Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες) – Σελίδα 2

Αυτό το θέμα έχει 107 απαντήσεις, 1 φωνή και ενημερώθηκε τελευταία φορά 10 μήνες από τον χρήστη Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρία.

Δημιουργός

Θέμα
18 Ιουνίου 2025 στις 09:55 #12129
weboperator
Keymaster
Μελέτη

Χάρτες

Χρήσεις
Attachments:
Δημιουργός

Θέμα

Επισκόπηση 25 απαντήσεων - 26 έως 50 (από 107 συνολικά)

← 1 2 3 4 5 →

Συντάκτης

Απαντήσεις
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 12:49 #12801
MEDASSET – Μεσογειακός Σύνδεσμος για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών
Αθήνα, 22/09/2025

ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΟΥ ΜEDASSET

Δημόσια διαβούλευση για τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ), των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου (ΕΘΠΙΟ) και Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νότιου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1 – Νότιες Κυκλάδες)

Υπουργείο: Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Φάση: Δημόσια διαβούλευση από 21 Ιουλίου – 22 Σεπτεμβρίου 2025

Το MEDASSET συμμετέχει στη δημόσια διαβούλευση καταθέτοντας σχόλια, γενικά ή ειδικά, καθώς και συγκεκριμένες προτάσεις.

<h2>ΣΥΝΟΨΗ</h2>

<h3>Το MEDASSET χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Ελληνικής Πολιτείας για τη θεσμοθέτηση νέων Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί στρατηγικής σημασίας βήμα για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και την επίτευξη των εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών δεσμεύσεων της χώρας. Αναγνωρίζουμε τη σημαντική εργασία που έχει γίνει μέσω των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) και την πολιτική βούληση που έχει εκφραστεί. Ωστόσο, καταθέτουμε παρακάτω γενικά και ειδικά σχόλια, καθώς και συγκεκριμένες προτάσεις για τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και της διαχείρισης.</h3>
<h3></h3>
<h3>ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ</h3>

Η δημόσια διαβούλευση οφείλει να αποτελεί ανοιχτή διαδικασία συμμετοχής, διαλόγου και τεκμηριωμένων παρεμβάσεων. Είναι κρίσιμο να εμπλακούν οι τοπικές κοινωνίες, οι αλιείς, οι τουριστικοί φορείς και άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς ήδη από τα πρώτα στάδια σχεδιασμού. Η ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων θα ενισχύσει την κοινωνική συναίνεση και θα αποτρέψει μελλοντικές συγκρούσεις εφαρμογής. Στην ΕΠΜ του Ιονίου, αναφέρεται η ανάγκη συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 5), ωστόσο δεν αποσαφηνίζεται επαρκώς ο τρόπος ενσωμάτωσης τους στη διακυβέρνηση.

<h2>Ι. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ</h2>

Το Ιόνιο και οι Νότιες Κυκλάδες είναι κρίσιμες περιοχές μετανάστευσης και τροφοληψίας για τη θαλάσσια μεγαπανίδα και δη τις θαλάσσιες χελώνες Caretta caretta και Chelonia mydas 3,5. Η δημιουργία ΕΘΠ σε αυτές τις περιοχές λοιπόν είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη διατήρηση της θαλάσσιας βιοποικιλότητας της Ελλάδας και της Μεσόγειου.
- Καθώς αναγνωρίζουμε πως στις περισσότερες περιπτώσεις δεν είναι η έλλειψη θεσμικού πλαισίου αλλά η ορθή εφαρμογή του έτσι και σε αυτήν την περίπτωση τονίζουμε τη σημασία της ορθής εφαρμογής του πλαισίου καθώς και τις ελλείψεις προσωπικού και λειτουργικών προϋπολογισμών που συχνά εμποδίζουν την παραγωγή και εφαρμογή σχεδίων. Για αυτό προτείνουμε:
 - Εξασφάλιση επαρκών πόρων και στελέχωσης των Μονάδων Διαχείρισης του ΟΦΥΠΕΚΑ για την υλοποίηση των Σχεδίων Διαχείρισης (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 4.6).
 - Τυποποίηση αναφορών και δεικτών επιτυχίας (KPIs).
 - Πρόγραμμα μετάβασης αλιέων σε θαλάσσιους φύλακες. Αυτό θα συμβάλλει στην δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας και αξιοποίηση της γνώσης τους για αποτελεσματική παρακολούθηση12,13 (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 3.2).
 
 με παράλληλη αξιοποίηση καταδυτικών κέντρων για αναφορά παραβάσεων ή περιβαλλοντικών κινδύνων (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 2.3.3).
 - Σύνδεση έργων αποκατάστασης με παρακολούθηση και τοπική απασχόληση.
 - Καθιέρωση ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης σκαφών (AIS) για επαγγελματικά και τουριστικά σκάφη στις ζώνες υψηλής προστασίας (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 4.5).
- Ίδρυση επίσημων συμβουλίων με συμμετοχή αλιέων, τουριστικών φορέων, δήμων και επιστημόνων που θα μπορούσαν να συνεισφέρουν πληροφορίες για ζωνώσεις και εποχικούς κανονισμούς.
- Δημιουργία εκπαιδευτικών κέντρων σε νησιά-κόμβους (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 5).
 - Πολλές παραβάσεις προκύπτουν από έλλειψη ενημέρωσης και όχι από πρόθεση. Τα κέντρα αυτά θα παρέχουν στους επισκέπτες και τις τοπικές κοινωνίες βασική γνώση για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τους κανόνες προστασίας, μειώνοντας παραβάσεις λόγω άγνοιας και ενισχύοντας την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
- Τοποθέτηση σήμανσης στις εισόδους και εντός των ΕΘΠ
 - Η σαφής και ορατή σήμανση στην ξηρά (λιμάνια, παραλίες) και στη θάλασσα (πλωτές πινακίδες, σημαδούρες) θα ενισχύσει την ενημέρωση των χρηστών για τα όρια και τους κανόνες του Πάρκου. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται παραβάσεις από άγνοια, ενώ παράλληλα ενισχύεται η λογοδοσία και η συμμόρφωση όσων δραστηριοποιούνται εντός του ΕΘΠ 2,6,8.
- Προγράμματα στήριξης για όσους επηρεάζονται από ζώνες μη αλιείας6. Κατάρτιση σε οικοτουρισμό, αλλαγή εργαλείων, συμμετοχή σε έργα αποκατάστασης, και επιβράβευση αλιέων που εφαρμόζουν τεχνικές μείωσης παρεμπίπτουσας αλιείας (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 3.2).
 - Ανάπτυξη εφαρμογής για καταγραφή παρεμπίπτουσας αλιείας.
 - Χρήση δεδομένων για έρευνα, πολιτική και αποζημιώσεις σε συμμορφούμενους αλιείς.
 - Δημιουργία ενιαίας βάσης δεδομένων που θα συγκεντρώνει στοιχεία από φορείς (πανεπιστήμια, ΜΚΟ, επαγγελματίες αλιείς).
- Αυστηρή προστασία λιβαδιών Ποσειδωνίας και παραλιών ωοτοκίας (Κυπαρίσσια) ~10% (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 3.1.1).
- Επανεξέταση της χρήσης στατικών διχτυών (gillnets), που είναι ιδιαίτερα επιβλαβή για τη μεγαπανίδα7,12 (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 5).
- Συνεργασία με καταδυτικά κέντρα, ξενοδοχεία και τουριστικούς φορείς για την ανάπτυξη οικοτουριστικών προϊόντων (π.χ. θαλάσσια μονοπάτια, παρατήρηση χελωνών) με έλεγχο φέρουσας ικανότητας.
 - Η καταδυτική βιομηχανία αποφέρει σε παγκόσμιο επίπεδο 8,5–20,4 δισ. $ ετησίως, με το 80% των εργαζομένων να είναι κάτοικοι τοπικής ή εθνικής επικράτειας10. Προτείνουμε δημιουργία εργαστηρίων και προγραμμάτων συνεργασίας για την εφαρμογή οικοτουρισμού και κανονισμών ΕΘΠ.
 - Επιχειρήσεις που συμμορφώνονται θα λαμβάνουν πιστοποίηση και πιθανά οικονομικά κίνητρα.
- Ανάγκη για συστηματική επιστημονική παρακολούθηση της δερματοχελώνας (επιστ. Dermochelys coriacea) στη Μεσόγειο και στην Ελλάδα1,4,6, με χρήση τεχνολογιών όπως δορυφορική παρακολούθηση, γενετική ανάλυση και καταγραφή νεκρών ή τραυματισμένων ατόμων (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 3.1.3.3).
 - Οι δερματοχελώνες κατατάσσονται ως «Τρωτά» (Vulnerable) στον Κόκκινο Κατάλογο της IUCN, με φθίνουσα πληθυσμιακή τάση. Στη Μεσόγειο, ο πληθυσμός παραμένει μεταναστευτικός, και δεν υπάρχουν πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα για την κατάστασή του.
 
 Κατάσταση συγκεκριμένων υποπληθυσμών δερματοχελώνας:
 
 Κρισίμως Κινδυνεύοντες (Critically Endangered): Ανατολικός Ειρηνικός, Νοτιοδυτικός Ατλαντικός (οι οποίοι θεωρείται ότι εισέρχονται στη Μεσόγειο), και Δυτικός Ειρηνικός.
 
 Κινδυνεύων (Endangered): Βορειοδυτικός Ατλαντικός.
 
 Ανεπαρκή Δεδομένα (Data Deficient – DD): Ορισμένοι υποπληθυσμοί δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς ώστε να υπάρξει ακριβής αξιολόγηση.
 
 Καταγραφή και χαρτογράφηση περιοχών υψηλής σημασίας για τροφοληψία, αναπαραγωγή και μετανάστευση.
 
 Ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών προστασίας που βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της σύγκρουσης με αλιευτικά εργαλεία και της προστασίας κρίσιμων περιοχών (ΕΠΜ, Κεφάλαιο 5).
 
 Συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και ανταλλαγή δεδομένων σε επίπεδο Μεσογείου για την καλύτερη κατανόηση των μετακινήσεων και της κατάστασης των πληθυσμών.
<h2>ΙΙ. ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ – (ΕΠΜ_ΕΘΠΙ_Μελέτη)</h2>
<h2>Α. Θαλάσσιες Χελώνες & Βιοποικιλότητα</h2>
Κεφ. 3.1.1.2-3: Δεν γίνεται επαρκής αναφορά στις ζώνες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta στις παραλίες Νότιας Νάξου και Σαντορίνης. Απαιτείται συμπλήρωση με χαρτογράφηση και ειδική μνεία.

Κεφ. 3.1.1.2-3: Η αναφορά στην Caretta caretta δεν εξετάζει επαρκώς τις ανθρωπογενείς πιέσεις στις παραλίες ωοτοκίας, ούτε γίνεται μνεία στις ανοιχτές υποθέσεις της Σύμβασης της Βέρνης για Ζάκυνθο και Κυπαρισσία. Απαιτείται αντίστοιχη αναφορά για τις Κυκλάδες.

Κεφ. 2.3.4.3: Στο σημείο αυτό συμφωνούμε καθώς το στενό μεταξύ Κεφαλονιάς και Ζακύνθου. έχει αποδειχθεί από πρόσφατη μελέτη ότι αποτελεί περιοχή υψηλού κινδύνου για τις θαλάσσιες χελώνες λόγω παρεμπίπτουσας αλιείας11 

Κεφ. 5.5.1.5 Τα είδη θέλουν italics.

Στην εικόνα 1.2.1-4 (βλ. σελ. 39) παρουσιάζονται τα όρια της περιοχής μελέτης. Είναι αξιοσημείωτο ότι για την οριοθέτηση της περιοχής έχουν ληφθεί υπόψη τα οικόπεδα εξόρυξης υδρογονανθράκων, τα οποία δεν έχουν ενταχθεί στην περιοχή μελέτης (αφού οι εξορυκτικές δραστηριότητες αποτελούν την ειδική χρήση γης [25] που σύμφωνα με το ΠΔ 59/2018, άρθρα 14γ και 14δ, είναι επιτρεπόμενη μόνο σε στις ζώνες ΖΔΟΕ και ΖΒΔΦΠ, εφόσον δεν θέτει σε κίνδυνο το προστατευτέο αντικείμενο, δηλ. εφόσον κριθεί συμβατή με τους στόχους διατήρησης), αλλά είτε εφάπτονται με αυτή (στο νότιο τμήμα), είτε ακόμα παρεμβάλλονται σε αυτή (ανοιχτά του Κυπαρισσιακού Κόλπου). Για να επιτευχθεί η οικολογική συνοχή της περιοχής, για να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες των ειδών που χρήζουν προστασίας (κητώδη, φώκιες, θαλάσσιες χελώνες, χονδριχθύες) και είναι άκρως μεταναστευτικά και για να εξυπηρετηθεί ο στόχος περί διατήρησης και αποκατάστασης των θαλάσσιων ειδών και τύπων οικοτόπων, θεωρούμε ιδιαίτερα επιτακτική την ανάγκη συμμόρφωσης με την επισήμανση της ΕΠΜ (βλ. ενότητα 1.3, σελ. 48), στην οποία αναφέρεται ότι: «Η απομόνωση των μέτρων διατήρησης από το ευρύτερο δίκτυο ενδιαιτημάτων μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της γενετικής ποικιλότητας και στην αποτυχία διατήρησης των πληθυσμών μακροπρόθεσμα. Οι μεταναστευτικοί διάδρομοι εξασφαλίζουν την πρόσβαση σε ζωτικούς πόρους και ενδιαιτήματα που είναι απαραίτητα για την επιβίωση και την αναπαραγωγή της χελώνας. Εντούτοις, αυτοί οι διάδρομοι απειλούνται από ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η αλιεία, η ναυτιλιακή κυκλοφορία και η ρύπανση, καθιστώντας αναγκαία την ύπαρξη επαρκών διαχειριστικών μέτρων και εκτός των αυστηρών ορίων του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου. Επομένως, απαιτείται μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην ευρύτερη περιοχή που να ενσωματώνει τη διατήρηση τόσο των τοπικών ενδιαιτημάτων όσο και των μεταναστευτικών διαδρόμων». Ομοίως, θεωρούμε επιτακτική την ανάγκη συμμόρφωσης με την πρόταση της ΕΠΜ, σύμφωνα με την οποία σημαντικό τμήμα του οικοπέδου εξόρυξης «μπλοκ 10» προτείνεται ως Περιφερειακή ζώνη Α (βλ. Κεφάλαιο 4, ενότητα 4.3.3.3.5, σελ. 898-899) αναγνωρίζοντας πως «Παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη περιοχή δεν συμπεριλαμβάνεται ως τμήμα του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου, φιλοξενεί, όπως και οι γειτονικές της περιοχές, σημαντικά ενδιαιτήματα για πλήθος θαλάσσιων ειδών θαλάσσιας μεγαπανίδας. Η περιοχή, συνολικής επιφάνειας 1528 τ.χλμ. δημιουργεί χωρικά ένα κενό στη φυσική συνέχεια του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου.»

Για τις παραπάνω περιοχές, και ειδικότερα για τα χερσαία τους τμήματα, εξαιρουμένων των βιοτόπων

αναπαραγωγής των θαλάσσιων χελωνών (βλ. Πίνακα 1.2.1-1) της περιοχής των Στροφάδων και

βραχονησίδων (που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας), οι προτάσεις για ζώνες προστασίας,

καθώς και οι επιτρεπόμενες ειδικές χρήσεις ανά ζώνη, περιλαμβάνονται και καθορίζονται από τις

ανωτέρω μελέτες (5α, 5β, 7α και 10β).

Στη ενότητα 1.2.2 (βλ. σελ. 40) η ΕΠΜ αναφέρει ότι το τελικό όριο του «Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου» θα οριστεί αφού προστεθούν και τα χερσαία τμήματα των περιοχών Natura 2000 που εφάπτονται στην περιοχή μελέτης. Για αυτές τις περιοχές (δηλ. τις περιοχές GR2210001, GR2210002, GR2330005, GR2550005, GR3000008, GR3000012, GR3000013, GR2540002) έχουν εκπονηθεί οι ΕΠΜ 5α, 5β, 7α; 10β, και για τα χερσαία τμήματα που θα προστεθούν, θα ισχύσουν αυτά που προβλέπουν οι προαναφερόμενες ΕΠΜ. Όμως οι ΕΠΜ αυτές προβλέπουν αξιολόγηση, ζώνωση και επιτρεπόμενες χρήσεις γης και για τις παραλίες ωοτοκίας της Caretta caretta. Το ίδιο συμβαίνει και με άλλες παραλίες από τις 80 του πίνακα 1.2.1-1 (βλ. σελ. 31-33) που είναι ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000, (των οποίων οι χερσαίες περιοχές δεν θα προστεθούν στο «Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ιονίου») και για τις οποίες έχουν ήδη εκπονηθεί άλλες ΕΠΜ (π.χ. παραλίες Κεφαλονιάς με ΕΠΜ 5α, παραλίες Δυτικής και Νότιας Μεσσηνίας με ΕΠΜ 10α, παραλίες Λακωνικού Κόλπου και παραλίες Νότιας Λακωνίας με ΕΠΜ 10β). Δηλαδή φτάνουμε στα εξής παράδοξο: όσες από τις 80 παραλίες ωοτοκίας της Caretta Caretta, που αναφέρονται στον πίνακα 1.2.1-1 είναι ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000, έχουν ήδη ενταχθεί σε κάποια άλλη ΕΠΜ και έχει ήδη προβλεφθεί προτεινόμενη ζώνωση και επιτρεπόμενες ειδικές χρήσεις γης. Όμως εντάσσονται και στην παρούσα ΕΠΜ, με τον σοβαρό κίνδυνο να υπάρχουν αντιφατικές προβλέψεις. Για τις παραπάνω περιοχές, και ειδικότερα για τα χερσαία τους τμήματα, εξαιρουμένων των βιοτόπων αναπαραγωγής των θαλάσσιων χελωνών (βλ. Πίνακα 1.2.1-1) της περιοχής των Στροφάδων και βραχονησίδων (που αποτελούν αντικείμενο της παρούσας), οι προτάσεις για ζώνες προστασίας, καθώς και οι επιτρεπόμενες ειδικές χρήσεις ανά ζώνη, περιλαμβάνονται και καθορίζονται από τις ανωτέρω μελέτες όπως αναγράφεται στην σελίδα 702 (5α, 5β, 7α και 10β). Οι ΕΠΜ 5 α, 5β ωστόσο δεν έχουν ολοκληρωθεί ούτε δημοσιοποιηθεί* συνεπώς πως είμαστε σίγουροι ποιες είναι τελικά οι ΕΠΜ και ποια τα μέτρα? Χρειάζεται να υπάρχει μια συνεκτικότητα και μια συνέργεια για σωστή διαχείριση των περιοχών καθώς και να αποσαφηνιστεί αν για τα πάρκα θα δημιουργηθούν νέες Μονάδες Διαχείρισης κάτω από το ίδιο θεσμικό πλαίσιο ή αν θα συγχωνευτούν ειδικά οι περιοχές του Κυπαρισσιακού Κόλπου και του Κόλπου του Λαγανά που υπερκαλύπτονται από τα νέα πάρκα. Γεγονός που δείχνουν και τη ζωτική τους σημασία για την διατήρηση του προστατευτέου μας.

Η ΕΠΜ του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου αξιοποιεί ένα καινοτόμο και επιστημονικά σύγχρονο πλαίσιο εργαλείων (priorCON, prior3D, prioritizr) για την ενίσχυση της συνδεσιμότητας και τη χωρική προτεραιοποίηση διατήρησης. Η ενσωμάτωση τρισδιάστατης ανάλυσης συνιστά ιδιαίτερα σημαντική πρόοδο στην κατεύθυνση μιας οικοσυστημικής, πολύ-επίπεδης προστασίας της θαλάσσιας βιοποικιλότητας.

* στόχοι διατήρησης, ζώνωση όροι, αυστηρής ή όχι, προστασίας, σχέδιο διαχείρισης, σε μεμονωμένες περιοχές υλοποιούνται μέτρα διαχείρισης. Το σύστημα διακυβέρνησης χρειάζεται οργανωμένο σύστημα επιστημονικής παρακολούθησης.

Αξίζει να τονιστεί η συσχέτιση με το έργο LIFE MareNatura, το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη στην ίδια γεωγραφική περιοχή, και όπως αναγράφεται σε πολλαπλά σημεία στις ΕΠΜ θα στοιχειοθετήσει και ήδη στοιχειοθετεί τα θαλάσσια πάρκα με επιστημονικά δεδομένα. Η αξιοποίηση των αποτελεσμάτων του LIFE MareNatura ή η διασύνδεση με τα δεδομένα του (π.χ. εναέρια/θαλάσσια τηλεμετρία, eDNA, ηχογραφήσεις, κινητικότητα ειδών) ενδέχεται να οδηγήσει σε επικάλυψη προσπαθειών, υποεκτίμηση κρίσιμων περιοχών ή μερική κάλυψη του χώρου και των λειτουργικών αναγκών των ειδών.

Πρόταση: Να ενσωματωθούν στο τελικό παραδοτέο της ΕΠΜ αναφορές στα ήδη διαθέσιμα δεδομένα του LIFE MareNatura, τόσο για την κάλυψη νέων περιοχών οι οποίες δεν καλύπτονται στα προτεινόμενα πάρκα και αφορούν στις ΑΟΖ όσο και για να ληφθούν υπόψιν οι ανάγκες για το 10% των εκτάσεων να ενταχθεί σε αυστηρό καθεστώς προστασίας ώστε να διατηρούν στο μέγιστο τον φυσικό τους χαρακτήρα, μέρος του στόχου 30×30 ως μία πρόσθετη δέσμευση η οποία δεν αναφέρεται στις ΕΠΜ.

Εντοπισμός ειδικά στα οικόπεδα, στενό της Ζακύνθου, τα όρια των χωρικών υδάτων – αποκλειστική οικονομική ζώνη (ΑΟΖ) προτείνουμε επέκταση στις ΑΟΖ, όπου έρχεται να συμπληρώσει το έργο LIFE MaraNatura με βάση τα νέα δεδομένα που θα προκύψουν από την ερευνητική δραστηριότητα.

Χάρτης ερευνητικής δραστηριότητας του έργου LIFE MareNatura https://www.lifemarenatura.eu/descriptions-of-sites/

θεωρούμε ιδιαίτερα επιτακτική την ανάγκη συμμόρφωσης με την επισήμανση της ΕΠΜ (βλ. ενότητα 1.3, σελ. 48), στην οποία αναφέρεται ότι: «Η απομόνωση των μέτρων διατήρησης από το ευρύτερο δίκτυο ενδιαιτημάτων μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της γενετικής ποικιλότητας και στην αποτυχία διατήρησης των πληθυσμών μακροπρόθεσμα. Οι μεταναστευτικοί διάδρομοι εξασφαλίζουν την πρόσβαση σε ζωτικούς πόρους και ενδιαιτήματα που είναι απαραίτητα για την επιβίωση και την αναπαραγωγή της χελώνας. Εντούτοις, αυτοί οι διάδρομοι απειλούνται από ανθρωπογενείς δραστηριότητες, όπως η αλιεία, η ναυτιλιακή κυκλοφορία και η ρύπανση, καθιστώντας αναγκαία την ύπαρξη επαρκών διαχειριστικών μέτρων και εκτός των αυστηρών ορίων του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου. Επομένως, απαιτείται μια ολοκληρωμένη προσέγγιση στην ευρύτερη περιοχή που να ενσωματώνει τη διατήρηση τόσο των τοπικών ενδιαιτημάτων όσο και των μεταναστευτικών διαδρόμων».

(αυτό που ανέφερες και εσύ) από τις 80 παραλίες ωοτοκίας της Caretta Caretta, που αναφέρονται στον πίνακα 1.2.1-1 είναι ενταγμένες στο δίκτυο Natura 2000, έχουν ήδη ενταχθεί σε κάποια άλλη ΕΠΜ και έχει ήδη προβλεφθεί προτεινόμενη ζώνωση και επιτρεπόμενες ειδικές χρήσεις γης. Όμως εντάσσονται και στην παρούσα ΕΠΜ, με τον σοβαρό κίνδυνο να υπάρχουν αντιφατικές προβλέψεις.

Κατ’ αρχάς οι πιέσεις PE01, PF01, PF03 και PF05 θα πρέπει να χαρακτηριστούν ως υψηλής (Η) έντασης, διότι η συντριπτική πλειοψηφία των παραλιών ωοτοκίας που απαντώνται στην περιοχή μελέτης βρίσκονται σε περιοχές που δέχονται τεράστιες πιέσεις από την τουριστική ανάπτυξη, με αποτέλεσμα τη συνεχή υποβάθμιση των βιοτόπων αναπαραγωγής και την πρόκληση οχλήσεων στο είδος κατά τον ευαίσθητο κύκλο αναπαραγωγής του.

Οι θαλάσσιες περιοχές του Κόλπου της Κυπαρισσίας (προτεινόμενη ΖΠΦ-39) και του Κόλπου Λαγανά Ζακύνθου (προτεινόμενες ΖΠΦ-40 έως και ΖΠΦ-44), λόγω της πολύ μεγάλης σημασίας των παρακείμενων παραλιών ωοτοκίας, είναι πολύ σημαντικές περιοχές τροφοληψίας, περιοχές ζευγαρώματος και ανάπαυσης κατά τη φωλεοποίηση.

Ο χρονικός περιορισμός για την παράκτια αλιεία, θα έπρεπε να ισχύει και για τις 2 υπο-ομάδες.

Ως προς τη χρήση γης 52 (Ήπια θαλάσσια αναψυχή – κολύμβηση, ιστιοσανίδα, καταδύσεις, υποβρύχια φωτογράφηση κ.λπ.) προκαλεί εντύπωση ότι η ΕΠΜ επιτρέπει την τοποθέτηση 120 επιπλέον ομπρελών και 240 ξαπλωστρών σε σχέση με το ισχύον ΠΔ (ΦΕΚ Δ 906/22-12-1999), τις οποίες μάλιστα «τοποθετεί» από τη θέση «Μπούκα» και 650μ. ανατολικά αυτής. Επίσης η ΕΠΜ προβλέπει τη δυνατότητα τοποθέτησης ιδιωτικών ομπρελών, βάσει μελέτης φέρουσας ικανότητας, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τοποθέτηση πληθώρας ιδιωτικού εξοπλισμού. Δεδομένου ότι η ΖΠΦ-36ΝΑ δέχεται τεράστιες πιέσεις από τον μαζικό τουρισμό, αυτές οι προβλέψεις θα πρέπει να αναθεωρηθούν, διότι ήδη η μαζική προσέλευση λουόμενων απειλεί την ασφαλή επώαση των φωλιών της θαλάσσιας χελώνας.

το Πανεπιστήμιο Αιγαίου εκπόνησε μελέτη για τη Φέρουσα Ικανότητα σε τμήματα του Κυπαρισσιακού Κόλπου (το έργο χρηματοδοτήθηκε από το ΥΜΕΠΕΡΑΑ και το Ταμείο Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης), από την οποία προκύπτει ότι η επισκεψιμότητα στην περιοχή έχει ξεπεράσει την φέρουσα ικανότητά της (βλ. ´Culibrk Α. et al., 2025) Επομένως η ΕΠΜ θα πρέπει να αποκλείσει παραχωρήσεις τμημάτων αιγιαλού στο τμήμα αυτό (ενώ τώρα τις επιτρέπει καθ΄ όλο το μήκος του βιοτόπου).

Για τη χρήση 52 συμφωνούμε να επιτρέπεται μόνο το κολύμπι, η κατάδυση και η υποβρύχια φωτογράφιση.

σε όλα τα μέτρα διαχείρισης για τις θαλάσσιες χελώνες, αναφέρονται ως φορείς υλοποίησης μόνο οι ΟΦΥΠΕΚΑ/ΜΔΠΠ/ΥΠΕΝ. Δεν είναι καθόλου κατανοητό για δεν αναφέρονται Πανεπιστήμια, Ιδρύματα και ΜΚΟ (τη στιγμή που για άλλα είδη, όπως η Μεσογειακή Φώκια ή τα Θαλασσοπούλια αναφέρονται). Θα πρέπει να προστεθούν Πανεπιστήμια, Ιδρύματα και ΜΚΟ.

Επίσης θα πρέπει να προστεθούν τα εξής μέτρα (που δεν προβλέπονται καθόλου στην ΕΠΜ):
- Πρόγραμμα μαρκαρίσματος ατόμων θαλασσίων χελωνών, Το μέτρο εντάσσεται στην κατηγορία «έρευνες και μελέτες», είναι σύμφωνο με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την θαλάσσια χελώνα στην Ελλάδα (ΦΕΚ Β 3678/10-8-2021), ενώ μπορεί να συνδυαστεί με το μέτρο MMIONIOMF0304.
- Καταγραφή εκβρασμών θαλασσίων χελωνών (και φυσικά όλων των υπόλοιπων θαλάσσιων ειδών, δηλ. κητωδών, φωκών, χονδριχθύων), ώστε να συλλέγονται δεδομένα για τις πιέσεις/απειλές που αντιμετωπίζουν αλλά και για την κατάσταση διατήρησης των πληθυσμών τους εντός του Εθνικού Πάρκου. Το μέτρο εντάσσεται στην κατηγορία «έρευνες και μελέτες», είναι σύμφωνο με την ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/55417/1958 «Μέτρα για τη λειτουργία εθνικώς συντονισμένου δικτύου παρακολούθησης και διαχείρισης των εκβρασμών ειδών θαλάσσιας άγριας πανίδας» (ΦΕΚ Β 3376/19-5-2023) και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την θαλάσσια χελώνα στην Ελλάδα (ΦΕΚ Β 3678/10-8-2021), ενώ συνδέεται με άλλα μέτρα όπως το MMIONIOMG0501 και το MMIONIOMG0103.
- Ειδικά για τις τραυματισμένες θαλάσσιες χελώνες, θα πρέπει να προβλεφθεί ως ειδικό διαχειριστικό μέτρο το σύστημα μεταφοράς τους στο αναγνωρισμένο Κέντρο Περίθαλψης Ειδών της Άγριας Πανίδας (ΚΕ.Π.Ε.Α.Π.) πανελλαδικής εμβέλειας, ειδικό για θαλάσσιες χελώνες, που λειτουργεί ο ΑΡΧΕΛΩΝ στη Γλυφάδα Αττικής (σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΔΔ/54340/1691/17-5-2023). Το εν λόγω μέτρο είναι σύμφωνο με την ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/55417/1958 «Μέτρα για τη λειτουργία εθνικώς συντονισμένου δικτύου παρακολούθησης και διαχείρισης των εκβρασμών ειδών θαλάσσιας άγριας πανίδας» (ΦΕΚ Β 3376/19-5-2023).
<h2>Β. Αλιεία</h2>
Κεφ. 2.3.3.1.1: Δεν γίνεται μνεία στη δέσμευση για κατάργηση της αλιείας με τράτα έως το 2030. Η παράλειψη αυτή πρέπει να διορθωθεί.

Κεφ. 2.3.3.1: Η μελέτη αναγνωρίζει τη μείωση των ιχθυοαποθεμάτων, αλλά δεν προβλέπει σαφείς μηχανισμούς ελέγχου παράνομης αλιείας. Προτείνεται ενσωμάτωση εργαλείων όπως το Global Fishing Watch και ενίσχυση τοπικών μηχανισμών φύλαξης.

Κεφ. 2.3.4.3: Η παρεμπίπτουσα αλιεία (bycatch) αποτελεί μείζονα απειλή για τις θαλάσσιες χελώνες και τα κητώδη, ωστόσο δεν προτείνονται μέτρα μετριασμού. Απαιτείται σαφής στρατηγική (π.χ. αλλαγές σε αλιευτικά εργαλεία, εκπαίδευση αλιέων).

<h2>Γ. Υδατοκαλλιέργειες</h2>
Κεφ. 2.3.3.1.2: Η εκτεταμένη παρουσία ιχθυοκαλλιεργειών καταγράφεται, αλλά δεν διευκρινίζεται πώς η θεσμοθέτηση του Πάρκου θα επηρεάσει το ισχύον καθεστώς. Προκύπτει ερώτημα για την ουσιαστική προστιθέμενη αξία του Πάρκου.
<h2>Δ. Αναπτυξιακές Δραστηριότητες</h2>
Κεφ. 2.3.3.1.4: Η αποφυγή συγκρούσεων αναφέρεται μόνο σε τουριστική δραστηριότητα. Απαιτείται ρητή αναφορά στην αποφυγή συγκρούσεων με ενδιαιτήματα προστατευόμενων ειδών.
<h2>Ε. Τουρισμός & Χωροταξία</h2>
Κεφ. 3.2: Η μελέτη δεν καθιστά σαφές πώς θα διασφαλιστεί η συνύπαρξη του τουρισμού με τη θεσμοθέτηση του Πάρκου. Προτείνεται η προώθηση μοντέλου ήπιου οικοτουρισμού σε συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες.
<h2>ΣΤ. Διαχείριση & Συμμετοχή Τοπικών Κοινοτήτων</h2>
Κεφ. 3.2: Δεν περιγράφονται σαφείς μηχανισμοί φύλαξης, ελέγχου και χρηματοδότησης. Απαιτείται θεσμική σαφήνεια, όπως και πρόβλεψη για συμμετοχή τοπικών φορέων.

Κεφ. 5.4: Η συμμετοχή πολιτών (citizen science) και η αξιοποίηση τοπικών γνώσεων πρέπει να αποτελέσουν βασικούς άξονες παρακολούθησης και διαχείρισης.
<h2>Ζ. Στρατιωτικές Ασκήσεις</h2>
Κεφ. 2.3.3.1.6: Δεν εξετάζεται η πιθανή αλληλοεπικάλυψη στρατιωτικών ασκήσεων με ενδιαιτήματα κητωδών. Απαιτείται συντονισμός Υπουργείων για την αποφυγή συγκρούσεων.
<h2>Θετικά Στοιχεία που Πρέπει να Μείνουν</h2>
Κεφ. 3.2: Θετική η πρόβλεψη για εκπαιδευτικές και ευαισθητοποιητικές δράσεις με συμμετοχή επαγγελματιών αλιέων.

Κεφ. 5.5: Σημαντική η πρόταση για προγράμματα παρακολούθησης. Η εμπλοκή των τοπικών κοινωνιών πρέπει να διατηρηθεί.

<h2>ΙΙΙ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ</h2>

Το MEDASSET θεωρεί την πρωτοβουλία ίδρυσης των ΕΘΠ εξαιρετικά θετική και στρατηγικής σημασίας. Για την επιτυχία του εγχειρήματος απαιτείται συνδυασμός επιστημονικής τεκμηρίωσης, επαρκούς επιτήρησης, χρηματοδότησης και ενεργού συμμετοχής των τοπικών κοινωνιών. Οι προτάσεις και η επίτευξη του στόχου 30*30 για την θεσμοθέτηση δεν αρκεί. Απαιτείται σωστή διαχείριση και διατήρησης των περιοχών αυτών και συνεπώς καλούμε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να λάβει υπόψη του τις παρατηρήσεις αυτές κατά την τελική διαμόρφωση του Προεδρικού Διατάγματος.
<h3>References</h3>
1. Bearzi, G., Casale, P., Margaritoulis, D., Bonizzoni, S., & Santostasi, N. (2015). Observation of a leatherback sea turtle Dermochelys coriacea in the Gulf of Corinth, Greece. Marine Turtle Newsletter, 146, 6–9.
2. California Marine Sanctuary Foundation. (2023). MPA signage evaluation. California Marine Sanctuary Foundation. https://www.californiamsf.org/mpasignevaluation2023
3. Casale, P., & Margaritoulis, D. (2010). Sea turtles in the Mediterranean: Distribution, threats and conservation priorities. IUCN.
4. Casale, P., Nicolosi, P., Freggi, D., Turchetto, M., & Argano, R. (2003). Leatherback turtles (Dermochelys coriacea) in Italy and in the Mediterranean basin. Herpetological Journal, 13, 135–139.
5. Coll, M., et al. (2011). The biodiversity of the Mediterranean Sea: Estimates, patterns, and threats. PLoS ONE, 5(8).
6. Lucrezi, S., Milanese, M., Palma, M., Cerrano, C., & Saayman, M. (2019). Stakeholder education, capacity building and co-management in marine protected areas: A case study from southern Mozambique. Marine Policy, 108, https://doi.org/10.1016/j.marpol.2019.103645
7. Margaritoulis, D. N. (1986). Captures and strandings of the leatherback sea turtle Dermochelys coriacea in Greece (1982–1984). Journal of Herpetology, 20(3), 471–474.
8. Martin, C. L., Momtaz, S., Jordan, A., & Moltschaniwskyj, N. A. (2015). An assessment of the effectiveness of in-situ signage in multiple-use marine protected areas in providing information to different recreational users. Marine Policy, 56, 78–85. https://doi.org/10.1016/j.marpol.2015.03.002
9. Pomeroy, R. (2016). Co-management of small-scale fisheries: A review. Marine Policy, 70, 216–223.
10. Schuhbauer, Anna & Favoretto, Fabio & Wang, Terrance & Aburto-Oropeza, Octavio & Sala, Enric & Millage, Katherine & Cabral, Reniel & Sumaila, U. & Lucrezi, Serena & Hsu, Astrid & Tighsazzadeh, Mohammad & Cruz, Marisol & Cisneros-Montemayor, Andrés. (2023). Global economic impact of scuba dive tourism. 10.21203/rs.3.rs-2609621/v1.
1. Simantiris, Nikolaos, et al. “Combining methods for detection of bycatch hotspot areas of marine megafauna species in and around critical rookeries and foraging areas.” Marine Environmental Research (2025): 107299.
1. Stephenson, R. L., et al. (2016). Fishers as guardians of the sea: Integrating traditional knowledge into marine management. ICES Journal of Marine Science, 73(7), 1980–1990.
1. Touloupaki, E., Doumpas, N., Bouziotis, D., Rae, V., Moutopoulos, D., & Giovos, I. (2020). Sea turtles and sharks bycatch in Greece: Fishers’ and stakeholders’ knowledge. Mediterranean Marine Science, 26, 59–83.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 12:49 #12803
Elena Akritopoulou
Προτάσεις για τη Διαβούλευση — Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα Ιονίου και Νοτίων Κυκλάδων

Η θεσμοθέτηση των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και τις Νότιες Κυκλάδες αποτελεί στρατηγικής σημασίας βήμα για τη διατήρηση των θαλάσσιων θηλαστικών και των οικοτόπων τους. Το Ιόνιο έχει αναγνωριστεί από την IUCN ως Important Marine Mammal Area (IMMA), λόγω της παρουσίας φυσητήρων (Physeter macrocephalus), ζιφιών (Ziphius cavirostris) και παράκτιων πληθυσμών ρινοδέλφινων (Tursiops truncatus) (ACCOBAMS, 2021; Panigada et al., 2017).

Ταυτόχρονα, οι Κυκλάδες χαρακτηρίζονται από ιδιαίτερα πολύπλοκη γεωμορφολογία, με υποθαλάσσια φαράγγια και βαθιές λεκάνες που αποτελούν κρίσιμους βιοτόπους, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχουν μελετηθεί συστηματικά με πολλαπλές μεθοδολογίες βιοπαρακαλούθησης θαλασσίων θηλαστικών (Seamap, 2022· OBIS, 2012).

Τα παρακάτω προτείνονται βάση των «Σχεδίων Δράσεων» (ΣΔ) κητωδών (ρινοδέλφινο και φώκαινα) που κατέθεσε το Ερευνητικό Κέντρο Διάσωσης και Περίθαλψης Κητωδών «ΑΡΙΩΝ» στο πλαίσιο του Προγράμματος LIFE IΡ 4 Natura και εγκρίθηκαν με απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) – Κ.Υ.Α. ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/55417/1958/23 (Φ.Ε.Κ.). Τα «Σχέδια Δράσης» περιλαμβάνουν προτάσεις για τη λήψη σημαντικών μέτρων προστασίας των κητωδών.

Προτείνεται, η αξιοποίηση του Εθνικώς Συντονισμένου Δικτύου Παρακολούθησης και Διαχείρισης Εκβρασμών Ειδών Θαλάσσιας Άγριας Πανίδας (ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/55417/1958), μέσω της καταγραφή εκβρασμών της θαλάσσιας μεγαπανίδας ως δείκτη μετακινήσεων και κατανομή των θαλάσσιων θηλαστικών καθώς και πιθανής επίδρασης των ανθρωπογενών παραγόντων στην οικολογία των ειδών. Η συστηματική καταγραφή εκβρασμών δίνει ολοκληρωμένα δεδομένα για την κατανόηση χωρικών και χρονικών τάσεων στην κινητικότητα και θνησιμότητα των ειδών (Notarbartolo di Sciara et al., 2021).

Επίσης, προτείνεται η γενετική παρακολούθηση των κητωδών μέσω γονιδιακών/Περιβαλλοντικού DNA (eDNA) μεθοδολογιών για να εκτιμηθεί η γενετική ποικιλότητα, η δομή των πληθυσμών και η συνδεσιμότητα καθώς επίσης και τυχόν αλλαγές οικολογικών χαρακτηριστικών των ειδών αυτών όπως η πιστότητα οικολογικού θώκου (site fidelity) (Borrell et al., 2025)

Για παράδειγμα, τα ρινοδέλφινα στο Ιόνιο έχουν δείξει ασυνήθιστα χαμηλή site fidelity, σε αντίθεση με άλλες περιοχές της Μεσογείου, γεγονός που υποδηλώνει πιθανές αλλαγές στη χρήση οικοτόπων λόγω ανθρωπογενών πιέσεων (Bearzi et al., 2008). Σε αντίθεση το υψηλό site fidelity συμβάλλει στη γενετική διαφοροποίηση και στην ανάπτυξη τοπικών οικολογικών προσαρμογών, καθώς μειώνει τη γονιδιακή ροή με άλλους πληθυσμούς (Natoli et al., 2005).

Η μελέτη του site fidelity, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη γενετική και οικολογική ποικιλότητα των ειδών των θαλάσσιων θηλαστικών και δυνητικά αποτελεί βασικό άξονα της διαχείρισης των νέων θαλάσσιων πάρκων, διασφαλίζοντας την προστασία των κητωδών τόσο σε τοπική όσο και σε περιφερειακή κλίμακα.

Παράλληλα, προτείνεται η παράλληλη μελέτη των ανθρωπογενών και περιβαλλοντικών απειλών ανά είδος θαλάσσιου θηλαστικού και ανά οικότοπου τους για τον εντοπισμό πιθανών αλλαγών στις κινήσεις πληθυσμών συμπεριλαμβανομένων αυτών που αναγράφονται στην Εθνική Θαλάσσια Στρατηγική (ΦΕΚ 1672/Β/2024) όπως η υποβάθμιση ενδιαιτημάτων, ρύπανση, ακουστική όχληση, ναυσιπλοΐα, και παρεμπίπτουσα αλιεία.

Βιβλιογραφία

ACCOBAMS (2021). Monitoring Guidelines for Marine Mammals in the Mediterranean and Black Seas.

Bearzi G. et al. (2008). Ecology and conservation of common bottlenose dolphins Tursiops truncatus in the Mediterranean Sea. Mammal Review.

Borrell, A., et al. (2025). Stable isotope ratios indicate trophic niche overlap in three sympatric delphinid species in the Eastern Ionian Sea. Marine Mammal Science.

Natoli A. et al. (2005). Habitat structure and the dispersal of male and female bottlenose dolphins. Molecular Ecology.

Notarbartolo di Sciara, G., et al. (2021). Marine mammal strandings and monitoring in the Mediterranean: a review and future perspectives. Aquatic Conservation.

OBIS (2012). Cetacean distribution dataset, Eastern Mediterranean.

Panigada, S., et al. (2017). Estimating cetacean abundance using aerial line-transect surveys in the Mediterranean Sea. Deep Sea Research II.

Piroddi, C., et al. (2020). Marine habitat mapping and ecosystem-based management in the Mediterranean Sea. ICES Journal of Marine Science.

Seamap (2022). KYMA boat-based surveys in Thyrrhenian and Ionian Seas.

Με εκτίμηση,

Ελενα Ακριτοπουλου

Θαλάσσια Βιολογος, RAC/SPA Specialist

Υπ. Διδακτορ Μοριακής Οικολογιας Θαλ. Θηλαστικών, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Επιστημονικό Μέλος Ερευνητικού Κέντρου Διάσωσης και Περίθαλψης Κητωδών “ΑΡΙΩΝ”
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 12:48 #12805
ΥΛΗ – Διαχείριση και Προστασία Περιβάλλοντος
Θέμα : Συμμετοχή στη Δημόσια διαβούλευση για την ΕΠΜ του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες

Η εταιρεία «ΥΛΗ – Διαχείριση και Προστασία Περιβάλλοντος» χαιρετίζει την αναγγελία των Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στις περιοχές του Ιονίου και των Νοτίων Κυκλάδων.
Η επέκταση του Εθνικού Δικτύου των Προστατευόμενων Περιοχών, μέσω της θεσμοθέτησης των δύο Θαλάσσιων Πάρκων, θα έχει καθοριστική σημασία στη διαχείριση και προστασία των σημαντικών οικοσυστημάτων και ειδών της χώρας μας, δημιουργώντας ένα κοινό πλαίσιο προστασίας, τόσο για τις χερσαίες, όσο και για τις θαλάσσιες περιοχές, καθώς και για τα είδη που διαβιούν ή φύονται σε αυτές.
Με στόχο την ενίσχυση της προστασίας των ειδών, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες, προτείνουμε να ενταχθούν στο Σχέδιο Δράσης, ως προτάσεις, οι παρακάτω δράσεις:
1. Μελέτη και παρακολούθηση του γένους Capra
Στην νήσο Αντίμηλο, η οποία αποτελεί εξ ολοκλήρου την Ειδική Ζώνη Διατήρησης GR4220007, διαβιεί ένα ιδιαίτερο είδος αγριοκάτσικου, του οποίου η συστηματική κατάταξη παραμένει αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης. Οι ταξινόμοι δεν έχουν καταλήξει σε κοινά αποδεκτή ταξινομική τοποθέτηση, ούτε και στην διαφοροποίηση του σε επίπεδο υποείδους, ενώ στο Κόκκινο Βιβλίο των απειλούμενων ειδών, αναφέρεται ως Capra aegagrus pictus.
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης συμμετέχει ενεργά σε δύο ερευνητικά προγράμματα, σε συνεργασία με πανεπιστημιακά ιδρύματα της Ελλάδας και του εξωτερικού, με σκοπό την ευρύτερη μελέτη της φυλογένεσης του γένους Capra. Στο πλαίσιο αυτών των ερευνών, διερευνάται και το βασικό ερώτημα σχετικά με την προέλευση του πληθυσμού της Αντιμήλου, δηλαδή εάν πρόκειται για αίγαγρους που εισήχθησαν στο νησί, ή για οικόσιτες αίγες που εγκαταλείφθηκαν και μέσα από φυσική επιλογή και προσαρμογή, ανέκτησαν χαρακτηριστικά άγριου φαινότυπου.
Η κατανόηση της προέλευσης και της εξελικτικής πορείας του πληθυσμού της Αντιμήλου είναι κρίσιμη για τον καθορισμό κατάλληλων μέτρων διαχείρισης και προστασίας, δεδομένου ότι πρόκειται για έναν απομονωμένο και ενδεχομένως μοναδικό γενετικά πληθυσμό.
Αντίστοιχοι πληθυσμοί απαντώνται και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας, όπως στην Κρήτη, όπου ζει ο γνωστός Κρητικός αίγαγρος (Capra aegagrus cretica ή «κρι-κρι»), καθώς και σε μικρότερα νησιά με απομονωμένους πληθυσμούς που προέκυψαν από μεταφορά, όπως η νήσος Σαπιέντζα, η νήσος Αταλάντη και η νήσος Μονή Αίγινας καθώς και τα Γιούρα των Σποράδων. Εκτός από την γενετική ταυτοποίηση και συστημική κατάταξη των πληθυσμών, κρίνεται απαραίτητη η σύνταξη μιας κοινής μελέτης με αντικείμενο την παρακολούθηση και καταγραφή των ζώων, τον έλεγχο της παρουσίας και της θνησιμότητας τους, καθώς και την περιγραφή όλων των βιολογικών χαρακτηριστικών και της συμπεριφοράς τους. Στη μελέτη προτείνεται να καθοριστούν οι Στόχοι Διατήρησης και τα Μέτρα Προστασίας τους ανά περιοχή, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ικανοποίηση των αναγκών του κάθε πληθυσμού ανάλογα με τις ιδιαίτερες συνθήκες και απειλές που υφίστανται.
2. Μελέτη δημιουργίας μικρών εγκαταστάσεων υποστήριξης της έρευνας σε νησίδες
Η ενίσχυση της έρευνας στις Προστατευόμενες Περιοχές, αποτελεί σημαντικό παράγοντα για τη διατήρηση των ιδιαίτερων οικολογικών χαρακτηριστικών τους. Σε ορισμένες νησίδες που εντάσσονται στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες, παρατηρούνται ελλείψεις σε βασικές υποδομές.
Σε πολλές από αυτές, δεν υπάρχουν μικρές λιμενικές εγκαταστάσεις που να διευκολύνουν την πρόσβαση, ενώ απουσιάζουν και οι κατάλληλες κτιριακές υποδομές για τη φιλοξενία επιστημονικού προσωπικού κατά τη διάρκεια των ερευνών ή των εργασιών πεδίου. Ως αποτέλεσμα, οι συνθήκες αυτές, περιορίζουν τη συχνότητα και την έκταση της ερευνητικής δραστηριότητας.
Η δημιουργία τέτοιων μικρών υποδομών, θα ενίσχυε ουσιαστικά τη δυνατότητα παρακολούθησης, καταγραφής και αξιολόγησης των οικοσυστημάτων, συμβάλλοντας έτσι στη βιώσιμη διαχείρισή τους και στην επιστημονικά τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.

Για την ΥΛΗ,
Ηλίας Αποστολίδης.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:18 #12658
“Θηραϊκή Θάλασσα” Σύλλογος για την θεσμοθέτηση ΘΠΠ στη Σαντορίνη
Συμπερίληψη των προτάσεων θεσμοθέτησης του Υποθαλάσσιου Προστατευόμενου Τοπίου Σαντορίνης στο πλαίσιο της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου

Θα θέλαμε να χαιρετίσουμε την πρωτοβουλία θεσμοθέτησης νέων Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών, οι οποίες θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επίτευξη του στόχου 30×30. Η σύνταξη Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες (Ιούνιος 2025) αποτελεί μια σημαντική και καλοδεχούμενη προσπάθεια συγκρότησης ενός ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου προστασίας για τις θαλάσσιες και νησιωτικές εκτάσεις του Νοτίου Αιγαίου. Θεωρούμε ότι η πρωτοβουλία αυτή είναι θετική, καθώς απαντά σε χρόνιες ανάγκες για την ουσιαστική διατήρηση και διαχείριση του μοναδικού φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου των Κυκλάδων, και θέτει τη χώρα μας σε ηγετική θέση στον μεσογειακό χώρο.

Στο πλαίσιο αυτό, θεωρούμε όμως καίριας σημασίας την ενσωμάτωση των υφιστάμενων προτάσεων που έχουμε κάνει από κοινού ως Θηραϊκή Θάλασσα, Δήμος Θήρας και Σύλλογος επαγγελματιών αλιέων Σαντορίνης «ο Ψαράς» με την υποβολή της Μελέτης Τεκμηρίωσης για το Υποθαλάσσιο Προστατευόμενο Τοπίο (υΘΠΤ) Σαντορίνης (Βρεττού κ.ά. 2022), η οποία έχει ήδη κατατεθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΝ από τον Νοέμβριο του 2024, με αίτημα τη θεσμοθέτηση στα νερά της Σαντορίνης του 1ου Υποθαλάσσιου Προστατευόμενου Τοπίου στην Ελλάδα.
Ζητάμε την πλήρη συμπερίληψη των προτάσεων και των μέτρων προστασίας όπως αυτά αναλύονται στη Μελέτη Τεκμηρίωσης που έχουμε καταθέσει στο ΥΠΕΝ.

Εν συντομία η Μελέτη Τεκμηρίωσης αξιοποιεί όλα τα διαθέσιμα βιβλιογραφικά δεδομένα σχετικά με το υποθαλάσσιο τοπίο της Σαντορίνης, ενώ επιπλέον παρέχει εξειδικευμένα στοιχεία τα οποία έχουν προκύψει από στοχευμένες έρευνες πεδίου του ΕΛΚΕΘΕ και του ΕΚΠΑ.

Πιο συγκεκριμένα:
- Προτείνει τη θεσμική αναγνώριση της θαλάσσιας νότιας λεκάνης της Καλντέρας και των περιοχών Ακρωτηρίου – Ασπρονησίου, Παλαιάς και Νέας Καμένης ως Υποθαλάσσιο Προστατευόμενο Τοπίο σύμφωνα με τον ν.1650/86.
- Αναγνωρίζει ως βασικά προστατευτέα αντικείμενα τους γεώτοπους (υποθαλάσσιες ηφαιστειακές δομές, θερμές πηγές, ατμίδες), τη θαλάσσια βιοποικιλότητα (πανίδα και χλωρίδα), καθώς και τους θαλάσσιους τύπους οικοτόπων με έμφαση σε ιδιαίτερους σχηματισμούς τους (π.χ. λιβάδια Ποσειδωνίας με ιδιαίτερη μορφολογία «κρεμαστού κήπου 1120*», κοραλλιγενείς σχηματισμοί, υφάλους 1170).
- Προτείνει ειδικές ζώνες προστασίας με κλιμακούμενους περιορισμούς στις δραστηριότητες (ζώνες πλήρους απαγόρευσης αλιείας, ζώνες περιορισμού θαλάσσιας αναψυχής) τακτική παρακολούθηση της κατάστασης των ευάλωτων ειδών και οικοτόπων, και εποπτεία/φύλαξη της περιοχής.
- Τεκμηριώνει με επιστημονικά δεδομένα τις απειλές (υπεραλίευση, υποβάθμιση οικοτόπων, πίεση από τουρισμό και κρουαζιέρες, θαλάσσια απορρίμματα, κλιματική αλλαγή) και προτείνει στοχευμένα μέτρα μετριασμού.
Κοινωνική διάσταση και διαβούλευση
Όπως αναφέραμε ήδη η Μελέτη Τεκμηρίωσης και η πλήρης συμφωνία όλων των εμπλεκομένων υπογραμμίζει ότι η πρόταση για το υΘΠΤ Σαντορίνης είναι προϊόν μακράς και ουσιαστικής διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία, ιδίως με τους επαγγελματίες αλιείς, τον Δήμο Θήρας, ερευνητικά ιδρύματα (ΕΛΚΕΘΕ, ΕΚΠΑ), τοπικούς συλλόγους («Ο Ψαράς», «Θηραϊκή Θάλασσα») και περιβαλλοντικές οργανώσεις (Blue Marine Foundation, Cyclades Preservation Fund, Dive in Action). Αυτό αποτελεί ένα σπάνιο και ιδιαίτερα θετικό παράδειγμα «bottom-up» πρωτοβουλίας, που εξασφαλίζει κοινωνική νομιμοποίηση και πρακτική εφαρμοσιμότητα των μέτρων.

Θα θέλαμε να αναφέρουμε να αναφερθεί ότι η ενσωμάτωση των ειδικών προτάσεων της Μελέτης Τεκμηρίωσης για το Υποθαλάσσιο Τοπίο Σαντορίνης στην ΕΠΜ του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου θα ενισχύσει καθοριστικά:
- την επιστημονική πληρότητα του σχεδίου,
- την αποτελεσματικότητα της ζωνοποίησης,
- την κοινωνική αποδοχή των μέτρων, μία διάσταση η οποία πολλές φορές δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς από την Πολιτεία. Ειδικά στην προκειμένη περίπτωση, όπου η τοπική κοινωνία της Σαντορίνης έχει αιτηθεί τη θεσμοθέτηση Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής εδώ και περισσότερο από 10 χρόνια.
Τέλος, θα θέλαμε επιπλέον να τονίσουμε ότι η Μελέτη Τεκμηρίωσης του υΘΠΤ Σαντορίνης περιλαμβάνει Σχέδιο ΥΑ για την νομοθέτησή του, σε συγκεκριμένες αναφορές και προβλέψεις στο κανονιστικό πλαίσιο που θα το διέπει. Θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι προβλέψεις του Σχεδίου ΥΑ, και ειδικά η συμπερίληψη αλιευτικών μέτρων με σαφή αναφορά στον αλιευτικό κώδικα ΝΔ420/1970, να ληφθούν υπόψη στο Προεδρικό Διάταγμα που θα θεσμοθετεί το νέο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου.

Η θεσμοθέτηση του ΕΘΠΝΑ 1 – Νότιες Κυκλάδες αποτελεί αναμφίβολα ένα μεγάλο βήμα μπροστά. Η ενσωμάτωση όμως των προτάσεων για το υΘΠΤ Σαντορίνης θα προσδώσει στο Πάρκο μια μοναδική διάσταση, καθιστώντας το πραγματικό παράδειγμα ολοκληρωμένης διαχείρισης θαλάσσιων τοπίων στη Μεσόγειο.

Συνημμένα
1. Βρεττού Φ., Γιακουµή Σ., Ίσσαρης Γ., Νοµικού Π., Παράβας Β., Σαλωµιδη Μ., 2024. «Υποθαλάσσιο Προστατευόµενο Τοπίο Σαντορίνης: μελέτη τεκµηρίωσης», Αθήνα.
2. Επιστολή αίτημα θεσμοθέτησης προς ΥΠΕΝ
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:18 #12660
ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΤΑΛΛΕΥΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ
<hr data-start=”157″ data-end=”160″ />

<h3 data-start=”162″ data-end=”286″></h3>
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, καταθέτουμε τις εξής παρατηρήσεις και επισημάνσεις, με αφορμή τα στοιχεία που παρουσιάζονται στους χάρτες και τις προβλέψεις για τη νήσο Μήλο, όπου δραστηριοποιείται εταιρεία μελος του Συνδέσμου:

<hr data-start=”542″ data-end=”545″ />

<h4 data-start=”547″ data-end=”623″>1. Ελλείψεις στην αποτύπωση των υφιστάμενων λιμενικών εγκαταστάσεων</h4>
Στους υπό διαβούλευση χάρτες, δεν αποτυπώνονται ορθά ή πλήρως οι λειτουργούσες και νομίμως αδειοδοτημένες λιμενικές εγκαταστάσεις της νήσου. Συγκεκριμένα:

<ul data-start=”785″ data-end=”1259″>
<li data-start=”785″ data-end=”845″>
Εμφανίζονται μόνο οι λιμένες Αδάμαντα και Καναβάς.

<li data-start=”846″ data-end=”1021″>
Δεν εμφανίζονται οι λιμενικές εγκαταστάσεις της εταιρείας:

<ul data-start=”910″ data-end=”1021″>
<li data-start=”910″ data-end=”953″>
Στην περιοχή Βούδια (Ανατολική Μήλος)

<li data-start=”956″ data-end=”1021″>
Στο Αμπουρδεχτάκι (Δυτική Μήλος, εντός του κόλπου Αδάμαντα)

<li data-start=”1022″ data-end=”1259″>
Δεν παρουσιάζεται επίσης:

<ul data-start=”1052″ data-end=”1259″>
<li data-start=”1052″ data-end=”1129″>
Η προβλήτα στα Πολλώνια, η οποία εξυπηρετεί τη διασύνδεση με την Κίμωλο

<li data-start=”1132″ data-end=”1259″>
Η λιμενική εγκατάσταση στην περιοχή Ξυλοκερατιά (Δυτική Μήλος), που εξυπηρετεί υφιστάμενο λατομείο και αλλης εταιρείας μελους μας

Προτείνεται η συμπλήρωση των χαρτών με την αποτύπωση όλων των νομίμως υφιστάμενων και αδειοδοτημένων λιμενικών εγκαταστάσεων, με κατάλληλο συμβολισμό (λιμένας/προβλήτα).

<hr data-start=”1440″ data-end=”1443″ />

<h4 data-start=”1445″ data-end=”1519″>2. Ζώνη Καναβά – Άνιση μεταχείριση όμορων λιμενικών εγκαταστάσεων</h4>
Στη θέση Καναβά, εντός του κόλπου του Αδάμαντα, υφίστανται:

<ul data-start=”1586″ data-end=”1717″>
<li data-start=”1586″ data-end=”1643″>
Δημοτική προβλήτα φόρτωσης (εκτός ζώνης προστασίας)

<li data-start=”1644″ data-end=”1717″>
Προβλήτα φόρτωσης της εταιρείας, νόμιμα αδειοδοτημένη και λειτουργούσα

Στους χάρτες, η προβλήτα της εταιρείας εμπίπτει εντός της Ζώνης ΔΟΕ-01, στην οποία δεν επιτρέπεται η χρήση λιμενικών εγκαταστάσεων για βιομηχανική δραστηριότητα.
Ζητείται επανεξέταση της συγκεκριμένης χωρικής κατάταξης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση και η συνέχιση της νόμιμης λειτουργίας της εγκατάστασης.

<hr data-start=”2058″ data-end=”2061″ />

<h4 data-start=”2063″ data-end=”2137″>3. Περιοχή Αμπουρδεχτάκι – Ελλιπής πρόβλεψη για βιομηχανική χρήση</h4>
Η περιοχή Αμπουρδεχτάκι (Δυτική Μήλος, εντός του κόλπου του Αδάμαντα), όπου λειτουργεί νομίμως αδειοδοτημένη λιμενική εγκατάσταση της εταιρειας, εντάσσεται στη Ζώνη ΒΔΦΠ-13.
Η ζώνη αυτή προβλέπει:

<ul data-start=”2343″ data-end=”2504″>
<li data-start=”2343″ data-end=”2451″>
Τη συντήρηση και βελτίωση υφιστάμενων επιβατικών, εμπορικών, αλιευτικών και τουριστικών δραστηριοτήτων

<li data-start=”2452″ data-end=”2504″>
Τη χρήση υφιστάμενων εγκαταστάσεων (προβλητών)

Ωστόσο, δεν γίνεται ρητή αναφορά στη βιομηχανική δραστηριότητα, γεγονός που δημιουργεί ασάφεια σχετικά με τη δυνατότητα συνέχισης της νόμιμης λειτουργίας της υφιστάμενης εγκατάστασης.
Προτείνεται η σαφής αναφορά στην επιτρεπτότητα βιομηχανικής δραστηριότητας για υφιστάμενες εγκαταστάσεις, ώστε να διασφαλιστεί η ασφάλεια δικαίου και η επιχειρησιακή συνέχεια.

<hr data-start=”2876″ data-end=”2879″ />

<h3 data-start=”2881″ data-end=”2904″>Συμπερασματικά:</h3>
Ζητείται:

<ul data-start=”2917″ data-end=”3257″>
<li data-start=”2917″ data-end=”2994″>
Η επικαιροποίηση των χαρτών με όλες τις νόμιμες λιμενικές εγκαταστάσεις

<li data-start=”2995″ data-end=”3141″>
Η προσαρμογή των ζωνών προστασίας ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι υφιστάμενες, αδειοδοτημένες και λειτουργούσες υποδομές βιομηχανικού χαρακτήρα

<li data-start=”3142″ data-end=”3257″>
Η ρητή πρόβλεψη για τη δυνατότητα συνέχισης των νόμιμων δραστηριοτήτων σε υφιστάμενες λιμενικές εγκαταστάσεις

Παραμένουμε στη διάθεση των αρμοδίων για περαιτέρω διευκρινίσεις ή παροχή πρόσθετων στοιχείων.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:18 #12665
Γιώργος Γκάφας – Καθηγητής Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Παρακαλώ λάβετε υπόψη την παρακάτω τοποθέτηση επί του κειμένου της μελέτης
Γενικό σχόλιο
Τα προτεινόμενα σχέδια για τα δυό Θαλάσσια Πάρκα αποτελούν μια εξαιρετική πρωτοβουλία και αξίζουν συγχαρητήρια στους συγγραφείς του πονήματος. Εξαίρουν πραγματικά την σημασία της Προστασίας της Βιοποικιλότητας, καθώς οι περιοχές αυτές είναι όντως σημαντικές για τη θαλάσσια ζωή με πολλά ‘hot-spots’ και περιοχές υψίστης οικολογικής σημασίας. Επίσης, παραθέτουν προτάσεις για βιώσιμη ανάπτυξη, ιδιαιτέρως μέσω του Οικοτουρισμού και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Σαν γενικό σχόλιο, για τις αναφερόμενες στη μελέτη των κύριων ανθρωπογενών πιέσεων που δέχεται το θαλάσσιο περιβάλλον, δεν τεκμηριώνεται επαρκώς πως θα αντισταθμιστούν οι αλιευτικές δραστηριότητες/πιέσεις με εν δυνάμει εναλλακτικές λύσεις, αλλά ούτε πως θα μειωθεί η όχληση από την ναυσιπλοΐα. Δεν αναφέρονται Μέτρα/Εγκύκλιοι. Επίσης, δεν υπάρχει στοχοθεσία για την εποπτεία, ούτε ποιοι φορείς θα συμμετέχουν, πως θα γίνεται (επί της διαδικασίας) κτλ, καθώς απουσιάζει έστω ένας τυπικός κώδικας δεοντολογίας (κυρώσεις, συμμόρφωση κτλ). Ως επιπλέον σχόλιο δεν αναφέρεται καθόλου οι επιδράσεις των χερσαίων εκμεταλεύσεων (απόβλητα κτηνοτροφίας/γεωργίας/υδατοκαλλιέργειας/βιομηχανίας) από τα παρακείμενα μεγάλα αστικά κέντρα και πως αυτές θα περιοριστούν, οι οποίες αποτελούν και αυτές σημαντικό κομμάτι, αν όχι το σημαντικότερο, στην κατάσταση και επιβάρυνση των θαλασσών.
Ειδικά σχόλια επί της επιστημονικής προσέγγισης – Ελλείψεις – Προτάσεις 
Για να σταθώ όμως και στη καθαυτό ανάγκη δημιουργίας του θαλάσσιου πάρκου, που είναι η προστασία της Βιοποικιλότητας, η βιβλιογραφία και η επιστημονική προσέγγιση της παρούσας είναι αρκετά περιορισμένη. Επί παραδείγματι, οι τιμές που αναφέρονται σε πληθυσμιακά μεγέθη αφορούν στο “απογραφικό” μέγεθος (census size) και όχι στο δραστικό πληθυσμιακό μέγεθος (population effective size). Υπάρχουν περιπτώσεις στη διεθνή βιβλιογραφία όπου πληθυσμοί έχουν ανακάμψει σε μέγεθος αλλά η “ποιότητα” (μετρούμενη ως δραστικό πληθυσμιακό μέγεθος) του πληθυσμού όσον αφορά την γενετική ποικιλομορφία είναι εξαιρετικά μικρή (π.χ. Hoelzel et al., 2024) καθιστώντας τον πληθυσμό ιδιαιτέρως ευάλωτο σε περιβαλλοντικές πιέσεις.
Η καταγεγραμμένη τόσο βιβλιογραφικά, αλλά και όπως διατυπώνεται στη παρούσα μελέτη, μείωση των πληθυσμών έχει οδηγήσει σε σημαντικό κατακερματισμό (fragmentation) των πληθυσμών οδηγώντας σε υψηλά επίπεδα ομομιξίας (inbreeding). Τα υψηλά επίπεδα ομομιξίας έχουν ως αποτέλεσμα την μειωμένη γενετική ποικιλότητα ειδών και κατ’επέκταση την μειωμένη αρμοστηκότητα των ατόμων ενός πληθυσμού (Gkafas et al., 2019; Gkafas et al., 2020). Επίσης, αρκετά είδη στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν υψηλό δείκτη γενετικών προσμίξεων (genetic admixture), που μπορεί να εξυπηρετεί γεωγραφικά ενδιάμεσο κόμβο μετακίνησης πληθησμών. Έτσι, “χαρακτηρίζοντας” μια περιοχή προστατευόμενη και την διπλανή όχι εγείρει ερωτήματα για τα ορθά μέτρα διαχείρισης, ιδιαίτερα στο θαλάσσιο περιβάλλον όπου δεν υπάρχουν διακριτά όρια.
Από την άλλη στο Ιόνιο και στο Αιγαίο έχει παρατηρηθεί η παρουσία ζωνών υβριδισμού (hybrid zones) όπου έχει καταγραφεί πρόσμιξη ατόμων διαφορετικών ειδών, όπως το ολοθούριο (Gkafas et al., 2023), ο αχινός και η φούσκα (Konstantinidis et al., 2017), βενθικά είδη που αποτελούν σημαντικά εμπορικά αλιεύματα και οικολογικοί δείκτες ποιότητας νερού. Είδη τα οποία απουσιάζουν από τα είδη – στόχοι από την παρούσα μελέτη. Επίσης, η περιοχή του Αιγαίου αποτελεί για πολλά είδη το όριο εξάπλωσης τους, γεγονός που οδηγεί σε δημιουργία γενετικής διαφοροποίησης σε σχέση με πληθυσμούς του ίδιου είδους δυτικότερα (π.χ. Sarantopoulou et al., 2024).
Από την άλλη, υπάρχουν εργασίες για πληθυσμιακή δυναμική κητωδών στην περιοχή Ιονίου – Αιγαίου όπως π.χ. ζωνοδέλφινο (Gkafas et al., 2017, Pardalis et al., 2021) στενόρυγχο δελφίνι (Komnenou et al., 2022), αλλά και για τον ζιφιό (Pardalis et al, 2024; Komnenou et al., 2025) που απουσιάζουν από την παρούσα μελέτη. Επι προσθέτως, ένα άλλο μεγάλο κεφάλαιο που δεν θίγεται καθόλου είναι ο ρόλος της γενετικής ποικιλότητας στην ανθεκτικότητα/ευαλωτότητα των θαλάσσιων θηλαστικών σε παθογόνα. Αρκετές εργασίες στην περιοχή μελέτης ενισχύουν την παρουσία της μειωμένης ανθεκτικότητας των κητωδών λόγω υψηλής ομοζυγωτίας (αποτέλεσμα ομομιξίας/inbreeding) καθιστώντας τέτοιες μελέτες προτεραιότητα για την βιοπαρακολούθηση της υγείας των πληθυσμών (Komnenou et al., 2021; Koitsanou et al., 2022; Athinaiou et al., 2023).
Σημαντική παρατήρηση είναι ότι δεν αξιοποιείται καθόλου το Εθνικώς Συντονισμένο Δικτύο Παρακολούθησης και Διαχείρισης Εκβρασμών Ειδών Θαλάσσιας Άγριας Πανίδας (ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/55417/1958), έτσι ώστε περιστατικά εκβρασμών να αντιμετωπίζονται με τον καλύτερο από επιστημονικής άποψης τρόπο διασφαλίζοντας στο μέτρο του δυνατού α) την προστασία των ειδών για τη διατήρηση του γενετικού αποθέματός τους, β) την ευζωία των ατόμων των ειδών, γ) την προστασία της δημόσιας υγείας, δ) την συλλογή χρήσιμων επιστημονικών δεδομένων, ε) την εκπαίδευση, πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση των αρμόδιων υπηρεσιών, του κοινού και των άμεσα εμπλεκόμενων κοινωνικών ομάδων σε θέματα διαχείρισης, προστασίας και αρμονικής συνύπαρξης με την άγρια θαλάσσια πανίδα.
Η λίστα των ειδών που είναι σημαντικής σημασίας στις περιοχές μελέτης δεν αποτυπώνεται πλήρως.
Γενικό συμπέρασμα
Η λίστα των ειδών σαφώς και δεν πρέπει να περιορίζεται όπως είναι καταγεγραμμένη στην παρούσα μελέτη, και προφανώς λείπουν γενετικά δεδομένα της δυναμικής πληθυσμών και ο ρόλος της ομομιξίας, της παρουσίας παθογόνων και των εξελικτικών πιέσεων που δρουν σε συνάρτηση με τις περιβαλλοντικές πιέσεις. Επίσης, δεν διατυπώνεται η πιστότητα οικολογικού θώκου (site fidelity) ειδών, ιδιαιτέρως της μεγαπανίδας που σχηματίζουν τοπικούς πληθυσμούς (όπως το ζωνοδέλφινο – Gkafas et al., 2017). Τέλος, αρκετά είδη λόγω μορφολογικών ομοιοτήτων, είναι δύσκολο να αναγνωριστούν ορθά με τις κλασικές κλείδες αναγνώρισης, με αποτέλεσμα την λανθασμένη εκτίμηση της αφθονίας και κατανομής των ειδών (π.χ. η κοινή γλώσσα με την Αιγυπτιακή – Sarantopoulou et al., 2025) ειδικά εάν έχει χρησιμοποιηθεί η μέθοδος “Citizen Science” όπου στηρίζεται στη γνώμη απλών πολιτών. Για το λόγο αυτό απαιτείται σε ιδιαίτερες περιπτώσεις η μοριακή ταυτοποίηση των ειδών. Επίσης, δεν αναφέρονται νέες τεχνικές/μέθοδοι εκτίμησης αφθονίας και κατανομής ειδών όπως αυτή του περιβαλλοντικού DNA (π.χ. Akritopoulou et al., 2024; Akritopoulou et al., 2025).
Πρόταση για επιστημονική ερευνητική μελέτη για τα σχέδια δράσης των ειδών
Οι περιβαλλοντικές διαταραχές, τόσο φυσικές όσο και ανθρωπογενείς, έχουν την ικανότητα να επηρεάζουν τη συμπεριφορά, την αφθονία και την κατανομή των πληθυσμών των ειδών. Αυτές οι διαταραχές είναι καταγεγραμμένο ότι δύναται να επηρεάσουν τη γενετική ποικιλομορφία, την αρμοστικότητα και την προσαρμογή των ειδών στους υπό πίεση οικοτόπους. Ωστόσο, ελάχιστες μελέτες είναι διαθέσιμες για τη φύση και το βαθμό τέτοιων αλλαγών λόγω της σχετικής σπανιότητας της εποχικής γενετικής δειγματοληψίας φυσικών πληθυσμών. Επομένως, η αντιμετώπιση αυτού του γνωστικού χάσματος έχει υψηλό ενδιαφέρον τόσο για τους υπεύθυνους πολιτικούς φορείς, όσο και για τη διατήρηση και διαχείριση φυσικών πληθυσμών και των ενδιαιτημάτων τους από τις μονάδες διαχείρισης. Προτείνεται:
- διαρκής βιοπαρακολούθηση, ιδιαιτέρως της μεγαπανίδας (κητώδη, πτερυγιοπόδια, χελώνες) 
- καταγραφή της γενετικής ποικιλομορφιας, ομομιξίας κτλ,
- καταγραφή της υγείας των ζώων (εκβρασμοί, νεκροψίες) και της σχέσης γενετικού προφίλ με θνησιμότητα/ανθεκτικότητα.
Αν αυτές οι προϋποθέσεις προστεθούν στις ήδη υπάρχουσες της παρούσας μελέτης, τα Θαλάσσια Πάρκα μπορούν να γίνουν ένα μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης, που προστατεύει τον πολύτιμο φυσικό πλούτο της Ελλάδας για τις μελλοντικές γενιές, ενώ ταυτόχρονα προάγη την διατήρηση και διαχείριση των ειδών.
Γεώργιος Α. Γκάφας
Αν. Καθηγητής
Τμ. Γεωπονίας, Ιχθυολογίας και Υδάτινου Περιβάλλοντος
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Βιβλιογραφία
1. Gkafas GA, Exadactylos A, Rogan E, Raga JA, Reid R and Hoelzel (2017). Biogeography and temporal progression during the evolution of striped dolphin population structure in European waters. Journal of Biogeography, 00,1-11
2. Konstantinidis I, Gkafas GA, Karamitros G, Lolas A, Antoniadou C, Vafidis D, Exadactylos A (2017). Population structure of two benthic species with different larval stages in the eastern Mediterranean sea. Journal of Environmental Protection and Ecology 18, 930-939
3. Gkafas GA, Hatziioannou M, Malandrakis EE, Tsigenopoulos CS, Karapanagiotidis IT, Mente E, Vafidis D, Exadactylos A (2019). Heterozygosity-Fitness Correlations and Generation Interval of the Norway lobster in the Aegean Sea, eastern Mediterranean. Journal of Biological Research-Thessaloniki 26, 14 DOI: 10.1186/s40709-019-0103-0
4. Gkafas GA, de Jong M, Exadactylos A, Aznar FJ, Raga JA, Hoelzel (2020). Sex-specific impact of inbreeding on pathogen load in the striped dolphin. Proceedings of the Royal Society B 287, 20200195
5. Komnenou A, Gkafas GA, Kofidou E, Sarantopoulou J, Exadactylos A, Tounta E, Koemtzopoulos K, Dendrinos P, Karamanlidis AA, Gulland F, Papadopoulos E (2021). First Report of Uncinaria hamiltoni in Orphan Eastern Mediterranean Monk Seal Pups in Greece and its Clinical Significance. Pathogens, 10, 1581. https://doi.org/10.3390/pathogens10121581
6. Pardalis SV, Komnenou A, Exadactylos A, Gkafas GA (2021). Small Scale Fisheries, Dolphins and Societal Challenges: A Case Study in the City of Volos, Greece. Conservation 1, 7. 
https://doi.org/10.3390/conservation1020007
7. Koitsanou E, Sarantopoulou J, Komnenou A, Exadactylos A, Dendrinos P, Papadopoulos E, Gkafas GA (2022). First Report of the Parasitic Nematode Pseudoterranova spp. Found in Mediterranean Monk Seal (Monachus monachus) in Greece: Conservation Implications. Conservation, 2, 122–133.
8. Komnenou A, George Gkafas, Aimilia Drougas, Pantelis Sarris, Evangelia Kofidou, Joanne Sarantopoulou, Athanasios Exadactylos, Manuel Garcia-Hartman (2022) First documented alive stranding of a Steno bredanensis in Salamina Island, Aegean Sea, Greece. 33rd Conference of the European Cetacean Society, Abstract, 5-7 April 2022, Ashdod, Israel, pp 83
9. Athinaiou A., Sarantopoulou J., Komnenou A., Papadopoulos E., Exadactylos A., Gkafas G.A. (2023). From Atlantic to Greece. The Case of Nasal Mite in Mediterranean Monk Seal. Examines Mar Biol Oceanogr. 6(3). EIMBO. 000640
10. Gkafas GA, Sarantopoulou J, Apostologamvrou C, Antoniadou C, Exadactylos A, Fleris G, Vafidis D. (2023). Admixture of Holothurian Species in the Hellenic Seas (Eastern Mediterranean) as Revealed by RADseq. Sustainability, 15(15):11493. https://doi.org/10.3390/su151511493
11. Akritopoulou E, Exadactylos A, Komnenou A, Drougas A, Sarantopoulou J, Gkafas GA (2024). Validation of eDNA methodology in marine mammals detection: Novel detection of mediterranean monk seal (Monachus monachus) in Amvrakikos Gulf (preliminary results). 5th International Congress on Applied Ichthyology, Oceanography, and Aquatic Environment- HydroMediT, 30 May – 2 June 2024, Mytilene, Lesvos, Greece, 425-428
12. Hoelzel AR, Gkafas GA, Kang H. et al. (2024). Genomics of post-bottleneck recovery in the northern elephant seal. Nat Ecol Evol 8, 686–694. https://doi.org/10.1038/s41559-024-02337-4
13. Pardalis S., Exadactylos E., Komnenou A., Drougas A., Akritopoulou E., Sarantopoulou J., Gkafas G.A. (2024). Threats on Marine Mammals: an Anthropological Perspective. Glob J Arch & Anthropol. 13(4): 555869. DOI:10.19080/GJAA.2024.13.555869
14. Akritopoulou E, Exadactylos A, Komnenou A, Sarantopoulou J, Kofidou E, Drougas A, Gkafas GA (2025). eDNA analysis revealed the presence of Cuvier’s beaked whale (Ziphius cavirostris) in shallow waters in Greece, Eastern Mediterranean Sea. European Cetacen Society, 14-16 May 2025, Ponta Delgada, Azores, Portugal, GE-08.
15. Komnenou A, Drougas A, Hartmann MG, Psalla D, Gkafas GA, Evridiki Kontemeniotou E, Akritopoulou E, Kofidou E, Hatiris GA, Fernandez A (2025).Stranding Events and Causes of Mortality of Beaked Whales (Ziphius cavirostris) in Greece: A Review of 30 Years of Strandings Data. 16th ICZEGAR, 3-6 July 2025, Athens, Greece, 100.
16. Sarantopoulou J, Gkafas GA, Pardalis S, et al. (2025). Fish mislabel beyond financial profit. The case of Sanger sequencing and high resolution melting RT-PCR for the identification of Merluccius merluccius, Solea solea and Anguilla anguilla in the Greek markets. J Biol Res-Thessalon (2025) 31:2 https://doi.org/10.26262/jbrt.v32i0.10035.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:17 #12671
Κέλλη Παπαπαύλου
ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες) Eκπόνηση: ΝCC – OΦΥΠΕΚΑ, Ιούνιος 2025

Τεχνικά και μεθοδολογικά ζητήματα στην συγκεκριμένη μελέτη:

ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΟΡΙΣΜΟΥΣ: η λέξη ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ/ΟΣ/Η/Α/O αναφέρεται στο σύνολο της μελέτης κατ’ελάχιστον 150 φορές χωρίς να υπάρχει καμία επεξήγηση ως προς τα κριτήρια της αξιολόγησης ως ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ ή ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ έστω και στην βάση ορισμού που επέλεξε η μελετητική ομάδα, για παράδειγμα στον πίνακα 3-4 εμφανίζεται ως ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ το Falco eleonorae με παγκόσμιο πληθυσμό[1] >32.000 ενήλικα άτομα αλλά και το Calonectris diomedea με παγκόσμιο πληθυσμό >285.000 ενήλικα άτομα (και τα δύο IUCN-LC) ενώ απουσιάζουν παντελώς τα μικροπούλια. Δηλαδή, τα ερωτήματα που δημιουργούνται είναι: τι καθιστά τα συγκεκριμένα είδη «σημαντικά» σε επίπεδο περιοχής έργου σε σχέση με κάποια άλλα και γιατί π.χ. είναι σημαντικός ο σπιζαετός με όχι παραπάνω από 2-3 επικράτειες στην περιοχή του έργου και παγκόσμια κατανομή από την Σενεγάλη μέχρι την Κίνα και όχι το φρυγανοτσίχλονο με πολύ μικρότερη κατανομή αν και μεγαλύτερο παγκόσμιο πληθυσμό;

Δυστυχώς, η έλλειψη τεκμηρίωσης του ορισμού του ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΥ έχει επίπτωση και στην αξιολόγηση των κριτηρίων για την οριοθέτηση των ζωνών του πάρκου: στην σελίδα 98 τρία (3) κριτήρια αφορούν ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΑΠΟΙΚΙΕΣ αλλά δεν γνωστοποιείται πουθενά ποιές θεωρούνται ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ και ποιές όχι. Επομένως, μπορεί να υποτεθεί ότι όλες είναι ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ. Στην περίπτωση αυτή ισχύει μάλλον η άποψη του P.Lencioni[2] «όταν όλα είναι ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ τίποτε δεν είναι ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ…..». H συλλήβδην αντιμετώπιση πολλών ειδών και ομάδων που απαντώνται στην περιοχή του έργου ως ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ και ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ χωρίς την σχετική τεκμηρίωση αυτοαναιρεί την όποια σημασία τους.

ΑΔΙΑΦΑΝΗ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΠΟΣΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΟΜΩΝ:

Tα όποια ποσοτικά πληθυσμιακά δεδομένα παρατίθενται στην μελέτη είναι εκτός εξαιρέσεων ανεπαρκώς τεκμηριωμένα όσον αφορά το έτος, τον τόπο, τον τρόπο και τον φορέα προέλευσης καθώς και τις όποιες αβεβαιότητες: π.χ. στον πίνακα 3.5 αναφέρονται εθνικοί και τοπικοί πληθυσμοί άγνωστης χρονικής προέλευσης και τρόπου μέτρησης ενώ αντίστοιχα στον πίνακα 3.4 οι περισσότερες πηγές είναι αδημοσίευτες, μη διαθέσιμες στην ευρεία επιστημονική κοινότητα και μη ελέγξιμες. Στοιχεία όπως για παράδειγμα οι ισχυρισμοί περί σημαντικών πληθυσμών του μίχου στην Σίκινο και στα Χριστιανά δεν συνδέονται με καμία βιβλιογραφική αναφορά.

ΕΛΑΧΙΣΤΗ ΩΣ ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΑΠΕΙΛΩΝ: Η παράθεση των δεδομένων για τις απειλές στο σύνολο της μελέτης αλλά και ειδικά στο κεφάλαιο 3.2 είναι από απλοϊκή ως επικίνδυνη: η κάθε ανθρώπινη δράση που μπορεί στο φαντασιακό επίπεδο να συνδεθεί με ένα οικολογικό φαινόμενο εκλαμβάνεται ως δεδομένη «απειλή», η δε περιγραφή των «απειλών» γίνεται για τα περισσότερα είδη και βιοτόπους χωρίς την παράθεση μετρήσεων ή/και σχετικής βιβλιογραφίας από την Ελλάδα ή το εξωτερικό και χωρίς προσπάθεια να διερευνηθεί αν όντως ισχύει η απειλή στον χώρο και στον χρόνο στον οποίο αναφέρεται η μελέτη και αν ισχύει, τι κλίμακες χώρου και χρόνου αφορά και ποιές οικολογικές παραμέτρους. Ενδεικτικά μόνο αναφέρονται τα ακόλουθα από το κεφάλαιο 3.2 (με bold οι παράγραφοι από την μελέτη):

“….. η θήρευση αυγών και νεοσσών από εισβλητικά στις νησίδες είδη (όπως αρουραίοι) και η όχληση στις θέσεις αναπαραγωγής, συνιστούν τις σημαντικότερες απειλές για τα προστατευόμενα είδη…..» → ποιά είναι τα στοιχεία του αναδόχου που υποδεικνύουν ότι οι τοπικοί πληθυσμοί συγκεκριμένων προστατευόμενων ειδών επηρεάζονται δυσμενώς από αρουραίους ή/και από όχληση; Ας τονιστεί ότι στην βιβλιογραφία[3] αναφέρονται μεταξύ άλλων αντιδιαμετρικά αντίθετες απόψεις από αυτές που αναφέρει η μελέτη.

«…..Η εγκατάλειψη παραδοσιακών χρήσεων και δραστηριοτήτων σε αρκετές από τις νησίδες του Πάρκου ….. αξιολογείται ως πολύ σημαντική καθώς αφορά την πλειονότητα των ειδών που συνιστούν το προστατευτέο αντικείμενο της περιοχής….” → ποιά είναι τα στοιχεία του αναδόχου που υποδεικνύουν ότι οι «παραδοσιακές χρήσεις και δραστηριότητες» συμβάλλουν τόσο ουσιαστικά στην βελτιστοποίηση των συνθηκών της πλειονότητας μάλιστα των ειδών; Και ποιές είναι αυτές οι παραδοσιακές χρήσεις και δραστηριότητες; H βόσκηση: Η γεωργία; Η αλιεία; H υφαντική με αργαλειό; Καλό θα ήταν να μην εμφανίζεται μια τόσο γενικόλογη σε εν δυνάμει τεχνικό κείμενο και να αναφέρεται μάλιστα ως ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΠΕΙΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΕΙΟΝΟΤΗΤΑ των ειδών.

«…..Η μείωση των ιχθυαποθεμάτων εκτός από την επίπτωση που έχει στον άνθρωπο μειώνει σημαντικά και τη διαθεσιμότητα τροφής για τα θαλασσοπούλια και τα θαλάσσια θηλαστικά τα οποία αναγκάζονται να καλύπτουν μεγαλύτερες αποστάσεις στην αναζήτηση τροφής. Η μειωμένη διαθεσιμότητα τροφής επηρεάζει την αναπαραγωγική επιτυχία και την κατανομή των θαλασσοπουλιών στο θαλάσσιο περιβάλλον. …..Η απειλή θεωρείται πολύ σημαντική αφού επηρεάζει αρκετά από τα είδη που συνιστούν το προστατευτέο αντικείμενο του ΕΘΠΝΑ 1- Νότιες Κυκλάδες…..» → Αν και η μείωση των ιχθυοαποθεμάτων στο Αιγαίο έχει εκτιμηθεί σε πολλές σχετικές εργασίες[4], η σύνδεση των μεταβολών με τυχόν πληθυσμιακές διακυμάνσεις στα θαλασσοπούλια σε λίγες περιπτώσεις έχει αποδειχθεί[5]…σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο ισχυρισμός ότι κάτι τέτοιο συμβαίνει ήδη και μάλιστα στην περιοχή του έργου είναι στην βάση των δημοσιευμένων στοιχείων ανυπόστατος. Αν ο ανάδοχος έχει δικά του, μη δημοσιευμένα στοιχεία είναι υποχρεωμένος να τα θέσει σε δημοσιότητα.

Εγκατάσταση ΑΠΕ στις νησίδες:

«……Η εγκατάσταση και λειτουργία των αιολικών πάρκων μπορεί να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για τα είδη ορνιθοπανίδας της περιοχής μελέτης. Για τον Μαυροπετρίτη ο κίνδυνος είναι αυξημένος όταν τα αιολικά πάρκα εγκαθίστανται σε περιοχές που α) βρίσκονται πλησίον των αναπαραγωγικών αποικιών του είδους, β) χρησιμοποιούνται τακτικά για τις καθημερινές μετακινήσεις στις περιοχές τροφοληψίας ή γ) βρίσκονται στους μεταναστευτικούς διαδρόμους του είδους….. Λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος των χερσαίων εκτάσεων της περιοχής μελέτης γίνεται προφανές ότι δεν υπάρχουν περιοχές όπου θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι μπορούν να εγκατασταθούν Αιολικά Πάρκα χωρίς να υπάρχουν επιπτώσεις σε αυτά. Μέριμνα θα πρέπει να ληφθεί και για τους πληθυσμούς των θαλασσοπουλιών που αναπαράγονται σε νησίδες του Πάρκου ως προς τις ενδεχόμενες επιπτώσεις υπεράκτιων αιολικών πάρκων σε αυτά, είτε στον άμεσο περίγυρο του Πάρκου είτε ευρύτερα, μιας και τα θαλασσοπούλια καθημερινά πραγματοποιούν ταξίδια εκατοντάδων χιλιομέτρων για την τροφοληψία τους. Τα υπόλοιπα σημαντικά είδη πανίδας και χλωρίδας καθώς και οι σημαντικοί τύποι οικοτόπων της περιοχής μελέτης αναμένεται να επηρεαστούν επίσης αρνητικά από την κατασκευή των Αιολικών Πάρκων, λόγω της περιορισμένης έκτασης των νησίδων και κατ’ επέκταση των ενδιαιτημάτων των ειδών καθώς δεν μπορεί να διασφαλιστεί η μη διατάραξή τους……»→ Με δεδομένη την εξάπλωση των αιολικών πάρκων σε εκτεταμένες παράκτιες και θαλάσσιες εκτάσεις στην Ευρώπη, στην Ασία και στις ΗΠΑ αλλά και σε βραχονησίδες και νησίδες στα αρχιπελάγη της Βόρειας Θάλασσας, ο ανάδοχος όφειλε να παρουσιάσει σχετικές αποδείξεις από τις εκατοντάδες εργασίες που έχουν δημοσιευτεί εκεί για το είδος και το μέγεθος της απειλής που ισχυρίζεται ότι οι ΑΠΕ συλλήβδην αποτελούν για την νησιωτική πανίδα. Οχι μόνο τα στοιχεία αυτά δεν παρέχονται αλλά παρουσιάζεται ο ισχυρισμός ότι ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΕΡΙΟΧΕΣ σε ολόκληρη την έκταση του έργου στις οποίες να μπορούν να εγκατασταθούν αιολικά πάρκα. Ο ανάδοχος οφείλει να αποδείξει με ποιά δεδομένα οδηγείται στους παραπάνω ισχυρισμούς που αντιτίθενται σε πολλά σημεία με την δημοσιευμένη βιβλιογραφία. Σε περίπτωση που διαθέτει μετρήσεις θνησιμότητας από τα εν λειτουργία αιολικά πάρκα στο Αιγαίο οι οποίες θα δικαιολογούσαν εν μέρει την απαγορευτική τοποθέτηση οφείλει να παρουσιάσει την σχετική πληροφορία.

ΖΩΝΕΣ ΚΑΙ ΟΡΟΙ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ 

Παρά την πλέον γενικευμένη ύπαρξη εργαλείων λήψης αποφάσεων και αξιοποίησης των (όποιων διαθέσιμων) ποσοτικών δεδομένων παγκοσμίως, o σχεδιασμός των ζωνών προστασίας δίνει την εντύπωση ότι έχει γίνει εμπειρικά, πόσο περισσότερο που στην μελέτη υπάρχει περιορισμένη τεκμηρίωση για την συλλογιστική που οδήγησε στο να τραβηχθούν τα όρια των όποιων ζωνών στην θέση Α, Β κλπ. Για παράδειγμα στην Σίκινο: ποιά είναι τα κριτήρια βάσει των οποίων επιλέχθηκαν τα συγκεκριμένα σημεία της ακτογραμμής για την ζώνη ΖΒΔΦΠ-20 και όχι κάποια άλλα; Τι ακριβώς καλείται να προστατέψει ο περιορισμός της ανέγερσης οποιασδήποτε νέας προβλήτας στα σημεία αυτά σε σχέση με γειτονικά σημεία εκτός ζώνης; Και γιατί στα σημεία αυτά (και όχι σε κάποια άλλα) να κληθούν να εφαρμοστούν επιπλέον περιορισμοί στην κίνηση των σκαφών (πίνακας 4-10); Σε τελική ανάλυση, ποιός είναι ο οικολογικός στόχος που οι συγκεκριμένοι περιορισμοί στην κλίμακα του νησιού θα εξυπηρετήσουν;

ANAΘΕΩΡΗΣΗ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ. Εϊναι σκόπιμη για την εξάπλωση του Silene holzmanni και την ταξινομική του Podarcis erhardii.

Κέλλη Παπαπαύλου

Βιολόγος ΕΚΠΑ, MSc Οικολογία

[1] IUCN-Red list https://www.iucnredlist.org/, προσβαση 18 Σεπτεμβρίου 2025

[2] https://www.goodreads.com/quotes/10268739-if-everything-is-important-nothing-is, προσβαση 17 Σεπτεμβρίου 2025

[3] Ruffino L. et al (2009): Invasive rats and seabirds after 2,000 years of an unwanted coexistence on Mediterranean islands Biol Invasions DOI 10.1007/s10530-008-9394-z

[4] Π.χ. Τsikliras A. et al (2013): Assessing the state of Greek marine fisheries resources doi: 10.1111/j.1365-2400.2012.00863.x

[5] Van Rijn S. & van Eerden M.R. (2021): Food choice and prey selection by Great Cormorants Phalacrocorax carbo in a shallow coastal zone in the Dutch delta area: importance of local flatfish stocks .Ardea 109: 507–528. doi:10.5253/arde.v109i2.a20
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:17 #12672
Milos diving Center
Να ενταχθεί όλη η θαλάσσια περιοχή της Μήλου στο Θαλάσσιο Πάρκο του Νοτίου Αιγαίου

Η αναγγελία της θέσπισης των θαλάσσιων πάρκων του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους συνιστά σίγουρα ένα θετικό βήμα για μια πιο οικολογική διαχείριση της θάλασσας μας. Υπάρχουν βέβαια σημαντικά κενά και ερωτηματικά στην οριοθέτηση της συνολικής περιοχής του Αιγαίου, την έλλειψη οριοθέτησης περιοχών απόλυτης προστασίας και άλλα που ενδεχομένως θα είναι καθοριστικά στην αποτελεσματικότητα του μέτρου. Θεωρούμε πως ο δρόμος που άνοιξαν οι ψαράδες της Αμοργού για την προστασία της θάλασσας τους πρέπει να μας κατευθύνει. Εμείς δεν θα ασχοληθούμε σε αυτή την φάση με αυτά τα συνολικότερα ζητήματα των θαλάσσιων πάρκων. Προέχει τώρα για μας ένα μεγάλο θέμα για το νησί μας, την Μήλο.

Αναφερόμαστε στην μη ένταξη στο Θαλάσσιο Πάρκο Αιγαίου ολόκληρης της βόρειας ακτής της Μήλου όπως και της βόρειας ακτής του κόλπου της Μήλου. Αντίστοιχη εξαίρεση ένταξης στο θαλάσσιο πάρκο δεν υπάρχει σε κανένα από τα άλλα, κατοικημένα νησιά που συμπεριλαμβάνονται σε αυτό. Είναι ανεξήγητη επιστημονικά αφού η βιοποικιλότητα των περιοχών αυτών και μάλιστα τα λιβάδια από ποσειδωνίες που υπάρχουν παντού αποδεικνύουν, χωρίς την παραμικρή αμφιβολία την μοναδική τους οικολογική σημασία και την αυτονόητη ανάγκη προστασίας τους.

Ειδικότερα για την βόρεια ακτή της Μήλου πρέπει να τονίσουμε την μεγάλη προσπάθεια που είχε κάνει πριν πολλά χρόνια ο σύλλογος μας, με την επιστημονική υποστήριξη του Πανεπιστημίου Πειραιά με τον καθηγητή κ.Τσελέντη, για την θέσπιση θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής σε αυτήν. Η πρόταση μας αυτή, με την συνακόλουθη μελέτη είχε τότε την ομόφωνη έγκριση του Δημοτικού Συμβουλίου Μήλου.

Επιπρόσθετα πρέπει να τονιστεί η ύπαρξη εκτεταμένων ενάλιων αρχαιοτήτων τόσο στην περιοχή της πόλης της Φυλακωπής όσο και στην πόλη του Κλήματος. Η ένταξη τους στο Θαλάσσιο Πάρκο του Αιγαίου σίγουρα θα αποτελούσε έναν πρόσθετο θετικό παράγοντα για την προστασία τους.

Καταθέτουμε στην διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος όλα τα αποδεικτικά στοιχεία όσων αναφέρθηκαν. Την μελέτη του Πανεπιστημίου Πειραιά για την θέσπιση θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής στην βόρεια ακτή της Μήλου και φωτογραφικό υλικό από τις ποσειδωνίες και την βιοποικιλότητα σε αυτές τις περιοχές. Επίσης φωτογραφικό υλικό από τις ενάλιες αρχαιότητες σε αυτές τις περιοχές και τα Φ.Ε.Κ για την κήρυξη τους ως αρχαιολογικών ζωνών απόλυτης προστασίας.

Ενώνουμε την φωνή μας με τις συλλογικότητες και τους πολίτες της Μήλου για την ένταξη αυτών των περιοχών στο Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου. Η παρέμβαση όλων μας στην διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος μέχρι τις 22/9 είναι ιδιαίτερα σημαντική. Οι θαλάσσιες αυτές περιοχές του νησιού μας πρέπει να προστατευτούν !

Για το Διοικητικό Συμβούλιο του Ομίλου Φίλων Βουνού και Θάλασσας Μήλου

Χαβάκης Ιωάννης
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:17 #12673
Χαβάκης Ιωάννης
Να ενταχθεί όλη η θαλάσσια περιοχή της Μήλου στο Θαλάσσιο Πάρκο του Νοτίου Αιγαίου

Η αναγγελία της θέσπισης των θαλάσσιων πάρκων του Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους συνιστά σίγουρα ένα θετικό βήμα για μια πιο οικολογική διαχείριση της θάλασσας μας. Υπάρχουν βέβαια σημαντικά κενά και ερωτηματικά στην οριοθέτηση της συνολικής περιοχής του Αιγαίου, την έλλειψη οριοθέτησης περιοχών απόλυτης προστασίας και άλλα που ενδεχομένως θα είναι καθοριστικά στην αποτελεσματικότητα του μέτρου. Θεωρούμε πως ο δρόμος που άνοιξαν οι ψαράδες της Αμοργού για την προστασία της θάλασσας τους πρέπει να μας κατευθύνει. Εμείς δεν θα ασχοληθούμε σε αυτή την φάση με αυτά τα συνολικότερα ζητήματα των θαλάσσιων πάρκων. Προέχει τώρα για μας ένα μεγάλο θέμα για το νησί μας, την Μήλο.

Αναφερόμαστε στην μη ένταξη στο Θαλάσσιο Πάρκο Αιγαίου ολόκληρης της βόρειας ακτής της Μήλου όπως και της βόρειας ακτής του κόλπου της Μήλου. Αντίστοιχη εξαίρεση ένταξης στο θαλάσσιο πάρκο δεν υπάρχει σε κανένα από τα άλλα, κατοικημένα νησιά που συμπεριλαμβάνονται σε αυτό. Είναι ανεξήγητη επιστημονικά αφού η βιοποικιλότητα των περιοχών αυτών και μάλιστα τα λιβάδια από ποσειδωνίες που υπάρχουν παντού αποδεικνύουν, χωρίς την παραμικρή αμφιβολία την μοναδική τους οικολογική σημασία και την αυτονόητη ανάγκη προστασίας τους.

Ειδικότερα για την βόρεια ακτή της Μήλου πρέπει να τονίσουμε την μεγάλη προσπάθεια που είχε κάνει πριν πολλά χρόνια ο σύλλογος μας, για την θέσπιση θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής σε αυτήν. Η πρόταση μας αυτή, με την συνακόλουθη μελέτη είχε τότε την ομόφωνη έγκριση του Δημοτικού Συμβουλίου Μήλου.

Επιπρόσθετα πρέπει να τονιστεί η ύπαρξη εκτεταμένων ενάλιων αρχαιοτήτων τόσο στην περιοχή της πόλης της Φυλακωπής όσο και στην πόλη του Κλήματος. Η ένταξη τους στο Θαλάσσιο Πάρκο του Αιγαίου σίγουρα θα αποτελούσε έναν πρόσθετο θετικό παράγοντα για την προστασία τους.

Καταθέτουμε στην διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος όλα τα αποδεικτικά στοιχεία όσων αναφέρθηκαν. Επίσης φωτογραφικό υλικό από τις ενάλιες αρχαιότητες σε αυτές τις περιοχές και τα Φ.Ε.Κ για την κήρυξη τους ως αρχαιολογικών ζωνών απόλυτης προστασίας.

Ενώνουμε την φωνή μας με τις συλλογικότητες και τους πολίτες της Μήλου για την ένταξη αυτών των περιοχών στο Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου. Η παρέμβαση όλων μας στην διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος μέχρι τις 22/9 είναι ιδιαίτερα σημαντική. Οι θαλάσσιες αυτές περιοχές του νησιού μας πρέπει να προστατευτούν ! Καταλληλότερη περιοχή όπου παρέχει στην Φώκια (monachus monachus) τις κατάλληλες σπηλιές και ηρεμία για την επιβίωση της.

Χαβάκης Ιωάννης
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:16 #12674
Νατάσα Σαπουνά
Με τη σειρά μας συγχαίρουμε την πρωτοβουλία για τη θεσμοθέτηση νέων θαλάσσιων πάρκων, καθώς και για την απομάκρυνση των συρόμενων εργαλείων εκτός των ορίων τους. Η κίνηση αυτή συνεπάγεται την ουσιαστική επέκταση των περιοχών προστασίας, γεγονός απολύτως αναγκαίο όχι μόνο για την επίτευξη του στόχου 30×30, αλλά κυρίως για τη διασφάλιση της πραγματικής προστασίας των οικοσυστημάτων σε στεριά και θάλασσα.

Ένα πρότυπο καλών πρακτικών αποτελεί το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων, το οποίο θα έπρεπε να ληφθεί σοβαρά υπόψη και να εμπνεύσει τον σχεδιασμό και τη λειτουργία των νέων πάρκων. Το πάρκο ξεκίνησε με πρωτοβουλία των ντόπιων παράκτιων αλιέων πριν ακόμη από την έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος το 1992, και αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο παράδειγμα επιτυχημένης συνύπαρξης προστασίας και τοπικής κοινωνίας.

Οι πρακτικές που εφαρμόζονται στην Αλόννησο συνοψίζονται ως εξής:
- Αλιεία με βιώσιμες πρακτικές: δίχτυα με άνοιγμα ματιού άνω των 44 χιλιοστών· αλιεία αστακού έως τις 15 Αυγούστου μόνο με δίχτυα ανοίγματος άνω των 220 χιλιοστών· χρήση στατικών εργαλείων αποκλειστικά κατά τη διάρκεια της νύχτας (καλάρισμα τρεις ώρες πριν τη δύση, ανάσυρση έως τρεις ώρες μετά την ανατολή).
- Απαγόρευση ιχθυοπαγίδων στη Ζώνη Α και περιορισμός τους στη Ζώνη Β (έως εκατό ανά επαγγελματικό σκάφος και μόνο σε συγκεκριμένη υποζώνη).
- Απαγόρευση ψαροντούφεκου στη Ζώνη Α και περιορισμένη άσκηση σε επιλεγμένα σημεία της Ζώνης Β.
- Άσκηση ερασιτεχνικής αλιείας υπό συγκεκριμένους περιορισμούς και επιτρεπόμενα εργαλεία.
- Απόλυτη απαγόρευση συρόμενων εργαλείων σε όλο το πάρκο.
- Στον πυρήνα του πάρκου, στο νησί Πιπέρι, ισχύει πλήρης απαγόρευση προσέγγισης σε απόσταση μικρότερη των 3 ν.μ. και κάθε δραστηριότητας όλο τον χρόνο.
- Θέσπιση εισιτηρίου για τη Ζώνη Α, με στόχο τη μείωση αλιευτικής πίεσης, την καλύτερη διαχείριση επισκεπτών και την ενίσχυση της τοπικής κοινωνίας με ανταποδοτικά οφέλη.
- Ουσιαστική φύλαξη της περιοχής μέσω συνεργασίας Λιμενικού, ΟΦΥΠΕΚΑ και οργανώσεων.
- Όριο ταχύτητας σκαφών στα 10 ν.μ./ώρα σε απόσταση μικρότερη του μισού ν.μ. από τις ακτές της Ζώνης Α, καθώς και σε τμήμα της Ζώνης Β.
Το παράδειγμα αυτό αποδεικνύει ότι, με τη σωστή οργάνωση, τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών και την ενεργό συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, είναι δυνατή η ουσιαστική προστασία πολύτιμων οικοσυστημάτων, η διατήρηση αλιευτικών αποθεμάτων και η βιώσιμη ανάπτυξη.

Σε ό,τι αφορά τις υπό διαβούλευση ΕΠΜ, θεωρούμε ότι είναι αναγκαία η ουσιαστική επέκταση των Ζωνών Απόλυτης Προστασίας της Φύσης και η αποσαφήνιση των επιτρεπόμενων δραστηριοτήτων εντός αυτών. Η απουσία σαφών No-Take Zones αποτελεί σοβαρή παράλειψη που υπονομεύει την αποτελεσματικότητα των μέτρων. Εξίσου προβληματικός είναι ο καθορισμός των ορίων των πάρκων με βάση υφιστάμενα οικόπεδα εξορύξεων, καθώς δεν είναι δυνατόν μια προστατευόμενη περιοχή να παραμένει εκτεθειμένη σε διαρκή κίνδυνο ατυχήματος και πίεσης καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου εργασιών σε αυτά τα οικόπεδα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η προστασία της μεσογειακής φώκιας. Τα σπήλαια αναπαραγωγής και ανάπαυσης που χρησιμοποιεί το είδος δεν πρέπει να στοχοποιούνται ως τουριστικοί προορισμοί· αντιθέτως, η πρόσβαση σε αυτά πρέπει να περιορίζεται ή να απαγορεύεται πλήρως, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη διαβίωση του είδους.

Παράλληλα, εύλογη είναι η ανησυχία που διατυπώνει ο Σύλλογος Αλιέων Αμοργού «Η Χοζοβιώτισσα» σχετικά με τη μετατόπιση της αλιευτικής πίεσης σε γειτονικά πεδία, κάτι που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με κατάλληλα μέτρα ώστε να αποφευχθεί η υπεραλίευση.

Σε ό,τι αφορά την ερασιτεχνική αλιεία, θεωρούμε ότι απαιτείται ένα σαφές και αυστηρό πλαίσιο, ώστε να διασφαλιστεί η σωστή διεξαγωγή της και να αποφευχθούν καταστροφικές συνέπειες στα αποθέματα. Προτείνουμε:
- Όλοι οι ερασιτέχνες ψαράδες θα πρέπει να υποβάλλονται σε εκπαίδευση και εξετάσεις πριν αποκτήσουν άδεια, ώστε να γνωρίζουν τα είδη των ψαριών, τις περιόδους αναπαραγωγής, τα επιτρεπόμενα μεγέθη και ποσότητες, εξασφαλίζοντας υπεύθυνη αλιεία και προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
- Υποχρεωτική άδεια κατοχής και σήμανση των εργαλείων.
- Περιορισμός της ερασιτεχνικής αλιείας σε συγκεκριμένες περιοχές, με σαφή όρια και αυστηρούς κανόνες.
- Αυστηρές κυρώσεις για παραβάσεις και πώληση, όπως αφαίρεση άδειας και εργαλείων και μακροχρόνια απαγόρευση έκδοσης νέας άδειας (πέραν των διοικητικών και ποινικών διαδικασιών).
- Υποχρεωτική συμμετοχή στο Εθνικό Μητρώο Αλιέων και παροχή δεδομένων για επιστημονικούς σκοπούς.
- Απαγόρευση χρήσης εξελιγμένων τεχνολογιών (όπως προηγμένα βυθόμετρα και εργαλεία) και περιορισμός συγκεκριμένων εργαλείων σε συγκεκριμένες ζώνες, βάσει σχετικών μελετών.
Για να επιτευχθεί ουσιαστική προστασία, το κυριότερο μέλημα είναι η επαρκής στελέχωση των Λιμενικών Σταθμών και του ΟΦΥΠΕΚΑ με προσωπικό και σκάφη, καθώς και η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων.

Ζωτικής σημασίας είναι και η ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, ώστε να εξασφαλιστεί ουσιαστική αποδοχή και στήριξη των μέτρων, καθιστώντας τους ίδιους τους κατοίκους φύλακες των περιοχών τους – στοιχείο που αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την επιτυχία των νέων θαλάσσιων πάρκων.

Τα νέα πάρκα θα πρέπει να αξιοποιήσουν και να ενσωματώσουν όλες τις καλές πρακτικές που προτείνονται στις ΕΠΜ, ακόμη και όταν εντοπίζονται μόνο σε μία από αυτές (π.χ. η θέσπιση εισιτηρίου στο Αιγαίο και όχι στο Ιόνιο). Κάθε επιτυχημένο μέτρο που αναγνωρίζεται ως καλό παράδειγμα σε κάποια ΕΠΜ θα πρέπει να εφαρμόζεται και στις υπόλοιπες περιοχές, ώστε να εξασφαλιστεί ομοιομορφία και αποτελεσματικότητα στη διαχείριση των πάρκων.

Η εμπειρία της Αλοννήσου, της Ζακύνθου, της Γυάρου και του Αμοργοράματος, καθώς και η πολύτιμη γνώση που έχουν αποκτήσει οι οργανώσεις ανά την Ελλάδα μέσα από τη μακρόχρονη ενασχόλησή τους με την προστασία των οικοσυστημάτων, θα πρέπει να αποτελέσουν οδηγό και σημείο αναφοράς για τον σχεδιασμό, τη διαχείριση και την αποτελεσματική φύλαξη των νέων θαλάσσιων πάρκων, συμπληρωματικά προς τις κατευθύνσεις και τα πορίσματα της επιστημονικής κοινότητας.

ΑΕΝΑΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:16 #12687
ΚΑΡΔΙΟΛΑΚΑΣ Δ.
Όσο αναφορά τα θαλάσσια πάρκα πέρα από την οικολογική πλευρά θα πρέπει να απαντηθούν ορισμένα ερωτήματα ως προς τις απαγορεύσεις. 1) Οι απαγορεύσεις αλιείας και κυρίως της αλιείας με μηχανόπρατα σε μία τόσο μεγάλη έκταση και ο χαρακτηρισμός της μηχανότρας ως καταστροφικό εργαλείο από ποιες μελέτες και από ποιους στηρίζεται υπάρχουν μελέτες που δεν συμφωνούν με τον όρο καταστροφικό εργαλείο επίσης περιοχές όπου δεν αλιεύουν μηχανοτρατές εδώ και πολλά χρόνια και αυτές είναι πάμπολλες τα αλιεύματα εκεί είναι σε αφθονία ή μάλλον όχι. 2)Τι επιπτώσεις θα έχει η αναγκαστική μείωση των αλιευμάτων λόγω αυτών των απαγορεύσεων στο πορτοφόλι των ελλήνων καταναλωτών 3) Τι μέτρα θα παρθούν και πως θα αποζημιωθούν οι αλιείς μηχανοτρατων για την αιφνίδια και αναγκαστική έξοδο από τις περιοχές αυτές. 4) Σκοπεύεται να καταργείσετε σταδιακά και άλλα αλιευτικά πεδία και αν ναι γιατί δεν ενημερώνεται άμεσα και ξεκάθαρα τους έλληνες αλιείς έτσι ώστε να μην επενδύουν σε αυτόν τον τομέα 5) Τι επιπτώσεις θα έχουν τα υπόλοιπα αλιευτικά πεδια από την αναγκαστική πίεση που θα δεχτούν από τα σκάφη που εργάζονται τώρα στους χώρους των θαλάσσιων πάρκων 6) Θα εισάγετε αναγκαστικά ξένα αλιεύματα και θα τα βαφτίσεται οικολογικά όπως βαφτίζονται τα περισσότερα τώρα Ελληνικά. 7) Ποιοι και πώς θα διαχειρίζονται αυτές τις περιοχές που θέλετε να κλείσετε οι αλιείς θα έχουν κάποιο ρόλο ή θα ξεριζωθούν και τη θέση τους θα πάρουν κάποιοι άλλοι που θα αμείβονται πλουσιοπάροχα απο κρατικά ταμεία. 8) Γιατί διώκεται η ελληνική αλιεία και ιδιαίτερα η μηχανοτρατα ενώ όλες οι άλλες χώρες ενισχύουν την αλιεία τους η ελληνικές θάλασσες θα παραχωρηθούν για εκμετάλλευση σε άλλα κράτη 9) Γιατί δεν δίνονται επιδοτήσεις για απόσυρση αλιευτικών εργαλείων μηχανότρατας όπως στο παρελθόν. 10) Τι επιπτώσεις θα έχει αυτό γενικότερα στο κλάδο της αλιείας αλλά και σε πάρα πολλά επαγγέλματα που σχετίζονται με την αλιεία αυτή σας οι ενέργεια. Θεωρητικά θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι αν κάνουμε όλη την Ελλάδα χερσαία και θαλάσσια ένα τεράστιο πάρκο θα ήταν θετικό για το οικοσύστημα και για την άγρια ζωή στον πλανήτη κάποιος άλλος ότι αν μειωθεί ο πληθυσμός θα είχε και αυτό θετικό αποτέλεσμα άλλος ότι αν τρέφονταν ο πληθυσμός λιγότερο και με νηστίσιμη διατροφή θα είχε και αυτό καλές επιπτώσεις στην άγρια ζωή Αυτές οι γνώμες και πολλές ακόμα θεωρητικά θα μπορούσαν να ευσταθούν όμως εν έτη 2025 υπάρχουν πραγματικές και ουσιαστικές αναγκες που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη από μία κυβέρνηση που θα πρέπει να προστατεύει τους πολίτες της. Η αλιεία εξ ορισμού αφαιρεί αλιεύματα από το οικοσύστημα και τα αποδίδει για τροφή στο γενικό πληθυσμό παράλληλα όμως συντηρεί οικογένειες και συμβάλλει σε πολύ μεγάλο βαθμό στην εθνική οικονομία και για το λόγο αυτό πρέπει να πρόστατευτεί και να ενισχυθεί Οι ελληνικές μηχανότρατες σήμερα δεν αλιεύουν οπουδήποτε αλλά σε κάποιες περιορισμένες περιοχές και ελέγχονται συνεχώς με πολλές μεθόδους έχουν πάρα πολλές απαγορεύσεις και είναι αδύνατον για την επιβίωσή τους να υποστούν και άλλες και τα τεράστια νέα οικολογικά πάρκα θα είναι καταστροφή για αυτές. Οι επενδύσεις που έκαναν τόσα χρόνια οι αλιείς μηχανοτρατων με πολύ κόπο για αυτούς και για τα παιδιά τους θα χαθούν ξαφνικά και τα σκάφη τους θα σαπίζουν στα λιμάνια. Ακυρώστε αυτή την απόφασή σας για αυτά τα θαλάσσια πάρκα και ενισχύστε την ελληνική αλιεια.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:15 #12690
Nathalie Schneider
Thank you for including the whole island of Milos in the protected area. Actually, swimming a lot between klima, areti and plathiena, one can see there are not only a lot of archeological remains but also flora ( posidonia) and fauna ( I saw several times turtles, phoques…). I am a bit worried because it seems to me that posidonia is whitening in some places. They are precious for a lot of different spieces. The turtle need this type of food.

The landscapes below the water are as beautiful as above and have nothing to envy to the rest of the island
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:15 #12691
Χαβάκης Ιωάννης
Ως κάτοικος Μήλου με βαθιά ευαισθησία για το νησί μου, ως πολίτης με συνείδηση για το περιβάλλον αλλά και ως επαγγελματίας δύτης που έχει περάσει αμέτρητες ώρες σε αυτά τα νερά, δεν θα μπορούσα να μην καταθέσω και εγώ την πρόταση μου.

Η βόρεια Μήλος αποτελεί ένα μοναδικό φυσικό και πολιτιστικό θησαυρό, με πλούσια βιοποικιλότητα και ανεκτίμητη πολιτιστική κληρονομία. Επομένως κρίνεται αναγκαία η προστασία της περιοχής προς όφελος των σημερινών όσο και των μελλοντικών γενεών.

Η Φυλακοπη με ιστορία χιλιάδων ετών αποτελεί σπάνιο μνημείο του κυκλαδίτικου πολιτισμού. Το μεγαλύτερο τμήμα της βρίσκεται κάτω από το νερό σε μέγιστο βάθος των δώδεκα μέτρων.

Αντίστοιχα αναμεταξύ Φυλακοπης και Γλαρονήσια βρίσκονται τουλάχιστον δυο ναυάγια με εκατοντάδες αμφορείς. Το Κλίμα, Αρετή, Σχινωπη άφθονα αρχαιολογικά ευρήματα μας ταξιδεύουν στο παρελθόν, όλη αυτή η ακτογραμμή φυλάσσει ανεκτίμητα τεκμήρια της ναυτικής ιστορίας του Αιγαίου. Εάν και ο σύγχρονος άνθρωπος δεν υπολογίζει ότι η ελευθερία μας είχε κόστος για τις προηγούμενες γενιές, τα ναυάγια ΑΡΤΕΜΗΣ , ΜΑΡΙΑ ΣΤΑΘΑΤΟΥ και ΣΙΦΝΟΣ μαρτυρούν το αιματοβαμμένο παρελθόν μας. Χωρίς μνήμη δεν θα έχουμε μέλλον.

Συνειδητοποιήσαμε την αξία των λιβαδιών ποσειδωνίας, η βόρειο Μήλο είναι καλυμμένη μέχρι τα 45μετρα βάθος, η νομοθεσία τα προστατεύει, εάν όχι μας βάζει σε υπόνοιες.

Όλη η βόρειο Μήλο φιλοξενεί στις σπηλιές της όλο τον χρόνο νεογέννητα και ενήλικες φώκιες (monachus monachus), γνωστό σε όλη την κοινωνία της Μήλου. Επομένως απαιτούνται αυστηρά μέτρα διαχείρισης και περιορισμού της ανθρώπινης δραστηριότητας ώστε να διασφαλιστεί η επιβίωση της. Μην γίνουμε συνένοχη ότι δεν το γνωρίζαμε.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:15 #12692
Κλειώ
Θαλάσσιο Πάρκο Ν. Κυκλάδων η καθολική απαγόρευση της αλιείας απο μηχανότρατες σε όλο το θαλάσσιο πάρκο δεν δικαιολογείται από πουθενά και ούτε τεκμηριώνεται επιστημονικά. Οι “δικαιολογίες” ότι η μηχανότρατα εργάζεται στα λιβάδια Ποσειδωνίας σε περιοχές με κοράλλια και ευαίσθητα ενδιαιτήματα όπως επίσης για την προστασία διαφορών θηλαστικών χελώνες και θαλασσοπούλια κ.α. δεν έχουν να κάνουν με την αλιεία της μηχανότρατας . Η μηχανότρατα είναι ένα εργαλείο με την αυστηρότερη νομοθεσία όχι μόνο στη Χώρα μας , αλλά και σε όλη την Ευρώπη με τα μικρότερα χωρικά ύδατα και με το 57 % απαγορευμένες περιοχές για την αλιεία, πλήρως ελεγχόμενο από δυο δορυφορικά συστήματα 24 ώρες το 24 ώρο. Ως γνωστόν απαγορεύεται βάση Ευρωπαϊκών και εθνικών κανονισμών να εργασθεί σε λιβάδια ποσειδωνίας μια που έχει τον αυστηρό περιορισμό των 50 μέτρων και της απόστασης απο την ακτή του 1,5 ν.μ. συν των τοπικών χωροχρονικών απαγορεύσεων των μόνιμα κλειστών περιοχών καθώς και σε μεγαλύτερη απόσταση από την ακτή σε τοπικό επίπεδο. Δεν έχει καμία σχέση με θαλασσοπούλια, χελώνες και δελφίνια και δεν εργάζεται σε περιοχές με κοράλλια, όχι μόνο βάση αυστηρότατων κανονισμών αλλά και για πρακτικούς λόγους Εαν εργαζόταν σε αυτές τι περιοχές με τα κοράλλια , όπως κάποιοι ισχυρίζονται και τα καταστρέφουν και αφού τα κοράλλια κάνουν τόσα πολλά χρόνια να δημιουργηθούν και να μεγαλώσουν πως υπάρχουν κοράλλια; Όσοι γνωρίζουν το εργαλείο ξέρουν πολύ καλά ότι εργάζεται σε περιοχές ¨καθαρές¨ με αμμώδη βυθό. Ουδεμία σχέση λοιπόν με ευαίσθητα ενδιαιτήματα. Εργάζονται στα ίδια αλιευτικά πεδία εδώ και πολλά χρόνια. Αυτοί οι οποίοι πιστεύουν το αντίθετο και κατ επέκταση κάποιοι οι οποίοι παρουσιάζουν ” μελέτες” υπό καθοδήγηση με δεδομένα ……ίσως και Βόρειων Χωρών τα οποία καμία σχέση δεν έχουν με την Ελληνική πραγματικότητα κάνουν λάθος. Θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, διότι παραπληροφορούν και εξαπατούν τον κόσμο αλλά και την ηγεσία της Χώρας μας. Δεν λαμβάνουν υπ’ όψη τις κοινωνικές και οικονομικές πτυχές και το τι θα συμβεί στις παράκτιες περιοχές που ζουν από την αλιεία και το τι προσφέρουν τις τοπικές και οχι μόνο κοινωνίες και τον μαρασμό ολόκληρων περιοχών και την οικονομική καταστροφή τους καθώς και πλήθος άλλων επαγγελμάτων που εξαρτώνται από την αλιεία. Προσφέρουν στο ΑΕΠ παράγουν ΦΠΑ στηρίζουν τις αλιευτικές κοινότητες Οι αλιείς μας δεν είναι τυχοδιώκτες είναι άνθρωποι σκληρά εργαζόμενοι με κύρος και αξιοπρέπεια και τους αξίζει ο ανάλογος σεβασμός. Ενώ θα μπορούσε να υπάρξει ένας επικοδομητικός διάλογος σε απόλυτη συνεργασία με τους αλιείς και ενώ όλη η Ευρώπη έχει αναγνωρίσει επίσημα όλα τα παραπάνω έχει αλλάξει πολιτική υποστηρίζει και επιθυμεί την επιβίωση του Κλάδου η Ελλάδα έτσι απλά επιθυμεί να τον καταστρέψει ακολουθώντας μια άλλη γραμμή εκτός ΕΕ. Οι λόγοι άγνωστοι !!!!!!!. Το να κάνουμε πολιτική καταστρέφοντας έναν κλάδο δεν ξέρω πόσο έντιμο είναι. Υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα για το πόσο υποβαθμίστηκαν οι περιοχές της πλήρους απαγόρευσης απο την αλιεία της μηχανότρατας. Αυτοί που έκαναν τις όποιες μελέτες και προτείνουν την πλήρη απαγόρευση δεν σας ενημέρωσαν για τα πιθανά αποτελέσματά τους και για την πίεση που θα δεχθούν άλλες περιοχές; Ας ρωτήσουν να μάθουν. Μήπως νομίζουν ότι στην Ελλάδα υπάρχουν οι απέραντες θαλάσσιες περιοχές των άλλων Χωρών και οι αχανείς εκτάσεις των Βόρειων θαλασσών; Ρωτήσατε , συμβουλευθήκατε τα Ελληνικά Ινστιτούτα συνεργασθήκατε με τους αλιείς πριν αποφασίσετε; Στην αντίθετη περίπτωση πιστεύω ότι παραπλανηθήκατε. Όταν κάποιος παραπλανάτε είναι πολύ σπουδαίο να το παραδέχεται και να το διορθώνει. Δεν σας βρίσκω τόσο απόλυτους, αποφασιστικούς και αυστηρούς όταν καθημερινά παραβιάζονται τα χωρικά μας ύδατα από στόλους άλλων Χωρών που αλιεύουν σε Εθνικά και Διεθνή ύδατα , αυτά τα οποία εμείς προστατεύουμε. Πολύ απλά εκείνοι θα εργάζονται και μεις θα εισάγουμε την τροφή που μας στερείτε. Πόσο δίκαιο και συνταγματικό είναι να στερείς την εργασία από έναν κλάδο και να τον οδηγείς στην καταστροφή; Όταν μάλιστα όλοι μιλούν για επισιτιστική κρίση. Λύσεις υπάρχουν και θα πρέπει πριν γίνει το οτιδήποτε να βρεθούν και να αποφασισθούν από κοινού εάν θέλουμε να λέμε ότι ζούμε σε ένα Δημοκρατικό Κράτος.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:13 #12701
Μάριος
Έχετε αναλογιστεί πως θα ζήσουν οι ψαράδες??

Κοιτάξτε τι θα γίνει με την γεωθερμία που τελικά θα ανοίξει και θα πεθάνουμε όλοι και τα παιδιά μας που δεν φταίνε σε τίποτα!!

Αφήστε λοιπόν ήσυχη τη θάλασσα εσείς οι καλό βολεμενοι για να βγάζουν οι επαγγελματίες ψαράδες το μεροκάματο τους και οι ερασιτέχνες να κάνουν το χόμπι τους που μόνο αυτό μας έχει μείνει!!!

Μάριος
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:07 #12713
Μάλλης Γιώργος
Συμμετοχή στην διαδικασία της διαβούλευσης για το Θαλάσσιο Πάρκο του Νοτίου Αιγαίου

Η θέσπιση των θαλάσσιων πάρκων του Νοτίου Αιγαίου και του Ιονίου Πελάγους αντίστοιχα αποτελεί σίγουρα ένα θετικό βήμα στην διαχείριση των θαλασσών μας. Υπάρχουν βέβαια ερωτηματικά, σημεία που πρέπει να διασαφηνιστούν αλλά και θέματα όπως οι περιοχές απόλυτης προστασίας που πρέπει οπωσδήποτε να θεσπιστούν για την αποτελεσματικότητα της προστασίας στα θαλάσσια πάρκα.

Η συμμετοχή μας στην διαβούλευση για το Θαλάσσιο Πάρκο του Νοτίου Αιγαίου γίνεται για να εντοπιστούν κάποιες καθοριστικές οριοθετήσεις του για το νησί μας, την Μήλο. Αναφερόμαστε συγκεκριμένα στην έλλειψη ένταξης ολόκληρης της θαλάσσιας περιοχής του νησιού μας στο θαλάσσιο πάρκο. Αυτό συμβαίνει μόνο στην Μήλο. Στην εξαίρεση αυτή δεν φαίνεται να υπάρχει καμία επιστημονική αιτιολόγηση. Από τον χάρτη του θαλάσσιου πάρκου φαίνεται καθαρά πως σε κανένα άλλο από τα νησιά που συμπεριλαμβάνονται δεν συμβαίνει κάτι αντίστοιχο.

Δεν εντάσσονται στο θαλάσσιο πάρκο τόσο η θαλάσσια περιοχή που περικλείει ολόκληρη την βόρεια ακτή της Μήλου όσο και η θαλάσσια περιοχή της βόρειας ακτής του κόλπου της Μήλου. Και στις δύο αυτές περιοχές υπάρχουν εκτεταμένα λιβάδια ποσειδωνίας που δημιουργούν μεγάλη βιοποικιλότητα. Επιπρόσθετα η ύπαρξη σημαντικών ενάλιων αρχαιοτήτων τόσο στην θαλάσσια περιοχή της Φυλακωπής όσο και στο Κλήμα , θεσπισμένους ενάλιους αρχαιολογικούς τόπους, καθιστά την ένταξη τους στο θαλάσσιο πάρκο ως έναν σημαντικό πυλώνα προστασίας τους.

Πρέπει να αναφέρουμε πως για το τμήμα Καλόγερος-Κορακονήσι της θαλάσσιας περιοχής που περικλείει την βόρεια ακτή της Μήλου, ο σύλλογος μας με την επιστημονική υποστήριξη του Πανεπιστημίου Πειραιά και συγκεκριμένα με τον καθηγητή κ.Τσελέντη είχε κάνει παλαιότερα προσπάθεια για την θέσπιση θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής. Η πρόταση μας αυτή που στηρίχθηκε στην αρχική πρόταση, συμφωνία του Αλιευτικού Συλλόγου Μήλου (Επαγγελματίες αλιείς) είχε την ομόφωνη στήριξη του τότε Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Μήλου.

Συγκεφαλαιώνοντας αιτούμαστε την ένταξη και αυτών των θαλάσσιων περιοχών στο Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου ώστε και η Μήλος ,όπως και τα άλλα νησιά να έχει ολόκληρη την θαλάσσια περιοχή που την περιβάλλει ενταγμένη στο θαλάσσιο πάρκο.

Για όσα αναφερθήκαμε παραπάνω (ποσειδωνίες, ενάλιες αρχαιότητες, μελέτη για την θέσπιση θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής) επισυνάπτουμε τα σχετικά φωτογραφικά ντοκουμέντα.

Για το Διοικητικό Συμβούλιο του Ομίλου Φίλων Βουνού και Θάλασσας Μήλου

Ο Πρόεδρος Ο Γραμματέας

Γ. Μάλλης Α. Τρίμης

Επισυναπτόμενα :

https://drive.google.com/file/d/1k7JFLHi-deffj-QyRa255T6g2ZUY2GhY/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1Ebg9bAMXvWDNxKBajXHi60rqQW1uhrUc/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/19rjlKYzHC3qW2Hcj0iGTBYonysTXM0cQ/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1rTo-WLyP4nCue5H8xqhoRXviSwhGnylJ/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1KORRGcJIsy1_mhgaOJQ6j9jr3JzmD2n3/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1GkeAKYuZf1ZLAPNqS2cUAXYTSGf2Ab44/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/18RPqDav-TC0S6YtRSQHmNOS0MTAsg0YK/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/18RPqDav-TC0S6YtRSQHmNOS0MTAsg0YK/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1Rj8JBE2foeLSfg-Gt9DPW5ZhOef6sq-I/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1EOKFyPoTx2FRuOgjZRMlAetXTx1D7EvK/view?usp=sharing

https://drive.google.com/file/d/1g7oo-IqrfPoZYsU7ywDhMFraUl9C4xq2/view?usp=sharing
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:07 #12714
Constantina Katsadouri
Αιτούμαι την ολοκληρωτική συμπερίληψη του νησιού της Μήλου στο Θαλάσσιο Πάρκο.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:06 #12715
Ναυσικά Γεωργιάδου
Χαιρετίζω την απόφαση για τη δημιουργία Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου, όμως θα ήθελα να επισημάνω τον παντελώς αδικαιολόγητο αποκλεισμό της Βόρειας Μήλου και του βόρειου μέρους του κόλπου της, καθώς:
1. Σε κανένα άλλο νησί του προτεινόμενου θαλασσίου πάρκου δεν εξαιρείται κάποιο κομμάτι και δεν υπάρχει καμμία λογική εξήγηση γι’ αυτήν την εξαίρεση.
2. Τα κομμάτια που αποκλείονται χρήζουν άμεσης προστασίας διότι είναι εξαιρετικής πολιτιστικής, γεωλογικής και οικολογικής αξίας, καθώς περιλαμβάνουν τις σημαντικές αρχαίες πόλεις της Φυλακωπής και της Μήλου/Κλήματος, με διαπιστωμένες ενάλιες αρχαιότητες, θαλάσσιες σπηλιές με πρωτοχριστιανικές κατακόμβες, τους μοναδικούς γεωλογικούς σχηματισμούς παγκοσμίου φήμης, Σαρακήνικο, Παπάφραγκας, Γλαρονήσια, Αρκούδες καθώς και τα περίφημα ψαροχώρια με τα διατηρητέα σύρματα επί του αιγιαλού, Φυροπόταμος, Μανδράκια, Φουρκοβούνι, Αρετή. Κλήμα, Σκινωπή. Επίσης, η αποκλειόμενη περιοχή είναι γεμάτη με προστατευόμενα λιβάδια Ποσειδωνίας και γι’ αυτό ειχε προταθεί παλαιότερα για Θαλάσσια Προστατευόμενη Περιοχή απο το Πανεπιστήμιο Αιγαίου.
Για τους λόγους αυτούς σας ζητώ να συμπεριληφθεί ολόκληρη η Μήλος στο νέο Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:06 #12722
Χριστοδούλου Σωτήριος
<!–more–><!–more–>Είμαι ιδιοκτήτης βιντζότρατας απο το νησί της Κω .Θα ήθελα να μας ενημερώσετε για το πάρκο που έχουμε στην Κω, Κάλυμνο και Ψέριμο από την δεκαετία του 1990. Ποια είναι τα οφέλη γιατί ως ψαρας δεν βλεπω καποιο. Από 31 Μαρτίου του 2020 έχει να δουλέψει η βιντζότρατα σε όλη την Ελλάδα, δηλαδή 5 χρόνια που είναι η μαρίδα και η γόπα όπου η διάρκεια ζωής τους είναι 2 με 3 χρόνια; Τα συμπεράσματα δικά σας.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 10:06 #12725
Μάριος
Έχετε αναλογιστεί τι θα γίνουν οι επαγγελματίες ψαράδες?? Η ΔΕΝ σας ενδιαφέρει καθόλου?? Εσείς οι καλό βολεμενοι που έχετε και άποψη για τα πάντα αφήστε την θάλασσα στην ησυχία της και ασχοληθείτε με την γεωθερμία που θα ανοίξει και θα πεθάνουμε όλοι εμείς και τα παιδιά μας που δεν φταίνε σε τίποτα με αυτά που θα αναπνέουμε και θα φύγουμε αναγκάστηκα από το νησί μας. Εμείς οι μεγαλύτεροι θυμόμαστε τον αγώνα που έκαναν οι δικοί μας για να κλείσει τότε η γεωθερμία. Κάντε λοιπόν αγώνα για να μην ανοίξει και όχι να κλείσει η θάλασσα.<!–more–>
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:50 #12727
ΕΝΩΣΗ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ
ΕΝΩΣΗ ΠΛΟΙΟΚΤΗΤΩΝ ΠΑΡΑΚΤΙΑΣ ΑΛΙΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΛΙΕΥΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ

Υποβολή απόψεων για την δημιουργία Εθνικών Θαλασσίων πάρκων στο Ιόνιο και το νότιο Αιγαίο πέλαγος.

Η Ένωση Πλοιοκτητών Παράκτιας Αλιείας και Αλιευτικού Τουρισμού Ελλάδος χαιρετίζει τον χαρακτηρισμό του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ιονίου και του νότιου Αιγαίου Πελάγους και τον στόχο που έχει τεθεί για την προστασία της βιοποικιλότητας στις περιοχές αυτές. Εκπροσωπώντας τον κλάδο της παράκτιας αλιείας θα θέλαμε να επισημάνουμε κάποια σημεία του προς διαβούλευση νομοσχεδίου στα οποία διατηρούμε αρκετές επιφυλάξεις και παράλληλα να καταθέσουμε τις προτάσεις μας.

Πιο συγκεκριμένα και σύμφωνα με τον πρόλογο στην διαβούλευση, αναφέρεται πως «Οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες ΕΠΜ θα υποδείξουν τις ζώνες και τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης εντός των ορίων τους, σε συνάρτηση με τα προστατευόμενα είδη και οικοτόπους κάθε ομάδας περιοχών και σε αρμονία με τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες της ευρύτερης περιοχής. Τα Σχέδια Διαχείρισης θα επιτρέψουν τη θέσπιση κανόνων άσκησης των επιτρεπόμενων ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στις περιοχές της μελέτης.

Στο νομοσχέδιο αναφέρεται μεν πως επιτρέπεται η διενέργεια επαγγελματικής παράκτιας αλιείας όμως στις προστατευόμενες ζώνες υπάρχουν «παράθυρα» για μελλοντικές απαγορεύσεις. Θα πρέπει να υπάρξει μέριμνα και με κάθε τρόπο να διασφαλιστεί το δικαίωμα της εργασίας των παράκτιων επαγγελματιών αλιέων και να προστατευτεί το εισόδημά τους! Στις συγκεκριμένες περιοχές δραστηριοποιείται ένα πολύ σημαντικό ποσοστό συναδέλφων οι οποίοι αποζούν από την αλιεία και μαζί με αυτούς και ένας ευρύς κύκλος συναφών επαγγελμάτων. Άλλωστε η αλιεία είναι ένα από τα αρχαιότερα επαγγέλματα και αποτελεί σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό παράγοντα στην εξέλιξη των τοπικών κοινωνιών.

Είναι γενική παραδοχή πως η παράκτια αλιεία είναι η λιγότερο επιζήμια προς την βιοποικιλότητα των θαλασσών καθώς χρησιμοποιεί στατικά εργαλεία και ενώ παράλληλα ο παράκτιος αλιέας τα τελευταία έτη πιέζεται πολλαπλά από προβλήματα όπως η κλιματική αλλαγή, οι επιθέσεις στα εργαλεία τους από θαλάσσια θηλαστικά και χελώνες, τα εισβολικά είδη, οι συνεχόμενα αυξανόμενες τιμές στις πρώτες ύλες και τα καύσιμα κλπ. η πολιτεία θα πρέπει να στηρίξει τον επαγγελματία αυτόν και όχι να γίνει αιτία για να βγει οριστικά από το επάγγελμα.

Πρότασή μας σχετικά με τα θαλάσσια πάρκα είναι αντί του ενάμισυ (1,5) μιλίου απόστασης από τις ακτές να επιτρέπεται η αλιεία από το μισό (0,5) μίλι ενώ στις προστατευόμενες ζώνες να είναι ελεύθερη η επαγγελματική παράκτια αλιεία. Ως περαιτέρω περιορισμός θα μπορούσε να υπάρξει μελλοντικά η χρήση πλέον επιλεκτικών εργαλείων όπως πχ. συγκεκριμένου μεγέθους και άνω αγκιστριών στα παραγάδια ή διαμέτρημα ματιού διχτυών.

Η δίμηνη παύση αλιείας είναι κάτι που μας βρίσκει σύμφωνους και την επικροτούμε καθώς μάλιστα την έχουμε επανειλημμένως προτείνει ως Ένωση στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Όμως ζητούμε να λειτουργήσει στα πλαίσια του ΠΑΛΥΘ 2021-2027 στο μέτρο της Προσωρινής Παύσης Αλιευτικών Δραστηριοτήτων, ώστε να υπάρξει μια οικονομική αποζημίωση των αλιέων προκειμένου να καλύψουν κάποια βασικά έξοδα διαβίωσης για το διάστημα αυτό που δεν θα έχουν εισόδημα.

Φυσικά, η δίμηνη παύση αλιείας θα πρέπει να αφορά σε όλα τα αλιευτικά εργαλεία, σε επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία, ενώ τονίζουμε την απαγόρευση για την υποβρύχια αλιεία (ψαροτούφεκο) καθώς όλοι γνωρίζουμε πως ιδιαίτερα στις συγκεκριμένες περιοχές που θα δημιουργηθούν τα θαλάσσια πάρκα και κατά τους καλοκαιρινούς κυρίως μήνες οργιάζει η παράνομη υποβρύχια αλιεία με ταυτόχρονα παράνομη πώληση των αλιευμάτων σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.

Ο αλιευτικός τουρισμός φυσικά και θα πρέπει να διεξάγεται ελεύθερα εντός των εθνικών θαλάσσιων πάρκων. Ίσως θα πρέπει να τεθεί κάποιος περιορισμός στην ποσότητα των αλιευτικών εργαλείων σε μέτρα διχτυού ή αριθμό αγκιστριών στα παραγάδια.

Σοβαρές επιφυλάξεις έχουμε στο θέμα του ελέγχου και της προστασίας των θαλάσσιων πάρκων. Ενώ οι ελληνικές μηχανότρατες αποβάλλονται από τα πάρκα, ποια θα είναι η αντιμετώπιση στις μηχανότρατες και τα γρι γρι των γειτόνων μας που θα θελήσουν να αλιεύσουν εντός των θαλασσίων πάρκων? Ήδη οι γείτονες εξ ανατολών θεσμοθετούν θαλάσσια πάρκα στα διεθνή ύδατα του βορείου Αιγαίου δημιουργώντας προβλήματα στην διενέργεια αλιείας των Ελλήνων συναδέλφων μας, ποιά θα είναι η στάση του ελεγκτικού μηχανισμού στους παράνομους Τούρκους αλιείς? Είναι σίγουρα ένα πολύ λεπτό θέμα που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με σοβαρότητα αλλά και σύμφωνα με την αρχή της ίσης και δίκαιης αντιμετώπισης.

Θεωρούμε πως η ύπαρξη μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας δεν συνάδει με την λογική του εθνικού θαλάσσιου πάρκου καθώς μολύνει και υποβαθμίζει το θαλάσσιο περιβάλλον. Το λιγότερο που μπορούμε να προτείνουμε είναι η παύση των νέων αδειοδοτήσεων για επιχειρήσεις ιχθυοκαλλιέργειας.

Παρόλο που το απευχόμαστε, κατά τα φαινόμενα πολλοί θα είναι οι συνάδελφοι που θα οδηγηθούν σε έξοδο από το επάγγελμα. Μια πρόταση που καταθέτουμε είναι στο ερχόμενο ΠΑΛΥΘ να υπάρξει το μέτρο της οριστικής παύσης αλιευτικών δραστηριοτήτων, προκειμένου να στηρίξει τους αλιείς που οδηγούνται να σταματήσουν τις δραστηριότητές τους.

Ένας από τους λόγους δημιουργίας των εθνικών θαλάσσιων πάρκων είναι και η προστασία των θαλάσσιων θηλαστικών, θαλάσσιων χελωνών κλπ. Την κοινή γνώμη διχάζουν τα λεγόμενα των ΜΚΟ και σύμφωνα με τα συμφέροντά τους πως οι σχετικοί πληθυσμοί αυτών κινδυνεύουν και αντιθέτως τα λεγόμενα των αλιέων, επαγγελματιών αλλά και ερασιτεχνών που οι μεν ζουν καθημερινά τις καταστροφές στα εργαλεία τους και την υφαρπαγή των αλιευμάτων από τα θαλάσσια θηλαστικά και οι δε αναφέρουν πολύ συχνότερες συναντήσεις με αυτά. Φυσικά με την προστασία αυτών ο πληθυσμός τους θα πολλαπλασιαστεί ακόμα γρηγορότερα, οπότε και η ζημιά που θα προκαλούν στους επαγγελματίες αλιείς θα είναι ακόμα μεγαλύτερη. Ζητούμε από την πολιτεία και συγκεκριμένα από το ΥΠΑΑΤ να συνεχιστεί για τα επόμενα έτη αλλά και στο επόμενο ΠΑΛΥΘ η αποζημίωσή μας για την ζημιά που προκαλούν τα θαλάσσια θηλαστικά στο εισόδημα και τα αλιευτικά εργαλεία μας. Είναι θέμα πλέον επιβίωσης και βιωσιμότητας του κλάδου.

Για το διοικητικό συμβούλιο της ΕΠΠΑΑΤΕ
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:44 #12729
Σοφία Ψαθά
Ανάγκη ένταξης της βόρειας Μήλου (Σαρακήνικο, Παπαφράγκας, Μύτακας, Κλήμα) στις Ζώνες Προστασίας του ΕΘΠΝΑ1
Με το παρόν σχόλιο εκφράζω την έντονη ανησυχία μου για την απουσία της βόρειας Μήλου από τις ζώνες προστασίας του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1.
Εμβληματικές περιοχές διεθνούς φήμης και μοναδικής γεωλογικής, αισθητικής και πολιτιστικής αξίας, όπως το Σαρακήνικο, ο Παπαφράγκας, ο Μύτακας και οι ακτές του Κλήματος, είτε εξαιρούνται πλήρως είτε περιορίζονται σε ανεπαρκείς χαρακτηρισμούς (Καταφύγιο Άγριας Ζωής), χωρίς ουσιαστική ένταξη σε Ειδικές Ζώνες Διατήρησης (ΕΖΔ), Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) ή Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.
Η παράλειψη αυτή είναι ιδιαίτερα ανησυχητική δεδομένων:
Ζητούμε την άμεση ένταξη των περιοχών αυτών σε καθεστώς αυξημένης προστασίας στο πλαίσιο του ΕΘΠΝΑ1, ώστε να διασφαλιστεί η βιώσιμη διαχείριση και η διατήρηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Μήλου.
Η προστασία του Σαρακήνικου και της βόρειας ακτογραμμής συνολικά δεν αποτελεί μόνο τοπικό ζήτημα· είναι υπόθεση εθνικής και διεθνούς σημασίας.
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:44 #12733
ΠΕΤΡΟΣ ΝΟΜΙΚΟΣ
Μεταξύ των νησίδων οι οποίες περιλαμβάνονται εντός των ορίων του ΕΘΠΝΑ 1- Νότιες Κυκλάδες είναι και η Νησίδα Χριστιανή Θήρας, η οποία ευρίσκεται σε απόσταση 17 χιλιομέτρων νότιο δυτικά του νοτίου άκρου της Ν. Θήρας ή 25 χιλιομέτρων από το λιμάνι του Αθηνιού. Έχει έκταση 1100 στρ περίπου και μέγιστο υψόμετρο 285μ, αποτελεί δε ιδιόκτητη έκταση της οικογένειάς αυτής με παλαιούς τίτλους κτήσεως όπως ορθά αναφέρεται και στην συγκεκριμένη μελέτη. Συγκεκριμένα η νησίδα Χριστιανά ανήκει σήμερα στους κληρονόμους του Πέτρου Μ. Νομικού, με αδιαμφισβήτητη και αδιάληπτη σειρά τίτλων κτήσεως η οποία φθάνει έως το έτος 1868.

.Η παραπάνω Νησίδα σύμφωνα με την συγκεκριμένη ΕΠΜ, εμπίπτει εντός της ζώνης ΖΠΦ-01 (ΖΏΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ).

Η νησίδα Χριστιανή κατοικήθηκε σε διάφορες ιστορικές περιόδους, με υλικά τεκμήρια οικισμών και πολιτιστικής δραστηριότητας που χρονολογούνται από τη Νεολιθική έως την Πρώιμη/Ύστερη Κυκλαδική και Βυζαντινή εποχή, και φτάνουν μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα. Βιβλιογραφικές αναφορές που φυλάσσονται στο Ιστορικό Αρχείο Θήρας και Θηρασίας καθώς και προφορικές μαρτυρίες ηλικιωμένων κατοίκων της περιοχής, βεβαιώνουν την συνεχή κατοίκηση και την αγροτική εκμετάλλευση στην νησίδα κατά τους νεότερους χρόνους, ένα πρότυπο αρμονικής συνύπαρξης και αυτάρκειας μεταξύ του ανθρώπου και του κυκλαδίτικου περιβάλλοντος.

Από αναλύσεις του εδάφους και μελέτη των τοπικών γεωλογικών και μορφολογικών συνθηκών που έλαβαν χώρα, αποδεικνύεται ότι η Χριστιανή είναι ιδανική για γεωργική ανάπτυξη. Η εκτεταμένη χρήση χημικών, φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων που γίνεται στα νησιά του Αιγαίου, δεν υιοθετήθηκε ποτέ στην νησίδα, καθιστώντας το έδαφος της ιδανικό για βιολογική καλλιέργεια. Περαιτέρω ιστορική μαρτυρία για την εξαιρετική της προοπτική αποτελεί το βραβείο που απονεμήθηκε για την υψηλή ποιότητα των σιτηρών της σε διεθνή γεωργική έκθεση στο Παρίσι το 1863.

Η αγροτική μορφή στην νότια πλευρά της νησίδος και σε περίπου έκταση 200 στρεμμάτων, αναγνωρίσθηκε και με πράξη χαρακτηρισμού του άρθρου 14 του Ν.9989/79 όπως αυτός ισχύει σήμερα. Πέραν όμως της έκτασης αυτής, εντοπίζονται σήμερα εμφανή ίχνη παλαιών καλλιεργειών στην βόρεια και βορειοδυτική πλευρά καθώς και σε διάσπαρτα άλλα σημεία.

Ο επισκέπτης της νησίδας αυτής σήμερα πράγματι εντοπίζει τους παράλληλους πέτρινους αναβαθμούς του εδάφους οι οποίοι καλύπτουν μεγάλο τμήμα του νησιού, οι οποίοι είναι προσβάσιμοι από ένα σύμπλεγμα πέτρινων-πλακόστρωτων μονοπατιών τα οποία επίσης διατηρούνται σε καλή κατάσταση.

Εντοπίζει ακόμη ο επισκέπτης ένα οικιστικό συγκρότημα στο οποίο παρατηρούνται υπόσκαφες εγκαταλελειμμένες σήμερα κατοικίες, δεξαμενές, εκκλησία, αλώνια και διάφορα άλλα προσαρτήματα. Το οικιστικό συγκρότημα συνδέεται με την περιοχή των αναβαθμίδων περαιτέρω με εύβατο πέτρινο πλακόστρωτο μονοπάτι, ενώ μονοπάτι επίσης οδηγεί στην κορυφή της νησίδας.

Παράλληλα, η ανθρώπινη παρουσία, ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα τεκμαίρεται από τις μαρτυρίες του Ιωσήφ Σιγάλα, του πρώτου ιδιοκτήτη της νήσου Χριστιανής.

Οι διαθέσιμες και πλέον εμπεριστατωμένες μελέτες της νήσου αυτής καταδεικνύουν την μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στην νήσο και καθ’ όλη την διάρκεια του 20ου αιώνα, με την ύπαρξη οικογενειών που ζούσαν μόνιμα, ιδίως την οικογένεια του Κωνσταντίνου Δακουτρού, με τα επτά τέκνα την δεκαετία του 1920 και την οικογένεια του Βαγγέλη Αργυρού με τα τέσσερα τέκνα, τα έτη 1946 με 1954.

Από τις μαρτυρίες των απογόνων των οικογενειών αυτών, που βρίσκονται σήμερα εν ζωή, προκύπτει ότι οι οικογένειες αυτές ήταν αυτάρκεις ως προς την κάλυψη των βασικών αναγκών, στηριζόμενες αποκλειστικά σε γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες.

Παράλληλα, η νήσος αποτελούσε τόπο επίσκεψης και λογιζόταν ως μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της Σαντορίνης. Στην νήσο υπάρχει ο ιερός ναός του Αγ. Βασιλείου, ο οποίος έχει ανακαινιστεί το 1994 και στον οποίο, ενόσω η νήσος κατοικούταν από οικογένειες, τελούνταν το μυστήριο της Θείας Λειτουργίας, ενώ αξιομνημόνευτη είναι η επίσκεψη προσκυνητών από το εξωτερικό. Αξιομνημόνευτο γεγονός, μάλιστα, αποτελεί η τέλεση του μυστηρίου του γάμου στην νησί από Αμερικανή υπήκοο το 2005.

Όσον αφορά τον φυσικό πλούτο, η περιοχή είναι φημισμένο πέρασμα αποδημητικών πτηνών και για την ποικιλία φυτών, καθώς υπολογίζεται η ύπαρξη 159 διαφορετικών ειδών φυτών στην περιοχή.

Στο κείμενο της συγκεκριμένης Ε.Π.Μ, αναγνωρίζεται μεταξύ άλλων ότι «…στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν διέθεταν πολύ σημαντικές αναβαθμιδωμένες εκτάσεις και διατηρούσαν πολύ ικανοποιητική παραγωγή δημητριακών ….η πολύ καλή κατάσταση διατήρησης των αναβαθμίδων μαρτυρά ότι στο νησί υπήρχαν καλλιεργητές και κτηνοτρόφοι μέχρι πρόσφατα…. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1950 υπάρχουν μαρτυρίες για μόνιμη κατοίκηση του νησιού από μια τετραμελή οικογένεια…..»

Σύμφωνα με τον πίνακα 4-5 της ίδιας μελέτης, οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης για την νησίδα αυτή μεταξύ άλλων είναι :
- Οι γεωργικές, κτηνοτροφικές και μελισσοκομικές δραστηριότητες παραδοσιακού χαρακτήρα .
- Γεωργικές αποθήκες και λοιπές εγκαταστάσεις αγροτικού τομέα.
- Η συντήρηση και επέκταση των υφισταμένων κτηρίων.
- Η βόσκηση.
- Προβλήτες: Επιτρέπεται η χρήση των υφισταμένων προβλητών μόνο για την προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος και την συντήρηση των υφισταμένων υποδομών.
- Μονοπάτια πεζών μόνο για εξυπηρέτηση προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
- Λυόμενες και προσωρινές κατασκευές μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και την βέλτιστη διαχείριση του προστατευταίου αντικειμένου.
- Η διατήρηση και συντήρηση/επισκευή των υφισταμένων θρησκευτικών χώρων .
- Η αναστήλωση, επισκευή, αποκατάσταση υφισταμένων κτισμάτων και υπαρχουσών υποδομών (μάνδρες, κελιά, ξωκλήσια ).
- Η κατασκευή νέων κτισμάτων προσαρμοσμένων στο περιβάλλον, μόνο για την εξυπηρέτηση αναγκών εθνικής άμυνας, αρχαιολογικής και γενικότερα επιστημονικής έρευνας και για λόγους προστασίας και διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος και μετά από τη σύμφωνη γνώμη της ΕΠΑΕ.
Σε αντίθεση με τους παραπάνω περιορισμούς, ως ιδιοκτήτες της νησίδας αυτής επιθυμούμε να αναδείξουμε και να αξιοποιήσουμε τα μοναδικά χαρακτηριστικά της, να αναβιώσουμε την κληρονομιά της γεωργικής χρήσης με καλλιέργεια βιολογικών σιτηρών, ανθεκτικών στην ξηρασία καλλιεργειών και αμπελώνων, ενώ παράλληλα να αναπτυχθεί η αγροτουριστική και οικοτουριστική υποδομή βάσει προτύπου ενεργής διαχείρισης για την υγεία των χερσαίων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων της νησίδας, καθώς και της μοναδικής πολιτιστικής και αρχαιολογικής της κληρονομιάς.

Για την υποστήριξη των παραπάνω δραστηριοτήτων απαιτούνται όμως ανάλογες υποδομές οι οποίες θα πρέπει να συμπεριληφθούν στις επιτρεπόμενες χρήσεις του παρόντος σχεδίου της Ε.Π.Μ

Θα απαιτηθεί η ανέγερση περιορισμένου αριθμού κατοικιών, κτιρίων υποστήριξης των αγροτικών δραστηριοτήτων και του οικοτουρισμού και ανάλογες υποδομές (ηλεκτροδότηση από σύστημα πράσινης ενέργειας, εγκαταστάσεις καθαρού και αποχετευτικού νερού, καθώς και προβλήτα, μονοπάτια, και εργαστήρια έρευνας). Τα παραπάνω θα χωροθετηθούν σε σαφώς αναγνωρίσιμες ιστορικά κατοικημένες περιοχές(Ζώνες) και δεν θα επηρεάζουν αρχαιολογικά και περιβαλλοντικά προστατευόμενες ζώνες. Θα υλοποιηθούν δε σε παραδοσιακή κλίμακα με ελάχιστη φυσική και οπτική όχληση , πλήρη προσαρμογή στο φυσικό περιβάλλον και βέβαια σε συμφωνία με τις προβλέψεις της Ε.Π.Μ

Για τον σκοπό αυτό προτείνονται τα παρακάτω:
- Να επιτραπούν οι γεωργικές και μελισσοκομικές δραστηριότητες. Δεδομένου ότι ο πρωτογενής τομέας στην Σαντορίνη τα τελευταία χρόνια έχει υποχωρήσει σημαντικά, η ανάπτυξη των δραστηριοτήτων αυτών στην συγκεκριμένη νησίδα θα τονώσει την αγροτική οικονομία της περιφέρειας αυτής. Οι παραπάνω δραστηριότητες να επιτραπούν στις περιοχές-ζώνες στις οποίες ελάμβανε χώρα παλαιότερα παρόμοια δραστηριότητα, στις οποίες σήμερα διαπιστώνονται εμφανή ίχνη και οι οποίες εντοπίζονται στην νότια και νότιο ανατολική πλευρά. Στην βόρεια και βόρειο δυτική πλευρά όπου επίσης εντοπίζονται εκτεταμένα ίχνη παλαιάς αγροτικής καλλιέργειας, λόγω του απροσίτου εδάφους αυτά να καθαρισθούν και αναδειχθούν ώστε να ενταχθούν σε περιβαλλοντικές διαδρομές ως αξιόλογα στοιχεία της παραδοσιακής δραστηριότητας της νησίδας αυτής.
Οι παραπάνω περιοχές φαίνονται και στον συνημμένο χάρτη.
- Η βόσκηση να επιτρέπεται αποκλειστικά στις μη αγροτικές εκτάσεις.
- Να επιτραπεί η δημιουργία περιορισμένης και ελεγχόμενης πρόσβασης μέσω προβλήτας για την εξυπηρέτηση των προτεινόμενων δραστηριοτήτων.
- Να επιτραπεί, ως προς τα υπάρχοντα μονοπάτια να καθαρισθούν και να ενταχθούν σε δίκτυο περιπατητικού τουρισμού.
- Να επιτραπούν περιορισμένης έκτασης λυόμενες και προσωρινές κατασκευές όχι μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και την βέλτιστη διαχείριση του προστατευταίου αντικειμένου αλλά και για την υποστήριξη αγροτικών και οικοτουριστικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων σκιαδίων και παρατηρητηρίων εντός των ιστορικά κατοικημένων περιοχών.
- Να επιτραπεί η κατασκευή νέων παραδοσιακών κτισμάτων προσαρμοσμένων στο περιβάλλον και στο φυσικό ανάγλυφο, με το ελάχιστο δυνατό αποτύπωμα, για την διαμονή του προσωπικού και των επισκεπτών –επιστημονικού προσωπικού (χρήση αγροτουρισμού) που θα απαιτηθεί να υποστηρίξει τις προτεινόμενες δραστηριότητες. Εκτιμάται ότι κατοικίες ισόγειες συνολικής επιφάνειας από 800 έως 1000 τ.μ πλησίον των ήδη υπαρχουσών υποσκάφων κατοικιών στην νότιο ανατολική πλευρά της νησίδας, θα καλύπτουν τις ανάγκες στέγασης του εργατικού, ερευνητικού και επιστημονικού προσωπικού και μετά από τη σύμφωνη γνώμη του Σ.Α και του ΥΠ.ΠΟ.
- Οι παλαιές προϋπάρχουσες υπόσκαφες κατοικίες, αφού αναστηλωθούν, επισκευασθούν και τεκμηριωθούν ανάλογα αρχιτεκτονικά να ενταχθούν στο δίκτυο του περιπατητικού τουρισμού -οικοτουρισμού ώστε να είναι επισκέψιμες από τους επισκέπτες της νησίδας. Πρόκειται για κτίσματα προϋφιστάμενα της 30.11.1955, με ημερομηνία ισχύος συμπίπτουσας με το 8.1955 Βασιλικό Διάταγμα και είναι νομίμως υφιστάμενα κατά τα οριζόμενα στην παρ.1δ του άρθρου 23 του ν.4067/12 και ως εκ τούτου δεν νοείται περιορισμός στην χρήση τους (πχ κατοικία).
- Να επιτραπεί η κατασκευή πολυλειτουργικού, παραδοσιακού ισόγειου κτιρίου για εγκαταστάσεις υποστήριξης επιστημονικής έρευνας και οικοτουριστικών αναγκών (χώρος εργαστηρίων, κέντρο πληροφόρησης/επισκεπτών, βιβλιοθήκη, εκθεσιακός χώρος και χώρος αναψυχής), επιφάνειας έως 500 τ.μ., επίσης προσαρμοσμένου στο περιβάλλον με διάσπαση σε επιμέρους όγκους, αρχιτεκτονικά περίτεχνα τοποθετημένους, ώστε να εξυπηρετούν τις λειτουργικές ανάγκες των προτεινόμενων χρήσεων και βέβαια κατόπιν εγκρίσεων των αρμοδίων φορέων.
- Να επιτραπεί η σύνδεση της νησίδας με το λιμάνι του Αθηνιού της Σαντορίνης για την μεταφορά των επισκεπτών με ιδιωτικά δρομολόγια κυρίως κατά τους θερινούς μήνες και με ελεγχόμενο αριθμό των ενδιαφερομένων επισκεπτών.
- Να επιτραπεί η δημιουργία ελικοδρομίου τόσο για τις ανάγκες μεταφοράς των εργαζομένων και των επισκεπτών και κυρίως για λόγους πολιτικής προστασίας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών.
Πιστεύουμε ότι οι παραπάνω προτεινόμενες παρεμβάσεις θα συμβάλλουν σημαντικά στην βιώσιμη ανάπτυξη ενός ιδιαίτερου είδους του πρωτογενή τομέα σε μια μοναδική θέση και παράλληλα θα συνδυαστεί με τον αγροτουρισμό και τον οικοτουρισμό, τομείς στους οποίους η νησίδα αυτή πλεονεκτεί με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της τα οποία περιγράφονται και στην σχετική ΕΠΜ.

ΠΕΤΡΟΣ ΠΕΤΡ. ΝΟΜΙΚΟΣ
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:43 #12741
Ιωάννα Ουρανιτσα
22/9/2025

ΑΛΙΕΥΤΙΚΟΣ ΑΓΡΟΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΛΟΝΝΗΣΟΥ

Τοποθέτηση του Αλιευτικού Συλλόγου Αλοννήσου στη δημόσια διαβούλευση για τη δημιουργία νέων Θαλάσσιων Πάρκων

Ο Αλιευτικός Σύλλογος Αλοννήσου συγχαίρει την πρωτοβουλία για τη δημιουργία νέων Θαλάσσιων Πάρκων, στο Ιόνιο και στο Νότιο Αιγαίο. Η θεσμοθέτησή τους θα ενισχύσει την προστασία του οικοσυστήματος σε στεριά και θάλασσα. Για εμάς τους επαγγελματίες αλιείς αυτό σημαίνει επιπλέον την προστασία των ιχθυοαποθεμάτων, ώστε να υπάρξει βιώσιμη αλιεία και για τις επόμενες γενιές. Χωρίς αυτήν την προστασία, η παραδοσιακή παράκτια αλιεία κινδυνεύει να εξαφανιστεί για πάντα.

Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο της Αλοννήσου, που ιδρύθηκε στην περιοχή μας από το 1992, με πρωτοβουλία των ντόπιων παράκτιων ψαράδων, αποτελεί παράδειγμα καλών πρακτικών και πρέπει να εμπνεύσει τη λειτουργία των νέων θαλάσσιων πάρκων, καθώς έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως πρότυπο αρμονικής συνύπαρξης τοπικής κοινωνίας και προστασίας του περιβάλλοντος.

Στην περιοχή μας λόγω του Θαλάσσιου Πάρκου ισχύουν επιπλέον περιορισμοί και απαγορεύσεις απ’ ότι στην υπόλοιπη Ελλάδα. Αν και σίγουρα δυσκολεύουν την καθημερινότητά μας, κατανοούμε ότι χωρίς αυτούς τους περιορισμούς, η παραδοσιακή αλιεία θα είχε εξαφανιστεί μια για πάντα από το νησί μας. Αναγνωρίζουμε ότι ο περιορισμός αλιευτικών πεδίων στην περιοχή μας (π.χ. πυρήνας του Πάρκου, νησί Πιπέρι), ο περιορισμός αλιευτικών εργαλείων, ο έλεγχος της ερασιτεχνικής αλιείας, η φύλαξη του Πάρκου σε εικοσιτετράωρη βάση, η πάταξη της παράνομης αλιείας, το εισιτήριο και η άδεια εισόδου για αλιείς από άλλες περιοχές, περιόρισαν την υπεραλίευση και την υποβάθμιση του περιβάλλοντος στο Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου.

Τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με τη συνεργασία των ντόπιων αλιέων όσον αφορά τη φύλαξη, έφεραν τα εξής αποτελέσματα:

– Επιβίωση του αλιευτικού στόλου της Αλοννήσου μέχρι σήμερα.

– Παραμονή των ντόπιων παράκτιων ψαράδων στον τόπο μας, αποφυγή μετανάστευσης.

– Καλύτερη κατάσταση στο Πάρκο της Αλοννήσου από το υπόλοιπο Αιγαίο, όπως δείχνουν μελέτες, σε σχέση με τα ιχθυοαποθέματα.

– Προστασία του περιβάλλοντος, της πλούσιας χλωρίδας και πανίδας του τόπου μας.

– Ανάδειξη της Αλοννήσου τουριστικά διεθνώς.

Το Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου, με την εύρυθμη λειτουργία του, εγγυάται το μέλλον της αλιείας και του τουρισμού στην περιοχή μας. Πρέπει λοιπόν να λειτουργήσει ως πρότυπο για τη θεσμοθέτηση και λειτουργία των νέων Θαλάσσιων Πάρκων, ώστε, με τη συνεργασία των αρμόδιων αρχών και των τοπικών κοινωνιών να υπάρξει ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος και βιώσιμη ανάπτυξη.

Η Πρόεδρος του Αλιευτικού Συλλόγου Αλοννήσου

Ιωάννα Ουρανίτσα
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:42 #12743
ΠΕΤΡΟΣ ΝΟΜΙΚΟΣ
Μεταξύ των νησίδων οι οποίες περιλαμβάνονται εντός των ορίων του ΕΘΠΝΑ 1- Νότιες Κυκλάδες είναι και η Νησίδα Χριστιανή Θήρας, η οποία ευρίσκεται σε απόσταση 17 χιλιομέτρων νότιο δυτικά του νοτίου άκρου της Ν. Θήρας ή 25 χιλιομέτρων από το λιμάνι του Αθηνιού. Έχει έκταση 1100 στρ περίπου και μέγιστο υψόμετρο 285μ, αποτελεί δε ιδιόκτητη έκταση της οικογένειάς αυτής με παλαιούς τίτλους κτήσεως όπως ορθά αναφέρεται και στην συγκεκριμένη μελέτη. Συγκεκριμένα η νησίδα Χριστιανά ανήκει σήμερα στους κληρονόμους του Πέτρου Μ. Νομικού, με αδιαμφισβήτητη και αδιάληπτη σειρά τίτλων κτήσεως η οποία φθάνει έως το έτος 1868.

Η παραπάνω Νησίδα σύμφωνα με την συγκεκριμένη ΕΠΜ, εμπίπτει εντός της ζώνης ΖΠΦ-01 (ΖΏΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ ).

Η νησίδα Χριστιανή κατοικήθηκε σε διάφορες ιστορικές περιόδους, με υλικά τεκμήρια οικισμών και πολιτιστικής δραστηριότητας που χρονολογούνται από τη Νεολιθική έως την Πρώιμη/Ύστερη Κυκλαδική και Βυζαντινή εποχή, και φτάνουν μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα. Βιβλιογραφικές αναφορές που φυλάσσονται στο Ιστορικό Αρχείο Θήρας και Θηρασίας καθώς και προφορικές μαρτυρίες ηλικιωμένων κατοίκων της περιοχής, βεβαιώνουν την συνεχή κατοίκηση και την αγροτική εκμετάλλευση στην νησίδα κατά τους νεότερους χρόνους, ένα πρότυπο αρμονικής συνύπαρξης και αυτάρκειας μεταξύ του ανθρώπου και του κυκλαδίτικου περιβάλλοντος.

Από αναλύσεις του εδάφους και μελέτη των τοπικών γεωλογικών και μορφολογικών συνθηκών που έλαβαν χώρα, αποδεικνύεται ότι η Χριστιανή είναι ιδανική για γεωργική ανάπτυξη. Η εκτεταμένη χρήση χημικών, φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων που γίνεται στα νησιά του Αιγαίου, δεν υιοθετήθηκε ποτέ στην νησίδα, καθιστώντας το έδαφος της ιδανικό για βιολογική καλλιέργεια. Περαιτέρω ιστορική μαρτυρία για την εξαιρετική της προοπτική αποτελεί το βραβείο που απονεμήθηκε για την υψηλή ποιότητα των σιτηρών της σε διεθνή γεωργική έκθεση στο Παρίσι το 1863.

Η αγροτική μορφή στην νότια πλευρά της νησίδος και σε περίπου έκταση 200 στρεμμάτων, αναγνωρίσθηκε και με πράξη χαρακτηρισμού του άρθρου 14 του Ν.9989/79 όπως αυτός ισχύει σήμερα. Πέραν όμως της έκτασης αυτής, εντοπίζονται σήμερα εμφανή ίχνη παλαιών καλλιεργειών στην βόρεια και βορειοδυτική πλευρά καθώς και σε διάσπαρτα άλλα σημεία.

Ο επισκέπτης της νησίδας αυτής σήμερα πράγματι εντοπίζει τους παράλληλους πέτρινους αναβαθμούς του εδάφους οι οποίοι καλύπτουν μεγάλο τμήμα του νησιού, οι οποίοι είναι προσβάσιμοι από ένα σύμπλεγμα πέτρινων-πλακόστρωτων μονοπατιών τα οποία επίσης διατηρούνται σε καλή κατάσταση.

Εντοπίζει ακόμη ο επισκέπτης ένα οικιστικό συγκρότημα στο οποίο παρατηρούνται υπόσκαφες εγκαταλελειμμένες σήμερα κατοικίες, δεξαμενές, εκκλησία, αλώνια και διάφορα άλλα προσαρτήματα. Το οικιστικό συγκρότημα συνδέεται με την περιοχή των αναβαθμίδων περαιτέρω με εύβατο πέτρινο πλακόστρωτο μονοπάτι, ενώ μονοπάτι επίσης οδηγεί στην κορυφή της νησίδας.

Παράλληλα, η ανθρώπινη παρουσία, ήδη από τις αρχές του 19ου αιώνα τεκμαίρεται από τις μαρτυρίες του Ιωσήφ Σιγάλα, του πρώτου ιδιοκτήτη της νήσου Χριστιανής.

Οι διαθέσιμες και πλέον εμπεριστατωμένες μελέτες της νήσου αυτής καταδεικνύουν την μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στην νήσο και καθ’ όλη την διάρκεια του 20ου αιώνα, με την ύπαρξη οικογενειών που ζούσαν μόνιμα, ιδίως την οικογένεια του Κωνσταντίνου Δακουτρού, με τα επτά τέκνα την δεκαετία του 1920 και την οικογένεια του Βαγγέλη Αργυρού με τα τέσσερα τέκνα, τα έτη 1946 με 1954.

Από τις μαρτυρίες των απογόνων των οικογενειών αυτών, που βρίσκονται σήμερα εν ζωή, προκύπτει ότι οι οικογένειες αυτές ήταν αυτάρκεις ως προς την κάλυψη των βασικών αναγκών, στηριζόμενες αποκλειστικά σε γεωργικές και κτηνοτροφικές εργασίες.

Παράλληλα, η νήσος αποτελούσε τόπο επίσκεψης και λογιζόταν ως μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της Σαντορίνης. Στην νήσο υπάρχει ο ιερός ναός του Αγ. Βασιλείου, ο οποίος έχει ανακαινιστεί το 1994 και στον οποίο, ενόσω η νήσος κατοικούταν από οικογένειες, τελούνταν το μυστήριο της Θείας Λειτουργίας, ενώ αξιομνημόνευτη είναι η επίσκεψη προσκυνητών από το εξωτερικό. Αξιομνημόνευτο γεγονός, μάλιστα, αποτελεί η τέλεση του μυστηρίου του γάμου στην νησί από Αμερικανή υπήκοο το 2005.

Όσον αφορά τον φυσικό πλούτο, η περιοχή είναι φημισμένο πέρασμα αποδημητικών πτηνών και για την ποικιλία φυτών, καθώς υπολογίζεται η ύπαρξη 159 διαφορετικών ειδών φυτών στην περιοχή.

Στο κείμενο της συγκεκριμένης Ε.Π.Μ, αναγνωρίζεται μεταξύ άλλων ότι «…στο σχετικά πρόσφατο παρελθόν διέθεταν πολύ σημαντικές αναβαθμιδωμένες εκτάσεις και διατηρούσαν πολύ ικανοποιητική παραγωγή δημητριακών ….η πολύ καλή κατάσταση διατήρησης των αναβαθμίδων μαρτυρά ότι στο νησί υπήρχαν καλλιεργητές και κτηνοτρόφοι μέχρι πρόσφατα…. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1950 υπάρχουν μαρτυρίες για μόνιμη κατοίκηση του νησιού από μια τετραμελή οικογένεια…..»

Σύμφωνα με τον πίνακα 4-5 της ίδιας μελέτης, οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης για την νησίδα αυτή μεταξύ άλλων είναι :
- Οι γεωργικές, κτηνοτροφικές και μελισσοκομικές δραστηριότητες παραδοσιακού χαρακτήρα .
- Γεωργικές αποθήκες και λοιπές εγκαταστάσεις αγροτικού τομέα.
- Η συντήρηση και επέκταση των υφισταμένων κτηρίων.
- Η βόσκηση.
- Προβλήτες: Επιτρέπεται η χρήση των υφισταμένων προβλητών μόνο για την προστασία και διαχείριση του φυσικού περιβάλλοντος και την συντήρηση των υφισταμένων υποδομών.
- Μονοπάτια πεζών μόνο για εξυπηρέτηση προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος.
- Λυόμενες και προσωρινές κατασκευές μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και την βέλτιστη διαχείριση του προστατευταίου αντικειμένου.
- Η διατήρηση και συντήρηση/επισκευή των υφισταμένων θρησκευτικών χώρων .
- Η αναστήλωση, επισκευή, αποκατάσταση υφισταμένων κτισμάτων και υπαρχουσών υποδομών (μάνδρες, κελιά, ξωκλήσια ).
- Η κατασκευή νέων κτισμάτων προσαρμοσμένων στο περιβάλλον, μόνο για την εξυπηρέτηση αναγκών εθνικής άμυνας, αρχαιολογικής και γενικότερα επιστημονικής έρευνας και για λόγους προστασίας και διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος και μετά από τη σύμφωνη γνώμη της ΕΠΑΕ.
Σε αντίθεση με τους παραπάνω περιορισμούς, ως ιδιοκτήτες της νησίδας αυτής επιθυμούμε να αναδείξουμε και να αξιοποιήσουμε τα μοναδικά χαρακτηριστικά της, να αναβιώσουμε την κληρονομιά της γεωργικής χρήσης με καλλιέργεια βιολογικών σιτηρών, ανθεκτικών στην ξηρασία καλλιεργειών και αμπελώνων, ενώ παράλληλα να αναπτυχθεί η αγροτουριστική και οικοτουριστική υποδομή βάσει προτύπου ενεργής διαχείρισης για την υγεία των χερσαίων και θαλάσσιων οικοσυστημάτων της νησίδας, καθώς και της μοναδικής πολιτιστικής και αρχαιολογικής της κληρονομιάς.

Για την υποστήριξη των παραπάνω δραστηριοτήτων απαιτούνται όμως ανάλογες υποδομές οι οποίες θα πρέπει να συμπεριληφθούν στις επιτρεπόμενες χρήσεις του παρόντος σχεδίου της Ε.Π.Μ

Θα απαιτηθεί η ανέγερση περιορισμένου αριθμού κατοικιών, κτιρίων υποστήριξης των αγροτικών δραστηριοτήτων και του οικοτουρισμού και ανάλογες υποδομές (ηλεκτροδότηση από σύστημα πράσινης ενέργειας, εγκαταστάσεις καθαρού και αποχετευτικού νερού, καθώς και προβλήτα, μονοπάτια, και εργαστήρια έρευνας). Τα παραπάνω θα χωροθετηθούν σε σαφώς αναγνωρίσιμες ιστορικά κατοικημένες περιοχές(Ζώνες) και δεν θα επηρεάζουν αρχαιολογικά και περιβαλλοντικά προστατευόμενες ζώνες. Θα υλοποιηθούν δε σε παραδοσιακή κλίμακα με ελάχιστη φυσική και οπτική όχληση , πλήρη προσαρμογή στο φυσικό περιβάλλον και βέβαια σε συμφωνία με τις προβλέψεις της Ε.Π.Μ

Για τον σκοπό αυτό προτείνονται τα παρακάτω:
- Να επιτραπούν οι γεωργικές και μελισσοκομικές δραστηριότητες. Δεδομένου ότι ο πρωτογενής τομέας στην Σαντορίνη τα τελευταία χρόνια έχει υποχωρήσει σημαντικά, η ανάπτυξη των δραστηριοτήτων αυτών στην συγκεκριμένη νησίδα θα τονώσει την αγροτική οικονομία της περιφέρειας αυτής. Οι παραπάνω δραστηριότητες να επιτραπούν στις περιοχές-ζώνες στις οποίες ελάμβανε χώρα παλαιότερα παρόμοια δραστηριότητα, στις οποίες σήμερα διαπιστώνονται εμφανή ίχνη και οι οποίες εντοπίζονται στην νότια και νότιο ανατολική πλευρά. Στην βόρεια και βόρειο δυτική πλευρά όπου επίσης εντοπίζονται εκτεταμένα ίχνη παλαιάς αγροτικής καλλιέργειας, λόγω του απροσίτου εδάφους αυτά να καθαρισθούν και αναδειχθούν ώστε να ενταχθούν σε περιβαλλοντικές διαδρομές ως αξιόλογα στοιχεία της παραδοσιακής δραστηριότητας της νησίδας αυτής.
Οι παραπάνω περιοχές φαίνονται και στον συνημμένο χάρτη.
- Η βόσκηση να επιτρέπεται αποκλειστικά στις μη αγροτικές εκτάσεις.
- Να επιτραπεί η δημιουργία περιορισμένης και ελεγχόμενης πρόσβασης μέσω προβλήτας για την εξυπηρέτηση των προτεινόμενων δραστηριοτήτων.
- Να επιτραπεί, ως προς τα υπάρχοντα μονοπάτια να καθαρισθούν και να ενταχθούν σε δίκτυο περιπατητικού τουρισμού.
- Να επιτραπούν περιορισμένης έκτασης λυόμενες και προσωρινές κατασκευές όχι μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και την βέλτιστη διαχείριση του προστατευταίου αντικειμένου αλλά και για την υποστήριξη αγροτικών και οικοτουριστικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένων σκιαδίων και παρατηρητηρίων εντός των ιστορικά κατοικημένων περιοχών.
- Να επιτραπεί η κατασκευή νέων παραδοσιακών κτισμάτων προσαρμοσμένων στο περιβάλλον και στο φυσικό ανάγλυφο, με το ελάχιστο δυνατό αποτύπωμα, για την διαμονή του προσωπικού και των επισκεπτών –επιστημονικού προσωπικού (χρήση αγροτουρισμού) που θα απαιτηθεί να υποστηρίξει τις προτεινόμενες δραστηριότητες. Εκτιμάται ότι κατοικίες ισόγειες συνολικής επιφάνειας από 800 έως 1000 τ.μ πλησίον των ήδη υπαρχουσών υποσκάφων κατοικιών στην νότιο ανατολική πλευρά της νησίδας, θα καλύπτουν τις ανάγκες στέγασης του εργατικού, ερευνητικού και επιστημονικού προσωπικού και μετά από τη σύμφωνη γνώμη του Σ.Α και του ΥΠ.ΠΟ.
- Οι παλαιές προϋπάρχουσες υπόσκαφες κατοικίες, αφού αναστηλωθούν, επισκευασθούν και τεκμηριωθούν ανάλογα αρχιτεκτονικά να ενταχθούν στο δίκτυο του περιπατητικού τουρισμού -οικοτουρισμού ώστε να είναι επισκέψιμες από τους επισκέπτες της νησίδας. Πρόκειται για κτίσματα προϋφιστάμενα της 30.11.1955, με ημερομηνία ισχύος συμπίπτουσας με το 8.1955 Βασιλικό Διάταγμα και είναι νομίμως υφιστάμενα κατά τα οριζόμενα στην παρ.1δ του άρθρου 23 του ν.4067/12 και ως εκ τούτου δεν νοείται περιορισμός στην χρήση τους (πχ κατοικία).
- Να επιτραπεί η κατασκευή πολυλειτουργικού, παραδοσιακού ισόγειου κτιρίου για εγκαταστάσεις υποστήριξης επιστημονικής έρευνας και οικοτουριστικών αναγκών (χώρος εργαστηρίων, κέντρο πληροφόρησης/επισκεπτών, βιβλιοθήκη, εκθεσιακός χώρος και χώρος αναψυχής), επιφάνειας έως 500 τ.μ., επίσης προσαρμοσμένου στο περιβάλλον με διάσπαση σε επιμέρους όγκους, αρχιτεκτονικά περίτεχνα τοποθετημένους, ώστε να εξυπηρετούν τις λειτουργικές ανάγκες των προτεινόμενων χρήσεων και βέβαια κατόπιν εγκρίσεων των αρμοδίων φορέων.
- Να επιτραπεί η σύνδεση της νησίδας με το λιμάνι του Αθηνιού της Σαντορίνης για την μεταφορά των επισκεπτών με ιδιωτικά δρομολόγια κυρίως κατά τους θερινούς μήνες και με ελεγχόμενο αριθμό των ενδιαφερομένων επισκεπτών.
- Να επιτραπεί η δημιουργία ελικοδρομίου τόσο για τις ανάγκες μεταφοράς των εργαζομένων και των επισκεπτών και κυρίως για λόγους πολιτικής προστασίας και αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών.
Πιστεύουμε ότι οι παραπάνω προτεινόμενες παρεμβάσεις θα συμβάλλουν σημαντικά στην βιώσιμη ανάπτυξη ενός ιδιαίτερου είδους του πρωτογενή τομέα σε μια μοναδική θέση και παράλληλα θα συνδυαστεί με τον αγροτουρισμό και τον οικοτουρισμό, τομείς στους οποίους η νησίδα αυτή πλεονεκτεί με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της τα οποία περιγράφονται και στην σχετική ΕΠΜ.

ΠΕΤΡΟΣ ΠΕΤΡ. ΝΟΜΙΚΟΣ
Συντάκτης

Απαντήσεις

Επισκόπηση 25 απαντήσεων - 26 έως 50 (από 107 συνολικά)

← 1 2 3 4 5 →

Η συζήτηση ‘Δημόσια Διαβούλευση για τα Εθνικά θαλάσσια Πάρκα Ιονίου και Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες’ δεν δέχεται νέα θέματα και απαντήσεις.

Attachments: