Εισαγωγή – Περιεχόμενα

[Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου]

Σχόλια επί της υπό διαβούλευση Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης για τις περιοχές NATURA 2000 και του σχεδίου διαχείρισης

1. Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου-Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης

Τα πάρκα του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου αποτελούν σημαντικούς βιότοπους πολλών διαφορετικών ειδών ορχιδεών. Δυστυχώς παρατηρείται ότι η νέα προτεινόμενη ζωνοποίηση μειώνει το καθεστώς προστασίας σε κρίσιμες περιοχές του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου που σήμερα χαρακτηρίζονται ως ΖΕΠ (GR4110003-Δυτική Χερσόνησος-Απολιθωμένο Δάσος).

Το Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου αποτελεί βασικό στοιχείο του χαρακτηρισμού της περιοχής προστασίας ΖΕΠ (GR4110003-Δυτική Χερσόνησος-Απολιθωμένο Δάσος).

Στη νέα προτεινόμενη ζωνοποίηση δε γίνεται καμία αναφορά στους πυρήνες του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου που αποτελούν περιοχές απόλυτης προστασίας σύμφωνα με το ΠΔ 443/1985 και τη Δασική Νομοθεσία.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα περιορισμού της προστασίας του Διατηρητέου Μνημείου της Φύσης είναι η τροποποίηση επί τω έλασσον των ορίων της ΖΕΠ (Δυτική Χερσόνησος-Απολιθωμένο Δάσος).

Ειδικότερα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή του Πάρκου Σιγρίου, η οποία αποχαρακτηρίζεται από το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας και χαρακτηρίζεται ως ΖΒΔΦΠ -14. Στην περιοχή αυτή έχει εντοπιστεί πληθώρα απολιθωμάτων και αποτελεί μία από τις κρίσιμες περιοχές του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.

Το ίδιο ισχύει για τη γειτονική περιοχή Φανερωμένη, η οποία αποχαρακτηρίζεται από το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας και χαρακτηρίζεται ως ΖΒΔΦΠ -15. Στην περιοχή αυτή έχει εντοπιστεί πληθώρα απολιθωμάτων και αποτελεί μία από τις κρίσιμες περιοχές του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.

Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή της κοιλάδας του ποταμού Τάψα η οποία αποχαρακτηρίζεται από το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας και χαρακτηρίζεται ως ΖΔΟΕ-28. Στην περιοχή αυτή έχει εντοπιστεί πληθώρα απολιθωμάτων και αποτελεί μία από τις κρίσιμες περιοχές του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.

Επίσης στην περίπτωση της περιοχής δυτικά του κάμπου της Ερεσού αποχαρακτηρίζεται από το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας και χαρακτηρίζεται ως ΖΔΟΕ-27. Στην περιοχή αυτή έχει εντοπιστεί πληθώρα απολιθωμάτων και αποτελεί μία από τις κρίσιμες περιοχές του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.

Άλλο χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περιοχή Γαββαθά-Λαψάρνων η οποία αποχαρακτηρίζεται από το υφιστάμενο καθεστώς προστασίας και χαρακτηρίζεται ως ΖΔΟΕ-30. Στην περιοχή αυτή έχει εντοπιστεί πληθώρα απολιθωμάτων και αποτελεί μία από τις κρίσιμες περιοχές του Απολιθωμένου Δάσους Λέσβου.

2. Απολιθωματοφόρες θέσεις στην περιοχή Άντισσας και Βατούσσας
   Στην περιοχή της Άντισσας και της Βατούσσας, υπάρχουν σημαντικές απολιθωματοφόρες θέσεις που συνιστούν αξιόλογα γεωλογικά και παλαιοντολογικά μνημεία. Ωστόσο, παρατηρείται ότι αυτές οι περιοχές δεν περιλαμβάνονται στα όρια των προτεινόμενων ζωνών προστασίας. Η προστασία αυτών των απολιθωματοφόρων θέσεων είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της μοναδικότητας της γεωλογικής κληρονομιάς της Λέσβου και πρέπει να εξεταστεί η ένταξή τους σε ένα πιο περιεκτικό προστατευτικό πλαίσιο.
3. Γεώτοποι και θεσμικό πλαίσιο
   Προστατευόμενα τοπία και προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί. Ως προστατευόμενα τοπία και προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί χαρακτηρίζονται, αντιστοίχως, λειτουργικά τμήματα της φύσης ή μεμονωμένα δημιουργήματά της (περιοχές ή στοιχεία σημειακού χαρακτήρα), που έχουν ιδιαίτερη οικολογική, γεωλογική ή γεωμορφολογική αξία ή συμβάλλουν στη διατήρηση των φυσικών διεργασιών και στην προστασία φυσικών πόρων, όπως δέντρα, συστάδες δέντρων και θάμνων, θαλάσσια προστατευτική βλάστηση, παρόχθια και παράκτια βλάστηση, φυσικοί φράχτες, καταρράκτες, πηγές, φαράγγια, θίνες, ύφαλοι, σπηλιές, βράχοι, απολιθωμένα δάση, δέντρα ή τμήματά τους, παλαιοντολογικά ευρήματα, κοραλλιογενείς γεωμορφολογικοί σχηματισμοί και γεώτοποι.

Στη μελέτη, δεν υπάρχει αναφορά στους γεώτοπους και στην οικολογική τους αξία. Οι γεώτοποι αποτελούν καίριο στοιχείο της φυσικής κληρονομιάς της Λέσβου που έχει αναγνωριστεί από την  UNESCO ως γεωπάρκο και η έλλειψη περαιτέρω ανάλυσης αναφορικά με την προστασία τους μπορεί να οδηγήσει σε παραλείψεις που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο σημαντικά στοιχεία για την αναγνώριση ως γεωπάρκου.

Για την αποτελεσματική διατήρηση της φυσικής και γεωλογικής κληρονομιάς της Λέσβου, είναι απαραίτητο να ληφθούν υπόψη όλες οι παραπάνω παρατηρήσεις και να ενισχυθεί η προστασία των περιοχών με σημαντικό φυσικό και επιστημονικό ενδιαφέρον.

[Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία]

Παρακάτω παρατίθενται τα σχόλια της Ελληνικής ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ Εταιρείας σε σχέση με την υποβληθείσα ΕΠΜ Β. Αιγαίου. Τα σχόλια για όλα τα Κεφάλαια της ΕΠΜ παρουσιάζονται συγκεντρωτικά εδώ.

ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ

• Διευκρινίζεται ότι η Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρεία δεν συμμετείχε στη σύνταξη της Μελέτης 7β – ΕΠΜ ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ, αλλά μόνο στη Μελέτη 7α – ΕΠΜ ΑΤΤΙΚΗΣ (η Μελέτη 7 περιλαμβάνει και τις δυο περιοχές, Αττική και Βόρειο Αιγαίο, έτσι προκύπτει και η αναφορά της ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ στην ομάδα μελέτης).

• Σε όλες ή στις περισσότερες ΖΑΠΦ και ΖΠΦ προτείνονται υπερβολικά πολλές ειδικές χρήσεις (ΕΧ) που δεν επιτρέπονται στις εκάστοτε ζώνες αλλά αποτελούν παρέκκλιση από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (ν. 4685/20). Η εφαρμογή των κατά παρέκκλιση ΕΧ αποφασίστηκε από το ΥΠΕΝ για την θεραπεία ορισμένων αστοχιών του νόμου, όπως π.χ. της ΕΧ 52. Ήπια θαλάσσια αναψυχή που, εκ παραδρομής, δεν είχε προβλεφθεί για τις ΖΠΦ. Στην συνέχεια, προϊούσης της εκπόνησης των ΕΠΜ, προστέθηκαν και άλλες κατά παρέκκλιση ΕΧ με αποτέλεσμα να καταλήξουμε σε κατάχρηση, παράδειγμα της οποίας αποτελεί η εν λόγω ΕΠΜ. Καθώς ήδη έχουν εκφραστεί σοβαρές επιφυλάξεις (ακόμα και από στελέχη της Διοίκησης) για το κατά πόσο θα ξεπεραστεί αυτή η νομική ανακολουθία κατά τη διαδικασία σύνταξης των Προεδρικών Διαταγμάτων (ΠΔ), έχει προταθεί ο υποβιβασμός κατά μία κατηγορία της εκάστοτε ζώνης (π.χ. από ΖΑΠΦ σε ΖΠΦ, από ΖΠΦ σε ΖΔΟΕ) έτσι ώστε να ενσωματώνονται οι κατά παρέκκλιση ΕΧ. Αυτό, βέβαια, με τη σειρά του συνεχίζει να αποτελεί δυνητικά προβληματική συνθήκη, αφού δεν αποτυπώνει την πραγματική οικολογική σημασία και αξία της εκάστοτε ζώνης. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΠΜ πρέπει να προβεί σε δραστικό περιορισμό των κατά παρέκκλιση χρήσεων, κυρίως με τον περιορισμό των χρήσεων που επιτρέπονται στις εκάστοτε ζώνες και δευτερευόντως με τον «υποβιβασμό» ζωνών στην επόμενη κατηγορία προστασίας, προκειμένου να περιληφθούν απολύτως αναγκαίες χρήσεις. Σημειώνεται ότι υφιστάμενες χρήσεις μπορούν να διατηρηθούν με τη δημιουργία υποπεριοχών εντός μεγαλύτερων ζωνών με αυστηρότερο καθεστώς προστασίας.

ΕΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ

<u>ΕΠ ΛΗΜΝΟΥ-ΑΓ.ΕΥΣΤΡΑΤΙΟΥ</u>

• Κεφ. 3: Σχετικά με τις πιέσεις/απειλές για τα προστατευτέα στοιχεία προτείνονται οι εξής προσθήκες – τροποποιήσεις για τις ΖΕΠ GR4110006 και GR4110008: Για την πιέση/απειλή G12 και την εξειδίκευση «Παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία, κυρίως δίχτυα», να προστεθούν ονομαστικά και συγκεκριμένα τα παραγάδια. Για την περιοχή GR4110008 να προστεθεί και ο Αιγαιόγλαρος στα είδη.

Ως προς τους στόχους διατήρησης/αποκατάστασης τύπων οικοτόπων και ειδών του προστατευτέου αντικειμένου (κατηγορία I), να περιληφθεί και το είδος Puffinus yelkouan (GR4110008)

• Κεφ. 4: Δεν μπορεί να επιτρέπεται η διάθεση αλμολοίπων από μονάδες αφαλάτωσης εντός των προτεινόμενων ΖΑΠΦ-1 και ΖΑΠΦ-2 Αλυκής και Ασπρολίμνης. Είναι προφανές ότι θα αλλοιωθεί η υδρολογία του συστήματος, κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τις οικολογικές ανάγκες του προστατευτέων αντικειμένων. Κατά τη συνήθη πρακτική, οι μονάδες αφαλάτωσης τοποθετούνται στην παραλιακή ζώνη και ρίχνουν απευθείας τα αλμόλοιπα στη θάλασσα.

Επιπρόσθετα, δεν μπορεί να επιτρέπεται η εγκατάσταση μονάδας αφαλάτωσης εντός της ΖΠΦ-01, από τη στιγμή που η συγκεκριμένη χρήση μπορεί να υλοποιηθεί εντός κάποιας από τις γειτονικές ΖΔΟΕ-01, 02, 03.

• Στην ΖΑΠΦ-03 που αφορά τη νησίδα Σεργίτισι, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι θα είναι επιτρεπτή η δράση εξάλειψης ξενικών/εισβλητικών ειδών, καθώς η νησίδα είναι σημαντική για την αναπαραγωγή θαλασσοπουλιών και κρίνεται ως περιοχή προτεραιότητας για το εν λόγω μέτρο διατήρησης, το οποίο πρέπει να περιληφθεί και στην αντίστοιχη ενότητα του Κεφ. 5.
• Σχετικά με την ΖΑΠΦ-2 «Αλυκή»: η ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ επισκέφτηκε πρόσφατα την περιοχή και διαβεβαιώνουμε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει εισροή θαλασσινού νερού στον υγρότοπο (πρέπει να γίνει σχετική διόρθωση). Όσον αφορά τον Κωδικό 51 «έργα προστασίας από διάβρωση…», για τη συγκεκριμένη ζώνη υπάρχει η επιτρέπει πρόβλεψη για διάνοιξη στη θέση «Κόψιμο» με εργαλεία χειρός στην περίπτωση πλημμυρικού κινδύνου στα χωράφια. Τελευταία φορά που επιχειρήθηκε κάτι τέτοιο (με μηχανικά μέσα) είχε υποβαθμιστεί το υδρολογικό – οικολογικό καθεστώς της Αλυκής για 2 χρονιά. Για την αποφυγή – διαχείριση αυτού του κινδύνου, πρέπει να αποκατασταθεί η λειτουργία του υφιστάμενου αποστραγγιστικού αύλακα περιφερειακά της Αλυκής για τη διαχείριση υδάτων ο οποίος δεν δουλεύει αποτελεσματικά. Για οποιαδήποτε επέμβαση, επίσης, θα πρέπει να έχει προηγηθεί υδρολογική μελέτη, σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Σχετικά με τον Κωδικό 58, κρίνεται ότι δεν υπάρχει σκοπιμότητα δημιουργίας τεχνητών νησίδων στην Αλυκή – σε κάθε περίπτωση εννοείτσι πως δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν μηχανικά μέσα.

• Σχετικά με την ΖΠΦ 01 «Παράκτιες αμμοθίνες περιοχής Αλυκής Ασπρολιμνης Κέρους», αρχικά σημειώνεται ότι οι Αναφέρεται ότι οι αμμοθίνες δεν βρίσκονται σε αρίστη κατάσταση (πρέπει να γίνει σχετική διόρθωση) και χρειάζονται κατά τόπους δράσης αποκατάστασης. Ως προς τη χάραξη της ζώνης, αυτή προτείνεται να περιλάβει και το αμμοθινικό τμήμα της ΖΠΦ-02 που βρίσκεται μπροστά από τη Χορταρόλιμνη και η ΖΠΦ-02 να περιλαμβάνει μόνο αμιγώς το τμήμα της Χορταρόλιμνης με υγροτοπικά χαρακτηριστικά.

Ως προς τον κωδικό χρήσης 24.1 και την πρόβλεψη της διατήρησης φυτοφραχτών, θα πρέπει να είναι σαφής η δυνατότητα απομάκρυνσης ξενικών/εισβλητικών ειδών και αντικατάσταση τους με αυτοφυή.

• Σχετικά με την ΖΠΦ02 και το τμήμα της Χορταρόλιμνης, αρχικά πρέπει να γίνει σαφής προσθήκη ότι η περιοχή είναι σημαντική περιοχή για τη διαχείμαση και την αναπαραγωγή υδρόβιων / παρυδάτιων πουλιών.

Ως προς τον κωδικό χρήσης 24.3 «Αντλητικές εγκαταστάσεις», προτείνεται να προστεθεί η πρόβλεψη «Η ΜΔΠΠ έχει τη δυνατότητα να απαγορεύσει την χρήση κάποιων πηγαδιών, μετά από εκτίμηση των επιπτώσεων τους στο υδατικό ισοζύγιο στους υγροτόπους και τα εποχιακά τέλματα ή υδατοσυλλογές της περιοχής, καθώς και στους φυσικούς οικοτόπους».

Ως προς τον κωδικό χρήσης 24.1 και την πρόβλεψη της διατήρησης φυτοφραχτών, θα πρέπει να είναι σαφής η δυνατότητα απομάκρυνσης ξενικών/εισβλητικών ειδών και αντικατάσταση τους με αυτοφυή.

Ως προς τον κωδικό 24.8, πρέπει να υπάρχει η εξής πρόβλεψη «Κατά την εποχή αναπαραγωγής υδρόβιων και παρυδάτιων πουλιών να αποκλειστούν τα ενδιαιτήματα φωλεοποίησης από τη βόσκηση (π.χ. με ηλεκτροφόρες περιφράξεις). Τα ενδιαιτήματα φωλεοποίησης θα προσδιοριστούν μετά από ορνιθολογική έρευνα και χαρτογράφηση.

<u>ΕΠ ΛΕΣΒΟΥ</u>

• Κεφ. 3: Ως προς τη ΖΕΠ GR4110007, πρέπει να επισημανθούν με σαφήνεια στην ΕΠΜ για τον Μύχο (Puffinus yelkouan) τα εξής:

Ο μεταναστευτικός πληθυσμός (c) του είδους Puffinus yelkouan, αξιολογείται ως υψηλής προτεραιότητας (1) για τη λήψη θεσμικών και διαχειριστικών μέτρων. Η περιοχή είναι εξαιρετικά σημαντική για το είδος ως περιοχή τροφοληψίας και στάσης κατά τη διάρκεια της προ-αναπαραγωγικής περιόδου. Το είδος τρέφεται με γαύρο από τον Φεβρουάριο ως τον Μάιο και λόγω αυτού υπάρχει αυξημένη θνησιμότητα από τυχαία παγίδευση σε μανωμένα δίχτυα.

Για την ίδια ΖΕΠ, πρέπει να προστεθεί η πίεση G12 «Τυχαία θανάτωση (λόγω δραστηριοτήτων αλιείας και κυνηγιού)» και να προστεθεί πίνακας για τα είδη: Puffinus yelkouan, Mergus serrator Phalacrocorax aristotelis desmarestii, με την επεξήγης «Παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία, κυρίως δίχτυα» και με σε σημασία πίεσης / απειλής Η. Σε σχέση με τα παραπάνω σημειώνονται τα εξής: το είδος χρησιμοποιεί τον Κόλπο Καλλονής για τροφοληψία σε καθημερινή βάση από Φεβρουάριο μέχρι και Μάιο (κυρίως μέχρι τον Απρίλιο) δηλαδή κατά την προ-αναπαραγωγική περίοδο (pre-laying exodus). Πάνω από 30,000 άτομα καταγράφηκαν να χρησιμοποιούν την περιοχή. Η τυχαία παγίδευση που καταγράφεται στο πρόγραμμα LIFE PanPuffinus! (LIFE19/NAT/MT/000982) είναι σημαντική, και αφορά μανωμένα δίχτυα με είδος στόχου την Σουπιά. Επομένως η πίεση / απειλή είναι υψηλής σημασίας για το είδος

• Ως προς τη ΖΕΠ GR4110009: η πίεση/απειλή F07 (Αθλητισμός, τουρισμός και δραστηριότητες αναψυχής), όπως περιγράφεται στην σελ. 768 ισχύει και για το είδος Larus audouinii. Σε σχέση πιέσεις/απειλές με μεσαία σημασία για τον Θαλασσοκόρακα (Phalacrocorax aristotelis) είναι οι I02 (θήρευση αυγών/νεοσσών από τρωκτικά) και G12 (τυχαία θανάτωση μέσω αλιείας), αυτές ισχύουν και για τον Αιγαιόγλαρο (Larus audouinii), ενώ για την G12 να προστεθούν ονομαστικά και συγκεκριμένα τα παραγάδια.

 

Ως προς τους στόχους άσκησης ανθρωπογενών δραστηριοτήτων, αειφόρου διαχείρισης των φυσικών πόρων και αντιμετώπισης κινδύνων (κατηγορία II): η Μείωση της θαλάσσιας ρύπανσης αφορά όλα τα είδη θαλασσοπουλιών, όπως και η Μείωση τυχαίας θανάτωσης/παγίδευσης ειδών από δραστηριότητες αλιείας.

Σχετικά με τη ΖΕΠ GR4110010: Ως προς την πίεση/απειλή D1 και ειδικότερα τα έργα αιολικής ενέργειας, ορθά η ΕΠΜ ορθά έχει κατατάξει το μεγαλύτερο τμήμα της  ΖΕΠ σε καθεστώς ΖΠΦ (όπου δεν επιτρέπεται εκ της νομοθεσίας η εγκατάσταση ΑΠΕ), ενώ και στις παρακείμενες ΖΔΟΕ ορθά δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση μεγάλων έργων (με α/γ άνω των 60  kW). Η προσέγγιση αυτή συμφωνεί με τις  ανάγκες διατήρησης των προστατευτέων στοιχείων της ΖΕΠ, και κυρίως των αναπαραγόμενων και μεταναστευτικών αρπακτικών. Κρίνεται, ωστόσο, ιδιαίτερα προβληματική η πρόβλεψη να επιτρέπεται «η δημιουργία Υβριδικού Σταθμού με ανεμογεννήτριες (Α/Γ) και αντλησιοταμίευση στο Φράγμα Ερεσού, μέχρι 5 ΜW εγγυημένης ισχύος, εφόσον κριθεί ότι επαρκεί σε σχέση με την άρδευση και την ύδρευση της περιοχής που αποτελούν τις πρωτεύουσες χρήσεις του φράγματος», καθώς φαίνεται να φωτογραφίζει συγκεκριμένο έργο με άδεια παραγωγής που βρίσκεται σε διαδικασία αδειοδότησης και για το οποίο ο μελετητής δεν έχει καμία υποχρέωση να το περιλάβει στις επιτρεπόμενες χρήσεις, αφού δεν διαθέτει ΑΕΠΟ και συνολικά η δραστηριότητα κρίνεται ως μη συμβατή με τη διατήρησης της ορνιθοπανίδας στη ΖΕΠ.

<u>ΠΠΒ ΑΝΤΙΨΑΡΑ</u>

Η κατάταξη των Αντίψαρων και των νησίδων τους ως ΖΠΦ κρίνεται ικανοποιητική. Το κυρίως νησί των Ψαρών δεν εμπίπτει εντός της περιοχής NATURA, αλλά αποτελεί τμήμα της Σημαντικής Περιοχής για τα Πουλιά GR140, επομένως ορθώς έχει περιληφθεί ως Περιφερειακή Ζώνη για τη ρύθμιση δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τη διατήρηση της ορνιθοπανίδας. Κατόπιν, ωστόσο, πρόσφατων ερευνητικών – ορνοιθολογικών στοιχείων που έχουν προκύψει από εργασία της ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ, προτείνεται η διάκριση μίας ξεχωριστής ΠΖ στο ΒΑ άκρο των Ψαρών, με πολύ πιο ασυτηρές ρυθμίσεις, κυρίως ως προς την πρόσβαση σκαφών στις ακτές. Η προτεινόμενη τεκμηρίωση για την παραπάνω προσθήκη είναι η εξής:

Ο αναπαραγωγικός  πληθυσμός (R) του είδους Puffinus yelkouan, αξιολογείται ως υψηλής προτεραιότητας (1) για τη λήψη θεσμικών και διαχειριστικών μέτρων. Η περιοχή είναι εξαιρετικά σημαντική για το είδος ως περιοχή αναπαραγωγής. Το 2024, μέσα από δράσεις του προγράμματος 101113792-LIFE22-NAT-EL-MareNatura βρέθηκε άγνωστη μέχρι στιγμής αποικία σημαντικού μεγέθους (εκτίμηση 800-1500 ζευγάρια στην Β ακτή από το ακρωτήριο Βόρεια του Μοναστηριού Κοιμήσεως της Θεοτόκου έως το ακρωτήριο νότια της νησίδας Χελώνα). Για την προστασία της σημαντικής αυτής αποικίας, θα πρέπει να προστεθεί στην υφιστάμενη ΖΕΠ ζώνη 500μ εσωτερικά της ακτογραμμής και 2.7νμ στον θαλάσσιο χώρο. (σχετικός χάρτης ειναι διαθέσιμος)

Επιπρόσθετα, στα Ψαρά καταγράφηκε ο μεγαλύτερος πληθυσμός (αποικία) Μαυροπετρίτη στον ελλαδικό χώρο, κατά την πρόσφατη απογραφή (2024), με περισσότερα από 1500 άτομα. Προφανώς με τη διαθέσιμη αυτή πληροφορία καθίσταται μη βιώσιμος οποιοσδήποτε σχεδιασμός για να προχωρήσουν προς αδειοδότηση οι υπό αξιολόγηση ΑΣΠΗΕ πλησίον των Β-ΒΑ ακτών και η αντίστοιχή απειλή D01 Υψηλής σημασίας.

<u>ΠΠΒ </u><u>BENETIKO</u>

Κεφ. 3: Η πίεση με κωδικό F07 πρεπει να τεθεί ως Υψηλής σημασίας για το είδος Falco eleonorae, το οποίο φωλιάζει στην νησίδα ήδη από τον Ιούλιο και η όχληση από την ανθρώπινη παρουσία αποτελεί σημαντική απειλή. Επομένως η πίεση είναι υψηλής σημασίας καθώς μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή φωλιών και εγκατάλειψη της αποικίας. Το ίδιο ισχύει (Υψηλής σημασίας απειλή) και για τον Αιγαιόγλαρο. Όσον αφορά την πίεση/απειλή G12 και την εξειδίκευση «Παγίδευση σε αλιευτικά εργαλεία, κυρίως δίχτυα», να προστεθούν ονομαστικά και συγκεκριμένα τα παραγάδια.

<u>ΣΠΠΒ ΙΚΑΡΙΑΣ-ΦΟΥΡΝΩΝ (ΙΚΑΡΙΑ)</u>

Η ΣΠΠ GR143 εκτείνεται σε πολύ μεγαλύτερη έκταση από την θεσμοθετημένη ΖΕΠ, καθώς στο νησί αναπαράγονται σημαντικά είδη αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (1-3 ζ.) και η Αετογερακίνα (3-5 ζ.) που εκμεταλλεύονται το πολύ έντονο ανάγλυφο του νησιού, ειδικότερα στο κεντρικό ορεινό τμήμα του. Η σχεδιαζόμενη εγκατάσταση 110 ανεμογεννητριών κατά μήκος αυτής ακριβώς της κεντρικής κορυφογραμμής της Ικαρίας, θα αποτελεί παράγοντα πολύ σοβαρής υποβάθμισης της ΖΕΠ και των προστατευτέων της στοιχείων. Η ΕΠΜ ορθώς προβλέπει αρχικά την απαγόρευση της εγκατάστασης μονάδων ΑΠΕ άνω των 60 kw στη ΖΔΟΕ-02 της ΕΖΔ, ωστόσο η πρόβλεψη για «να επιτρέπονται υβριδικά συστήματα» χωρίς συγκεκριμένη πρόβλεψη για την ισχύ τους κρίνεται προβληματική (θα πρέπει να υπάρχει αντίστοιχο όριο ισχύος, ώστε να αποκλείονται μεγάλα έργα ΑΠΕ, με σημαντικές επιπτώσεις).

Κατ’ αντιστοιχία με τα Ψαρά, επίσης, προτείνεται η περίληψη όλου του τμήματος της ΣΠΠ που βρίσκεται μεταξύ ΖΕΠ και ΕΖΔ και εκτός αυτών ως Περιφερειακή Ζώνη, με ανάλογες ρυθμίσεις με αυτών της ΖΕΠ.

<u>ΣΠΠΒ ΙΚΑΡΙΑΣ-ΦΟΥΡΝΩΝ (ΦΟΥΡΝΟΙ)</u>

• Κεφ. 3: Όσον αφορά τη ΖΕΠ (GR4120006), στις πιέσεις/απειλές με υψηλή και μεσαία σημασία για τα είδη γερακοειδών Μαυροπετρίτη (Falco eleonorae) πρέπει να προστεθεί και η F07 (δραστηριότητες αθλητισμού/τουρισμού).
• Κεφ. 4: Σχετικά με την χρήση με κωδικό 49, προτείνεται να αποκλειστεί εντελώς τουλάχιστον από τις νησίδες Αλατονήσι (υψηλή σημασία) και Πλάκα, ακόμα και αν αυτές κατηριοποιηθούν τελικά ως ΖΠΦ. Τα αποχωρητήρια, περίπτερα και στέγαστρα δεν αποτελούν αμελητέα επίδραση σε χώρους μικρών ακατοίκητων νησίδων και αυξάνουν την πιθανότητα επισκεψιμότητας, κάτι που μπορεί να μειώσει την αναπαραγωγική επιτυχία των θαλασσοπουλιών/αρπακτικών που φωλιάζουν στις νησίδες (από Ιανουάριο έως και Οκτώβριο κάθε έτος) ή ακόμη την εγκατάλειψη της αποικίας. Δεν είναι θεμιτή η ερμηνεία του περιβάλλοντος για το κοινό σε περιοχές όπου προτείνεται απόλυτη προστασία. Μια πινακίδα για να διαβαστεί από το κοινό, προϋποθέτει την αποβίβασή του στη νησίδα, κάτι που δεν είναι θεμιτό.

Για την νησίδα Αλατονήσι, επιπλέον προτείνουμε να μην επιτρέπεται η χρήση με κωδικό 58, καθώς δεν υπάρχει ανάγκη για κατασκευή λιμνών, ιχθυοδιαδρομών, τεχνητών φωλιών κλπ. Υπάρχει ικανό φυσικό υπόβαθρο για τα είδη που χρησιμοποιούν τη νησίδα και είναι σημαντικό να παραμείνει φυσική.

<u>ΣΠΠΒ ΒΟΡΕΙΑΣ ΧΙΟΥ</u>

Ως προς την πίεση/απειλή D1 και ειδικότερα τα έργα αιολικής ενέργειας, ορθά η ΕΠΜ ορθά έχει κατατάξει το μεγαλύτερο τμήμα της  ΖΕΠ σε καθεστώς ΖΠΦ (όπου δεν επιτρέπεται εκ της νομοθεσίας η εγκατάσταση ΑΠΕ), ενώ και στις παρακείμενες ΖΔΟΕ ορθά δεν επιτρέπεται η εγκατάσταση μεγάλων έργων (με α/γ άνω των 60  kW). Η προσέγγιση αυτή συμφωνεί με τις  ανάγκες διατήρησης των προστατευτέων στοιχείων της ΖΕΠ, και κυρίως των αναπαραγόμενων και μεταναστευτικών αρπακτικών.

[Εξωραϊστικός Σύλλογος Ψιλής Άμμου Σάμου]

https://drive.google.com/file/d/11R4TQl0yo81ww38Q9dP7wT2SLQc5EL97/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/12MTO76ZYMzqjI2b6BRbjxVibLGmo-79M/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1nJ8Df3ChVWYJSVgN55alFDrPDpkq0Rxu/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1LdpHS_Pc7mm_LWb2veo96ucDc3IRZYeD/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1ySZl19uoDGjuWu2QbHEf1IMdfqm7SVW3/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1kJuARe61x7nubWN6CeMQc0D–BEeUQpN/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1E1HGV6QuibiFa5_1rEeCGqrIrqzv9OFH/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/14ywtmkP0YvxkG7REs3ZaLUZREbomICXp/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/14ghRyApW8bsK4lfNrm1UtQNOtm6xuGpX/view?usp=sharing

Παρατηρήσεις επί της ΕΠΜ Natura  GR4120001 Αλυκής Ψιλής Άμμου

Γνωρίζοντας τα όρια των γνώσεων μας δεν υπεισερχόμαστε σε κριτική της μελέτης αλλά στην κοινή αίσθηση, στηριζόμενοι στη μέση εμπειρία και γνώση του καθημερινού ανθρώπου. Συμμετέχουμε στη διαβούλευση για ένα καλλίτερο αύριο για την περιοχή μας, και αυτή ακριβώς είναι η κοινή μας επιδίωξη. Υπάρχουν καλύτεροι και εμπειρότεροι που θα κρίνουν την ΕΠΜ. Οπωσδήποτε θα διαφωνήσουν ως προς τα απαιτούμενα. Λογικό είναι…… Είμαστε επιφυλακτικοί καθόσον το νησί μας έχει δεινοπαθήσει από το χωροταξικό του 95 (ΦΕΚ 100 Δ 1995).

Τα ανωτέρω συνημμένα αρχεία (σύνδεσμοι) περιέχουν τις παρατηρήσεις μας.

[Συντονιστική Επιτροπή Δράσης και Ενημέρωσης για το Αντιμόνιο (Χίος)]

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ
Συντονιστικής Επιτροπής Δράσης και Ενημέρωσης για το Αντιμόνιο

Σύμφωνα με το έργο “Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων
Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000” της Περιφέρειας Αττικής
και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου , το οποίο τίθεται σε διαβούλευση, μεταξύ άλλων στις προτεινόμενες
χρήσεις γης για τη ΖΔΟΕ-01 (ζώνη διατήρησης οικοτόπων και ειδών), που αφορά την Ημιορεινή Βόρεια
Χίο της προτεινόμενης σΠΠΒ Βόρειας Χίου, προβλέπεται η δυνατότητα υλοποίησης Εξορυκτικών
δραστηριοτήτων (Ορυχεία, Λατομεία, Μεταλλεία, Αμμοληψία, Ζώνες αναζήτησης, έρευνας και
εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων) και ειδικότερα κατά γράμμα προβλέπεται ότι:
Επιτρέπονται: – οι εγκαταστάσεις εξόρυξης αδρανών υλικών, εντός των καθορισμένων λατομικών
περιοχών και οι μεταλλευτικές εργασίες μόνο υπόγεια. – η διενέργεια μεταλλευτικών ερευνών, που δεν
εκχερσώνουν τους δασικούς τύπους οικοτόπων της ζώνης σε μεγάλη έκταση, καθώς αυτά ασκούν
ιδιαιτέρα προστατευτική επίδραση επί των εδαφών και των υπογείων υδάτων και κείτονται εντός της
λεκάνης απορροής του αναγνωρισμένου ιαματικού πόρου Αγιάσματα και που παρουσιάζουν ιδιαίτερο
οικολογικό ενδιαφέρον.(…)Δεν επιτρέπονται: – οι αποθέσεις υλικών και η διαχείριση εξορυκτικών
αποβλήτων εντός της ζώνης. – η δημιουργία χώρου επεξεργασίας, αποθήκευσης και διάθεσης
επικινδύνων και μη εξορυκτικών αποβλήτων.

Για κάθε είδους εξορυκτικές δραστηριότητες να μη χρησιμοποιούνται μέθοδοι που μπορούν να βλάψουν το
περιβάλλον και ειδικότερα τα ύδατα, τον αέρα, το έδαφος, την πανίδα και τη χλωρίδα, ούτε να επηρεάζεται
αρνητικά το τοπίο και οι τοποθεσίες σημαντικού οικολογικού ενδιαφέροντος. Υποχρεωτικά λαμβάνονται
αυστηρά μέτρα, για την πρόληψη ή μείωση παντός είδους δυσμενών περιβαλλοντικών επιπτώσεων και να
συντάσεται ετήσια έκθεση παρακολούθησης η οποία θα εγκρίνεται και ελέγχεται από τον ΟΦΥΠΕΚΑ.
Κατά την εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων των εξορυκτικών δραστηριοτήτων στη φύση και στην άγρια
ζωή είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη ότι οι επιπτώσεις μπορεί να αφορούν όχι μόνο την περιοχή
εξόρυξης αλλά και τις συναφείς εγκαταστάσεις.

Ωστόσο οι ως άνω δραστηριότητες στην περιοχή της Αμανής αυτή τη στιγμή δεν αποτελούν ένα δυνητικό
σενάριο για κάποιου είδους εξορύξεις γενικώς και αορίστως, αλλά έχουν συγκεκριμένα εξειδικευτεί με την
προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για την έρευνα και εκμετάλλευση αντιμονίου στη Χίο, οι όροι και
προϋποθέσεις του οποίου έρχονται σε καταφανή αντίθεση με τους στόχους της περιβαλλοντικής
νομοθεσίας και ειδικότερα του δικτύου Νatura, που αποσκοπούν στην ουσιαστική ενίσχυση της
προστασίας της φύσης.

Άλλωστε στην ανοιχτή διαβούλευση που έλαβε χώρα στις 14.02.2025 στην Χίο, η μελετητική εταιρεία
επιβεβαίωσε ότι έλαβε υπόψη το αντικείμενο του διαγωνισμού και για αυτό το λόγο άλλωστε
ενσωματώθηκε από ότι φαίνεται, η ως άνω προσθήκη «…και οι μεταλλευτικές εργασίες μόνο υπόγεια. – η
διενέργεια μεταλλευτικών ερευνών, που δεν εκχερσώνουν τους δασικούς τύπους οικοτόπων της ζώνης σε
μεγάλη έκταση…»

Ωστόσο, επιστημονικές μελέτες, έγκριτοι φορείς της Χίου, όπως το ΤΕΕ Χίου και ο Ιατρικός Σύλλογος
Χίου, σύσσωμη η αντιπολίτευση σε συνδυασμό με την ιστορική και βιωματική εμπειρία των
αντιστεκόμενων συλλογικοτήτων και κατοίκων του νησιού και ειδικότερα της περιοχής, καταδεικνύουν μια
καταστροφική για το φυσικό περιβάλλον της Βόρειας Χίου διαδικασία με αλυσιδωτές επιπτώσεις στο
οικοσύστημα όλου του νησιού. Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός, σύμφωνα με άρθρο του καθηγητή της
Αρχιτεκτονικής Σχολής του ΕΜΠ, Νίκου Μπελαβίλα, ότι η εξόρυξη αντιμονίου στην Βόρεια Χίο,
αποπειράθηκε επανειλημμενα με οδυνηρά αποτελέσματα για τον τόπο και σήμερα τα ερείπια των ξεχασμένων ορυχείων θυμίζουν εκείνη την εποχή του «μεταλλευτικού πυρετού». Η Κέραμος και τα Αγιάσματα αποτελούν σήμερα σιωπηλά μνημεία αυτής της παλαιάς αποτυχημένης ιστορίας, η οποία σε
καμία περίπτωση δεν πρέπει να επαναληφθεί,καθώς δοκιμάστηκε, απέτυχε και κόστισε ακριβά στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον.

Ο ομότιμος καθηγητής Υγιεινής και Κοινωνικής Ιατρικής του ΑΠΘ, παρουσίασε σε εκδήλωσης της
Συντονιστικής Επιτροπής με λεπτομέρειες τις σοβαρές επιπτώσεις της εξόρυξης αντιμονίου. Οι
συνέπειες των εξορύξεων δεν περιορίζονται στις σοβαρότητες επιπτώσεις στην υγεία των κατοίκων όλου
του νησιού, αλλά και στο περιβάλλον, καθώς η εξόρυξη αντιμονίου μπορεί να προκαλέσει σοβαρές
περιβαλλοντικές καταστροφές, με κυριότερη την όξινη απορροή, η οποία μολύνει ανεπανόρθωτα το
έδαφος και τα υπόγεια ύδατα.Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Χαλκιδική, όπου σε περιοχές με
ιστορικά ορυχεία παραμένουν ακόμη και σήμερα εκτεταμένες κατεστραμμένες εκτάσεις, στις οποίες δεν
έχει φυτρώσει τίποτα για χιλιάδες χρόνια.

Ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ Κώστας Παπαδάκης με ερώτηση σου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε την
τοποθέτησή της για το γεγονός οτι η σχεδιαζόμενη εξόρυξη αντιμονίου στη Χίο, ως υλοποίηση της
πολιτικής της ΕΕ για τις«κρίσιμες πρώτες ύλες» πρόκειται να πραγματοποιηθεί σε παρθένα περιοχή
άγριας φύσης, και μάλιστα με ένδειξη Natura. Η Επιτροπή στην απάντησή της αποφαίνεται μεταξύ άλλων
ότι τα σχέδια ή έργα που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις σε τόπους Natura 2000, μπορούν να
επιτραπούν μόνον εφόσον διασφαλίζεται η ακεραιότητα των τόπων και παραπέμπει στην σχετική
περιβαλλοντική νομοθεσία.

Σε μια σύντομη ανασκόπηση της περιβαλλοντικής νομοθεσίασ, προκύπτει ότι η μη ενεργειακή
εξορυκτική βιομηχανία (ΜΕΕΕΒ) πρέπει να λειτουργεί μέσα στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής νομοθεσίας
της ΕΕ, η οποία περιλαμβάνει τις δύο Οδηγίες για τους Οικοτόπους , που αποσκοπούν στην
προστασία και τη διασφάλιση της επιβίωσης των πλέον απειλούμενων με εξαφάνιση και τρωτών ειδών
και τύπων οικοτόπων. Οι Οδηγίες του Nature παρέχουν ένα κοινό νομοθετικό πλαίσιο για όλα τα κράτη
της ΕΕ, το οποίο εξασφαλίζει ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες – και οι δραστηριότητες ΜΕΕΒ – γίνονται
με τρόπο που δεν επηρεάζει αρνητικά την ακεραιότητα των τόπων του Natura 2000. Επιπροσθέτως, τα
νέα έργα πρέπει επίσης να αξιολογούνται όσον αφορά τον αντίκτυπό τους στα υδατικά συστήματα,
συγκεκριμένα η Οδηγία-Πλαίσιο για τα Νερά, συνδυάζει ποιοτικούς, οικολογικούς και ποσοτικούς
στόχους για την προστασία υδάτινων οικοσυστημάτων και την καλή κατάσταση όλων των υδατικών
πόρων.

Σύμφωνα δε με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για την περιοχή της Αμανής, δλδ το ΣΧΟΟΑΠ Αμανής και
συγκεκριμένα όσον αφορά στα μεταλλεία εξόρυξης και επεξεργασίας αντιμονίου Κεράμου η κατεύθυνση
είναι σαφής, ορίζεται ειδικότερα ότι στόχος είναι αφενός η ανάδειξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών
του δικτύου των εγκαταλελειμμένων οικισμών, και αφ’ ετέρου η αποκατάσταση του χώρου των
Μεταλλείων και η αναστήλωση των κτιρίων, με σκοπό την δημιουργία ενός ισχυρού τουριστικού
και πολιτιστικού πόλου μουσειακού χαρακτήρα και ανοιχτού- υπαίθριου τύπου με σκοπό την
προβολή της μεταλλευτικής δραστηριότητας στην προβιομηχανική και βιομηχανική εποχή, ενώ
στο πλάισιο εντάσσονται και μια σειρά διαδρομών περιήγησης.

Όπως αποδεικνύουν επιστημονικές μελέτες, αλλά και η ίδια η ιστορία, όπως αναφέρθηκε ανωτέρω, οι
εξορυκτικές διαδικασίες προκαλούν εξ ορισμού σοβαρές και μη αναστρέψιμες βλάβες τόσο στην υγεία
των ανθρώπων (εργαζομένων στα ορυχεία και συνολικού πληθυσμού), όσο και στο περιβάλλον. Ο
φαύλος κύκλος ανεπανόρθωτων βλαβών αρχίζει μάλιστα από τη φάση της έρευνας και όχι μόνο κατά τη
διάρκεια της εξόρυξης. Ενδεικτικά, οι εξορυκτικές δραστηριότητες συνοδεύονται από:
– Αποψίλωση δάσους, με ξερίζωμα των δέντρων για να μην ξαναβλαστήσουν ρίζες.
– Εκσκαφές και ανατινάξεις, με χρήση τόνων εκρηκτικών καθημερινά, ανάλογα με τον στόχο της
ημερήσιας παραγωγής. Το βάθος του κρατήρα μπορεί να φτάσει και τα 300-400 μέτρα.
– Κατασκευή γεωτρήσεων περιμετρικά της εξόρυξης, για να αδειάσει το μεταλλείο από νερό και για
να υπάρχει διαθέσιμο νερό για τις ανάγκες επεξεργασίας του μεταλλεύματος.
– Επεξεργασία, καθώς από το εξαγόμενο υλικό από τα μεταλλεία, το 95% θα είναι απόρριμμα. Και
καμιά εταιρεία δεν συμφέρει να μεταφέρει άχρηστο υλικό, ειδικά όταν μιλάμε για μεταφορά από
ένα νησί. Η συνήθης μέθοδος είναι ο εμπλουτισμός των μεταλλευμάτων (Οι τεχνολογίες που
χρησιμοποιούν είναι η θραύση, η λειοτρίβηση και η ταξινόμηση κατά μέγεθος, ενώ ακολουθεί η
διαδικασία της επίπλευσης που θα δώσει το καθαρό προϊόν) Οι διαδικασίες επεξεργασίας είναι
απαραίτητες για να «καθαριστεί» το οικονομικά ενδιαφέρον για την εταιρεία υλικό από τη μάζα
των «άχρηστων» που το περιβάλλουν. Και φυσικά όσα υλικά δεν χρειάζονται θα πρέπει να
αποθηκευτούν κάπου ως τοξικό απόρριμμα.

Όλα αυτά σημαίνουν ότι:
– Η συνεχής άντληση νερού από όλο και μεγαλύτερα βάθη εξαντλεί τα αποθέματα σε έκταση, που
μπορεί να φτάσει τα μερικές χιλιάδες στρέμματα, με άμεσο αποτέλεσμα την αποστράγγιση της
ευρύτερης περιοχής, την εξαφάνιση πηγών, τη μείωση της ροής των ρεμάτων και την ουσιαστική
αχρήστευση των γεωτρήσεων που χρησιμοποιούνται για ύδρευση και άρδευση.
– Υποβαθμίζονται και καταστρέφονται τα δάση σε πολύ μεγαλύτερη έκταση από αυτή που
αποψιλώθηκε, αφού δεν υπάρχει υπόγειο νερό· όταν βρέχει, το νερό παρασέρνει στο διάβα του
ό,τι υπάρχει, αφού δεν υπάρχουν δέντρα να το συγκρατούν, προκαλώντας πλημμύρες.
– Η σκόνη του πετρώματος που μπορεί να φτάσει σε απίστευτα μεγέθη ανά ώρα, θα ταξιδεύει σε
όλο το νησί, θα κυκλοφορεί στην ατμόσφαιρα όλο το εικοσιτετράωρο και θα επικάθεται στο
έδαφος, στα επιφανειακά νερά, στη θάλασσα, στα δέντρα, παντού
– Τα μεταλλευτικά απορρίμματα, ή αλλιώς τέλματα, αποθηκεύονται σε φράγματα ή λίμνες. Ένα
μεγάλο μέρος αυτού που ξέρουμε ως βουνό θα μετατραπεί σε απόβλητο, και θα μας μείνει ως
τέτοιο.
– Και το μεγάλο πρόβλημα είναι η όξινη απορροή, η απορροή, δηλαδή, όξινου νερού, που
παρουσιάζει μεγάλες συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων (σε τοξικά επίπεδα). Προκαλείται από την
επαφή των θειούχων πετρωμάτων, που είναι τα μεταλλευτικά απορρίμματα, με το νερό και τον
αέρα. Αν αυτή η διαδικασία ξεκινήσει, δεν μπορεί να σταματήσει με καμιά γνωστή μέθοδο. Ήδη
στην περιοχή της Χαλκιδικής έχει λάβει εκρηκτικές διαστάσεις.

Η διαβούλευση για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος της Χίου και ειδικότερα της Βόρειας Χίου,
γίνεται σε μια συγκεκριμένη χρονικότητα, γίνεται την στιγμή που έχει βγει στον αέρα ανοιχτός διαγωνισμός
για την εξόρυξη αντιμονίου στην Αμανή. Αυτή η πραγματικότητα δεν μπορεί να αγνοηθεί, όταν όλα τα
επίσημα και αδιαμφισβήτητα στοιχεία καταδεικνύουν τις ολέθριες συνέπειες για το περιβάλλον και
οδηγούν σε εντελώς αντίθετη κατεύθυνση από ότι η περιβαλλοντική νομοθεσία και το δίκτυο
Natura στοχεύουν, δηλαδή στην ουσιαστική ενίσχυση της προστασίας της φύσης.
Καθίσταται επομένως άνευ αντικειμένου να συζητάμε για περιοχές NATURA και προστασία του
περιβάλλοντος, αν στην Αμανή υλοποιηθεί η εξόρυξη αντιμονίου.

Ο εφιάλτης του αντιμονίου αναβιώνει στην Αμανή και απειλεί όλο το οικοσύστημα της περιοχής και του
νησιού, που αντί να προστατευτεί μπαίνει σε τροχιά μη αναστρέψιμης ρύπανσης. Η δυνατότητα
υλοποίησης Εξορυκτικών δραστηριοτήτων στις προτεινόμενες χρήσεις γης για τη ΖΔΟΕ-01 (ζώνη
διατήρησης οικοτόπων και ειδών), που αφορά την Ημιορεινή Βόρεια Χίο είναι χρήση ασύμβατη με την
προστασία του περιβάλλοντος και το γράμμα και το πνεύμα της σχετικής νομοθεσίας.

Οι μεταλλευτικές δραστηριότητες θα πρέπει να απαγορευτούν και η περιοχή να προστατευτεί με
αυστηρότερους όρους και προϋποθέσεις με το να υπαχθεί στη ζώνη προστασίας της φύσης (ΖΠΦ), ώστε
να διασφαλιστεί η ακεραιότητα του τόπου και του τοπίου.

[Τμήμα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας Π.Ε. Χίου / Καρίβαλη Μαριάννα, Περιβαλλοντολόγος]

Σε συνέχεια της Δημόσιας διαβούλευσης του έργου “Εκπόνηση Ειδικών  Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000” και αξιοποιώντας τη δυνατότητα που δίνεται να συνδράμουμε στη Δημόσια Διαβούλευση, καταθέτουμε κατωτέρω ένα υπόμνημα ως Τμήμα Περιβάλλοντος και Υδροοικονομίας Π.Ε. Χίου, για την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) 7Β: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου. Οι απόψεις / διορθώσεις / αντιρρήσεις μας επικεντρώνονται στα GR4130001 «Βόρεια Χίος και Νήσοι Οινούσσες και Παράκτια Θαλάσσια Ζώνη», GR4130003 «Βόρεια Χίος», GR4130004 «Νησίδα Βενέτικο», GR4130005 «Βραχονησίδες Καλόγεροι και Θαλάσσια Ζώνη», GR4130002 «Νησιά Αντίψαρα και Νησίδες Δασκαλιό, Μαστρογιώργι, Πρασονήσι, Κάτω Νησί, Μεσιακό, Κουτσουλιά και Θαλάσσια Περιοχή», που αφορούν στην επικράτεια της Περιφερειακής Ενότητας Χίου.

 

• στη σελίδα 1385 υπάρχει η αναφορά: Ζώνη Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ-05) – Αγρελωπός Καμπίων – Φαράγγι Καμπιάς, παρακαλούμε να διορθωθεί σε Φαράγγι Καμπιών.

 

• Στη σελίδα 1392 στη Ζώνη Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ-06) – Κοιλάδα Αριών ρέμα, αναφέρεται ότι «Πρόκειται για ορεινή δασική περιοχή με ώριμα πευκοδάση, κοιλάδες, υδατορέματα και χειμάρρους. Είναι εξαιρετικά σημαντική περιοχή για την προστασία των τόπων αναπαραγωγής και τροφοληψίας αρπακτικών και αγρολιβαδικών πουλιών, ενώ περιλαμβάνεται στις προτεινόμενες για θεσμοθέτηση Αδιατάρακτες Φυσικές Περιοχές στην Ελλάδα (Undisturbed Natural Areas – NATLAND) και στις Περιοχές Άνευ Δρόμων (Roadless Areas ROADLESS), στο Πρόγραμμα του ΥΠΕΝ «Απάτητα Βουνά». Η σημασία της ζώνης έγκειται σε μεγάλο βαθμό στον περιορισμό των ανθρώπινων δραστηριοτήτων».

Βάσει αυτών που αναφέρονται, παρακαλούμε να εξεταστεί αν η ανωτέρω ζώνη μπορεί να οριστεί ως Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης (ΖΑΠΦ).

 

• Στη Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-01) – Ημιορεινή Βόρεια Χίος και στον Πίνακα 4.2.4-201: Επιτρεπόμενες χρήσεις της ΖΔΟΕ-01, στη σελίδα 1423 αναφέρεται ότι θα επιτρέπονται οι «Εξορυκτικές δραστηριότητες (Ορυχεία, Λατομεία, Μεταλλεία, Αμμοληψία, Ζώνες αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων)» στην εν λόγω Ζώνη.

Κάνοντας μια σύντομη αναδρομή, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γενική Γραμματεία Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Γενική Δ/νση Ορυκτών Πρώτων Υλών, Δ/νση Μεταλλευτικών Ενεργειακών και Βιομηχανικών Ορυκτών έθεσε στις 25/09/2024, σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το σχέδιο διαγωνισμού του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας: «Προκήρυξη Α΄ Φάσης Διαγωνισμού Εκμίσθωσης του δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευτικών ορυκτών εντός τμήματος έκτασης 9,02 km² του Δημόσιου Μεταλλευτικού Χώρου Χίου στον Κέραμο Χίου».

Με τη με αρ. πρ. ΥΠΕΝ/Δ ΜΕΒΟ/6181/61/20-10-2025 (ΑΔΑ Ρ1864653Π8-ΙΓΡ) Απόφαση, εκδόθηκε η  «Προκήρυξη δημοσίου διεθνούς ανοικτού διαγωνισμού σε δύο φάσεις: Φάση Α: Πρόσκληση Εκδήλωσης Ενδιαφέροντος, Φάση Β: Πρόσκληση Υποβολής Δεσμευτικών Προσφορών για την εκμίσθωση των δικαιωμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης μεταλλευτικών ορυκτών του Ελληνικού Δημοσίου σε τμήμα εκτάσεως 9,02 km² του Δημόσιου Μεταλλευτικού Χώρου Νήσου Χίου, Δήμου Χίου, Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου» και το προς εκμίσθωση τμήμα του Δημόσιου Μεταλλευτικού Χώρου Χίου, συνολικής έκτασης 9,02 km², έχει τα όριά του μέσα στη ΖΔΟΕ-01 – Ημιορεινή Βόρεια Χίος.

Στο ΣΧΟΟΑΠ ΑΜΑΝΗΣ Αριθμ. 92472/Φ (1/2) ΣΧΟΟΑΠ, ΦΕΚ 311 Τεύχος Α.Α.Π. 30/12/2016, η περιοχή ανατολικά της Κεράμου και νότια των Λεπτοπόδων, στην οποία αναφέρεται και η ανωτέρω Προκύρηξη, έχει οριστεί ως ΠΕΠ5 – «Αξιόλογο Αρχιτεκτονικό και Πολιτιστικό Απόθεμα» και αναλυτικότερα «Αφορά σε περιοχές και ειδικότερα σε τοπία, κτιριακά αποθέματα και συγκεντρώσεις, διάσπαρτα κατανεμημένες στην Αμανή (βλ. Πίνακα 1), οι οποίες στο παρελθόν συγκροτούσαν οικιστικές περιοχές και που σήμερα είναι εγκαταλελειμμένες και χρήζουν προστασίας και ανάδειξης λόγω της υψηλής αισθητικής και αρχιτεκτονικής τους αξίας…..Η χωροθέτηση των ανωτέρω ΠΕΠ αποσκοπεί αφ’ ενός στα να αναδειχθούν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του δικτύου των εγκαταλελειμμένων οικισμών που εντοπίστηκαν στην ΔΕ μέσα από εκτεταμένα προγράμματα αποκατάστασης του κτιριακού αποθέματος και αναπλάσεων του αστικού περιβάλλοντος και αφ’ ετέρου στην αποκατάσταση του χώρου των Μεταλλείων και την αναστήλωση των κτιρίων, με σκοπό την δημιουργία ενός ισχυρού τουριστικού και πολιτιστικού πόλου μουσειακού χαρακτήρα και ανοιχτού- υπαίθριου τύπου με σκοπό την προβολή της μεταλλευτικής δραστηριότητας στην προβιομηχανική και βιομηχανική εποχή.»

Αν η επιτρεπόμενη χρήση γης που αναφέρεται μέσα στην ΕΠΜ (Εξορυκτικές δραστηριότητες), εφαρμοστεί στο μέλλον, εκτός κάποιας άλλης περιοχής της ΖΔΟΕ 01, και στην ανωτέρω περιοχή, δηλώνουμε ότι αποτελεί μια ασυνέχεια στις χρήσεις γης όπως τις όρισε το ΣΧΟΟΑΠ Αμανής και οι οποίες προέκυψαν έπειτα από διαβούλευση με τους κατοίκους και τους φορείς του νησιού. Στηριζόμενοι στις πολλές διαμαρτυρίες και αντιρρήσεις κατοίκων των χωριών της βόρειας Χίου αλλά και κατοίκων ολόκληρης της νήσου Χίου, περισσότερων από πενήντα (50) φορέων, συλλόγων, ενώσεων της Χίου, σε επιστημονικές ανακοινώσεις ιατρικών φορέων, ενάντια στην εκμετάλλευση κοιτασμάτων αντιμονίου και οι οποίες έχουν κατατεθεί στον Περιφερειάρχη Βορείου Αιγαίου αλλά και στα Δημοτικά Συμβούλια που έχουν πραγματοποιηθεί στη Χίο όλον αυτόν τον καιρό, παρακαλούμε όπως η παραπάνω αναφορά σε αυτή τη χρήση στη συγκεκριμένη υποπεριοχή της ΖΔΟΕ 01 επανεξεταστεί και η περιοχή ανατολικά της Κεράμου και νότια των Λεπτοπόδων οριστεί ως Ζώνη Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ). Επίσης, προτείνουμε η περιοχή της κοιλάδας των Αγιασμάτων που βρίσκεται εκτός της σΠΠΒΧ, παρόλα αυτά γειτνιάζει και αποτελεί συνέχεια της ανωτέρω περιοχής και περιλαμβάνει την πηγή των Αγιασμάτων (αναγνωρισμένη από το Υπουργείο Τουρισμού ως ιαματική με το ΦΕΚ 2973/Β/ 30.08.2017), να οριστεί ως περιφερειακή ζώνη προστασίας της ΖΔΟΕ.

 

• Ζώνη Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων (ΖΒΔΦΠ-01) – Ανάβατος.

προτείνουμε να εξετάσετε τη μείωση του μέγεθους της ΖΒΔΦΠ-01 και τα δάση τραχείας πεύκης ανατολικά του χωριού Ανάβατος να συμπεριληφθούν στη ΖΠΦ-02 Οροπέδιο Αίπος.

 

• Χρήση γης 26.12.1. Οδοί (κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων) (δυνατότητα εξειδίκευσης βάσει της οικείας νομοθεσίας), σύμφωνα με το Π.Δ. 59/2108

Στις περιοχές ΖΔΟΕ και ΖΒΔΦΠ της σΠΠΒΒ Χίου και ανατρέχοντας στη χρήση γης 26.12.1, αναφέρεται ότι επιτρέπεται «η συντήρηση και η βελτίωση του υφιστάμενου οδικού δικτύου, χωρίς διάνοιξη νέου ή επέκταση αυτού, πέραν της εξυπηρέτησης των επιτρεπόμενων χρήσεων με τη γνωμοδότηση της ΜΔΠΠ.»

Συμμετέχοντας πολλές φορές (ως Υπηρεσία αλλά και ως Κλιμάκιο Ελέγχου Ποιότητας Περιβάλλοντος) σε ελέγχους παράνομης διάνοιξης οδών, διερωτόμαστε αν έχει εξεταστεί η νομιμότητα των υφιστάμενων δρόμων που αναφέρετε. Για το λόγο αυτό προτείνουμε να αποτυπωθούν εξασφαλιστούν με αεροφωτογραφίες το μέχρι σήμερα ή μέχρι την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος (ΠΔ), υφιστάμενο διανοιγμένο οδικό δίκτυο. Παρακαλώ όπως η παραπάνω αναφορά ληφθεί υπόψη.

[Σταυρούλα Μπούμπουρα]

Το λογικό και αναμενόμενο είναι να υπάρχει προστασία του περιβάλλοντος , λαμβάνοντας πάντα υπόψιν και τον ανθρώπινο παράγοντα. Η περιοχή του Κέρους στη Λήμνο, τα τελευταία χρόνια έχει βοηθήσει σημαντικά τον τουρισμό στο νησί να αναπτυχθεί και να κάνει τη Λήμνο κορυφαία επιλογή παγκοσμίως στους λάτρεις των θαλάσσιων σπορ και όχι μόνο. Οφείλουμε να μην το περιερίσουμε, σκεπτόμενοι πάντα ότι εδώ και 16 χρόνια που ασκούνται οι ήδη υπάρχουσες δραστηριότητες θαλάσσιων σπορ και αναψυκτηρίων, σε καμία περίπτωαση δεν έχει γίνει παρέμβαση που να βλάπτει το φυσικό περιβάλλον. Ούσα ντόπια και έχοντας ζήσει όλη μου τη ζωή στην περιοχή, μπορώ να το πω με βεβαιότητα αυτό.

Όσον αφορά λοιπόν την παραλία του Κέρους, είναι απαραίτητες κάποιες διευκρινήσεις/τροποποιήσεις.

1. σελίδα 53, αναφορά 13, Αναψυκτήρια

Αναφέρεται πως : «Επιτρέπονται: η διατήρηση, η συντήρηση και η αναβάθμιση των υφιστάμενων αναψυκτηρίων μέχρι 50 τ.μ. »

Με δεδομένο πως η συνολική έκταση της παραλίας που καλύπτεται από το σύνολο των υπάρχουσων επιχειρήσεων έιναι πολύ μικρότερη του 10% καθώς η παραλία του Κέρους έχει μεγάλη έκταση, ζητούμε τη διατήρηση των 500 τ.μ. για ομπρελοκαθίσματα και εξοπλισμό θαλάσσιων σπορ (το οποίο δεν αναφέρεται πουθενά στην ΕΜΠ).

2. σελίδα 13, αναφορά 52, Ήπια θαλάσσια αναψυχή ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-02

Αναφέρεται πως :«Επιτρέπονται: η χρήση της παραλίας από το κοινό και η άσκηση δραστηριοτήτων (αναψυκτήρια – καντίνες, χώροι ενοικίασης θαλάσσιων μέσων αναψυχής και ναυταθλητικών δραστηριοτήτων) για την εξυπηρέτηση των λουόμενων ή την αναψυχή του κοινού, στο παραλιακό τμήμα της ζώνης του όρμου Κέρους στις θέσεις παραχώρησης του 2024, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις παραχώρησης του δικαιώματος της απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, αποφεύγοντας κάθε είδους αισθητική υποβάθμιση και αλλοίωση του περιβάλλοντος με σκοπό την προστασία και διατήρηση των αμμοθινικών οικοτόπων και των ειδών χλωρίδας.»

Παρακαλούμε όπως αναφέρεται ξεκάθαρα το ότι οι θαλάσσιες δραστηριότητες οι οποίες επιτρέπονται το 2024, θα εξακολουθούν να επιτρέπονται και μετά το έτος 2025, δηλαδή μετά το πέρας την λήξης των υπάρχουσων συμβάσεων παραχώρησης αιγιαλού, δεδομένου ότι η παραλία του Κέρους έχει χαρακτηριστεί ως απάτητη. Επίπλεον, θα πρέπει να προβλεφθεί τι θα γίνει στο μεσοδιάστημα μέχρι και την οριστικοποίηση της ΕΜΠ για το έτος 2026 καθώς οι συμβάσεις, όπως προανέφερα, λήγουν το 2025.

Με εκτίμηση,

Μπούμπουρα Σταυρούλα

[Νικόλαος Ηλιγάκης]

Στην περιοχή του Κέρους παρατηρώ τα εξής:

Αναφέρεται  στη σελ. 53 αναφορά 13 πως επιτρέπονται η διατήρηση, η συντήρηση και η αναβάθμιση των υφιστάμενων αναψυκτηρίων μέχρι 50 τ.μ. »

Επίσης, στη σελ. 13, αναφορά 52 πως επιτρέπονται η χρήση της παραλίας από το κοινό και η άσκηση δραστηριοτήτων (αναψυκτήρια – καντίνες, χώροι ενοικίασης θαλάσσιων μέσων αναψυχής και ναυταθλητικών δραστηριοτήτων) για την εξυπηρέτηση των λουόμενων ή την αναψυχή του κοινού, στο παραλιακό τμήμα της ζώνης του όρμου Κέρους στις θέσεις παραχώρησης του 2024, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις παραχώρησης του δικαιώματος της απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας.

Ζητείται διευκρίνιση ως προς την έκταση αιγιαλού που θα διατίθεται, με πρότασή μου τη διατήρηση των 500 τ.μ. που ισχύει τώρα. 

Επίσης, θα μπορούσε να αναφέρεται ότι η λειτουργία των επιχειρήσεων θα μείνει ως έχει και μετά το τέλος των υπάρχουσων συμβάσεων.

Είμαι βέβαιος πως θα λάβετε υπόψιν και τους ανθρώπους της περιοχής που ζουν από τον τουρισμό της περιοχής.

Σας ευχαριστώ,

Ηλιγάκης Νικόλαος

[ΑΜΚΕ “ΛΗΜΝΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ”]

<span style=”font-weight: 400;”>Η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου που βρίσκεται σε διαβούλευση είναι ένα εκτενές και πλούσιο σε όγκο έργο και απαραίτητο να πραγματοποιηθεί τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο. Παρόλα αυτά εντοπίσαμε κάποια σημεία στα οποία οι αντιφατικές χρήσεις δημιουργούν ανησυχία και προβληματισμό. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Σας παραθέτουμε όσα εντοπίσαμε : </span>

 

     1. Εθνικό Πάρκο Λήμνου – Αγ. Ευστρατίου 

<span style=”font-weight: 400;”>Προτείνεται η δημιουργία Εθνικού Πάρκου Λήμνου – Αγ.Ευστρατίου με την οποία επιβάλλονται αυστηροί περιορισμοί ή/και απαγορεύσεις στις ανθρώπινες δραστηριότητες και στις χρήσεις γης. Ενώ δεν λαμβάνεται υπόψη ο ανθρώπινος παράγοντας και οι καταστροφικές συνέπειες που θα επιφέρει η δημιουργία Εθνικού Πάρκου, όπως αυτό παρουσιάζεται μέσα από την μελέτη της Ε.Π.Μ. στην οικονομία, την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και του τουρισμού.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>     2. Ζώνες Απόλυτης Προστασίας Φύσης</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Στις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας Φύσης (ΖΑΠΦ) αγνοούνται και υποβαθμίζονται οι ιδιωτικές εκτάσεις.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Προτείνεται στις ΖΑΠΦ οι εκτάσεις εντός των ζωνών να είναι εξ ολοκλήρου δημόσιες. Με όσες ιδιωτικές εκτάσεις να βρίσκονται εντός ΖΑΠΦ , είτε να εξαιρούνται είτε να αποζημιωθούν οι ιδιοκτήτες τους, σύμφωνα με τις εμπορικές αξίες της γης.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>     3. Απαγόρευση Θήρας.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Στις ΖΠΦ-01/02/03/04/05/06/07/08/09, ΖΑΠΦ-01 & 02, ΖΔΟΕ-01/02/03/04/05/07 και ΖΒΔΠΦ-11 προτείνεται η απαγόρευση της θήρας. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναγνωρίζει την χρησιμότητα της θήρας ως διαχειριστικό μέσο για τον έλεγχο του υπερπληθυσμού των αγριοκούνελων, το οποίο προκαλεί μεγάλες καταστροφές στον πρωτογενή τομέα(γεωργία/κτηνοτροφία). Επιπλέον είναι ένας τομέας ο οποίος ενισχύει την τουριστική κίνηση, ειδικά σε περιόδους μη τουριστικές (Σεπτέμβριος – Φεβρουάριος), ενισχύοντας την τοπική οικονομία.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Προτείνεται να επιτρέπεται η θήρα με το καθεστώς που την διέπει σήμερα και να τηρηθεί η απαγόρευση μόνο στα καταφύγια (ΖΔΟΕ-02, ΖΠΦ-04/05/06 & 09)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>     4. Βόσκηση</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Σύμφωνα με το 24.8 Βόσκηση αναφέρονται τα εξής : “Επιτρέπεται η βόσκηση ως έχει, δηλαδή χωρίς περαιτέρω αύξηση ζωικού κεφαλαίου μέχρι την εκπόνηση και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ειδικής μελέτης βοσκοικανότητας σύμφωνα με τους όρους που αναφέρονται στο Σχέδιο Διαχείρισης.”</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το παρόν αφορά τις ΖΔΟΕ-01/02/03/04/05/06/07/08, ΖΒΔΦΠ-01/08/09/10/11/12/13, ΖΠΦ-01/02/03/04/05/06/07/08/09/10. Δεν ορίζεται ο χρόνος εκπόνησης της μελέτης βοσκοικανότητας από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Είναι αόριστος και ασαφής καθιστώντας αβέβαιη και αμφίβολη την ικανότητα αύξησης του ζωικού κεφαλαίου. Επισημάνουμε πως ο πρωτογενής τομέας είναι η ατμομηχανή της τοπικής οικονομίας. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Με βάση τα παραπάνω και με γνώση πως η βόσκηση στην Λήμνο είναι περιορισμένη και ελεγχόμενη, προτείνεται έως ότου ολοκληρωθούν οι μελέτες βοσκοικανότητας να μην υπάρχουν περιορισμοί στην αύξηση του ζωικού κεφαλαίου.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>      5. Αναψυκτήρια έως 50τ.μ. (13)</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Στις ΖΠΦ-01 και ΖΠΦ-02 αναφέρονται τα εξής : “Επιτρέπεται η διατήρηση, η συντήρηση και η αναβάθμιση των υφιστάμενων αναψυκτήριων έως 50τ.μ.”</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Δεδομένης της μεγάλης έκτασης της παραλίας του Κέρους και την αυξημένη επισκεψιμότητα στην συγκεκριμένη περιοχή, τα 50τ.μ. στις υφιστάμενες επιχειρήσεις είναι ελάχιστα. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Προτείνεται το εμβαδόν των αναψυκτήριων στις ΖΠΦ-01 και ΖΠΦ-02 να παραμείνει ως έχει χωρίς καμία μείωση.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>     6. ΖΠΦ-01 και ΖΠΦ-02</span>

Γαλάζιες σημαίες

<span style=”font-weight: 400;”>Προτείνεται όπως διευκρινιστεί ή συμπληρωθεί η δυνατότητα συμμετοχής της παραλίας Κέρους για την απόκτηση Γαλάζιας Σημαίας. Δεδομένου ότι οι Γαλάζιες Σημαίες είναι ένα σύμβολο ποιότητας που απονέμεται σε ακτές με αυστηρά κριτήρια και αποτελεί μια πρότυπη περιβαλλοντική δράση.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>     7.  ΖΠΦ-01 και ΖΠΦ-02</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Στάθμευση μόνο για την ζώνη, αναφέρει τα εξής : “μόνο στο αλσύλλιο του Κέρους, η υπαίθρια στάθμευση campervans ή τροχόσπιτων παντός τύπου σε ειδικό χώρο οργανωμένης κατασκήνωσης που θα δημιουργηθεί από τον Δήμο Λήμνου”</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Προτείνεται να δοθεί η δυνατότητα και σε ιδιώτες που πληρούν τις απαιτούμενες προδιαγραφές, να δημιουργήσουν ειδικό χώρο οργανωμένης κατασκήνωσης , με σκοπό την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, εναρμονισμένη με τους όρους της Ε.Π.Μ.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>     8. ΖΠΦ-03 Αναψυκτήρια (13)</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Στην συγκεκριμένη ΖΠΦ απαγορεύει την λειτουργία αναψυκτήριου. Δεδομένου ότι στην περιοχή υπάρχει υφιστάμενη επιχείρηση και δεν τεκμηριώνεται η απαγόρευση, επιστούμε την προσοχή και ζητάμε τον επανέλεγχο της συγκεκριμένης περιοχής. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Προτείνεται η άρση της απαγόρευσης στην περιοχή Αγ.Στέφανος (ΖΠΦ-03) καθώς δεν υπάρχει σαφής αιτιολόγηση για την παύση λειτουργίας μιας μικρής και ήπιας επιχείρησης.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>     9. Παρατήρηση-1</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η ΕΠΜ σε αρκετές ζώνες προτείνει τον περιορισμό στις ήπιες δραστηριότητες ενώ παράλληλα γίνονται αποδεκτές οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) χωρίς καμία διευκρίνιση ή/και αιτιολόγηση. Παρακαλούμε να διευκρινίσετε σχετικά με ποιες μελέτες ή έρευνες και με ποια τεκμηρίωση εναρμονίζονται οι ΑΠΕ σε περιοχές, στις οποίες την ίδια στιγμή περιορίζουν ήπιες δραστηριότητες.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>     7. Παρατήρηση-2</span>

<span style=”font-weight: 400;”> Να αφαιρεθεί από τη εισήγηση η αναφορά “ώστε να απομακρυνθούν οι τουριστικές δραστηριότητες από αυτή και να μεταφερθούν εντός της ΖΔΟΕ-03”, αναφορικά με την ΖΠΦ-01 Πίνακας 4.2.4.-12</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου παρουσιάζει από τους μεγαλύτερους δείκτες υπογεννητικότητας της χώρας ενώ παράλληλα βρίσκεται χαμηλά και στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ε.Ε. Ο πρωτογενής τομέας, βασικός και αλληλένδετος με την τουριστική ανάδειξη και ανάπτυξη του νησιού, αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα. Η προστασία του περιβάλλοντος, σκοπός και στόχος όλων μας, δεν θα πρέπει να γίνεται σε βάρος της κοινωνίας, αλλά ούτε της οικονομίας. Η βιώσιμη ανάπτυξη έχει βασικούς πυλώνες την κοινωνία, το περιβάλλον και την οικονομία, αδιάσπαστα. Παρακαλούμε όπως επανεξετάσετε την Ε.Π.Μ. λαμβάνοντας υπόψιν όλους τους κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες. Είμαστε πεπεισμένοι πως η δημιουργία ενός μοντέλου βιώσιμης διαχείρισης και προστασίας του περιβάλλοντος, χωρίς αυτό να εξαιρεί τον ανθρώπινο παράγοντα και την επιχειρηματική εξέλιξη, είναι εφικτό και απαραίτητο.</span>

Με εκτίμηση

Το Δ/Σ

ΑΜΚΕ “Λήμνος Τουριστική”

[Δημοτική παράταξη “ΙΣΧΥΡΗ ΛΗΜΝΟΣ”]

<p class=”western” lang=”el-GR” align=”center”>

</p>
<p class=”western”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”><b>1. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ</b></span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”> <span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>1.</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>α</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>. Στην υπό εκπόνηση ΕΠΜ (Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη) περιοχών </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”en-GB”>Natura</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> Λήμνου,διατυπώνονται υπέρμετρα πολλοί περιορισμοί που αναφέρονται σε όλες τις δραστηριότητες του Πρωτογενούς τομέα, με αρνητικές επιπτώσεις που προβλέπεται να έχομε σύντομα στην ανάπτυξη του Νησιού μας. </span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>1.</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>β</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>. </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>Όσον αφορά τις χρήσεις γης, υπάρχουν αρκετές απαγορεύσεις</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> και περιορ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>ισμοί</span></span> <span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>σ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>την ανέγερση νέων κατοικιών σε πολλές περιοχές, προκαλώντας έτσι ασφυξία στην οικιστική ανάπτυξη. </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>Είναι δε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι υπάρχουν περιοχές Ζ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>Β</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>Δ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”en-US”>Φ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>Π</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>, όπου απαγορεύεται </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>επιτρέπεται η </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>ανέγερση νέων κατοικιών </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>έως 150 τμ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>, ενώ αντίθετα επιτρέπεται η ανέγερση τουριστικών καταλυμάτων έως και </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>1</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>50 κλινών!!! </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>Αντίστοιχα υπάρχουν περιοχές ΖΔΟΕ που επιτρέπουν την ανέγερση καταλυμάτων έως 50 κλινών και απαγορεύουν πλήρως την ανέγερση νέας κατοικίας. </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”><b>Προτείνουμε</b></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> λοιπόν, να προβλέπεται η ανέγερση </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>νέων </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>κατοικιών σύμφωνα με τις ισχύουσα νομοθεσία για την εκτός σχεδίου δόμηση, </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>όπου προβλέπεται η ανέγερση τουριστικού καταλύματος καθώς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας κατοικίας θα είναι σαφώς μικρότερο από αυτό ενός καταλύματος.</span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>1.</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>γ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>. Στο θέμα τις τουριστικής ανάπτυξης άπτεται και η δημιουργία μαρίνων. Στην εν λόγω ΕΠΜ προβλέπεται μόνο μία μαρίνα στην Ζ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>Β</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>ΔΦΠ 12. </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”><b>Προτείν</b></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”><b>ουμε</b></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> την πρόβλεψη για άλλ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>η</span></span> <span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>μία</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> μαρίν</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>α</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> στην περιοχής Μύρινας (ΖΒΔΦΠ 14).</span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>1.</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>δ. Όσον αφορά τον πρωτογενή τομέα, </span></span><span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”el-GR”>επιτρέπονται</span></span><b> </b><span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”el-GR”>γεωργικές, κτηνοτροφικές και λοιπές αγροτικές εκμεταλλεύσεις και δραστηριότητες</span></span><b> </b><span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”el-GR”>στις νόμιμα υφιστάμενες εκτάσεις,</span></span><b> </b><span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”el-GR”><u>χωρίς επέκταση</u></span></span><span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”el-GR”> των καλλιεργειών στους πολύ σημαντικούς φυσικούς οικοτόπους της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.</span></span><b> </b><span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”el-GR”> Από την πύλη Γεωχωρικων δεδομένων </span></span><span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”en-US”>CORINE</span></span> <span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”en-US”>Landcover</span></span><span style=”font-family: Arial, sans-serif;”><span lang=”el-GR”> όπου έχουν καταγραφεί οι χρήσεις γης και οι διαχρονικές μεταβολές αυτών και από τα γραφήματα της παρούσας μελέτης διαπιστώνουμε ότι τεράστιες εκτάσεις εντός των προτεινόμενων Εθνικών Πάρκων έχουν ή δύναται να αποκτήσουν γεωργικό χαρακτήρα. Να αναφέρουμε ότι οι μελέτες βοσκοικανότητας που περιμένουμε να εκπονηθούν ώστε να επεκταθεί η βόσκηση, αναμένονται επί 20ετίας (ανάλογη διατύπωση υπάρχει και στο ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου όταν εκδόθηκε προ 15ετίας).</span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”>

</p>
<p class=”western” align=”justify”></p>
<p class=”western” lang=”el-GR” align=”justify”>

</p>
<p class=”western”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”><b>2. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΙΜΝΗ ΑΛΥΚΗ</b></span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>2.α. Στην υπό εκπόνηση ΕΠΜ, δεν προβλέπεται και δεν δίνεται στον υγρότοπο της Λίμνης Αλυκής η δυνατότητα για εγκατάσταση και λειτουργία μιας παραγωγικής Αλυκής, παρά το γεγονός ότι αυτό προβλέπεται από τους δυο ιδρυτικούς Νόμους 1822/1988 & 3066/2002 και με βάσει την Κοινή Υπουργική Απόφαση Οικονομικών και Βιομηχανίας Ενέργειας και Τεχνολογίας ΚΥΑ ΙΙ-7</span></span>^{<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>η</span></span>}<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>/Φ5/3775/ 4.4.1988 (ΦΕΚ 282Β) που επιτρέπουν την υλοποίηση της επένδυσης «Αλυκής της Λήμνου» στην θέση του υγροτόπου. Το εύλογο ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι, γιατί αγνοείται συστηματικά όλη η παραπάνω νομολογία πραγματοποίησης της επένδυσης. </span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”> <span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>2.β. Με βάσει την υπό εκπόνηση ΕΠΜ και με την ένταξη της Λίμνης Αλυκής στην Ζώνη Ειδικής προστασίας απαγορεύοντας την δημιουργία Παραγωγικής Αλυκής, στην ουσία υποβαθμίζουμε μακροχρόνια τον ίδιο τον υγρότοπο, γιατί δεν εκμεταλλευόμαστε τους παράγοντες που προσφέρονται από αυτόν τον Φυσικό Πόρο όπως είναι, 1</span></span>^{<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>ον</span></span>}<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> η μεγάλη έκταση που διατίθεται για Αλυκή, 2</span></span>^{<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>ον</span></span>}<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> το άριστα διαμορφωμένο τοπογραφικό ανάγλυφο της Λίμνης, 3</span></span>^{<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>ον</span></span>}<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> τα κατάλληλα εδαφολογικά χαρακτηριστικά του πυθμένα της Λίμνης, 4</span></span>^{<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>ον</span></span>}<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> οι ιδανικές τοπικά μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν και 5</span></span>^{<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>ον</span></span>}<span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> το διαθέσιμο καλής ποιότητάς θαλασσινό νερό για πρώτη ύλη. Όλα τα παραπάνω συμβάλουν στην δημιουργία μίας άριστης Αλατοπαραγωγικής μονάδος στην Λίμνη Αλυκή. </span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>2.γ. Επί πλέον στην </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>υπό εκπόνηση</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> ΕΠΜ, δεν εξασφαλίζεται καμία περιβαλλοντική προστασία που αφορά την διαχείριση των υδάτων που εισρέουν και εκρέουν από την Λίμνη καθώς και τις ενδεχόμενες πλημμύρες που μπορεί να συμβούν, εδώ να θυμίσουμε την αστοχία πλημμύρας της Λίμνης που είχαμε από την θάλασσα πριν από περίπου μία δεκαετία, με αποτέλεσμα να ισοπεδωθούν και να χαθούν περί τα 200 μ μήκους από τις προστατευτικές παραλιακές αμμοθίνες και οι οποίες πολύ δύσκολα θα επανέλθουν, καθώς και το κόψιμο στην περιοχή της Μπούκας όπου η φύση από μόνη της σταδιακά φρόντισε μερικώς να αποκαταστήσει. </span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>2.δ. Επίσης στην ΕΠΜ, δεν προβλέπεται καμία διαχείριση του θορύβου που δημιουργείται στην περιοχή του υγροτόπου, οπού δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί και να επιζήσει ένα οποιοδήποτε φυσικό οικοσύστημα Πτηνών που παρέχει καταφύγιο στα πουλιά για να φωλιάζουν εκεινη την περίοδο, γύρω και μέσα στην Λίμνη.</span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>2.ε. Όσον αφορά την Νομική προστασία που διαθέτει σήμερα ο υγρότοπος της Λίμνης είναι ότι αυτός ανήκει στο δίκτυο Ν</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”en-GB”>atura</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> 2000, και βεβαίως χωρίς την λειτουργία μιας παραγωγικής Αλυκής, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες εν λειτουργία παραγωγικές Αλυκές της Χώρας μας όπως είναι η Αλυκή Μεσολογγίου, η Αλυκή Κίτρους Πιερίας και η Αλυκή Καλλονή Λέσβου, όπου αυτές προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, προστατεύονται από την συνθήκη </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”en-GB”>Ramsar</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> καθώς και την Ελληνική Νομοθεσία με αντίστοιχες ΚΥΑ, ανήκουν επίσης όλες στο δίκτυο Ν</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”en-GB”>atura</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> 2000, και έχουν όλες αναγνωριστεί ως περιοχές ειδικής προστασίας, επί πλέον έχουν χαρακτηριστεί ως προστατευόμενες περιοχές πουλιών (</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”en-GB”>SPA</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>)</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”> και ορισμένες Αλυκές έχουν καταγραφεί με αντίστοιχα ΦΕΚ και ως περιοχές Άγριας Ζώνης.</span></span></span></p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>2.</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>στ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>. Τέλος αναφέρουμε ότι οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που παράλληλα έχουν εκπονηθεί για το Βόρειο Αιγαίο προβλέπουν και επιτρέπουν την λειτουργία των Παραγωγικών Αλυκών στο Βόρειο Αιγαίο όπως η Αλυκή Πολιχνίτου και η Αλυκή Καλλονής στην Ν. Μυτιλήνη, ενώ την ίδια στιγμή στην Ν. Λήμνο η υπό εκπόνηση ΕΠΜ απαγορεύει την λειτουργία Παραγωγικής Αλυκής στον υγρότοπο της Λίμνης Αλυκής. </span></span></span></p>
<p class=”western” lang=”el-GR” align=”justify”>

</p>
<p class=”western” align=”justify”><span style=”font-size: large;”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>Με όλα όσα έχομε αναφέρει, </span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”><b>προτείνουμε </b></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>τ</span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span lang=”el-GR”>η λειτουργία Παραγωγικής Αλυκής να περιλαμβάνεται στις χρήσεις γής του υγροτόπου της Λίμνης Αλυκής, βάσει των Νόμων 1822/1988 & 3066/2002 και της λοιπής νομοθεσίας, για την δημιουργία της Αλυκής Λήμνου σε αυτόν.</span></span></span></p>

[ΚΑΜΠΟΥΡΗ ΕΥΣΤΡΑΤΙΑ]

Θεωρώ ότι από την εν λόγω μελέτη απουσιάζουν πρωτογενή, βάσης και πεδίου έγκυρα και έγκαιρα στοιχεία/δεδομένα απαραίτητα για να εκτιμηθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των χρήσεων που προκρίνονται σ’ αυτήν. Αντ’ αυτού όμως στο κείμενο των 1000 και πλέον σελίδων της μελέτης αντιγράφονται οι χρήσεις, οι οποίες αναφέρονται σε νόμους και Προεδρικά Διατάγματα κλπ., χωρίς λόγο και ουσία. Ενώ σε μια τέτοια μελέτη (Ειδική περιβαλλοντική Μελέτη – με τόσο βαρύγδουπο τίτλο) θα περίμενε κανείς να περιλαμβάνονται δεδομένα, στοιχεία πεδίου και αναλυτικές καταγραφές για την κατάσταση των οικοτόπων, για τις πιέσεις τους, τις δυνατότητές τους, τις παραμέτρους τους, τις συνέργειες τους, τα όρια τους κ.α. Αυτό θα ήταν χρήσιμο γι’ αυτά τα Ακριτικά Νησιά του Βορείου Αιγαίου ύψιστου κάλλους (όπως άλλωστε αποδεικνύεται από τις τόσες μεγάλες σε έκταση και σημαντικές περιοχές Natura 2000 κλπ.). Και ειδικότερα για την Λέσβο αυτό είναι και επιβεβλημένο, δεδομένου ότι στην Μυτιλήνη λειτουργούν Πανεπιστημιακό τμήμα Περιβάλλοντος και αντίστοιχο ωκεανογραφίας. Συνεπώς θα περιμέναμε να γνωρίζουμε σπιθαμή προς σπιθαμή πχ τον βυθό του Κόλπου Καλλονής, Γέρας, αλλά και όλους τους χερσαίους οικοτόπους. Αυτό όμως δεν μας το δίνει, ως όφειλε η εν λόγω μελέτη, και αυτό δεν μπορεί να είναι τυχαίο.

Ενώ συγχρόνως υπάρχουν έγγραφα της Διοίκησης που αναρωτιούνται γι’ αυτήν την έλλειψη δεδομένων, θεωρώντας ότι δεν υπάρχουν (και δυστυχώς φαίνεται να έχουν δίκιο). Πραγματικά είναι άξιο απορίας πως μπορεί μια τέτοιας εμβέλειας μελέτη να μην περιλαμβάνει, αναφέρεται, επεξεργάζεται και μελετά τέτοια δεδομένα και στοιχεία και επίσης είναι ακόμα πιο προβληματικό πως τα πανεπιστήμιά μας, η Διοίκηση, τα διάφορα κέντρα αποφάσεων δεν είδαν αυτήν την ανάγκην και δεν εργάστηκαν προς αυτήν την κατεύθυνση, τώρα και δεκαετίες. Δυστυχώς θεωρώ ότι απουσία τέτοιων επίκαιρων και έγκυρων μελετών, δεδομένων, στοιχείων επί του πεδίου, καθιστούν την εν λόγω μελέτη (Ε.Π.Μ.) ελλιπέστατη να αποφανθεί για την αεροφόρα διατήρηση και προστασία των προστατευόμενων περιοχών των Νησιών μας, και ως εκ τούτο δεν δύναται με ασφάλεια να προτείνει/ προκρίνει μέτρα και χρήσεις. Αυτό όμως θα προκαλέσει σοβαρούς κινδύνους για το τι μέλλει γενέσθαι, αναφορικά με τα προστατευόμενα και προστατευτέα αγαθά των Νήσων μας.

Φρονώ ότι οι μελετητές θα έπρεπε να υποδείξουν στην Διοίκηση όλες αυτές τις ελλείψεις και ακολούθως να δηλώσουν αδυναμία σύνταξη της εν λόγω μελέτες, έως ότου να υπάρξουν αξιόλογα/έγκυρα στοιχεία και δεδομένα στο πεδίο κυρίως.

Επιπρόσθετα, δυο γεγονότα δείχνουν κι άλλες σημαντικές πλημμέλειες της Ε.Π.Μ.:

• Η επιδερμική μόνο αναφορά στην Ε.Π.Μ για τις ανεμογεννήτριες, οι οποίες κατά τα άλλα θα κατακλύσουν όλες τις βουνοκορφές των Νησιών μας, χωρίς να υπάρχει ενδελεχή μελέτη και διερεύνηση των πολύ σοβαρών επιπτώσεών τους στα προστατευτέα οικοσυστήματα.
• Η απόφαση κατασκευής του Φράγματος Τσικνιά στην Καλλονή της Λέσβου που θα έχει καταιγιστικές συνέπειες στο υγρότοπο της Καλλονής στο σύνολό του (σημαντικότατη μείωση των ποσοτήτων γλυκού νερού, φερτών υλικών, θρεπτικών ουσιών κ.α. που καταλήγουν επί αιώνες στον κόλπο). Πάραυτα στο κείμενο της Ε.Π.Μ. δεν μελετήθηκαν οι συνέπειες ενός τέτοιου έργου με το πρόσχημα ότι αυτό δεν είναι εντός περιοχής Natura 2000 ! Πλην όμως είναι βέβαιο ότι θα το επηρεάσει απολύτως με μη αντιστρέψιμες επιπτώσεις και καταστροφές, όπως για παράδειγμα ο κίνδυνος ο εν λόγω κόλπος να μετατραπεί σε έλος.

 

[Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο – MedINA]

Εισαγωγικά

Το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA) είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Αθήνα και δράσεις που εκτείνονται στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο. Η αποστολή μας είναι να συμβάλλουμε στην ευημερία των τοπικών κοινοτήτων μέσω της διατήρησης και προστασίας των φυσικών πόρων και μέσω της ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Εργαζόμαστε με τις κοινότητες και υποστηρίζουμε πρακτικές που διατηρούν και προστατεύουν τη γη και το νερό, ενθαρρύνοντας τους ανθρώπους να γίνουν οι ίδιοι διαχειριστές της φυσικής και πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Το MedINA δραστηριοποιείται στη Λήμνο από το 2017 με στόχο την προώθηση βιώσιμων αγροτικών πρακτικών και τη διασφάλιση υγιών αγροοικοσυστημάτων που στηρίζουν τη βιοποικιλότητα και συνεισφέρουν στην ευημερία της τοπικής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, ο οργανισμός έχει συμβάλει σημαντικά στην καταγραφή και διατήρηση του αγροτικού τοπίου, στη στήριξη των παραγωγών μέσω κατάρτισης και τεχνικής υποστήριξης, στη διατήρηση τοπικών ποικιλιών καλλιεργούμενων φυτών και φυλών αγροτικών ζώων, και στην προώθηση της αγροδιατροφικής κληρονομιάς.

Τα διαχειριστικά σχέδια των προστατευόμενων περιοχών που έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση αποτελούν μια σημαντική ευκαιρία για τη στήριξη αγροτικών δραστηριοτήτων που σέβονται το περιβάλλον και την πολιτισμική ταυτότητα του τόπου, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία του αγροτικού χώρου από πιέσεις που οδηγούν στην υποβάθμισή του. Σε αυτό το πλαίσιο, συμμετέχουμε στη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης του έργου «Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000 – ΕΠΜ 7Β: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου», καταθέτοντας αναλυτικές παρατηρήσεις επί των κεφαλαίων 4 και 5 της ΕΠΜ 7Β στα θέματα που αφορούν το νησί της Λήμνου.

Επισημαίνουμε ότι το MedINA, στο πλαίσιο της μακράς και συνεχιζόμενης δραστηριοποίησής του στη Λήμνο, έχει προχωρήσει στη μελέτη και εφαρμογή μέτρων προστασίας και διαχείρισης του αγροτικού τοπίου, τα οποία άπτονται κρίσιμων μέτρων διαχείρισης της ΕΠΜ 7Β (βλ. δημιουργία συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων βάση ορθών αγροτικών πρακτικών που διατηρούν τη βιοποικιλότητα, δράσεις διατήρησης στοιχείων του αγροτικού τοπίου, θέματα ρύθμισης της βόσκησης, αξιολόγηση επιπτώσεων και μέτρα διαχείρισης πληθυσμών αγριοκούνελων, κ.ά.). Τα αποτελέσματα των σχετικών μελετών και τα εργαλεία εφαρμογής που έχουν δημιουργηθεί θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην αποτελεσματική υλοποίηση των μέτρων της ΕΠΜ και βρίσκονται στη διάθεση των αρμοδίων υπηρεσιών.

Γενικές παρατηρήσεις

Στις νησιωτικές περιοχές, οικοσυστήματα όπως οι υγρότοποι είναι πολύ υψηλής αξίας και η διαφύλαξή τους μέσω της ένταξής τους σε Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης (ΖΑΠΦ) και Ζώνες Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ), όπως προτείνεται στην ΕΠΜ, είναι ένα σημαντικό βήμα για τη διατήρηση και βελτίωση της κατάστασής τους. Παράλληλα, είναι σημαντικό ότι στην περίπτωση της Λήμνου το θαλάσσιο τμήμα της περιοχής Natura 2000 προστατεύεται από την εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων, καθώς αυτά αποτελούν άμεση απειλή για τα είδη ορνιθοπανίδας που απαντώνται εντός της περιοχής και ιδιαίτερα εντός των υγροτόπων, πέραν των επιπτώσεών τους στα λιβάδια Ποσειδωνίας και τη θαλάσσια πανίδα.

Παράλληλα τα αγροοικοσυστήματα όπως τεκμηριώνεται και από την ίδια τη μελέτη παρέχουν σημαντικές οικοσυστημικές υπηρεσίες και αποτελούν ενδιαιτήματα για την πανίδα –και ιδιαίτερα την ορνιθοπανίδα– των νησιών. Σε αυτό το πλαίσιο είναι θεμιτό να λαμβάνονται μέτρα για την προστασία των ειδών που επηρεάζονται από τις αγροτικές πρακτικές. Επειδή αυτά τα μέτρα δύνανται να περιορίσουν τις δυνατότητες άσκησης της αγροτικής δραστηριότητας θα πρέπει να συνοδεύονται από μια στρατηγική αφενός περιορισμού της ανάπτυξης εναλλακτικών χρήσεων στις περιοχές αυτές, αφετέρου ενίσχυσης των αγροτών ώστε να συνεχίσουν να ασκούν τη γεωργική και κτηνοτροφική δραστηριότητα μέσω φιλοπεριβαλλοντικών πρακτικών.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η επιλογή να επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα έως 150 κλίνες, ενώ μάλιστα δεν επιτρέπεται η κατοικία, σε αγροτικές περιοχές που υφίστανται περιορισμούς στην άσκηση της αγροτικής δραστηριότητας δημιουργεί στρέβλωση στις αξίες της γης υπέρ της εγκατάλειψης της αγροτικής γης και της μετατροπής της σε άλλες χρήσεις, σχετιζόμενες με τον τουρισμό. Ήδη, λόγω της υφιστάμενης ζήτησης, παρατηρείται σε πολλές περιοχές η μετατροπή αγροτικών εγκαταστάσεων όπως οι γεωργικές αποθήκες σε καταλύματα.

Παράλληλα, από τα διαχειριστικά μέτρα της ΕΠΜ απουσιάζει ένα σύστημα αποτίμησης των επιπτώσεων των διάφορων αγροτικών πρακτικών στη βιοποικιλότητα και επιβράβευσης για την επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων στη βιοποικιλότητα. Το μέτρο δημιουργίας συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων (MM41101CA0301) κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Δεν υπάρχει όμως κάποιο μέτρο που να συνδέει τις φιλοπεριβαλλοντικές πρακτικές με τα αντίστοιχα μέτρα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (οικολογικά σχήματα). Η οριζόντια εφαρμογή των μέτρων της ΚΑΠ δεν λαμβάνει υπόψη τις τοπικές συνθήκες, τις πρακτικές των παραγωγών και τις προτεραιότητες για την περιβαλλοντική κατάσταση των οικοτόπων και των ειδών. Ο ρόλος της Μονάδας Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών (ΜΔΠΠ) στην καθοδήγηση των αγροτών μπορεί να είναι καταλυτικός και να συντελέσει στη δημιουργία ενός  οικολογικού σχήματος εστιασμένου στη βιοποικιλότητα της περιοχής με τη συμμετοχή των αγροτών. Θεωρούμε αναγκαίο προς αυτή την κατεύθυνση ένα μέτρο δημιουργίας συστήματος μέτρησης και συσχέτισης των επιπτώσεων των διάφορων αγροτικών πρακτικών στη βιοποικιλότητα, με τελικό στόχο τη δημιουργία ενός συστήματος αποτίμησης των αποτελεσμάτων τους μέσα από δείκτες, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση ενισχύσεων στους αγρότες μέσω ενός οικολογικού σχήματος.

Οι διατάξεις της μελέτης σχετικά με τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ κρίνονται ικανοποιητικές.

Στη συνέχεια ακολουθούν αναλυτικές παρατηρήσεις ανά ζώνη προστασίας.

Ειδικές παρατηρήσεις ανά ζώνη (Κεφάλαιο 4 ΕΠΜ):

<span style=”text-decoration: underline;”>Ζώνες Προστασίας της Φύσης</span>

ΖΠΦ-01:

<u>Χρήση 1</u>: Η επιλογή να συμπεριληφθούν οι υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ01 στην κατηγορία (1) «Κατοικία για προσωπικό ασφαλείας και εργαζόμενους» δεν είναι δόκιμη καθώς δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Αντ’ αυτού μπορούν να ενταχθούν στις «Ειδικές Χρήσεις γης που επιλέγονται για τη ΖΠΦ βάσει της ΕΠΜ αλλά έρχονται σε αντίθεση με το ισχύον Νομικό Πλαίσιο» ως κατηγορία (1) «Κατοικία» με τις διατυπώσεις που περιγράφονται. Παράλληλα, χρειάζεται να απαλειφθεί ο όρος «επέκταση» για τις νόμιμα υφιστάμενες κατοικίες.

Επίσης σημαντικό είναι να προστεθεί ότι απαγορεύεται η αλλαγή χρήσης σε κατοικία ώστε να μην επιτρέπεται η νομιμοποίηση της μετατροπής άλλων χρήσεων όπως κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις ή γεωργικές αποθήκες σε κατοικία.

<u>Χρήση 13</u>: Χρειάζεται να απαγορευτεί η συνέχιση της λειτουργίας υφιστάμενων αναψυκτήριων – καντινών και η δημιουργία νέων στον Απαν’ Γυαλό, καθώς αποτελεί μια παραλία που έχει διατηρήσει σχεδόν άθικτο τον φυσικό της χαρακτήρα, πληρώντας τις προϋποθέσεις για να κηρυχτεί ως «Απάτητη» σύμφωνα με τον ν.5092/2024.

Πρέπει να διευκρινιστεί αν οι περιορισμοί που τίθενται στη Χρήση 52. «Ήπια θαλάσσια αναψυχή» για τις κατασκευές που εξυπηρετούν τις δραστηριότητες αφορούν και στις δραστηριότητες της χρήσης 13. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι δεν επιτρέπεται η τοποθέτησή τους σε θέσεις που απαντώνται οι οικότοποι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ με Κωδ. «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila areanria (λευκές θίνες)», «2260: Θίνες με βλάστηση σκληρόφυλλων θάμνων» και «1410: Μεσογειακά αλίπεδα (Juncetalia maritimi)». Τίθεται έτσι το ερώτημα αν οι περισσότερες κατασκευές των υφιστάμενων, στις θέσεις παραχώρησης του 2024, αναψυκτηρίων – καντινών που βρίσκονται εντός αυτών των οικοτόπων θα πρέπει να απαγορευτούν βάσει της συγκεκριμένης διάταξης.

<u>Χρήση 15</u>: Η δημιουργία χώρου οργανωμένης κατασκήνωσης και στάθμευσης campervans ή τροχόσπιτων κρίνεται ως θετική. Δεν είναι όμως σαφές γιατί αυτό χρειάζεται να γίνει εντός της ΖΠΦ και όχι στις γειτονικές ΖΔΟΕ3 ή ΖΔΟΕ2. Εφόσον η περιοχή ορίζεται ως ζώνη προστασίας της φύσης και υπάρχουν εναλλακτικές χωροθέτησης της δραστηριότητας στην άμεση περιοχή, δεν είναι κατανοητή η επιλογή αυτή.

<u>Χρήση 16</u>: Συμφωνούμε με την απαγόρευση παραμονής και στάθμευσης τροχόσπιτων (αυτοκινούμενων και μη) πάσης φύσεως εντός της ΖΠΦ.

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 26.12.1</u>: Ο περιορισμός της κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων (τροχόσπιτα, ΙΧ λουομένων, κλπ.) κατά τη θερινή περίοδο, στο τμήμα του παραλιακού δρόμου από τη διασταύρωση μετά το ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη έως τη διασταύρωση με τον δρόμο που κατέρχεται από το “Blue Keros”, είναι θεμιτός καθώς οι μελετητές κρίνουν ότι η ΖΠΦ πρέπει να περιλαμβάνει την πρώτη σειρά αγροτεμαχίων με πρόσοψη στον παραλιακό δρόμο. Η δημιουργία νέου παράλληλου δρόμου στα όρια της ΖΠΦ01 με τη ΖΔΟΕ03 προς απορρόφηση της κίνησης για την εξυπηρέτηση αυτού του τμήματος της παραλίας του Κέρους δεν δικαιολογείται δεδομένου ότι υφίσταται παράλληλος δρόμος  που περιγράφεται παραπάνω (από το ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη στο “Blue Keros” και μέχρι την παραλία). Επιπλέον θα δημιουργήσει δυνατότητα αύξησης της δόμησης στη ΖΔΟΕ03 δίνοντας πρόσωπο σε πολλά αγροτεμάχια.

<u>Χρήση 52</u>: Οι περισσότερες θέσεις παραχώρησης του 2024 για αυτές τις χρήσεις βρίσκονται σε θέσεις που απαντώνται οι οικότοποι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ με Κωδ. «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila areanria (λευκές θίνες)», «2260: Θίνες με βλάστηση σκληρόφυλλων θάμνων» και «1410: Μεσογειακά αλίπεδα (Juncetalia maritimi)». Πρέπει να διευκρινιστεί αν τα υφιστάμενα αναψυκτήρια – καντίνες, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονται εντός αυτών των οικοτόπων με βάση τις θέσεις παραχώρησης του 2024, θα απαγορευτούν ή αν η ρύθμιση αφορά μόνο μελλοντικές δραστηριότητες.

Επίσης δεν είναι ξεκάθαρο γιατί προστατεύεται ο οικότοπος «1410: Μεσογειακά Αλίπεδα» και όχι ο «2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», ενώ ανήκει στους πολύ σημαντικούς τύπους οικοτόπων σύμφωνα με την μελέτη (κεφάλαιο 2).

<u>Χρήση 33</u>: Τα δίκτυα υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας προτείνεται να είναι υπόγεια και όχι υπέργεια.

ΖΠΦ-02:

<u>Χρήση 1</u>: Η αναφορά σε υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ02 δεν γίνεται κατανοητή μιας και δεν υπάρχουν εντός της ζώνης. Πρέπει να εξαλειφθεί η συγκεκριμένη κατηγορία εντός της ΖΠΦ02 για να μη δημιουργηθούν προβλήματα και παρανοήσεις.

Επίσης σημαντικό είναι να προστεθεί ότι απαγορεύεται η αλλαγή χρήσης σε κατοικία ώστε να μην επιτρέπεται η νομιμοποίηση της μετατροπής άλλων χρήσεων όπως κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις ή γεωργικές αποθήκες σε κατοικία.

<u>Χρήση 13</u>: Η δημιουργία νέου χώρου υπαίθριας αναψυχής με αναψυκτήριο στη θέση «Αλσύλλιο Κέρους» δεν δικαιολογείται εφόσον διατηρούνται και τα υφιστάμενα αναψυκτήρια στην παραλία.

<u>Χρήση 15</u>: Η δημιουργία χώρου οργανωμένης κατασκήνωσης και στάθμευσης campervans ή τροχόσπιτων κρίνεται ως θετική. Δεν είναι όμως σαφές γιατί αυτό χρειάζεται να γίνει εντός της ΖΠΦ και όχι στις γειτονικές ΖΔΟΕ3 ή ΖΔΟΕ2. Εφόσον η περιοχή ορίζεται ως ζώνη προστασίας της φύσης και υπάρχουν εναλλακτικές χωροθέτησης της δραστηριότητας στην άμεση περιοχή, δεν είναι κατανοητή η επιλογή αυτή.

<u>Χρήση 16</u>: Χρειάζεται να προβλεφθούν χώροι στάθμευσης μόνο για επιβατικά ΙΧ για τις ανάγκες εξυπηρέτησης των λουόμενων, στις απολήξεις των κάθετων δρόμων πρόσβασης, σε συνδυασμό με την προτεινόμενη κατάργηση της διαμπερούς κίνησης στον παραλιακό δρόμο (βλ. χρήση 26.12.1 παρακάτω).

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 26.12.1</u>: Η διατήρηση του παράκτιου οδικού δικτύου στη ΖΠΦ02 αντίκειται στη φιλοσοφία και τους σκοπούς της προστασίας καθώς διασπά τη συνέχεια και αλληλεπίδραση τριών (3) σημαντικών φυσικών οικοτόπων («2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila arenaria («λευκές θίνες»)» και «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες»). Όπως στη ΖΠΦ01 αποφεύγεται (μέσω της πρότασης για δημιουργία νέου δρόμου στα όρια με τη ΖΔΟΕ03) η διαμπερής μετακίνηση εντός της ζώνης που τη χωρίζει στα δύο υποβαθμίζοντας τους σκοπούς της προστασίας, έτσι και σε αυτή τη ζώνη θα πρέπει να προβλέπεται η πρόσβαση μόνο σε δύο σημεία μέσω των υφιστάμενων κάθετων δρόμων. Συγκεκριμένα, η πρόσβαση από τα βόρεια εξασφαλίζεται από το πάρκινγκ μεταξύ ΖΠΦ01 και ΖΠΦ02 και από τα νότια μέσω υφιστάμενου δρόμου στη ΖΔΟΕ02. Το παράκτιο οδικό δίκτυο θα πρέπει να καταργηθεί προκειμένου να εξασφαλιστεί η φυσική συνέχεια μεταξύ των σημαντικών φυσικών οικοτόπων της ΖΠΦ02 από τη Χορταρόλιμνη μέχρι τη θάλασσα. Εναλλακτικά θα πρέπει να ισχύουν οι περιορισμοί που καθιερώνονται για αντίστοιχο τμήμα της ΖΠΦ01 (ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη έως τη διασταύρωση με τον δρόμο που κατέρχεται από το “Blue Keros”), δηλαδή απαγόρευση κίνησης για τους θερινούς μήνες.

<u>Χρήση 33</u>: Τα δίκτυα υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας προτείνεται να είναι υπόγεια και όχι υπέργεια.

<u>Χρήση 52</u>: Δεν είναι ξεκάθαρο γιατί προστατεύεται ο οικότοπος «1410: Μεσογειακά Αλίπεδα» και όχι ο «2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», ενώ ανήκει στους πολύ σημαντικούς τύπους οικοτόπων σύμφωνα με την μελέτη (κεφάλαιο 2). Ιδιαίτερα σε αυτή τη ζώνη ο οικότοπος 2190 αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι μεταξύ των υπόλοιπων οικοτόπων μεταξύ παραλίας και Χορταρόλιμνης.

ΖΠΦ05:

Η χρήση των αναψυκτήριων θα πρέπει να απαγορεύεται εφόσον υπάρχει η εναλλακτική σε παρακείμενη ζώνη (ΖΔΟΕ04).

ΖΠΦ07:

Η επιλογή να συμπεριληφθούν οι υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ07 στην κατηγορία (1) «Κατοικία για προσωπικό ασφαλείας και εργαζόμενους» δεν είναι δόκιμη καθώς δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Αντ’ αυτού μπορούν να ενταχθούν στις «Ειδικές Χρήσεις γης που επιλέγονται για τη ΖΠΦ βάσει της ΕΠΜ αλλά έρχονται σε αντίθεση με το ισχύον Νομικό Πλαίσιο» ως κατηγορία (1) «Κατοικία» με τις διατυπώσεις που περιγράφονται.

Η χρήση των αναψυκτήριων θα πρέπει να απαγορεύεται εφόσον υπάρχει η εναλλακτική σε παρακείμενη ζώνη (ΖΔΟΕ07 – ΖΒΔΦΠ06).

<span style=”text-decoration: underline;”>ΖΔΟΕ: Γενικές παρατηρήσεις για όλες τις ζώνες:</span>

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.8</u>: Ο περιορισμός της βόσκησης ως έχει, δηλαδή χωρίς περαιτέρω αύξηση ζωικού κεφαλαίου μέχρι την εκπόνηση και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ειδικής μελέτης βοσκοϊκανότητας, θα δημιουργήσει δυσχερείς συνθήκες για τις οποίες δεν ευθύνονται οι κτηνοτρόφοι καθώς δεν εκπονούν αυτοί τα σχέδια βοσκοϊκανότητας. Προτείνεται αντ’ αυτού η επέκταση του μέτρου MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης» σε όλες τις περιοχές με τη συνεργασία της ΜΔΠΠ και των κτηνοτρόφων.

<u>Χρήση 24.13</u>: Τα Εγγειοβελτιωτικά έργα αγροτικής ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους τα στοιχεία του αγροτικού τοπίου όπως φυτοφράχτες, τράφοι, κλπ.

ΖΔΟΕ2:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Υπάρχει αναντιστοιχία των διατάξεων της ΕΠΜ με τις αντίστοιχες του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου, το οποίο στην περιοχή αυτή (που εντάσσει στην περιφερειακή ζώνη προστασίας) δεν επιτρέπει τις τουριστικές εγκαταστάσεις ενώ επιτρέπει την κατοικία και τα αγροτουριστικά καταλύματα. Αν ισχύσουν και οι δύο ρυθμίσεις, τότε υπερισχύει το αυστηρότερο πλαίσιο από τα δύο σχέδια και για τις δύο χρήσεις, οπότε θα προκύψει απαγόρευση τόσο της κατοικίας όσο και των τουριστικών καταλυμάτων πλην των αγροτουριστικών.

<u>Χρήση 16. Στάθμευση μόνο για τη ζώνη, υπαίθρια</u>: Η χρήση 16 δεν πρέπει να συγχέεται με τη χρήση 26.8. «Χώροι στάθμευσης τουριστικών λεωφορείων (πούλμαν), φορτηγών και τροχόσπιτων». Η αναφορά στη στάθμευση τροχόσπιτων δημιουργεί σύγχυση καθώς η συγκεκριμένη δραστηριότητα καλύπτεται από τη χρήση 26.8 και μάλιστα απαιτεί διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Στην κατηγορία 26.8, στα σχόλια, πρέπει να διευκρινιστεί ότι υφιστάμενοι χώροι στάθμευσης τροχόσπιτων διατηρούνται εφόσον πληρούν το κριτήριο απόστασης 100 μ. τουλάχιστον από την οριογραμμή του αιγιαλού.

ΖΔΟΕ3:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Υπάρχει αναντιστοιχία των διατάξεων της ΕΠΜ με τις αντίστοιχες του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου, το οποίο στην περιοχή αυτή (που εντάσσει στην περιφερειακή ζώνη προστασίας) δεν επιτρέπει τις τουριστικές εγκαταστάσεις ενώ επιτρέπει την κατοικία και τα αγροτουριστικά καταλύματα. Αν ισχύσουν και οι δύο ρυθμίσεις, τότε υπερισχύει το αυστηρότερο πλαίσιο από τα δύο σχέδια και για τις δύο χρήσεις, οπότε θα προκύψει απαγόρευση τόσο της κατοικίας όσο και των τουριστικών καταλυμάτων πλην των αγροτουριστικών.

Περαιτέρω, η επιλογή των 150 κλινών για τα τουριστικά καταλύματα που προβλέπει η ΕΠΜ δεν συνάδει με το τοπίο της περιοχής και την κλίμακα των υφιστάμενων κτισμάτων. Αν επιτραπούν τα τουριστικά καταλύματα προτείνεται να ακολουθηθεί το όριο των 50 κλινών που προβλέπεται για τις υπόλοιπες ΖΔΟΕ. Θα πρέπει επίσης να εξαιρεθούν τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα.

<u>Χρήση 22</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιλέγεται η απαγόρευση αυτής της δραστηριότητας εφόσον επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα. Θεωρούμε ότι μπορεί να επιτραπούν μέχρι 200 τ.μ.

ΖΔΟΕ4:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Η επιλογή των 150 κλινών που προβλέπει η ΕΠΜ δεν συνάδει με τον αγροτικό χαρακτήρα του τοπίου του Φακού που χαρακτηρίζεται από τις μάντρες και το μωσαϊκό καλλιεργήσιμων και βοσκοτόπων που έχει διαμορφωθεί μέσα στα χρόνια.   Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

 <span style=”text-decoration: underline;”>ΖΒΔΦΠ: Γενικές παρατηρήσεις για όλες τις ζώνες:</span>

Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

<u>Χρήση 15</u>: Δεν είναι κατανοητή η επιλογή για μη κύρια τουριστικά καταλύματα έως 150 κλίνες.

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.8</u>: Ο περιορισμός της βόσκησης ως έχει, δηλαδή χωρίς περαιτέρω αύξηση ζωικού κεφαλαίου μέχρι την εκπόνηση και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ειδικής μελέτης βοσκοϊκανότητας, θα δημιουργήσει δυσχερείς συνθήκες για τις οποίες δεν ευθύνονται οι κτηνοτρόφοι καθώς δεν εκπονούν αυτοί τα σχέδια βοσκοϊκανότητας. Προτείνεται αντ’ αυτού η επέκταση του μέτρου MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης» σε όλες τις περιοχές με τη συνεργασία της ΜΔΠΠ και των κτηνοτρόφων.

<u>Χρήση 24.13</u>: Τα Εγγειοβελτιωτικά έργα αγροτικής ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους τα στοιχεία του αγροτικού τοπίου όπως φυτοφράχτες, τράφοι, κλπ.

ΖΒΔΦΠ-09:

<u>Χρήση 14</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιτρέπεται σε αυτή τη ζώνη η χρήση «Αναψυχή – κέντρα διασκέδασης» ενώ μπορεί να εξυπηρετηθεί εντός οικισμών.

ΖΒΔΦΠ-12:

<u>Χρήση 14</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιτρέπεται σε αυτή τη ζώνη η χρήση «Αναψυχή – κέντρα διασκέδασης» ενώ μπορεί να εξυπηρετηθεί εντός οικισμών.

<u>Χρήση 15</u>: Η επιλογή να επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα και μάλιστα χωρίς όριο κλινών σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από έντονες κλίσεις δεν συνάδει με το αγροτικό χαρακτήρα του τοπίου του Φακού με τις μάντρες και το μωσαϊκό καλλιεργήσιμων και βοσκοτόπων που έχει διαμορφωθεί μέσα στα χρόνια.  Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

 

Ειδικές παρατηρήσεις επί των μέτρων διαχείρισης (Κεφάλαιο 5 της ΕΠΜ):

Μέτρο MM41101CW0213 «Έρευνα για την παρουσία και την αξιολόγηση των επιπτώσεων εισβλητικών ειδών πανίδας και χλωρίδας»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, ιδίως εφόσον αναφέρεται ότι αφορά και το αγριοκούνελο (Oryctolagus cuniculus), που πλήττει σημαντικά την αγροτική δραστηριότητα σε πολλές περιοχές της Λήμνου. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο οικότοπος «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», καθώς αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο δράσης του αγριοκούνελου στο νησί.

Μέτρο MM41101CA0201 «Διατήρηση, επισκευή και δημιουργία νέων μικρών χαρακτηριστικών του τοπίου»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, που αφορά τη διατήρηση, επισκευή και δημιουργία ποικίλων στοιχείων του αγροτικού τοπίου (φυτοφράχτες, νησίδες φυσικής βλάστησης, λιθόχτιστοι τοίχοι μεταξύ καλλιεργειών, μοναχικά δέντρα, κ.ά.) καθώς και η πρόβλεψη σύνδεσης του μέτρου με τη σήμανση των αγροτικών προϊόντων των συνεργαζόμενων παραγωγών. Εντούτοις, πρέπει να απαλειφθεί η απαίτηση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για την υλοποίησή του, δεδομένου ότι αποτελεί μέτρο προστασίας και διαχείρισης του αγροτικού τοπίου, συναφές με αντίστοιχο οικολογικό σχήμα της ΚΑΠ, το οποίο ουδόλως συνδέεται με κάποιου είδους οικοδομική δραστηριότητα. Επιπλέον, χρειάζεται να προστεθούν οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί στους φορείς υλοποίησης.

Μέτρο MM41101CA0501 «Πιλοτική εφαρμογή προγράμματος γενετικής αναβάθμισης και εξυγίανσης των κτηνοτροφικών κοπαδιών ως μέτρο ενίσχυσης του ενδιαιτήματος αναπαραγωγής σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας»

Το συγκεκριμένο μέτρο, όπως είναι διατυπωμένο («Πιλοτική εφαρμογή προγράμματος γενετικής αναβάθμισης και εξυγίανσης των κτηνοτροφικών κοπαδιών της προστατευόμενης περιοχής, με απώτερο στόχο την μείωση του αριθμού των ζώων ανά κτηνοτροφική μονάδα δίχως παράλληλα να μειώνεται η παραγωγή σε προϊόντα (κυρίως παραγωγή γάλακτος) ως αποτέλεσμα της γενετικής αναβάθμισης των ζώων»), φαίνεται να προωθεί την πρακτική αντικατάστασης του εγχώριου ζωικού κεφαλαίου αιγοπροβάτων με «βελτιωμένα» εισαγόμενα ζώα αυξημένης γαλακτοπαραγωγικής ικανότητας, η οποία τεκμηριωμένα οδηγεί σε πολύ σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για τη βιοποικιλότητα και το τοπίο της Λήμνου, καθώς ενισχύει την εσταυλισμένη κτηνοτροφία εντατικής μορφής σε βάρος της παραδοσιακής ημιεκτατικής εκτροφής που αποτελεί τον πυρήνα του μικτού γεωργοκτηνοτροφικού συστήματος της μάντρας της Λήμνου, εγγεγραμμένου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού από το 2022 (https://ayla.culture.gr/oi-mantres-tis-limnou-2021/).

Προς αποφυγή παρανόησης, πρέπει να διευκρινιστεί ρητά ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν αφορά την αντικατάσταση των κοπαδιών από εισαγόμενα ζώα αυξημένης γαλακτοπαραγωγής, αλλά την εφαρμογή προγραμμάτων γενετικής αναβάθμισης του ζωικού κεφαλαίου που προέρχεται από τοπικές / τοπικά προσαρμοσμένες φυλές (βλ. «Ορεινό Πρόβατο Λήμνου» και φυλή προβάτου Λήμνου-Λέσβου) μέσω μέτρων ορθής διαχείρισης εντός του ίδιου του κοπαδιού (βλ. επιλογή και διασταυρώσεις ζώων) σε συνδυασμό με την υποστήριξη των κτηνοτρόφων για την επιλογή του κατάλληλου σιτηρεσίου για τα ζώα αυτά.

Μέτρο MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης»

Το συγκεκριμένο μέτρο χρειάζεται να διευκρινιστεί στον τίτλο του ότι αφορά στην εποπτεία από τις αρμόδιες αρχές της τήρησης των όρων που (θα) προβλεφθούν μέσω των σχεδίων διαχείρισης βόσκησης του μέτρου MM41101CW0227 «Μελέτη διαχείρισης βοσκήσιμων γαιών». Επιπλέον, χρειάζεται να επανεξεταστεί η διατύπωση του μέτρου ώστε να μη δημιουργηθούν συνθήκες πλήρους απαγόρευσης της βόσκησης αν δεν επιτευχθεί η ολοκλήρωση των σχετικών μελετών εντός διετίας, δεδομένου ότι δεν αποτελεί ευθύνη των κτηνοτρόφων η εκπόνηση των σχετικών μελετών.

Μέτρο MM41101CN0101 «Δράση βελτίωσης των συνθηκών τροφοληψίας ειδών ορνιθοπανίδας μέσω της συντήρησης υπαρχόντων ή δημιουργίας πολλαπλών μικρών υδατοσυλλογών – λεκανών σε κατάλληλες θέσεις»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, το οποίο αναμένεται να συμβάλλει στη διατήρηση των πληθυσμών ειδών ορνιθοπανίδας που εξαρτώνται από τα αγροοικοσυστήματα της Λήμνου. Εντούτοις, πρέπει να απαλειφθεί η απαίτηση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για την υλοποίησή του, δεδομένου ότι αναφέρεται σε κατασκευές πολύ μικρής κλίμακας που δεν προκαλούν περιβαλλοντικές επιπτώσεις, με αποτέλεσμα μια τέτοια προϋπόθεση να θέτει εν αμφιβόλω τη δυνατότητα υλοποίησης του μέτρου. Επιπλέον, χρειάζεται να προστεθούν οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί στους φορείς υλοποίησης.

Μέτρο MM41101CW0216 «Εκτίμηση πληθυσμού, επικρατειών και θέσεις φωλεοποίησης ημερόβιων αρπακτικών πουλιών (πλην του Μαυροπετρίτη)»

Προτείνεται να προστεθούν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στους φορείς υλοποίησης του μέτρου, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές δυνατότητες συμβολής τους στην ουσιαστική εφαρμογή του.

Μέτρο MM41101CI0302 «Διαχείριση της εξάπλωσης και αντιμετώπιση των επιπτώσεων των εισβλητικών ειδών»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, που συνδέεται άμεσα με το μέτρο MM41101CW0213 «Έρευνα για την παρουσία και την αξιολόγηση των επιπτώσεων εισβλητικών ειδών πανίδας και χλωρίδας». Επισημαίνεται και εδώ ότι, καθώς το μέτρο αφορά και το αγριοκούνελο (Oryctolagus cuniculus), πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», καθώς αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο δράσης του αγριοκούνελου στο νησί.

Επιπλέον, προτείνεται η προσθήκη διατύπωσης που να αναφέρει ότι το μέτρο στοχεύει επίσης στην απομάκρυνση εισβλητικών ειδών καλλιεργούμενων φυτών που έχουν καταγραφεί σε καλλιέργειες του νησιού, όπως το Alopecurus myosuroides Huds.

Μέτρο MM41101CA0301 «Δημιουργία συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων του Εθνικού Πάρκου Λήμνου – Αγίου Ευστρατίου: Συνδυάζοντας ορθές αγροτικές πρακτικές με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας»

Πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», που αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο άσκησης της αγροτικής δραστηριότητας. Επιπλέον, προτείνεται να προστεθούν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στους φορείς υλοποίησης του μέτρου, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές δυνατότητες συμβολής τους στην ουσιαστική εφαρμογή του.

Μέτρο MM41101CW0226 «Μελέτη διαχείρισης και αποκατάστασης δασικών οικοσυστημάτων»

Στην περιγραφή του μέτρου προτείνεται η προσθήκη της φύτευσης νέων βελανιδιών, του είδους Quercus ithaburensis subsp. macrolepis (ήμερη βελανιδιά) εντός του οικοτόπου 1056, με στόχο τον εμπλουτισμό του αγροτικού τοπίου με στοιχεία ημιφυσικής βλάστησης, στη λογική του μέτρου MM41101CA0201. Επισημαίνεται ότι το είδος απαντάται στη Λήμνο κυρίως σε συστάδες κοντά στα όρια της περιοχής Natura ανάμεσα στα χωριά Ρεπανίδι και Κοντοπούλι και θεωρείται σημαντικής δείκτης άσκησης ήπιων – παραδοσιακών αγροτικών πρακτικών.

 

Ευχαριστούμε πολύ

[Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο – MedINA]

Εισαγωγικά

Το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA) είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Αθήνα και δράσεις που εκτείνονται στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο. Η αποστολή μας είναι να συμβάλλουμε στην ευημερία των τοπικών κοινοτήτων μέσω της διατήρησης και προστασίας των φυσικών πόρων και μέσω της ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Εργαζόμαστε με τις κοινότητες και υποστηρίζουμε πρακτικές που διατηρούν και προστατεύουν τη γη και το νερό, ενθαρρύνοντας τους ανθρώπους να γίνουν οι ίδιοι διαχειριστές της φυσικής και πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Το MedINA δραστηριοποιείται στη Λήμνο από το 2017 με στόχο την προώθηση βιώσιμων αγροτικών πρακτικών και τη διασφάλιση υγιών αγροοικοσυστημάτων που στηρίζουν τη βιοποικιλότητα και συνεισφέρουν στην ευημερία της τοπικής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, ο οργανισμός έχει συμβάλει σημαντικά στην καταγραφή και διατήρηση του αγροτικού τοπίου, στη στήριξη των παραγωγών μέσω κατάρτισης και τεχνικής υποστήριξης, στη διατήρηση τοπικών ποικιλιών καλλιεργούμενων φυτών και φυλών αγροτικών ζώων, και στην προώθηση της αγροδιατροφικής κληρονομιάς.

Τα διαχειριστικά σχέδια των προστατευόμενων περιοχών που έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση αποτελούν μια σημαντική ευκαιρία για τη στήριξη αγροτικών δραστηριοτήτων που σέβονται το περιβάλλον και την πολιτισμική ταυτότητα του τόπου, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία του αγροτικού χώρου από πιέσεις που οδηγούν στην υποβάθμισή του. Σε αυτό το πλαίσιο, συμμετέχουμε στη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης του έργου «Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000 – ΕΠΜ 7Β: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου», καταθέτοντας αναλυτικές παρατηρήσεις επί των κεφαλαίων 4 και 5 της ΕΠΜ 7Β στα θέματα που αφορούν το νησί της Λήμνου.

Επισημαίνουμε ότι το MedINA, στο πλαίσιο της μακράς και συνεχιζόμενης δραστηριοποίησής του στη Λήμνο, έχει προχωρήσει στη μελέτη και εφαρμογή μέτρων προστασίας και διαχείρισης του αγροτικού τοπίου, τα οποία άπτονται κρίσιμων μέτρων διαχείρισης της ΕΠΜ 7Β (βλ. δημιουργία συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων βάση ορθών αγροτικών πρακτικών που διατηρούν τη βιοποικιλότητα, δράσεις διατήρησης στοιχείων του αγροτικού τοπίου, θέματα ρύθμισης της βόσκησης, αξιολόγηση επιπτώσεων και μέτρα διαχείρισης πληθυσμών αγριοκούνελων, κ.ά.). Τα αποτελέσματα των σχετικών μελετών και τα εργαλεία εφαρμογής που έχουν δημιουργηθεί θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην αποτελεσματική υλοποίηση των μέτρων της ΕΠΜ και βρίσκονται στη διάθεση των αρμοδίων υπηρεσιών.

Γενικές παρατηρήσεις

Στις νησιωτικές περιοχές, οικοσυστήματα όπως οι υγρότοποι είναι πολύ υψηλής αξίας και η διαφύλαξή τους μέσω της ένταξής τους σε Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης (ΖΑΠΦ) και Ζώνες Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ), όπως προτείνεται στην ΕΠΜ, είναι ένα σημαντικό βήμα για τη διατήρηση και βελτίωση της κατάστασής τους. Παράλληλα, είναι σημαντικό ότι στην περίπτωση της Λήμνου το θαλάσσιο τμήμα της περιοχής Natura 2000 προστατεύεται από την εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων, καθώς αυτά αποτελούν άμεση απειλή για τα είδη ορνιθοπανίδας που απαντώνται εντός της περιοχής και ιδιαίτερα εντός των υγροτόπων, πέραν των επιπτώσεών τους στα λιβάδια Ποσειδωνίας και τη θαλάσσια πανίδα.

Παράλληλα τα αγροοικοσυστήματα όπως τεκμηριώνεται και από την ίδια τη μελέτη παρέχουν σημαντικές οικοσυστημικές υπηρεσίες και αποτελούν ενδιαιτήματα για την πανίδα –και ιδιαίτερα την ορνιθοπανίδα– των νησιών. Σε αυτό το πλαίσιο είναι θεμιτό να λαμβάνονται μέτρα για την προστασία των ειδών που επηρεάζονται από τις αγροτικές πρακτικές. Επειδή αυτά τα μέτρα δύνανται να περιορίσουν τις δυνατότητες άσκησης της αγροτικής δραστηριότητας θα πρέπει να συνοδεύονται από μια στρατηγική αφενός περιορισμού της ανάπτυξης εναλλακτικών χρήσεων στις περιοχές αυτές, αφετέρου ενίσχυσης των αγροτών ώστε να συνεχίσουν να ασκούν τη γεωργική και κτηνοτροφική δραστηριότητα μέσω φιλοπεριβαλλοντικών πρακτικών.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η επιλογή να επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα έως 150 κλίνες, ενώ μάλιστα δεν επιτρέπεται η κατοικία, σε αγροτικές περιοχές που υφίστανται περιορισμούς στην άσκηση της αγροτικής δραστηριότητας δημιουργεί στρέβλωση στις αξίες της γης υπέρ της εγκατάλειψης της αγροτικής γης και της μετατροπής της σε άλλες χρήσεις, σχετιζόμενες με τον τουρισμό. Ήδη, λόγω της υφιστάμενης ζήτησης, παρατηρείται σε πολλές περιοχές η μετατροπή αγροτικών εγκαταστάσεων όπως οι γεωργικές αποθήκες σε καταλύματα.

Παράλληλα, από τα διαχειριστικά μέτρα της ΕΠΜ απουσιάζει ένα σύστημα αποτίμησης των επιπτώσεων των διάφορων αγροτικών πρακτικών στη βιοποικιλότητα και επιβράβευσης για την επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων στη βιοποικιλότητα. Το μέτρο δημιουργίας συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων (MM41101CA0301) κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Δεν υπάρχει όμως κάποιο μέτρο που να συνδέει τις φιλοπεριβαλλοντικές πρακτικές με τα αντίστοιχα μέτρα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (οικολογικά σχήματα). Η οριζόντια εφαρμογή των μέτρων της ΚΑΠ δεν λαμβάνει υπόψη τις τοπικές συνθήκες, τις πρακτικές των παραγωγών και τις προτεραιότητες για την περιβαλλοντική κατάσταση των οικοτόπων και των ειδών. Ο ρόλος της Μονάδας Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών (ΜΔΠΠ) στην καθοδήγηση των αγροτών μπορεί να είναι καταλυτικός και να συντελέσει στη δημιουργία ενός  οικολογικού σχήματος εστιασμένου στη βιοποικιλότητα της περιοχής με τη συμμετοχή των αγροτών. Θεωρούμε αναγκαίο προς αυτή την κατεύθυνση ένα μέτρο δημιουργίας συστήματος μέτρησης και συσχέτισης των επιπτώσεων των διάφορων αγροτικών πρακτικών στη βιοποικιλότητα, με τελικό στόχο τη δημιουργία ενός συστήματος αποτίμησης των αποτελεσμάτων τους μέσα από δείκτες, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση ενισχύσεων στους αγρότες μέσω ενός οικολογικού σχήματος.

Οι διατάξεις της μελέτης σχετικά με τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ κρίνονται ικανοποιητικές.

Στη συνέχεια ακολουθούν αναλυτικές παρατηρήσεις ανά ζώνη προστασίας.

Ειδικές παρατηρήσεις ανά ζώνη (Κεφάλαιο 4 ΕΠΜ):

<span style=”text-decoration: underline;”>Ζώνες Προστασίας της Φύσης: </span>

ΖΠΦ-01:

<u>Χρήση 1</u>: Η επιλογή να συμπεριληφθούν οι υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ01 στην κατηγορία (1) «Κατοικία για προσωπικό ασφαλείας και εργαζόμενους» δεν είναι δόκιμη καθώς δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Αντ’ αυτού μπορούν να ενταχθούν στις «Ειδικές Χρήσεις γης που επιλέγονται για τη ΖΠΦ βάσει της ΕΠΜ αλλά έρχονται σε αντίθεση με το ισχύον Νομικό Πλαίσιο» ως κατηγορία (1) «Κατοικία» με τις διατυπώσεις που περιγράφονται. Παράλληλα, χρειάζεται να απαλειφθεί ο όρος «επέκταση» για τις νόμιμα υφιστάμενες κατοικίες.

Επίσης σημαντικό είναι να προστεθεί ότι απαγορεύεται η αλλαγή χρήσης σε κατοικία ώστε να μην επιτρέπεται η νομιμοποίηση της μετατροπής άλλων χρήσεων όπως κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις ή γεωργικές αποθήκες σε κατοικία.

<u>Χρήση 13</u>: Χρειάζεται να απαγορευτεί η συνέχιση της λειτουργίας υφιστάμενων αναψυκτήριων – καντινών και η δημιουργία νέων στον Απαν’ Γυαλό, καθώς αποτελεί μια παραλία που έχει διατηρήσει σχεδόν άθικτο τον φυσικό της χαρακτήρα, πληρώντας τις προϋποθέσεις για να κηρυχτεί ως «Απάτητη» σύμφωνα με τον ν.5092/2024.

Πρέπει να διευκρινιστεί αν οι περιορισμοί που τίθενται στη Χρήση 52. «Ήπια θαλάσσια αναψυχή» για τις κατασκευές που εξυπηρετούν τις δραστηριότητες αφορούν και στις δραστηριότητες της χρήσης 13. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι δεν επιτρέπεται η τοποθέτησή τους σε θέσεις που απαντώνται οι οικότοποι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ με Κωδ. «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila areanria (λευκές θίνες)», «2260: Θίνες με βλάστηση σκληρόφυλλων θάμνων» και «1410: Μεσογειακά αλίπεδα (Juncetalia maritimi)». Τίθεται έτσι το ερώτημα αν οι περισσότερες κατασκευές των υφιστάμενων, στις θέσεις παραχώρησης του 2024, αναψυκτηρίων – καντινών που βρίσκονται εντός αυτών των οικοτόπων θα πρέπει να απαγορευτούν βάσει της συγκεκριμένης διάταξης.

<u>Χρήση 15</u>: Η δημιουργία χώρου οργανωμένης κατασκήνωσης και στάθμευσης campervans ή τροχόσπιτων κρίνεται ως θετική. Δεν είναι όμως σαφές γιατί αυτό χρειάζεται να γίνει εντός της ΖΠΦ και όχι στις γειτονικές ΖΔΟΕ3 ή ΖΔΟΕ2. Εφόσον η περιοχή ορίζεται ως ζώνη προστασίας της φύσης και υπάρχουν εναλλακτικές χωροθέτησης της δραστηριότητας στην άμεση περιοχή, δεν είναι κατανοητή η επιλογή αυτή.

<u>Χρήση 16</u>: Συμφωνούμε με την απαγόρευση παραμονής και στάθμευσης τροχόσπιτων (αυτοκινούμενων και μη) πάσης φύσεως εντός της ΖΠΦ.

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 26.12.1</u>: Ο περιορισμός της κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων (τροχόσπιτα, ΙΧ λουομένων, κλπ.) κατά τη θερινή περίοδο, στο τμήμα του παραλιακού δρόμου από τη διασταύρωση μετά το ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη έως τη διασταύρωση με τον δρόμο που κατέρχεται από το “Blue Keros”, είναι θεμιτός καθώς οι μελετητές κρίνουν ότι η ΖΠΦ πρέπει να περιλαμβάνει την πρώτη σειρά αγροτεμαχίων με πρόσοψη στον παραλιακό δρόμο. Η δημιουργία νέου παράλληλου δρόμου στα όρια της ΖΠΦ01 με τη ΖΔΟΕ03 προς απορρόφηση της κίνησης για την εξυπηρέτηση αυτού του τμήματος της παραλίας του Κέρους δεν δικαιολογείται δεδομένου ότι υφίσταται παράλληλος δρόμος  που περιγράφεται παραπάνω (από το ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη στο “Blue Keros” και μέχρι την παραλία). Επιπλέον θα δημιουργήσει δυνατότητα αύξησης της δόμησης στη ΖΔΟΕ03 δίνοντας πρόσωπο σε πολλά αγροτεμάχια.

<u>Χρήση 52</u>: Οι περισσότερες θέσεις παραχώρησης του 2024 για αυτές τις χρήσεις βρίσκονται σε θέσεις που απαντώνται οι οικότοποι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ με Κωδ. «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila areanria (λευκές θίνες)», «2260: Θίνες με βλάστηση σκληρόφυλλων θάμνων» και «1410: Μεσογειακά αλίπεδα (Juncetalia maritimi)». Πρέπει να διευκρινιστεί αν τα υφιστάμενα αναψυκτήρια – καντίνες, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονται εντός αυτών των οικοτόπων με βάση τις θέσεις παραχώρησης του 2024, θα απαγορευτούν ή αν η ρύθμιση αφορά μόνο μελλοντικές δραστηριότητες.

Επίσης δεν είναι ξεκάθαρο γιατί προστατεύεται ο οικότοπος «1410: Μεσογειακά Αλίπεδα» και όχι ο «2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», ενώ ανήκει στους πολύ σημαντικούς τύπους οικοτόπων σύμφωνα με την μελέτη (κεφάλαιο 2).

<u>Χρήση 33</u>: Τα δίκτυα υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας προτείνεται να είναι υπόγεια και όχι υπέργεια.

ΖΠΦ-02:

<u>Χρήση 1</u>: Η αναφορά σε υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ02 δεν γίνεται κατανοητή μιας και δεν υπάρχουν εντός της ζώνης. Πρέπει να εξαλειφθεί η συγκεκριμένη κατηγορία εντός της ΖΠΦ02 για να μη δημιουργηθούν προβλήματα και παρανοήσεις.

Επίσης σημαντικό είναι να προστεθεί ότι απαγορεύεται η αλλαγή χρήσης σε κατοικία ώστε να μην επιτρέπεται η νομιμοποίηση της μετατροπής άλλων χρήσεων όπως κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις ή γεωργικές αποθήκες σε κατοικία.

<u>Χρήση 13</u>: Η δημιουργία νέου χώρου υπαίθριας αναψυχής με αναψυκτήριο στη θέση «Αλσύλλιο Κέρους» δεν δικαιολογείται εφόσον διατηρούνται και τα υφιστάμενα αναψυκτήρια στην παραλία.

<u>Χρήση 15</u>: Η δημιουργία χώρου οργανωμένης κατασκήνωσης και στάθμευσης campervans ή τροχόσπιτων κρίνεται ως θετική. Δεν είναι όμως σαφές γιατί αυτό χρειάζεται να γίνει εντός της ΖΠΦ και όχι στις γειτονικές ΖΔΟΕ3 ή ΖΔΟΕ2. Εφόσον η περιοχή ορίζεται ως ζώνη προστασίας της φύσης και υπάρχουν εναλλακτικές χωροθέτησης της δραστηριότητας στην άμεση περιοχή, δεν είναι κατανοητή η επιλογή αυτή.

<u>Χρήση 16</u>: Χρειάζεται να προβλεφθούν χώροι στάθμευσης μόνο για επιβατικά ΙΧ για τις ανάγκες εξυπηρέτησης των λουόμενων, στις απολήξεις των κάθετων δρόμων πρόσβασης, σε συνδυασμό με την προτεινόμενη κατάργηση της διαμπερούς κίνησης στον παραλιακό δρόμο (βλ. χρήση 26.12.1 παρακάτω).

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 26.12.1</u>: Η διατήρηση του παράκτιου οδικού δικτύου στη ΖΠΦ02 αντίκειται στη φιλοσοφία και τους σκοπούς της προστασίας καθώς διασπά τη συνέχεια και αλληλεπίδραση τριών (3) σημαντικών φυσικών οικοτόπων («2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila arenaria («λευκές θίνες»)» και «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες»). Όπως στη ΖΠΦ01 αποφεύγεται (μέσω της πρότασης για δημιουργία νέου δρόμου στα όρια με τη ΖΔΟΕ03) η διαμπερής μετακίνηση εντός της ζώνης που τη χωρίζει στα δύο υποβαθμίζοντας τους σκοπούς της προστασίας, έτσι και σε αυτή τη ζώνη θα πρέπει να προβλέπεται η πρόσβαση μόνο σε δύο σημεία μέσω των υφιστάμενων κάθετων δρόμων. Συγκεκριμένα, η πρόσβαση από τα βόρεια εξασφαλίζεται από το πάρκινγκ μεταξύ ΖΠΦ01 και ΖΠΦ02 και από τα νότια μέσω υφιστάμενου δρόμου στη ΖΔΟΕ02. Το παράκτιο οδικό δίκτυο θα πρέπει να καταργηθεί προκειμένου να εξασφαλιστεί η φυσική συνέχεια μεταξύ των σημαντικών φυσικών οικοτόπων της ΖΠΦ02 από τη Χορταρόλιμνη μέχρι τη θάλασσα. Εναλλακτικά θα πρέπει να ισχύουν οι περιορισμοί που καθιερώνονται για αντίστοιχο τμήμα της ΖΠΦ01 (ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη έως τη διασταύρωση με τον δρόμο που κατέρχεται από το “Blue Keros”), δηλαδή απαγόρευση κίνησης για τους θερινούς μήνες.

<u>Χρήση 33</u>: Τα δίκτυα υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας προτείνεται να είναι υπόγεια και όχι υπέργεια.

<u>Χρήση 52</u>: Δεν είναι ξεκάθαρο γιατί προστατεύεται ο οικότοπος «1410: Μεσογειακά Αλίπεδα» και όχι ο «2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», ενώ ανήκει στους πολύ σημαντικούς τύπους οικοτόπων σύμφωνα με την μελέτη (κεφάλαιο 2). Ιδιαίτερα σε αυτή τη ζώνη ο οικότοπος 2190 αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι μεταξύ των υπόλοιπων οικοτόπων μεταξύ παραλίας και Χορταρόλιμνης.

ΖΠΦ05:

Η χρήση των αναψυκτήριων θα πρέπει να απαγορεύεται εφόσον υπάρχει η εναλλακτική σε παρακείμενη ζώνη (ΖΔΟΕ04).

ΖΠΦ07:

Η επιλογή να συμπεριληφθούν οι υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ07 στην κατηγορία (1) «Κατοικία για προσωπικό ασφαλείας και εργαζόμενους» δεν είναι δόκιμη καθώς δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Αντ’ αυτού μπορούν να ενταχθούν στις «Ειδικές Χρήσεις γης που επιλέγονται για τη ΖΠΦ βάσει της ΕΠΜ αλλά έρχονται σε αντίθεση με το ισχύον Νομικό Πλαίσιο» ως κατηγορία (1) «Κατοικία» με τις διατυπώσεις που περιγράφονται.

Η χρήση των αναψυκτήριων θα πρέπει να απαγορεύεται εφόσον υπάρχει η εναλλακτική σε παρακείμενη ζώνη (ΖΔΟΕ07 – ΖΒΔΦΠ06).

 

<span style=”text-decoration: underline;”>ΖΔΟΕ: Γενικές παρατηρήσεις για όλες τις ζώνες:</span>

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.8</u>: Ο περιορισμός της βόσκησης ως έχει, δηλαδή χωρίς περαιτέρω αύξηση ζωικού κεφαλαίου μέχρι την εκπόνηση και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ειδικής μελέτης βοσκοϊκανότητας, θα δημιουργήσει δυσχερείς συνθήκες για τις οποίες δεν ευθύνονται οι κτηνοτρόφοι καθώς δεν εκπονούν αυτοί τα σχέδια βοσκοϊκανότητας. Προτείνεται αντ’ αυτού η επέκταση του μέτρου MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης» σε όλες τις περιοχές με τη συνεργασία της ΜΔΠΠ και των κτηνοτρόφων.

<u>Χρήση 24.13</u>: Τα Εγγειοβελτιωτικά έργα αγροτικής ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους τα στοιχεία του αγροτικού τοπίου όπως φυτοφράχτες, τράφοι, κλπ.

ΖΔΟΕ2:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Υπάρχει αναντιστοιχία των διατάξεων της ΕΠΜ με τις αντίστοιχες του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου, το οποίο στην περιοχή αυτή (που εντάσσει στην περιφερειακή ζώνη προστασίας) δεν επιτρέπει τις τουριστικές εγκαταστάσεις ενώ επιτρέπει την κατοικία και τα αγροτουριστικά καταλύματα. Αν ισχύσουν και οι δύο ρυθμίσεις, τότε υπερισχύει το αυστηρότερο πλαίσιο από τα δύο σχέδια και για τις δύο χρήσεις, οπότε θα προκύψει απαγόρευση τόσο της κατοικίας όσο και των τουριστικών καταλυμάτων πλην των αγροτουριστικών.

<u>Χρήση 16. Στάθμευση μόνο για τη ζώνη, υπαίθρια</u>: Η χρήση 16 δεν πρέπει να συγχέεται με τη χρήση 26.8. «Χώροι στάθμευσης τουριστικών λεωφορείων (πούλμαν), φορτηγών και τροχόσπιτων». Η αναφορά στη στάθμευση τροχόσπιτων δημιουργεί σύγχυση καθώς η συγκεκριμένη δραστηριότητα καλύπτεται από τη χρήση 26.8 και μάλιστα απαιτεί διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Στην κατηγορία 26.8, στα σχόλια, πρέπει να διευκρινιστεί ότι υφιστάμενοι χώροι στάθμευσης τροχόσπιτων διατηρούνται εφόσον πληρούν το κριτήριο απόστασης 100 μ. τουλάχιστον από την οριογραμμή του αιγιαλού.

ΖΔΟΕ3:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Υπάρχει αναντιστοιχία των διατάξεων της ΕΠΜ με τις αντίστοιχες του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου, το οποίο στην περιοχή αυτή (που εντάσσει στην περιφερειακή ζώνη προστασίας) δεν επιτρέπει τις τουριστικές εγκαταστάσεις ενώ επιτρέπει την κατοικία και τα αγροτουριστικά καταλύματα. Αν ισχύσουν και οι δύο ρυθμίσεις, τότε υπερισχύει το αυστηρότερο πλαίσιο από τα δύο σχέδια και για τις δύο χρήσεις, οπότε θα προκύψει απαγόρευση τόσο της κατοικίας όσο και των τουριστικών καταλυμάτων πλην των αγροτουριστικών.

Περαιτέρω, η επιλογή των 150 κλινών για τα τουριστικά καταλύματα που προβλέπει η ΕΠΜ δεν συνάδει με το τοπίο της περιοχής και την κλίμακα των υφιστάμενων κτισμάτων. Αν επιτραπούν τα τουριστικά καταλύματα προτείνεται να ακολουθηθεί το όριο των 50 κλινών που προβλέπεται για τις υπόλοιπες ΖΔΟΕ. Θα πρέπει επίσης να εξαιρεθούν τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα.

<u>Χρήση 22</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιλέγεται η απαγόρευση αυτής της δραστηριότητας εφόσον επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα. Θεωρούμε ότι μπορεί να επιτραπούν μέχρι 200 τ.μ.

ΖΔΟΕ4:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Η επιλογή των 150 κλινών που προβλέπει η ΕΠΜ δεν συνάδει με τον αγροτικό χαρακτήρα του τοπίου του Φακού που χαρακτηρίζεται από τις μάντρες και το μωσαϊκό καλλιεργήσιμων και βοσκοτόπων που έχει διαμορφωθεί μέσα στα χρόνια.   Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

 

<span style=”text-decoration: underline;”>ΖΒΔΦΠ: Γενικές παρατηρήσεις για όλες τις ζώνες:</span>

Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

<u>Χρήση 15</u>: Δεν είναι κατανοητή η επιλογή για μη κύρια τουριστικά καταλύματα έως 150 κλίνες.

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.8</u>: Ο περιορισμός της βόσκησης ως έχει, δηλαδή χωρίς περαιτέρω αύξηση ζωικού κεφαλαίου μέχρι την εκπόνηση και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ειδικής μελέτης βοσκοϊκανότητας, θα δημιουργήσει δυσχερείς συνθήκες για τις οποίες δεν ευθύνονται οι κτηνοτρόφοι καθώς δεν εκπονούν αυτοί τα σχέδια βοσκοϊκανότητας. Προτείνεται αντ’ αυτού η επέκταση του μέτρου MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης» σε όλες τις περιοχές με τη συνεργασία της ΜΔΠΠ και των κτηνοτρόφων.

<u>Χρήση 24.13</u>: Τα Εγγειοβελτιωτικά έργα αγροτικής ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους τα στοιχεία του αγροτικού τοπίου όπως φυτοφράχτες, τράφοι, κλπ.

ΖΒΔΦΠ-09:

<u>Χρήση 14</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιτρέπεται σε αυτή τη ζώνη η χρήση «Αναψυχή – κέντρα διασκέδασης» ενώ μπορεί να εξυπηρετηθεί εντός οικισμών.

ΖΒΔΦΠ-12:

<u>Χρήση 14</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιτρέπεται σε αυτή τη ζώνη η χρήση «Αναψυχή – κέντρα διασκέδασης» ενώ μπορεί να εξυπηρετηθεί εντός οικισμών.

<u>Χρήση 15</u>: Η επιλογή να επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα και μάλιστα χωρίς όριο κλινών σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από έντονες κλίσεις δεν συνάδει με το αγροτικό χαρακτήρα του τοπίου του Φακού με τις μάντρες και το μωσαϊκό καλλιεργήσιμων και βοσκοτόπων που έχει διαμορφωθεί μέσα στα χρόνια.  Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

 

Ειδικές παρατηρήσεις επί των μέτρων διαχείρισης (Κεφάλαιο 5 της ΕΠΜ):

Μέτρο MM41101CW0213 «Έρευνα για την παρουσία και την αξιολόγηση των επιπτώσεων εισβλητικών ειδών πανίδας και χλωρίδας»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, ιδίως εφόσον αναφέρεται ότι αφορά και το αγριοκούνελο (Oryctolagus cuniculus), που πλήττει σημαντικά την αγροτική δραστηριότητα σε πολλές περιοχές της Λήμνου. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο οικότοπος «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», καθώς αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο δράσης του αγριοκούνελου στο νησί.

Μέτρο MM41101CA0201 «Διατήρηση, επισκευή και δημιουργία νέων μικρών χαρακτηριστικών του τοπίου»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, που αφορά τη διατήρηση, επισκευή και δημιουργία ποικίλων στοιχείων του αγροτικού τοπίου (φυτοφράχτες, νησίδες φυσικής βλάστησης, λιθόχτιστοι τοίχοι μεταξύ καλλιεργειών, μοναχικά δέντρα, κ.ά.) καθώς και η πρόβλεψη σύνδεσης του μέτρου με τη σήμανση των αγροτικών προϊόντων των συνεργαζόμενων παραγωγών. Εντούτοις, πρέπει να απαλειφθεί η απαίτηση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για την υλοποίησή του, δεδομένου ότι αποτελεί μέτρο προστασίας και διαχείρισης του αγροτικού τοπίου, συναφές με αντίστοιχο οικολογικό σχήμα της ΚΑΠ, το οποίο ουδόλως συνδέεται με κάποιου είδους οικοδομική δραστηριότητα. Επιπλέον, χρειάζεται να προστεθούν οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί στους φορείς υλοποίησης.

Μέτρο MM41101CA0501 «Πιλοτική εφαρμογή προγράμματος γενετικής αναβάθμισης και εξυγίανσης των κτηνοτροφικών κοπαδιών ως μέτρο ενίσχυσης του ενδιαιτήματος αναπαραγωγής σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας»

Το συγκεκριμένο μέτρο, όπως είναι διατυπωμένο («Πιλοτική εφαρμογή προγράμματος γενετικής αναβάθμισης και εξυγίανσης των κτηνοτροφικών κοπαδιών της προστατευόμενης περιοχής, με απώτερο στόχο την μείωση του αριθμού των ζώων ανά κτηνοτροφική μονάδα δίχως παράλληλα να μειώνεται η παραγωγή σε προϊόντα (κυρίως παραγωγή γάλακτος) ως αποτέλεσμα της γενετικής αναβάθμισης των ζώων»), φαίνεται να προωθεί την πρακτική αντικατάστασης του εγχώριου ζωικού κεφαλαίου αιγοπροβάτων με «βελτιωμένα» εισαγόμενα ζώα αυξημένης γαλακτοπαραγωγικής ικανότητας, η οποία τεκμηριωμένα οδηγεί σε πολύ σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για τη βιοποικιλότητα και το τοπίο της Λήμνου, καθώς ενισχύει την εσταυλισμένη κτηνοτροφία εντατικής μορφής σε βάρος της παραδοσιακής ημιεκτατικής εκτροφής που αποτελεί τον πυρήνα του μικτού γεωργοκτηνοτροφικού συστήματος της μάντρας της Λήμνου, εγγεγραμμένου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού από το 2022 (https://ayla.culture.gr/oi-mantres-tis-limnou-2021/).

Προς αποφυγή παρανόησης, πρέπει να διευκρινιστεί ρητά ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν αφορά την αντικατάσταση των κοπαδιών από εισαγόμενα ζώα αυξημένης γαλακτοπαραγωγής, αλλά την εφαρμογή προγραμμάτων γενετικής αναβάθμισης του ζωικού κεφαλαίου που προέρχεται από τοπικές / τοπικά προσαρμοσμένες φυλές (βλ. «Ορεινό Πρόβατο Λήμνου» και φυλή προβάτου Λήμνου-Λέσβου) μέσω μέτρων ορθής διαχείρισης εντός του ίδιου του κοπαδιού (βλ. επιλογή και διασταυρώσεις ζώων) σε συνδυασμό με την υποστήριξη των κτηνοτρόφων για την επιλογή του κατάλληλου σιτηρεσίου για τα ζώα αυτά.

Μέτρο MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης»

Το συγκεκριμένο μέτρο χρειάζεται να διευκρινιστεί στον τίτλο του ότι αφορά στην εποπτεία από τις αρμόδιες αρχές της τήρησης των όρων που (θα) προβλεφθούν μέσω των σχεδίων διαχείρισης βόσκησης του μέτρου MM41101CW0227 «Μελέτη διαχείρισης βοσκήσιμων γαιών». Επιπλέον, χρειάζεται να επανεξεταστεί η διατύπωση του μέτρου ώστε να μη δημιουργηθούν συνθήκες πλήρους απαγόρευσης της βόσκησης αν δεν επιτευχθεί η ολοκλήρωση των σχετικών μελετών εντός διετίας, δεδομένου ότι δεν αποτελεί ευθύνη των κτηνοτρόφων η εκπόνηση των σχετικών μελετών.

Μέτρο MM41101CN0101 «Δράση βελτίωσης των συνθηκών τροφοληψίας ειδών ορνιθοπανίδας μέσω της συντήρησης υπαρχόντων ή δημιουργίας πολλαπλών μικρών υδατοσυλλογών – λεκανών σε κατάλληλες θέσεις»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, το οποίο αναμένεται να συμβάλλει στη διατήρηση των πληθυσμών ειδών ορνιθοπανίδας που εξαρτώνται από τα αγροοικοσυστήματα της Λήμνου. Εντούτοις, πρέπει να απαλειφθεί η απαίτηση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για την υλοποίησή του, δεδομένου ότι αναφέρεται σε κατασκευές πολύ μικρής κλίμακας που δεν προκαλούν περιβαλλοντικές επιπτώσεις, με αποτέλεσμα μια τέτοια προϋπόθεση να θέτει εν αμφιβόλω τη δυνατότητα υλοποίησης του μέτρου. Επιπλέον, χρειάζεται να προστεθούν οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί στους φορείς υλοποίησης.

Μέτρο MM41101CW0216 «Εκτίμηση πληθυσμού, επικρατειών και θέσεις φωλεοποίησης ημερόβιων αρπακτικών πουλιών (πλην του Μαυροπετρίτη)»

Προτείνεται να προστεθούν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στους φορείς υλοποίησης του μέτρου, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές δυνατότητες συμβολής τους στην ουσιαστική εφαρμογή του.

Μέτρο MM41101CI0302 «Διαχείριση της εξάπλωσης και αντιμετώπιση των επιπτώσεων των εισβλητικών ειδών»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, που συνδέεται άμεσα με το μέτρο MM41101CW0213 «Έρευνα για την παρουσία και την αξιολόγηση των επιπτώσεων εισβλητικών ειδών πανίδας και χλωρίδας». Επισημαίνεται και εδώ ότι, καθώς το μέτρο αφορά και το αγριοκούνελο (Oryctolagus cuniculus), πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», καθώς αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο δράσης του αγριοκούνελου στο νησί.

Επιπλέον, προτείνεται η προσθήκη διατύπωσης που να αναφέρει ότι το μέτρο στοχεύει επίσης στην απομάκρυνση εισβλητικών ειδών καλλιεργούμενων φυτών που έχουν καταγραφεί σε καλλιέργειες του νησιού, όπως το Alopecurus myosuroides Huds.

Μέτρο MM41101CA0301 «Δημιουργία συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων του Εθνικού Πάρκου Λήμνου – Αγίου Ευστρατίου: Συνδυάζοντας ορθές αγροτικές πρακτικές με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας»

Πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», που αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο άσκησης της αγροτικής δραστηριότητας. Επιπλέον, προτείνεται να προστεθούν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στους φορείς υλοποίησης του μέτρου, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές δυνατότητες συμβολής τους στην ουσιαστική εφαρμογή του.

Μέτρο MM41101CW0226 «Μελέτη διαχείρισης και αποκατάστασης δασικών οικοσυστημάτων»

Στην περιγραφή του μέτρου προτείνεται η προσθήκη της φύτευσης νέων βελανιδιών, του είδους Quercus ithaburensis subsp. macrolepis (ήμερη βελανιδιά) εντός του οικοτόπου 1056, με στόχο τον εμπλουτισμό του αγροτικού τοπίου με στοιχεία ημιφυσικής βλάστησης, στη λογική του μέτρου MM41101CA0201. Επισημαίνεται ότι το είδος απαντάται στη Λήμνο κυρίως σε συστάδες κοντά στα όρια της περιοχής Natura ανάμεσα στα χωριά Ρεπανίδι και Κοντοπούλι και θεωρείται σημαντικής δείκτης άσκησης ήπιων – παραδοσιακών αγροτικών πρακτικών.

 

Ευχαριστούμε πολύ

[Τσαχάς Γιώργος]

Η νοτιοδυτική και η κεντρική ζώνη, Natoura, της Ικαρίας, έχουν τα εξής κοινά χαρακτηριστικά:
<p style=”text-align: left;”>
Κλίσεις εδάφους άνω του 25-35 % .
Χαμηλή ποιότητα εδάφους, λόγω της αποίμενης κτηνοτροφίας και της αυθαίρετης διάνοιξης δρόμων από ιδιώτες και υπηρεσίες, της παρατεταμένης ξηρασίας την καλοκαιρινή περίοδο και της ραγδαιότητας της βροχόπτωσης την χειμερινή περίοδο.
Είναι ήδη κρίσιμες περιοχές, υποβαθμισμένες, έντονα διαβρωμένες, υπόκεινται σε μεγάλη επιφανειακή απορροή και απώλεια του εδάφους που μπορεί να προκαλέσει σημαντικές πλημμύρες στις χαμηλότερες περιοχές και πρόσχωση λιμνοδεξαμενών και φραγμάτων. Τα καταγεγραμμένα πλημμυρικά φαινόμενα είναι αρκετά.*
Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σε ακραίες συνθήκες βροχοπτώσεων που τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται όλο και πιο συχνά, η αποψίλωση μιας περιοχής θα συνέτεινε σε ακραίες συνθήκες επιφανειακής απορροής, στην απομάκρυνση της εδαφικής ζώνης, την μείωση της τροφοδοσίας με νερό των καρστικών σχηματισμών, στη δημιουργία πλημμυρικών φαινομένων και φαινομένων ερημοποίησης. Ήδη βρισκεται μεγάλο τμήμα του νησιού σε φάση ερημοποίησης.*
Αναγνωρίζοντας ότι τα καρστικά συστήματα, τα συναντάμε κυρίως στην κεντρική ζώνη Natoura, είναι ιδιαιτέρως σύνθετα και από τα πιο ευπρόσβλητα στις ανθρωπογενείς επεμβάσεις, πολλές χώρες, ενδεικτικά αναφέρονται μερικές ΗΠΑ, Ιταλία, Κροατία, Σλοβενία, Καναδάς έχουν ειδικό νομικό πλαίσιο που προστατεύει τις καρστικές περιοχές περιορίζοντας την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων σε αυτές ή κοντά σε αυτές, συμπεριλαμβανομένων και των ΑΣΠΗΕ.
Η παραγωγή ενέργειας από βιομηχανικούς αιολικούς σταθμούς θα πρέπει να απαγορευτεί στο νησί καθώς είναι πλήρως ασύμβατη με την περιβαλλοντική του αξία και αποτελεί πολύ μεγάλη απειλή για το προστατευτέο αντικείμενο.
Επιπλέον, ραδιομετρικές και γεωχημικές διασκοπήσεις καθώς και οι ποιοτικές και ποσοτικές αναλύσεις κατέδειξαν ότι η παρουσία υψηλής έντασης ραδιενέργειας συνδέεται με την ύπαρξη συγκεντρώσεων ουρανίου στη βάση της εξαλλοιωμένης σειράς. Το ουράνιο είναι επιγενετικού χαρακτήρα και ως πηγή θεωρείται ο γρανίτης της Δ.Ικαρίας.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:
Για την προστασία ανθρώπων, νερών, ζώων και φυτών το ελάχιστο που μπορούμε να ζητήσουμε είναι η απαγόρευση εγκαταστάσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, εγκαταστάσεις αποθήκευσης  ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, εγκαταστάσεις ΑΠΕ, εξόρυξη μετάλλων, σε ολόκληρη της έκταση των ζωνών Natoura. Επιπλέον απαγόρευση της αποίμενης, σε μερικές περιοχές και ποιμενόμενης βόσκησης και της διάνοιξης σε πολλές περιοχές νέων δρόμων.
Ναι στην τροφοσυλλογή και στην συλλογή βοτάνων.
Ναι σε μικρές ζώνες εξόρυξης πέτρας, όχι όμως σε πολύ μεγάλο υψόμετρο.
Ναι στον πεζοπορικό και ορειβατικό τουρισμό.
Ναι στην ανάδειξη των καρστικών μορφών ή σε δημιουργία γεωπάρκου.
Ναι στην ανάδειξη, προστασία των αρχαιολογικών χώρων.
Ναι σε πολύ μικρά φράγματα.
Ναι σε γραμμές άρδευσης και ύδρευσης και σε νέες μαστεύσεις-πηγές νερού προς ύδρευση των Κοινοτήτων .
Ναι σε έργα αντιπλημμυρικά και αντιπυρικά.
Ναι στην συντήρηση των παλιών αναβαθμίδων και περιβολότοιχων.</p>

Πηγές:
Μελέτη που συνέταξαν οι: Γιάσογλου Ν, Επίτιμος Καθηγητής του ΓΠΑ, Κοσμάς Κ.,
Καθηγητής του ΓΠΑ, Κούβαρης Γ., Φοιτητής του ΓΠΑ και Καϊρης Ορ. Γεωπόνος, υποψήφιος Διδάκτωρ του ΓΠΑ.
Σημαντικό μέρος των βασικών πληροφοριών αντλήθηκε από την αξιόλογη << Μελέτη Εμπειρογνωμοσύνη για τα Λιβάδια της Νήσου Ικαρίας για την καλύτερη Αξιοποίηση των Προγραμμάτων του ΕΠΑΑ >>των Ζέρβα Γ., Χατζηγεωργίου Ι. και Τσιπλάκου Ελ. 2006. Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. 2006), την πτυχιακή διατριβή του Κούβαρη Γεωργίου και την προκαταρκτική μελέτη του Δαναλάτου Ν. καθηγητού στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας. Η συλλογή τοπικών δεδομένων και υπαιθρίων χαρτογραφήσεων πραγματοποίησαν οι Κ. Κοσμάς και Γ. Κούβαρης. Η σύνταξη και εκτύπωση των χαρτών έγινε από τον Ορ. Καϊρη στο Εργαστήριο Γεωργικής Χημείας και Εδαφολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Το αντικείμενο της μελέτης αυτής ήταν η εκτίμηση του κινδύνου υποβάθμισης και ερημοποίησης της γης της Ικαρίας και η διατύπωση μέτρων προστασίας.
Σχέδιο αντιμετώπισης κινδύνων πλημμύρας που συνέταξε το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Αλλαγής.
Εθνικό Αρχείο Διδακτορικών Διατριβών.

[Δημοτική παράταξη ”ΙΣΧΥΡΗ ΛΗΜΝΟΣ”]

<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”><b>ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ</b></span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>Σ</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>την υπό εκπόνηση ΕΠΜ (Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη) περιοχών </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”en-GB”>Natura </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>Λήμνου, διατυπώνονται υπέρμετρα πολλοί περιορισμοί που αναφέρονται σε όλες τις δραστηριότητες του Πρωτογενούς τομέα, με αρνητικές επιπτώσεις που προβλέπεται να έχομε σύντομα στην ανάπτυξη του Νησιού μας. Όσον αφορά τις χρήσεις γης, υπάρχουν αρκετές απαγορεύσεις και περιορισμοί στην ανέγερση νέων κατοικιών σε πολλές περιοχές, προκαλώντας έτσι ασφυξία στην οικιστική ανάπτυξη. Είναι δε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι υπάρχουν περιοχές ΖΒΔ</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”en-US”>Φ</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>Π, όπου απαγορεύεται επιτρέπεται η ανέγερση νέων κατοικιών έως 150 τμ, ενώ αντίθετα επιτρέπεται η ανέγερση τουριστικών καταλυμάτων έως και 150 κλινών!!! Αντίστοιχα υπάρχουν περιοχές ΖΔΟΕ που επιτρέπουν την ανέγερση καταλυμάτων έως 50 κλινών και απαγορεύουν πλήρως την ανέγερση νέας κατοικίας. </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”><b>Προτείνουμε</b></span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> λοιπόν, να προβλέπεται η ανέγερση νέων κατοικιών σύμφωνα με τις ισχύουσα νομοθεσία για την εκτός σχεδίου δόμηση, όπου προβλέπεται η ανέγερση τουριστικού καταλύματος καθώς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας κατοικίας θα είναι σαφώς μικρότερο από αυτό ενός καταλύματος.</span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Στο θέμα τις τουριστικής ανάπτυξης άπτεται και η δημιουργία μαρίνων. Στην εν λόγω ΕΠΜ προβλέπεται μόνο μία μαρίνα στην ΖΒΔΦΠ 12. </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”><b>Προτείνουμε</b></span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> την πρόβλεψη για άλλη μία μαρίνα στην περιοχής Μύρινας (ΖΒΔΦΠ 14).</span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Όσον αφορά τον πρωτογενή τομέα, </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>επιτρέπονται</span></span></span><b> </b><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>γεωργικές,κτηνοτροφικές και λοιπές αγροτικές εκμεταλλεύσεις και δραστηριότητες</span></span></span><b> </b><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>στις νόμιμα υφιστάμενες εκτάσεις,</span></span></span><b> </b><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”><u>χωρίς επέκταση</u></span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> των καλλιεργειών στους πολύ σημαντικούς φυσικούς οικοτόπους της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.</span></span></span><b> </b><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Από την πύλη Γεωχωρικων δεδομένων </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”en-US”>CORINE</span></span></span> <span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”en-US”>Landcover</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> όπου έχουν καταγραφεί οι χρήσεις γης και οι διαχρονικές μεταβολές αυτών και από τα γραφήματα της παρούσας μελέτης διαπιστώνουμε ότι τεράστιες εκτάσεις εντός των προτεινόμενων Εθνικών Πάρκων έχουν ή δύναται να αποκτήσουν γεωργικό χαρακτήρα. Να αναφέρουμε ότι οι μελέτες βοσκοικανότητας που περιμένουμε να εκπονηθούν ώστε να επεκταθεί η βόσκηση, αναμένονται επί 20ετίας (ανάλογη διατύπωση υπάρχει και στο ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου όταν εκδόθηκε προ 15ετίας).</span></span></span></p>
<p align=”justify”></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”><b>ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΙΜΝΗ ΑΛΥΚΗ</b></span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Στην υπό εκπόνηση ΕΠΜ, δεν προβλέπεται και δεν δίνεται στον υγρότοπο της Λίμνης Αλυκής η δυνατότητα για εγκατάσταση και λειτουργία μιας παραγωγικής Αλυκής, παρά το γεγονός ότι αυτό προβλέπεται από τους δυο ιδρυτικούς Νόμους 1822/1988 και 3066/2002 και με βάσει την Κοινή Υπουργική Απόφαση Οικονομικών και Βιομηχανίας Ενέργειας και Τεχνολογίας ΚΥΑ ΙΙ-7</span></span></span>^{<span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>η</span></span></span>}<span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>/Φ5/3775/ 4.4.1988 (ΦΕΚ 282Β) που επιτρέπουν την υλοποίηση της επένδυσης «Αλυκής της Λήμνου» στην θέση του υγροτόπου. Το εύλογο ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι, γιατί αγνοείται συστηματικά όλη η παραπάνω νομολογία πραγματοποίησης της επένδυσης. </span></span></span></p>
<p align=”justify”> <span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Με βάσει την υπό εκπόνηση ΕΠΜ και με την ένταξη της Λίμνης Αλυκής στην Ζώνη Ειδικής προστασίας απαγορεύοντας την δημιουργία Παραγωγικής Αλυκής, στην ουσία υποβαθμίζουμε μακροχρόνια τον ίδιο τον υγρότοπο, γιατί δεν εκμεταλλευόμαστε τους παράγοντες που προσφέρονται από αυτόν τον Φυσικό Πόρο όπως είναι, </span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>η μεγάλη έκταση που διατίθεται για Αλυκή, </span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>το άριστα διαμορφωμένο τοπογραφικό ανάγλυφο της Λίμνης, </span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>τα κατάλληλα εδαφολογικά χαρακτηριστικά του πυθμένα της Λίμνης, </span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>οι ιδανικές τοπικά μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν και </span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>το διαθέσιμο καλής ποιότητάς θαλασσινό νερό για πρώτη ύλη. </span></span></span></p>
<p align=”justify”></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>Όλα τα παραπάνω συμβάλουν στην δημιουργία μίας άριστης Αλατοπαραγωγικής μονάδος στην Λίμνη Αλυκή. </span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Επί πλέον στην </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>υπό εκπόνηση</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> ΕΠΜ, δεν εξασφαλίζεται καμία περιβαλλοντική προστασία που αφορά την διαχείριση των υδάτων που εισρέουν και εκρέουν από την Λίμνη καθώς και τις ενδεχόμενες πλημμύρες που μπορεί να συμβούν, εδώ να θυμίσουμε την αστοχία πλημμύρας της Λίμνης που είχαμε από την θάλασσα πριν από περίπου μία δεκαετία, με αποτέλεσμα να ισοπεδωθούν και να χαθούν περί τα 200 μ μήκους από τις προστατευτικές παραλιακές αμμοθίνες και οι οποίες πολύ δύσκολα θα επανέλθουν, καθώς και το κόψιμο στην περιοχή της Μπούκας όπου η φύση από μόνη της σταδιακά φρόντισε μερικώς να αποκαταστήσει. </span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Επίσης στην ΕΠΜ, δεν προβλέπεται καμία διαχείριση του θορύβου που δημιουργείται στην περιοχή του υγροτόπου, οπού δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί και να επιζήσει ένα οποιοδήποτε φυσικό οικοσύστημα Πτηνών που παρέχει καταφύγιο στα πουλιά για να φωλιάζουν εκεινη την περίοδο, γύρω και μέσα στην Λίμνη.</span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Όσον αφορά την Νομική προστασία που διαθέτει σήμερα ο υγρότοπος της Λίμνης είναι ότι αυτός ανήκει στο δίκτυο Ν</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”en-GB”>atura</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> 2000, και βεβαίως χωρίς την λειτουργία μιας παραγωγικής Αλυκής, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες εν λειτουργία παραγωγικές Αλυκές της Χώρας μας όπως είναι η Αλυκή Μεσολογγίου, η Αλυκή Κίτρους Πιερίας και η Αλυκή Καλλονή Λέσβου, όπου αυτές προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, προστατεύονται από την συνθήκη </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”en-GB”>Ramsar</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> καθώς και την Ελληνική Νομοθεσία με αντίστοιχες ΚΥΑ, ανήκουν επίσης όλες στο δίκτυο Ν</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”en-GB”>atura</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> 2000, και έχουν όλες αναγνωριστεί ως περιοχές ειδικής προστασίας, επί πλέον έχουν χαρακτηριστεί ως προστατευόμενες περιοχές πουλιών (</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”en-GB”>SPA</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>)</span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> και ορισμένες Αλυκές έχουν καταγραφεί με αντίστοιχα ΦΕΚ και ως περιοχές Άγριας Ζώνης.</span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Τέλος, αναφέρουμε ότι οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που παράλληλα έχουν εκπονηθεί για το Βόρειο Αιγαίο προβλέπουν και επιτρέπουν την λειτουργία των Παραγωγικών Αλυκών στο Βόρειο Αιγαίο όπως η Αλυκή Πολιχνίτου και η Αλυκή Καλλονής στην Ν. Μυτιλήνη, ενώ την ίδια στιγμή στην Ν. Λήμνο η υπό εκπόνηση ΕΠΜ απαγορεύει την λειτουργία Παραγωγικής Αλυκής στον υγρότοπο της Λίμνης Αλυκής. </span></span></span></p>
<p align=”justify”><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”> Με όλα όσα έχομε αναφέρει, </span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”><b>προτείνουμε </b></span></span></span><span style=”font-family: Arial, serif;”><span style=”font-size: large;”><span lang=”el-GR”>τη λειτουργία Παραγωγικής Αλυκής να περιλαμβάνεται στις χρήσεις γής του υγροτόπου της Λίμνης Αλυκής, βάσει των Νόμων 1822/1988 & 3066/2002 και της λοιπής νομοθεσίας, για την δημιουργία της Αλυκής Λήμνου σε αυτόν.</span></span></span></p>

[Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA)]

Εισαγωγικά

Το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA) είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός με έδρα την Αθήνα και δράσεις που εκτείνονται στην Ελλάδα και τη Μεσόγειο. Η αποστολή μας είναι να συμβάλλουμε στην ευημερία των τοπικών κοινοτήτων μέσω της διατήρησης και προστασίας των φυσικών πόρων και μέσω της ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Εργαζόμαστε με τις κοινότητες και υποστηρίζουμε πρακτικές που διατηρούν και προστατεύουν τη γη και το νερό, ενθαρρύνοντας τους ανθρώπους να γίνουν οι ίδιοι διαχειριστές της φυσικής και πολιτιστικής τους κληρονομιάς.

Το MedINA δραστηριοποιείται στη Λήμνο από το 2017 με στόχο την προώθηση βιώσιμων αγροτικών πρακτικών και τη διασφάλιση υγιών αγροοικοσυστημάτων που στηρίζουν τη βιοποικιλότητα και συνεισφέρουν στην ευημερία της τοπικής κοινότητας. Στο πλαίσιο αυτό, ο οργανισμός έχει συμβάλει σημαντικά στην καταγραφή και διατήρηση του αγροτικού τοπίου, στη στήριξη των παραγωγών μέσω κατάρτισης και τεχνικής υποστήριξης, στη διατήρηση τοπικών ποικιλιών καλλιεργούμενων φυτών και φυλών αγροτικών ζώων, και στην προώθηση της αγροδιατροφικής κληρονομιάς.

Τα διαχειριστικά σχέδια των προστατευόμενων περιοχών που έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση αποτελούν μια σημαντική ευκαιρία για τη στήριξη αγροτικών δραστηριοτήτων που σέβονται το περιβάλλον και την πολιτισμική ταυτότητα του τόπου, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία του αγροτικού χώρου από πιέσεις που οδηγούν στην υποβάθμισή του. Σε αυτό το πλαίσιο, συμμετέχουμε στη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης του έργου «Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000 – ΕΠΜ 7Β: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου», καταθέτοντας αναλυτικές παρατηρήσεις επί των κεφαλαίων 4 και 5 της ΕΠΜ 7Β στα θέματα που αφορούν το νησί της Λήμνου.

Επισημαίνουμε ότι το MedINA, στο πλαίσιο της μακράς και συνεχιζόμενης δραστηριοποίησής του στη Λήμνο, έχει προχωρήσει στη μελέτη και εφαρμογή μέτρων προστασίας και διαχείρισης του αγροτικού τοπίου, τα οποία άπτονται κρίσιμων μέτρων διαχείρισης της ΕΠΜ 7Β (βλ. δημιουργία συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων βάση ορθών αγροτικών πρακτικών που διατηρούν τη βιοποικιλότητα, δράσεις διατήρησης στοιχείων του αγροτικού τοπίου, θέματα ρύθμισης της βόσκησης, αξιολόγηση επιπτώσεων και μέτρα διαχείρισης πληθυσμών αγριοκούνελων, κ.ά.). Τα αποτελέσματα των σχετικών μελετών και τα εργαλεία εφαρμογής που έχουν δημιουργηθεί θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην αποτελεσματική υλοποίηση των μέτρων της ΕΠΜ και βρίσκονται στη διάθεση των αρμοδίων υπηρεσιών.

 

Γενικές παρατηρήσεις

Στις νησιωτικές περιοχές, οικοσυστήματα όπως οι υγρότοποι είναι πολύ υψηλής αξίας και η διαφύλαξή τους μέσω της ένταξής τους σε Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης (ΖΑΠΦ) και Ζώνες Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ), όπως προτείνεται στην ΕΠΜ, είναι ένα σημαντικό βήμα για τη διατήρηση και βελτίωση της κατάστασής τους. Παράλληλα, είναι σημαντικό ότι στην περίπτωση της Λήμνου το θαλάσσιο τμήμα της περιοχής Natura 2000 προστατεύεται από την εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων, καθώς αυτά αποτελούν άμεση απειλή για τα είδη ορνιθοπανίδας που απαντώνται εντός της περιοχής και ιδιαίτερα εντός των υγροτόπων, πέραν των επιπτώσεών τους στα λιβάδια Ποσειδωνίας και τη θαλάσσια πανίδα.

Παράλληλα τα αγροοικοσυστήματα όπως τεκμηριώνεται και από την ίδια τη μελέτη παρέχουν σημαντικές οικοσυστημικές υπηρεσίες και αποτελούν ενδιαιτήματα για την πανίδα –και ιδιαίτερα την ορνιθοπανίδα– των νησιών. Σε αυτό το πλαίσιο είναι θεμιτό να λαμβάνονται μέτρα για την προστασία των ειδών που επηρεάζονται από τις αγροτικές πρακτικές. Επειδή αυτά τα μέτρα δύνανται να περιορίσουν τις δυνατότητες άσκησης της αγροτικής δραστηριότητας θα πρέπει να συνοδεύονται από μια στρατηγική αφενός περιορισμού της ανάπτυξης εναλλακτικών χρήσεων στις περιοχές αυτές, αφετέρου ενίσχυσης των αγροτών ώστε να συνεχίσουν να ασκούν τη γεωργική και κτηνοτροφική δραστηριότητα μέσω φιλοπεριβαλλοντικών πρακτικών.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, η επιλογή να επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα έως 150 κλίνες, ενώ μάλιστα δεν επιτρέπεται η κατοικία, σε αγροτικές περιοχές που υφίστανται περιορισμούς στην άσκηση της αγροτικής δραστηριότητας δημιουργεί στρέβλωση στις αξίες της γης υπέρ της εγκατάλειψης της αγροτικής γης και της μετατροπής της σε άλλες χρήσεις, σχετιζόμενες με τον τουρισμό. Ήδη, λόγω της υφιστάμενης ζήτησης, παρατηρείται σε πολλές περιοχές η μετατροπή αγροτικών εγκαταστάσεων όπως οι γεωργικές αποθήκες σε καταλύματα.

Παράλληλα, από τα διαχειριστικά μέτρα της ΕΠΜ απουσιάζει ένα σύστημα αποτίμησης των επιπτώσεων των διάφορων αγροτικών πρακτικών στη βιοποικιλότητα και επιβράβευσης για την επίτευξη συγκεκριμένων αποτελεσμάτων στη βιοποικιλότητα. Το μέτρο δημιουργίας συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων (MM41101CA0301) κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Δεν υπάρχει όμως κάποιο μέτρο που να συνδέει τις φιλοπεριβαλλοντικές πρακτικές με τα αντίστοιχα μέτρα της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (οικολογικά σχήματα). Η οριζόντια εφαρμογή των μέτρων της ΚΑΠ δεν λαμβάνει υπόψη τις τοπικές συνθήκες, τις πρακτικές των παραγωγών και τις προτεραιότητες για την περιβαλλοντική κατάσταση των οικοτόπων και των ειδών. Ο ρόλος της Μονάδας Διαχείρισης των Προστατευόμενων Περιοχών (ΜΔΠΠ) στην καθοδήγηση των αγροτών μπορεί να είναι καταλυτικός και να συντελέσει στη δημιουργία ενός  οικολογικού σχήματος εστιασμένου στη βιοποικιλότητα της περιοχής με τη συμμετοχή των αγροτών. Θεωρούμε αναγκαίο προς αυτή την κατεύθυνση ένα μέτρο δημιουργίας συστήματος μέτρησης και συσχέτισης των επιπτώσεων των διάφορων αγροτικών πρακτικών στη βιοποικιλότητα, με τελικό στόχο τη δημιουργία ενός συστήματος αποτίμησης των αποτελεσμάτων τους μέσα από δείκτες, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση ενισχύσεων στους αγρότες μέσω ενός οικολογικού σχήματος.

Οι διατάξεις της μελέτης σχετικά με τη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ κρίνονται ικανοποιητικές.

Στη συνέχεια ακολουθούν αναλυτικές παρατηρήσεις ανά ζώνη προστασίας.

 

Ειδικές παρατηρήσεις ανά ζώνη (Κεφάλαιο 4 ΕΠΜ):

ΖΠΦ-01:

<u>Χρήση 1</u>: Η επιλογή να συμπεριληφθούν οι υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ01 στην κατηγορία (1) «Κατοικία για προσωπικό ασφαλείας και εργαζόμενους» δεν είναι δόκιμη καθώς δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Αντ’ αυτού μπορούν να ενταχθούν στις «Ειδικές Χρήσεις γης που επιλέγονται για τη ΖΠΦ βάσει της ΕΠΜ αλλά έρχονται σε αντίθεση με το ισχύον Νομικό Πλαίσιο» ως κατηγορία (1) «Κατοικία» με τις διατυπώσεις που περιγράφονται. Παράλληλα, χρειάζεται να απαλειφθεί ο όρος «επέκταση» για τις νόμιμα υφιστάμενες κατοικίες.

Επίσης σημαντικό είναι να προστεθεί ότι απαγορεύεται η αλλαγή χρήσης σε κατοικία ώστε να μην επιτρέπεται η νομιμοποίηση της μετατροπής άλλων χρήσεων όπως κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις ή γεωργικές αποθήκες σε κατοικία.

<u>Χρήση 13</u>: Χρειάζεται να απαγορευτεί η συνέχιση της λειτουργίας υφιστάμενων αναψυκτήριων – καντινών και η δημιουργία νέων στον Απαν’ Γυαλό, καθώς αποτελεί μια παραλία που έχει διατηρήσει σχεδόν άθικτο τον φυσικό της χαρακτήρα, πληρώντας τις προϋποθέσεις για να κηρυχτεί ως «Απάτητη» σύμφωνα με τον ν.5092/2024.

Πρέπει να διευκρινιστεί αν οι περιορισμοί που τίθενται στη Χρήση 52. «Ήπια θαλάσσια αναψυχή» για τις κατασκευές που εξυπηρετούν τις δραστηριότητες αφορούν και στις δραστηριότητες της χρήσης 13. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι δεν επιτρέπεται η τοποθέτησή τους σε θέσεις που απαντώνται οι οικότοποι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ με Κωδ. «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila areanria (λευκές θίνες)», «2260: Θίνες με βλάστηση σκληρόφυλλων θάμνων» και «1410: Μεσογειακά αλίπεδα (Juncetalia maritimi)». Τίθεται έτσι το ερώτημα αν οι περισσότερες κατασκευές των υφιστάμενων, στις θέσεις παραχώρησης του 2024, αναψυκτηρίων – καντινών που βρίσκονται εντός αυτών των οικοτόπων θα πρέπει να απαγορευτούν βάσει της συγκεκριμένης διάταξης.

<u>Χρήση 15</u>: Η δημιουργία χώρου οργανωμένης κατασκήνωσης και στάθμευσης campervans ή τροχόσπιτων κρίνεται ως θετική. Δεν είναι όμως σαφές γιατί αυτό χρειάζεται να γίνει εντός της ΖΠΦ και όχι στις γειτονικές ΖΔΟΕ3 ή ΖΔΟΕ2. Εφόσον η περιοχή ορίζεται ως ζώνη προστασίας της φύσης και υπάρχουν εναλλακτικές χωροθέτησης της δραστηριότητας στην άμεση περιοχή, δεν είναι κατανοητή η επιλογή αυτή.

<u>Χρήση 16</u>: Συμφωνούμε με την απαγόρευση παραμονής και στάθμευσης τροχόσπιτων (αυτοκινούμενων και μη) πάσης φύσεως εντός της ΖΠΦ.

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 26.12.1</u>: Ο περιορισμός της κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων (τροχόσπιτα, ΙΧ λουομένων, κλπ.) κατά τη θερινή περίοδο, στο τμήμα του παραλιακού δρόμου από τη διασταύρωση μετά το ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη έως τη διασταύρωση με τον δρόμο που κατέρχεται από το “Blue Keros”, είναι θεμιτός καθώς οι μελετητές κρίνουν ότι η ΖΠΦ πρέπει να περιλαμβάνει την πρώτη σειρά αγροτεμαχίων με πρόσοψη στον παραλιακό δρόμο. Η δημιουργία νέου παράλληλου δρόμου στα όρια της ΖΠΦ01 με τη ΖΔΟΕ03 προς απορρόφηση της κίνησης για την εξυπηρέτηση αυτού του τμήματος της παραλίας του Κέρους δεν δικαιολογείται δεδομένου ότι υφίσταται παράλληλος δρόμος  που περιγράφεται παραπάνω (από το ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη στο “Blue Keros” και μέχρι την παραλία). Επιπλέον θα δημιουργήσει δυνατότητα αύξησης της δόμησης στη ΖΔΟΕ03 δίνοντας πρόσωπο σε πολλά αγροτεμάχια.

<u>Χρήση 52</u>: Οι περισσότερες θέσεις παραχώρησης του 2024 για αυτές τις χρήσεις βρίσκονται σε θέσεις που απαντώνται οι οικότοποι της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ με Κωδ. «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila areanria (λευκές θίνες)», «2260: Θίνες με βλάστηση σκληρόφυλλων θάμνων» και «1410: Μεσογειακά αλίπεδα (Juncetalia maritimi)». Πρέπει να διευκρινιστεί αν τα υφιστάμενα αναψυκτήρια – καντίνες, τα περισσότερα εκ των οποίων βρίσκονται εντός αυτών των οικοτόπων με βάση τις θέσεις παραχώρησης του 2024, θα απαγορευτούν ή αν η ρύθμιση αφορά μόνο μελλοντικές δραστηριότητες.

Επίσης δεν είναι ξεκάθαρο γιατί προστατεύεται ο οικότοπος «1410: Μεσογειακά Αλίπεδα» και όχι ο «2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», ενώ ανήκει στους πολύ σημαντικούς τύπους οικοτόπων σύμφωνα με την μελέτη (κεφάλαιο 2).

<u>Χρήση 33</u>: Τα δίκτυα υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας προτείνεται να είναι υπόγεια και όχι υπέργεια.

ΖΠΦ-02:

<u>Χρήση 1</u>: Η αναφορά σε υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ02 δεν γίνεται κατανοητή μιας και δεν υπάρχουν εντός της ζώνης. Πρέπει να εξαλειφθεί η συγκεκριμένη κατηγορία εντός της ΖΠΦ02 για να μη δημιουργηθούν προβλήματα και παρανοήσεις.

Επίσης σημαντικό είναι να προστεθεί ότι απαγορεύεται η αλλαγή χρήσης σε κατοικία ώστε να μην επιτρέπεται η νομιμοποίηση της μετατροπής άλλων χρήσεων όπως κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις ή γεωργικές αποθήκες σε κατοικία.

<u>Χρήση 13</u>: Η δημιουργία νέου χώρου υπαίθριας αναψυχής με αναψυκτήριο στη θέση «Αλσύλλιο Κέρους» δεν δικαιολογείται εφόσον διατηρούνται και τα υφιστάμενα αναψυκτήρια στην παραλία.

<u>Χρήση 15</u>: Η δημιουργία χώρου οργανωμένης κατασκήνωσης και στάθμευσης campervans ή τροχόσπιτων κρίνεται ως θετική. Δεν είναι όμως σαφές γιατί αυτό χρειάζεται να γίνει εντός της ΖΠΦ και όχι στις γειτονικές ΖΔΟΕ3 ή ΖΔΟΕ2. Εφόσον η περιοχή ορίζεται ως ζώνη προστασίας της φύσης και υπάρχουν εναλλακτικές χωροθέτησης της δραστηριότητας στην άμεση περιοχή, δεν είναι κατανοητή η επιλογή αυτή.

<u>Χρήση 16</u>: Χρειάζεται να προβλεφθούν χώροι στάθμευσης μόνο για επιβατικά ΙΧ για τις ανάγκες εξυπηρέτησης των λουόμενων, στις απολήξεις των κάθετων δρόμων πρόσβασης, σε συνδυασμό με την προτεινόμενη κατάργηση της διαμπερούς κίνησης στον παραλιακό δρόμο (βλ. χρήση 26.12.1 παρακάτω).

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 26.12.1</u>: Η διατήρηση του παράκτιου οδικού δικτύου στη ΖΠΦ02 αντίκειται στη φιλοσοφία και τους σκοπούς της προστασίας καθώς διασπά τη συνέχεια και αλληλεπίδραση τριών (3) σημαντικών φυσικών οικοτόπων («2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», «2120: Κινούμενες θίνες της ακτογραμμής με Ammophila arenaria («λευκές θίνες»)» και «2110: Υποτυπώδεις κινούμενες θίνες»). Όπως στη ΖΠΦ01 αποφεύγεται (μέσω της πρότασης για δημιουργία νέου δρόμου στα όρια με τη ΖΔΟΕ03) η διαμπερής μετακίνηση εντός της ζώνης που τη χωρίζει στα δύο υποβαθμίζοντας τους σκοπούς της προστασίας, έτσι και σε αυτή τη ζώνη θα πρέπει να προβλέπεται η πρόσβαση μόνο σε δύο σημεία μέσω των υφιστάμενων κάθετων δρόμων. Συγκεκριμένα, η πρόσβαση από τα βόρεια εξασφαλίζεται από το πάρκινγκ μεταξύ ΖΠΦ01 και ΖΠΦ02 και από τα νότια μέσω υφιστάμενου δρόμου στη ΖΔΟΕ02. Το παράκτιο οδικό δίκτυο θα πρέπει να καταργηθεί προκειμένου να εξασφαλιστεί η φυσική συνέχεια μεταξύ των σημαντικών φυσικών οικοτόπων της ΖΠΦ02 από τη Χορταρόλιμνη μέχρι τη θάλασσα. Εναλλακτικά θα πρέπει να ισχύουν οι περιορισμοί που καθιερώνονται για αντίστοιχο τμήμα της ΖΠΦ01 (ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη έως τη διασταύρωση με τον δρόμο που κατέρχεται από το “Blue Keros”), δηλαδή απαγόρευση κίνησης για τους θερινούς μήνες.

<u>Χρήση 33</u>: Τα δίκτυα υποδομής και εγκαταστάσεων κοινής ωφέλειας προτείνεται να είναι υπόγεια και όχι υπέργεια.

<u>Χρήση 52</u>: Δεν είναι ξεκάθαρο γιατί προστατεύεται ο οικότοπος «1410: Μεσογειακά Αλίπεδα» και όχι ο «2190: Υγρές κοιλότητες μεταξύ των θινών», ενώ ανήκει στους πολύ σημαντικούς τύπους οικοτόπων σύμφωνα με την μελέτη (κεφάλαιο 2). Ιδιαίτερα σε αυτή τη ζώνη ο οικότοπος 2190 αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι μεταξύ των υπόλοιπων οικοτόπων μεταξύ παραλίας και Χορταρόλιμνης.

ΖΠΦ05:

Η χρήση των αναψυκτήριων θα πρέπει να απαγορεύεται εφόσον υπάρχει η εναλλακτική σε παρακείμενη ζώνη (ΖΔΟΕ04).

ΖΠΦ07:

Η επιλογή να συμπεριληφθούν οι υφιστάμενες κατοικίες στη ΖΠΦ07 στην κατηγορία (1) «Κατοικία για προσωπικό ασφαλείας και εργαζόμενους» δεν είναι δόκιμη καθώς δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Αντ’ αυτού μπορούν να ενταχθούν στις «Ειδικές Χρήσεις γης που επιλέγονται για τη ΖΠΦ βάσει της ΕΠΜ αλλά έρχονται σε αντίθεση με το ισχύον Νομικό Πλαίσιο» ως κατηγορία (1) «Κατοικία» με τις διατυπώσεις που περιγράφονται.

Η χρήση των αναψυκτήριων θα πρέπει να απαγορεύεται εφόσον υπάρχει η εναλλακτική σε παρακείμενη ζώνη (ΖΔΟΕ07 – ΖΒΔΦΠ06).

 

ΖΔΟΕ: Γενικές παρατηρήσεις για όλες τις ζώνες:

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.8</u>: Ο περιορισμός της βόσκησης ως έχει, δηλαδή χωρίς περαιτέρω αύξηση ζωικού κεφαλαίου μέχρι την εκπόνηση και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ειδικής μελέτης βοσκοϊκανότητας, θα δημιουργήσει δυσχερείς συνθήκες για τις οποίες δεν ευθύνονται οι κτηνοτρόφοι καθώς δεν εκπονούν αυτοί τα σχέδια βοσκοϊκανότητας. Προτείνεται αντ’ αυτού η επέκταση του μέτρου MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης» σε όλες τις περιοχές με τη συνεργασία της ΜΔΠΠ και των κτηνοτρόφων.

<u>Χρήση 24.13</u>: Τα Εγγειοβελτιωτικά έργα αγροτικής ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους τα στοιχεία του αγροτικού τοπίου όπως φυτοφράχτες, τράφοι, κλπ.

ΖΔΟΕ2:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Υπάρχει αναντιστοιχία των διατάξεων της ΕΠΜ με τις αντίστοιχες του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου, το οποίο στην περιοχή αυτή (που εντάσσει στην περιφερειακή ζώνη προστασίας) δεν επιτρέπει τις τουριστικές εγκαταστάσεις ενώ επιτρέπει την κατοικία και τα αγροτουριστικά καταλύματα. Αν ισχύσουν και οι δύο ρυθμίσεις, τότε υπερισχύει το αυστηρότερο πλαίσιο από τα δύο σχέδια και για τις δύο χρήσεις, οπότε θα προκύψει απαγόρευση τόσο της κατοικίας όσο και των τουριστικών καταλυμάτων πλην των αγροτουριστικών.

<u>Χρήση 16. Στάθμευση μόνο για τη ζώνη, υπαίθρια</u>: Η χρήση 16 δεν πρέπει να συγχέεται με τη χρήση 26.8. «Χώροι στάθμευσης τουριστικών λεωφορείων (πούλμαν), φορτηγών και τροχόσπιτων». Η αναφορά στη στάθμευση τροχόσπιτων δημιουργεί σύγχυση καθώς η συγκεκριμένη δραστηριότητα καλύπτεται από τη χρήση 26.8 και μάλιστα απαιτεί διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Στην κατηγορία 26.8, στα σχόλια, πρέπει να διευκρινιστεί ότι υφιστάμενοι χώροι στάθμευσης τροχόσπιτων διατηρούνται εφόσον πληρούν το κριτήριο απόστασης 100 μ. τουλάχιστον από την οριογραμμή του αιγιαλού.

ΖΔΟΕ3:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Υπάρχει αναντιστοιχία των διατάξεων της ΕΠΜ με τις αντίστοιχες του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου, το οποίο στην περιοχή αυτή (που εντάσσει στην περιφερειακή ζώνη προστασίας) δεν επιτρέπει τις τουριστικές εγκαταστάσεις ενώ επιτρέπει την κατοικία και τα αγροτουριστικά καταλύματα. Αν ισχύσουν και οι δύο ρυθμίσεις, τότε υπερισχύει το αυστηρότερο πλαίσιο από τα δύο σχέδια και για τις δύο χρήσεις, οπότε θα προκύψει απαγόρευση τόσο της κατοικίας όσο και των τουριστικών καταλυμάτων πλην των αγροτουριστικών.

Περαιτέρω, η επιλογή των 150 κλινών για τα τουριστικά καταλύματα που προβλέπει η ΕΠΜ δεν συνάδει με το τοπίο της περιοχής και την κλίμακα των υφιστάμενων κτισμάτων. Αν επιτραπούν τα τουριστικά καταλύματα προτείνεται να ακολουθηθεί το όριο των 50 κλινών που προβλέπεται για τις υπόλοιπες ΖΔΟΕ. Θα πρέπει επίσης να εξαιρεθούν τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα.

<u>Χρήση 22</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιλέγεται η απαγόρευση αυτής της δραστηριότητας εφόσον επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα. Θεωρούμε ότι μπορεί να επιτραπούν μέχρι 200 τ.μ.

ΖΔΟΕ4:

<u>Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα</u>: Η επιλογή των 150 κλινών που προβλέπει η ΕΠΜ δεν συνάδει με τον αγροτικό χαρακτήρα του τοπίου του Φακού που χαρακτηρίζεται από τις μάντρες και το μωσαϊκό καλλιεργήσιμων και βοσκοτόπων που έχει διαμορφωθεί μέσα στα χρόνια.   Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

 

ΖΒΔΦΠ: Γενικές παρατηρήσεις για όλες τις ζώνες:

Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

<u>Χρήση 15</u>: Δεν είναι κατανοητή η επιλογή για μη κύρια τουριστικά καταλύματα έως 150 κλίνες.

<u>Χρήση 24.1</u>: Οι επιβαλλόμενοι περιορισμοί στην αγροτική δραστηριότητα χρειάζεται να συνοδεύονται από κάποιο μέτρο που θα επιβραβεύει την επίτευξη περιβαλλοντικών στόχων.

<u>Χρήση 24.2</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των γεωργικών αποθηκών σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.3</u>: Πρέπει να απαγορευτεί η μετατροπή των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων σε άλλη χρήση (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

<u>Χρήση 24.8</u>: Ο περιορισμός της βόσκησης ως έχει, δηλαδή χωρίς περαιτέρω αύξηση ζωικού κεφαλαίου μέχρι την εκπόνηση και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ειδικής μελέτης βοσκοϊκανότητας, θα δημιουργήσει δυσχερείς συνθήκες για τις οποίες δεν ευθύνονται οι κτηνοτρόφοι καθώς δεν εκπονούν αυτοί τα σχέδια βοσκοϊκανότητας. Προτείνεται αντ’ αυτού η επέκταση του μέτρου MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης» σε όλες τις περιοχές με τη συνεργασία της ΜΔΠΠ και των κτηνοτρόφων.

<u>Χρήση 24.13</u>: Τα Εγγειοβελτιωτικά έργα αγροτικής ανάπτυξης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους τα στοιχεία του αγροτικού τοπίου όπως φυτοφράχτες, τράφοι, κλπ.

ΖΒΔΦΠ-09:

<u>Χρήση 14</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιτρέπεται σε αυτή τη ζώνη η χρήση «Αναψυχή – κέντρα διασκέδασης» ενώ μπορεί να εξυπηρετηθεί εντός οικισμών.

ΖΒΔΦΠ-12:

<u>Χρήση 14</u>: Δεν είναι κατανοητό γιατί επιτρέπεται σε αυτή τη ζώνη η χρήση «Αναψυχή – κέντρα διασκέδασης» ενώ μπορεί να εξυπηρετηθεί εντός οικισμών.

<u>Χρήση 15</u>: Η επιλογή να επιτρέπονται τα τουριστικά καταλύματα και μάλιστα χωρίς όριο κλινών σε μια περιοχή που χαρακτηρίζεται από έντονες κλίσεις δεν συνάδει με το αγροτικό χαρακτήρα του τοπίου του Φακού με τις μάντρες και το μωσαϊκό καλλιεργήσιμων και βοσκοτόπων που έχει διαμορφωθεί μέσα στα χρόνια.  Θα πρέπει να υπάρξει διάκριση των άγονων περιοχών και των βοσκότοπων με στόχο την προστασία τους σε αντιστοιχία με την ΠΕΠ «Ζώνη Τοπίου» του ισχύοντος ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου.

 

Ειδικές παρατηρήσεις επί των μέτρων διαχείρισης (Κεφάλαιο 5 της ΕΠΜ):

Μέτρο MM41101CW0213 «Έρευνα για την παρουσία και την αξιολόγηση των επιπτώσεων εισβλητικών ειδών πανίδας και χλωρίδας»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, ιδίως εφόσον αναφέρεται ότι αφορά και το αγριοκούνελο (Oryctolagus cuniculus), που πλήττει σημαντικά την αγροτική δραστηριότητα σε πολλές περιοχές της Λήμνου. Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο οικότοπος «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», καθώς αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο δράσης του αγριοκούνελου στο νησί.

 

Μέτρο MM41101CA0201 «Διατήρηση, επισκευή και δημιουργία νέων μικρών χαρακτηριστικών του τοπίου»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, που αφορά τη διατήρηση, επισκευή και δημιουργία ποικίλων στοιχείων του αγροτικού τοπίου (φυτοφράχτες, νησίδες φυσικής βλάστησης, λιθόχτιστοι τοίχοι μεταξύ καλλιεργειών, μοναχικά δέντρα, κ.ά.) καθώς και η πρόβλεψη σύνδεσης του μέτρου με τη σήμανση των αγροτικών προϊόντων των συνεργαζόμενων παραγωγών. Εντούτοις, πρέπει να απαλειφθεί η απαίτηση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για την υλοποίησή του, δεδομένου ότι αποτελεί μέτρο προστασίας και διαχείρισης του αγροτικού τοπίου, συναφές με αντίστοιχο οικολογικό σχήμα της ΚΑΠ, το οποίο ουδόλως συνδέεται με κάποιου είδους οικοδομική δραστηριότητα. Επιπλέον, χρειάζεται να προστεθούν οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί στους φορείς υλοποίησης.

 

Μέτρο MM41101CA0501 «Πιλοτική εφαρμογή προγράμματος γενετικής αναβάθμισης και εξυγίανσης των κτηνοτροφικών κοπαδιών ως μέτρο ενίσχυσης του ενδιαιτήματος αναπαραγωγής σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας»

Το συγκεκριμένο μέτρο, όπως είναι διατυπωμένο («Πιλοτική εφαρμογή προγράμματος γενετικής αναβάθμισης και εξυγίανσης των κτηνοτροφικών κοπαδιών της προστατευόμενης περιοχής, με απώτερο στόχο την μείωση του αριθμού των ζώων ανά κτηνοτροφική μονάδα δίχως παράλληλα να μειώνεται η παραγωγή σε προϊόντα (κυρίως παραγωγή γάλακτος) ως αποτέλεσμα της γενετικής αναβάθμισης των ζώων»), φαίνεται να προωθεί την πρακτική αντικατάστασης του εγχώριου ζωικού κεφαλαίου αιγοπροβάτων με «βελτιωμένα» εισαγόμενα ζώα αυξημένης γαλακτοπαραγωγικής ικανότητας, η οποία τεκμηριωμένα οδηγεί σε πολύ σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για τη βιοποικιλότητα και το τοπίο της Λήμνου, καθώς ενισχύει την εσταυλισμένη κτηνοτροφία εντατικής μορφής σε βάρος της παραδοσιακής ημιεκτατικής εκτροφής που αποτελεί τον πυρήνα του μικτού γεωργοκτηνοτροφικού συστήματος της μάντρας της Λήμνου, εγγεγραμμένου στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού από το 2022 (https://ayla.culture.gr/oi-mantres-tis-limnou-2021/).

Προς αποφυγή παρανόησης, πρέπει να διευκρινιστεί ρητά ότι το συγκεκριμένο μέτρο δεν αφορά την αντικατάσταση των κοπαδιών από εισαγόμενα ζώα αυξημένης γαλακτοπαραγωγής, αλλά την εφαρμογή προγραμμάτων γενετικής αναβάθμισης του ζωικού κεφαλαίου που προέρχεται από τοπικές / τοπικά προσαρμοσμένες φυλές (βλ. «Ορεινό Πρόβατο Λήμνου» και φυλή προβάτου Λήμνου-Λέσβου) μέσω μέτρων ορθής διαχείρισης εντός του ίδιου του κοπαδιού (βλ. επιλογή και διασταυρώσεις ζώων) σε συνδυασμό με την υποστήριξη των κτηνοτρόφων για την επιλογή του κατάλληλου σιτηρεσίου για τα ζώα αυτά.

 

Μέτρο MM41101CA0502 «Ρύθμιση της βόσκησης»

Το συγκεκριμένο μέτρο χρειάζεται να διευκρινιστεί στον τίτλο του ότι αφορά στην εποπτεία από τις αρμόδιες αρχές της τήρησης των όρων που (θα) προβλεφθούν μέσω των σχεδίων διαχείρισης βόσκησης του μέτρου MM41101CW0227 «Μελέτη διαχείρισης βοσκήσιμων γαιών». Επιπλέον, χρειάζεται να επανεξεταστεί η διατύπωση του μέτρου ώστε να μη δημιουργηθούν συνθήκες πλήρους απαγόρευσης της βόσκησης αν δεν επιτευχθεί η ολοκλήρωση των σχετικών μελετών εντός διετίας, δεδομένου ότι δεν αποτελεί ευθύνη των κτηνοτρόφων η εκπόνηση των σχετικών μελετών.

 

Μέτρο MM41101CN0101 «Δράση βελτίωσης των συνθηκών τροφοληψίας ειδών ορνιθοπανίδας μέσω της συντήρησης υπαρχόντων ή δημιουργίας πολλαπλών μικρών υδατοσυλλογών – λεκανών σε κατάλληλες θέσεις»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, το οποίο αναμένεται να συμβάλλει στη διατήρηση των πληθυσμών ειδών ορνιθοπανίδας που εξαρτώνται από τα αγροοικοσυστήματα της Λήμνου. Εντούτοις, πρέπει να απαλειφθεί η απαίτηση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων για την υλοποίησή του, δεδομένου ότι αναφέρεται σε κατασκευές πολύ μικρής κλίμακας που δεν προκαλούν περιβαλλοντικές επιπτώσεις, με αποτέλεσμα μια τέτοια προϋπόθεση να θέτει εν αμφιβόλω τη δυνατότητα υλοποίησης του μέτρου. Επιπλέον, χρειάζεται να προστεθούν οι αγρότες και οι αγροτικοί συνεταιρισμοί στους φορείς υλοποίησης.

 

Μέτρο MM41101CW0216 «Εκτίμηση πληθυσμού, επικρατειών και θέσεις φωλεοποίησης ημερόβιων αρπακτικών πουλιών (πλην του Μαυροπετρίτη)»

Προτείνεται να προστεθούν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στους φορείς υλοποίησης του μέτρου, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές δυνατότητες συμβολής τους στην ουσιαστική εφαρμογή του.

 

Μέτρο MM41101CI0302 «Διαχείριση της εξάπλωσης και αντιμετώπιση των επιπτώσεων των εισβλητικών ειδών»

Κρίνεται θετική η πρόβλεψη του συγκεκριμένου μέτρου, που συνδέεται άμεσα με το μέτρο MM41101CW0213 «Έρευνα για την παρουσία και την αξιολόγηση των επιπτώσεων εισβλητικών ειδών πανίδας και χλωρίδας». Επισημαίνεται και εδώ ότι, καθώς το μέτρο αφορά και το αγριοκούνελο (Oryctolagus cuniculus), πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», καθώς αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο δράσης του αγριοκούνελου στο νησί.

Επιπλέον, προτείνεται η προσθήκη διατύπωσης που να αναφέρει ότι το μέτρο στοχεύει επίσης στην απομάκρυνση εισβλητικών ειδών καλλιεργούμενων φυτών που έχουν καταγραφεί σε καλλιέργειες του νησιού, όπως το Alopecurus myosuroides Huds.

 

Μέτρο MM41101CA0301 «Δημιουργία συστήματος πιστοποίησης αγροτικών προϊόντων του Εθνικού Πάρκου Λήμνου – Αγίου Ευστρατίου: Συνδυάζοντας ορθές αγροτικές πρακτικές με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας»

Πρέπει να προστεθεί στους οικοτόπους που αφορά το μέτρο ο «1056: Μόνιμα αρδευόμενη γη αμιγής», που αποτελεί το κατεξοχήν πεδίο άσκησης της αγροτικής δραστηριότητας. Επιπλέον, προτείνεται να προστεθούν οι περιβαλλοντικές οργανώσεις στους φορείς υλοποίησης του μέτρου, λαμβάνοντας υπόψη τις σημαντικές δυνατότητες συμβολής τους στην ουσιαστική εφαρμογή του.

 

Μέτρο MM41101CW0226 «Μελέτη διαχείρισης και αποκατάστασης δασικών οικοσυστημάτων»

Στην περιγραφή του μέτρου προτείνεται η προσθήκη της φύτευσης νέων βελανιδιών, του είδους Quercus ithaburensis subsp. macrolepis (ήμερη βελανιδιά) εντός του οικοτόπου 1056, με στόχο τον εμπλουτισμό του αγροτικού τοπίου με στοιχεία ημιφυσικής βλάστησης, στη λογική του μέτρου MM41101CA0201. Επισημαίνεται ότι το είδος απαντάται στη Λήμνο κυρίως σε συστάδες κοντά στα όρια της περιοχής Natura ανάμεσα στα χωριά Ρεπανίδι και Κοντοπούλι και θεωρείται σημαντικής δείκτης άσκησης ήπιων – παραδοσιακών αγροτικών πρακτικών.

 

[Author]

Posts