Δημόσια Διαβούλευση επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

Δημόσια Διαβούλευση επί  του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, ως αρχή σχεδιασμού της μελέτης αξιολόγησης και αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Ν. 4447/2016 (Α’ 241) και στην Κ.Υ.Α. Αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 (Β’ 1225) προσκαλεί το κοινό να διατυπώσει τις απόψεις του, μέσω της δημόσιας ανάρτησης σχολίων έως και τις 24 Ιουνίου 2026.

ΕΧΠ ΑΠΕ (αρχεία)

Οι απαραίτητες πληροφορίες και τα σχετικά αρχεία, είναι διαθέσιμες στον ανωτέρω σύνδεσμο.

Θέμα

[iXion Ενεργειακή ΑΕ]

ΥΠΟΜΝΗΜΑ

1. Αποκλεισμός Α/Γ σε υψόμετρο άνω των 1200μ.

Ο οριζόντιος αποκλεισμός αιολικών σταθμών σε υψόμετρο άνω των 1200μ. δεν είναι τεχνικά, επιστημονικά και περιβαλλοντικά τεκμηριωμένος. Κάθε ορεινός όγκος στη χώρα μας χαρακτηρίζεται από τη δική του ξεχωριστή γεωμορφική ιδιομορφία και το δικό του, ιδιαίτερο μικροκλίμα. Αντίστοιχα, το αιολικό δυναμικό διαφοροποιείται σημαντικά από βουνό σε βουνό, γεγονός που καθιστά έναν καθολικό, οριζόντιο περιορισμό στα 1200 μέτρα παντελώς αβάσιμο. Η προσέγγιση αυτή θα πρέπει απαρεγκλίτως να αντικατασταθεί από μια «ανά περίπτωση» (case-by-case) εξέταση.

Η καθολική απαγόρευση εγκατάστασης Α/Γ σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1200μ. στερεί από τη χώρα την αξιοποίηση του εξαιρετικά υψηλού αιολικού δυναμικού που συναντάται σε αυτά τα υψόμετρα, δυσχεραίνοντας την επίτευξη των εθνικών στόχων για την πράσινη μετάβαση. Εξάλλου, η πραγματική επίπτωση των αιολικών εγκαταστάσεων στο ανάγλυφο και το οικοσύστημα μιας περιοχής εξαρτάται κυρίως από τα γεωμετρικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά του ίδιου του σταθμού (όπως το ύψος πλήμνης, η διάμετρος ρότορα, ο αριθμός των Α/Γ, η ανάγκη διαμόρφωσης οδοποιίας και πλατειών) και γενικότερα από την έκταση κατασκευής των συνοδών έργων, και όχι τυφλά από το υψόμετρο. Επιπλέον, η εγκατάσταση Α/Γ σε μεγαλύτερα υψόμετρα προκαλεί αποδεδειγμένα λιγότερη οπτική όχληση, καθώς πραγματοποιείται σε απομακρυσμένες περιοχές με περιορισμένη ανθρώπινη δραστηριότητα.

Παράλληλα, στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο παρατηρείται σοβαρό έλλειμμα σαφήνειας, καθώς δεν προσδιορίζεται τι ακριβώς αφορά ο περιορισμός των 1200 μέτρων: Αφορά το υψόμετρο θέσης της κάθε ανεμογεννήτριας ξεχωριστά; Αφορά τον γεωμετρικό μέσο όρο των ανεμογεννητριών ενός αιολικού πάρκου; Ή μήπως ο περιορισμός αυτός καταλαμβάνει και τα απαραίτητα συνοδά έργα (π.χ. δρόμους πρόσβασης, γραμμές διασύνδεσης); Το σημείο αυτό χρήζει άμεσης αποσαφήνισης.

<u>Η πρότασή μας:</u>

Να επιτρέπεται η εγκατάσταση των Α/Γ και σε υψόμετρα μεγαλύτερα των 1200 μέτρων (εξαιρώντας φυσικά τις περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης), με την προϋπόθεση ύπαρξης τεκμηριωμένης τεχνικής και περιβαλλοντικής αξιολόγησης ανά περίπτωση. Στην αξιολόγηση αυτή, μεταξύ άλλων, θα συγκρίνονται οι επιπτώσεις της εκάστοτε προτεινόμενης χωροθέτησης σε υψόμετρο άνω των 1200 μέτρων με αντίστοιχες εναλλακτικές χωροθετήσεις σε υψόμετρα έως 1200 μέτρων στην ίδια ευρύτερη περιοχή.

2. Κριτήριο χωροθέτησης σε περιοχές ΖΕΠ με αιολικό δυναμικό άνω των 7,5m/s

Βάσει του υπό διαβούλευση νέου ΕΧΠ για τις ΑΠΕ, επιτρέπεται η χωροθέτηση σε περιοχές ΖΕΠ στην περίπτωση που αυτό προβλέπεται από την αντίστοιχη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) και ταυτοχρόνως το αιολικό δυναμικό ξεπερνά τα 7,5m/s βάσει του αιολικού χάρτη της ΡΑΑΕΥ.

Σχετικά με το κριτήριο αυτό, επισημαίνουμε ότι η απόλυτη τιμή του ορίου των 7,5m/s θα πρέπει να επανεξεταστεί, λαμβάνοντας υπόψη τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας των ανεμογεννητριών (low wind speed turbines), η οποία πλέον επιτρέπει τη μεγιστοποίηση της παραγωγής ενέργειας ακόμη και σε περιοχές με χαμηλότερη μέση ταχύτητα ανέμου. Επιπλέον, ο υφιστάμενος αιολικός χάρτης της ΡΑΑΕΥ δεν διαθέτει την απαιτούμενη ακρίβεια και βαθμό βεβαιότητας ώστε να χρησιμοποιείται ως το μοναδικό, καθολικό εργαλείο αναφοράς για την απόρριψη ενός έργου.

<u>Η πρότασή μας:</u>

Για την απόδειξη και ικανοποίηση του κριτηρίου του αιολικού δυναμικού, να γίνονται υποχρεωτικά αποδεκτές και οι επιτόπιες μικροχωροθετικές μετρήσεις αιολικού δυναμικού που έχουν διεξαχθεί από πιστοποιημένους φορείς, και να μη βασιζόμαστε αποκλειστικά στον γενικό χάρτη της ΡΑΑΕΥ. Επίσης, κρίνεται σκόπιμο να οριστεί με σαφήνεια το ύψος μέτρησης από το έδαφος (π.χ. σε ύψος πλήμνης) στο οποίο θα αναφέρεται το εκάστοτε καθορισμένο όριο ταχύτητας ανέμου.

3. Γενικό σχόλιο για τη διασαφήνιση των επιτρεπόμενων περιοχών και τις προθεσμίες

Αυτό που θα πρέπει να γίνει απολύτως σαφές με το νέο χωροταξικό πλαίσιο είναι ότι οι περιοχές στις οποίες απαγορεύεται η εγκατάσταση αιολικών σταθμών είναι πλήρως ορισμένες και απαράβατες. Ωστόσο, εξαιτίας των πολλών νέων περιορισμών που εισάγει το υπό διαβούλευση πλαίσιο, κρίνεται εξίσου απαραίτητο να ορίζονται με σαφήνεια και οι περιοχές εκείνες στις οποίες επιτρέπεται η εγκατάσταση των αιολικών σταθμών, εφόσον πληρούν το σύνολο των κριτηρίων. Η θετική αυτή χαρτογράφηση θα διευκολύνει τη χορήγηση θετικών γνωμοδοτήσεων από τις αρμόδιες Αρχές στο πλαίσιο της Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης και θα περιορίσει αβάσιμες τοπικές αντιδράσεις.

Τέλος, είναι κρίσιμο να τηρούνται και στην πράξη οι συγκεκριμένες αποκλειστικές προθεσμίες που έχουν οριστεί νομοθετικά για τη γνωμοδότηση των Υπηρεσιών. Σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης των εν λόγω προθεσμιών από τις αρμόδιες Υπηρεσίες, η γνωμοδότησή τους θα πρέπει να λογίζεται αυτοδικαίως και εν τοις πράγμασι ως θετική, επιτρέποντας στους φορείς έκδοσης των σχετικών ΑΕΠΟ να προχωρούν τη διαδικασία χωρίς αδικαιολόγητες καθυστερήσεις.

4. Αύξηση Φέρουσας Ικανότητας Δημοτικών Ενοτήτων

Ως απαραίτητο αντιστάθμισμα στους αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης που εισάγονται (όπως ο περιορισμός του υψομέτρου των 1200 μέτρων και οι λοιπές ζώνες αποκλεισμού), προτείνεται η ανάλογη αύξηση της επιτρεπόμενης φέρουσας ικανότητας στις Δημοτικές Ενότητες όπου επιτρέπεται τελικά η εγκατάσταση ανεμογεννητριών. Με τον τρόπο αυτό, θα εξισορροπηθεί η απώλεια διαθέσιμου ζωτικού χώρου για την ανάπτυξη αιολικών έργων και θα διασφαλιστεί ότι δεν θα τεθεί σε κίνδυνο η επίτευξη των δεσμευτικών στόχων της χώρας για τη διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα.

[Σωτήρης Ιατρού]

ΦΟΡΕΑΣ / ΥΠΟΒΑΛΛΩΝ: ΙΑΤΡΟΥ ΣΩΤΗΡΙΟΣ

Για την Δημοτική Παράταξη ΕΝΟΤΗΤΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ Δήμου Λαυρεωτικής

Αντιπρόεδρος Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Λαυρεωτικής

Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός MSc – Ενεργειακός Επιθεωρητής

Η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του Νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) αποτελεί μια ομολογία αποτυχίας του ισχύοντος Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Απόφαση 49828/2008 – ΦΕΚ 2464/Β/3-12-2008).

Το παράδοξο είναι ότι τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και το νέο ΕΧΠ των ΑΠΕ εκπονούνται πλέον ταυτόχρονα παρακάμπτοντας και ουσιαστικά ακυρώνοντας την έως τώρα βούληση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Γενικότερα για άλλη μια φορά, επιβάλλονται τετελεσμένα από την Κεντρική διοίκηση αφήνοντας τους ΟΤΑ και την κοινωνία απλούς παρατηρητές.

 

Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ έπρεπε κανονικά να είχε αναθεωρηθεί από το 2013 βάσει της ελληνικής νομοθεσίας.

Όμως από το 2008 και για δεκαέξι χρόνια η ελληνική Πολιτεία χωρίς καμία προσαρμογή σε νέα επιστημονικά δεδομένα, τεχνολογικές εξελίξεις και κοινωνικο-οικονομικές μεταβολές, επέτρεπε την χωροθέτηση και εγκατάσταση συστημάτων ΑΠΕ αλόγιστα σε όλη την ελληνική επικράτεια.

Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει ξεπεράσει προ πολλού τον αρχικό εθνικό στόχο που είχε θέσει για τη συνολική συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή. Χαρακτηριστικά οι ΑΣΠΗΕ (Αιολικοί Σταθμοί Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας) που βρίσκονται σε λειτουργία ή έχουν άδεια εγκατάστασης, έχουν τριπλάσια ισχύ από τον στόχο του ΕΣΕΚ (Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα) για το 2030 και διπλάσια από τον στόχο για το 2050.

Τα παραπάνω δεν αποτελούν επιτυχία διότι η επίσπευση των στόχων έχει γίνει εις βάρος της φέρουσας ικανότητας στο σύνολο σχεδόν των περιοχών υποδοχής ΑΠΕ.

Σε ό,τι αφορά τον Δήμο Λαυρεωτικής και γενικότερα την Χερσόνησο Λαυρεωτικής, εντός της οποίας συγκαταλέγεται και το μεγάλύτερο τμήμα του Δήμου Σαρωνικού, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ για την Αττική, προβλέπει οριζόντια απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών πάρκων. Ο Δήμος Λαυρεωτικής και Σαρωνικού, διαχρονικά έχουν ταχθεί κατά της εγκατάστασης Αιολικών Πάρκων και πιο ειδικά στο Πάνειο όρος και τον Λαυρεωτικό Όλυμπο, όπως προβλέπει η Υπουργική απόφαση 49829 α.π. 2464/3 12-2008.

Η αντίφαση είναι ότι, ενώ προτείνεται η οριζόντια απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών πάρκων στην Αττική με λογική που επιβεβαιώνουν την ορθότητα των διαχρονικών επιχειρημάτων του Δήμου Λαυρεωτικής και της τοπικής κοινωνίας, ταυτόχρονα ουσιαστικά δεν τα δικαιώνει.

Τούτο διότι η ΣΜΠΕ εξαιρεί Έργα που διαθέτουν εγκεκριμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (ΑΕΠΟ) πριν την έναρξη της διαβούλευσης μεταξύ των οποίων και Έργα εντός των γεωγραφικών ορίων του Δήμου Λαυρεωτικής και πιο συγκεκριμένα στην Κερατέα.

Γενικότερα, εκτός των Αιολικών Πάρκων αναφέρονται και άλλες μορφές ΑΠΕ ή κατ’ επίφαση ΑΠΕ που χρήζουν προσοχής διότι παρά το πλήθος Ζωνών Αποκλεισμού και Προστασίας που διαθέτει ο Δήμος Λαυρεωτικής το νέο ΕΧΠ έχει αρκετές ασάφειες που δυνητικά μπορούν να παρακαμφθούν  από μελετητές έργων ΑΠΕ.

Στον Δήμο Λαυρεωτικής έχουμε υπερσυγκέντρωση πληθυσμού και δραστηριοτήτων, όπου το ανθρωπογενές περιβάλλον, διαρκώς επεκτείνεται σε βάρος του φυσικού περιβάλλοντος, το οποίο έχει ανάγκη ο πληθυσμός της Αττικής.

Επίσης πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψιν η αρχή της αναλογικότητας, γεγονός το οποίο δεν έχει λάβει χώρα μέχρι σήμερα.

Πιο συγκεκριμένα στο Δήμο Λαυρεωτικής λειτουργεί το Ενεργειακό Κέντρο Ηλεκτροπαραγωγής Λαυρίου-Κερατέας (έκτασης 405.000m2), ο Ατμοηλεκτρικός Σταθμός Κερατέας-Λαυρίου από το 1972. Σήμερα, η εγκαταστημένη ισχύς του Σταθμού είναι 930MW με δύο Μονάδες Συνδυασμένου Κύκλου (μονάδες 4 και 5) με κύριο καύσιμο το φυσικό αέριο. Παράλληλα υπάρχουν υποσταθμοί (Υ/Σ) 150kv & 400kv που διοχετεύουν την παραγόμενη ενέργεια στο Δίκτυο Μεταφοράς με τέσσερις γραμμές αναχώρησης Υψηλής Τάσης προς τα Κέντρα Υψηλής Τάσης Παλλήνης, Μαρκοπούλου (ΑΔΜΗΕ) και προσφάτως συνδέουν με υποβρύχιο καλώδιο την διασύνδεση ΚΥΤ Λαυρίου με τη νησιωτική Ελλάδα. Στον ίδιο χώρο ευρίσκονται σε εφεδρεία οι μονάδες 1 και 2 (450MW) και η μονάδα 3 (180MW) οι οποίες διαχρονικά έχουν στηρίξει τη ζήτηση και την ευστάθεια του συστήματος σε όλη την Ελλάδα και ειδικότερα στην Αττική και την Αθήνα. Ο Δήμος Λαυρεωτικής, φιλοξενεί το παραπάνω εργοστάσιο που συνεισφέρει καθημερινά έως και στο 18,5% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας της Ελλάδας. Επιπροσθέτως, οι 4 Γραμμές Μεταφοράς Υψηλής και Υπερψηλής Τάσης οδεύουν από τους Δήμους Λαυρεωτικής και Σαρωνικού προς την υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα στο Εθνικό 8 Διασυνδεμένο Σύστημα, διασχίζοντας σε μήκος 25 χλμ το Δήμο και ειδικότερα οι 3 γραμμές τη βόρεια πλευρά του Πανείου όρους και η μία τη Νότια πλευρά αυτού.

Το Ενεργειακό Κέντρο ΔΕΗ Λαυρεωτικής (Ε.Κ.Δ.Ε.Η.Λ.) εκτός της συνεισφοράς του καθημερινά με το 18,5 της συνολικής παραγόμενης ενέργειας της Ελλάδας, λόγω της εγγύτητας με την πρωτεύουσα ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΤΟΝ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΟ ΣΤΑΘΜΟ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ για την Αθήνα και την Αττική, αφού συνεισφέρει εκτός του μεγάλου ποσού ενέργειας, στην ευστάθεια, στην ισορροπία και την ασφάλεια της ενεργειακής κάλυψης, ιδίως σε έκτακτες περιπτώσεις, όπου δύναται να συνεισφέρει περισσότερο στην αυξημένη ζήτηση.

Επιπλέον, στο Ε.Κ.Δ.Ε.Η.Λ. συνδέονται με το Εθνικό δίκτυο, το Αιολικό Πάρκο της νήσου Αγίου Γεωργίου και τα αιολικά πάρκα της Εύβοιας. Ακόμα (και αυτή έχει τεράστια σημασία) από το Ε.Κ.Δ.Ε.Η.Λ. γίνεται η διασύνδεση και τροφοδότηση ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΝΗΣΩΝ ΤΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ. Προφανώς, γεννάται το ερώτημα σχετικά με τα προαναφερόμενα αν είναι δυνατόν να καταστρέφονται, ειδικά στο Δήμο Λαυρεωτικής, βουνά όπως το Πάνειο όρος για αιολικά πάρκα, που η συνεισφορά τους στο ενεργειακό ισοζύγιο της Ελλάδας είναι σχεδόν μηδαμινή (0,016%).

Συμπερασματικά ο Δήμος Λαυρεωτικής και η Λαυρεωτική χερσόνησος δεν ενδείκνυται και δεν αντέχει καμία άλλη εγκατάσταση έργου ΑΠΕ και οι υφιστάμενες ΑΕΠΟ για εγκατάσταση Α/Γ να μην εξαιρεθούν από την οριζόντια απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών πάρκων στην Αττική.

 

Πρόταση Εναλλακτικού Μοντέλου Ανάπτυξης ΑΠΕ

Σήμερα ο οικιακός τομέας απορροφά περίπου το 33% (το ένα τρίτο) της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται στη χώρα και ο τομέας της βιομηχανίας/βιοτεχνίας αγγίζει περίπου το 25%.

Αντί της βιομηχανοποίησης των βουνών και των αγροτικών γαιών της Λαυρεωτικής και γενικότερα, προτείνεται το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ να λάβει υπόψη την εξαιρετικά θετική ενεργειακή και περιβαλλοντική συμβολή που μπορεί να προσφέρει ο οικιακός και ο βιομηχανικός/βιοτεχνικός τομέας στο ενεργειακό αποτύπωμα.

Ο Δήμος Λαυρεωτικής με την αδιαμφισβήτητη διαχρονική συμβολή του ως υποδοχέας του μεγαλύτερου Ενεργειακού Κέντρου Ηλεκτροπαραγωγής Κερατέας-Λαυρίου και την ενεργειακή ασφάλεια που προσφέρει στην χώρα, δικαιωματικά μπορεί να αποτελέσει ένα πρότυπο Ενεργειακής Κοινότητας.

Η επίτευξη μιας υγιούς και αποδοτικής Ενεργειακής Κοινότητας προϋποθέτει  να δοθούν φορολογικά κίνητρα, χρηματοδοτικά εργαλεία και ευέλικτο θεσμικό πλαίσιο, ειδικά πολεοδομικό και ειδικές προβλέψεις στο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ).

Στον οικιακό και βιοτεχνικό τομέα δύναται να παραχθεί ενέργεια εκεί που καταναλώνεται, σε ήδη δομημένο χώρο, χωρίς την δέσμευση και την περιβαλλοντική αλλοίωση τεράστιων εκτάσεων. Επιτυγχάνεται άμεση ανταποδοτικότητα στους κατοίκους και στην βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και με τελικό οικονομικό κόστος για την Πολιτεία πολύ μικρότερο από τα έργα ΑΠΕ μεγάλης κλίμακας ενώ σε συνάρτηση με το υφιστάμενο ισχυρό δίκτυο μεταφοράς ενέργειας η ίδια η Κοινότητα μπορεί να γίνει παραγωγός.

[Κωνσταντίνος Δεμερτζής, δικηγόρος]

(α) Βουνά γεμάτα ανεμογεννήτριες είναι ένα θέαμα και μια κατάσταση αφύσικη. Συνιστά βίαιη παρέμβαση στο τοπίο και απαλλοτρίωση του τόπου. Κατανοώ ότι υπάρχουν εργολάβοι, μεγαλοεργολάβοι και εργολαβίσκοι που περιμένουν να πάρουν δουλειές, αλλά αυτό δεν σημαίνει παρά ότι ο τόπος απαλλοτριώνεται εις βάρος των κατοίκων του, και παύει να τους ανήκει. Απαλοοτριώνεται υπέρ εκείνων που εποφθαλμιούν να πάρουν την δουλειά. Οι ανεμογεννήτριες πρέπει να είναι η απόλυτη εξαίρεση, και το ενεργειακό μέλλον της Ελλάδας δεν επιτρέπεται να εξαρτάται από αυτές. Κανείς μην απορεί που η προοπτική να “φυτευτούν” ανεμογεννήτριες στις κορυφογραμμές του τόπου του ξεσηκώνει λαϊκές αντιδράσεις. Τα περί “κλιματικής αλλαγής” δεν αρκούν ως επιχείρημα. Το κακό που προξενείται είναι δυσανάλογα μεγάλο του όποιου οφέλους.

(β) Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι οι ανεμογεννήτριες εκθέτουν το δάσος σε κίνδυνο πυρκαγιάς και δυσχεραίνουν την κατάσβεση. Αναφέρομαι σε ανακοίνωση του Πυροσβεστικού Σώματος στο Αλιβέρι, με αφορμή δασικές πυρκαγιές στην Κάρυστο, που είναι μια περιοχή κορεσμένη σε ανεμογεννήτριες, οι ανεμογεννήτριες δυσχεραίνουν το έργο της πυρόσβεσης. https://www.offsite.com.cy/eidiseis/diethni/eyboia-beltiomeni-i-eikona-sto-metopo-tis-pyrkagias-stin-karysto. 

“Επίσης, σύμφωνα με ενημέρωση του Πυροσβεστικού Σώματος, οι ισχυροί άνεμοι που πνέουν στην περιοχή σε συνδυασμό με τις γραμμές υψηλής τάσης και τις ανεμογεννήτριες που βρίσκονται διάσπαρτες, δυσκολεύουν την ακρίβεια στις βολές νερού των εναερίων μέσων”.

Θα πρέπει, πριν από κάθε τοποθέτηση Ανεμογεννήτριας, να προβλέπεται μελέτη για την αντιπυρική προστασία της περιοχής. Και … όχι να ξηλώνεται το δάσος για να μπουν Ανεμμογεννήτριες!

(γ) Κατά τρίτον, πρέπει να γίνουν δεκτές οι ενστάσεις της ΕΠΠΠΟ Κύμης, οι οποίες υιοθετούνται πλήρως από την ανάρτηση αυτή, και οι οποίες έχουν ως εξής:

Η προστασία του κλίματος δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος της βιοποικιλότητας, των φυσικών οικοσυστημάτων, των ορεινών τοπίων και των υδάτινων πόρων της χώρας.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τη μεγαλύτερη οικολογική αξία ανά μονάδα έκτασης. Η προστασία αυτής της φυσικής κληρονομιάς αποτελεί συνταγματική υποχρέωση του κράτους (α 24) και δεν μπορεί να υποχωρεί έναντι της επιτάχυνσης των επενδύσεων.

Το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο παρουσιάζει βελτιώσεις σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο του 2008, ωστόσο εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες ως προς τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής προστασίας και της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων.

Ειδικότερα:

1. Απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης της ήδη συντελεσμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης

Το σχέδιο αντιμετωπίζει τον εθνικό χώρο ως διαθέσιμο για νέα ανάπτυξη ΑΠΕ χωρίς να προηγείται ολοκληρωμένη αποτίμηση:

• των ήδη εγκατεστημένων έργων,
  • των αδειοδοτημένων έργων,
  • των υπό αδειοδότηση έργων,
  • των σωρευτικών επιπτώσεων ανά ορεινό όγκο και οικοσύστημα.

Η περιβαλλοντική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται αγνοώντας την πραγματική κατάσταση της χώρας.

Πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω ανάπτυξη θα έπρεπε να έχει προηγηθεί εθνική αξιολόγηση κορεσμού οικοσυστημάτων και τοπίων.

2. Ανεπαρκής εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης

Το σχέδιο βασίζεται κυρίως σε αξιολόγηση κατά περίπτωση μέσω περιβαλλοντικών μελετών, των γνωστών και αμφιβόλου αξίας ΜΠΕ και ΕΟΑ.

Η διεθνής εμπειρία όμως έχει δείξει ότι η διαχείριση κατά περίπτωση δεν επαρκεί για την προστασία ειδών και οικοτόπων όταν οι πιέσεις είναι εκτεταμένες και σωρευτικές.

Απαιτείται:

• σαφής προληπτικός αποκλεισμός ιδιαίτερα ευαίσθητων οικοσυστημάτων,
  • αποκλεισμός κρίσιμων περιοχών αναπαραγωγής και μετακίνησης ειδών,
  • δημιουργία εκτεταμένων ζωνών μηδενικής χωροθέτησης.

Η αρχή της προφύλαξης επιβάλλει ότι όταν υπάρχει επιστημονική αβεβαιότητα, η προστασία προηγείται της ανάπτυξης.

3. Ελλιπής προστασία ορεινών οικοσυστημάτων

Τα ελληνικά βουνά αποτελούν τα σημαντικότερα καταφύγια βιοποικιλότητας της χώρας.

Η διάνοιξη οδικού δικτύου, οι εκσκαφές, οι επιχωματώσεις, οι βάσεις ανεμογεννητριών και τα συνοδά έργα έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικό κατακερματισμό οικοτόπων σε πολλές περιοχές.

Το προτεινόμενο πλαίσιο δεν παρέχει επαρκή προστασία:

• των αλπικών και υποαλπικών οικοσυστημάτων,
  • των κορυφογραμμών,
  • των περιοχών μεγάλης φυσικότητας,
  • των αδιατάρακτων ορεινών τοπίων, περιοχών ΠΑΔ κλπ.

Προτείνεται η καθιέρωση αυστηρότερων υψομετρικών και οικολογικών κριτηρίων αποκλεισμού.

Ειδικότερα για την Εύβοια ζητείται η εφαρμογή του αναθεωρημένου Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας (ΦΕΚ 299/ΑΑΠ/14-12-2018) σύμφωνα με το οποίο στον νησιωτικό ορεινό χώρο (Εύβοια και Σκύρο ) δεν θα τοποθετούνται ανεμογεννήτριες άνω των 600 μ., γιατί ο ορεινός χώρος θεωρείται χώρος φυσικού αποθέματος.

4. Υποτίμηση των σωρευτικών επιπτώσεων

Η σημαντικότερη περιβαλλοντική επίπτωση των ΑΠΕ στην Ελλάδα δεν προέρχεται πλέον από μεμονωμένα έργα αλλά από τη συγκέντρωση πολλών έργων στην ίδια γεωγραφική ενότητα.

Η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων παραμένει αποσπασματική.

Απαιτείται:

• υποχρεωτική αξιολόγηση σε επίπεδο ορεινού όγκου,
  • αξιολόγηση σε επίπεδο λεκάνης απορροής,
  • αξιολόγηση σε επίπεδο οικολογικού διαδρόμου,
  • καθορισμός ανώτατων ορίων εγκατάστασης.

5. Προβληματική αντιμετώπιση των περιοχών Natura 2000

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι η ύπαρξη περιβαλλοντικών όρων δεν αρκεί για τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας προστατευόμενων περιοχών.

Το δίκτυο Natura 2000 δεν θεσπίστηκε για να λειτουργεί ως χώρος προτεραιότητας ενεργειακών επενδύσεων αλλά ως βασικός μηχανισμός διατήρησης της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας.

Πρέπει να υιοθετηθεί αυστηρότερο και ουσιαστικότερο καθεστώς προστασίας στις περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας.

Οι περιοχές Natura της Εύβοιας πρέπει να προστατευθούν απολύτως, γιατί το νησί της Εύβοιας είναι ο πιο επιβαρυμένος από ΑΠΕ νομός-Περιφερειακή Ενότητα της Ελλάδας.

Οι περιοχές Natura του νησιού που κυρίως απειλούνται από ΑΠΕ είναι οι ακόλουθες:

• Όρος Όχη – Κάμπος Καρύστου – Ακρωτήριο Καφηρέας (GR2420001)
• Δίρφυς – Δάσος Στενής – Δέλφι (GR2420002)
• Λίμνη Δύστου (GR2420008)
• Όρος Κανδήλι (GR2420010)
• Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420011)
• Όρος Όχη, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420012)
• Ποταμός Μανικιάτης (GR2420017)
• Θαλάσσια ζώνη Ανατολικής Εύβοιας από Άκρα Οκτωνιάς έως Ζάρακες (GR2420015)
• Θαλάσσια περιοχή Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου (GR2420016)
• Παράκτια θαλάσσια ζώνη Καφηρέα (τμήμα του GR2420001)

6. Απουσία μηχανισμού οικολογικής αποκατάστασης

Το σχέδιο επικεντρώνεται στην εγκατάσταση νέων έργων αλλά δεν προβλέπει ουσιαστικούς μηχανισμούς:

• αποκατάστασης τοπίου,
  • αποκατάστασης οδικών διανοίξεων,
  • αποξήλωσης παλαιών εγκαταστάσεων,
  • επαναφοράς οικοτόπων μετά το τέλος ζωής των έργων.

Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» πρέπει να εφαρμόζεται και στις ενεργειακές υποδομές.

7. Παραγνώριση τη αντιδράσεων των περιβαλλοντικών φορέων και των τοπικών κοινωνιών

Η ένταση των αντιδράσεων σε πολλές περιοχές της χώρας καταδεικνύει ότι η κοινωνική αποδοχή δεν εξασφαλίζεται μέσω της επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων αλλά μέσω της ουσιαστικής προστασίας του τόπου.

Η απώλεια εμπιστοσύνης των τοπικών κοινωνιών συνδέεται άμεσα με την αίσθηση ότι η περιβαλλοντική προστασία υποχωρεί έναντι της επενδυτικής διευκόλυνσης.

Τελική Παρατήρηση:

Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι τα αδειοδοτημένα έργα ΑΠΕ μπορούν να προχωρήσουν με τις παλαιές ρυθμίσεις και καμία επ΄ αυτών επίδραση δεν θα έχει το νέο Χωροταξικό

Συμπέρασμα

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αναγνωρίζει θεωρητικά τη σημασία της βιοποικιλότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων. Ωστόσο, οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί προστασίας παραμένουν ανεπαρκείς για να αντιμετωπίσουν την ήδη εκτεταμένη περιβαλλοντική πίεση που έχει δημιουργηθεί από την ταχεία ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η ουσιαστική αναθεώρηση του σχεδίου θα πρέπει να στηριχθεί στις αρχές:

• πρόληψης και προφύλαξης,
  • διατήρησης της βιοποικιλότητας,
  • προστασίας ορεινών οικοσυστημάτων,
  • περιορισμού των σωρευτικών επιπτώσεων,
  • σεβασμού της φέρουσας ικανότητας του χώρου,
  • αποκατάστασης των ήδη επιβαρυμένων περιοχών.

Αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι λόγια για ενεργειακή μετάβαση και μεγαλεπήβολα Σχέδια για το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η πραγματική προστασία του Ελληνικού Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και της ζωής των τοπικών κοινωνιών, από την ενεργειακή λαίλαπα και την εκβιομηχάνιση των βουνών, πεδιάδων και θαλασσών της χώρας

[ΑΝΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΣ]

Ενστάσεις – Προτάσεις επί του σχεδίου «Αξιολόγηση και Αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ – ΑΠΕ) – Στρατηγική μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων» του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατόπιν της εισήγησης του Δημάρχου Καρύστου και Προέδρου της Επιτροπής Ενέργειας και Περιβάλλοντος της ΚΕΔΕ βάσει της οποίας η Επιτροπή ομόφωνα διαφωνεί με το υπό διαβούλευση σχέδιο

Η περίπτωση της υπερκορεσμένης Καρυστίας ως Σύμβολο της Άναρχης Χωροθέτησης ΑΠΕ
Με την παρούσα παρέμβαση ως Δήμος Καρύστου διαφωνούμε με το υπό διαβούλευση σχέδιο και καταθέτουμε τις θεσμικές και νομικές μας αντιρρήσεις, αιτούμενοι την άμεση τροποποίηση και συμπλήρωση συγκεκριμένων διατάξεων με βάση το Σύνταγμα, το Ενωσιακό Δίκαιο και την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ).
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ έρχεται με τεράστια και αδικαιολόγητη καθυστέρηση ετών, αφήνοντας πίσω του μια ήδη συντελεσμένη και μη αναστρέψιμη περιβαλλοντική καταστροφή στην Καρυστία. Η καθυστέρηση αυτή παραβιάζει ευθέως τη ρητή επιταγή του Άρθρου 5 παρ. 5 του Νόμου 4447/2016, ο οποίος επιβάλλει την αναθεώρηση Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων ανά πενταετία.
Η περίπτωση της Καρυστίας αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της άναρχης υπερσυγκέντρωσης ΒAΠΕ στην Ελλάδα. Η Νότια Εύβοια έχει μετατραπεί εδώ και χρόνια σε μια απέραντη «βιομηχανική ζώνη» παραγωγής ενέργειας, γεγονός που αναδεικνύει τις χρόνιες παθογένειες της έλλειψης σχεδιασμού. Αυτή τη στιγμή στον Δήμο Καρύστου είναι ήδη εγκατεστημένες 528 ανεμογεννήτριες, ενώ άλλες 195 έχουν άδεια παραγωγού και 68 βρίσκονται υπό αξιολόγηση.
Σήμερα, το ζήτημα της Νότιας Εύβοιας συμπυκνώνει ακριβώς τις τρεις μεγάλες συγκρούσεις που το νέο χωροταξικό φιλοδοξεί να ρυθμίσει:
Ανεμογεννήτριες σε Προστατευόμενες Περιοχές NATURA
Στον Δήμο Καρύστου, εκατοντάδες ανεμογεννήτριες έχουν εγκατασταθεί μέσα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα και ζώνες προστασίας NATURA, όπως το εμβληματικό όρος Όχη. Οι επεμβάσεις αυτές (διανοίξεις τεράστιων δρόμων, εκσκαφές, δίκτυα μεταφοράς κλπ.) αλλοίωσαν ανεπανόρθωτα τη βιοποικιλότητα και τους βιοτόπους σπάνιων ειδών.
Το νέο πλαίσιο εισάγει περιορισμούς και απαγορεύσεις στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας NATURA, αναγνωρίζοντας έστω και αργά ότι η «πράσινη» ενέργεια δεν μπορεί να καταστρέφει το ίδιο το φυσικό περιβάλλον. Aφήνει όμως δυστυχώς «παράθυρα» για εγκατάσταση αιολικών σταθμών δίπλα σε προστατευόμενες περιοχές ή σε Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά.

Ισοπέδωση σε μεγάλα υψόμετρα (Άνω των 1.200 μέτρων)
Οι κορυφογραμμές του όρους ‘Οχη, που ξεπερνούν σε αρκετά σημεία τα 1.200 μέτρα, εχουν ήδη θηριώδεις κατασκευές που άλλαξαν μόνιμα το ανάγλυφο τους. Το νέο πλαίσιο θεσπίζει την οριζόντια απαγόρευση για νέα αιολικά έργα σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. ‘Ομως για την Καρυστία η ρύθμιση αυτή έρχεται αφού η υποβάθμιση έχει ήδη γίνει. Το γεγονός ότι το νέο χωροτάξικό δεν αγγίζει τις αδειοδοτημένες και προς αδειοδότηση βιομηχανικές αιολικές εγκαταστάσεις αναιρεί στην πράξη την απαγόρευση σε αυτά τα υψόμετρα.

Σύγκρουση με την Τουριστική και Οικονομική Ανάπτυξη
Η κτηνοτροφία και η μελισσοκομία έχουν δεχτεί μεγάλο πλήγμα λόγω της εκχέρσωσης χιλιάδων στρεμμάτων βοσκοτόπων και μελισσοτόπων. Σε αυτούς τους βασικούς πυλώνες της τοπικής οικονομίας απασχολούνται πάνω από 1.000 οικογένειες. Η Νότια Εύβοια διαθέτει επίσης τεράστιο τουριστικό εκτόπισμα (παραλίες, μονοπάτια, Δρακόσπιτα κλπ). Η οπτική και ακουστική όχληση από τις ανεμογεννήτριες που «αγγίζουν» τουριστικές ζώνες, οικισμούς και αρχαιολογικούς χώρους υποβάθμισε το τουριστικό προϊόν και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Καρυστία είναι ότι οι διατάξεις του νέου χωροταξικού δεν έχουν αναδρομική ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι τα εκατοντάδες έργα που λειτουργούν ήδη ή έχουν λάβει οριστικές εγκρίσεις (πριν τη θεσμοθέτηση του νέου πλαισίου) θα παραμείνουν στη θέση τους ακόμα και αν έρχονται σε αντίθεση με αυτές τις νέες διατάξεις. Το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει ως «φρένο» μόνο για τη μελλοντική επέκταση, αφήνοντας στην Καρυστία το δύσκολο έργο της διαχείρισης μιας ήδη βιομηχανοποιημένης φύσης. Ο Δήμος Καρύστου έχει τα τελευταία χρόνια επανειλημμένα ομόφωνα αποφασίσει και θέσει υπ’ όψιν της κεντρικής διοίκησης την εναντίωση του σε οποιαδήποτε νέα εγκατάσταση βιομηχανικών αιολικών μονάδων και αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) και επί τη ευκαιρία και μελλοντικών σχεδίων εγκατάστασης πυρηνικού σταθμού στην περιοχή.

Πρόταση 1: Εφαρμογή των νέων περιορισμών και σε εκκρεμείς αιτήσεις που έχουν λάβει Βεβαίωση Παραγωγού. Μηδενικό περιθώριο νέας εγκατάστασης για τον Δήμο Καρύστου λόγω πρότερου υπερκορεσμού για κάθε μορφή βιομηχανικών ΑΠΕ. Η πρόβλεψη του σχεδίου να εξαιρέσει από τους νέους περιορισμούς ακόμα και τα έργα που έχουν ήδη καταθέσει «πλήρη φάκελο» —ανεξάρτητα από το τελικό στάδιο αδειοδότησής τους— ακυρώνει την ουσία του νέου ΕΧΠ. Το ίδιο ισχύει και για έργα που υπάγονται σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ).

Πρόταση 2: Υποχρέωση αποξήλωσης και πλήρους αποκατάστασης του φυσικού τοπίου για όσες ανεμογεννήτριες ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους (20ετία), χωρίς αυτόματο δικαίωμα αντικατάστασης (repowering). Πολλοί παλαιοί αιολικά σταθμοί πλησιάζουν στη συμπλήρωση της 20ετίας. Η αυτόματη αντικατάστασή τους με ανεμογεννήτριες νέας τεχνολογίας (διπλασιου ή τριπλασιου μεγέθους) θα επιφέρει νέο, βαρύτερο γυρο περιβαλλοντικης υποβάθμισης στην περιοχη.

Πρόταση 3: Επιβολή ειδικού ανταποδοτικού τέλους «περιβαλλοντικής αποκατάστασης» στις εταιρείες που λειτουργούν ήδη έργα εντός NATURA. Τα έσοδα αυτά θα αποδίδονται απευθείας στην τοπική αυτοδιοίκηση με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση έργων περιβαλλοντικής αποκατάστασης και την στήριξη της τοπικής οικονομίας.

Αύξηση των ανταποδοτικών τελών στο 6% και ειδική μέριμνα για όλη την επικράτεια του Δήμου Καρύστου για δραστική μείωση του κόστους του ρεύματος για όλους τους κατοίκους, λόγω του υπερκορεσμού σε έργα ΑΠΕ.

Πρόταση 4: Υποχρεωτικό αναδρομικό περιβαλλοντικό έλεγχο εντός ενός έτους από τη θεσμοθέτηση του πλαισίου για όλα τα υφιστάμενα αιολικα της Καρυστίας, με σκοπό την επιβολή πρόσθετων μέτρων μείωσης θορύβου (π.χ. αυτόματη παύση λειτουργίας σε ώρες κοινής ησυχίας ή συγκεκριμένες διευθύνσεις ανέμου κ.α). Επίσης προτείνουμε συνολική Περιβαλλοντική Μελέτη Επιπτώσεων για τις ήδη εγκατεστημένες μονάδες.

Πρόταση 5: Επιβολή άμεσης αναστολής στην έκδοση νέων αδειών, καθώς και στην υλοποίηση των ήδη εκδοθεισών αδειών για αυτόνομους σταθμούς αποθήκευσης (μπαταρίες) εντός των ορίων του Δήμου Καρύστου. ‘Ηδη δύο σταθμοί ετοιμαζονται να εγκαταστηθούν στην Όχη εντός NATURA σε υψόμετρο 1.200μ. Επίσης προτείνουμε θέσπιση ελάχιστης ασφαλούς απόστασης τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων για οποιονδήποτε σταθμό μπαταριών από τα όρια οικισμών, δασικών εκτάσεων, πηγών ύδρευσης και προστατευόμενων περιοχών.

Πρόταση 6: Για τη διασφάλιση των τοπικών παραγωγικών δραστηριοτήτων (κτηνοτροφία, μελισσοκομία, τουρισμός κλπ.), καθίσταται θεσμικά αναγκαία η υποχρεωτική και δεσμευτική γνωμοδότηση των οικείων Δήμων κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων ΑΠΕ. Για το Δήμο Καρύστου, η συμμετοχή αυτή τελεί υπό την αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση του μηδενικού περιθωρίου για νέες εγκαταστάσεις λόγω ήδη υπαρκτού κορεσμού.

[ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΙΓΙΟΥ]

http://Συμμετέχουμε στη Δημόσια Διαβούλευση επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ

[ΔΗΜΟΣ ΧΑΛΚΙΔΕΩΝ]

Επί της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ)

Εισαγωγή

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) και την συνοδευτική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).

Η αναθεώρηση του ΕΧΠ-ΑΠΕ αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική διαδικασία, καθώς θα καθορίσει για τις επόμενες δεκαετίες τους όρους χωροθέτησης και ανάπτυξης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σε ολόκληρη τη χώρα.

Ο Δήμος Χαλκιδέων, αναγνωρίζει πλήρως την ανάγκη ενεργειακής μετάβασης, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και την συμβολή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή, οφείλει να πραγματοποιηθεί με όρους περιβαλλοντικής ισορροπίας, κοινωνικής συναίνεσης, χωρικής δικαιοσύνης και σεβασμού των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιοχής.

Η Εύβοια αποτελεί διαχρονικά, μία από τις πλέον επιβαρυμένες περιοχές της χώρας, από την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων. Η συμβολή της στην εθνική ενεργειακή πολιτική, υπήρξε ήδη καθοριστική και δυσανάλογα μεγάλη, σε σχέση με άλλες Περιφερειακές Ενότητες της χώρας. Η πραγματικότητα αυτή επιβάλλει, την υιοθέτηση ειδικών κριτηρίων προστασίας και όχι την περαιτέρω εντατικοποίηση της πίεσης στον φυσικό και ανθρωπογενή χώρο του νησιού.

Ο Δήμος Χαλκιδέων, θεωρεί ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να είναι δίκαιη, ισόρροπη και κοινωνικά αποδεκτή, με σεβασμό στο περιβάλλον, στο τοπίο, στην τοπική ανάπτυξη και στις ανάγκες των κατοίκων.

Ο Δήμος Χαλκιδέων, υιοθετεί τις βασικές κατευθύνσεις και τις τεκμηριωμένες παρατηρήσεις της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Στερεάς Ελλάδας, οι οποίες αναδεικνύουν την ανάγκη χωρικής δικαιοσύνης, ισόρροπης κατανομής των έργων ΑΠΕ και ουσιαστικής προστασίας των ήδη επιβαρυμένων περιοχών της χώρας. Η ενεργειακή μετάβαση, δεν μπορεί να στηρίζεται στη δυσανάλογη επιβάρυνση συγκεκριμένων περιοχών, αλλά οφείλει να κατανέμεται με δίκαιο και αναλογικό τρόπο σε ολόκληρη την επικράτεια.

Βασικές Παρατηρήσεις

Πρώτον, διαπιστώνεται ότι το νέο πλαίσιο δεν αντιμετωπίζει επαρκώς το ζήτημα του χωρικού κορεσμού περιοχών που ήδη φιλοξενούν μεγάλο αριθμό έργων ΑΠΕ. Η έννοια της φέρουσας ικανότητας εξακολουθεί να προσεγγίζεται κυρίως με διοικητικά κριτήρια και όχι με πραγματικά περιβαλλοντικά και οικολογικά δεδομένα. Δεν αξιολογούνται επαρκώς οι σωρευτικές επιπτώσεις από το σύνολο των υφιστάμενων και αδειοδοτημένων έργων, ούτε λαμβάνονται υπόψη οι συνέπειες των συνοδών έργων, των οδικών διανοίξεων, των δικτύων μεταφοράς και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας.

Η Εύβοια αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση περιοχής που προσεγγίζει τα όρια του χωρικού κορεσμού από την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων. Για τον λόγο αυτό απαιτείται η θέσπιση ειδικών κριτηρίων αξιολόγησης και προστασίας, τα οποία θα λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο τα νέα έργα αλλά και το συνολικό ενεργειακό αποτύπωμα που έχει ήδη δημιουργηθεί στην περιοχή.

Επιπλέον, το υπό διαβούλευση πλαίσιο δεν αντιμετωπίζει με επαρκή σαφήνεια το ζήτημα των παροπλισμένων ή τεχνολογικά απαξιωμένων ανεμογεννητριών και των συνοδών τους εγκαταστάσεων. Ο Δήμος Χαλκιδέων θεωρεί ότι η ανάπτυξη νέων έργων ΑΠΕ πρέπει να συνοδεύεται από σαφείς και δεσμευτικές υποχρεώσεις αποξήλωσης, απομάκρυνσης και περιβαλλοντικής αποκατάστασης των εγκαταστάσεων που παύουν να λειτουργούν ή αντικαθίστανται λόγω ανανέωσης του εξοπλισμού (repowering).

Η ύπαρξη παροπλισμένων ανεμογεννητριών, βάσεων σκυροδέματος, δικτύων και συνοδών τεχνικών έργων δημιουργεί σημαντική και διαρκή επιβάρυνση στο τοπίο και στο φυσικό περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό απαιτείται η πρόβλεψη συγκεκριμένων μηχανισμών ελέγχου, χρονοδιαγραμμάτων αποκατάστασης και επαρκών οικονομικών εγγυήσεων, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης αποκατάσταση των περιοχών, μετά τη λήξη της λειτουργίας των έργων.

Δεύτερον, οι μεταβατικές διατάξεις του σχεδίου, επιτρέπουν την συνέχιση της αδειοδότησης και υλοποίησης μεγάλου αριθμού έργων, με βάση το προηγούμενο καθεστώς. Ως αποτέλεσμα, σημαντικό μέρος των νέων περιορισμών δεν θα εφαρμοστεί στα έργα που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία αδειοδότησης, γεγονός που περιορίζει ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα της αναθεώρησης.

Τρίτον, ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης παραμένει περιορισμένος. Οι Δήμοι καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειες των έργων χωρίς να διαθέτουν ουσιαστικές αρμοδιότητες καθορισμού ανώτατων ορίων εγκατάστασης ή αποκλεισμού περιοχών ιδιαίτερης περιβαλλοντικής, πολιτιστικής ή αναπτυξιακής σημασίας. Η γνώμη των τοπικών κοινωνιών οφείλει να αποκτήσει ουσιαστικό και όχι τυπικό χαρακτήρα.

Τέταρτον, το νέο πλαίσιο δημιουργεί σημαντικά προβλήματα στον πολεοδομικό και χωρικό σχεδιασμό. Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ), τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΓΠΣ) και τα Περιφερειακά Χωρικά Πλαίσια θα κληθούν να προσαρμοστούν στις νέες προβλέψεις, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε πρόσθετες διαδικασίες αναθεώρησης, σημαντικές καθυστερήσεις και σοβαρές οικονομικές επιβαρύνσεις, για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πρόβλεψη της υπό διαβούλευση Κοινής Υπουργικής Απόφασης, σύμφωνα με την οποία, κατά την αναθεώρηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ), των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΓΠΣ) και των Περιφερειακών Χωρικών Πλαισίων, θα πρέπει να προβλέπονται ζώνες εγκατάστασης έργων ΑΠΕ σε έκταση έως και τριπλάσια του ποσοστού που προβλέπεται για κάθε Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η πρόβλεψη αυτή δημιουργεί σοβαρά ζητήματα εφαρμοσιμότητας και χωρικής συμβατότητας, ιδιαίτερα για δήμους με έντονο αστικό, οικιστικό, τουριστικό και παραγωγικό χαρακτήρα, όπως ο Δήμος Χαλκιδέων. Στην πράξη, η συγκεκριμένη ρύθμιση υποχρεώνει τους Δήμους να δεσμεύσουν εκτάσεις πολύ μεγαλύτερες από εκείνες που προκύπτουν από τα προβλεπόμενα όρια χωροθέτησης ΑΠΕ, ανεξαρτήτως των πραγματικών χαρακτηριστικών, αναγκών και προτεραιοτήτων τους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του σχεδίου, ένας αστικός Δήμος όπως ο Δήμος Χαλκιδέων, δύναται να υποχρεωθεί να προβλέψει, μέσω των πολεοδομικών του εργαλείων, εκτάσεις για αιολικές εγκαταστάσεις που αντιστοιχούν έως και στο 24% της συνολικής δημοτικής του έκτασης, πλέον πρόσθετων εκτάσεων για άλλες μορφές Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Μια τέτοια προσέγγιση δεν ανταποκρίνεται στις πραγματικές χωρικές δυνατότητες του Δήμου, ούτε στις ανάγκες οικιστικής ανάπτυξης, τουριστικής δραστηριότητας, παραγωγικής λειτουργίας, προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και διατήρησης της ποιότητας ζωής των κατοίκων.

Ο Δήμος Χαλκιδέων θεωρεί ότι τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και τα Γενικά Πολεοδομικά Σχέδια αποτελούν εργαλεία ολοκληρωμένου χωρικού σχεδιασμού και βιώσιμης ανάπτυξης και δεν μπορούν να μετατρέπονται σε μηχανισμούς υποχρεωτικής εξεύρεσης εκτάσεων για την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ. Ο χωρικός σχεδιασμός οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, τις υφιστάμενες χρήσεις γης, τις αναπτυξιακές προοπτικές, την προστασία των οικισμών και του τοπίου, καθώς και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Για τον λόγο αυτό ζητείται η αναθεώρηση της συγκεκριμένης πρόβλεψης και η δυνατότητα προσαρμογής των χωροταξικών και πολεοδομικών εργαλείων, στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε Δήμου, με σεβασμό στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, της αναλογικότητας και της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η δυνατότητα αύξησης των ποσοστών κάλυψης για αιολικές εγκαταστάσεις από 8% έως 30% στις Περιοχές Αιολικής Προτεραιότητας και από 5% έως 50% στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας. Η δυνατότητα αυτή μπορεί να οδηγήσει σε υπέρμετρη περιβαλλοντική επιβάρυνση, χωρίς να έχει προηγηθεί ολοκληρωμένη αξιολόγηση της πραγματικής φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων.

Για έναν Δήμο με έντονο αστικό χαρακτήρα, όπως ο Δήμος Χαλκιδέων, η πρόβλεψη χωροθέτησης εκτάσεων πολλαπλάσιων των σημερινών ορίων για έργα ΑΠΕ, είναι πρακτικά ανεφάρμοστη και δεν λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ανάγκες κατοικίας, παραγωγής, τουρισμού, αναψυχής και προστασίας του περιβάλλοντος.

Προστασία Ακτών και Φυσικού Περιβάλλοντος

Ο Δήμος Χαλκιδέων, θεωρεί αναγκαία την ενίσχυση της προστασίας όλων των ακτών κολύμβησης, των απάτητων παραλιών, των περιοχών Natura 2000, των δασικών οικοσυστημάτων και των περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

Παράλληλα, θεωρεί ότι ο σχεδιασμός έργων ΑΠΕ, πρέπει να λαμβάνει υπόψη τη φυσιογνωμία του Βόρειου και Νότιου Ευβοϊκού Κόλπου, οι οποίοι αποτελούν, κρίσιμα οικοσυστήματα και ταυτόχρονα σημαντικό αναπτυξιακό πόρο για τον Δήμο Χαλκιδέων και την ευρύτερη περιοχή. Η προστασία τους, συνδέεται άμεσα με την βιωσιμότητα της αλιείας, του τουρισμού, της αναψυχής, του ναυταθλητισμού και της ποιότητας ζωής των κατοίκων.

Προστασία Οικισμών

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί επίσης η αντιμετώπιση των οικισμών, στο υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η αλληλεπίδρασή του με το πρόσφατο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τους οικισμούς της χώρας.

Ο Δήμος Χαλκιδέων θεωρεί ότι η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ οφείλει να λαμβάνει υπόψη, όχι μόνο τις ελάχιστες αποστάσεις από τα διοικητικά όρια των οικισμών αλλά και τις πραγματικές συνθήκες ανάπτυξης, τις επεκτάσεις των οικιστικών περιοχών, τον χαρακτήρα των οικισμών, τις προοπτικές πολεοδομικής οργάνωσης και την ποιότητα ζωής των κατοίκων.

Ιδιαίτερη μέριμνα απαιτείται για τους οικισμούς του Δήμου Χαλκιδέων που διαθέτουν ισχυρό οικιστικό, παραλιακό ή τουριστικό χαρακτήρα και αποτελούν βασικούς πυλώνες της τοπικής ανάπτυξης.

Οι οικισμοί δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά ως σημεία αναφοράς για τον υπολογισμό αποστάσεων. Αποτελούν ζωντανούς πυρήνες κοινωνικής, οικονομικής και πολιτιστικής δραστηριότητας, οι οποίοι πρέπει να προστατεύονται από παρεμβάσεις που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα και τις αναπτυξιακές τους προοπτικές.

Ο Δήμος Χαλκιδέων υποστηρίζει την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ως αναγκαίο εργαλείο αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και ενίσχυσης της ενεργειακής αυτάρκειας της χώρας. Η ανάπτυξη αυτή, όμως, δεν μπορεί να πραγματοποιείται εις βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της κοινωνικής συνοχής και της βιώσιμης ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών. Η ενεργειακή μετάβαση οφείλει να είναι δίκαιη, ισόρροπη, κοινωνικά αποδεκτή και συμβατή με τις αρχές της αειφορίας.

Θέσεις – Προτάσεις του Δήμου Χαλκιδέων

Κατόπιν των ανωτέρω, υποβάλλουμε τις παρακάτω θέσεις, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ).

1. Αναθεώρηση των μεταβατικών διατάξεων, ώστε οι νέοι κανόνες προστασίας να εφαρμόζονται σε όλα τα έργα που δεν έχουν ακόμη κατασκευαστεί.
2. Θεσμοθέτηση ειδικού Δείκτη Χωρικού Κορεσμού για την Εύβοια και γενικότερα για τις περιοχές με υπερσυγκέντρωση έργων ΑΠΕ.
3. Η αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας να βασίζεται σε περιβαλλοντικά, οικολογικά και χωρικά κριτήρια και όχι αποκλειστικά σε διοικητικά όρια.
4. Υποχρεωτική αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων όλων των υφιστάμενων και σχεδιαζόμενων έργων σε επίπεδο οικοσυστήματος, ορεινού όγκου και λεκάνης απορροής.
5. Ενίσχυση του θεσμικού ρόλου των Δήμων και δυνατότητα διατύπωσης δεσμευτικής γνώμης, σε περιπτώσεις χωρικού κορεσμού ή ιδιαίτερης περιβαλλοντικής ευαισθησίας.
6. Μη αύξηση των ανώτατων ποσοστών κάλυψης για έργα ΑΠΕ χωρίς προηγούμενη τεκμηρίωση της φέρουσας ικανότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων.
7. Προστασία όλων των ακτών κολύμβησης, των απάτητων παραλιών, των περιοχών Natura 2000 και των περιοχών ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.
8. Ειδική μέριμνα για τους αστικούς δήμους και ιδιαίτερα για τον Δήμο Χαλκιδέων, ώστε να μην επιβάλλονται ανεφάρμοστες υποχρεώσεις χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ.
9. Διασφάλιση χρηματοδότησης για κάθε αναγκαία τροποποίηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων που θα απαιτηθεί λόγω της εφαρμογής του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ.
10. Να καταργηθεί ή να αναθεωρηθεί η πρόβλεψη υποχρεωτικής δέσμευσης εκτάσεων για έργα ΑΠΕ σε ποσοστό έως και τριπλάσιο του προβλεπόμενου ανά ΟΤΑ, κατά την αναθεώρηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων, των Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων και των Περιφερειακών Χωρικών Πλαισίων.
11. Να διασφαλιστεί ότι, ο πολεοδομικός και χωροταξικός σχεδιασμός θα εξακολουθήσει να υπηρετεί πρωτίστως τις ανάγκες βιώσιμης ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών, την προστασία των οικισμών, του φυσικού περιβάλλοντος και του τοπίου και όχι αποκλειστικά τους στόχους χωροθέτησης έργων ΑΠΕ.
12. Να ληφθεί υπόψη κατά τον τελικό σχεδιασμό του ΕΧΠ-ΑΠΕ η ήδη υφιστάμενη συγκέντρωση αιολικών εγκαταστάσεων στην Εύβοια, ώστε να διασφαλιστεί η αρχή της χωρικής δικαιοσύνης και η ισόρροπη κατανομή των έργων ΑΠΕ σε εθνικό επίπεδο.
13. Να θεσπιστούν σαφείς και δεσμευτικές υποχρεώσεις αποξήλωσης, απομάκρυνσης και πλήρους περιβαλλοντικής αποκατάστασης των παροπλισμένων ή αντικαθιστάμενων ανεμογεννητριών και των συνοδών εγκαταστάσεών τους, με πρόβλεψη επαρκών οικονομικών εγγυήσεων και αποτελεσματικών μηχανισμών ελέγχου.

 

Η Δήμαρχος Χαλκιδέων

Ελένη Βάκα

[MASTROKOSTAS NIKOLAOS]

ΔΗΜΟΣ ΚΥΜΗΣ ΑΛΙΒΕΡΙΟΥ \

ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

ΑΡ.ΑΠΟΦΑΣΗ:  72/2026          ΑΔΑ: 9ΖΣ6ΩΛΡ-623

Θέσεις του Δήμου Κύμης Αλιβερίου για την Διαβούλευση του Νέου Χωροταξικού ΑΠΕ

 

Το Προηγούμενο χωροταξικό για τις ΑΠΕ εγκρίθηκε το 2008 ενώ θα έπρεπε ήδη από το 2018 να έχει αναθεωρηθεί. Το νέο χωροταξικό θέτει νέους κανόνες, πιο αυστηρούς σε ένα όμως ήδη διαμορφωμένο τοπίο καθώς ήδη η χώρα μας καταναλώνει περισσότερο από το 50% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ΑΠΕ. Ο κεντρικός σχεδιασμός της πολιτείας είναι η άμεση προώθηση των ΑΠΕ με κύριο κριτήριο την χωρική αναφορά του ενεργειακού πόρου.

Τίθενται αρκετές απαγορεύσεις ειδικά σε προστατευόμενες περιοχές, αλλά αρκετοί νέοι περιορισμοί που τίθενται, δεν αφορούν τον Δήμο μας όπως για παράδειγμα περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των χιλίων διακοσίων μέτρων (1.200 μ.), περιοχές που κατατάσσονται στην κατηγορία υψηλής τουριστικής ανάπτυξης σύμφωνα με  ΕΧΠ Τουρισμού, περιοχές άνευ δρόμων κ.α. και βέβαια σε καμία περίπτωση δεν εμποδίζουν την περαιτέρω εγκατάσταση ΑΠΕ.

Ειδικά για τις Περιοχές ΖΕΠ Natura, υπάρχει απαγόρευση εκτός εάν συσσωρευτικά επιτρέπεται από την ειδική περιβαλλοντική μελέτη και η ταχύτητα του ανέμου είναι μεγαλύτερη από 7,5 m/sec το οποίο όπως φαίνεται από τους χάρτες της ΡΑΕ ο Δήμος μας το πληροί. Αλήθεια δεν κινδυνεύει η βιοποικιλότητα εάν η ταχύτητα του ανέμου είναι μεγαλύτερη από 7,5 m/sec; Για ποιο λόγο έχει μπει αυτός ο όρος; Το ΥΠΕΝ έχει αναθέσει την εκπόνηση 23 Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) και αντίστοιχων Σχεδίων Διαχείρισης (ΣΔ) για τις 446 περιοχές του δικτύου Natura 2000 της χώρας μοιρασμένων σε 11 ομάδες περιοχών. Από αυτές, οι εγκεκριμένες μελέτες είναι 13 ενώ εκκρεμεί η έγκριση σε άλλες 10, ανάμεσά τους και η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη για τις περιοχές Natura 2000 των Περιφερειακών Ενοτήτων Βοιωτίας και Εύβοιας. Τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση το φθινόπωρο του 2022 από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) αλλά δεν έχει ψηφιστεί το ΠΔ ακόμα.

Εισάγεται νέος τρόπος υπολογισμού Ισοδύναμης Ανεμογεννήτριας. Σύμφωνα με τα όσα ορίζονται στο προηγούμενο (2008) και το νέο υπό έγκριση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ, ο τρόπος υπολογισμού της ισοδύναμης ανεμογεννήτριας και της έκτασης που αυτή «καταλαμβάνει» για τον έλεγχο της φέρουσας ικανότητας έχει αλλάξει ριζικά. Η «Τυπική Ανεμογεννήτρια», που αποτελεί τη μονάδα μέτρησης για την πυκνότητα των έργων, αλλάζει ριζικά από 85 μέτρα σε 150 μέτρα. Ο υπολογισμός του αριθμού των ισοδύναμων τυπικών ανεμογεννητριών (Νισ) ενός έργου δεν προκύπτει πλέον από την απλή αναλογία των διαμέτρων, αλλά από την αναλογία των εκτάσεων που καταλαμβάνουν. <u>Δεν αλλάζει όμως τίποτα απολύτως στον πραγματικό αριθμό Ανεμογεννητριών που μπορούν να εγκατασταθούν. Τα μέγιστα ποσοστά αιολικής πυκνότητας παραμένουν ακριβώς ίδια με το προηγούμενο χωροταξικό.</u>

Το κύριο κριτήριο χωροθέτησης για τα αιολικά είναι η ταχύτητα του ανέμου. Δεν λαμβάνεται υπόψη ότι κάποιες περιοχές όπως η Κεντρική και Νότια Εύβοια φέρουν ήδη πάρα πολλές ανεμογεννήτριες στην περιοχή τους. Ο Δήμος μας διαθέτει περισσότερες από 155 Ανεμογεννήτριες εγκατεστημένης ισχύος 181 MW, παράγοντας το 5% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ έχοντας κάλυψη Εθνικού εδάφους μόλις 0,6% της συνολικής έκτασης της Ελλάδας.

Οι μεταβατικές διατάξεις επιτρέπουν πολλές περιπτώσεις αιτήσεων ΑΠΕ να αξιολογηθούν με το παλιό, ήδη ξεπερασμένο χωροταξικό. Μελλοντικές επενδύσεις που διαθέτουν Απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ή ΠΠΔ ή βεβαίωση απαλλαγής από περιβαλλοντική αδειοδότηση) θεωρούνται υφιστάμενες. Επενδύσεις που έχουν υποβάλλει φάκελο ΜΠΕ στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας έως 20 Μαΐου 2026 συνεχίζουν να αξιολογούνται κατά τη διαδικασία έγκρισης ή μη της ΜΠΕ και έκδοσης ΑΕΠΟ, σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν με το παλιό χωροταξικό.

Σύμφωνα με τα παραπάνω :

1. <u>Ο περιορισμός του υψομέτρου για την εγκατάσταση αιολικών να αλλάξει</u> από 1.200μ, σε 800 μ.
2. <u>Να εγκριθεί η ΕΠΜ για τις περιοχές Natura 2000 των Περιφερειακών Ενοτήτων Βοιωτίας και Εύβοιας και να απαλειφθεί η πρόβλεψη για κατά παρέκκλιση εγκατάσταση ΑΠΕ σε περιοχές ΖΕΠ </u><u>Natura</u> για ταχύτητα του ανέμου μεγαλύτερη από 7,5 m/sec.
3. <u>Να γίνουν αλλαγές στις μεταβατικές Διατάξεις. Δεν μπορεί σε καμία περίπτωση μελλοντική επένδυση ΑΠΕ επειδή διαθέτει Απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων ή ΠΠΔ ή βεβαίωση απαλλαγής από περιβαλλοντική αδειοδότηση να θεωρείται υφιστάμενη</u> και να εξετάζεται με το προηγούμενο χωροταξικό. Πόσο μάλλον δε με ένα έλεγχο απλά τυπικής πληρότητας φακέλου για περιβαλλοντική αδειοδότηση.
4. Στον Δήμο Κύμης Αλιβερίου δεν ακολουθείται η αρχή της αναλογικότητας. Δεν είναι δίκαιο στο 0,6% της Εθνικής έκτασης της Χώρας να παράγεται το 5% της συνολικής παραγόμενης ενέργειας. Πρέπει να σταματήσει η ανεξέλεγκτη εγκατάσταση ανεμογεννητριών χωρίς μάλιστα την σύμφωνη γνώμη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των πολιτών της. <u>Καμία άλλη Ανεμογεννήτρια είτε χερσαία είτε υπεράκτια στον Δήμο μας. Όχι άλλες ΑΠΕ</u> (χερσαία ή πλωτά φωτοβολταϊκά, εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας κ.α.) σε ένα Δήμο ο οποίος δέχεται πολλές πιέσεις και έχει συγκρούσεις με άλλες χρήσεις σύμφωνα με το υπό εκπόνηση ΤΠΣ (Τουρισμός, Αναψυχή, Αλιεία, ανάπτυξη πρωτογενούς τομέα κ.α.),
5. Τα υπάρχοντα ανταποδοτικά δεν καλύπτουν έστω εν μέρει την όχληση που προκαλείται από υφιστάμενες εγκαταστάσεις αιολικών. Τα ανταποδοτικά θα πρέπει επίσης να επεκταθούν σε όλες τις μορφές ΑΠΕ και στις εγκαταστάσεις αποθήκευσης. <u>Δήμοι που συνεισφέρουν τόσο μεγάλο ποσοστό παραγωγής ενέργειας (Εγκατεστημένη ισχύς > 150 </u><u>MW) στην γεωγραφική περιοχή τους θα πρέπει αυτοδίκαια να έχουν Δωρεάν Ρεύμα</u> περιλαμβάνοντας και τα αντλιοστάσια της εταιρείας Ύδρευσης.
6. <u>Να διπλασιαστούν τα ανταποδοτικά στους πολίτες μέσω των λογαριασμών ρεύματος και να αφορούν όλη την επικράτεια του Δήμου</u>.
7. <u>Να υπάρξει απαλλαγή του τέλους ΑΠΕ , ΕΤΜΕΑΡ που πληρώνουν οι καταναλωτές</u> όταν υπάρχουν εγκατεστημένες εταιρείες ΑΠΕ η υπάρχει διέλευση δικτύων.

 

[ΙΩΑΝΝΑ ΡΕΤΣΑ]

ΣΧΟΛΙΟ ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΑΠΕ και την ΣΜΠΕ

Η προστασία του κλίματος δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος της βιοποικιλότητας, των φυσικών οικοσυστημάτων, των ορεινών τοπίων και των υδάτινων πόρων της χώρας.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τη μεγαλύτερη οικολογική αξία ανά μονάδα έκτασης. Η προστασία αυτής της φυσικής κληρονομιάς αποτελεί συνταγματική υποχρέωση του κράτους (α 24) και δεν μπορεί να υποχωρεί έναντι της επιτάχυνσης των επενδύσεων.

Το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο παρουσιάζει βελτιώσεις σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο του 2008, ωστόσο εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες ως προς τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής προστασίας και της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων.

Ειδικότερα:

1. Απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης της ήδη συντελεσμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης

Το σχέδιο αντιμετωπίζει τον εθνικό χώρο ως διαθέσιμο για νέα ανάπτυξη ΑΠΕ χωρίς να προηγείται ολοκληρωμένη αποτίμηση:

• των ήδη εγκατεστημένων έργων,
• των αδειοδοτημένων έργων,
• των υπό αδειοδότηση έργων,
• των σωρευτικών επιπτώσεων ανά ορεινό όγκο και οικοσύστημα.

Η περιβαλλοντική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται αγνοώντας την πραγματική κατάσταση της χώρας.

Πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω ανάπτυξη θα έπρεπε να έχει προηγηθεί εθνική αξιολόγηση κορεσμού οικοσυστημάτων και τοπίων.

2. Ανεπαρκής εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης

Το σχέδιο βασίζεται κυρίως σε αξιολόγηση κατά περίπτωση μέσω περιβαλλοντικών μελετών, των γνωστών και αμφιβόλου αξίας ΜΠΕ και ΕΟΑ.

Η διεθνής εμπειρία όμως έχει δείξει ότι η διαχείριση κατά περίπτωση δεν επαρκεί για την προστασία ειδών και οικοτόπων όταν οι πιέσεις είναι εκτεταμένες και σωρευτικές.

Απαιτείται:

• σαφής προληπτικός αποκλεισμός ιδιαίτερα ευαίσθητων οικοσυστημάτων,
• αποκλεισμός κρίσιμων περιοχών αναπαραγωγής και μετακίνησης ειδών,
• δημιουργία εκτεταμένων ζωνών μηδενικής χωροθέτησης.

Η αρχή της προφύλαξης επιβάλλει ότι όταν υπάρχει επιστημονική αβεβαιότητα, η προστασία προηγείται της ανάπτυξης.

3. Ελλιπής προστασία ορεινών οικοσυστημάτων

Τα ελληνικά βουνά αποτελούν τα σημαντικότερα καταφύγια βιοποικιλότητας της χώρας.

Η διάνοιξη οδικού δικτύου, οι εκσκαφές, οι επιχωματώσεις, οι βάσεις ανεμογεννητριών και τα συνοδά έργα έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικό κατακερματισμό οικοτόπων σε πολλές περιοχές.

Το προτεινόμενο πλαίσιο δεν παρέχει επαρκή προστασία:

• των αλπικών και υποαλπικών οικοσυστημάτων,
• των κορυφογραμμών,
• των περιοχών μεγάλης φυσικότητας,
• των αδιατάρακτων ορεινών τοπίων, περιοχών ΠΑΔ κλπ.

Το όριο των 1200 μέτρων έχει τεθεί πολύ ψηλά για ουσιαστική προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων της χώρας. Θα έπρεπε πολύ χαμηλότερα να τεθεί και να λαμβάνει υπόψη και τις ιδιαιτερότητες κάθε ορεινού συγκροτήματος.

Προτείνεται η καθιέρωση αυστηρότερων υψομετρικών και οικολογικών κριτηρίων αποκλεισμού.

Ειδικότερα για την Εύβοια ζητείται η εφαρμογή του αναθεωρημένου Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας (ΦΕΚ 299/ΑΑΠ/14-12-2018) σύμφωνα με το οποίο στον νησιωτικό ορεινό χώρο (Εύβοια και Σκύρο ) δεν θα τοποθετούνται ανεμογεννήτριες άνω των 600 μ., γιατί ο ορεινός χώρος θεωρείται χώρος φυσικού αποθέματος.

4. Υποτίμηση των σωρευτικών επιπτώσεων

Η σημαντικότερη περιβαλλοντική επίπτωση των ΑΠΕ στην Ελλάδα δεν προέρχεται πλέον από μεμονωμένα έργα αλλά από τη συγκέντρωση πολλών έργων στην ίδια γεωγραφική ενότητα.

Η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων παραμένει αποσπασματική.

Απαιτείται:

• υποχρεωτική αξιολόγηση σε επίπεδο ορεινού όγκου,
• αξιολόγηση σε επίπεδο λεκάνης απορροής,
• αξιολόγηση σε επίπεδο οικολογικού διαδρόμου,
• καθορισμός ανώτατων ορίων εγκατάστασης.

5. Δεν αντιμετωπίζεται η Εύβοια ως περιοχή περιβαλλοντά κορεσμένη από ΑΠΕ και ιδίως ΑΣΠΗΕ

Η Εύβοια αποτελεί ήδη μία από τις πλέον επιβαρυμένες περιοχές της χώρας από εγκαταστάσεις ΑΠΕ. Η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει επαρκώς γιατί μία περιοχή με τόσο υψηλή συγκέντρωση υφιστάμενων, αδειοδοτημένων και υπό αδειοδότηση έργων δεν αντιμετωπίζεται ως περιοχή ειδικής περιβαλλοντικής διαχείρισης και περιορισμού νέων παρεμβάσεων.

Η απουσία ειδικών προβλέψεων για περιοχές με υψηλό βαθμό κορεσμού έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές της πρόληψης και της φέρουσας ικανότητας.

6. Προβληματική αντιμετώπιση των περιοχών Natura 2000

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι η ύπαρξη περιβαλλοντικών όρων δεν αρκεί για τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας προστατευόμενων περιοχών.

Το δίκτυο Natura 2000 δεν θεσπίστηκε για να λειτουργεί ως χώρος προτεραιότητας ενεργειακών επενδύσεων αλλά ως βασικός μηχανισμός διατήρησης της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας.

Πρέπει να υιοθετηθεί αυστηρότερο και ουσιαστικότερο καθεστώς προστασίας στις περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας.

Οι περιοχές Natura της Εύβοιας πρέπει να προστατευθούν απολύτως, γιατί το νησί της Εύβοιας είναι ο πιο επιβαρυμένος από ΑΠΕ νομός-Περιφερειακή Ενότητα της Ελλάδας.

Οι περιοχές Natura του νησιού που κυρίως απειλούνται από ΑΠΕ είναι οι ακόλουθες:

• Όρος Όχη – Κάμπος Καρύστου – Ακρωτήριο Καφηρέας (GR2420001)
• Δίρφυς – Δάσος Στενής – Δέλφι (GR2420002)
• Λίμνη Δύστου (GR2420008)
• Όρος Κανδήλι (GR2420010)
• Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420011)
• Όρος Όχη, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420012)
• Ποταμός Μανικιάτης (GR2420017)
• Θαλάσσια ζώνη Ανατολικής Εύβοιας από Άκρα Οκτωνιάς έως Ζάρακες (GR2420015)
• Θαλάσσια περιοχή Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου (GR2420016)
• Παράκτια θαλάσσια ζώνη Καφηρέα (τμήμα του GR2420001)

7. Απουσία μηχανισμού οικολογικής αποκατάστασης

Το σχέδιο επικεντρώνεται στην εγκατάσταση νέων έργων αλλά δεν προβλέπει ουσιαστικούς μηχανισμούς:

• αποκατάστασης τοπίου,
• αποκατάστασης οδικών διανοίξεων,
• αποξήλωσης παλαιών εγκαταστάσεων,
• επαναφοράς οικοτόπων μετά το τέλος ζωής των έργων.

Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» πρέπει να εφαρμόζεται και στις ενεργειακές υποδομές.

8. Παραγνώριση τη αντιδράσεων των περιβαλλοντικών φορέων και των τοπικών κοινωνιών

Η ένταση των αντιδράσεων σε πολλές περιοχές της χώρας καταδεικνύει ότι η κοινωνική αποδοχή δεν εξασφαλίζεται μέσω της επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων αλλά μέσω της ουσιαστικής προστασίας του τόπου.

Η απώλεια εμπιστοσύνης των τοπικών κοινωνιών συνδέεται άμεσα με την αίσθηση ότι η περιβαλλοντική προστασία υποχωρεί έναντι της επενδυτικής διευκόλυνσης.

9. Υποβάθμιση του πολιτιστικού τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς

Η ΣΜΠΕ και το νέο Χωροταξικό αντιμετωπίζουν ανεπαρκώς τη σχέση μεταξύ ενεργειακών υποδομών και πολιτιστικού τοπίου.

Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τα ίδια τα μνημεία αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτά εντάσσονται.

Η εγκατάσταση εκτεταμένων βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών σε περιοχές ιστορικού, αρχαιολογικού και παραδοσιακού χαρακτήρα αλλοιώνει την ταυτότητα των τόπων και υποβαθμίζει μη αναστρέψιμα το πολιτιστικό χαρακτήρα τους.

10. Μονόπλευρη αντιμετώπιση της οικονομικής διάστασης

Η ΣΜΠΕ δεν αξιολογεί επαρκώς τις επιπτώσεις των μεγάλων συγκεντρώσεων έργων ΑΠΕ στις υφιστάμενες οικονομικές δραστηριότητες των περιοχών υποδοχής, όπως ο τουρισμός, η αγροτική παραγωγή, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και οι δραστηριότητες που συνδέονται με την τοπική ταυτότητα και το φυσικό τοπίο.

Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει ισόρροπη στάθμιση όλων των παραγωγικών λειτουργιών και όχι μονοδιάστατη προτεραιοτητα της ενεργειακής χρήσης.

11. Ανεπαρκής αντιμετώπιση των επιπτώσεων των φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης κλίμακας

Η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στις επιπτώσεις των αιολικών εγκαταστάσεων, ωστόσο το νέο Χωροταξικό δεν αξιολογεί επαρκώς τις περιβαλλοντικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της ταχείας εξάπλωσης φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης κλίμακας.

Η εκτεταμένη κάλυψη γης από φωτοβολταϊκά πάρκα προκαλεί:

• απώλεια γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας,
• υποβάθμιση παραδοσιακών αγροτικών τοπίων,
• περιορισμό της διαθέσιμης γης για πρωτογενή παραγωγή,
• κατακερματισμό οικοτόπων και φυσικών διαδρόμων μετακίνησης ειδών,
• σωρευτικές αλλοιώσεις του τοπίου μεγάλης κλίμακας.

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε γόνιμες γεωργικές εκτάσεις και σε περιοχές που αποτελούν βασικό πόρο για την αγροτική οικονομία και την επισιτιστική ασφάλεια.

Η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει επαρκώς ότι έχουν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να δοθεί προτεραιότητα:

• σε στέγες και κτιριακές εγκαταστάσεις,
• σε ανενεργούς βιομηχανικούς χώρους,
• σε εγκαταλελειμμένα λατομεία,
• σε υποβαθμισμένες εκτάσεις,

πριν από τη δέσμευση παραγωγικής γης και φυσικών οικοσυστημάτων.

Η αρχή της ορθολογικής χρήσης των φυσικών πόρων επιβάλλει η ενεργειακή μετάβαση να μην οδηγεί σε υποκατάσταση της γεωργικής γης και των φυσικών εκτάσεων από εκτεταμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας.

12. Ανεπαρκής προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων από τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ)

Η ΣΜΠΕ υποτιμά τις σωρευτικές επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η ανάπτυξη Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων σε ποτάμια και ορεινά υδατορέματα. Η διεθνής επιστημονική εμπειρία έχει δείξει ότι ακόμη και έργα μικρής ισχύος μπορούν να επιφέρουν σημαντικές επιπτώσεις:

• στη φυσική ροή των υδάτων,

• στη συνέχεια των ποτάμιων οικοσυστημάτων,

• στη μεταφορά φερτών υλών,

• στη λειτουργία των υγροτοπικών οικοσυστημάτων,

• στη διατήρηση της ιχθυοπανίδας και άλλων υδρόβιων ειδών.

Η κατασκευή πολλών ΜΥΗΕ στην ίδια λεκάνη απορροής μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση της οικολογικής κατάστασης των υδάτινων σωμάτων, ακόμη και όταν οι επιπτώσεις κάθε έργου αξιολογούνται μεμονωμένα ως περιορισμένες.

Το νέο Χωροταξικό οφείλει να προβλέπει:

• αυστηρότερη προστασία ποταμών και ρεμάτων υψηλής οικολογικής αξίας,
• αποκλεισμό έργων σε περιοχές Natura 2000 και σε κρίσιμους οικολογικούς διαδρόμους,
• αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων σε επίπεδο λεκάνης απορροής,
• πλήρη συμμόρφωση με τους στόχους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα ύδατα.

Η προστασία των ελεύθερα ρεόντων ποταμών και των φυσικών υδατορεμάτων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της οικολογικής ισορροπίας των ορεινών οικοσυστημάτων και επιδίωξη και της ΕΕ.

Για την Εύβοια το θέμα είναι ιδιαιτέρως κρίσιμο όταν απειλούνται τόσο κρίσιμα νησιωτικά ποτάμια οικοσυστήματα (και περιοχές Natura) όπως ο Μανικιάτης, μικροί νησιωτικοί υγρότοποι κλπ.

13. Τελική Παρατήρηση: Υπονόμευση του νέου πλαισίου μέσω των μεταβατικών διατάξεων

Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι τα αδειοδοτημένα έργα ΑΠΕ μπορούν να προχωρήσουν με τις παλαιές ρυθμίσεις και καμία επ΄ αυτών επίδραση δεν θα έχει το νέο Χωροταξικό.

Υπάρχει η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία μεγάλος αριθμός ήδη αδειοδοτημένων ή ώριμων προς αδειοδότηση έργων εξακολουθεί να διέπεται από το προηγούμενο καθεστώς χωροθέτησης. Η επιλογή αυτή μειώνει ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα του νέου Χωροταξικού Πλαισίου, στις όποιες καλές προβλέψεις του. Ενώ το νέο πλαίσιο αναγνωρίζει την ανάγκη αυξημένης προστασίας συγκεκριμένων οικοσυστημάτων, δεν είναι λογικό τα έργα που δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί να εξαιρούνται πλήρως από τις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Για τα έργα που δεν έχουν ξεκινήσει κατασκευαστικές εργασίες πρέπει να προβλεφθεί επανέλεγχος συμβατότητας με τα νέα δεδομένα προστασίας της βιοποικιλότητας, της φέρουσας ικανότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων.

Συμπέρασμα

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αναγνωρίζει θεωρητικά τη σημασία της βιοποικιλότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων. Ωστόσο, οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί προστασίας παραμένουν ανεπαρκείς για να αντιμετωπίσουν την ήδη εκτεταμένη περιβαλλοντική πίεση που έχει δημιουργηθεί από την ταχεία ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε πολλές περιοχές της χώρας. Και ενώ αναγνωρίζει προβλήματα του παλιού ΕΠΧ/ΑΠΕ (χωροταξικού), ταυτοχρόνως όμως επιτρέπει σε μεγάλο μέρος των ήδη αδειοδοτημένων έργων να υλοποιηθούν με τους παλιούς κανόνες, περιορίζοντας δραστικά το πραγματικό περιβαλλοντικό όφελος της αναθεώρησης

Η ουσιαστική αναθεώρηση του σχεδίου θα πρέπει να στηριχθεί στις αρχές:

• πρόληψης και προφύλαξης,
• διατήρησης της βιοποικιλότητας,
• προστασίας ορεινών οικοσυστημάτων,
• περιορισμού των σωρευτικών επιπτώσεων,
• σεβασμού της φέρουσας ικανότητας του χώρου,
• αποκατάστασης των ήδη επιβαρυμένων περιοχών.

Αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι λόγια για ενεργειακή μετάβαση και μεγαλεπήβολα Σχέδια για το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η πραγματική προστασία του Ελληνικού Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και της ζωής των τοπικών κοινωνιών, από την ενεργειακή μονοκρατορία και την εκβιομηχάνιση των βουνών, πεδιάδων και θαλασσών της χώρας.
<div></div>

[ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΠΑΤΡΑΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΑ ΑΙΟΛΙΚΑ]

επιπροσθέτως συμφωνουμε με τις θεσεις τις Αλκυον οπως αυτες παρουσιαζονται παρακάτω

ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ – ΘΕΣΕΙΣ ΤΗΣ ΑΛΚΥΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ Α.Π.Ε.
ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ ΤΟΥΣ
Σήμερα, όλοι μας έχουμε τις γνώσεις και την εμπειρία ανάπτυξης των ΑΠΕ και τον
αντικατοπτρισμό τους στην οικονομία και την βιωσιμότητα των οικοσυστημάτων στην
χώρα μας.
Τους κινδύνους που ελλοχεύουν από την μονομερή ανάπτυξη των μορφών ενέργειας
απορρίπτοντας αυτές που στηρίζονται και στις υπόλοιπες πλουτοπαραγωγικές πηγές του
κράτους μας ( Λιγνίτης κλπ ) .
Οι ΑΠΕ ως νέα μορφή ενέργειας αντί να διαχυθεί η παραγωγή της σε όλη την κοινωνία
των ΠΟΛΙΤΩΝ- να γίνουν παραγωγοί και καταναλωτές οι ΠΟΛΙΤΕΣ – με τους νόμους
των κυβερνήσεων των τελευταίων 20 ετών έγινε αντικείμενο επενδυτικό μόνο για
μια ολιγαρχία οικονομικών παραγόντων στο εσωτερικό και πολυεθνικών εταιρειών.
Αντί η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ να συμβάλει καθοριστικά στην ανταγωνιστικό
τητα του πρωτογενή και δευτερογενή τομέα της οικονομίας μας, έγινε η θηλιά που πνίγει
κάθε παραγωγική δραστηριότητα στην Ελλάδα.
Τα νοικοκυριά δεινοπαθούν να ανταπεξέλθουν στο κόστος της ενέργειας όπως
τιμολογείται από τα ντόπια ολιγοπώλια και πολυεθνικές.
Και γεννάται το ερώτημα. Η ενέργεια στην Ελλάδα ως κοινωνικό αγαθό γιατί έχει γίνει ο
δυνάστης της κοινωνίας;
Πως έχει συμβάλλει ο χωροταξικός σχεδιασμός των ΑΠΕ σε αυτό;
Αν συνεχίσουμε να επενδύουμε σ΄αυτές με τις ίδιες πολιτικές και με μερικά
¨φτιασιδώματα που βγάζουν μάτι ¨ τα επόμενα χρόνια, θα καταστρέψουμε για πάντα ότι
αποτελεί την ραχοκοκαλιά αυτού του έθνους. Την φυσική και πολιτιστική κληρονομιά
του. Δηλαδή όλα αυτά που μας επέτρεψαν να έχουμε ιστορία σε βάθος πολλών χιλιάδων
ετών. Δεν είναι πολύ οι ΛΑΟΙ που έχουν καταφέρει να επιβιώσουν σε τόσο μεγάλο βάθος
της ανθρώπινης ιστορίας.
Εμείς θα επιτρέψουμε σε μια σύγχρονη ολιγαρχία οικονομικών παραγόντων να
υπονομεύουν το μέλλον μας;

ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ – ΑΙΤΟΥΜΑΣΤΕ
– Την άμεση αναστολή κάθε δραστηριότητας σχετικά με την κατασκευή και αδειοδότηση
ΑΠΕ βιομηχανικής κλίμακας. Κυρίως αιολικά και φωτοβολταϊκά .
Η πρόταση του ΥΠΕΝ στο νομοσχέδιο για εξαίρεση από την αδειοδότηση με βάσει το νέο
προτεινόμενο χωροταξικό των μελετών που έχουν ¨ φάκελο πλήρη ¨ στερείται κάθε
επιστημονικής βάσης και αποδέχεται σκοπιμότητες εξυπηρέτησης δια της πλαγίας οδού
αυτών των ολίγων και χειμαζόντων με την διοίκηση του κράτους των γνωστών οικονομικών
παραγόντων.
– Προτείνουμε – ζητάμε ο νέος χωροταξικός σχεδιασμός για τις ΑΠΕ να ισχύει για όλες τις
μελέτες επενδύσεων ανεξάρτητα σε ποιο βαθμό ωρίμανσης βρίσκονται. Το νέο χωροταξικό
των ΑΠΕ να ισχύει για όσες επιχειρήσεις που δεν έχουν λάβει ΑΕΠΟ ως 20/5/2026.
Ημέρα κατάθεσής του σε δημόσια διαβούλευση.
– Οι κορυφογραμμές γύρωθεν του Κορινθιακού Κόλπου έχουν γεμίσει αιολικά τεραστίων
γεωγραφικά και παραγωγικά διαστάσεων. Η καταστροφή είναι ολική. Μια απέραντη εκτατικά
ανεπτυγμένη βιομηχανία με τραγικές συνέπειες στα οικοσυστήματα .
Δεν λαμβάνονται καθόλου υπόψιν στον σχεδιασμό και την κατασκευή τους οι θετικές
πρακτικές άλλων Ευρωπαϊκών χωρών.
Η χώρα μας παράγει ενέργεια από ΑΠΕ πολύ περισσότερο από τις ανάγκες της οικονομίας.
Εχει περάσει κατά πολύ τις διεθνείς δεσμεύσεις μας στην ενεργειακό μίγμα.
Υπάρχει ένα απόθεμα χρημάτων από το Ταμείο Ανάκαμψης της Ε.Ε. διόλου ευκαταφρόνητο
για τα επόμενα χρόνια για επενδύσεις σε ΑΠΕ.
Ζητάμε το 50% των κονδυλίων της Ε.Ε. που δικαιούται ακόμη η Ελλάδα για ΑΠΕ, με
κατάθεση υπομνήματος της Ελληνικής Κυβέρνησης, να γίνει μεταφορά τους στον πρωτογενή
και δευτερογενή τομέα της οικονομίας μας.
Υπάρχει η ανάγκη σήμερα κιόλας να καλυφθούν οι ανάγκες των πολιτών με διατροφή από
εγχώριας παραγωγής προϊόντα τόσο γεωργικά και κτηνοτροφικά όσο και μεταποίησης αυτών.
Οι λαοί που δεν παράγουν προϊόντα γεωργίας, κτηνοτροφίας και βιομηχανίας είναι
καταδικασμένοι να χαθούν από την ανθρώπινη ιστορία.
i) Σε πρώτη προτεραιότητα να προωθηθεί η εγκατάσταση Φ/Β σε οικιακό επίπεδο, σε όλη
την επικράτεια (στέγες, ταράτσες κ.λπ.), όπου δεν επηρεάζεται πιθανή προστατευόμενη
αρχιτεκτονική της περιοχής. Ομοίως και σε κάθε άλλη δομημένη επιφάνεια εργοστάσια,
σχολεία, Δημόσιες υπηρεσίες, κλπ ). Επίσης σε αγροτικές περιοχές που έχουν εγκαταλειφτεί
λόγω μη γονιμότητας του εδάφους. Αφορά την πρώτη επίσημη Ελληνική Εθνική πολιτική για
τις ΑΠΕ στην Ελλάδα. Ξεκίνησε επίσημα το 2007 με πρωτόγνωρα μεγάλη διαφημιστική
εκστρατεία σε κάθε ΜΜΕ. Τα αρχικά προσφερόμενα μεγέθη, με κίνητρα όμοια με αυτά που
δίνονται σήμερα στις πολυεθνικές για τα γιγάντια αιολικά πάρκα και φωτοβολταϊκά ,
υπερκαλύφτηκε από το ενδιαφέρον των πολιτών αλλά χωρίς καμία επίσημη δικαιολογία η
διαδικασία πάγωσε και εγκαταλείφτηκε για να επανέλθει η Ελληνική Κυβέρνηση μετά από
λίγα χρόνια με την «πολιτική» που ισχύει σήμερα.
Θα έχουμε λειτουργία πολλών επιχειρήσεων τόσο στο στάδιο της εγκατάστασης όσο και
στις επισκευές – συντηρήσεις- επεκτάσεις αυτών. Θα απασχολούνται χιλιάδες εργαζόμενοι.
ii) Σε δεύτερη προτεραιότητα να καθοριστούν οι όροι και προϋποθέσεις και να προωθηθεί
η εγκατάσταση και μικρών ανεμογεννητριών οικιακής κλίμακας επίσης στις δομημένες
περιοχές.
iii) Σε τρίτη προτεραιότητα να τεθούν οι μικρές αιολικές μονάδες εκτός πόλεων στις
μεγάλες γεωργικές περιοχές (όπου έχει ήδη τροποποιηθεί η γη και το οικοσύστημα από την
αρχική φυσική μορφή του) με την προϋπόθεση ότι οι μονάδες αυτές δεν θα υποβαθμίζουν το
τοπίο των κομβικών περιοχών και των μεταξύ τους αξόνων μεταφοράς, στις τουριστικές και εν
δυνάμει τουριστικές περιοχές οποιασδήποτε μορφής τουρισμού. Να εφαρμοστούν οι διεθνών
προβλεπόμενοι όροι για ΑΠΕ σε τουριστικές περιοχές.
Με την πιο πάνω κατεύθυνση, ο κάθε πολίτης θα μπορεί να λειτουργήσει ως καταναλωτής και
παραγωγός ταυτόχρονα, πουλώντας το πλεόνασμα της παραγωγής στο Εθνικό δίκτυο.
Με την επιλογή αυτή ενδεικτικά:

α) Αποφεύγονται οι περισσότερες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον από την αλλοίωση
του μαγνητικού πεδίου, τους υπόηχους κλπ και οι επιπτώσεις τους στην πανίδα –χλωρίδα, τα
μεταναστευτικά ρεύματα κ.λπ.. Αυτά έχουν ήδη προκληθεί και αποτελούν πραγματικότητα
στο αστικό περιβάλλον.
β) Βελτιώνεται η ενεργειακή απόδοση ως ΑΠΕ αφού μηδενίζονται οι απώλειες ενέργειας
λόγω μεταφοράς σε μακρινές περιοχές όταν υπάρχει υπερπαραγωγή.
γ) Στηρίζεται οικονομικά απευθείας ο Έλληνας πολίτης.
δ) Τα επιχειρηματικά οικονομικά κέρδη θα αφορούν μικρομεσαία Ελληνικά νοικοκυριά,
δηλαδή παραμένουν και διατίθενται εξολοκλήρου εντός της Ελληνικής οικονομίας με
πολλαπλασιαστικές επιπτώσεις στο ΑΕΠ, σε αντίθεση με σήμερα που αφορούν στην τάξη του
90% τα μερίδια των πολυεθνικών που φεύγουν από την χώρα μας στο εξωτερικό, με όλες τις
αρνητικές για την εθνική οικονομία συνέπειες.
– Τέλος οι επενδύσεις σε ΒΑΠΕ. Εγκατάσταση μόνο μικρές μονάδες αιολικής ενέργειας ως
10MW και φωτοβολταϊκά ως 30MW.
Αιολικά ως υψόμετρο 800 μέτρων.
Φωτοβολταϊκά πέρα από τους δομημένους χώρους μόνο σε απαξιωμένη παραγωγικά γη.
Πλωτά αιολικά με την μέγιστη δυναμικότητα ως προηγουμένως αναφέρθηκε και μόνο σε
ανοικτή θάλασσα. Η Γαλλία εγκατέστησε το πρώτο πιλοτικό πλωτό αιολικό πάρκο ανοικτά
της Μασσαλίας και σε απόσταση 18 μιλίων από τις ακτές της.
Μικρά υδροηλεκτρικά. Σε όλες τις περιοχές του Κορινθιακού Κόλπου που λειτουργούν
τέτοιες μονάδες δεν υπάρχει σε ροή οικολογική παροχή στη ζώνη εκτροπής των υδάτων.
Δηλαδή από την υδρομάστευση ως την μονάδα παραγωγής ενέργειας. Οι συνέπειες είναι ήδη
τραγικές για τα οικοσυστήματα αυτών των περιοχών. Εξαφάνιση πολλών ειδών πανίδας και
χλωρίδας και δραστική μείωση των υπόγειων υδροφορέων.
Αλλαγή χωροταξίας σε αυτά. Υδροηλεκτρικά μόνο για δυναμικότητες άνω των 10MW στα
πλαίσια του περιφερειακού σχεδιασμού. Μήκος εκτροπής των υδάτων όχι πάνω από 1ΚΜ.
Το συνολικό μήκος της εκτροπής των υδάτων ανά ποτάμιο σύστημα, για παραγωγή ενέργειας,
δεν θα ξεπερνά το 15% του συνολικού μήκους του ποταμού.
Απαγόρευση λειτουργίας υδροηλεκτρικών σε πεδινές εκτάσεις και στα πρανή αυτών λόγω του
ότι επηρεάζουν άμεσα τους υπόγειους υδροφορείς.
Στο ειδικό χωροταξικό των ΑΠΕ να θέτονται οι γενικές κατευθύνσεις και στα περιφερειακά
χωροταξικά το που και τι θα εγκατασταθεί ανά περιοχή.
Αυτό σημαίνει ότι οι αποφάσεις των περιφερειακών Συμβουλίων να είναι αποφασιστική για
την εγκατάσταση νέων μονάδων.
– Σε κάθε φάκελο νέας επένδυσης ανεξαρτήτων μεγέθους να υπάρχει και ξεχωριστό
κεφάλαιο όπου θα αναφέρονται οι συνθήκες σώρευσης διαφόρων δραστηριοτήτων όπως
βιομηχανική, εξορυκτική, ιχθυοκαλλιέργειες κλπ στην ευρύτερη περιοχή.
Περιοχές αποκλεισμού εγκαταστάσεων ΑΠΕ εκτός αυτών στους δομημένους χώρους.
Βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε προοπτική τουριστικής ανάπτυξης είναι το κατάλληλο
ΤΟΠΙΟ μέσα και γύρω από αυτές τις περιοχές. Εάν το Τοπίο θεωρηθεί «βιομηχανικό» όπως
χαρακτηρίζουν επίσημα όλες οι επιστήμες και η κοινή λογική το τοπίο αιολικών πάρκων, Φ/Β
κλπ μεγάλου μεγέθους, αποκλείεται κάθε μορφής τουριστική ανάπτυξη. Ευνόητο, λοιπόν
είναι ότι, μαζί με την προστασία του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, θα
πρέπει να αποκλειστούν εξαρχής τα αιολικά πάρκα (μηδενικών θέσεων εργασίας) μέσα και
γύρω από περιοχές και σε απόσταση που υποβαθμίζουν το τοπίο, ήτοι:
α) Παραλιακές περιοχές κάθε είδους και θέσης. Στις δυτικές χώρες της Ε.Ε. κάθε
παραλιακό μέτωπο με δυνατότητα τουριστικής ανάπτυξης προστατεύεται αυστηρά ως
πολύτιμος αναπτυξιακός πόρος.
β) Περιοχές όπου το τοπίο προστατεύεται ήδη για άλλους λόγους (φυσικής – πολιτιστικής
κληρονομιάς). Να εφαρμοστούν οι διεθνείς επιστημονικοί κανόνες προστασία τέτοιων
τοπίων.

γ) Περιοχές γύρω από μνημεία παγκόσμιας Πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO. Η
ίδια η UNESCO έχει θεσπίσει όρους και κανόνες για αυτή την προστασία. Να γίνουν
σεβαστές.
4) Ο οριστικός εξαρχής αποκλεισμός εγκατάστασης αιολικών πάρκων και
φωτοβολταϊκών σε όλες τις ζώνες προστασίας των περιοχών NATURA 2000 εξαιτίας των
περιβαλλοντικών επιπτώσεων και διότι η ιδιαιτερότητα αυτών των οικοσυστημάτων μπορεί να
συμβάλει καθοριστικά στην δημιουργία θέσεων εργασίας στην βάση ελεγχόμενης
επισκεψιμότητας στην θέση των μηδενικών θέσεων που προσφέρουν τα αιολικά ή Φ/Β
πάρκα.
10 σημαντικά σημεία στην διαβούλευση του νέου Χωροταξικού των ΑΠΕ

1. Μεταβατικές διατάξεις
Επιτρέπεται η αδειοδότηση με το προγενέστερο Χωροταξικό του 2008, για έργα με
φακέλους ΜΠΕ που είχαν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και είχαν λάβει «τυπική
πληρότητα» έως 20 Μαΐου 2026, ημέρα δημοσιοποίησης και έναρξης διαβούλευσης του
νέου Χωροταξικού.
Η διάταξη αφορά πολύ μεγάλο αριθμό έργων που έχουν αναρτηθεί στο Ηλεκτρονικό
Περιβαλλοντικό Μητρώο (ΗΠΜ) και βρίσκονται σε διαδικασία διαβούλευσης, πολλά από
αυτά στάσιμα για μεγάλο χρονικό διάστημα (χρόνια), με αρνητικές ουσιώδεις
γνωμοδοτήσεις (ΟΦΥΠΕΚΑ, Βιοποικιλότητα, Δασικές Υπηρεσίες, κτλ), για τα οποία η
Διοίκηση δεν έχει εκδώσει αρνητικές ή θετικές αποφάσεις για την περιβαλλοντική τους
αδειοδότηση. Για όλα αυτά θα ισχύουν οι πρότερες διατάξεις !
Αναφορικά με την ασφάλεια δικαίου στην οποία γίνεται επίκληση, κανένα από τα
αναφερόμενα ως εξαιρούμενα έργα δεν είχε ΑΕΠΟ στις 20 Μαΐου 2026, οπότε δεν υπάρχει
κάποια διοικητική πράξη σε ισχύ που ανατρέπεται. Υπάρχει μόνο μια εκκρεμής αδειοδοτική
διαδικασία, η «τυπική πληρότητα» του φακέλου ΜΠΕ και η ανοιχτή διαβούλευση, από την
ποία δεν προκύπτει κανένα κεκτημένο δικαίωμα σε ΑΕΠΟ με τις προγενέστερες διατάξεις.
Η μεταβατική διάταξη θα πρέπει να ισχύσει για τα έργα που είχαν σε ισχύ ΑΕΠΟ κατά την
ημέρα δημοσιοποίησης και έναρξης διαβούλευσης του νέου Χωροταξικού, δηλ. έως
20.5.2026.
2. Μεταβατικές διατάξεις
Επιτρέπεται η εγκατάσταση/κατασκευή νέων έργων που διαθέτουν ΑΕΠΟ, ΠΠΔ ή
απαλλαγή, που είχαν εκδοθεί με το προγενέστερο Χωροταξικό του 2008. Προβλέπεται και
επέκτασή τους σε ποσοστό μεταβολής της επιφάνειας έως 50%.
Για όλα αυτά τα έργα διατηρείται σε ισχύ το παλιό καθεστώς, το οποίο οδήγησε στην
άναρχη εγκατάσταση ΑΠΕ και ειδικά σε προστατευόμενες περιοχές υψηλής
βιοποικιλότητας. Η υποχρέωση της χώρας να θεσπίσει νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, εν
όψει των σοβαρών πλημμελειών του ισχύοντος από το 2008 παλαιού, έχει διαπιστωθεί
επίσημα από το 2014 από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση με την αποστολή στην Ελλάδα
Αιτιολογημένης Γνώμης λόγω μη συμμόρφωσης του Χωροταξικού για τις ΑΠΕ με την
Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για την προστασία των οικοτόπων. Οι μεταβατικές διατάξεις διατηρούν
σε ισχύ τα αδειοδοτημένα έργα σε περιοχές Natura υπό το παλιό καθεστώς, ενώ κρίσιμα
εργαλεία προστασίας, όπως οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ), τα Π.Δ. των
Προστατευόμενων Περιοχών και ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, δεν έχουν ακόμα
ολοκληρωθεί.
Η μεταβατική διάταξη δεν πρέπει να προβλέπει καμία επέκταση σε περιοχές που το νέο
Χωροταξικό απαγορεύει, και κύρια, δεν πρέπει να ισχύσει για τα έργα που βρίσκονται σε
περιοχές Natura και δεν έχουν κατασκευαστεί έως σήμερα. Για τα έργα αυτά πρέπει να
ισχύσει περιβαλλοντικός επανέλεγχος/αδειοδότηση με βάση τα δεδομένα του νέου

Χωροταξικού, των ΕΠΜ και των Π.Δ. των Προστατευόμενων Περιοχών. Η ασφάλεια
δικαίου θα πρέπει να αφορά την προστατευόμενη περιοχή σε αυτή την περίπτωση.
3. Μεταβατικές διατάξεις
Δεν προβλέπεται κάτι ειδικότερο για έργα που έχουν εγκατασταθεί/λειτουργούν, πέραν της
δυνατότητας τροποποίησης, ανανέωσης και επέκτασής τους (σε ποσοστό μεταβολής της
επιφάνειας έως 50%) με το παλιό καθεστώς του προγενέστερου Χωροταξικού του 2008.
Επισημαίνεται επιπλέον ότι η αντικατάσταση παλαιών ανεμογεννητριών (π.χ. ύψους 80-
100μ.) με νέες (ύψους 180-200μ. και άνω), ενώ μεταβάλλει ριζικά την οικολογική όχληση
ενός έργου, δεν αντιμετωπίζεται ως νέο έργο. Αντίθετα, ορίζεται ότι οι νομίμως
λειτουργούσες εγκαταστάσεις διατηρούνται εν ισχύ ανεξαρτήτως των κατευθύνσεων του
νέου χωροταξικού, διαδικασία μέσα από την οποία μπορεί ουσιαστικά να εφαρμοστεί το
repowering χωρίς εφαρμογή των νέων κριτηρίων χωροθέτησης, αποστάσεων και τοπίου.
Πρέπει να προβλεφτεί μεταβατική διάταξη που να εξετάζει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις
στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον από τα υφιστάμενα/λειτουργούντα έργα ΑΠΕ,
που με το νέο Χωροταξικό απαγορεύονται, κύρια αυτά που βρίσκονται σε περιοχές Natura,
και εφόσον οι επιπτώσεις είναι σημαντικές να τίθενται υποχρεωτικά νέοι όροι για την
ελαχιστοποίηση τους, και όπου αυτό δεν είναι δυνατόν να προωθείται κατά προτεραιότητα
η μετεγκατάστασή τους.
4. Επιτρέπονται τα αιολικά εντός περιοχών Natura
(α) Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για τα πουλιά θεσμοθετεί την εξαίρεση για την
εγκατάσταση αιολικών, λόγω σχετικής πρόβλεψης στις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες
(ΕΠΜ) και υψηλού αιολικού δυναμικού (&gt;7,5 m/s).
(β) Στις Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ) για τους οικότοπους και τα είδη (χλωρίδα,
πανίδα) επιτρέπει οριζόντια την εγκατάσταση αιολικών, με μόνη εξαίρεση τους
οικότοπους προτέραιότητας (που αποτελούν ελάχιστο ποσοστό επί της έκτασης των
περιοχών Natura).
Η παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση έχει τρεις αλληλένδετες διαστάσεις, την κλιματική
αλλαγή, την απώλεια βιοποικιλότητας και την ρύπανση. Η αξιολόγηση του νέου
Χωροταξικού επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στη διάσταση της κλιματικής αλλαγής,
ενώ υποβαθμίζει συστηματικά την απώλεια βιοποικιλότητας, τον κατακερματισμό
οικοτόπων, την αλλαγή χρήσεων γης και τη σφράγιση ελεύθερου εδάφους που προκαλούν
οι ίδιες οι εγκαταστάσεις των ΑΠΕ.
Η εγκατάσταση αιολικών πρέπει να απαγορευτεί οριζόντια και χωρίς εξαιρέσεις στις
περιοχές Natura, οι οποίες θεσμοθετήθηκαν για την διαφύλαξη της πολύτιμης
βιοποικιλότητας της χώρας.
5. Οι σταθμοί αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας τεχνολογίας αντλησιοταμίευσης δεν
υπάγονται στις διατάξεις του νέου Χωροταξικού ΑΠΕ.
Η αντλησιοταμίευση εξαιρείται από το νέο Χωροταξικό, αν και τα έργα αυτά αποτελούν
μεγάλης κλίμακας επεμβάσεις που προκαλούν σημαντικές γεωμορφολογικές αλλοιώσεις
σε ευαίσθητα υδάτινα και ορεινά οικοσυστήματα. Δεν τίθενται ζώνες αποκλεισμού, όρια
και συσχέτιση με προστατευόμενες περιοχές φυσικού, πολιτιστικού και ανθρωπογενούς
περιβάλλοντος. Η ανεξέλεγκτη εγκατάστασή τους οδηγεί σε μία «νέα γενιά» άναρχα
αδειοδοτημένων έργων με πολύ σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, χωρίς ειδικά
κριτήρια, όρους και προϋποθέσεις.
Για τα έργα αντλησιοταμίευσης απαιτείται η θέσπιση κανόνων, ζωνών αποκλεισμού και
κριτηρίων, τα οποία θα πρέπει να θεσπιστούν με το παρόν νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ,
που δεν τεκμηριώνει τον λόγο εξαίρεσής τους.
6. Τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ) προωθούνται οριζόντια με τις διατάξεις του
νέου Χωροταξικού ΑΠΕ.

Τα ΜΥΗΕ προκαλούν κατακερματισμό των ποτάμιων οικοσυστημάτων, αλλοιώνουν τη
φυσική ροή των υδάτων, στερεύουν ολόκληρα τμήματα ρεμάτων, καταστρέφουν την
παρόχθια βλάστηση προκαλώντας διαβρώσεις, αλλοιώνουν τα ενδιαιτήματα της
ιχθυοπανίδας και προκαλούν την θνησιμότητά της. Η εντατική ανάπτυξη ΜΥΗΕ, που
συνεχίζεται και με το νέο Χωροταξικό, έρχεται σε αντίθεση με τη Στρατηγική της ΕΕ για
τη Βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, που προβλέπει ότι απαιτείται να καταβληθούν
μεγαλύτερες προσπάθειες για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων γλυκών υδάτων
και των φυσικών λειτουργιών των ποταμών. Η αποκατάσταση των οικοσυστημάτων
γλυκών υδάτων θα πρέπει να περιλαμβάνει προσπάθειες για την αποκατάσταση της
φυσικής συνδεσιμότητας των ποταμών, καθώς και των παρόχθιων και πλημμυρικών
περιοχών τους, μεταξύ άλλων μέσω της άρσης των τεχνητών φραγμών προκειμένου να
υποστηριχθεί η επίτευξη ικανοποιητικής κατάστασης διατήρησης για ποταμούς, λίμνες
και αλλουβιακούς οικοτόπους και είδη που ζουν στους εν λόγω οικοτόπους τα οποία
προστατεύονται από τις οδηγίες 92/43/ΕΟΚ και 2009/147/ΕΚ, όπως επίσης και να
υποστηριχθεί η επίτευξη ενός από τους βασικούς στόχους της στρατηγικής της ΕΕ για τη
βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030, δηλαδή της αποκατάστασης τουλάχιστον 25 000
χλμ. ποταμών ελεύθερης ροής.
Για τα ΜΥΗΕ απαιτείται η θέσπιση αυστηρών κανόνων στο νέο Χωροταξικό ΑΠΕ, πρέπει
να αποκλειστούν οριζόντια από όλες τις προστατευόμενες περιοχές Natura, τις περιοχές
αναπαραγωγής ειδών και τα πηγαία ύδατα.
7. Για τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ) δεν καθορίζεται με επιστημονικά
κριτήρια η οικολογική παροχή, σύμφωνα με τις διατάξεις του νέου Χωροταξικού ΑΠΕ.
Για την οικολογική παροχή, το ισχύον Χωροταξικό όριζε απλό αριθμητικό τύπο, ρητά
ως προσωρινή λύση, «μέχρι να καθορισθούν τα κριτήρια της ελάχιστης απαιτούμενης
οικολογικής παροχής ανά λεκάνη απορροής» κατά το Ν. 3199/2003. Με το νέο
Χωροταξικό, για τα ΜΥΗΕ προβλέπεται ο υπολογισμός της ελάχιστης οικολογικής
παροχής να γίνεται με μέθοδο που προβλέπεται στα ΣΔΛΑΠ των ΥΔ της χώρας, χωρίς
όμως τα ΣΔΛΑΠ να περιλαμβάνουν συγκεκριμένη, τεκμηριωμένη μέθοδο υπολογισμού.
Για τα ΜΥΗΕ απαιτείται η θέσπιση συγκεκριμένης, επιστημονικά τεκμηριωμένης
μεθοδολογίας υπολογισμού της ελάχιστης οικολογικής παροχής, αντί της παραπομπής στα
ΣΔΛΑΠ χωρίς προσδιορισμένη μέθοδο.
8. Για τα αιολικά στον θαλάσσιο χώρο καθώς και τις αποστάσεις τους από την ακτή.
Εγκρίνεται η χωροθέτηση σε όλες τις θαλάσσιες περιοχές της χώρας (με την εξαίρεση
ζωνών αποκλεισμού), με την απουσία θεσμοθετημένου θαλάσσιου χωροταξικού
σχεδιασμού, που θα αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις και από τις άλλες χρήσεις –
όπως ναυσιπλοΐα, τουρισμός, ιχθυοκαλλιέργειες, αλιεία- στα μεταναστευτικά πτηνά, στα
θαλασσοπούλια, στα κητώδη, στα αλιευτικά πεδία, στον τουρισμό και στις παράκτιες
κοινότητες.
Η ελάχιστη απόσταση από την ακτογραμμή που υιοθετεί το νέο Χωροταξικό, μόλις 1
ναυτικό μίλι (περίπου 1.850 μ.) είναι δραματικά μικρότερη από τις αποστάσεις που
εφαρμόζονται διεθνώς. Σύμφωνα με τα στοιχεία της βιβλιογραφίας, ο παγκόσμιος μέσος
όρος απόστασης υπεράκτιων αιολικών πάρκων από την ακτή το 2020 ήταν περίπου 18,8
χλμ., με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο στα 23,3 χλμ.
Για τα αιολικά στον θαλάσσιο χώρο να μην προχωρήσει ο σχεδιασμός/εγκατάσταση χωρίς
την ολοκλήρωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού. Η ελάχιστη απόσταση από την
ακτή να εναρμονιστεί τουλάχιστον με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
9. Για τα πλωτά φωτοβολταϊκά στον θαλάσσιο χώρο.
Εγκρίνεται η χωροθέτηση σε όλες τις θαλάσσιες περιοχές της χώρας (με την εξαίρεση
ζωνών αποκλεισμού), χωρίς να εξαιρούνται όμως οι θαλάσσιες προστατευόμενες
περιοχές Natura και χωρίς να απαιτείται η τήρηση ελάχιστης απόστασης εγκατάστασης

από τα λιβάδια Ποσειδωνίας (απαγορεύονται μόνο πάνω από ή σε επαφή με λειμώνες
του είδους Posidonia oceanica), αν και αυτά αποτελούν οικότοπους προτεραιότητας
αυστηρής προστασίας (για τους χερσαίους οικότοπους προτεραιότητας απαιτείται
ελάχιστη απόσταση 500μ. από την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών ).
Για τα φωτοβολταϊκά στον θαλάσσιο χώρο να μην επιτρέπεται η εγκατάσταση σε
θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές Natura. Η ελάχιστη απόσταση από τους οικότοπους
προτεραιότητας, λειμώνες του είδους Posidonia oceanica, να είναι τουλάχιστον 500μ.
10. Για την αποκατάσταση των περιοχών μετά την παύση λειτουργίας των
εγκαταστάσεων ΑΠΕ.
Για την απομάκρυνση των εγκαταστάσεων ΑΠΕ και την διαχείριση των αποβλήτων τους
μετά την πάροδο του χρόνου ζωής τους, το νέο Χωροταξικό δεν λαμβάνει οποιοδήποτε
δεσμευτικό μέτρο.
Σύμφωνα με το νέο Χωροταξικό, οι κάτοχοι αδειών λειτουργίας εγκαταστάσεων
παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης υποχρεούνται, μετά
από την καθ’ οιονδήποτε τρόπο παύση λειτουργίας της εγκατάστασης, να αποκαθιστούν, με
δικές τους δαπάνες και σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους, τους
σχετικούς χώρους, μεριμνώντας ιδίως για την αποξήλωση και ασφαλή απομάκρυνση των
εγκαταστάσεων, την αποκατάσταση της αυτόχθονης βλάστησης και την εν γένει επαναφορά
των πραγμάτων, κατά το δυνατόν, στην πρότερη κατάσταση.
Ανατίθεται στην αδειοδοτική αρχή να ζητήσει από τον φορέα του έργου να προτείνει
εκείνος ένα σχέδιο «κατά το δυνατόν» αποκατάστασης, χωρίς ούτε να δεσμεύεται από
σχετικό θεσμοθετημένο πλαίσιο, ούτε να υποχρεούται σε παροχή αποτελεσματικών
εγγυήσεων (λ.χ. με εγγυητική επιστολή) ότι την κρίσιμη στιγμή θα εκπληρώσει τις
υποχρεώσεις του.
Με το νέο χωροταξικό θα πρέπει να καθοριστεί ένα σαφές πλαίσιο δεσμεύσεων όσον
αφορά την αποκατάσταση των περιοχών μετά το τέλος ζωής των εγκαταστάσεων ΑΠΕ και
να εξασφαλιστεί η τήρηση των υποχρεώσεων, μέσω σαφούς νομοθετικής πρόβλεψης και
αποτελεσματικών σχετικών εγγυήσεων.

ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΥ ΚΟΛΠΟΥ ¨Η ΑΛΚΥΩΝ ¨
ΑΙΓΙΟ 23/06/2026
ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

[Δημήτριος Δούκα Σουφλέρης, Κάτοικος Καλημεριάνων Κύμης]

Ζητώ την απόρριψη του παρόντος Χωροταξικού και την πλήρη Αναθεώρησή του με μοναδικό σκοπό την πραγματική προστασία του Ελληνικού Περιβάλλοντος.

Το παρόν είναι απλή επικαιροποίηση του παλαιού του 2008 και υποκριτικά προστατευτικό του περιβάλλοντος, ακόμη και εάν δεν συνυπολογίσουμε το γεγονός ότι με τις μεταβατικές του διατάξεις αφήνει όλα τα τρέχοντα έργα να τρέξουν ακώλυτα.

Η Ελλάδα με ανάγκη για ενέργεια περίπου 10 GW (εγκατεστημένης ισχύος) οδεύει προς τα 70 GW (ήδη εγκατεστημένη ισχύς ΑΠΕ πάνω από 15–17 GW, κυρίως φωτοβολταϊκά & αιολικά), υποψήφια φωτοβολταϊκά περίπου 44,8 GW έργων και φυσικά ΑΣΠΗΕ, φυσικό αέριο κλπ).

Ζητώ να γίνουν δεκτές οι Συμμετοχές-Σχόλια στην παρούσα Διαβούλευση των: ΔΗΜΟΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ, Εταιρεία Περιβάλλοντος Κύμης τα οποία υποβάλω και εδώ σε αρχεία pdf και υπερδεσμούς.

• ΔΗΜΟΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ pdf
• Εταιρεία Περιβάλλοντος Κύμης pdf

Επίσης ζητώ να γίνει δεκτή η Συμμετοχή-Σχόλιο του Επιμελητηρίου Βιωσιμότητας & Περιβάλλοντος
<h6>Δημήτριος Δούκα Σουφλέρης
Δικηγόρος παρ’ ΑΠ
Επιμ/θείς στο ΕΚΠΑ στη Βιώσιμη Ανάπτυξη και το Περιβάλλον
Imperial College Clean Power Professional Certificate</h6>

[Κοινοπραξία ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου DIAMOND]

Τεχνοοικονομική ανάλυση του υπό διαβούλευση χωροταξικού σχεδίου για τις ΑΠΕ: ασάφεια, οριζοντιοποίηση, περιβάλλον, τοπικές επιπτώσεις

Κοινοπραξία ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου DIAMOND
<h6>(Η πλήρης ανάλυση με την παρουσίαση των ολοκληρωμένων αποτελεσμάτων βρίσκεται αναρτημένη στη σελίδα του ερευνητικού έργου DIAMOND) </h6>
Σύνοψη
Η τεχνοοικονομική ανάλυση αξιολογεί το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ στην Ελλάδα, όπως αυτό παρουσιάστηκε τον Μάιο 2026, αξιοποιώντας το μοντέλο ελληνικού ενεργειακού συστήματος HERMES. Αν και σε εθνικό επίπεδο το σχέδιο δεν αποτρέπει την επίτευξη των μακροπρόθεσμων κλιματικών στόχων, η σύγκρισή του με εναλλακτικά σενάρια αναδεικνύει σημαντικές δομικές αδυναμίες. Συγκρινόμενο με το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), το νέο χωροταξικό αποδεικνύεται εντόνως περιοριστικό για την αιολική ενέργεια, οδηγώντας έως το 2050 σε μείωση της εγκατεστημένης ισχύος χερσαίων (-16%) και υπεράκτιων (-8%) αιολικών πάρκων. Αντιθέτως, προωθεί την υπερανάπτυξη φωτοβολταϊκών (Φ/Β) μεγάλης κλίμακας (+37%) και μονάδων αποθήκευσης (+27%), γεγονός που όμως αυξάνει και το συνολικό κόστος του ηλεκτρικού συστήματος (+1.21%) και εντείνει την εξάρτηση των νησιών από το πετρέλαιο (+7% ηλεκτροπαραγωγή από πετρελαϊκές μονάδες το 2050). Η παρούσα ανάλυση περιλαμβάνει και τη σύγκριση του νέου χωροταξικού με ένα αυστηρό σενάριο σχεδιασμένο αμιγώς για την προστασία της βιοποικιλότητας (π.χ. αποκλεισμός περιοχών Natura 2000 και λοιπών περιοχών περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος), η οποία υπογραμμίζει περαιτέρω τα παραπάνω ευρήματα. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι οι οριζόντιες ρυθμίσεις του σχεδίου (όπως τα υψομετρικά όρια) μειώνουν την εγκατάσταση χερσαίων αιολικών κατά επιπλέον 15%, σε σχέση με το περιβαλλοντικό σενάριο, καταδεικνύει ότι το πλαίσιο κατακρημνίζει το αναπτυξιακό αιολικό δυναμικό της χώρας—πλήττοντας ιδιαίτερα περιφέρειες σε δίκαιη μετάβαση, όπως η Δυτική Μακεδονία—χωρίς αυτό να υπαγορεύεται από αμιγώς περιβαλλοντικά κριτήρια. Τέλος, η καταγεγραμμένη ασάφεια του σχεδίου όσον αφορά τους περιορισμούς εγκατάστασης μπαταριών δεν εκτροχιάζει την εθνική μετάβαση, ωστόσο μια δυνητικά αυστηρή ερμηνεία τους θα συμπίεζε την τοπική ανάπτυξη Φ/Β, μετατρέποντας περιφέρειες όπως η Θεσσαλία σε μόνιμα ενεργειακά ελλειμματικές.

Πρωτόκολλο σεναρίων
Προκειμένου να εξεταστεί η επίδραση του νέου υπό διαβούλευση χωροταξικού σχεδίου για τις ΑΠΕ χρησιμοποιήθηκε το ηλεκτρικό μοντέλο HERMES , το οποίο έχει τη δυνατότητα να αναλύει την εξέλιξη του ελληνικού τομέα ηλεκτροπαραγωγής σε υποεθνικό επίπεδο. Περαιτέρω, λόγω της ασάφειας του σχεδίου για τους περιορισμούς στην εγκατάσταση μπαταριών υλοποιήθηκαν δύο διαφορετικά σενάρια (ΧΤ, ΧΤ_BESS), ενώ στην πορεία αυτά συγκρίνονται με ένα σενάριο αναφοράς του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) και ένα προτεινόμενο σενάριο αυστηρής προστασίας της βιοποικιλότητας (ΒΙΟΠ).
Σενάριο ΧΤ: Υιοθετούνται αναλυτικά όλοι οι περιορισμοί που προτείνει το χωροταξικό σχέδιο για την ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων χερσαίων αιολικών (συμπεριλαμβάνεται ο περιορισμός για εγκατάσταση αιολικών μόνο σε περιοχές με ικανοποιητικό αιολικό δυναμικό, δηλαδή με μέση ταχύτητα ανέμου μεγαλύτερη από 6m/s) και φωτοβολταϊκών πάρκων. Παράλληλα, προστίθεται περιορισμός μη εγκατάστασης ΑΠΕ σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις, ενώ υιοθετούνται και περιορισμοί για την εγκατάσταση υπεράκτιων αιολικών πάρκων (για τα οποία το νέο χωροταξικό δεν περιλαμβάνει αυστηρές προδιαγραφές), με βάση τη βιβλιογραφία (βλ. Dimitriou et al., 2025 , όπου περιλαμβάνονται όλοι οι ήπιοι περιορισμοί του χωροταξικού μεταξύ άλλων αυστηρότερων). Ωστόσο, δεδομένης της σχετικής ασάφειας του χωροταξικού προς διαβούλευση αναφορικά με την τοποθέτηση μπαταριών, δεν τίθεται κάποιος περιορισμός για την εγκατάσταση της τεχνολογίας αυτής.
Σενάριο ΧΤ_BESS: Υιοθετούνται όλοι οι περιορισμοί του Σεναρίου ΧΤ, ενώ προστίθεται και περιορισμός στην εγκατάσταση μπαταριών, κατόπιν ερμηνείας της σχετικής διάταξης του χωροταξικού. Ο περιορισμός βασίζεται στον συνδυασμό των εδαφών που είναι επιλέξιμα για εγκατάσταση χερσαίων αιολικών και Φ/Β εγκαταστάσεων, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μπαταρίες θα μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες των ήδη εγκατεστημένων και μελλοντικά εγκατεστημένων ΑΠΕ. Δεδομένου ότι θεωρούμε ότι οι μπαταρίες χρειάζονται εκτάσεις που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για αιολικές και Φ/Β εγκαταστάσεις, γίνεται εκ νέου προσαρμογή στις διαθέσιμες εκτάσεις για αυτές τις δύο τεχνολογίες, καταλήγοντας σε επιπλέον (αυστηρότερους) περιορισμούς από αυτούς του σεναρίου ΧΤ ως προς τις επιλέξιμες εκτάσεις για εγκατάσταση Φ/Β και χερσαίων αιολικών.
Σενάριο ΕΣΕΚ: Βασίζεται στο σενάριο αναφοράς που έχει υλοποιηθεί για την αξιολόγηση του ΕΣΕΚ με το μοντέλο HERMES, με ελάχιστες τροποποιήσεις. Συγκεκριμένα, υιοθετούνται αναλυτικά όλοι οι περιορισμοί που προτείνει το χωροταξικό σχέδιο για την ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων φωτοβολταϊκών πάρκων. Παράλληλα, προστίθεται περιορισμός μη εγκατάστασης Φ/Β σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Όσον αφορά τα χερσαία και υπεράκτια αιολικά, υιοθετούνται οι ενδιάμεσοι περιορισμοί από τη βάση δεδομένων ENSPRESO, οι οποίοι είναι αισθητά ευνοϊκότεροι αυτών που ορίζει το νέο χωροταξικό.
Σενάριο ΒΙΟΠ: Υιοθετούνται αναλυτικά όλοι οι περιορισμοί που προτείνει το χωροταξικό σχέδιο για την ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων Φ/Β πάρκων. Παράλληλα, προστίθεται περιορισμός μη εγκατάστασης Φ/Β σε καλλιεργήσιμες εκτάσεις. Ταυτόχρονα, εφαρμόζονται πολύ αυστηροί περιορισμοί για την ανάπτυξη χερσαίων και υπεράκτιων αιολικών εγκαταστάσεων, αποκλείοντας την εγκατάσταση χερσαίων αιολικών σε περιοχές που συγκαταλέγονται στο δίκτυο Natura 2000 καθώς και σε άλλες περιοχές αυξημένης σημασίας βιοποικιλότητας. Για τα υπεράκτια αιολικά υιοθετούνται πάλι οι περιορισμοί των Dimitriou et al. (2025), οι οποίοι είναι αυστηρότεροι αυτών του νέου χωροταξικού, όπως αναλύεται παραπάνω.

Αποτελέσματα ανάλυσης χωροταξικού σχεδίου σε εθνικό επίπεδο
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μοντελοποίησης του Σεναρίου ΧΤ σε εθνικό επίπεδο, παρατηρείται ότι μία υλοποίηση του χωροταξικού (χωρίς περιορισμό στην εγκατάσταση μπαταριών), οι κύριες πηγές ηλεκτροπαραγωγής το 2050 θα ήταν τα Φ/Β μεγάλης κλίμακας (38.7 GW), τα υπεράκτια αιολικά (17.2 GW), και τα χερσαία αιολικά (13.2 GW) με τεχνολογίες όπως οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί και οι μονάδες φυσικού αερίου να έχουν περιορισμένο ρόλο. Επίσης, οι μπαταρίες θα συνέβαλαν καθοριστικά με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 11.8 GW το 2050, καλύπτοντας τις ανάγκες ευελιξίας του δικτύου λόγω της αυξημένης διείσδυσης των ΑΠΕ, και ιδίως των Φ/Β. Παρόμοια αποτελέσματα αποτυπώνονται και για τη συμβολή των ανωτέρω τεχνολογιών στην ηλεκτροπαραγωγή.
Κατά την εξέταση της αυστηρότερης ερμηνείας του χωροταξικού (ΧΤ_BESS) αναφορικά με τη χωροθέτηση των ηλεκτρικών μπαταριών, οι διαφορές που καταγράφονται σε εθνικό επίπεδο θα ήταν αμελητέες: Η μοντελοποίηση καταδεικνύει σε εθνικό επίπεδο μείωση της εγκατεστημένης ισχύος των μπαταριών κατά 5% (0.6 GW) το 2050. Επιπροσθέτως, στις υπόλοιπες τεχνολογίες παρατηρούνται λιγότερο σημαντικές μεταβολές, με την ισχύ των Φ/Β να εμφανίζει μεταβολή -1% (0.3 GW) ενώ αντίστοιχα την ισχύ των υπεράκτιων και χερσαίων αιολικών +0.2 και +0.1 GW, αντίστοιχα. . Το εύρημα αυτό υποδεικνύει ότι, σε μακροοικονομική κλίμακα, η εγκατάσταση μπαταριών εξαρτάται πρωτίστως από τη δυναμική των Φ/Β: οι χωρικοί περιορισμοί στις μπαταρίες οδηγούν σε οριακή μόνο εθνική μείωση των Φ/Β (-1%), καθώς το σύστημα απλώς τα ανακατανέμει γεωγραφικά, αντισταθμίζοντας παράλληλα τις ανάγκες με άλλες ΑΠΕ και φυσικό αέριο. Ωστόσο, όπως αναλύεται παρακάτω, αυτή η φαινομενικά αμελητέα εθνική επίπτωση υποκρύπτει σοβαρές περιφερειακές “στενωπούς”, καθώς σε τοπικό επίπεδο τα Φ/Β είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με τη διαθεσιμότητα μπαταριών. Όσον αφορά τα οικονομικά και περιβαλλοντικά δεδομένα, οι παρατηρούμενες διαφορές είναι αμελητέες, με το συνολικό κόστος επέκτασης και λειτουργίας του συστήματος να αυξάνεται μόλις κατά 0.1%, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους από την αποκοπή ισχύος των ΑΠΕ, και τις ανθρακικές εκπομπές και στα δύο σενάρια να είναι σχεδόν ίδιες (τείνοντας προς ένα εθνικό σύστημα ηλεκτροπαραγωγής μηδενικών εκπομπών το 2050 ).
Συνεπώς, καταλήγουμε σε δύο βασικά συμπεράσματα σχετικά με την εφαρμογή του υπό διαβούλευση χωροταξικού πλαισίου. Αφενός, δεν διαφαίνεται ότι θα αποτελέσει εμπόδιο στην απαραίτητη επέκταση των ΑΠΕ ώστε η Ελλάδα να επιτύχει τους στόχους ενεργειακής και κλιματικής της πολιτικής, όπως διατυπώνονται στο ΕΣΕΚ και την εθνική και ευρωπαϊκή φιλοδοξία. Αφετέρου, ο περιορισμός στις περιοχές εγκατάστασης των μπαταριών μπορεί να οδηγήσει σε ελαφριά μείωση της εγκατεστημένης ισχύος Φ/Β πάρκων και σε αμελητέα αύξηση αιολικών εγκαταστάσεων για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας, χωρίς όμως να επηρεάζεται αισθητά η ενεργειακή μετάβαση της χώρας. Είναι σημαντικό, επίσης, να σημειωθεί ότι λόγω της μεγάλης πυκνότητας ισχύος της Φ/Β τεχνολογίας και των συσσωρευτών , οι περιορισμοί που ορίζει το νέο χωροταξικό πλαίσιο δεν είναι ιδιαίτερα περιοριστικοί για την ανάπτυξη αυτών των τεχνολογιών.

Αποτελέσματα ανάλυσης χωροταξικού σχεδίου σε τοπικό επίπεδο
Σε περιφερειακό επίπεδο, υπολογίζουμε ότι η εφαρμογή του νέου χωροταξικού χωρίς χωρικούς περιορισμούς στην εγκατάσταση των μπαταριών (ΧΤ) οδηγεί σε ισοσκελισμένη κατανομή της εγκαταστημένης ισχύος στις περιφέρειες της χώρας, με κάποιες ωστόσο να έχουν πιο σημαντικό ρόλο, λόγω και του πιο ευνοϊκού αιολικού και ηλιακού δυναμικού, όπως η Στερεά Ελλάδα, η Πελοπόννησος και η Ανατολική Μακεδονία & Θράκη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι ένα σημαντικό κομμάτι της νέας εγκατεστημένης ισχύος χερσαίων αιολικών θα τοποθετηθεί στα νησιά. Επιπλέον, παρατηρείται ότι όσον αφορά τα Φ/Β, η Θεσσαλία κατέχει σημαντικό ρόλο, σε αντίθεση με την αιολική ενέργεια—όπως αντικατοπτρίζεται και στην εγκατάσταση ηλεκτρικών μπαταριών.
Αντιθέτως, η αυστηρότερη ερμηνεία του νέου χωροταξικού όσον αφορά τους χωρικούς περιορισμούς για την εγκατάσταση μπαταριών (ΧΤ_BESS) θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία σημαντική μείωση του ρόλου της περιφέρειας Θεσσαλίας (Φ/Β -794 MW ή -20% και μπαταρίες -927 MW ή -30% το 2050, σε σχέση με το Σενάριο ΧΤ). Στον αντίποδα, σε αυτήν την περίπτωση, ορισμένες περιφέρειες θα αντιστάθμιζαν αυτήν τη μείωση, με πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα τη Δυτική Ελλάδα (+199 και +287 MW, αντίστοιχα) και την Κεντρική Μακεδονία (+114 και +84 MW, αντίστοιχα). Συνεπώς, οι χωρικοί περιορισμοί στην εγκατεστημένη ισχύ των μπαταριών θα οδηγούσαν και σε μειωμένη εγκατάσταση Φ/Β, πρωτίστως στη Θεσσαλία, με μερική αντιστάθμιση σε άλλες περιφέρειες. Διαφορές παρατηρούνται και στα αιολικά πάρκα (χερσαία και υπεράκτια), αλλά σε αρκετά μικρότερο βαθμό. Συνεπώς, αν εξαιρεθεί η περίπτωση της Θεσσαλίας, και οι δύο ερμηνείες του υπό διαβούλευση χωροταξικού θα κατέληγαν σε παρόμοια κατανομή των τεχνολογιών ΑΠΕ και σε περιφερειακό επίπεδο.

Σημειώνεται ότι όλες οι ηπειρωτικές περιφέρειες της χώρας (με εξαίρεση τη Αττική, την Κεντρική Μακεδονία και τη Θεσσαλία) θα μπορούσαν έως το 2050 να καλύψουν το σύνολο των ενεργειακών τους αναγκών με τη χρήση τοπικά εγκατεστημένων τεχνολογιών, ανεξαρτήτως ερμηνείας προδιαγραφών εγκατάστασης μπαταριών του υπό διαβούλευση χωροταξικού, γεγονός που μπορεί να μειώσει ως ένα βαθμό την απαίτηση για επεκτάσεις δικτύου. Οι περιπτώσεις της Αττικής και της Κεντρικής Μακεδονίας οφείλονται στις ανάγκες των δύο μεγάλων αστικών κέντρων καθώς και στα αυστηρά όρια που θέτει το νέο χωροταξικό, ειδικά αναφορικά με την εγκατάσταση χερσαίων αιολικών. Σημειώνεται επίσης ότι, στην περίπτωση που οι διατάξεις του νέου χωροταξικού ερμηνευτούν με περιοριστικό τρόπο και για την αποθήκευση ενέργειας, η μείωση της εγκατεστημένης ισχύος των Φ/Β και των μπαταριών στη Θεσσαλία θα οδηγούσε σε αισθητή αύξηση της εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας στην περιοχή (+12% το 2050).
O όρος «καθαρή ανταλλαγή» αντιπροσωπεύει την καθαρή εισροή ηλεκτρικής ενέργειας από γειτονικές περιφέρειες
Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι στην περιφέρεια Θεσσαλίας δεν είναι δυνατό να γίνουν οι επαρκείς ενεργειακές επενδύσεις λόγω τεχνοοικονομικών περιορισμών (π.χ., λόγω χωροταξικού, λιγότερου αξιοποιήσιμου δυναμικού ΑΠΕ σε σχέση με άλλες περιφέρειες, κλπ.), οδηγώντας σε χαμηλότερες οικονομικές ροές σε μία περιοχή που τα τελευταία χρόνια έχει πληγεί εντονότατα από την κλιματική αλλαγή, με πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα τις πλημμύρες από τον «Ιανό» και τον «Ντάνιελ». Επιπλέον, λόγω της μεγάλης εξάρτησης της Θεσσαλίας από τη γεωργία, η οποία κλιματικά αποτελεί έναν ιδιαίτερα ευάλωτο οικονομικό τομέα, αυτή η επίδραση του χωροταξικού στην περιοχή υποδεικνύει την ανάγκη λήψης κατάλληλων επενδυτικών (μεταξύ άλλων) μέτρων για τη στήριξη της συγκεκριμένης περιφέρειας. Ένα πολύ ενδιαφέρον παράδειγμα τέτοιων δράσεων θα ήταν η στήριξη του πρωτογενούς τομέα με εγκαταστάσεις αγροβολταϊκών που θα λειτουργούν συνεργατικά και όχι ανταγωνιστικά με τη χρήση γης για τον πρωτογενή τομέα, μία δράση που θα μπορούσε να ενισχυθεί και με πρωτοβουλίες των αρμόδιων θεσμικών οργάνων.

Σύγκριση υπό διαβούλευση Χ/Τ με το ΕΣΕΚ (σενάριο αναφοράς)
Για μία βαθύτερη ανάλυση των συνεπειών του νέου χωροταξικού σχεδίου, ακολουθεί μία σύγκριση των παραπάνω σεναρίων με ένα σενάριο αναφοράς που είχε υλοποιηθεί για την αξιολόγηση του ΕΣΕΚ με τη χρήση του μοντέλου HERMES1, με κατάλληλες τροποποιήσεις για να καταστεί εφικτή ή σύγκριση με το νέο χωροταξικό. Σε αυτό σενάριο είχαν υιοθετηθεί μία σειρά από παραδοχές για την αξιολόγηση ενός σεναρίου, το οποίο ακολουθούσε πλήρως και αποκλειστικά τις παραδοχές του ΕΣΕΚ. Όσον αφορά την παρούσα σύγκριση, αξιοποιήθηκαν μερικοί περιορισμοί για την επέκταση των αιολικών τεχνολογιών σύμφωνα με τη βάση δεδομένων ENSPRESO , με βάση την οποία υιοθετήθηκαν ενδιάμεσοι περιορισμοί για την επέκταση των χερσαίων και υπεράκτιων αιολικών (αισθητά πιο ευνοϊκοί από αυτούς που ορίζει το νέο χωροταξικού).
Η σύγκριση του νέου χωροταξικού (επιλέγουμε να εστιάσουμε στο XT_BESS σενάριο ως το πιο αυστηρό) με το ΕΣΕΚ σε εθνικό επίπεδο καταδεικνύει σημαντικές διαφορές τόσο στην εξέλιξη της εγκατεστημένης ισχύος όσο και στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής. Συγκεκριμένα, παρατηρείται ότι το υπό διαβούλευση χωροταξικό αποδεικνύεται αρκετά πιο περιοριστικό ως προς την εγκατάσταση χερσαίων και υπεράκτιων αιολικών, οδηγώντας το 2050 σε μείωση της εγκατεστημένης ισχύος σε 2.5 GW (-16%) και 1.6 GW (-8%), αντίστοιχα, με τα Φ/Β μεγάλης κλίμακας, τις μπαταρίες και τις αντλησιοταμιευτικές μονάδες να καταγράφουν τη μεγαλύτερη αύξηση (+37%, +27% και +17%, αντίστοιχα) όταν εξετάζονται οι περιορισμοί του χωροταξικού σε σχέση με το σενάριο του ΕΣΕΚ. Συνεπώς, παρατηρείται ότι οι πιο αυστηροί περιορισμοί για την ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων του νέου χωροταξικού οδηγούν και σε μεγαλύτερη εγκατάσταση μονάδων αποθήκευσης λόγω των αυξημένων αναγκών ευελιξίας των Φ/Β. Παρόμοια συμπεράσματα προκύπτουν και για την ηλεκτροπαραγωγή, με αξιοσημείωτη διαφορά την αύξηση της εξάρτησης από το πετρέλαιο το 2050 (+7%) ακολουθώντας το σενάριο του νέου χωροταξικού, γεγονός που οφείλεται κυρίως στη μειωμένη εγκατάσταση αιολικών μονάδων στα νησιά, με βάση τις προβλέψεις το υπό διαβούλευση χωροταξικού σχεδίου.
Επίσης, στο σενάριο XT_BESS, σε περιφερειακό επίπεδο παρατηρείται μία ομοιόμορφα κατανεμημένη αύξηση των Φ/Β σε όλες τις περιφέρειες, με τα αιολικά να μειώνονται κυρίως σε Στερεά Ελλάδα και νησιά, καθώς και στην Κεντρική Μακεδονία σε μικρότερο βαθμό, συγκριτικά με το σενάριο του ΕΣΕΚ. Συνολικά, η αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος Φ/Β στην ηπειρωτική Ελλάδα οδηγεί σε αυξημένες ανάγκες αποθήκευσης ενέργειας. Τέλος, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι περιορισμοί του νέου χωροταξικού είναι πιο επιδραστικοί στο σύστημα ηλεκτροπαραγωγής της Ελλάδας συγκριτικά με αυτούς του σεναρίου ΕΣΕΚ δεδομένου ότι το κόστος επέκτασης και λειτουργίας του ηλεκτρικού τομέα της Ελλάδας υπολογίζεται ως 1.21% υψηλότερο στο σενάριο του νέου χωροταξικού σχεδίου, υποδεικνύοντας τη σημασία της αιολικής ενέργειας για τον οικονομικά αποδοτικότερο ενεργειακό σχεδιασμό στην Ελλάδα.

Σύγκριση υπό διαβούλευση Χ/Τ με το ΒΙΟΠ (σενάριο προστασίας της βιοποικιλότητας)
Για την ακόμα καλύτερη κατανόηση των επιδράσεων του νέου χωροταξικού σχεδίου ακολουθεί μία ακόμα σύγκριση του, αυτήν τη φορά με ένα πιο αυστηρό σενάριο, το οποίο βασίζεται πάνω στο ΕΣΕΚ (όπως αυτό προδιαγράφεται στο επίσημο Σχέδιο καθώς και περιγράφεται παραπάνω) αλλά ταυτόχρονα εφαρμόζει πολύ αυστηρούς περιορισμούς για την ανάπτυξη χερσαίων και υπεράκτιων αιολικών εγκαταστάσεων, αποκλείοντας την εγκατάσταση χερσαίων αιολικών σε περιοχές που συγκαταλέγονται στο δίκτυο Natura 2000 καθώς και άλλες περιοχές αυξημένης σημασίας βιοποικιλότητας . Για τα υπεράκτια αιολικά υιοθετούνται πάλι οι περιορισμοί των Dimitriou et al., 2025, οι οποίοι είναι αυστηρότεροι αυτών του νέου χωροταξικού, όπως εξηγείται παραπάνω.
Συγκρίνοντας τα αποτελέσματα του υπό διαβούλευση χωροταξικού με αυτό το σενάριο παρατηρείται ακόμη μία σημαντική απόκλιση στην εγκατάσταση Φ/Β μεγάλης κλίμακας καθώς και χερσαίων αιολικών. Συγκεκριμένα το νέο χωροταξικό οδηγεί σε μειωμένη εγκαταστημένη ισχύ χερσαίων αιολικών (-15%) και σε αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος Φ/Β (+7%), καθώς και σε αύξηση των υπεράκτιων αιολικών (+9%). Αυτό υποδεικνύει ότι το νέο χωροταξικό εισάγει μία σειρά από περιορισμούς που περιορίζουν κατά πολύ την εγκατάσταση χερσαίων αιολικών, περισσότερο και από μία εναλλακτική στρατηγική που de facto αποσκοπεί στον ορισμό ιδιαίτερα αυστηρών περιορισμών προστασίας της βιοποικιλότητας. Με άλλα λόγια, καταδεικνύεται ότι το σχέδιο κατακρημνίζει το αξιοποιήσιμο αιολικό δυναμικό της χώρας επειδή βασίζεται σε τυφλά, οριζόντια κριτήρια—όπως οι αυστηροί υψομετρικοί περιορισμοί ή η οριζόντια εφαρμογή συντελεστών χωρικής πυκνότητας. Αυτά τα κριτήρια στερούν από τη χώρα περισσότερο αιολικό δυναμικό από ό,τι θα στερούσε ένας απόλυτος, στοχευμένος αποκλεισμός ευαίσθητων οικοσυστημάτων (π.χ. καθολική απαγόρευση σε περιοχές Natura 2000), αποδεικνύοντας ότι οι προβλέψεις του χωροταξικού δεν υπαγορεύονται από αμιγώς περιβαλλοντικές ανάγκες . Όσον αφορά τα Φ/Β, παρατηρείται μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύς και ηλεκτροπαραγωγή για να αντισταθμιστεί η απώλεια ισχύος και ενέργειας των χερσαίων αιολικών, ως αποτέλεσμα λιγότερων περιορισμών (π.χ., επιτρέπεται η εγκατάσταση Φ/Β σε νησιά μικρότερα των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων καθώς και σε τουριστικές περιοχές, κάτι που δεν προβλέπεται για τα χερσαία αιολικά). Τέλος, παρατηρείται ότι σε εθνικό επίπεδο οι χωρικοί περιορισμοί στην εγκατάσταση μπαταριών αναδεικνύονται ήσσονος σημασίας συγκριτικά με τη δυναμική των Φ/Β. Ο συνολικός όγκος των επενδύσεων αποθήκευσης καθορίζεται πρωτίστως από την ανάγκη υποστήριξης της παραγόμενης ηλιακής ενέργειας και όχι από τη διαθεσιμότητα των χώρων εγκατάστασης μπαταριών καθαυτών. Ωστόσο, σε τοπικό επίπεδο, η ασάφεια και μια δυνητικά αυστηρή ερμηνεία αυτών των περιορισμών λειτουργεί ανασταλτικά: εκεί όπου περιορίζεται η δυνατότητα χωροθέτησης μπαταριών, συμπαρασύρεται πτωτικά και η δυνατότητα αξιοποίησης του τοπικού ηλιακού δυναμικού, προκαλώντας χωρικές ανισορροπίες. Αυτή η αυξημένη αυστηρότητα των περιορισμών που αφορούν στην εγκατάσταση χερσαίων αιολικών παρατηρείται και σε περιφερειακό επίπεδο, οδηγώντας σε σημαντική μείωση στην εγκατεστημένη ισχύ σε Αττική, Στερεά Ελλάδα και Μακεδονία και παράλληλη αύξηση των εγκαταστάσεων στην Κρήτη και την Πελοπόννησο, συγκριτικά με ένα σενάριο αυστηρών περιβαλλοντικών περιορισμών. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας: ως περιφέρεια σε καθεστώς μεταλιγνιτικής μετάβασης, η Δυτική Μακεδονία θα μπορούσε να ευνοηθεί σημαντικά από την εγκατάσταση νέων αιολικών στην περίπτωση υλοποίησης ενός στοχευμένου σχεδίου πανελλαδικής προστασίας της βιοποικιλότητας—αντ’ αυτού, σε σύγκριση με ένα τέτοιο σενάριο, το υπό διαβούλευση χωροταξικό μειώνει αισθητά (από 500MW σε 310MW) το δυναμικό τοπικής αιολικής ανάπτυξης. Αυτό οδηγεί σε μια μονόπλευρη, λιγότερο αποδοτική ενεργειακή υποκατάσταση (κατά βάση μέσω Φ/Β), στερώντας από την περιοχή ένα ισορροπημένο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής που θα εξασφάλιζε διαφοροποιημένες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη ευστάθεια στο τοπικό δίκτυο, χωρίς να ευνοείται η περαιτέρω προστασία του περιβάλλοντος. Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι αυτή η αυστηρότητα των οριζόντιων περιορισμών στα χερσαία αιολικά καθιστά την ενεργειακή μετάβαση της χώρας πιο δαπανηρή. Συγκεκριμένα, ένα σενάριο αυστηρών περιορισμών βιοποικιλότητας θα αύξανε το κόστος επέκτασης και λειτουργίας του συστήματος κατά 0.64% ενώ η εφαρμογή του νέου χωροταξικού κατά 1.21%.

Συμπεράσματα
Εν κατακλείδι, οι διατάξεις του υπό διαβούλευση χωροταξικού σχεδίου για τις ΑΠΕ, όπως εξετάζονται με τη χρήση του εργαλείου μοντελοποίησης του εθνικού ενεργειακού συστήματος HERMES, καταδεικνύουν ορισμένα ζητήματα που οφείλουν να ληφθούν υπόψη. Το κυριότερο είναι το γεγονός ότι οι περιορισμοί του νέου χωροταξικού οδηγούν σε μεγαλύτερο περιορισμό της εγκατάστασης νέων αιολικών εγκαταστάσεων, συγκριτικά με ένα σενάριο αυστηρών περιορισμών βιοποικιλότητας, υποδεικνύοντας ότι κάποιοι περιορισμοί του νέου χωροταξικού (π.χ., για τη μη εγκατάσταση αιολικών σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1,200 μέτρων ή τη θέσπιση ανώτατου εδαφικού ορίου στο 1.5% της συνολικής επιφάνειας ανά περιφερειακή ενότητα) που δεν βασίζεται αυστηρά σε περιβαλλοντικά κριτήρια αλλά σε μία λογική οριζόντιας υπεραπλούστευσης περιορισμών. Τέτοιοι οριζόντιοι περιορισμοί (που δεν αφορούν περιβαλλοντικά κριτήρια) δεν συνάδουν με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και μπορούν να οδηγήσουν σε αγώνα προτεραιότητας για κατοχύρωση χωρητικότητας—αποκλείοντας δυνητικά μικρότερους ή μεταγενέστερους επενδυτές. Επίσης, διαπιστώνεται μια ισχυρή αλληλεξάρτηση μεταξύ των Φ/Β σταθμών και των συστημάτων αποθήκευσης, η οποία εκδηλώνεται διαφορετικά σε εθνική και περιφερειακή κλίμακα. Αφενός, η αυστηρότητα των περιορισμών εγκατάστασης μπαταριών διαφαίνεται μικρής σημασίας για τη διαμόρφωση του συνολικού εθνικού μείγματος ηλεκτροπαραγωγής, καθώς οι επενδύσεις σε αποθήκευση υπαγορεύονται μακροοικονομικά από την κυρίαρχη τάση επέκτασης των Φ/Β. Αφετέρου, η ερμηνεία αυτής της αυστηρότητας έχει κρίσιμη τοπική επίδραση: ο τοπικός αποκλεισμός μπαταριών δημιουργεί περιφερειακές “στενωπούς”, όπως στην περίπτωση της Θεσσαλίας, καταπνίγοντας τις τοπικές επενδύσεις σε Φ/Β και αναδιανέμοντας την εγκατεστημένη ισχύ σε άλλες περιοχές της χώρας. Σημειώνεται ωστόσο ότι, σε εθνικό επίπεδο, οι περιορισμοί που εισάγει το νέο χωροταξικό δεν απειλούν την ενεργειακή μετάβαση της χώρας, ούτε την καθιστούν σημαντικά πιο ακριβή. Παρόλα αυτά, έχουν επιπτώσεις σε περιφερειακό επίπεδο που οφείλουν να συζητηθούν και πιθανά αναπροσαρμοστούν, με σημαντικότερα τα παραδείγματα της Θεσσαλίας και της Δυτικής Μακεδονίας. Αφενός, η Θεσσαλία προβάλλεται ως η μόνη περιφέρεια (εξαιρουμένων των μεγάλων αστικών κέντρων) που μακροπρόθεσμα θα βασίζεται σε εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργεια για να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες, ένα ζήτημα που εντείνεται όσο τίθενται αυστηρότεροι περιορισμοί ως προς την εγκατάσταση Φ/Β και μπαταριών. Αφετέρου, οι οριζόντιοι περιορισμοί στην εγκατάσταση αιολικών έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη Δυτική Μακεδονία (μεταξύ άλλων περιφερειών), δυσχεραίνοντας περαιτέρω την οικονομική προοπτική μιας περιοχής που ήδη πλήττεται από την απολιγνιτοποίηση και καταδικάζοντάς την σχεδόν σε ενεργειακή μονοκαλλιέργεια Φ/Β, και έτσι αποδυναμώνοντας τις προοπτικές μιας βιώσιμης, πολύπλευρης τοπικής ανάπτυξης. Επομένως, προτείνεται να εξεταστεί κατά πόσο ο προσανατολισμός του νέου χωροταξικού είναι αμιγώς περιβαλλοντικός και εάν οι περιορισμοί που τίθενται λαμβάνουν υπόψη τους και ζητήματα δίκαιης μετάβασης. Επίσης, συνιστάται να εξεταστεί αν οι οριζόντιοι περιορισμοί του νέου χωροταξικού θα μπορούσαν να συγκεκριμενοποιηθούν, ώστε να εξυπηρετούν τον σκοπό τους καλύτερα, δίνοντας μεγαλύτερη ελευθερία στην ανάπτυξη χερσαίων αιολικών σε περιοχές που στο υπό διαβούλευση χωροταξικό αποκλείονται αποκλειστικά λόγω υψομέτρου, χωρίς να συντρέχουν άλλοι λόγοι (π.χ., έλλειψη κοινωνικής αποδοχής, προστασία της βιοποικιλότητας κλπ.). Επιπλέον, είναι σημαντικό να εξεταστεί εάν κάποιοι περιορισμοί που έχουν τεθεί μόνο για τα χερσαία αιολικά και όχι για τα Φ/Β μεγάλης κλίμακας είναι πιο περιοριστικοί από όσο χρειάζεται. Τέλος, είναι πολύ σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτοί οι περιορισμοί με τα προβλήματα που τους συνοδεύουν καθιστούν την ενεργειακή μετάβαση της χώρας πιο δαπανηρή.

[Σύλλογος Δασοπροστασίας & Προστασίας Περιβάλλοντος Κύμης – ΣΔΑΠΠΕ ΚΥΜΗΣ]

Συμφωνούμε και συνυπογράφουμε τα Σχόλια της Εταιρείας Περιβάλλοντος Κύμης, του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος, του Δήμου Ερέτριας και του ΕΟΣ Χαλκίδας.

ΖΗΤΟΥΜΕ απόρριψη του νέου Χωροταξικού και διακοπή κάθε έργου ΑΠΕ και ιδίως ΑΣΠΗΕ στην Κεντρική Εύβοια, την Εύβοια και την Σκύρο.

ΣΔΑΠΠΕ ΚΥΜΗΣ

[Μαρία Φωτεινού (Εύβοια, Δήμος Καρύστου)]

Αυτή τη στιγμή στον Δήμο Καρύστου είναι ήδη εγκατεστημένες 528 ανεμογεννήτριες, ενώ αλλες 195 έχουν αδεια παραγωγού και 68 βρίσκονται υπό αξιολόγηση.

Σήμερα, το ζήτημα της Νότιας Εύβοιας συμπυκνώνει ακριβώς τις τρεις μεγάλες συγκρούσεις που το νέο χωροταξικό φιλοδοξεί να ρυθμίσει:

1. Ανεμογεννήτριες σε Προστατευόμενες Περιοχές NATURA
2. Ισοπέδωση σε μεγάλα υψόμετρα (Άνω των 1.200 μέτρων)
3. Σύγκρουση με την Πρωτογενή Παραγωγή, την Τουριστική και Οικονομική Ανάπτυξη

Το μεγαλύτερο πρόβλημα για την Καρυστία είναι ότι οι διατάξεις του νέου χωροταξικού δεν έχουν αναδρομική ισχύ. Αυτό σημαίνει ότι τα εκατοντάδες έργα που λειτουργούν ήδη ή έχουν λάβει οριστικές εγκρίσεις (πριν τη θεσμοθέτηση του νέου πλαισίου) θα παραμείνουν στη θέση τους ακόμα και αν έρχονται σε αντίθεση με αυτές τις νέες διατάξεις. Το νέο πλαίσιο θα λειτουργήσει ως «φρένο» μόνο για τη μελλοντική επέκταση, αφήνοντας στην Καρυστία το δύσκολο έργο της διαχείρισης μιας ήδη βιομηχανοποιημένης φύσης. Ο Δήμος Καρύστου έχει τα τελευταία χρόνια επανειλημμένα ομόφωνα αποφασίσει και θέσει υπ’ όψιν της κεντρικής διοίκησης, την εναντίωση του σε οποιδήποτε νέα εγκατάσταση βιομηχνικών αιολικών μονάδων και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας (μπαταρίες) και επί τη ευκαιρία εναντιωνόμαστε και σε μελλοντικά σχέδια εγκτάστασης πυρηνικού σταθμού στην περιοχή.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ :

<u>Πρόταση 1</u>:  Εφαρμογή των νέων περιορισμών και σε εκκρεμείς αιτήσεις που έχουν λάβει Βεβαίωση Παραγωγού. Μηδενικό περιθώριο νέας εγκατάστασης για τον Δήμο Καρύστου λόγω πρότερου υπερκορεσμού για κάθε μορφή βιομηχανικών ΑΠΕ. Η πρόβλεψη του σχεδίου να εξαιρέσει από τους νέους περιορισμούς ακόμα και τα έργα που έχουν ήδη καταθέσει «πλήρη φάκελο» —ανεξάρτητα από το τελικό στάδιο αδειοδότησής τους— ακυρώνει την ουσία του νέου ΕΧΠ. Το ίδιο ισχύει και για έργα που υπάγονται σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ).

<u>Πρόταση 2</u>: Υποχρέωση αποξήλωσης και πλήρους αποκατάστασης του φυσικού τοπίου για όσες ανεμογεννήτριες ολοκληρώνουν τον κύκλο ζωής τους (20ετία), χωρίς αυτόματο δικαίωμα αντικατάστασης (repowering). Πολλοί παλαιοί αιολικοί σταθμοί πλησιάζουν στη συμπλήρωση της 20ετίας. Η αυτόματη αντικατάστασή τους με ανεμογεννήτριες νέας τεχνολογίας (διπλάσιου ή τριπλάσιου μεγέθους) θα επιφέρει νέο, βαρύτερο γύρο περιβαλλοντικής υποβάθμισης στην περιοχή.

<u>Πρόταση 3</u>: Επιβολή ειδικού ανταποδοτικού τέλους «περιβαλλοντικής αποκατάστασης» στις εταιρείες που λειτουργούν ήδη έργα εντός NATURA. Τα έσοδα αυτά θα αποδίδονται απευθείας στην τοπική αυτοδιοίκηση με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση έργων περιβαλλοντικής αποκατάστασης και την στήριξη της τοπικής οικονομίας.

Αύξηση των ανταποδοτικών τελών στο 6% και ειδική μέριμνα για όλη την επικράτεια του Δήμου Καρύστου για δραστική μείωση του κόστους του ρεύματος για όλους τους κατοίκους, λόγω του υπερκορεσμού σε έργα ΑΠΕ.

<u>Πρόταση 4</u>: Υποχρεωτικό αναδρομικό περιβαλλοντικό έλεγχο εντός ενός έτους από τη θεσμοθέτηση του πλαισίου για όλα τα υφιστάμενα αιολικα της Καρυστίας, με σκοπό την επιβολή πρόσθετων μέτρων μείωσης θορύβου (π.χ. αυτόματη παύση λειτουργίας σε ώρες κοινής ησυχίας ή συγκεκριμένες διευθύνσεις ανέμου κ.α). Επίσης προτείνουμε συνολική Περιβαλλοντική Μελέτη Επιπτώσεων για τις ήδη εγκατεστημένες μονάδες.

<u>Πρόταση 5</u>: Επιβολή άμεσης αναστολής στην έκδοση νέων αδειών, καθώς και στην υλοποίηση των ήδη εκδοθεισών αδειών για αυτόνομους σταθμούς αποθήκευσης (μπαταρίες) εντός των ορίων του Δήμου Καρύστου. ‘Ηδη δύο σταθμοί ετοιμαζονται να εγκαταστηθούν στην Όχη εντός NATURA σε υψόμετρο 1.200μ. Επίσης προτείνουμε θέσπιση ελάχιστης ασφαλούς απόστασης τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων για οποιονδήποτε σταθμό μπαταριών από τα όρια οικισμών, δασικών εκτάσεων, πηγών ύδρευσης και προστατευόμενων περιοχών.

<u>Πρόταση 6</u>: Για τη διασφάλιση των τοπικών παραγωγικών δραστηριοτήτων (κτηνοτροφία, μελισσοκομία, τουρισμός κλπ.), καθίσταται θεσμικά αναγκαία η υποχρεωτική και δεσμευτική γνωμοδότηση των οικείων Δήμων κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης έργων ΑΠΕ. Για τον Δήμο Καρύστου, η συμμετοχή αυτή τελεί υπό την αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση του μηδενικού περιθωρίου για νέες εγκαταστάσεις λόγω ήδη υπαρκτού κορεσμού.

 

 

 

 

 

 

 

[Gavalas]

ΣΧΟΛΙΟ ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΑΠΕ και την ΣΜΠΕ

Η προστασία του κλίματος δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος της βιοποικιλότητας, των φυσικών οικοσυστημάτων, των ορεινών τοπίων και των υδάτινων πόρων της χώρας.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ευρωπαϊκές χώρες με τη μεγαλύτερη οικολογική αξία ανά μονάδα έκτασης. Η προστασία αυτής της φυσικής κληρονομιάς αποτελεί συνταγματική υποχρέωση του κράτους (α 24) και δεν μπορεί να υποχωρεί έναντι της επιτάχυνσης των επενδύσεων.

Το προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο παρουσιάζει βελτιώσεις σε σχέση με το ισχύον πλαίσιο του 2008, ωστόσο εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές αδυναμίες ως προς τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής προστασίας και της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων.

Ειδικότερα:

1. Απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης της ήδη συντελεσμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης

Το σχέδιο αντιμετωπίζει τον εθνικό χώρο ως διαθέσιμο για νέα ανάπτυξη ΑΠΕ χωρίς να προηγείται ολοκληρωμένη αποτίμηση:

• των ήδη εγκατεστημένων έργων,
• των αδειοδοτημένων έργων,
• των υπό αδειοδότηση έργων,
• των σωρευτικών επιπτώσεων ανά ορεινό όγκο και οικοσύστημα.

Η περιβαλλοντική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται αγνοώντας την πραγματική κατάσταση της χώρας.

Πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω ανάπτυξη θα έπρεπε να έχει προηγηθεί εθνική αξιολόγηση κορεσμού οικοσυστημάτων και τοπίων.

2. Ανεπαρκής εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης

Το σχέδιο βασίζεται κυρίως σε αξιολόγηση κατά περίπτωση μέσω περιβαλλοντικών μελετών, των γνωστών και αμφιβόλου αξίας ΜΠΕ και ΕΟΑ.

Η διεθνής εμπειρία όμως έχει δείξει ότι η διαχείριση κατά περίπτωση δεν επαρκεί για την προστασία ειδών και οικοτόπων όταν οι πιέσεις είναι εκτεταμένες και σωρευτικές.

Απαιτείται:

• σαφής προληπτικός αποκλεισμός ιδιαίτερα ευαίσθητων οικοσυστημάτων,
• αποκλεισμός κρίσιμων περιοχών αναπαραγωγής και μετακίνησης ειδών,
• δημιουργία εκτεταμένων ζωνών μηδενικής χωροθέτησης.

Η αρχή της προφύλαξης επιβάλλει ότι όταν υπάρχει επιστημονική αβεβαιότητα, η προστασία προηγείται της ανάπτυξης.

3. Ελλιπής προστασία ορεινών οικοσυστημάτων

Τα ελληνικά βουνά αποτελούν τα σημαντικότερα καταφύγια βιοποικιλότητας της χώρας.

Η διάνοιξη οδικού δικτύου, οι εκσκαφές, οι επιχωματώσεις, οι βάσεις ανεμογεννητριών και τα συνοδά έργα έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικό κατακερματισμό οικοτόπων σε πολλές περιοχές.

Το προτεινόμενο πλαίσιο δεν παρέχει επαρκή προστασία:

• των αλπικών και υποαλπικών οικοσυστημάτων,
• των κορυφογραμμών,
• των περιοχών μεγάλης φυσικότητας,
• των αδιατάρακτων ορεινών τοπίων, περιοχών ΠΑΔ κλπ.

Το όριο των 1200 μέτρων έχει τεθεί πολύ ψηλά για ουσιαστική προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων της χώρας. Θα έπρεπε πολύ χαμηλότερα να τεθεί και να λαμβάνει υπόψη και τις ιδιαιτερότητες κάθε ορεινού συγκροτήματος.

Προτείνεται η καθιέρωση αυστηρότερων υψομετρικών και οικολογικών κριτηρίων αποκλεισμού.

Ειδικότερα για την Εύβοια ζητείται η εφαρμογή του αναθεωρημένου Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας (ΦΕΚ 299/ΑΑΠ/14-12-2018) σύμφωνα με το οποίο στον νησιωτικό ορεινό χώρο (Εύβοια και Σκύρο ) δεν θα τοποθετούνται ανεμογεννήτριες άνω των 600 μ., γιατί ο ορεινός χώρος θεωρείται χώρος φυσικού αποθέματος.

4. Υποτίμηση των σωρευτικών επιπτώσεων

Η σημαντικότερη περιβαλλοντική επίπτωση των ΑΠΕ στην Ελλάδα δεν προέρχεται πλέον από μεμονωμένα έργα αλλά από τη συγκέντρωση πολλών έργων στην ίδια γεωγραφική ενότητα.

Η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων παραμένει αποσπασματική.

Απαιτείται:

• υποχρεωτική αξιολόγηση σε επίπεδο ορεινού όγκου,
• αξιολόγηση σε επίπεδο λεκάνης απορροής,
• αξιολόγηση σε επίπεδο οικολογικού διαδρόμου,
• καθορισμός ανώτατων ορίων εγκατάστασης.

5. Δεν αντιμετωπίζεται η Εύβοια ως περιοχή περιβαλλοντά κορεσμένη από ΑΠΕ και ιδίως ΑΣΠΗΕ

Η Εύβοια αποτελεί ήδη μία από τις πλέον επιβαρυμένες περιοχές της χώρας από εγκαταστάσεις ΑΠΕ. Η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει επαρκώς γιατί μία περιοχή με τόσο υψηλή συγκέντρωση υφιστάμενων, αδειοδοτημένων και υπό αδειοδότηση έργων δεν αντιμετωπίζεται ως περιοχή ειδικής περιβαλλοντικής διαχείρισης και περιορισμού νέων παρεμβάσεων.

Η απουσία ειδικών προβλέψεων για περιοχές με υψηλό βαθμό κορεσμού έρχεται σε αντίθεση με τις αρχές της πρόληψης και της φέρουσας ικανότητας.

6. Προβληματική αντιμετώπιση των περιοχών Natura 2000

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι η ύπαρξη περιβαλλοντικών όρων δεν αρκεί για τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας προστατευόμενων περιοχών.

Το δίκτυο Natura 2000 δεν θεσπίστηκε για να λειτουργεί ως χώρος προτεραιότητας ενεργειακών επενδύσεων αλλά ως βασικός μηχανισμός διατήρησης της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας.

Πρέπει να υιοθετηθεί αυστηρότερο και ουσιαστικότερο καθεστώς προστασίας στις περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας.

Οι περιοχές Natura της Εύβοιας πρέπει να προστατευθούν απολύτως, γιατί το νησί της Εύβοιας είναι ο πιο επιβαρυμένος από ΑΠΕ νομός-Περιφερειακή Ενότητα της Ελλάδας.

Οι περιοχές Natura του νησιού που κυρίως απειλούνται από ΑΠΕ είναι οι ακόλουθες:

• Όρος Όχη – Κάμπος Καρύστου – Ακρωτήριο Καφηρέας (GR2420001)
• Δίρφυς – Δάσος Στενής – Δέλφι (GR2420002)
• Λίμνη Δύστου (GR2420008)
• Όρος Κανδήλι (GR2420010)
• Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420011)
• Όρος Όχη, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420012)
• Ποταμός Μανικιάτης (GR2420017)
• Θαλάσσια ζώνη Ανατολικής Εύβοιας από Άκρα Οκτωνιάς έως Ζάρακες (GR2420015)
• Θαλάσσια περιοχή Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου (GR2420016)
• Παράκτια θαλάσσια ζώνη Καφηρέα (τμήμα του GR2420001)

7. Απουσία μηχανισμού οικολογικής αποκατάστασης

Το σχέδιο επικεντρώνεται στην εγκατάσταση νέων έργων αλλά δεν προβλέπει ουσιαστικούς μηχανισμούς:

• αποκατάστασης τοπίου,
• αποκατάστασης οδικών διανοίξεων,
• αποξήλωσης παλαιών εγκαταστάσεων,
• επαναφοράς οικοτόπων μετά το τέλος ζωής των έργων.

Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» πρέπει να εφαρμόζεται και στις ενεργειακές υποδομές.

8. Παραγνώριση τη αντιδράσεων των περιβαλλοντικών φορέων και των τοπικών κοινωνιών

Η ένταση των αντιδράσεων σε πολλές περιοχές της χώρας καταδεικνύει ότι η κοινωνική αποδοχή δεν εξασφαλίζεται μέσω της επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων αλλά μέσω της ουσιαστικής προστασίας του τόπου.

Η απώλεια εμπιστοσύνης των τοπικών κοινωνιών συνδέεται άμεσα με την αίσθηση ότι η περιβαλλοντική προστασία υποχωρεί έναντι της επενδυτικής διευκόλυνσης.

9. Υποβάθμιση του πολιτιστικού τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς

Η ΣΜΠΕ και το νέο Χωροταξικό αντιμετωπίζουν ανεπαρκώς τη σχέση μεταξύ ενεργειακών υποδομών και πολιτιστικού τοπίου.

Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τα ίδια τα μνημεία αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτά εντάσσονται.

Η εγκατάσταση εκτεταμένων βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών σε περιοχές ιστορικού, αρχαιολογικού και παραδοσιακού χαρακτήρα αλλοιώνει την ταυτότητα των τόπων και υποβαθμίζει μη αναστρέψιμα το πολιτιστικό χαρακτήρα τους.

10. Μονόπλευρη αντιμετώπιση της οικονομικής διάστασης

Η ΣΜΠΕ δεν αξιολογεί επαρκώς τις επιπτώσεις των μεγάλων συγκεντρώσεων έργων ΑΠΕ στις υφιστάμενες οικονομικές δραστηριότητες των περιοχών υποδοχής, όπως ο τουρισμός, η αγροτική παραγωγή, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και οι δραστηριότητες που συνδέονται με την τοπική ταυτότητα και το φυσικό τοπίο.

Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει ισόρροπη στάθμιση όλων των παραγωγικών λειτουργιών και όχι μονοδιάστατη προτεραιοτητα της ενεργειακής χρήσης.

11. Ανεπαρκής αντιμετώπιση των επιπτώσεων των φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης κλίμακας

Η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται συχνά στις επιπτώσεις των αιολικών εγκαταστάσεων, ωστόσο το νέο Χωροταξικό δεν αξιολογεί επαρκώς τις περιβαλλοντικές και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις της ταχείας εξάπλωσης φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης κλίμακας.

Η εκτεταμένη κάλυψη γης από φωτοβολταϊκά πάρκα προκαλεί:

• απώλεια γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας,
• υποβάθμιση παραδοσιακών αγροτικών τοπίων,
• περιορισμό της διαθέσιμης γης για πρωτογενή παραγωγή,
• κατακερματισμό οικοτόπων και φυσικών διαδρόμων μετακίνησης ειδών,
• σωρευτικές αλλοιώσεις του τοπίου μεγάλης κλίμακας.

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε γόνιμες γεωργικές εκτάσεις και σε περιοχές που αποτελούν βασικό πόρο για την αγροτική οικονομία και την επισιτιστική ασφάλεια.

Η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει επαρκώς ότι έχουν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να δοθεί προτεραιότητα:

• σε στέγες και κτιριακές εγκαταστάσεις,
• σε ανενεργούς βιομηχανικούς χώρους,
• σε εγκαταλελειμμένα λατομεία,
• σε υποβαθμισμένες εκτάσεις,

πριν από τη δέσμευση παραγωγικής γης και φυσικών οικοσυστημάτων.

Η αρχή της ορθολογικής χρήσης των φυσικών πόρων επιβάλλει η ενεργειακή μετάβαση να μην οδηγεί σε υποκατάσταση της γεωργικής γης και των φυσικών εκτάσεων από εκτεταμένες βιομηχανικές εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας.

12. Ανεπαρκής προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων από τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ)

Η ΣΜΠΕ υποτιμά τις σωρευτικές επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η ανάπτυξη Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων σε ποτάμια και ορεινά υδατορέματα. Η διεθνής επιστημονική εμπειρία έχει δείξει ότι ακόμη και έργα μικρής ισχύος μπορούν να επιφέρουν σημαντικές επιπτώσεις:

• στη φυσική ροή των υδάτων,

• στη συνέχεια των ποτάμιων οικοσυστημάτων,

• στη μεταφορά φερτών υλών,

• στη λειτουργία των υγροτοπικών οικοσυστημάτων,

• στη διατήρηση της ιχθυοπανίδας και άλλων υδρόβιων ειδών.

Η κατασκευή πολλών ΜΥΗΕ στην ίδια λεκάνη απορροής μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση της οικολογικής κατάστασης των υδάτινων σωμάτων, ακόμη και όταν οι επιπτώσεις κάθε έργου αξιολογούνται μεμονωμένα ως περιορισμένες.

Το νέο Χωροταξικό οφείλει να προβλέπει:

• αυστηρότερη προστασία ποταμών και ρεμάτων υψηλής οικολογικής αξίας,
• αποκλεισμό έργων σε περιοχές Natura 2000 και σε κρίσιμους οικολογικούς διαδρόμους,
• αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων σε επίπεδο λεκάνης απορροής,
• πλήρη συμμόρφωση με τους στόχους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα ύδατα.

Η προστασία των ελεύθερα ρεόντων ποταμών και των φυσικών υδατορεμάτων αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της οικολογικής ισορροπίας των ορεινών οικοσυστημάτων και επιδίωξη και της ΕΕ.

Για την Εύβοια το θέμα είναι ιδιαιτέρως κρίσιμο όταν απειλούνται τόσο κρίσιμα νησιωτικά ποτάμια οικοσυστήματα (και περιοχές Natura) όπως ο Μανικιάτης, μικροί νησιωτικοί υγρότοποι κλπ.

13. Τελική Παρατήρηση: Υπονόμευση του νέου πλαισίου μέσω των μεταβατικών διατάξεων

Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι τα αδειοδοτημένα έργα ΑΠΕ μπορούν να προχωρήσουν με τις παλαιές ρυθμίσεις και καμία επ΄ αυτών επίδραση δεν θα έχει το νέο Χωροταξικό.

Υπάρχει η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία μεγάλος αριθμός ήδη αδειοδοτημένων ή ώριμων προς αδειοδότηση έργων εξακολουθεί να διέπεται από το προηγούμενο καθεστώς χωροθέτησης. Η επιλογή αυτή μειώνει ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα του νέου Χωροταξικού Πλαισίου, στις όποιες καλές προβλέψεις του. Ενώ το νέο πλαίσιο αναγνωρίζει την ανάγκη αυξημένης προστασίας συγκεκριμένων οικοσυστημάτων, δεν είναι λογικό τα έργα που δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί να εξαιρούνται πλήρως από τις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.

Για τα έργα που δεν έχουν ξεκινήσει κατασκευαστικές εργασίες πρέπει να προβλεφθεί επανέλεγχος συμβατότητας με τα νέα δεδομένα προστασίας της βιοποικιλότητας, της φέρουσας ικανότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων.

Συμπέρασμα

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αναγνωρίζει θεωρητικά τη σημασία της βιοποικιλότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων. Ωστόσο, οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί προστασίας παραμένουν ανεπαρκείς για να αντιμετωπίσουν την ήδη εκτεταμένη περιβαλλοντική πίεση που έχει δημιουργηθεί από την ταχεία ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε πολλές περιοχές της χώρας. Και ενώ αναγνωρίζει προβλήματα του παλιού ΕΠΧ/ΑΠΕ (χωροταξικού), ταυτοχρόνως όμως επιτρέπει σε μεγάλο μέρος των ήδη αδειοδοτημένων έργων να υλοποιηθούν με τους παλιούς κανόνες, περιορίζοντας δραστικά το πραγματικό περιβαλλοντικό όφελος της αναθεώρησης

Η ουσιαστική αναθεώρηση του σχεδίου θα πρέπει να στηριχθεί στις αρχές:

• πρόληψης και προφύλαξης,
• διατήρησης της βιοποικιλότητας,
• προστασίας ορεινών οικοσυστημάτων,
• περιορισμού των σωρευτικών επιπτώσεων,
• σεβασμού της φέρουσας ικανότητας του χώρου,
• αποκατάστασης των ήδη επιβαρυμένων περιοχών.

Αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι λόγια για ενεργειακή μετάβαση και μεγαλεπήβολα Σχέδια για το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η πραγματική προστασία του Ελληνικού Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και της ζωής των τοπικών κοινωνιών, από την ενεργειακή μονοκρατορία και την εκβιομηχάνιση των βουνών, πεδιάδων και θαλασσών της χώρας.
<div></div>

[Δήμητρα Σουφλέρη, κάτοικος χωριού της Κύμης]

Ζητώ να απορριφθεί το παρόν χωροταξικό γιατί είναι αντιπεριβαλλοντικό.

Να γίνει δεκτό το σχόλιο της Εταιρείας Περιβάλλοντος Κύμης.

[Κατερίνα Ξαρχοπούλου]

Συμφωνώ, εγκρίνω και συνυπογράφω την Ομόφωνη Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Άνδρου της 14/6/2026. Δεν αποδεχόμαστε την καταστροφή του νησιού μας. Δεν θέλουμε να γεμίσουμε το νησί μας με Αιολικά πάρκα, όπως γεμίσατε το Μαρμάρι, την Κάρυστο και το όρος ΟΧΗ με εκατοντάδες Ανεμογεννήτριες που οι περισσότερες είναι σε περιοχή NATURA. Εξαφανίστηκαν είδη, καταστράφηκαν οικοσυστήματα, τα νερά δεν βρίσκουν διέξοδο προς τα σημεία που πρέπει πλέον.

Η Ανδρος είναι σε τεράστια έκταση προστατευόμενη από το καθεστώς NATURA, από Βόρεια (καβο Ντόρος και μέχρι Κόρθι). Tα νησιά μας δεν θα γίνουν μπαταρίες της Ευρώπης, ούτε κανενός άλλου συμφέροντος βορά, είτε ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ, είτε και ΔΗΜΟΣΙΟΥ.

Κατερίνα Ξαρχοπούλου
Ακολουθεί το λινκ με την ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΝΔΡΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΕΧΠ ΑΠΕ:
https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fdiavgeia.gov.gr%2Fdoc%2F%25CE%25A8%25CE%25A7%25CE%2594%25CE%2596%25CE%25A9%25CE%25A8%25CE%2599-%25CE%2592%25CE%259D1%3Finline%3Dtrue%26fbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBExS0FDN0JyVmFoWjhhUFU0MnNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR4jxgwZkMV2UXyDxGME-Ayz-ysXqyWz5Fv7H-Ixo60pdXC-t0oV-M6-DO54iw_aem_1MIqgqEUbINLWHU8pO6G8Q&h=AUArRx7uh6aXG9SJYjAeLldS5TzSChnzoQ4B6OdCgpph9RGjrio0qAvAlAjs8DD42faQT_tBOsPoo71OifJ-FL2f6Ime_LqFIOsBtaOaU4aekt9HR80om_7t7n9tatzsNlH6ZlJfZDREaw&__tn__=-UK-y-R&c%5B0%5D=AUB_akh41M4AWybogvjfnV3Gqqtjyo5rSf8pyAEqt_JM6xiG7ebGibpNX0pZl9ewGqz7I3wKIdEF1CdNY9Npj_4wrr4yFhyJsfwgBmK9te9qOaaVBjjOfbyGr9mMuv05ZbUHqCsBSoEENmts_kyhO-M8JHQatfXjlrHCwEDZjWwFNTWk6658zOcDQyjjhMXvjHl-A0hCU3gaN9mZ5aFMeF17ocwg7orA8qRcsMR6wESw25Bc5-I

[Ιωάννης Ζερβός, Δήμαρχος Σφακίων]

Ο Δήμος Σφακίων είναι ένας δήμος με έντονα γεωμορφολογικά στοιχεία όπως μεγάλη έκταση ορεινών περιοχών, φαράγγια, εκτενής ακτογραμμή . Αποτελεί έναν τόπο σημαντικής βιοποικιλότητας, φυσικών οικοσυστημάτων, ορεινών τοπίων και προστατευόμενων περιοχών.

Διαβάζοντας το Ειδικό χωροταξικό πλαίσιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έχουμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα:

1. Οι ορεινές περιοχές των Σφακίων αποτελούν σημαντικά καταφύγια βιοποικιλότητας και η διάνοιξη οδικού δικτύου, οι εκσκαφές, οι βάσεις των ανεμογεννητριών και τα συνοδά έργα θα καταστρέψουν και θα κατακερματίσουν τους οικοτόπους. Οι περιοχές Natura πρέπει να προστατευθούν απολύτως.
2. Τα υψομετρικά όρια που προτείνονται είναι οριζόντια χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες του κάθε ορεινού οικοσυστήματος. Προτείνεται η καθιέρωση αυστηρότερων υψομετρικών κριτηρίων ιδιαίτερα σε νησιωτικές περιοχές όπου το υψόμετρο των ορεινών όγκων είναι σαφώς μικρότερα από τα αντίστοιχα υψόμετρα των ορεινών όγκων της ηπειρωτικής Ελλάδας. Επομένως το όριο των 1.200 μέτρων υψόμετρο αφορά σε λίγες περιοχές της χώρας και δεν προσφέρει ουσιαστική προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων της περιοχής των Σφακίων.
3. Το γεγονός ότι σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις, οι λειτουργούσες εγκαταστάσεις, οι άδειες εγκατάστασης που δεν έχουν εκτελεστεί, καθώς και οι φάκελοι Μελετών Περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) που έχουν λάβει απλώς έγκριση τυπικής πληρότητας έως τις 20 Μαΐου2026, αξιολογούνται και εγκρίνονται με βάση το προϊσχύον καθεστώς. Οι μεταβατικές αυτές διατάξεις θα έχουν ως αποτέλεσμα έργα τα οποία χωροθετούνται σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων ή εντός ευαίσθητων ζωνών Natura 2000, τα οποία υπό το Νέο Πλαίσιο θα έπρεπε να αποκλειστούν, θα αδειοδοτηθούν κανονικά με τεράστιες επιπτώσεις στα οικοσυστήματα αλλά και στο ίδιο το νέο Χωροταξικό.
4. Το Νέο Πλαίσιο επιτρέπει τη χωροθέτηση αιολικών σταθμών εντός Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της ορνιθοπανίδας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ενώ θα έπρεπε να μην επιτρέπεται καθόλου.
5. Ο Δήμος Σφακίων διαθέτει πολλά και αξιόλογα ποικιλόμορφα τοπία και ο περιορισμός προστασίας μόνο σε τοπία που διαθέτουν νομικό χαρακτηρισμό ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους θα καταστρέψει με τρόπο μη αναστρέψιμο το ιδιαίτερο τοπίο των Σφακίων.
6. Το γεγονός ότι επιτρέπεται σχεδόν παντού η τοποθέτηση μπαταριών αποθήκευσης είναι απαράδεκτο καθώς δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι κίνδυνοι πυρκαγιών αλλά και η αλλοίωση του φυσικού τοπίου.

Συνοψίζοντας απαιτείται ο αποκλεισμός ιδιαίτερα ευαίσθητων οικοσυστημάτων, αποκλεισμός κρίσιμων περιοχών αναπαραγωγής και μετακίνησης προστατευόμενων ειδών, αποκλεισμός περιοχών Natura, αποκλεισμός περιοχών με χαμηλότερο υψόμετρο από τα 1.200 μέτρα και δημιουργία ζωνών μηδενικής χωροθέτησης.

Με εκτίμηση,

Ο Δήμαρχος Σφακίων,

Ιωάννης Ζερβός

Το Δ.Σ. του Δήμου Σφακίων

[ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΕΩΛΟΓΩΝ]

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΓΕΩΛΟΓΩΝ

Ο σχολιασμός του Συλλόγου Ελλήνων Γεωλόγων επικεντρώνεται κυρίως στη γεωθερμική ενέργεια και γίνεται και μια αναφορά στα μικρά υδροηλεκτρικά (ΜΥΗΕ)

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με αξιόλογο γεωθερμικό δυναμικό, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τη γεωτεκτονική της θέση, την έντονη λιθοσφαιρική δραστηριότητα και την παρουσία του ηφαιστειακού τόξου του Νοτίου Αιγαίου. Η γεωθερμική ενέργεια αποτελεί μία ιδιαίτερα σημαντική μορφή Ανανεώσιμης Πηγής Ενέργειας (ΑΠΕ), η οποία συμβάλλει στην ενεργειακή μετάβαση, στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, στην ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Η γεωθερμία παρουσιάζει σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι άλλων μορφών ΑΠΕ, καθώς χαρακτηρίζεται από περιορισμένες απαιτήσεις έκτασης γης προς την εγκατεστημένη ισχύ και χαμηλό περιβαλλοντικό αποτύπωμα κατά τη λειτουργία της, ενώ παράλληλα πρόκειται για πηγή ενέργειας συνεχούς διαθεσιμότητας (base load), ανεξάρτητη από καιρικές συνθήκες και ώρα ημέρας.

 

Σύμφωνα με τον Ν.4602/2019 :

• Ως αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού νοείται η έρευνα, η εκμετάλλευση και η διαχείρισή του.
• Ως διαχείριση του γεωθερμικού δυναμικού νοείται το σύνολο των δραστηριοτήτων που ρυθμίζουν την εκμετάλλευση του γεωθερμικού ρευστού από τα υπόγεια γεωθερμικά συστήματα με σκοπό τη βιώσιμη, ορθολογική και ολοκληρωμένη αξιοποίησή του. Η διαχείριση αναφέρεται στο σύνολο του γεωθερμικού πεδίου.
• Ως γεωθερμικό πεδίο ορίζεται ο ενιαίος μεταλλευτικός χώρος εντός του οποίου έχει εντοπισθεί γεωθερμικό δυναμικό..
• Ως Περιοχή Γεωθερμικού Ενδιαφέροντος (ΠΓΘΕ) ορίζεται ο ευρύτερος χώρος εντός του οποίου υπάρχουν ενδείξεις παρουσίας γεωθερμικού δυναμικού θερμοκρασίας έως 90°C.
• Σύμφωνα με το άρθρο 3 του Ν.4602/2019, το γεωθερμικό δυναμικό θεωρείται μεταλλευτικό ορυκτό σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 2 του ν.δ. 210/1973.

Οι ορισμοί αυτοί δεν φαίνεται να έχουν ληφθεί υπόψη κατά τη σύνταξη της ΣΜΠΕ, ούτε του σχεδίου της ΚΥΑ.

Λαμβάνοντας υπόψη τους ανωτέρω ορισμούς και το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο, προτείνονται οι ακόλουθες παρατηρήσεις και συμπληρώσεις επί της ΣΜΠΕ του ΕΧΠ-ΑΠΕ:

 

1. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της γεωθερμίας σε σχέση με τις λοιπές ΑΠΕ

Η γεωθερμία παρουσιάζει θεμελιώδεις διαφοροποιήσεις σε σχέση με άλλες μορφές ΑΠΕ, όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια. Οι τελευταίες αναπτύσσονται κυρίως μέσω της εγκατάστασης εξοπλισμού σε συγκεκριμένη έκταση γης, ενώ η γεωθερμία προϋποθέτει την ύπαρξη και αξιοποίηση ενός υπόγειου φυσικού πόρου.

Η αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού απαιτεί προηγουμένως τη διενέργεια γεωλογικών, γεωφυσικών και γεωχημικών ερευνών, καθώς και ερευνητικών και δοκιμαστικών γεωτρήσεων, προκειμένου να εντοπιστεί, να οριοθετηθεί και να αξιολογηθεί το γεωθερμικό πεδίο.

Ως εκ τούτου, η γεωθερμία δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με κριτήρια χωρικής κατάληψης ή επιφανειακής εγκατάστασης έργων, αλλά ως δραστηριότητα αξιοποίησης υπόγειου φυσικού πόρου με ιδιαίτερα τεχνικά και χωροταξικά χαρακτηριστικά.

Κρίνεται συνεπώς σκόπιμο η ιδιαιτερότητα αυτή να αποτυπωθεί με σαφέστερο τρόπο στο ΕΧΠ-ΑΠΕ και στη ΣΜΠΕ αυτού.

 

2. Ανάγκη ενσωμάτωσης όλων των φάσεων αξιοποίησης της γεωθερμίας στον χωροταξικό σχεδιασμό

 

Ο Ν.4602/2019 ορίζει ρητά ότι η αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού περιλαμβάνει την έρευνα, την εκμετάλλευση και τη διαχείριση. Οι τρεις αυτές φάσεις αποτελούν ενιαία και αδιαίρετη διαδικασία.

Ωστόσο, από το περιεχόμενο της ΣΜΠΕ προκύπτει ότι η προσέγγιση της γεωθερμίας επικεντρώνεται κυρίως στη χωροθέτηση και λειτουργία εγκαταστάσεων αξιοποίησης γεωθερμικής ενέργειας, χωρίς να αναδεικνύεται επαρκώς η σημασία της ερευνητικής φάσης, η οποία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ανακάλυψη και αξιοποίηση νέων γεωθερμικών πόρων.

Για τον λόγο αυτό προτείνεται να διευκρινιστεί ότι οι κατευθύνσεις του χωροταξικού σχεδιασμού αφορούν το σύνολο των δραστηριοτήτων αξιοποίησης της γεωθερμίας, όπως αυτές ορίζονται από τον Ν.4602/2019, συμπεριλαμβανομένων των ερευνητικών εργασιών και των ερευνητικών γεωτρήσεων.

 

3. Περιορισμένη αναφορά σε ήδη χαρακτηρισμένα γεωθερμικά πεδία, απουσία πρόβλεψης για νέες περιοχές γεωθερμικού ενδιαφέροντος και μελλοντικούς χαρακτηρισμούς γεωθερμικών πεδίων καθώς και για μελλοντικές περιοχές εκμίσθωσης δικαιωμάτων έρευνας ή/και εκμετάλλευσης γεωθερμικού δυναμικού.

 

Στις σελίδες 6-50 και 6-51 της ΣΜΠΕ γίνεται αναφορά σε ορισμένα από τα πλέον γνωστά γεωθερμικά πεδία της χώρας, όπως της Μήλου, της Νισύρου και της Λέσβου. Η προσέγγιση αυτή, αν και ορθή ως προς την παρουσίαση των σημαντικότερων βεβαιωμένων πεδίων, δεν αποτυπώνει πλήρως τη δυναμική εξέλιξη του γεωθερμικού τομέα στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με τον Ν.4602/2019 λειτουργεί το Εθνικό Μητρώο Καταγραφής και Παρακολούθησης Γεωθερμικών Σημείων (ΕΜΚΠΑΓΕΣ), το οποίο τηρείται από την Ε.ΑΓ.Μ.Ε. και διασυνδέεται με το Εθνικό Μητρώο Σημείων Αξιοποίησης Γεωθερμίας (Ε.Μ.Σ.Α.Γ.Ε.). Μέσω των μηχανισμών αυτών καταγράφονται και αξιολογούνται συνεχώς γεωθερμικές εκδηλώσεις και περιοχές γεωθερμικού ενδιαφέροντος σε εθνικό επίπεδο.

Ωστόσο, στη ΣΜΠΕ δεν προκύπτει με σαφήνεια ότι ο χωροταξικός σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη τη πιθανότηα εντοπισμού και αξιοποίησης νέων γεωθερμικών πεδίων στο μέλλον, μέσω της ερευνητικής διαδικασίας που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία. Η προσέγγιση αυτή ενδέχεται να περιορίζει τη μελλοντική ανάπτυξη της γεωθερμίας αποκλειστικά στα ήδη γνωστά και βεβαιωμένα πεδία, χωρίς να συνεκτιμά τις Περιοχές Γεωθερμικού Ενδιαφέροντος και τα νέα δεδομένα που προκύπτουν από την επιστημονική έρευνα και τα επίσημα μητρώα της Πολιτείας.

Για τον λόγο αυτό προτείνεται η ΣΜΠΕ και το ΕΧΠ-ΑΠΕ να ενσωματώσουν σαφέστερες προβλέψεις για την ερευνητική δραστηριότητα και για τις Περιοχές Γεωθερμικού Ενδιαφέροντος, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η μελλοντική ανακάλυψη και δυνατότητα αξιοποίησης νέων γεωθερμικών πόρων, σύμφωνα με το πνεύμα και τις διατάξεις του Ν.4602/2019.

 

4. Ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης των περιοχών αποκλεισμού και των κριτηρίων χωροθέτησης της γεωθερμίας

  

Στην ενότητα 4.8.3 της ΣΜΠΕ καθορίζονται οι περιοχές αποκλεισμού για τη χωροθέτηση εγκαταστάσεων εκμετάλλευσης της γεωθερμικής ενέργειας, ενώ παράλληλα αναγνωρίζεται ότι η γεωθερμία παρουσιάζει μοναδική και σημειακή δυνατότητα χωροθέτησης, η οποία διαφοροποιεί ουσιωδώς τη συγκεκριμένη μορφή ΑΠΕ από άλλες ενεργειακές δραστηριότητες.

Η παραδοχή αυτή κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι η αξιοποίηση του γεωθερμικού δυναμικού συνδέεται άμεσα με την ύπαρξη συγκεκριμένων γεωλογικών και υδρογεωλογικών συνθηκών, οι οποίες δεν είναι δυνατόν να μετακινηθούν ή να αναζητηθούν σε εναλλακτικές θέσεις. Για τον λόγο αυτό, η χωροθέτηση των γεωθερμικών έργων εξαρτάται από τη θέση του ίδιου του γεωθερμικού πόρου και όχι αποκλειστικά από κριτήρια επιλογής γης.

Παράλληλα, η ΣΜΠΕ προβλέπει ότι οι ειδικότερες προϋποθέσεις χωροθέτησης πρέπει να εξετάζονται στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, προκειμένου να αξιολογούνται κατά περίπτωση οι ενδεχόμενες επιπτώσεις και να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα προστασίας του φυσικού και ανθρωπογενούς περιβάλλοντος.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, θα μπορούσε να εξεταστεί η περαιτέρω εξειδίκευση των περιοχών αποκλεισμού και των κριτηρίων χωροθέτησης της γεωθερμίας, λαμβάνοντας υπόψη τόσο τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του γεωθερμικού πόρου όσο και το ειδικό καθεστώς προστασίας που ισχύει κατά περίπτωση. Παράλληλα, θα ήταν σκόπιμο να αποσαφηνιστεί η σχέση των προτεινόμενων περιοχών αποκλεισμού με τις ειδικότερες ρυθμίσεις που προβλέπονται από τα εγκεκριμένα καθεστώτα προστασίας, τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα σχετικά Προεδρικά Διατάγματα, όπου αυτά έχουν θεσμοθετηθεί.

 

5. Ανάγκη πρόσθετης τεκμηρίωσης συγκεκριμένων κατηγοριών περιοχών αποκλεισμού

Στην ενότητα 4.8.3 της ΣΜΠΕ περιλαμβάνονται στις περιοχές αποκλεισμού κατηγορίες χωρικών ενοτήτων όπως τα δάση, τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ) και άλλες περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος, ανεξαρτήτως των επιμέρους χαρακτηριστικών και του ειδικού καθεστώτος διαχείρισης που ενδέχεται να ισχύει κατά περίπτωση.

Ωστόσο, από το κείμενο της ΣΜΠΕ δεν προκύπτει με σαφήνεια η τεκμηρίωση βάσει της οποίας οι συγκεκριμένες κατηγορίες εντάσσονται εξ ολοκλήρου στις περιοχές αποκλεισμού για την εκμετάλλευση της γεωθερμικής ενέργειας. Η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο σημαντική στην περίπτωση της γεωθερμίας, η οποία χαρακτηρίζεται από σημειακή επιφανειακή κατάληψη και υψηλό βαθμό εξάρτησης από τη θέση του γεωθερμικού πόρου.

Ειδικότερα, απαιτείται η παροχή αναλυτικότερης αιτιολόγησης για την επιλογή ορισμένων κατηγοριών περιοχών αποκλεισμού, καθώς και η συμβατότητά τους με τη βασική αρχή της κατά περίπτωση αξιολόγησης που προβλέπεται από το ίδιο το κείμενο της ΣΜΠΕ στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Η συμπλήρωση αυτή εκτιμάται ότι θα ενίσχυε τη διαφάνεια και την τεκμηρίωση των προτεινόμενων περιορισμών, συμβάλλοντας παράλληλα στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή του χωροταξικού σχεδιασμού για τη γεωθερμία.

 

6. Ανάγκη επανεξέτασης του αποκλεισμού ενεργών λατομικών και μεταλλευτικών ζωνών

Στην ενότητα 4.8.3 της ΣΜΠΕ περιλαμβάνονται στις περιοχές αποκλεισμού τα τμήματα λατομικών περιοχών και μεταλλευτικών ή εξορυκτικών ζωνών που λειτουργούν επιφανειακά.

Η συγκεκριμένη πρόβλεψη χρήζει περαιτέρω τεκμηρίωσης, δεδομένου ότι το ισχύον θεσμικό πλαίσιο που διέπει την έρευνα, εκμετάλλευση και διαχείριση του γεωθερμικού δυναμικού δεν αντιμετωπίζει τις επιφανειακές λατομικές και μεταλλευτικές δραστηριότητες ως ασύμβατες με τη γεωθερμία.

Ειδικότερα, το άρθρο 20 «Περιορισμοί στην έρευνα, την εκμετάλλευση και τη διαχείριση – Περιορισμοί χωροθέτησης» του Κανονισμού Γεωθερμικών Εργασιών (ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΠ/42138/552/29.04.2021, ΦΕΚ Β΄1800/05.05.2021) προβλέπει ρητά τη χωροθέτηση γεωθερμικών γεωτρήσεων πλησίον επιφανειακών λατομικών και μεταλλευτικών χώρων, υπό την προϋπόθεση τήρησης συγκεκριμένων ελάχιστων αποστάσεων ασφαλείας.

Κατά συνέπεια, η επιλογή πλήρους χωροταξικού αποκλεισμού των ενεργών λατομικών και μεταλλευτικών ζωνών στο πλαίσιο του ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν φαίνεται να προκύπτει άμεσα από το ειδικό κανονιστικό πλαίσιο της γεωθερμίας, το οποίο προβλέπει δυνατότητα συνύπαρξης των δραστηριοτήτων υπό καθορισμένους τεχνικούς όρους.

Για τον λόγο αυτό κρίνεται σκόπιμο να επανεξεταστεί η αναγκαιότητα του οριζόντιου αποκλεισμού των συγκεκριμένων περιοχών ή, εναλλακτικά, να παρατεθεί ειδικότερη τεχνική και χωροταξική τεκμηρίωση που να δικαιολογεί την απόκλιση από τις προβλέψεις του Κανονισμού Γεωθερμικών Εργασιών.

 

Συμπερασματικά, παρότι η γεωθερμία εντάσσεται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η φύση και ο τρόπος αξιοποίησής της διαφοροποιούνται ουσιωδώς από άλλες μορφές ΑΠΕ, καθώς συνδέονται άμεσα με την έρευνα, τον εντοπισμό και τη διαχείριση ενός υπόγειου φυσικού πόρου. Ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαία η πληρέστερη ενσωμάτωση των ιδιαιτεροτήτων αυτών στο ΕΧΠ-ΑΠΕ, προκειμένου ο χωροταξικός σχεδιασμός της γεωθερμίας να εναρμονίζεται αποτελεσματικότερα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και τις πραγματικές συνθήκες ανάπτυξης του γεωθερμικού δυναμικού στη χώρα.

 

Ο πίνακας 6.6.-1 «Χαρακτηρισμένα Γεωθερμικά Πεδία» της σελίδας 6-52. Της ΣΜΠΕ αναφέρει μόνο τους χαρακτηρισμούς που δημοσιεύτηκαν σε ΦΕΚ το 2025. Υπάρχουν πολλά περισσότερα χαρακτηρισμένα γεωθερμικά πεδία, με Υπουργικές Αποφάσεις από το 2005 ως το 2015, με βάση το τότε ισχύον θεσμικό πλαίσιο.

 

Συνοπτικά, προτείνονται τα ακόλουθα:

Α. Για τη Γεωθερμία

1. Να γίνει πλήρης διαχωρισμός μεταξύ της ηλεκτροπαραγωγής και της διανομής θερμικής ενέργειας για άλλες χρήσεις (αγροτικές, βιομηχανικές, τουριστικές, ψύξη/θέρμανση κλπ). Οι θερμικές χρήσεις να μην υφίστανται άλλους περιορισμούς εκτός από όσους προβλέπονται στον Κανονισμό Γεωθερμικών Εργασιών και όσους προκύπτουν κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Οι θερμικές χρήσεις δεν περιορίζονται μόνο στα γεωθερμικά πεδία τοπικού ενδιαφέροντος, αλλά μπορούν να αναπτυχθούν και σε πεδία εθνικού ενδιαφέροντος. Για τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής από γεωθερμία μπορούν να ισχύσουν αυστηρότερα κριτήρια χωροθέτησης (όπως τα σημεία 1 ως 6 του άρθρου 22 του σχεδίου της ΚΥΑ).
2. Κατά τη διαδικασία της έρευνας εντός των ευρύτερων περιοχών που έχουν ήδη χωροθετηθεί ή θα χωροθετηθούν μελλοντικά από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΝ για την εκμίσθωση του δικαιώματος έρευνας γεωθερμικού δυναμικού, οι μόνοι περιορισμοί που θα ισχύουν να είναι αυτοί του Κανονισμού Γεωθερμικών Εργασιών και αυτοί που θα προκύπτουν από την Περιβαλλοντική Αδειοδότηση (για όσες δραστηριότητες απαιτείται), χωρίς την θεσμοθέτηση εκ των προτέρων ζωνών αποκλεισμού.
3. Να υπάρξει σαφής πρόβλεψη ότι τα γεωθερμικά πεδία που θα εντοπιστούν και θα χαρακτηριστούν μελλοντικά (κατόπιν έρευνας στις περιοχές του σημείου 2 ανωτέρω) επίσης ανήκουν στις περιοχές προτεραιότητας ανάπτυξης της γεωθερμίας.

 

Β. Για τα ΜΥΗΕ:

Στις διαδικασίες χωροθέτησης να λαμβάνονται υπόψη τα εγκεκριμένα «Σχέδια Διαχείρισης Υδατικών Πόρων» και τα «Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας» της περιοχής εγκατάστασης

[ΜΠΕΧΛΙΒΑΝΙΔΗ ΤΑΝΙΑ]

Το υπό διαβούλευση χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ δεν απαντά ουσιαστικά στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, καθώς νομιμοποιεί ντε φάκτο όλα τα ήδη αδειοδοτημένα έργα, σε οποιοδήποτε στάδιο αδειοδοτικής διαδικασίας και εάν βρίσκονται, με συνέπεια φωτοβολταϊκά, μπαταρίες αποθήκευσης, έργα αντλησιοτεμίευσης, ανεμογεννήτριες, μαζί με τα έργα διασύνδεσής τους στο δίκτυο και τα εκατοντάδες χιλιόμετρα οδοποιίας που τα συνοδεύουν, να μπορούν να υλοποιηθούν άκριτα χωρίς να δεσμεύονται από τις λίγες – έστω – επωφελείς διατάξεις του.
Ειδικότερα για την περίπτωση της Εύβοιας, εάν υλοποιηθούν όλα τα αδειοδοτημένα έργα το νησί βιομηχανοποιείται και καταστρέφεται από άκρη σε άκρη αφού εξαιρείται επί της ουσίας από τις ελάχιστες νέες ευεργετικές ρυθμίσεις . Πέρα από την επερχόμενη ολοκληρωτική καταστροφή εξαιτίας των ήδη αδειοδοτημένων έργων που εξαιρούνται, τα τελευταία οικοσυστήματα της Εύβοιας είναι καταδικασμένα και από το νέο χωροταξικό καθώς δεν προβλέπεται τίποτα συγκεκριμένο που να εγγυάται την από εδώ και στο εξής – τουλάχιστον – προστασία του εναπομείναντος φυσικού πλούτου, του τοπίου και των περιοχών natura του νησιού.
Δεν λαμβάνεται υπόψη η επιβάρυνση που έχει δεχτεί ήδη η Εύβοια, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί ειδικά μέσω ενός ενισχυμένο ειδικού πλαισίου προστασίας με αυστηρότερες περιοριστικές και απαγορευτικές διατάξεις στη χωροθέτηση ΑΠΕ . Αντιθέτως, παύει η προστασία των ορεινών όγκων άνω των 600 μέτρων που ίσχυε με το χωροταξικό του 2008, δεν επιβάλλονται ουσιαστικά μέτρα για την αποκατάσταση των ‘’πληγωμένων’’ περιοχών από τα παλιά εγκατεστημένα και πλέον εκτός λειτουργίας έργα, δεν καθορίζονται ως ζώνες καθολικού αποκλεισμού τα Καταφύγια Άγριας Ζωής, οι natura, οι ΠΑΔ και όλα τα σημεία θεσμοθετημένης προστασίας, δεν μπαίνουν φραγμοί στην ποσότητα της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ στο νησί, δεν αποχαρακτηρίζεται από περιοχή υψηλής αιολικής προτεραιότητας ούτε ορίζονται νέες και ασφαλείς αποστάσεις από οικισμούς, αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία. Γενικότερα, ενώ οι ανεμογεννήτριες που κατασκευάζονται και τοποθετούνται σήμερα είναι έως και διπλάσιες σε ύψος από εκείνες που είχε υπόψη του ο νομοθέτης το 2008, οι αποστάσεις από σημεία πολιτιστικού ενδιαφέροντος – κληρονομιάς διατηρούνται οι ίδιες. Επίσης, δεν λαμβάνονται υπόψη η σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία και τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει από επιστημονικές μελέτες για πολλά ζητήματα όπως για παράδειγμα για την οπτική όχληση, την ηχορύπανση και τις επιπτώσεις της στη δημόσια υγεία, την αξία της διατήρησης και της προστασίας του τοπίου, ενώ εξακολουθεί να εξαιρείται η βούληση των τοπικών φορέων, κυρίως των δήμων και των κοινοτήτων στο πεδίο των αποφάσεων.
Για την Εύβοια, το νέο χωροταξικό ισοδυναμεί με ύβρη και εμπαιγμό, αφού έρχεται υποκριτικά κατόπιν εορτής να επισφραγίσει το χρονικό μιας τετελεσμένης τραγωδίας.
Για τους παραπάνω λόγους είμαι αντίθετη με το υπό διαβούλευση χωροταξικό και συντάσσομαι με το εμπεριστατωμένο σχόλιο της Εταιρείας Περιβάλλοντος Κύμης – ΑΠΑΝΤΗΣΗ #13726

[ΓΕΩΡΓΙΑ ΡΟΜΠΕΡΤΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΟΥ]

Στο πλαίσιο της Διαβούλευσης για το Ειδικό Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, δηλώνω ότι συμφωνώ απόλυτα με το ψήφισμα του Δήμου Άνδρου καθώς και με τις αναλυτικά τεκμηριωμένες απόψεις της Εταιρείας Ανδρίων Επιστημόνων. Επιπρόσθετα θέλω να επισημάνω τους κινδύνους που ελλοχεύουν, εάν κατά τον σχεδιασμό  και την υλοποίηση  αυτού του χωροταξικού δεν ληφθεί υπόψη το κρίσιμο θέμα της Ελληνικής Βιοποικιλότητας που αφορά και την Άνδρο.

Η Ελλάδα  είναι μία από τις πιο πλούσιες χώρες σε βιοποικιλότητα στον κόσμο, καθώς φιλοξενεί μια απίστευτη ποικιλία οικοσυστημάτων και ειδών.
Ο βιολογικός  πλούτος της Ελλάδας είναι από τους μεγαλύτερους της Ευρώπης και της Μεσογείου.

Έχει μοναδική   χλωρίδα  και  πανίδα εμπλουτισμένη με πληθώρα ενδημικών ειδών, που εξαπλώνονται μόνο στην Ελλάδα ή μόνο σε συγκεκριμένα μέρη της χώρας. Το  υψηλό  ποσοστό ενδημικών ειδών που συναντάμε στην Ελλάδα οφείλεται κυρίως στη μακροχρόνια απομόνωση των νησιών καθώς και στο ότι, κατά τη διάρκεια των παγετώνων, πολλές ορεινές περιοχές της χώρας δεν πάγωσαν αλλά αντίθετα λειτούργησαν ως καταφύγια για διάφορα είδη. Ο πλούτος αυτός αποδίδεται στη θέση της χώρας στα όρια  τριών  ηπείρων (Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής) και σε παράγοντες όπως:

η  γεωλογική  ιστορία της  περιοχής,

η  αξιοσημείωτη  κλιματική ποικιλία και κυρίως το ήπιο μεσογειακό κλίμα, το  έντονο  ανάγλυφο,

τα  πολλά νησιά  και άλλα φυσικά φράγματα που εμποδίζουν τη διασπορά των ειδών,

η  απότομη  μεταβολή του τοπίου από παράκτιο σε αλπικό μέσα σε λίγα μόλις χιλιόμετρα,

ο  μεγάλος  αριθμός ποταμών, ρεμάτων, χαραδρών, κοιλάδων, χερσονήσων κ.λπ., και

ο  μεγάλος  αριθμός  σπηλαίων και άλλων υπόγειων  σχηματισμών.

 

Ο  πλούτος  των  φυτών

Η ελληνική  χλωρίδα  αριθμεί περί τα 5.700 καταγεγραμμένα είδη, από τα οποία το 13,2% περίπου (750 είδη) είναι ενδημικά

Το  ιδιαίτερα υψηλό  ποσοστό ενδημικών ειδών σε σχέση με άλλες χώρες οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων όπως:

η  σύνθετη  τοπογραφία της  χώρας με τις ψηλές οροσειρές, τις πολυάριθμες χαράδρες, τα αναρίθμητα νησιά, νησίδες, βραχονησίδες και χερσονήσους,

η  γεωλογική  δομή  με τον  πλούτο των πετρωμάτων που  εμφανίζει,

ο  εμπλουτισμός της χλωρίδας με είδη της Κεντρικής Ευρώπης που βρήκαν καταφύγιο νοτιότερα κυρίως κατά την περίοδο των παγετώνων, αλλά και με είδη από την Ανατολία και τον Πόντο και

η  παρουσία  του  ανθρώπου, ήδη από τους προϊστορικούς  χρόνους.

Η ελληνική  πανίδα αριθμεί περί τα 23.130 καταγεγραμμένα είδη ζώων της ξηράς και των γλυκών νερών και 3.500 είδη της θάλασσας

(Πηγή: Κόκκινο Βιβλίο των Απειλούμενων Ζώων της Ελλάδας, 2009).

Όπως  η χλωρίδα, έτσι και η ελληνική πανίδα διακρίνεται και για το υψηλό ποσοστό ενδημισμού, καθώς έως σήμερα έχουν καταγραφεί περίπου 4.000 ενδημικά είδη της ξηράς και των γλυκών νερών.
Τον  πλούτο της ελληνικής πανίδας αντιπροσωπεύουν θηλαστικά, πουλιά, αμφίβια, ερπετά, ψάρια και ασπόνδυλα.
Είναι,  ωστόσο , γνωστό  ότι η πανίδα της χώρας δεν είναι καλά μελετημένη, ενώ τα μεγαλύτερα κενά γνώσης υπάρχουν για τα ασπόνδυλα.

Εξαιτίας  του υψηλού ενδημισμού της και επειδή είναι από τα τελευταία καταφύγια πολλών απειλούμενων και σπάνιων στην υπόλοιπη Ευρώπη ειδών, η Ελλάδα αποτελεί σημαντική περιοχή για την ευρωπαϊκή και τη μεσογειακή πανίδα και χλωρίδα.

το  17,8% των  ειδών  ζώων  της  Ευρώπης.

Το  40%  των  φυτικών  ειδών   της  Ευρώπης.

 

 

Πλούσια  ερπετοπανίδα  με 6 4 είδη, από τα οποία 9 ενδημικά

Στη  Δαδιά, τη γη των αρπακτικών, έχουν παρατηρηθεί 36 από τα 38 είδη ημερόβιων αρπακτικών της Ευρώπης.

Περισσότεροι  από 800 μικροί  αλλά εξαιρετικά σημαντικοί υγρότοποι έχουν καταγραφεί σε 75 ελληνικά νησιά.

32 από  τα 200 σημαντικότερα  δάση της Μεσογείου βρίσκονται στην Ελλάδα

115  θηλαστικά,  λίγο λιγότερα από τα μισά είδη που απαντώνται στην Ευρώπη, ζουν ή επισκέπτονται τη χώρα και τις θάλασσες μας.

154 είδη  ψαριών  του γλυκού νερού, καθώς η Ελλάδα είναι η πλουσιότερη χώρα της Ευρώπης όσον αφορά την  ιχθυοπανίδα ποταμών και λιμνών.

22  από τα 64 είδη  αμφιβίων της  Ευρώπης. Από   αυτά, τα  τρία είναι  ενδημικά.

Ένα εντυπωσιακό μωσαϊκό χερσαίων, υγροτοπικών και θαλάσσιων οικοσυντμάτων

 

Η  Ελληνικές θάλασσες  διαθέτουν ένα  από τα υψηλότερα επίπεδα βιοποικιλότητας στη Μεσόγειο.

Οι Ελληνικές  θάλασσες έχουν 476  είδη ψαριών από τα περίπου 600 που έχουν καταγραφεί στη Μεσόγειο.

Ειδικά στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Άνδρου και Γυάρου σε διάστημα των τελευταίων ετών, καταγράφηκαν ορισμένα σημαντικά επιτεύγματα, όπως η ανάκαμψη χερσαίων και θαλάσσιων οικοτόπων, η αύξηση ιχθυαποθεμάτων, καθώς και διατήρηση πληθυσμών για ορισμένα σπάνια και απειλούμενα είδη που εντοπίζονται στη Γυάρο (π.χ. η μεσογειακή φώκια Monachus monachus και το θαλασσοπούλι μύχος). Με το Προεδρικό Διάταγμα, οι αρμόδιοι φορείς της πολιτείας καλούνται πλέον να συνεχίσουν και να εντατικοποιήσουν την αποτελεσματική διαχείριση της ΘΠΠ Γυάρου, ώστε να διασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη διατήρηση του μοναδικού φυσικού περιβάλλοντος της περιοχής εντάσσοντας και τις τοπικές κοινωνίες στη διακυβέρνηση της.

04/04/2024

LIFE MareNatura – Το μεγαλύτερο πρόγραμμα για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα στην Ελλάδα

 

ΕΠΙΣΤΕΓΑΣΜΑ

Δεδομένου ότι η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία θεωρεί καίρια τη συνεισφορά της βιοποικιλότητας στην αντιμετώπιση  της κλιματικής αλλαγής και στο μετριασμό των επιπτώσεών της, φαίνεται πως η Ελλάδα αντιμετωπίζει

σήμερα το παράδοξο της επίσπευσης της απώλειας της βιοποικιλότητας για την επίτευξη των κλιματικών στόχων, μέσω ανάπτυξης ΑΠΕ, με πιθανά ανάστροφα αποτελέσματα επιδείνωσης των

 

(Πηγή: WWF FACTSHEET, ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ, ΕΛΛΑΔΑ – ΜΙΑ ΠΛΟΥΣΙΑ ΧΩΡΑ)

 

[Κατερίνα Ξαρχοπούλου]

Συμφωνώ, εγκρίνω και συνυπογράφω την Ομόφωνη Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Άνδρου της 14/6/2026. Δεν αποδεχόμαστε την καταστροφή του νησιού μας. Δεν θέλουμε να γεμίσουμε το νησί μας με Αιολικά πάρκα, όπως γεμίσατε το Μαρμάρι, την Κάρυστο και το όρος ΟΧΗ με εκατοντάδες Ανεμογεννήτριες που οι περισσότερες είναι σε περιοχή NATURA. Εξαφανίστηκαν είδη, καταστράφηκαν οικοσυστήματα, τα νερά δεν βρίσκουν διέξοδο προς τα σημεία που πρέπει πλέον.
Η Ανδρος είναι σε τεράστια έκταση προστατευόμενη από το καθεστώς NATURA, από Βόρεια (καβο Ντόρος και μέχρι Κόρθι). Tα νησιά μας δεν θα γίνουν μπαταρίες της Ευρώπης, ούτε κανενός άλλου συμφέροντος βορά, είτε ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ, είτε και ΔΗΜΟΣΙΟΥ.
Κατερίνα Ξαρχοπούλου
Ακολουθεί το λινκ με την ΟΜΟΦΩΝΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΑΝΔΡΟΥ ΓΙΑ ΤΟ ΕΧΠ ΑΠΕ:
https://l.facebook.com/l.php?u=https%3A%2F%2Fdiavgeia.gov.gr%2Fdoc%2F%25CE%25A8%25CE%25A7%25CE%2594%25CE%2596%25CE%25A9%25CE%25A8%25CE%2599-%25CE%2592%25CE%259D1%3Finline%3Dtrue%26fbclid%3DIwZXh0bgNhZW0CMTAAYnJpZBExS0FDN0JyVmFoWjhhUFU0MnNydGMGYXBwX2lkEDIyMjAzOTE3ODgyMDA4OTIAAR4jxgwZkMV2UXyDxGME-Ayz-ysXqyWz5Fv7H-Ixo60pdXC-t0oV-M6-DO54iw_aem_1MIqgqEUbINLWHU8pO6G8Q&h=AUArRx7uh6aXG9SJYjAeLldS5TzSChnzoQ4B6OdCgpph9RGjrio0qAvAlAjs8DD42faQT_tBOsPoo71OifJ-FL2f6Ime_LqFIOsBtaOaU4aekt9HR80om_7t7n9tatzsNlH6ZlJfZDREaw&__tn__=-UK-y-R&c%5B0%5D=AUB_akh41M4AWybogvjfnV3Gqqtjyo5rSf8pyAEqt_JM6xiG7ebGibpNX0pZl9ewGqz7I3wKIdEF1CdNY9Npj_4wrr4yFhyJsfwgBmK9te9qOaaVBjjOfbyGr9mMuv05ZbUHqCsBSoEENmts_kyhO-M8JHQatfXjlrHCwEDZjWwFNTWk6658zOcDQyjjhMXvjHl-A0hCU3gaN9mZ5aFMeF17ocwg7orA8qRcsMR6wESw25Bc5-I

[AMBIO A.E.]

Οι υδατοκαλλιέργειες αποτελούν θεσμοθετημένη και οργανωμένη χρήση του θαλάσσιου χώρου. Για τον λόγο αυτό, η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ πρέπει να διέπεται από σαφείς κανόνες συμβατότητας, ώστε να μην επηρεάζεται η λειτουργία και η αναπτυξιακή τους προοπτική.
1 Διατήρηση των Περιοχών Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών ως ζωνών αποκλεισμού
Η αντιμετώπιση των Περιοχών Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών, των ΠΑΥ, ως ζωνών αποκλεισμού για τη χωροθέτηση θαλάσσιων αιολικών εγκαταστάσεων και πλωτών φωτοβολταϊκών σταθμών κρίνεται αναγκαία και πρέπει να διατηρηθεί με σαφή και δεσμευτική διατύπωση.
Οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ στον θαλάσσιο χώρο συνοδεύονται από αγκυρώσεις, υποθαλάσσια καλώδια, δίκτυα σύνδεσης, ζώνες ασφαλείας και θαλάσσιες διαδρομές κατασκευής, συντήρησης και εξυπηρέτησης.
Ο χαρακτηρισμός των ΠΑΥ ως ζωνών αποκλεισμού δεν αποτελεί αδικαιολόγητο περιορισμό στην ανάπτυξη των ΑΠΕ, αλλά προληπτικό κανόνα χωρικής συμβατότητας και αποφυγής συγκρούσεων μεταξύ δύο σημαντικών παραγωγικών δραστηριοτήτων.
2 Ειδικές προϋποθέσεις για εγκαταστάσεις ΑΠΕ εντός ΠΟΑΥ
Η δυνατότητα κατ’ εξαίρεση εγκατάστασης έργων ΑΠΕ εντός Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών, των ΠΟΑΥ, δεν πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά σε μία γενική συγκατάθεση του φορέα διαχείρισης ή εκμετάλλευσης.
Η συγκατάθεση του φορέα αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση, δεν επαρκεί όμως από μόνη της για τη διασφάλιση της συμβατότητας των δραστηριοτήτων. θα πρέπει να επιτρέπεται μόνο κατόπιν σύμφωνης γνώμης του αρμόδιου φορέα και επαρκούς τεκμηρίωσης ότι διασφαλίζεται η συμβατότητα των δραστηριοτήτων και δεν επηρεάζεται η ομαλή λειτουργία και ανάπτυξη των υδατοκαλλιεργειών.
3 Ελάχιστη απόσταση από ΠΑΥ και μεμονωμένες μονάδες
Η πρόβλεψη ελάχιστης απόστασης 500 μέτρων από ΠΑΥ ή μεμονωμένες μονάδες υδατοκαλλιέργειας αποτελεί θετικό μέτρο προστασίας. Η απόσταση αυτή πρέπει να οριστεί ρητά ως ελάχιστη και όχι ως απόσταση που δημιουργεί αυτομάτως τεκμήριο συμβατότητας.
Κατά τη μέτρηση της απόστασης πρέπει να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της εγκατάστασης ΑΠΕ και των συνοδών έργων της και όχι μόνο η θέση της ανεμογεννήτριας ή της πλωτής φωτοβολταϊκής μονάδας. Ειδικότερα, πρέπει να συνυπολογίζονται οι αγκυρώσεις, τα καλώδια, οι υποσταθμοί, οι ζώνες ασφαλείας και οι διάδρομοι πρόσβασης και συντήρησης.
4 Προστασία της αναπτυξιακής προοπτικής των υδατοκαλλιεργειών
Η αξιολόγηση της συμβατότητας δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην προστασία των υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις προβλέψεις του θεσμοθετημένου σχεδιασμού για την επέκταση, τη μετεγκατάσταση, τον εκσυγχρονισμό και την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας των μονάδων.
Η χωροθέτηση ενός έργου ΑΠΕ δεν πρέπει να δεσμεύει θαλάσσιο χώρο ο οποίος είναι αναγκαίος για τη μελλοντική ανάπτυξη μιας ΠΑΥ ή ΠΟΑΥ, ακόμη και όταν ο χώρος αυτός δεν έχει κατά τον χρόνο της αδειοδότησης καλυφθεί από παραγωγικές εγκαταστάσεις.
5 Συμμετοχή των φορέων υδατοκαλλιέργειας
Κατά τη διαδικασία χωροθέτησης και περιβαλλοντικής αδειοδότησης θαλάσσιων έργων ΑΠΕ που βρίσκονται πλησίον ΠΑΥ, ΠΟΑΥ ή μεμονωμένων μονάδων, πρέπει να προβλέπεται υποχρεωτική και έγκαιρη διαβούλευση με τους αρμόδιους φορείς και τις επηρεαζόμενες επιχειρήσεις υδατοκαλλιέργειας.
Η συμμετοχή τους πρέπει να πραγματοποιείται ήδη από το αρχικό στάδιο σχεδιασμού του έργου και όχι μόνο μετά την οριστικοποίηση της θέσης και των τεχνικών χαρακτηριστικών του. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να επιτευχθεί ουσιαστική πρόληψη των συγκρούσεων και όχι απλώς εκ των υστέρων διαχείριση των επιπτώσεων.
Η συνύπαρξη ΑΠΕ και υδατοκαλλιεργειών μπορεί να εξετάζεται μόνο όταν αποδεικνύεται ειδικά ότι δεν επηρεάζεται η ασφάλεια, η λειτουργία, η περιβαλλοντική διαχείριση και η αναπτυξιακή προοπτική των υδατοκαλλιεργειών. Η αρχή αυτή πρέπει να αποτυπωθεί με σαφήνεια και δεσμευτικότητα στο τελικό κανονιστικό κείμενο.
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο πρέπει να διασφαλίζει την ανάπτυξη των ΑΠΕ χωρίς να υποβαθμίζει υφιστάμενες και θεσμοθετημένες παραγωγικές δραστηριότητες. Η προστασία των ΠΑΥ, η αυστηρή οριοθέτηση των εξαιρέσεων εντός ΠΟΑΥ, η ουσιαστική συμμετοχή των αρμόδιων φορέων και η εφαρμογή επαρκών αποστάσεων αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για έναν λειτουργικό και βιώσιμο θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.

[ΔΑΦΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΕΛΕΝΗ]

1. Απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης της ήδη συντελεσμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης

Το σχέδιο αντιμετωπίζει τον εθνικό χώρο ως διαθέσιμο για νέα ανάπτυξη ΑΠΕ χωρίς να προηγείται ολοκληρωμένη αποτίμηση:

• των ήδη εγκατεστημένων έργων,
• των αδειοδοτημένων έργων,
• των υπό αδειοδότηση έργων,
• των σωρευτικών επιπτώσεων ανά ορεινό όγκο και οικοσύστημα.

Η περιβαλλοντική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται αγνοώντας την πραγματική κατάσταση της χώρας.

Πριν από οποιαδήποτε περαιτέρω ανάπτυξη θα έπρεπε να έχει προηγηθεί εθνική αξιολόγηση κορεσμού οικοσυστημάτων και τοπίων.

2. Ανεπαρκής εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης

Το σχέδιο βασίζεται κυρίως σε αξιολόγηση κατά περίπτωση μέσω περιβαλλοντικών μελετών, των γνωστών και αμφιβόλου αξίας ΜΠΕ και ΕΟΑ.

Η διεθνής εμπειρία όμως έχει δείξει ότι η διαχείριση κατά περίπτωση δεν επαρκεί για την προστασία ειδών και οικοτόπων όταν οι πιέσεις είναι εκτεταμένες και σωρευτικές.

Απαιτείται:

• σαφής προληπτικός αποκλεισμός ιδιαίτερα ευαίσθητων οικοσυστημάτων,
• αποκλεισμός κρίσιμων περιοχών αναπαραγωγής και μετακίνησης ειδών,
• δημιουργία εκτεταμένων ζωνών μηδενικής χωροθέτησης.

Η αρχή της προφύλαξης επιβάλλει ότι όταν υπάρχει επιστημονική αβεβαιότητα, η προστασία προηγείται της ανάπτυξης.

3. Ελλιπής προστασία ορεινών οικοσυστημάτων

Τα ελληνικά βουνά αποτελούν τα σημαντικότερα καταφύγια βιοποικιλότητας της χώρας.

Η διάνοιξη οδικού δικτύου, οι εκσκαφές, οι επιχωματώσεις, οι βάσεις ανεμογεννητριών και τα συνοδά έργα έχουν ήδη προκαλέσει σημαντικό κατακερματισμό οικοτόπων σε πολλές περιοχές.

Το προτεινόμενο πλαίσιο δεν παρέχει επαρκή προστασία:

• των αλπικών και υποαλπικών οικοσυστημάτων,
• των κορυφογραμμών,
• των περιοχών μεγάλης φυσικότητας,
• των αδιατάρακτων ορεινών τοπίων, περιοχών ΠΑΔ κλπ.

Προτείνεται η καθιέρωση αυστηρότερων υψομετρικών και οικολογικών κριτηρίων αποκλεισμού.

Ειδικότερα για την Εύβοια ζητείται η εφαρμογή του αναθεωρημένου Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας (ΦΕΚ 299/ΑΑΠ/14-12-2018) σύμφωνα με το οποίο στον νησιωτικό ορεινό χώρο (Εύβοια και Σκύρο ) δεν θα τοποθετούνται ανεμογεννήτριες άνω των 600 μ., γιατί ο ορεινός χώρος θεωρείται χώρος φυσικού αποθέματος.

4. Υποτίμηση των σωρευτικών επιπτώσεων

Η σημαντικότερη περιβαλλοντική επίπτωση των ΑΠΕ στην Ελλάδα δεν προέρχεται πλέον από μεμονωμένα έργα αλλά από τη συγκέντρωση πολλών έργων στην ίδια γεωγραφική ενότητα.

Η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων παραμένει αποσπασματική.

Απαιτείται:

• υποχρεωτική αξιολόγηση σε επίπεδο ορεινού όγκου,
• αξιολόγηση σε επίπεδο λεκάνης απορροής,
• αξιολόγηση σε επίπεδο οικολογικού διαδρόμου,
• καθορισμός ανώτατων ορίων εγκατάστασης.

5. Προβληματική αντιμετώπιση των περιοχών Natura 2000

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι η ύπαρξη περιβαλλοντικών όρων δεν αρκεί για τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας προστατευόμενων περιοχών.

Το δίκτυο Natura 2000 δεν θεσπίστηκε για να λειτουργεί ως χώρος προτεραιότητας ενεργειακών επενδύσεων αλλά ως βασικός μηχανισμός διατήρησης της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας.

Πρέπει να υιοθετηθεί αυστηρότερο και ουσιαστικότερο καθεστώς προστασίας στις περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας.

Οι περιοχές Natura της Εύβοιας πρέπει να προστατευθούν απολύτως, γιατί το νησί της Εύβοιας είναι ο πιο επιβαρυμένος από ΑΠΕ νομός-Περιφερειακή Ενότητα της Ελλάδας.

Οι περιοχές Natura του νησιού που κυρίως απειλούνται από ΑΠΕ είναι οι ακόλουθες:

• Όρος Όχη – Κάμπος Καρύστου – Ακρωτήριο Καφηρέας (GR2420001)
• Δίρφυς – Δάσος Στενής – Δέλφι (GR2420002)
• Λίμνη Δύστου (GR2420008)
• Όρος Κανδήλι (GR2420010)
• Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420011)
• Όρος Όχη, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420012)
• Ποταμός Μανικιάτης (GR2420017)
• Θαλάσσια ζώνη Ανατολικής Εύβοιας από Άκρα Οκτωνιάς έως Ζάρακες (GR2420015)
• Θαλάσσια περιοχή Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου (GR2420016)
• Παράκτια θαλάσσια ζώνη Καφηρέα (τμήμα του GR2420001)

6. Απουσία μηχανισμού οικολογικής αποκατάστασης

Το σχέδιο επικεντρώνεται στην εγκατάσταση νέων έργων αλλά δεν προβλέπει ουσιαστικούς μηχανισμούς:

• αποκατάστασης τοπίου,
• αποκατάστασης οδικών διανοίξεων,
• αποξήλωσης παλαιών εγκαταστάσεων,
• επαναφοράς οικοτόπων μετά το τέλος ζωής των έργων.

Η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» πρέπει να εφαρμόζεται και στις ενεργειακές υποδομές.

7. Παραγνώριση τη αντιδράσεων των περιβαλλοντικών φορέων και των τοπικών κοινωνιών

Η ένταση των αντιδράσεων σε πολλές περιοχές της χώρας καταδεικνύει ότι η κοινωνική αποδοχή δεν εξασφαλίζεται μέσω της επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων αλλά μέσω της ουσιαστικής προστασίας του τόπου.

Η απώλεια εμπιστοσύνης των τοπικών κοινωνιών συνδέεται άμεσα με την αίσθηση ότι η περιβαλλοντική προστασία υποχωρεί έναντι της επενδυτικής διευκόλυνσης.

Τελική Παρατήρηση:

Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι τα αδειοδοτημένα έργα ΑΠΕ μπορούν να προχωρήσουν με τις παλαιές ρυθμίσεις και καμία επ΄ αυτών επίδραση δεν θα έχει το νέο Χωροταξικό

Συμπέρασμα

Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο αναγνωρίζει θεωρητικά τη σημασία της βιοποικιλότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων. Ωστόσο, οι προβλεπόμενοι μηχανισμοί προστασίας παραμένουν ανεπαρκείς για να αντιμετωπίσουν την ήδη εκτεταμένη περιβαλλοντική πίεση που έχει δημιουργηθεί από την ταχεία ανάπτυξη έργων ΑΠΕ σε πολλές περιοχές της χώρας.

Η ουσιαστική αναθεώρηση του σχεδίου θα πρέπει να στηριχθεί στις αρχές:

• πρόληψης και προφύλαξης,
• διατήρησης της βιοποικιλότητας,
• προστασίας ορεινών οικοσυστημάτων,
• περιορισμού των σωρευτικών επιπτώσεων,
• σεβασμού της φέρουσας ικανότητας του χώρου,
• αποκατάστασης των ήδη επιβαρυμένων περιοχών.

Αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι λόγια για ενεργειακή μετάβαση και μεγαλεπήβολα Σχέδια για το Κλίμα (ΕΣΕΚ).

Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι η πραγματική προστασία του Ελληνικού Περιβάλλοντος και Πολιτισμού και της ζωής των τοπικών κοινωνιών, από την ενεργειακή λαίλαπα και την εκβιομηχάνιση των βουνών, πεδιάδων και θαλασσών της χώρας.
<div></div>

[Εταιρεία Ανδρίων Επιστημόνων & Συλλογικοί Φορείς Άνδρου]

ΘΕΣΕΙΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ ΑΝΔΡΟΥ ΣΤΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΑΠΕ

Η συζήτηση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αναδεικνύει ένα κρίσιμο ζήτημα εφόσον δεν λαμβάνονται υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που συνθέτουν την ταυτότητα της Άνδρου.

Το νέο χωροταξικό πλαίσιο ορίζει ως καθοριστικό παράγοντα διαφοροποίησης των νησιών των Κυκλάδων το όριο των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων έκτασης, θεωρώντας ότι το μέγεθος αποτελεί επαρκές κριτήριο για τη χωροθέτηση των ενεργειακών έργων. Η περίπτωση της Άνδρου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της ανεπάρκειας αυτής της προσέγγισης, δεδομένου ότι η φέρουσα ικανότητα ενός νησιού δεν καθορίζεται μόνο από το μέγεθός του, αλλά από το σύνολο των φυσικών, πολιτιστικών, κοινωνικών και αναπτυξιακών χαρακτηριστικών του.

Η Άνδρος δεν είναι απλώς ένα μεγάλο νησί των Κυκλάδων, είναι ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο νησιωτικό τοπίο, με χαρακτηριστικά, που δεν μπορούν να αποτιμηθούν μέσα από ένα απλό ποσοτικό κριτήριο έκτασης.

Είναι γνωστό ότι η Άνδρος διαθέτει ένα από τα σημαντικότερα πλέγματα προστατευόμενων οικοσυστημάτων στο Αιγαίο. Έχουν θεσμοθετηθεί τρεις περιοχές Natura 2000, Ζώνες Ειδικής Προστασίας για την ορνιθοπανίδα και έξι Καταφύγια Άγριας Ζωής, οι οποίες συνθέτουν μια πλούσια βιοποικιλότητα.

Συνολικά, περισσότερα από 200.000 στρέμματα από τα περίπου 380.000 στρέμματα της χερσαίας έκτασης της Άνδρου αποτελούν προστατευόμενη περιοχή, ενώ συμπεριλαμβανομένου του θαλάσσιου τμήματος η συνολική προστατευόμενη έκταση προσεγγίζει τα 500.000 στρέμματα.

Η Άνδρος αποτελεί επιπλέον έναν τόπο εξαιρετικής πολιτιστικής πυκνότητας, με σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους, εκατοντάδες χαρακτηρισμένα μνημεία, ιστορικές μονές, ξωκκλήσια, παραδοσιακούς οικισμούς, αναβαθμίδες, ξερολιθιές και ένα μοναδικό παλαιό οδικό δημοτικό δίκτυο (μονοπάτια) που διασχίζει ολόκληρο το νησί.

Η αξία της Άνδρου δεν βρίσκεται μόνο σε επιμέρους προστατευόμενα σημεία, αλλά κυρίως στη συνοχή ενός ενιαίου φυσικού και πολιτιστικού τοπίου που διαμορφώθηκε μέσα από τη διαχρονική αλληλεπίδραση ανθρώπου και φύσης και διατηρεί μέχρι σήμερα εξαιρετικά υψηλό βαθμό αυθεντικότητας, αποτελώντας συγχρόνως βασικό παράγοντα της τοπικής οικονομίας, μέσω του πεζοπορικού, φυσιολατρικού και πολιτιστικού τουρισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, εκφράζουμε την αντίθεσή μας στην περαιτέρω ανάπτυξη αιολικών εγκαταστάσεων στο νησί. Θεωρούμε ότι το ισχύον και το υπό διαβούλευση χωροταξικό πλαίσιο δεν αποτιμούν επαρκώς τις σωρευτικές επιπτώσεις των αιολικών, ούτε λαμβάνουν υπόψη τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του τοπίου, του ιστορικού δικτύου διαδρομών, των υδατικών πόρων και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η φέρουσα ικανότητα της Άνδρου έχει ήδη προσεγγίσει τα όριά της ως προς τις αιολικές εγκαταστάσεις.

Αναφορικά με τα φωτοβολταϊκά συστήματα, όλοι οι υπογράφοντες φορείς εκφράζουμε την αντίθεση μας στην εγκατάσταση φωτοβολταικών μονάδων εξαγωγής ενέργειας.

Αποδεχόμαστε μικρής κλίμακας φωτοβολταϊκά οικιακής χρήσης και ενεργειακές κοινότητες. Θεωρούμε ότι οποιαδήποτε εγκατάσταση δεν επιτρέπεται να αδειοδοτείται με συνοπτικό τρόπο, αλλά επιβάλλεται να ελέγχεται βάσει αυστηρών προδιαγραφών από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και Υπηρεσίες του Δήμου.

Συμπερασματικά, η ενεργειακή μετάβαση οφείλει να αναγνωρίζει τις ιδιαιτερότητες κάθε τόπου και να διασφαλίζει ότι η παραγωγή καθαρής ενέργειας δεν θα οδηγήσει σε απώλεια των πόρων που θεμελιώνουν τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Συνεπώς εκφράζουμε την αντίθεσή μας στην οποιαδήποτε παραγωγή ενέργειας στο νησί μας πέραν των τοπικώνενεργειακών αναγκών.

Υπογράφουν οι Σύλλογοι:

1. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΙΕΡΟΨΑΛΤΩΝ ΑΝΔΡΟΥ «Η ΠΑΝΑΧΡΑΝΤΟΣ»
2. ΠΑΝΑΝΔΡΙΑΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΑΥΤΙΚΩΝ
3. ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΔΡΙΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ
4. ΛΕΣΧΗ ΑΝΔΡΙΩΝ
5. ΕΝΩΣΗ ΑΝΔΡΙΩΝ
6. ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΝΔΡΙΩΝ ΠΕΙΡΑΙΑ
7. ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ ΑΝΔΡΙΩΝ “ΤΟ ΚΟΡΘΙΟΝ”
8. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΔΑΣΟΠΥΡΟΣΒΕΣΤΩΝ ΑΝΔΡΟΥ ΣΕΔΑ
9. ANDROS SOCIETY OF U.S.A.
10. ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΝΟΙΚΙΑΖΟΜΕΝΩΝ ΔΩΜΑΤΙΩΝ ΚΑΙ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΥΔΡΟΥΣΑΣ “ΑΓΙΟΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ”
11. ΚΥΚΛΑΔΙΚΟ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ “CTN ANDROS”
12. ΑΝΔΡΙΑΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΦΙΛΑΘΛΩΝ Α.Ο.Φ.
13. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΑΙΝΗΤΩΝ
14. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΕΣΣΑΡΙΑΣ «Ο ΑΓΙΟΣ ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ»
15. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΔΕΥΟΜΕΝΩΝ ΜΕΣΣΑΡΙΑΣ
16. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΛΕΙΒΑΔΙΩΝ “Ο ΑΓΙΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ”
17. ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΛΑΔΙΝΟΥ “Η ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ”
18. ΕΞΩΡΑΊΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΔΡΟΥ “Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ”
19. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΟΧΥΛΟΥ «ΤΗΣ ΓΡΙΑΣ ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ»
20. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΟΥΝΙΩΝ «Η ΠΕΤΡΕΝΙΑ»
21. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΠΠΑΡΙΑΣ
22. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΖΑΓΑΝΙΑΡΩΤΩΝ ΑΝΔΡΟΥ “Η ΖΑΓΟΡΑ”
23. ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΟΥΡΚΩΤΗΣ ΑΝΔΡΟΥ “Η ΑΓΙΑ ΤΡΙΑΔΑ”
24. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΤΑΚΟΙΛΟΥ “ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ”
25. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΑΛΑΙΟΠΟΛΗΣ “ΕΡΜΗΣ”
26. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΝΗΣ ¨Η ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑ”
27. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΑΚΡΟΤΑΝΤΑΛΟΥ «Η ΦΑΣΑ»
28. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΑΝΔΡΟΥ
29. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΟΡΘΙΟΥ
30. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ «ΦΟΛΚΣ ΑΝΓΚΛΕ»
31. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΧΩΡΑΣ «ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΚΑΪΡΗΣ»
32. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΟΡΜΟΥ ΚΟΡΘΙΟΥ
33. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ Λ.Τ. ΚΟΡΘΙΟΥ
34. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΓΑΥΡΙΟΥ ΑΝΔΡΟΥ
35. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΚΑΙ ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΜΠΑΤΣΙΟΥ ΑΝΔΡΟΥ
36. ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΤΑΞΙ ΑΝΔΡΟΥ
37. ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΔΡΟΥ
38. ΛΕΣΧΗ ΜΟΤΟΣΥΚΛΕΤΙΣΤΩΝ ΑΝΔΡΟΥ “ΛΕ.ΜΟΤ.Α.”
39. ΦΙΛΑΝΘΡΩΠΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΟΙΚΙΩΝ
40. ΑΝΔΡΟΣ ΚΟΙΝ.Σ.Ε.Π.
41. ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΝΔΡΟΥ ΜΟΥ.Σ.Α.
42. ΘΕΑΤΡΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΑΝΔΡΟΥ Θ.Ο.Α.
43. ΘΙΑΣΟΣ «ΑΛΑΛΟΥΜ»
44. ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΑΝΔΡΟΥ

[ΚΩΣΤΗΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ – ΑΝΔΡΟΣ]

Δεν αποδεχόμαστε την καταστροφή του νησιού μας. Δεν θέλουμε να γεμίσουμε με τεράστια σίδερα το νησί μας για την Βιομηχανία των Αιολικών πάρκων, που όπως μνημόνευσε ο Πρόεδρος και Θεμελιωτής του Ε’ τμήματος ΣτΕ Μιχαήλ Δεκλερής και αντιπρόεδρος ε.τ. του ΣτΕ, για την μη τοποθέτηση των Πυλώνων της ΔΕΗ ύψους 25μ.  πάνω στα βουνά της Άνδρου και στα Κυκλαδονήσια, γιατί είναι εκτός ανθρώπινης κλίμακας.

Δεν θέλουμε να γίνει η Άνδρος η συνέχεια της  Καρύστου και του όρους ΟΧΙ με εγκατεστημένες εκατοντάδες Ανεμογεννήτριες που οι περισσότερες είναι σε περιοχή NATURA, με καταστρατήγηση κάθε οδηγίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Περιβάλλον, την Ορνιθοπανίδα, την Πανίδα. Καθώς το ΥΠΕΝ με τις ΑΕΠΟ που ενέκρινε για τους ΑΣΠΗΕ δεν λάμβανε καμία προστασία των Βουνών, του Νερού, του Τοπίου,κλπ.  έχοντας κατά παράβαση των Ευρωπαϊκών Οδηγιών αμελήσει εδώ και δεκαετίες μεταξύ των άλλων να καθορίσει και εγκρίνει τους Στόχους Διατήρησης για τα είδη Ορνιθοπανίδας των Παρ. 1 και 2 του άρθρου 4 της Οδηγίας 2009/147/ΕΚ στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) του Εθνικού Οικολογικού δικτύου Natura 2000, και σαν case study στο Φραγκάκι Κορθίου στην Άνδρο περιοχή Natura 2000, επέτρεψε να τοποθετηθούν 5 ανεμογεννήτριες ύψους 135μ. σε απόσταση 550 μ. από τις φωληές του άγριου πτηνού Σπιζαετός χαρακτηρισμένου στο κόκκινο βιβλίο ως απειλούμενου προς εξαφάνιση, έχοντας ακτίνα προστασίας 5000 μ.!!

Όπου τελικά εδέησεν το ΥΠΕΝ το 2023 (Αριθμ. οικ. ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/50146/1786), μετά τις καταγγελίες της ΕΕ σε βάρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, να προχωρήσει μεν σε Απόφαση (συμμόρφωσης) στον καθορισμό και έγκριση στόχων διατήρησης, με καταγραφές δεκάδων χιλιάδων ειδών της Ορνιθοπανίδας για όλη την επικράτεια μέχρι σήμερα, να προσδιορίζεται όμως για την τιμή στόχου και του εξειδικευμένου στόχου πουλιών στους πίνακες μόνο με την φράση «ανεπαρκή δεδομένα» σε ποσοστό που ανέρχονται μεγαλύτερο του 95%(!!) των καταγραφών, και η αιτία είναι ότι δεν ενδιαφέρεται, δεν στελεχώνει τις αρμόδιες υπηρεσίες, δεν διαθέτει τους οικονομικούς πόρους παρόλο αυτών που καταβάλλονται από την ΕΕ στην Ελλάδα  !!!???

Καταλήγοντας δηλώνουμε ότι τα Κυκλαδονήσια είναι ένα μοναδικό στον κόσμο σύμπλεγμα δεκάδων νησιών και βραχονησίδων, που αυτή την ομορφιά έρχονται κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες τουρίστες να τα θαυμάσουν. Συνεπώς δεν θα επιτρέψουμε να καταστραφεί , προς όφελος ντόπιων και ξένων συμφερόντων μεγαλοεταιρειών.

Συνημμένα ακολουθεί η Ομόφωνη Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Άνδρου

https://diavgeia.gov.gr/doc/%CE%A8%CE%A7%CE%94%CE%96%CE%A9%CE%A8%CE%99-%CE%92%CE%9D1?inline=true

[Συντάκτης]

Απαντήσεις