πρέπει λοιπόν να απαλειφθεί το συγκεκριμένο σημείο 4 καθώς κρίνεται επιεικώς «παράλογο».
Ήδη στην πλειοψηφία των σχολίων έχει θιχτεί το ζήτημα του του άρθρο 4, 1α) σύμφωνα με το οποίο “σε όλες τις ζώνες προστασίας που θεσμοθετούνται επιτρέπονται έργα εθνικής σημασίας σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ή την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245)”. Συμφωνούμε απόλυτα ότι το άρθρο θα πρέπει να διαγραφεί καθώς και στον πιο καλοπροαίρετο πολίτη γίνεται εμφανές ότι δημιουργεί ένα ευμέγεθες διαδικαστικό «παράθυρο» για την δρομολόγηση, μεγάλης κλίμακας έργων στην περιοχή (παντελώς ασυμβίβαστων με το πνεύμα διατήρησης της βιοποικιλότητας και σεβασμού της ιστορικής μνήμης), μέσω του χαρακτηρισμού τους ως «εθνικής σημασίας», με πιο πιθανά βέβαια τα μεγάλης κλίμακας έργα ΑΠΕ.
Τέλος θεωρούμε άτοπο και προβληματικό το σημείο 2η) του Άρθρου 4, σύμφωνα με το οποίο «επιτρέπεται η πεζοπορία και η κολύμβηση, με την επιφύλαξη ειδικότερων μέτρων προστασίας» σε όλες τις ζώνες δηλαδή ακόμη και στις Ζώνες Αυστηρής Προστασίας της Φύσης. Υπενθυμίζουμε ότι οι ΖΑΠΦ έχουν δημιουργηθεί για να προστατευτούν ευαίσθητα ενδιαιτήματα για σημαντικά είδη της περιοχής από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Καθώς η Γυάρος βρίσκεται σε κεντρικό σημείο των Κυκλάδων (μια περιοχή με εξαιρετικά έντονη τουριστική δραστηριότητα) και καθώς τα τελευταία χρόνια έχει ιδιαίτερα «διαφημιστεί» είναι επιτακτική η ανάγκη να προστατευτούν οι ευαίσθητες αυτές περιοχές από την συνεχώς αυξανόμενη στην περιοχή ανθρώπινη δραστηριότητα. Προτείνουμε λοιπόν το συγκεκριμένο σημείο να τροποποιηθεί ως εξής: «επιτρέπεται η πεζοπορία και η κολύμβηση, με εξαίρεση τις ΖΑΠΦ και με την επιφύλαξη ειδικότερων μέτρων προστασίας»

Παναγιώτης Δενδρινός
Θαλάσσιος Βιολόγος PhD
Πρόεδρος ΔΣ MOm
16 Ιουνίου 2025 στις 09:45 #12009
Πανελλήνιο Σωματείο Αλιευτικού Τουρισμού Επαγγελματιών Αλιέων
Με το προτεινόμενο π.δ. σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες της Περιοχής Προστασίας της Βιοποικιλότητας (ΠΠΒ) της Νήσου Γυάρος, δυστυχώς δεν επιτρέπεται η άσκηση αλιευτικών δραστηριοτήτων.
Για άλλη μια φορά, προκρίνετε διατάξεις που λαμβάνονται οριζόντια μέτρα αποκλεισμού, στοχοποιώντας έναν ολόκληρο παραγωγικό κλάδο, χωρίς να υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα, και χωρίς να λαμβάνει υπόψη τους ενδιαφερόμενους φορείς.
Ειδικά για τη Γυάρο, στο πλαίσιο του προγράμματος LIFE Cyclades 2014-2020 «Ολοκληρωμένη προστασία για τη Μεσογειακή φώκια στις Β. Κυκλάδες», η Επιτροπή Συν-διαχείρισης Γυάρου, στην οποία συμμετείχαν 15 φορείς !!! (Αλιείς, Δήμοι, Λιμενικό, ΥΠΕΝ, ΥΠΠΑ, Περιφέρεια, Δασαρχείο, ΜΦΙΚ, ΕΛΚΕΘΕ, ΜοΜ, WWF κλπ), συμφώνησαν σε πρόταση για δημιουργία Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής στην οποία θα επιτρέπονταν η πρόσβαση σε παράκτιους αλιείς με κανόνες. Αυτή η πρόταση τελικά υιοθετήθηκε και δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 389 Δ’ 4.7.2019.
Ακόμη στο προτεινόμενο π.δ. της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης του Μαρτίου του 2018, προβλέπονταν η άσκηση επαγγελματικής αλιείας με αυστηρούς όρους.
Δυστυχώς όμως τα ανωτέρω ουδέποτε εφαρμόστηκαν διότι υπήρχαν αδυναμίες της Διοίκησης και ουδέποτε εκδόθηκαν οι ειδικές άδειες.
Τι άλλαξε μέχρι σήμερα και δεν μπορεί να εφαρμοστούν αυτά που στο πρόσφατο παρελθόν εισηγήθηκαν οι επιστήμονες των ερευνητικών ινστιτούτων και των πανεπιστημιακών ιδρυμάτων της χώρας?
Ως επαγγελματίες αλιείς, εκφράζουμε τη έντονη δυσαρέσκεια μας για τον αποκλεισμό μας από μια περιοχή για την οποία όλοι συμφωνούν, ότι μπορούμε να συνυπάρξουμε με τα προστατευόμενα είδη και να συμβάλουμε καταλυτικά στη συν διαχείριση της περιοχής.
Ο αποκλεισμός αυτός θα αφήσει ελεύθερο το πεδίο στους επιτήδειους οι οποίοι θα εκμεταλλευτούν την απουσία μας, και θα σπεύσουν να λεηλατήσουν αυτό που προσπαθείτε να προστατεύσετε.
Ειδικότερα, δραστηριότητες όπως ο αλιευτικός τουρισμός που ασκείται αποκλειστικά και μόνο από επαγγελματίες αλιείς, θα έπρεπε να επιτρέπεται σε αυτές τις περιοχές, ώστε να ευαισθητοποιούνται οι επισκέπτες και να μεταδίδεται το μήνυμα και ο σκοπός προστασίας αυτών των περιοχών. 
Εάν κάτι αυτή την στιγμή προάγει και στηρίζει την βιωσιμότητα και την κυκλική οικονομία είναι ο Αλιευτικός Τουρισμός, ο οποίος δόθηκε στους αλιείς για αυτό ακριβώς τον σκοπό. Οι αλιείς που διενεργούν Αλιευτικό Τουρισμό επι δέκα χρόνια τώρα τον στηρίζουν,υποστηρίζουν και κρατάνε ζωντανό. Στόχος πάντα η διατήρηση των ιχθυαποθεμάτων αλλά και η αύξηση τους! 
Βλέπουμε λοιπόν, ότι τώρα μας αφαιρείτε πάλι με την πλήρη απαγόρευση διενέργειας Αλιευτικού Τουρισμού στην περιοχή, να συνεχίσουμε να ζούμε! 
Θεωρούμε ότι είναι κατάφορη αδικία από μέρους σας! 
Δεν ζητούμε απλά,αλλά επιβάλλεται να υπάρχει συζήτηση και συνεργασία με τους αλιείς γενικότερα για να παρθούνε οι σωστές αποφάσεις! 
Πολύ φοβόμαστε ότι θα ακολουθήσουν και άλλες τέτοιες αποφάσεις, σε άλλες περιοχές της χώρας μας, οι οποίες θα είναι ολέθριες για την αλιεία στην Ελλάδα. 
Ελπίζουμε να μην είναι μέρος ενός μεγαλύτερου σχεδίου αφανισμού μας. 
ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΑΛΙΕΥΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΩΝ ΑΛΙΕΩΝ 
16 Ιουνίου 2025 στις 09:45 #12010
Παστιανιδης Διογένης
Ως αλιείας που διενεργεί αλιευτικό τουρισμό κ ως πρόεδρος Αλιευτικού Συλλόγου Δημου Βόλβης ,ΠΟΣΕΙΔΩΝ καταθέτω τα παρακάτω :

Η δημιουργία προστατευόμενων περιοχών είναι απαραίτητη για την προστασία της βιοποικιλότητας και του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Όμως η απόλυτη απαγόρευση κάθε αλιευτικής δραστηριότητας – χωρίς διάλογο με τους επαγγελματίες αλιείς, χωρίς ρεαλιστικούς κανόνες, χωρίς εφαρμογή των συμφωνημένων πλαισίων – είναι άδικη και καταστροφική.

Σε κάθε νέα ΠΠΒ, όπως τώρα και στη Γυάρο, οι επαγγελματίες αλιείς αποκλείονται εντελώς. Ακόμη και ο αλιευτικός τουρισμός, που αναπτύχθηκε με νόμο του ελληνικού κράτους ως παράδειγμα ήπιας, βιώσιμης ανάπτυξης, τίθεται εκτός. Δηλαδή, επαγγελματίες που σέβονται τη θάλασσα, ενημερώνουν τους επισκέπτες, συνεργάζονται με φορείς, τώρα τιμωρούνται με αποκλεισμό.

Αυτό δεν είναι προστασία.

Αυτό είναι τιμωρία ενός ολόκληρου κλάδου που επί χρόνια αποδεικνύει πως μπορεί να συνυπάρχει με τη φύση και να την προστατεύει.

⚠️ Με απόλυτες απαγορεύσεις:

Αποδυναμώνεται η τοπική οικονομία.

Επιτρέπεται στους παράνομους να δρουν ανεξέλεγκτα.

Χάνεται κάθε διάθεση συνεργασίας και συν-διαχείρισης.

👉 Ζητάμε να συμμετέχουμε στον σχεδιασμό. Ζητάμε προστασία με κανόνες – όχι αποκλεισμό. Ζητάμε σεβασμό στη δουλειά και τη γνώση των ανθρώπων της θάλασσας.

Ο Αλιευτικός Τουρισμός είναι βιώσιμος.

Είναι παιδευτικός.

Είναι η απάντη

ση, όχι το πρόβλημα.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:44 #12011
Μουδιωτη Μάγδα
Ως μέλος του Πανελλήνιου Σωματείου Αλιευτικού Τουρισμού Ελλάδος και ως μαμά δύο νέων που διενεργούν Αλιευτικό τουρισμό παρακαλώ να λάβετε υπόψιν σας

Ότι η δημιουργία προστατευόμενων περιοχών είναι απαραίτητη για την προστασία της βιοποικιλότητας και του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Όμως η απόλυτη απαγόρευση κάθε αλιευτικής δραστηριότητας – χωρίς διάλογο με τους επαγγελματίες αλιείς, χωρίς ρεαλιστικούς κανόνες, χωρίς εφαρμογή των συμφωνημένων πλαισίων – είναι άδικη και καταστροφική.

Επιτρέπεται στους παράνομους να δρουν ανεξέλεγκτα.

Ζητάμε να συμμετέχουμε στον σχεδιασμό. Ζητάμε προστασία με κανόνες – όχι αποκλεισμό. Ζητάμε σεβασμό στη δουλειά και τη γνώση των ανθρώπων της θάλασσας.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:44 #12012
Άλεξ Σάφνερ
Ζητάμε να απαλειφθεί εντελώς το άρθρο 4, όπου αναφέρεται ότι σε όλες τις ζώνες προστασίας που θεσμοθετούνται επιτρέπονται έργα εθνικής σημασίας σύμφωνα με την περ. γ’ της παρ. 1 του άρθρου 13 του ν. 4014/2011 (Α’ 209) ή την παρ. 4 του άρθρου 10 του ν. 679/1977 (Α’ 245).

Σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές τον χαρακτηρισμό «έργα εθνικής σημασίας» τον λαμβάνουν έργα και δραστηριότητες με απλές υπουργικές αποφάσεις. Η μέθοδος της «βάφτισης» έργων ως εθνικής σημασίας ενέχει σημαντικούς κινδύνους και μπορεί να καταστήσει ανενεργά όλα τα μέτρα προστασίας που θεσμοθετούνται με τα υπόλοιπα άρθρα του Προεδρικού Διατάγματος.

Ειδικά για τις ανεμογεννήτριες (77 τον αριθμό) για τις οποίες έχει εκδοθεί βεβαίωση παραγωγού θα πρέπει να υπάρξει ρητή αναφορά για την απαγόρευση της τοποθέτησής τους επί της Γυάρου.

Άλεξ Σάφνερ
Εκ μέρους της Κίνησης για την Προστασία των Νησίδων
16 Ιουνίου 2025 στις 09:44 #12013
EOE & WWF Ελλάς
Κοινός σχολιασμός του σχεδίου π.δ. από τις περιβαλλοντικές οργανώσεις Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και WWF Ελλάς

ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

Το σχέδιο π.δ. για την προστατευόμενη περιοχή της Γυάρου κινείται στη σωστή κατεύθυνση, καθώς για τη σύνταξή του φαίνεται να έχουν ληφθεί υπόψη σε μεγάλο βαθμό οι τεκμηριωμένες προτάσεις μέτρων της ΕΠΜ, οι οποίες με τη σειρά τους είχαν βασιστεί τόσο στην προγενέστερη ΕΠΜ (2018) όσο και στο θεσπισμένο προσωρινό καθεστώς προστασίας (υ.α. ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/58979/1531/12.6.2019 ως ισχύει). Σε αυτό το πλαίσιο, τα σχόλια κατ’ άρθρο που ακολουθούν αποτελούν προτάσεις βελτίωσης συγκεκριμένων διατάξεων του π.δ.
Η διαδικασία ολοκλήρωσης και δημοσίευσης του π.δ. χρειάζεται επειγόντως να επισπευσθεί. Υπενθυμίζουμε ότι η θέσπιση κανονιστικών μέτρων προστασίας μέσω π.δ. αποτελεί υποχρέωση του ΥΠΕΝ με βάση τις προβλέψεις της ενωσιακής και εθνικής νομοθεσίας για λήψη προστατευτικών μέτρων στις περιοχές του δικτύου Natura 2000, μία υποχρέωση που θα έπρεπε να έχει εκπληρωθεί το 2017. Επιπρόσθετα, η θέσπιση π.δ. της Γυάρου είχε αποτελέσει ειδικότερη δέσμευση του ΥΠΕΝ ήδη από το 2018, στο πλαίσιο του προγράμματος CYCLADES LIFE που συντόνισε το WWF Ελλάς.
Επισημαίνουμε για ακόμα μία φορά τη σημασία της παροχής επαρκούς χρόνου κατά τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης, προκειμένου το ενδιαφερόμενο κοινό να έχει τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής στη θέσπιση των αναγκαίων μέτρων προστασίας.
Σχετικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις, επισημαίνουμε ότι το σχέδιο π.δ. διατηρεί το αυστηρό καθεστώς προστασίας -έτσι όπως αυτό διαμορφώθηκε το 2022- στο σύνολο του θαλάσσιου χώρου, όπου και απαγορεύεται πλήρως κάθε μορφή αλιείας. Η διατήρηση των αυστηρών μέτρων προστασίας εντός όλων των θαλάσσιων ζωνών κρίνεται ως αναγκαία, παρόλο που έρχεται σε σχετική αντίθεση με την πρόταση της Επιτροπής Συνδιαχείρισης Γυάρου για διενέργεια ελεγχόμενης εποχιακής αλιείας, όπως αυτή είχε διαμορφωθεί στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος CYCLADES LIFE και είχε ενσωματωθεί στην αρχική ΕΠΜ της Γυάρου (2018), θεσμοθετούμενη ακολούθως με την αρχική απόφαση των προσωρινών μέτρων (υ.α. ως άνω). Όμως η πλήρης αδυναμία εκ μέρους της πολιτείας να εφαρμόσει τη σχετική αδειοδότηση της ελεγχόμενης αλιείας κατά την περίοδο 2019-2022 δεν επέτρεψε την εφαρμογή αυτού του μέτρου. Ακολούθως η αδυναμία αποτελεσματικού ελέγχου της παράκτιας αλιείας από τις αρμόδιες αρχές την περίοδο Ιουνίου-Αυγούστου 2022, όταν με τροποποίηση της υ.α. επιτράπηκε η άσκηση παράκτιας αλιείας εντός της περιοχής χωρίς την απαίτηση αδειοδότησης, οδήγησε στην έντονη υπεραλίευση της περιοχής. Ως αποτέλεσμα, όπως έδειξε η σχετική αλιευτική μελέτη του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, η αρχική αυστηρή προστασία και αποτελεσματική επιτήρηση της περιοχής επέφερε σημαντική βελτίωση της κατάστασης των ιχθυοπληθυσμών κατά την περίοδο 2018-2021, ακολουθούμενη ωστόσο από ιδιαίτερα σημαντική μείωση των ιχθυοπληθυσμών το καλοκαίρι του 2022 κατά την περίοδο χαλάρωσης των αλιευτικών ρυθμίσεων. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, θεωρούμε θεμιτή και επιβεβλημένη την διατήρηση των αυστηρών μέτρων προστασίας της περιοχής, και ειδικότερα την απαγόρευση κάθε μορφής αλιείας εντός αυτής με στόχο την ανάκαμψη και διατήρηση των ιχθυαποθεμάτων της ευρύτερης περιοχής.

ΣΧΟΛΙΑ ΚΑΤ’ ΑΡΘΡΟ

Άρθρο 1 – Σκοπός
Στην παρ. 1 αναφέρεται ότι σκοπός του π.δ. είναι η “η προστασία και διαχείριση του τοπίου ως φυσικής κληρονομιάς και πολύτιμου εθνικού φυσικού πόρου” της περιοχής της Γυάρου που είναι ενταγμένη στο δίκτυο Natura 2000. Όμως το “τοπίο” ως αντικείμενο προστασίας και διαχείρισης προσεγγίζεται με διαφορετικό τρόπο -τόσο από νομική όσο και από εν γένει επιστημονική άποψη- σε σχέση με τα προστατευτέα αντικείμενα της φύσης και της βιοποικιλότητας εν γένει. Γι’ αυτό και προτείνεται η αντικατάσταση της έννοιας του τοπίου με αυτήν της βιοποικιλότητας ή, εναλλακτικά, η επαναδιατύπωση του συνόλου του σκοπού ως έχει στην παρούσα παράγραφο, προκειμένου αυτός να προσιδιάζει περισσότερο στο γενικότερο σκοπό της οδηγίας για τους οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) όσο και στους αντίστοιχους σκοπούς και ορισμούς της εθνικής νομοθεσίας (ν. 1650/1986, ν. 3937/2011, ν. 4685/2020 κ.ά.).
Στην παρ. 2 (εδάφιο β’) αναφέρεται ως ειδικότερη επιδίωξη “η διατήρηση των προστατευτέων αντικειμένων (φυσικών οικοτόπων, ειδών και των ενδιαιτημάτων τους)”. Για μεγαλύτερη ακρίβεια και πληρότητα στον ορισμό της ειδικής αυτής επιδίωξης, προτείνεται το συγκεκριμένο εδάφιο να συμπληρωθεί με τη φράση «σύμφωνα με τους στόχους διατήρησης που έχουν οριστεί για την περιοχή». Αντίστοιχα θα πρέπει στο προοίμιο του π.δ. να γίνει αναφορά στις σχετικές αποφάσεις καθορισμού των στόχων διατήρησης για ΕΖΔ-ΤΚΣ και ΖΕΠ (υ.α. ΥΠΕΝ/ ΔΔΦΠΒ/ 24776/ 985 – ΦΕΚ 1807/Β/22.3.2023 και υ.α. ΥΠΕΝ/ ΔΔΦΠΒ/ 50146/ 1786 – ΦΕΚ 3118/Β/10.5.2023 αντίστοιχα).

Άρθρο 4 – Γενικές ρυθμίσεις
Από το σχέδιο, απουσιάζει η γενική απαγόρευση όσων έργων και δραστηριοτήτων δεν επιτρέπονται ρητά (π.χ. χερσαίες και υπεράκτιες εγκαταστάσεις ΑΠΕ, αλιεία, θήρα).
Επισημαίνουμε ότι, κατά το σχέδιο π.δ., στο σύνολο της προστατευόμενης περιοχής επιτρέπονται στρατιωτικά έργα, και έργα αντιπυρικής προστασίας (άρθ. 4 παρ. 2 σημεία ζ’ και θ’). Επιπροσθέτως, στο μεγαλύτερο μέρος της προστατευόμενης περιοχής, επιτρέπονται αντιδιαβρωτικά έργα, και οι απαραίτητες λιμενικές υποδομές (π.χ. άρθ. 6 παρ. 1 β’ και 6 παρ. 2 ). Επίσης, το νησί είναι ακατοίκητο. Κατά συνέπεια, η γενική επιφύλαξη υπέρ έργων “εθνικής σημασίας” του άρθρου 10 παρ. 4 ν. 679/77 , ένας χαρακτηρισμός που έχει κατά καιρούς αποδοθεί σε αερολιμένες (π.χ. ΦΕΚ Β’ 4008/2024), μεγάλους οδικούς άξονες (π.χ. ΦΕΚ Β’ 1847/2022), έργα ύδρευσης (π.χ. ΦΕΚ Β’ 5999/2022) και δίκτυα οπτικών ινών (π.χ. ΦΕΚ Β’ 5281/2020), στην καλύτερη περίπτωση περιττεύει, και στη χειρότερη επιτρέπει την παράκαμψη όλων των απαγορεύσεων που περιέχει το σχέδιο π.δ. στις επιμέρους διατάξεις του. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα έργα “εθνικής σημασίας” του άρθρου 13 παρ. 1 γ’ ν. 4014/2011 – μία διάταξη που προβλέπει την “απευθείας εισαγωγή” κάποιου έργου στο ΚΕΣΠΑ, άρα την παράκαμψη του ΟΦΥΠΕΚΑ, της αρχαιολογικής και της δασικής υπηρεσίας (καθώς και της διαδικασίας δέουσας εκτίμησης), και μάλιστα χωρίς κανένα κριτήριο. Παρόμοιες “εξαιρέσεις” επιτρέπουν την ολοκληρωτική παράκαμψη των προβλέψεων του σχεδίου π.δ. χωρίς καμία ασφαλιστική δικλείδα.
Η πρόβλεψη περί της διενέργειας δέουσας εκτίμησης στην παρ. 3 του σχεδίου π.δ. δεν επαρκεί για να διασφαλίσει ότι έργα και δραστηριότητες δεν παραβλάπτουν την ακεραιότητα της περιοχής. Σύμφωνα με την προτεινόμενη διάταξη, η οποία παραπέμπει στην αντίστοιχη διάταξη του ν. 4685/2020 ως ισχύει, ο ΟΦΥΠΕΚΑ “γνωμοδοτεί μέσα σε δεκαπέντε (15) ημέρες από την έγγραφη ενημέρωσή του από τις αρμόδιες αρχές για έργα και δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα στις προστατευόμενες περιοχές ευθύνης του, αλλά δεν υπόκεινται στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Η γνωμοδότηση αυτή γίνεται σύμφωνα με τις προβλέψεις των σχεδίων διαχείρισης της παρ. 3 του άρθρου 21 του ν. 1650/1986 (Α’ 160) ή των αποφάσεων της παρ. 6 του άρθρου 21 του ν. 1650/1986, αν αυτές έχουν εκδοθεί.” (άρ. 27, παρ. 5, εδάφιο ιστ’). Με την ως άνω πρόνοια του νόμου τίθεται η προϋπόθεση της ενημέρωσης του ΟΦΥΠΕΚΑ από τις αρμόδιες αδειοδοτούσες αρχές, καθώς και η προϋπόθεση του εγκεκριμένου σχεδίου διαχείρισης. Ωστόσο όπως είναι εμπειρικά γνωστό σχετικά με την αντίστοιχη πρόβλεψη του ν. 4014/2011 περί εντολής της αδειοδοτούσας αρχής για διενέργεια δέουσας εκτίμησης στην περίπτωση έργων ή δραστηριοτήτων που χωροθετούνται εκτός περιοχών του δικτύου Natura, η πρόνοια αυτή ασκείται αποσπασματικά και σε άκρως περιορισμένο βαθμό από τις αδειοδοτούσες αρχές. Συγχρόνως και παρά τις προβλέψεις του νόμου, η έγκριση των σχεδίων διαχείρισης είναι παντελώς αβέβαιο πότε θα ολοκληρωθεί. Κατά συνέπεια, οι δύο παραπάνω προϋποθέσεις εκτιμούμε ότι δεν διασφαλίζουν την απαραίτητη και υποχρεωτική, σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο, διενέργεια δέουσας εκτίμησης, γι’ αυτό και θα πρέπει η πρόβλεψη για διενέργεια δέουσας εκτίμησης να αποτελέσει αυτοτελή διάταξη του π.δ., με ρητή αναφορά για απαίτηση σύμφωνης γνώμης του ΟΦΥΠΕΚΑ κατόπιν υποβολής μελέτης ειδικής οικολογικής αξιολόγησης για όλα τα έργα και δραστηριότητες που δεν υπόκεινται σε διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Θεωρούμε ότι είναι ο μόνος τρόπος προκειμένου να ξεπεραστούν οι αδυναμίες του νομικού πλαισίου και να διασφαλιστεί η εφαρμογή της δέουσας εκτίμησης. Σε διαφορετική περίπτωση, είναι ιδιαίτερα πιθανό διάφορα έργα και δραστηριότητες (π.χ. αναστηλώσεις κτιρίων, δημιουργία μονοπατιών, εγκαταστάσεις έρευνας κ.ά.) να υλοποιούνται στην περιοχή χωρίς να έχει προηγηθεί δέουσα εκτίμηση των επιπτώσεών τους. Η προτεινόμενη αυτή διάταξη θα ήταν επίσης σκόπιμο να αναφερθεί ρητά ότι έχει εφαρμογή και στην άσκηση των προβλέψεων της αρχαιολογικής νομοθεσίας – σχετική η διάταξη της παρ. 4 του παρόντος άρθρου περί τέλεσης του π.δ. υπό την επιφύλαξη του κώδικα για την προστασία των αρχαιοτήτων και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οι γενικοί όροι στην παρ. 2, εδάφιο η’ περί του επιτρεπτού της πεζοπορίας και της κολύμβησης «με την επιφύλαξη ειδικότερων μέτρων προστασίας» δεν είναι σκόπιμο να αφορούν στις ΖΑΠΦ, διότι η ανάπτυξη έστω και περιορισμένης κλίμακας και συχνότητας δραστηριοτήτων ή υποδομών αυτού του χαρακτήρα δεν συνάδει με το καθεστώς υψηλής προστασίας αυτών των ζωνών. Αντίστοιχα, η δραστηριότητα της πεζοπορίας δεν είναι σκόπιμο να προβλέπεται στην ΖΠΦ-02 (Γλαρονήσι) για λόγους ασφάλειας. Κατά συνέπεια, οι γενικοί αυτοί όροι θα πρέπει να περιλαμβάνονται ως γενικές ρυθμίσεις ανά κατηγορία ζώνης ή σε συγκεκριμένες ζώνες.
Η σκόπιμη πρόβλεψη της παρ. 2(γ) σχετικά με το επιτρεπτό της διαχείρισης πληθυσμών υβριδίων αγριόχοιρου και αγριοκούνελου για σκοπούς προστασίας θα πρέπει να συμπληρωθεί με την πρόταση “και άλλων μη δεσποζόμενων οικόσιτων ειδών πανίδας”, προκειμένου να διευρυνθεί αποτελεσματικά το αντικείμενο των τυχόν απαραίτητων δράσεων διαχείρισης αυτού του τύπου. Επίσης επισημαίνουμε ότι θα πρέπει, στο παρόν π.δ. ή στο συναφές σχέδιο διαχείρισης, να υπάρξει σαφής και τεκμηριωμένη εξειδίκευση του παρόντος μέτρου, και συγκεκριμένα πρόβλεψη περί της λήψης ειδικών μέτρων που αποσκοπούν στην εξάλειψη των εν λόγω ειδών, αποκλειόμενης της εν γένει περιστασιακής ή μόνιμης θήρας. Η ανάγκη αυτή προκύπτει καθώς η παροχή δυνατότητας θήρευσης των εν λόγω ειδών χωρίς ειδικότερο προσδιορισμό δυνητικά επιτρέπει την ανάπτυξη κυνηγετικών δραστηριοτήτων στο διηνεκές, ενώ συγχρόνως αποτελεί ημίμετρο με προσωρινή και περιορισμένη αποτελεσματικότητα. Για τον τελευταίο αυτό λόγο. το οικείο σχέδιο διαχείρισης θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει ως στόχο διαχείρισης την εξάλειψη αυτών των ειδών.
Είναι σκόπιμο να εισαχθεί μια γενική πρόβλεψη περί κατάργησης κάθε διάταξης που είναι σε αντίθεση, εν όλω ή εν μέρει, με τις προβλέψεις του π.δ. Σε διαφορετική περίπτωση, υφίσταται ο κίνδυνος να εφαρμόζονται «παράλληλα» διατάξεις που θεσπίζονται με νομικά εργαλεία διαφορετικών πολιτικών (αρχαιολογική, αλιείας κ.λπ.), των οποίων μάλιστα η συμβατότητα με τις ρυθμίσεις του π.δ. δεν έχει ελεγχθεί, ενώ συγχρόνως δεν προβλέπονται κάποιες διαδικαστικές προϋποθέσεις για την άρση αντιφατικών προβλέψεων. Αυτό το πολλαπλό κανονιστικό πλαίσιο, ενδεικτικό μιας γενικότερης αδυναμίας της πολιτείας σχετικά με την εναρμόνιση και τον συντονισμό των διαφόρων πολιτικών, ενδέχεται να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα ως προς την αποτελεσματική θεσμική θωράκιση της περιοχής: Σε πολλές περιπτώσεις ενδέχεται να προκύπτει ανάγκη ερμηνείας των ρυθμίσεων, προκαλώντας σύγχυση ή και αδράνεια στις αρμόδιες υπηρεσίες κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων τους, καθώς και ανασφάλεια δικαίου για όλους τους εμπλεκόμενους. Μια τέτοια κατάσταση μπορεί να έχει ως συνέπεια τη μερική ή πλήρη αδυναμία εφαρμογής των κανονιστικών προβλέψεων, και κατά συνέπεια να διακυβεύσει την επίτευξη των σκοπών προστασίας και αποτελεσματικής διαχείρισης της περιοχής.

Άρθρο 6 – Ζώνες Προστασίας της Φύσης
Παρ. 1 (α), ΖΠΦ-01 (Ανατολική Γυάρος): Σύμφωνα με τη διάταξη, επιτρέπεται η Ειδική Χρήση (1) Κατοικία. Όμως η πλέον πρόσφορη ζώνη -από πρακτική άποψη- για τη συγκεκριμένη χρήση είναι η οριζόμενη ως Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων (ΖΒΔΦΠ – άρ. 8 παρόντος) και όχι η κατά πολύ εκτενέστερη παρούσα ΖΠΦ. Κατά συνέπεια προτείνουμε η χρήση της κατοικίας να απαλειφθεί από την ΖΠΦ-01 και να παραμείνει με ειδικότερο προσδιορισμό στη ΖΒΔΦΠ-01 (βλ. και σχετικό σχόλιό μας παρακάτω για το άρ. 8).
Παρ. 1 (α), ΖΠΦ-01: Σημειώνεται επίσης ότι απαιτείται διόρθωση της εκ παραδρομής λανθασμένης αναφοράς στην ΖΠΦ-01 στον εδάφιο α’ της παρ. 1, με εισαγωγή αντίστοιχης αναφοράς στο εισαγωγικό εδάφιο της ίδιας παραγράφου.
Παρ. 1 (β), ΖΠΦ-01: Δεν είναι σαφής ο λόγος για τον οποίο απαιτείται η Ειδική Χρήση (51) Έργα Προστασίας από Διάβρωση, Κατολισθήσεις, και Στήριξη Εδαφών στην εν λόγω ζώνη.
Παρ. 2, ΖΠΦ-02 (Γλαρονήσι): Επιτρέπεται η Ειδική Χρήση (26.11) Λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες. Λαμβάνοντας υπόψη ότι το Γλαρονήσι ήταν το βασικό πεδίο βολής του ναυτικού και υπάρχουν διάσπαρτα άσκαστα βλήματα οπότε παραμένει “ύποπτος” χώρος, είναι σκόπιμο οι χρήσεις αυτές να απαλειφθούν για λόγους ασφαλείας. Άλλωστε, αυτές οι δραστηριότητες δεν ασκούνται στη νησίδα έως σήμερα αλλά ούτε και υπάρχει ενδιαφέρον ή κάποια σκοπιμότητα για την άσκησή τους στο μέλλον. Επιπλέον, η δημιουργία νέων λιμενικών εγκαταστάσεων θα επιφέρει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα (για την οποία το Γλαρονήσι αποτελεί σημαντικό ενδιαίτημα) και στους θαλάσσιους οικοτόπους. Γενικότερα θα πρέπει επίσης να τονιστεί ότι, παρά τις όποιες περιστασιακές -και στην πραγματικότητα άκρως περιορισμένες- ανάγκες πρόσβασης σε μικρές ακατοίκητες νησίδες όπως το Γλαρονήσι, η δημιουργία σε αυτές λιμενικών εγκαταστάσεων αποτελεί σημαντική παρέμβαση με δυνητικά σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις (π.χ. εισαγωγή ξενικών ειδών, υποβάθμιση ευαίσθητων οικοτόπων, όχληση ειδών από δραστηριότητες αναψυχής κ.ά.).
Παρ. 3, ΖΠΦ-03 (θαλάσσια Ζώνη στα 0,25-1,5 ν.μ. από την ακτή): Η πρόβλεψη της Ειδικής Χρήσης (26.11) Λιμενικές ζώνες (…) με τον ειδικότερο προσδιορισμό του επιτρεπτού της αγκυροβολίας σε ειδικά τοποθετημένα αγκυροβόλια προς αποκλειστική εξυπηρέτηση σκοπών προστασίας και διαχείρισης είναι άνευ σκοπιμότητας ή εφικτότητας: Λαμβάνοντας υπόψη τη βαθυμετρία εντός της συγκεκριμένης θαλάσσιας ζώνης (κυμαίνεται κατά προσέγγιση μεταξύ 50-100 μ.), η συγκεκριμένη εγκατάσταση είναι πρακτικά εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αδύνατο, να πραγματοποιηθεί. Επιπρόσθετα, η ζώνη αυτή είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη στις έντονες καιρικές συνθήκες που επικρατούν στην ευρύτερη περιοχή, οπότε και η αγκυροβολία σκαφών σε αυτή θεωρείται μη επιθυμητή για λόγους ασφάλειας.

Άρθρο 7 – Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ)
Για τη ζώνη αυτή προβλέπεται η Ειδική Χρήση (26.11) Λιμενικές ζώνες (…), με τον ειδικότερο προσδιορισμό της χρήσης, συντήρησης και επέκτασης των υφιστάμενων λιμενικών εγκαταστάσεων (προβλήτα) καθώς και της αγκυροβολίας σε ειδικά αγκυροβόλια. Παρά τη θεμιτή σκοπιμότητα των προβλέψεων για την υφιστάμενη προβλήτα, είναι σκόπιμο ο ειδικός αυτός προσδιορισμός να απαλειφθεί για τη συγκεκριμένη ζώνη και χρήση, καθώς η υφιστάμενη προβλήτα περιλαμβάνεται στη Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων του επόμενου άρθρου.
Επίσης για τη ζώνη αυτή προβλέπεται η Ειδική Χρήση (48.2) Εγκαταστάσεις, με τον ειδικότερο προσδιορισμό του επιτρεπτού κατασκευών δικτύων υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας. Προτείνεται η συγκεκριμένη χρήση να απαλειφθεί, διότι μπορεί να αφορά μόνο στη διέλευση γραμμών μεταφοράς ενέργειας, δηλαδή σε χρήσεις οι οποίες δεν συνάδουν με τις ανάγκες της συγκεκριμένης περιοχής. Σημειώνεται ότι η Γυάρος δεν είναι διασυνδεδεμένη με το σύστημα μεταφοράς ενέργειας, ούτε και είναι αναγκαία ή αποδοτική μια τέτοια διασύνδεση στο μέλλον. Επομένως μια τέτοια πρόβλεψη πιθανολογούμε ότι αφορά σε δίκτυα ενέργειας υπερτοπικού χαρακτήρα, η διέλευση των οποίων μπορεί να επιφέρει μόνιμη αλλοίωση των θαλάσσιων οικοτόπων προτεραιότητας που έχουν καταγραφεί εντός της ζώνης αυτής, διακυβεύοντας έτσι τα προστατευτέα αντικείμενα και τις οικολογικές λειτουργίες στη θαλάσσια ζώνη των 1,5-3 ν.μ. πέριξ της Γυάρου.

Άρθρο 8 – Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων (ΖΒΔΦΠ)
Η πρόβλεψη μίας ΖΒΔΦΠ στο σχέδιο π.δ. αποτελεί τη σημαντικότερη ίσως τροποποίηση σε σχέση με τις ζώνες που είχε προτείνει αρχικά η ΕΠΜ έτσι όπως αυτή είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση. Η συγκεκριμένη «νέα» ζώνη αφορά στις ανατολικές ακτές της Γυάρου και συγκεκριμένα στον όρμο των φυλακών, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών λιμενικών εγκαταστάσεων. Στη ζώνη αυτή, σε σχέση με την περιβάλλουσα στο χέρσο τμήμα ΖΠΦ-01, προτείνονται επιπρόσθετα της κατοικίας και των φάρων οι ειδικές χρήσεις των λιμενικών ζωνών (Ε.Χ. 26.11), μονοπατιών (Ε.Χ. 26.12.6), εγκαταστάσεων δικτύων υποδομής και κοινής ωφέλειας (Ε.Χ. 48.2) και περιπτέρων ενημέρωσης (Ε.Χ. 49).
Η πρόβλεψη της ΖΒΔΦΠ είναι εν μέρει προβληματική, διότι δεν είναι διόλου σαφής η ανάγκη τόσο για τη γενική πρόβλεψη της ζώνης αυτής όσο και για τη συγκεκριμένη οριοθέτησή της, στοιχεία για τα οποία δεν παρέχεται σχετική τεκμηρίωση από την εγκεκριμένη ΕΠΜ. Πιθανότατα η συμπερίληψη του ως άνω διευρυμένου συνόλου χρήσεων γης υπαγορεύεται από την ανάγκη ανάδειξης των ιστορικών μνημείων και τη βελτιστοποίηση της μοναδικής λιμενικής εγκατάστασης πρόσβασης στο νησί. Όμως με βάση την αντιστοίχιση ζωνών προστασίας και ειδικών χρήσεων γης στο π.δ. χρήσεων γης (π.δ. 59/2018), οι συγκεκριμένες χρήσεις που προτείνονται για τη ΖΒΔΦΠ στο παρόν άρθρο επιτρέπονται δυνητικά τόσο στις ΖΠΦ (αποκλειστικά για σκοπούς προστασίας και διαχείρισης) όσο και στις ΖΔΟΕ (χωρίς ειδικότερο προσδιορισμό). Επομένως και προκειμένου να μην υπάρξει υποβάθμιση του προστατευτικού καθεστώτος με τον ορισμό κατηγορίας ζώνης με το συγκριτικά χαμηλότερο επίπεδο προστασίας (ΖΒΔΦΠ), προτείνεται η «αναβάθμιση» της συγκεκριμένης ζώνης με τον ορισμό της ως ΖΔΟΕ και όχι ΖΒΔΦΠ.
Είναι επίσης σκόπιμο η πρόβλεψη της Ειδικής Χρήσης 48.2 Εγκαταστάσεις (κατασκευές δικτύων υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας) να συμπληρωθεί με αναφορά περί αποκλειστικής εξυπηρέτησης σκοπών διαχείρισης και ενδεχομένως με εξειδίκευση σχετικά με τη διασφάλιση μόνο των ελάχιστα απαραίτητων και μικρής κλίμακας εγκαταστάσεων, καθώς διαφορετικά η συγκεκριμένη χρήση δεν συνάδει με τις ανάγκες της συγκεκριμένης περιοχής και δυνητικά αφορά σε μη συμβατές δραστηριότητες.
Τέλος, ο ορισμός της Ειδικής Χρήσης (1) Κατοικία προς εξυπηρέτηση της στέγασης προσωπικού ασφαλείας και εργαζομένων [σ.σ. αυτή είναι η διατύπωση για τη συγκεκριμένη χρήση στο π.δ. των χρήσεων γης] είναι σκόπιμο να συμπληρωθεί με τον ειδικότερο προσδιορισμό “η χρήση επιτρέπεται μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου”, ομοίως με την εξειδίκευση που γίνεται για τη συγκεκριμένη χρήση στο άρθρο 6 του σχεδίου π.δ., προκειμένου να αποτραπεί η αλόγιστη και άσχετη με σκοπούς προστασίας ανάπτυξη της εν λόγω χρήσης.
Τέλος, και για τους πρακτικούς λόγους που αναφέρθηκαν στα σχόλιά μας στο άρ. 6 (βλ. παραπάνω), η χρήση της κατοικίας θα πρέπει να ορίζεται αποκλειστικά για αυτήν τη ζώνη και όχι για την ΖΠΦ-01. Επιπρόσθετα, η συγκεκριμένη αυτή χρήση χρειάζεται ειδικότερο προσδιορισμό ώστε να εξυπηρετεί αποκλειστικά σκοπούς φύλαξης και ασφάλειας της περιοχής και όχι δυνητικά άλλες -και ενδεχομένως μεγάλης κλίμακας- δράσεις διαχείρισης/ έρευνας ή άλλες δράσεις οι οποίες δεν αφορούν στη διαχείριση της περιοχής.
Τέλος, θα ήταν σκόπιμη μια προσθήκη σχετικά με τον περιορισμό, στο μέτρο του απολύτως αναγκαίου και σε άμεση συνάφεια με σκοπούς διαχείρισης, των υποδομών τεχνητού φωτισμού στη συγκεκριμένη ζώνη και εν γένει στο σύνολο της προστατευόμενης περιοχής της Γυάρου. Ομοίως, θα πρέπει να υπάρξει κάθε ειδικότερη και απαραίτητη ρύθμιση, στο παρόν π.δ. ή στο οικείο σχέδιο διαχείρισης, ώστε να αποφεύγεται και ο μόνιμος τεχνητός φωτισμός κατά τις βραδινές και νυχτερινές ώρες, αφού κάτι τέτοιο συντελεί αναπόφευκτα σε δημιουργία φωτορύπανσης με δυσμενείς συνέπειες για τα είδη της πανίδας.

Άρθρο 10 – Έλεγχος – Κυρώσεις
Είναι σκόπιμο, στο πλαίσιο των προνοιών του παρόντος άρθρου, να διερευνηθεί η σκοπιμότητα εισαγωγής ειδικότερης πρόβλεψης που θα διασφαλίζει την απρόσκοπτη εφαρμογή των προβλέψεων της αλιευτικής νομοθεσίας περί διενέργειας ελέγχων και επιβολής κυρώσεων.

Ακροτελεύτια παράγραφος
Είναι σκόπιμο να εξεταστεί με βάση το άρ. 43 Σ και το άρθρο 19, παρ. 5 ν. 1650/1986 εάν απαιτείται η συνυπογραφή από άλλα υπουργεία, και ιδιαίτερα τα Υπουργεία Πολιτισμού & Αθλητισμού και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
16 Ιουνίου 2025 στις 09:44 #12014
Χριστίνα
Παρακαλούμε να αφήσετε την Γυάρο ήσυχη .!!!!

Θέλουμε να κρατήσουμε την ιστορία της και το φυσικό της περιβάλλον όπως το γνωρίσαμε μέχρι σήμερα .
Συντάκτης

Απαντήσεις

Επισκόπηση 25 απαντήσεων - 26 έως 50 (από 91 συνολικά)

← 1 2 3 4 →

Το θέμα ‘Δημόσια Διαβούλευση για το Σχέδιο Π.Δ/τος Προστασίας της ν. Γυάρου’ δεν δέχεται νέες απαντήσεις.

Attachments: