Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες) – Σελίδα 3

Αυτό το θέμα έχει 107 απαντήσεις, 1 φωνή και ενημερώθηκε τελευταία φορά 10 μήνες από τον χρήστη Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρία.

Δημιουργός

Θέμα
18 Ιουνίου 2025 στις 09:55 #12129
weboperator
Keymaster
Μελέτη

Χάρτες

Χρήσεις
Attachments:
Δημιουργός

Θέμα

Επισκόπηση 25 απαντήσεων - 51 έως 75 (από 107 συνολικά)

← 1 2 3 4 5 →

Συντάκτης

Απαντήσεις
22 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:41 #12750
ΠΕΠΜΑ
Μετά την ανάγνωση των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών (ΕΠΜ), η πρώτη εντύπωση, που αποκομίσαμε, είναι ότι σε πολλά σημεία βασίζονται σε εκτιμήσεις, ενώ συχνά γίνεται λόγος για κενά γνώσεων. Γίνεται επίσης αναφορά σε έρευνες γενικά και αόριστα, ακόμη και σε μελέτες, όπως αυτή του WWF, όμως δεν υπάρχει κάποιο link, η βιβλιογραφική παραπομπή. Αυτό, ίσως να θέτει, εν μέρει, υπό αμφισβήτηση την επιστημονική θεμελίωση των ΕΠΜ.

Ειδικότερα, για την απαγόρευση της Μηχανότρατας σε όλη την επιφάνεια των πάρκων, όπως προβλέπεται και στις δυο ΕΠΜ, θα θέλαμε να διατυπώσουμε τις παρατηρήσεις μας, ως ακολούθως :
1. Αυτές οι ΕΠΜ εμπεριέχουν, όπως προαναφέραμε, πλήρη απαγόρευση της Μηχανότρατας σε όλη την επιφάνεια των πάρκων. ‘Όμως, από ενημέρωση που έχουμε, θα αποτελέσουν την αιτιολογική έκθεση για το ΠΔ, που θα τεθεί σε διαβούλευση. Εύλογα λοιπόν θέτουμε το ερώτημα : με ποιά αιτιολόγηση ενσωματώθηκε στις ΕΠΜ, η απαγόρευση αυτή ? ή αν θέλετε βάσει ποιάς επιστημονικής μελέτης προτείνεται ?
2. Έχει συνεκτιμηθεί η Εθνική προσφορά των σκαφών μας, τα οποία αποτελούν, όπως γνωρίζουν πλέον όλοι, θεματοφύλακα των συνόρων μας ? έχει εκτιμηθεί ο αντίκτυπος για την Χώρα μας, το να παραδώσουμε τα κλειδιά του Αιγαίου στους Τούρκους, με την αποχώρηση μας ?
3. Με δεδομένο ότι ο κλάδος μας παράγει και καλύπτει τις ανάγκες των Ελλήνων καταναλωτών κατά 85% σε φρέσκο ψάρι, έχει εκτιμηθεί η απώλεια της επισιτιστικής ασφάλειας που μοιραία θα προκύψει, σε αυτόν τον πολύτιμο διατροφικό πόρο ?
4. Έχει ληφθεί υπόψη, ότι η Χώρα μας θα χάσει την στρατηγική της αυτονομία και θα στραφεί σε εισαγόμενα αλιεύματα, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες των καταναλωτών ?
5. Στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης, η οποία συμβιβάζει τις περιβαλλοντικές πτυχές με εκείνες κοινωνικού και οικονομικού χαρακτήρα, δεν θα έπρεπε να έχει εκπονηθεί κάποια μελέτη – αξιολόγηση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων αυτών των μέτρων, της ζημίας που θα υποστούν όχι μόνο τα αλιευτικά σκάφη και όλος ο αλιευτικός κλάδος, αλλά και όλη η κοινωνία των επαγγελματιών που εξαρτώνται από αυτόν, όπως : ιχθυοπώλες, λιανοπωλητές, βιοτεχνίες μεταποίησης, συσκευασίας, παραγωγής πάγου, καταστήματα εφοδιασμού, σίτισης κ.ο.κ. ?
Σε περίπτωση που τελικά η ζημία είναι σημαντική, μήπως θα έπρεπε να έχουν κατατεθεί αντισταθμιστικά μέτρα ?

Έχουν εξασφαλιστεί επαρκείς οικονομικοί πόροι για την υλοποίηση τέτοιων πολιτικών ?

Έχει ληφθεί υπόψη, ότι με αυτό το πρίσμα, εκδόθηκε Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 18ης Ιανουαρίου 2024 σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση όσον αφορά την εφαρμογή της κοινής αλιευτικής πολιτικής και τις μελλοντικές προοπτικές, το οποίο μεταξύ όλων των άλλων: «υπενθυμίζει ότι η ΚΑΛΠ πρέπει να διασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες αλιείας και υδατοκαλλιέργειας είναι περιβαλλοντικά βιώσιμες μακροπρόθεσμα και ότι υπόκεινται σε διαχείριση με τρόπο που είναι συμβατός με τον στόχο της επίτευξης οικονομικών και κοινωνικών οφελών και οφελών για την απασχόληση, συμβάλλοντας παράλληλα στη διαθεσιμότητα τροφίμων· υπενθυμίζει περαιτέρω ότι πρέπει να παρέχει δίκαιο βιοτικό επίπεδο στις κοινότητες αλιείας και υδατοκαλλιέργειας».

Εκδόθηκε άλλωστε και δελτίο τύπου από τη σύνοδο της ολομέλειας με τίτλο :

«Το ΕΚ επικρίνει το σχέδιο απαγόρευσης της αλιείας σε προστατευόμενες περιοχές»

και το οποίο κάνει λόγο, μεταξύ άλλων, για την ανάγκη να ληφθούν υπόψη άλλες προτεραιότητες και στρατηγικές όπως η διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, αλλά και διασφάλισης επαρκούς επιπέδου διαβίωσης ολόκληρων κοινοτήτων που εξαρτώνται από την αλιεία. σε όλη την αλυσίδα από το σκάφος μέχρι τον τελικό καταναλωτή.
1. Γίνεται λόγος για υπεραλίευση, η οποία όσον αφορά στα ιχθυοαποθέματα -στόχους της Μέσης αλιείας δεν αποδεικνύεται. Αντιθέτως, κρίνοντας από το γεγονός ότι οι παραγωγές παραμένουν σταθερές από έτος σε έτος, με την ίδια αλιευτική προσπάθεια, τεκμαίρεται ότι βρίσκονται σε υγιή επίπεδα.
Ο Ελληνικός αλιευτικός τομέας, έχει δεσμευτεί εδώ και 29 χρόνια να προχωρήσει προς τη βιωσιμότητα μέσω της επίπονης προσαρμογής στους κανονισμούς της ΕΕ, στα συνεχώς μεταβαλλόμενα ευρωπαϊκά πρότυπα, για την επίτευξη των στόχων της ΚΑΛΠ.

Όλα τα αλιευτικά εργαλεία της Μέσης αλιείας, εργάζονται στις Ελληνικές και Ευρωπαϊκές θάλασσες, σύμφωνα με διαχειριστικά σχέδια που έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Κατ’ εφαρμογή των σχετικών Κανονισμών της ΕΕ, η κατάρτιση και η εφαρμογή των διαχειριστικών σχεδίων, αποσκοπεί ακριβώς στην ορθή εφαρμογή της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής, προκειμένου να διασφαλίζεται αφενός η προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος και των ιχθυοαποθεμάτων, αφετέρου τα επαγγελματικά και εργασιακά δικαιώματα των αλιέων.

Περαιτέρω, λαμβάνοντας υπόψη τα προβλεπόμενα στο άρθρο 47 του νόμου 4685/2020, ήτοι : «Τα σχέδια διαχείρισης εγκρίνονται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τα σχέδια διαχείρισης των περιοχών στις οποίες περιλαμβάνονται ρυθμίσεις που αφορούν στη γεωργική, αλιευτική και υδατοκαλλιεργητική δραστηριότητα, εγκρίνονται με κοινή απόφαση των Υπουργών Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων»,

ρωτάμε : έχει γίνει κάποια εισήγηση από το ΥΠΑΑΤ, στο οποίο «ανήκει» τελικά ο κλάδος μας, που να αιτιολογεί την επίμαχη απαγόρευση, ή θα κληθεί να προσυπογράψει ένα τελειωμένο νομοθέτημα ?
1. Εφόσον τηρούνται τώρα, απαρέγκλιτα οι αλιευτικές νομοθεσίες Εθνικές και Ενωσιακές, όπως ΕΚ 1380/2009, ΕΚ 1967/2006 Μεσογείου, ΕΚ 2019/1241, κ.α., η Χώρα μας εφαρμόζει όλα εκείνα τα μέτρα, για τη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται στις Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2009/147/ΕΚ και 2008/56, έχει ληφθεί υπόψη λοιπόν, οτι τα πραγματικά ευαίσθητα οικοσυστήματα, οι περιοχές ωοτοκίας και αναπαραγωγής ιχθύων, πού χρήζουν προστασίας, όπως : παράκτια οικοσυστήματα, κόλποι και δέλτα ποταμών, ποσειδωνίες, φανερόγαμα, κοραλλιογενείς ύφαλοι, κ.λπ., αλλά και τα βάθη μεγαλύτερα των 1000 μέτρων, λαμβάνοντας υπόψη και την φύση του εργαλείου, δεν κινδυνεύουν σε καμία περίπτωση από την Μηχανότρατα ?
Να υπογραμμίσουμε ότι οι ποσειδωνίες και τα φανερόγαμα, ενδημούν μέχρι τα 30 περίπου μέτρα βάθος, την στιγμή που η Μηχανότρατα εργάζεται αυστηρά σε βάθη, μεγαλύτερα των 50 μέτρων.

Έχει ληφθεί υπόψη, οτι το υφιστάμενο πλαίσιο άσκησης της επαγγελματικής αλιείας με Μηχανότρατα (Εθνικό και Ενωσιακό) αρμοδιότητας Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ως αρμόδιου για τη διατήρηση και διαχείριση των αλιευτικών πόρων και για την Εφαρμογή της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της ΕΕ, είναι ιδιαίτερα αυστηρό, μακράν το αυστηρότερο, έναντι όλων των άλλων Μεσογειακών Κρατών ?

Συνοπτικά έχει χαρτογραφηθεί :

α) Σύνολο επιφάνειας χωρικών υδάτων 116.205 km2

β) Xωρικές απαγορεύσεως καθ όλη την διάρκεια του έτους 10.122 km2 ατεκμηρίωτα και αντιεπιστημονικά, μεταξύ αυτών και το θαλάσσιο πάρκο των Βορείων Σποράδων (2.220km2), το μεγαλύτερο στην Ευρώπη, του οποίου η συνεισφορά στην ανάκαμψη των ιχθυοαποθεμάτων δεν έχει αποδειχτεί με συγκεκριμένα στοιχεία,

γ) Χωροχρονικές απαγορεύσεις 8.363 km2,

δ) Ζώνη (καθαρή) 1,5 μιλίου από την ακτή 29.837 km2,

ε) Έκταση υπερβαθέων υδάτων, εντός χωρικών υδάτων, ακατάλληλη για αλιεία 18.045 km2.

Συνολικά λοιπόν η ωφέλιμη αλιευτικά περιοχή ανέρχεται σε 49.838 τετραγωνικά

χιλιόμετρα, επί συνόλου 116.205 χλμ2 χωρικών υδάτων, ήτοι : μόνο ένα ποσοστό 43% είναι διαθέσιμο προς αλιευτική εκμετάλλευση, και μάλιστα μόνο για 7,5 μήνες κατ’ έτος! Αντίστροφα η απαγορευμένη περιοχή ανέρχεται σε 66.367 km2, ήτοι το 57% των χωρικών υδάτων.

Έχουν ληφθεί υπόψη τα ανωτέρω ? έχει ληφθεί υπόψη, οτι η πολιτική δέσμευση για δημιουργία 30% προστατευόμενων περιοχών, υπερκαλύπτεται ήδη ?

Έχει ληφθεί υπόψη, ότι τα δύο θαλάσσια πάρκα θα εισάγουν μια μεγάλη νέα απαγορευμένη επιφάνεια επί των χωρικών υδάτων, που δεν μπορεί να «απορροφηθεί» από τον κλάδο μας ?

8. Έχει ληφθεί υπόψη το γεγονός, ότι το κλείσιμο μιας περιοχής, θα επιφέρει μετατόπιση της αλιευτικής προσπάθειας και ως εκ τούτου πρόσθετη αλιευτική πίεση των αλιευτικών πεδίων που απομένουν, σε μία σφαιρική θεώρηση ? Τα παραπάνω είναι ευρέως αποδεκτά εντός της επιστημονικής κοινότητας.
1. Η πρωτοβουλία για την δημιουργία των δύο θαλάσσιων πάρκων, πέραν των άλλων σκοπιμοτήτων, ειδικά στο θέμα της αλιείας σκοπεύει να ικανοποιήσει την πρωτοβουλία για την προστασία των ωκεανών και το δόγμα του 30 – 30, δηλαδή μέχρι το 2030 να έχουν θεσπιστεί προστατευόμενες περιοχές που θα καταλαμβάνουν το 30% των χωρικών υδάτων
Το 2020 εκδόθηκε η Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 (COM 2020 380 final/ 20-5-2020) , που όριζε ότι το 30% των θαλασσών της ΕΕ θα πρέπει να προστατεύεται έως το 2030 και τουλάχιστον το ένα τρίτο των προστατευόμενων περιοχών, θα πρέπει να προστατεύεται αυστηρά. ΠΡΟΣΟΧΗ: Οι παραπάνω στόχοι έλαβαν υπόψη το μέσο όρο προστασίας των θαλασσών των κρατών μελών το 2020, δηλαδή το 11% σε προστατευόμενες περιοχές και το 1% με αυστηρή προστασία των θαλασσών από την αλιεία και ενδεχομένως στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος.

Το 2021 τον Σεπτέμβριο, στη Μασσαλία, στη διάσκεψη του ΟΗΕ για τους ωκεανούς, ο Πρωθυπουργός δεσμεύτηκε ότι θα κηρύξει «θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές» το 30% των θαλασσών μας, ενώ στο 10% του χώρου τους, θα απαγορευτεί τελείως η αλιεία, ώστε να διατηρηθεί η βιοποικιλότητά τους.

Στις 22/2/2023, στην Βαρκελώνη, σε συνεδρίαση του Μεσογειακού Γνωμοδοτικού Συμβουλίου (MEDAC), μέλος του οποίου είναι η ΠΕΠΜΑ, ανακοινώθηκε για πρώτη φορά ένα σχέδιο δράσης, σχετικά με την πρωτοβουλία «our ocean». Το εν λόγω σχέδιο δράσης εδραζόταν στην Ανακοίνωση της Επιτροπής COM(2023) 102 final, Brussels 21.2.2023 Σχέδιο δράσης της ΕΕ: Προστασία και αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων για βιώσιμη και ανθεκτική αλιεία.

Το εν λόγω σχέδιο δράσης, μεταξύ άλλων εισήγαγε κάτι νέο : έκανε λόγο για απαγόρευση αλιείας με Μηχανότρατα, σε όλες τις περιοχές (προστατευόμενες) Natura, μέχρι τον Μάρτιο του 2024, σε όλες τις νέες προστατευόμενες περιοχές μέχρι το 2026, σε όλες τις υπάρχουσες μέχρι το 2030, καθώς επίσης δημιουργία 10% αυστηρά απαγορευμένων περιοχών για αλιεία.

Το εν λόγω Σχέδιο Δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, φαίνεται να αγνοεί την αποτελεσματικότητα των δράσεων που αναπτύχθηκαν μέχρι τώρα, για την ορθολογική διαχείρισης της αλιείας, να μην τεκμηριώνει αποτελεσματικά τη διαφοροποίησή της, ως προς τις υφιστάμενες πολιτικές και, να παρακάμπτει τις διαδικασίες για τη θεσμοθέτηση νέων περιοχών, που είναι συγκεκριμένες τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε Ενωσιακό επίπεδο (όπως Καν ΕΕ 1380/2009 άρθρα 3 και 7 έως 13, Οδηγία 92/43/ΕΟΚ, άρθρο 6). Με άλλα λόγια με το εν λόγο σχέδιο δράσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυτοαναιρείται!

(Στο πλαίσιο των οδηγιών 79/409/ΕΟΚ, για προστασία των άγριων πτηνών και τη δημιουργία Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ ή SPAs) και της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ – για διατήρηση οικοτόπων και ειδών δεν προβλέπεται πλήρης απαγόρευση της μηχανότρατας, καθώς οι παραπάνω οδηγίες εστιάζουν αξιολογώντας τους επιμέρους κινδύνους, στην προστασία συγκεκριμένων ειδών και οικοτόπων από συγκεκριμένες δραστηριότητες. Αρμόδιο για την εφαρμογή των Οδηγιών και του πλαισίου Natura, είναι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.)

Στις 20/6/2024 στην Αθήνα, στην συνεδρίαση του MEDAC, εισπράξαμε δια στόματος του εκπροσώπου της DG ENVI της Επιτροπής κ. Vedran Nikolić , (είναι καταχωρημένες στα πρακτικά της συνεδρίασης), τις παρακάτω ενδιαφέρουσες παραδοχές, σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές και τις περιοχές Natura, όπως:
- Ο κοινός στόχος όλων των κυβερνήσεων για το 30 – 30, δεν αντιπροσωπεύει ένα νομικό προαπαιτούμενο αλλά μια πολιτική δέσμευση.
- Στις προστατευόμενες περιοχές δεν είναι υποχρεωτικός ο αποκλεισμός των δραστηριοτήτων με μηχανότρατες, ως εκ τούτου, σταδιακή εξάλειψη της αλιείας με τράτες δεν είναι νομικά δεσμευτική.
Πρωτίστως όμως,
- έκανε λόγο για αξιολόγηση κινδύνου, με την έννοια ότι μια προστατευόμενη περιοχή, η οποία υποτίθεται ότι είναι μία περιοχή στην οποία ενδημεί ένα είδος της χλωρίδας ή της πανίδας, το οποίο χρήζει προστασίας, πρέπει να εξετάσουμε από τι κινδυνεύει.
Στις 5/6/25 εκδόθηκε Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή οικονομική και κοινωνική Επιτροπή και την επιτροπή περιφερειών, σχετικά με το ευρωπαϊκό σύμφωνο για τους ωκεανούς COM(2025) 281 final, Βρυξέλλες, 5.6.2025.

Εν προκειμένω, το Oceans pact, αντιμετωπίζεται ολιστικά, εξετάζονται δηλαδή όλες οι παράμετροι σε μία ενιαία θεώρηση. Μεταξύ αυτών και η επίδραση της αλιείας.

Συγκεκριμένα, σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές, αναφέρει :

«Η ΕΕ έχει επεκτείνει το δίκτυο ΠΘΠ της στο 12,3 % των υδάτων της, αλλά τα κράτη μέλη ενθαρρύνονται να επιταχύνουν τις προσπάθειες για την επίτευξη του στόχου της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 για νομική προστασία του 30 % και αυστηρή προστασία του 10 % των θαλασσών της. Αυτό συνεπάγεται την πρόταση σχεδίων διαχείρισης για κάθε ΠΘΠ, με βάση την επιστήμη και με τη συμμετοχή όλων των τοπικών ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των αλιέων, που αποσκοπούν στην κάλυψη των ειδικών χαρακτηριστικών των σχετικών ΠΘΠ σε οικολογικά σημαντικές περιοχές. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει, κατά περίπτωση, τον προσδιορισμό των αλιευτικών τεχνικών που είναι συμβατές με τη διατήρηση των στοχευόμενων ειδών και οικοτόπων στις σχετικές ΠΘΠ».

Έχει ληφθεί υπόψη αυτή η εξέλιξη – αυτή η μεταστροφή από πλευράς Επιτροπής, η οποία έχει αλλάξει στρατηγική και τρόπο σκέψης, δεν κάνει σε κανένα σημείο λόγο για πλήρη απαγόρευση της Μηχανότρατας σε προστατευόμενες περιοχές, παρά μόνο για αξιολόγηση κινδύνου, όπως προαναφέραμε ? και όχι τον πλήρη, αυθαίρετο, επιστημονικά μη τεκμηριωμένο και αναιτιολόγητο αποκλεισμό κάθε αλιευτικής δραστηριότητας.

Εν προκειμένου, κανένα από τα προστατευτέα είδη δεν κινδυνεύει από την Μηχανότρατα !
1. Έχει ληφθεί υπόψη, οτι η μελέτη των υπαρχουσών προστατευόμενων περιοχών, αλλά και πληθώρα επιστημονικών μελετών, καταδεικνύουν, ότι οι προστατευόμενες περιοχές (ΠΠ), δεν έχουν πάντα βιολογική επιτυχία, ενώ στην πραγματικότητα, μπορούν να καταστούν κοινωνική «αποτυχία» αν εφαρμοστούν κριτήρια κοινωνικής αξιολόγησης ? Υπάρχουν διαθέσιμες αρνητικές επιστημονικές αξιολογήσεις, για τις υπάρχουσες κλειστές περιοχές ανά τον κόσμο όπως : The Georges Bank closures, The North Sea Cod Box, The Plaice Box, το θαλάσσιο πάρκο των Βορείων Σποράδων, που συνιστά μια από τις μεγαλύτερες κλειστές περιοχές στην Μεσόγειο, που είναι αναγκαίο να ληφθούν υπόψη.
Παρενθετικά, να αναφερθεί ότι υπάρχουν αρκετές μελέτες που δείχνουν ότι η τράτα βυθού με την λειτουργία της, δημιουργεί συνθήκες που ωφελούν τα μικρά βενθικά ασπόνδυλα, τα οποία αποτελούν βασικό διατροφικό πόρο για πολλά είδη ψαριών, με αποτέλεσμα την αύξηση της βιομάζας και της ποικιλότητας, ιδίως όταν δεν υπάρχει μεγάλη ένταση της δραστηριότητας. Αντίστροφα, πολλές περιπτώσεις κλεισίματος μιας περιοχής είχε αρνητικό αντίκτυπο στην τροφική υποστήριξη που παρέχει αυτό το στοιχείο του μακροβενθικού περιβάλλοντος και στα ιχθυοαποθέματα κατ’ επέκταση.
1. Αναφορικά με την επίδραση της μηχανότρατας στον πυθμένα, για τον κύκλο του άνθρακα και για τις εκπομπές CO2, εχει ληφθεί υπόψη, ότι όλες οι αιτιάσεις που αποδίδονται στην μηχανότρατα, εδράζονται σε μία μελέτη των Sala et al. (2021) και μόνον, μια μελέτη η οποία έχει καταπέσει από το επιστημονικό περιοδικό, στο οποίο ήταν αναρτημένη, μετά από σφοδρή κριτική από σύσσωμη την επιστημονική κοινότητα, μια μελέτη η οποία χαρακτηρίζεται επιεικώς αναξιόπιστη και ανακριβής. Ο μεγάλος βαθμός αβεβαιότητας αναφορικά με τον αποθηκευμένο οργανικό άνθρακα στον βυθό και την επίπτωση από τη δράση της μηχανότρατας, προκύπτει και από μελέτη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος.
2. Η αλιεία με τράτα, που διεξάγεται σε λασπώδεις βυθούς στα Ελληνικά ύδατα, επηρεάζει μόνο το ανώτερο στρώμα του πυθμένα, (περίπου 2,54 cm, Max Mossler June 14, 2023
https://sustainablefisheries-uw.org/bottom-trawling-carbon-climate-changedebunked/?

mibextid=xfxF2i&fbclid=IwZXh0bgNhZW0CMTAAAR04_7%E2%80%A6) όμως δεν έχει σωρευτική επίδραση και βιολογική μεγέθυνση, κάτι που συμβαίνει με πολλούς ρύπους. Τα οικοσυστήματα έχουν περιέλθει σε μια εναλλακτική κατάσταση σε σχέση με την παρθένα κατάστασή τους, η οποία είναι δυνητικά τόσο σταθερή όσο η αρχική. (Vatova, A., 1949. La fauna bentonica dell’Alto e Medio Adriatico. Nova Thalassia, 3: 3-110).Εάν αυτή η επίδραση διακοπεί, δεδομένων των σημαντικών διαδικασιών μετατοπίσεων ειδών που λαμβάνουν χώρα στη Μεσόγειο, η οποία έχει ως αποτέλεσμα την μετατόπιση χωροκατακτητικών ειδών τόσο της πανίδας, όσο και της χλωρίδας από τον νότο προς τον βορρά, θέτει εν αμφιβολω, ότι το αποτέλεσμα της επαναφοράς μέσω μίας αντίστροφης διαδικασίας, θα έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα ή θα έχει απροσδόκητα δυσμενή επίπτωση στα οικοσυστήματα .Ο σοβαρότατος αυτός κίνδυνος ειδικά για τις Κυκλάδες είναι ορατός, αφού τα χωροκατακτητικά ξενικά είδη έχουν ήδη φτάσει στην Κρήτη και τα Δωδεκάνησα. Υπάρχουν στοιχεία που επιβεβαιώνουν του λόγου το αληθές.Έχει εξεταστεί το ως άνω ενδεχόμενο ?
1. Για την αποτύπωση και αξιολόγηση της υφιστάμενης αλιευτικής δραστηριότητας στην περιοχή του Ιονίου, προς έκπληξη, διαπιστώνεται ότι οι μελετητές λαμβάνουν υπόψη δεδομένα θέσης που εκπέμπουν συσκευές AIS επεξεργασμένα από μη κυβερνητικές οργανώσεις όπως Global Fishing Watch. Γιατί δεν αξιοποιήθηκαν τα πραγματικά στοιχεία, που διαθέτουν οι αρμόδιες αρχές του ΥΠΑΑΤ και ΥΝΑΝΠ, ήτοι μέσω των συσκευών δορυφορικού εντοπισμού (VMS) ?
2. Ειδικά στην ΕΠΜ για το πάρκο του Ιονίου, δεν λαμβάνεται υπόψη τη δραστηριότητα αλιευτικών σκαφών Ιταλικής σημαίας στη ζώνη 6-12 νμ. Δεν λαμβάνεται υπόψη η διαδικασία του άρθρου 11 της ΚΑΛΠ , όπου για λήψη μέτρων που επηρεάζουν άλλα κράτη μέλη απαιτείται συγκεκριμένη διαδικασία και έκδοση απόφασης από την Επιτροπή.
3. Γιατί στις ομάδες μελέτης της ΕΠΜ δεν συμμετείχαν επιστήμονες από τους φορείς υλοποίησης του Εθνικού Προγράμματος Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων ? Γιατί δεν έχουν εμπλακεί στην μελέτη και τον συντονισμό, τα δύο έγκριτα επιστημονικά ινστιτούτα, δηλαδή το ΕΛΚΕΘΕ και το ΙΝΑΛΕ, παρά μόνο ο ΟΦΥΠΕΚΑ ?
4. Έχει ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι 100 περίπου Μηχανότρατες, εκφορτώνουν περίπου 120 τόνου πλαστικών ρύπων κατ’ έτος , εθελοντικά ?
Γίνεται λόγος για δίκτυο προστατευόμενων περιοχών όταν η Χώρα μας είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα δικτύου προστατευόμενων περιοχών, από την μηχανότρατα, αφού όλες οι απαγορευμένες – προστατευόμενες περιοχές, συνδέονται μεταξύ τους, μέσω της ζώνης απαγόρευσης αλιείας για την Μηχανότρατα, από την ακτή και μέχρι του 1,5 ναυτικού μιλίου από αυτή, σε όλη την Ελληνική ακτογραμμή, των 2 ναυτικών μιλίων στον Θερμαϊκό κόλπο και των τριών ναυτικών μιλίων στο Θρακικό πέλαγος και τριών ναυτικών μιλίων στις εκβολές, στα δέλτα ποταμών, όπως αναλυτικότερα προαναφέρθηκε πιο πάνω.

Επιπρόσθετα ισχύει ελάχιστο επιτρεπόμενο βάθος τα 50 μέτρα σε όλη την επικράτεια, αυστηρά και απαρέγκλιτα, που σημαίνει ότι υπάρχει και άλλη σημαντική απαγορευμένη περιοχή , που δεν έχει καταχωρηθεί, όταν τα 50 μέτρα βάθους είναι πέραν του 1,5 ναυτικού μιλίου από την ακτή.

Κι όμως, όλες οι απαγορευμένες περιοχές για την Μηχανότρατα, είναι άκρως υποβαθμισμένες, όπως παράκτια ζώνη, κλειστοί κόλποι κ.λπ. από τις ποικίλες ανθρώπινες δραστηριότητες τόσο στη στεριά, όσο και στην παράκτια ζώνη, για την οποία ουδέποτε θεσμοθετήθηκε η ολοκληρωμένη διαχείρισή της.

Εκεί που εργάζεται η Μηχανότρατα όμως, υπάρχει αφθονία αλιευμάτων όπως αποδεικνύεται από την σταθερότητα των εκφορτώσεων κατ’ έτος (με την ίδια αλιευτική προσπάθεια), αλλά και από μαρτυρίες των παράκτιων αλιέων…..

Συμπερασματικά λοιπόν, οιαδήποτε νέα απαγόρευση για την Μηχανότρατα θα σημάνει την κατάργηση μίας εκ των σημαντικότερων δραστηριοτήτων της πρωτογενούς παραγωγής, που είναι καθοριστικής σημασίας για τον εφοδιασμό με υγιεινή τροφή στις τοπικές αγορές, διασφαλίζει την επισιτιστική ασφάλεια και την στρατηγική αυτονομία της Χώρας μας, εγγυάται απασχόληση σε χιλιάδες οικογένειες, συμβάλει στο 25% των συνολικών εκφορτώσεων αλιευμάτων και το 50% του τζίρου, θα σημάνει αλυσιδωτά την απόλυτη κατάρρευση του Ελληνικού αλιευτικού κλάδου, όπου η τράτα παίζει καθοριστικό ρόλο για τη διατήρηση του κρίσιμου όγκου παραγωγής, προκειμένου να συντηρηθεί η επαγγελματική οργάνωση του κλάδου και όλης της κοινωνίας με επαγγέλματα που εξαρτώνται από αυτόν. Εκτιμούμε ότι ο κλάδος μας, εξασφαλίζει 70.000 θέσεις εργασίας. Σε Εθνικό επίπεδο, ποιός θα ήθελε να παραδώσουμε το Αιγαίο στους Τούρκους, στους οποίους, ακολούθως, θα πρέπει να στραφούμε προκειμένου να καλύψουμε τις ανάγκες των Ελλήνων καταναλωτών σε ψάρι.

Επίλογος : 

για όλους τους ανωτέρω λόγους, πρέπει να αφαιρεθεί και από τις δύο ΕΠΜ, καθώς επίσης σε καμία περίπτωση, δεν πρέπει να εμπεριέχεται στο προσχέδιο ΠΔ , που θα βγει σε διαβούλευση, η πρόβλεψη για απαγόρευση της Μηχανότρατας στην επιφάνεια των πάρκων, πέραν των υφισταμένων απαγορεύσεων, όπως απορρέουν από την αλιευτική νομοθεσία. Όπως προαναφέραμε, η πολιτική δέσμευση για δημιουργία 30% προστατευόμενων περιοχών εντός χωρικών υδάτων, υπερκαλύπτεται ήδη !

Είμαστε στη διάθεση σας, για παροχή σχετικών διευκρινίσεων και στοιχείων.
19 Σεπτεμβρίου 2025 στις 13:23 #12655
Εμμανουήλ Ακούσω
Να μπει όλη η Μήλος στο θαλάσσιο πάρκο

19 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:14 #12627
ΕΛΛΕΤ – ΤΟΠΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΗΛΟΥ
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 (ΕΘΠΝΑ1), επισημαίνουμε τις παρακάτω παραλείψεις και ανακρίβειες και υποβάλλουμε σχετικό αίτημα τροποποίησης:
1. Ανεπαρκής προστασία περιοχών παγκόσμιας φυσικής και αισθητικής αξίας
Σύμφωνα με την ΕΠΜ (1ο PDF, σελ. 25), μνημεία παγκοσμίου φήμης και μοναδικής γεωλογικής και αισθητικής αξίας όπως το Σαρακήνικο και το Κλέφτικο αναφέρονται ονομαστικά μόλις μία φορά και αποκλειστικά ως γεωλογικά μνημεία.

Στον χάρτη του Παραρτήματος ΙΙ (σελ. 6) παρατηρείται:
- Το Σαρακήνικο χαρακτηρίζεται μόνο ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής,
- Το Κλέφτικο φέρει τον χαρακτηρισμό ΕΖΔ, ΖΕΠ και ΤΙΦΚ,
- Ενώ ολόκληρη η βόρεια ακτογραμμή της Μήλου εξαιρείται πλήρως από τις ζώνες προστασίας, παρότι δέχεται έντονη και αδιαχείριστη τουριστική πίεση.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζουν οι ακτές του Μύτακα, του Παπαφράγκα και των όμορων σχηματισμών, περιοχές μοναδικής γεωμορφολογίας και οικολογικής ευαισθησίας.

Η θαλάσσια περιοχή που περικλείει αυτές τις παράκτιες θέσεις εμφανίζει:
- επιβεβαιωμένη παρουσία λιβαδιών Posidonia oceanica υψηλής πιθανότητας (0.8–1.0), σύμφωνα με τον επίσημο χάρτη του EU Maritime Atlas (European Commission): https://ec.europa.eu/maritimeaffairs/atlas/maritime_atlas/#lang=EN;p=w;bkgd=1;theme=631:0.75;c=2706819.469745883,4397763.482974789;z=11
- ανεκτίμητο γεωλογικό ενδιαφέρον, το οποίο δεν έχει καταγραφεί ή προστατευθεί.
1. Αδικαιολόγητη εξαίρεση της βόρειας και βορειοανατολικής ακτής του κόλπου της Μήλου
Παρομοίως, η θαλάσσια ζώνη που περιβάλλει τη βόρεια και βορειοανατολική ακτογραμμή του κόλπου της Μήλου — από την Κάναβα έως τη Νεροδάφνη — εξαιρείται πλήρως, παρά το γεγονός ότι:
- Περιλαμβάνει περιοχές εξαιρετικής οικολογικής, ιστορικής και πολιτισμικής σημασίας:
 ▪ τον παραδοσιακό οικισμό Κλήμα,
 ▪ τις Κατακόμβες (παγκοσμίως σημαντικό παλαιοχριστιανικό μνημείο),
 ▪ την Αρετή και την Καλογερική,
 ▪ το αρχαίο θέατρο και την αρχαία πόλη,
 ▪ και τον λιμένα του Αδάμαντα.
- Εμφανίζει υψηλή πιθανότητα παρουσίας λιβαδιών Posidonia oceanica (0.8–1.0), σύμφωνα με τον επίσημο χάρτη του EU Maritime Atlas (European Commission) (παραπομπή στο 1.)
Η Posidonia oceanica αποτελεί οικότοπο προτεραιότητας (1120) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και κρίνεται κρίσιμη για:
- τη βιοποικιλότητα,
- τη σταθερότητα του πυθμένα,
- την οξυγόνωση και διαύγεια των νερών,
- την προστασία των ακτών από τη διάβρωση.
Η παρουσία της επιβάλλει την ένταξη της περιοχής σε Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ).
- Υποθαλάσσια αρχαιολογική σημασία της περιοχής Αδάμαντας – Αρετή
Η πιθανότητα ύπαρξης υποθαλάσσιων αρχαιολογικών ευρημάτων (π.χ. ναυάγια, τεχνικά έργα, λιθοδομές) στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή μπροστά από τον Αδάμαντα έως και τη Νεροδάφνη είναι ιδιαίτερα αυξημένη και δεν έχει αξιολογηθεί στη μελέτη.

Η αρχαία πόλη της Μήλου βρισκόταν στην πλαγιά ανάμεσα στα χωριά Τρυπητή και Κλήμα, ακριβώς απέναντι από την είσοδο του σημερινού λιμένα. Εκεί βρίσκονται:
- το αρχαίο ρωμαϊκό θέατρο,
- τείχη και κτίσματα της αρχαίας πόλης,
- καθώς και ενδείξεις κατοίκησης από τη Γεωμετρική εποχή (11ος–8ος αι. π.Χ.).
Η άμεση επαφή της αρχαίας πόλης με τη θάλασσα και η ιστορική χρήση του κόλπου ως λιμένα καθιστούν εξαιρετικά πιθανή την ύπαρξη υποθαλάσσιου πολιτισμικού αποθέματος.
1. Το επιχείρημα της ύπαρξης λιμένα δεν ευσταθεί
Η εξαίρεση της περιοχής με επίκληση της παρουσίας του λιμένα του Αδάμαντα δεν είναι θεσμικά τεκμηριωμένη.

Σε αντίστοιχες περιπτώσεις (π.χ. Φολέγανδρος, Σίκινος, Ίος, Αμοργός), οι λιμένες δεν εξαιρούνται από τα όρια του Θαλάσσιου Πάρκου, αλλά εντάσσονται με πρόβλεψη ειδικής ζώνης διαχείρισης, όπως προβλέπεται και από την ελληνική νομοθεσία (ν. 4685/2020).

Η παρουσία λιμένα δεν συνιστά τεκμήριο χαμηλής οικολογικής ή πολιτιστικής αξίας, ούτε λόγο αποκλεισμού της περιοχής από τα όρια του πάρκου.

Αίτημα τροποποίησης της ΕΠΜ:
1. Άμεση ένταξη της βόρειας και βορειοανατολικής ακτογραμμής της Μήλου – από τα Πολλώνια έως τη Νεροδάφνη (βόρεια ακτογραμμή) και από τη Νεροδάφνη έως τον Αδάμαντα (βόρεια/βορειοανατολική ακτογραμμή κόλπου)– στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, με κατάλληλους χαρακτηρισμούς (ΕΖΔ, ΖΕΠ, ΤΙΦΚ), όπως ισχύει για αντίστοιχες περιοχές σε άλλα νησιά.
2. Εκπόνηση χαρτογράφησης βενθικών οικοτόπων και υποθαλάσσιων αρχαιολογικών θέσεων, με στόχο τη σαφή οριοθέτηση των προστατευόμενων περιοχών, την ενσωμάτωσή τους στο θεσμικό πλαίσιο και την αποτελεσματική διαχείρισή τους.
Η εν λόγω ζώνη συνδυάζει οικολογική, γεωλογική και πολιτισμική μοναδικότητα, και η παράλειψή της από το ΕΘΠΝΑ1 αποτελεί σημαντική θεσμική και ουσιαστική αδυναμία της μελέτης.

Με εκτίμηση

Η Τοπική Επιτροπή ΕΛΛΕΤ Μήλου
19 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:14 #12628
Blue Marine Foundation
Γενικά

Εκ μέρους του Cyclades Preservation Fund (CPF) και του Blue Marine Foundation (BMF) θα θέλαμε να χαιρετίσουμε την πρωτοβουλία θεσμοθέτησης νέων Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στο Αιγαίο, οι οποίες θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επίτευξη του στόχου 30×30. Η σύνταξη Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες (Ιούνιος 2025) αποτελεί μια σημαντική και καλοδεχούμενη προσπάθεια επέκτασης του Εθνικού Δικτύου Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας μας, με έμφαση στο θαλάσσιο περιβάλλον, το οποίο θα συμβάλλει καθοριστικά στη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου προστασίας για τις θαλάσσιες και νησιωτικές εκτάσεις του Νοτίου Αιγαίου. Θεωρούμε ότι η πρωτοβουλία αυτή είναι θετική, καθώς απαντά σε χρόνιες ανάγκες για την ουσιαστική διατήρηση και διαχείριση του μοναδικού φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου των Κυκλάδων, και θέτει τη χώρα μας σε ηγετική θέση στον μεσογειακό χώρο.

Ειδικότερος σχολιασμός

Αμοργός και ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ.

Θα θέλαμε να δηλώσουμε τη μεγάλη ικανοποίηση και ενθουσιασμό μας για την αναγνώριση της αξίας της πρωτοβουλίας «ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ» ως παράδειγμα ορθής διαχειριστικής πρακτικής, διαβούλευσης και συνεργασίας μεταξύ των τοπικών κοινοτήτων, των μικρών παράκτιων αλιέων και των συλλογικών τους οργάνων, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών στην ανάπτυξη και εφαρμογή μέτρων προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προτάσεις της πρωτοβουλίας ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ αποτελούν πλέον από τις 18/8/2025 (ΦΕΚ Α’ 148 18-08-2025) νόμο του ελληνικού κράτους, θα θέλαμε να προτείνουμε την πλήρη ενσωμάτωσή των διατάξεων (άρθρα 1, 2, 3, 4 και 5) στις διατάξεις του ΠΔ του νέου ΕΘΠΝΑ, και τη συμπερίληψη όλων των ζωνών απαγόρευσης αλιείας και για τις τέσσερις Περιοχές Περιορισμού Αλιείας (3 μόνιμες στους κόλπους Καλοταρίτισσας, Καταπόλων, Νικουριάς και μία εποχιακή Απρίλιο και Μάιο σε ακτίνα 1,5 ναυτικού μιλίου γύρω από τις ακτές της Αμοργού) σύμφωνα με το Παράρτημα του ΠΔ της Αμοργού. Επιπλέον θα θέλαμε να κάνουμε ιδιαίτερη μνεία στη συμπερίληψη και παραπομπή με συγκεκριμένη διάταξη στο ΠΔ του ΕΘΠΝΑ στις κυρώσεις που προβλέπονται για τις αλιευτικές παραβάσεις σύμφωνα με το άρθρο 11 του αλιευτικού κώδικα ΝΔ 420/1970 και, κατά περίπτωση, της 3866/78486/2015 απόφασης του Υφυπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β΄ 1587), όπως ακριβώς περιγράφονται στο άρθρο 5 του ΠΔ της Αμοργού. Η συμπερίληψη και σαφής αναφορά στις κυρώσεις και τις αρμοδιότητες επιβολής τους από την Ελληνική Ακτοφυλακή/Λιμενικό Σώμα και με βάση τον Αλιευτικό Κώδικα αποσαφηνίζει και ενισχύει σημαντικά τις διαδικασίες βεβαίωσης παραβάσεων, επιβολής προβλεπόμενων προστίμων και αποτελεσματικής αποτροπής παράνομων δραστηριοτήτων στις περιοχές ευθύνης του ΕΘΠΝΑ από τις αρμόδιες αρχές.

Σαντορίνη – θεσμοθέτηση υποθαλάσσιου Προστατευόμενου Τοπίου

Προτείνουμε την ενσωμάτωση των υφιστάμενων προτάσεων που έχει καταθέσει η Θηραϊκή Θάλασσα, ο Δήμος Θήρας και ο Σύλλογος επαγγελματιών αλιέων Σαντορίνης «ο Ψαράς» με την υποβολή της Μελέτης Τεκμηρίωσης για το Υποθαλάσσιο Προστατευόμενο Τοπίο (υΘΠΤ) Σαντορίνης (Βρεττού κ.ά. 2022), η οποία έχει ήδη κατατεθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΝ από τον Νοέμβριο του 2024, με αίτημα τη θεσμοθέτηση στα νερά της Σαντορίνης του 1ου Υποθαλάσσιου Προστατευόμενου Τοπίου στην Ελλάδα. Δείτε τη μελέτη εδώ https://1drv.ms/b/c/9a00f6b536a50853/EUFPiGTz9ZBBgzEK8–AhRMBSaTgGvUwEpoN0wgT11_Omg?e=fWyuee

Ζητάμε την πλήρη συμπερίληψη των προτάσεων και των μέτρων προστασίας όπως αυτά αναλύονται στη Μελέτη Τεκμηρίωσης που έχει ήδη κατατεθεί στο ΥΠΕΝ.

Η Μελέτη Τεκμηρίωσης παρέχει εξειδικευμένα στοιχεία τα οποία έχουν προκύψει από έρευνα πεδίου του ΕΛΚΕΘΕ και ΕΚΠΑ, και αφορούν ειδικά στο υποθαλάσσιο τοπίο της Σαντορίνης.

Πιο συγκεκριμένα:

- Προτείνει τη θεσμική αναγνώριση της θαλάσσιας νότιας λεκάνης της Καλντέρας και των περιοχών Ακρωτηρίου – Ασπρονησίου, Παλαιάς και Νέας Καμένης ως Υποθαλάσσιο Προστατευόμενο Τοπίο σύμφωνα με τον Ν1650/86.

- Αναγνωρίζει ως βασικά προστατευτέα αντικείμενα τους γεώτοπους (υποθαλάσσιες ηφαιστειακές δομές, θερμές πηγές, ατμίδες), τα θαλάσσια πανίδας και χλωρίδας είδη που βρίσκονται στην και τους θαλάσσιους τύπους οικοτόπων (λιβάδια Ποσειδωνίας με ιδιαίτερη μορφολογία «κρεμαστού κήπου 1120*», κοραλλιγενείς σχηματισμοί, υφάλους 1170).

- Προτείνει ειδικές ζώνες προστασίας με κλιμακούμενους περιορισμούς στις δραστηριότητες: ζώνες απαγόρευσης αλιείας, ζώνες περιορισμού θαλάσσιας αναψυχής, καθώς και αυστηρή παρακολούθηση των ειδών και οικοτόπων, και εποπτεία της περιοχής.

- Τεκμηριώνει με επιστημονικά δεδομένα τις απειλές (υπεραλίευση, υποβάθμιση οικοτόπων, πίεση από τουρισμό και κρουαζιέρες, θαλάσσια απορρίμματα, κλιματική αλλαγή) και προτείνει στοχευμένα μέτρα μετριασμού.

Θα θέλαμε να τονίσουμε ότι το αίτημα θεσμοθέτησης στηρίζεται στην πλήρη συμφωνία όλων των εμπλεκομένων και υπογραμμίζει ότι η πρόταση για το υΘΠΤ Σαντορίνης είναι προϊόν μακράς και ουσιαστικής διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία, ιδίως με τους επαγγελματίες αλιείς, τον Δήμο Θήρας, ερευνητικά ιδρύματα (ΕΛΚΕΘΕ, ΕΚΠΑ), τοπικούς συλλόγους («Ο Ψαράς», «Θηραϊκή Θάλασσα») και περιβαλλοντικούς οργανισμούς (Blue Marine Foundation, Cyclades Preservation Fund (CPF), Dive in Action). Αυτό αποτελεί ένα σπάνιο και ιδιαίτερα θετικό παράδειγμα «bottom-up» πρωτοβουλίας, που εξασφαλίζει κοινωνική νομιμοποίηση και πρακτική εφαρμοσιμότητα των μέτρων.

Θα θέλαμε να αναφέρουμε ότι η ενσωμάτωση των ειδικών προτάσεων της Μελέτης Τεκμηρίωσης για το Υποθαλάσσιο Τοπίο Σαντορίνης στην ΕΠΜ του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου θα ενισχύσει καθοριστικά:

- την επιστημονική πληρότητα του σχεδίου,

- την αποτελεσματικότητα της ζωνοποίησης,

- την κοινωνική αποδοχή των μέτρων, μία διάσταση η οποία πολλές φορές δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς από την Πολιτεία. Ειδικά στην προκειμένη περίπτωση όπου η τοπική κοινωνία της Σαντορίνης έχει αιτηθεί τη θεσμοθέτηση Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής εδώ και περισσότερα από 10 χρόνια.

Τέλος θα θέλαμε επιπλέον να τονίσουμε ότι η Μελέτη Τεκμηρίωσης του υΘΠΤ Σαντορίνης περιλαμβάνει Σχέδιο ΥΑ για την νομοθέτηση του, σε συγκεκριμένες αναφορές και προβλέψεις στο κανονιστικό πλαίσιο που θα το διέπει. Θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι προβλέψεις του Σχεδίου ΥΑ να ληφθούν υπόψη στο Προεδρικό Διάταγμα που θα θεσμοθετεί το νέο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου.

Αντιστοίχως, κρίνουμε ιδιαίτερα σημαντικό την ανάγκη συμπερίληψης και παραπομπής με συγκεκριμένη διάταξη στο ΠΔ του ΕΘΠΝΑ στις κυρώσεις που προβλέπονται για τις αλιευτικές παραβάσεις σύμφωνα με το άρθρο 11 του αλιευτικού κώδικα ΝΔ420/1970, όπως ακριβώς περιγράφονται στο σχέδιο ΥΑ που περιλαμβάνει η Μελέτη Τεκμηρίωσης υποθαλάσσιου Προστατευόμενου Τοπίου Σαντορίνης.

Ζώνες Απολύτου Προστασίας

Παρόλο που η ΕΠΜ και η αναμενόμενη θεσμοθέτηση με ΠΔ του ΕΘΠΝΑ συμβάλλουν καθοριστικά στην επίτευξη του στόχου 30×30, η θέσπιση ζωνών και περιοχών Απολύτου Προστασίας, παραμένουν πολύ μακριά από την κάλυψη του στόχου 10%, για την οποία έχει επίσης δεσμευτεί η κυβέρνηση. Θα θέλαμε να εκφράσουμε την πλήρη συμφωνία και να υπογραμμίσουμε το σχόλιο της Δρ. Συλβαιν Γιακούμη στην παρούσα διαβούλευση (αρ. απάντησης 12445): «Ως επιστήμονας με ειδικότητα το Σχεδιασμό Θαλασσίων Προστατεύομενων Περιοχών και θέμα διδακτορικής διατριβής τη δημιουργία ενός δικτύου θαλασσίων προστατευόμενων περιοχών στις Κυκλάδες (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0006320710004738) αλλά και ως συντονίστρια της ειδικής έκθεσης της National Geographic προς τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη “INCREASING PROTECTION OF THE GREEK SEAS¨, χαιρετίζω αυτήν τη γενναία και πρωτοποριακή απόφαση της κυβέρνησης. Ωστόσο, έχοντας 20 χρόνια εμπειρίας στις Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές, παρατηρώ μια τεράστια παράλειψη: την έλλειψη περιοχών απολύτου προστασίας. Πέρα των στόχων της Ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα (10% των θαλασσών μας πρέπει να βρίσκονται υπό αυστηρή προστασία), τα επιστημονικά δεδομένα δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης: οι πιο αποτελεσματικές προστατευόμενες περιοχές στη θάλασσα είναι οι περιοχές απολύτου προστασίας (no-take marine reserves)… 

…Αυτά τα άρθρα είναι ένα μικρό μόνο δείγμα της πληθώρας επιστημονικών άρθρων που δείχνουν τη σημασία των περιοχών απολύτου προστασίας, δίχως τις οποίες η ανάκαμψη των ιχθυοαποθεμάτων συχνά δεν είναι εφικτή. Επομένως, όπως και στην έκθεση προς τον Πρωθυπουργό, κάνω έκκληση για επέκταση των περιοχών απολύτου προστασίας εντός των ορίων του πάρκου, οι οποίες σήμερα δεν είναι καν ορατές στους διαθέσιμους χάρτες. Το Αιγαίο χρειάζεται αποτελεσματική προστασία όχι μόνο στα χαρτιά αλλά και στην πράξη. Ευελπιστώ αυτή να είναι η αρχή για ένα καλύτερο αύριο για τις άδειες θάλασσές μας, τις επόμενες γενιές και τα είδη που επιβιώνουν σε αυτές»

Αναδεικνύοντας παραπάνω το σχόλιο της Δρ. Γιακουμή θα θέλαμε να τονίσουμε την ιδιαίτερη σημασία των ζωνών απολύτου προστασίας, και να παραπέμψουμε στις προσπάθειες της Αμοργού και της Σαντορίνης, πρωτοβουλίες οι οποίες μέσα από τη συνεχή και παραγωγική διαβούλευση και συμφωνία με τις τοπικές κοινωνίες κατέληξαν σε ομόφωνες προτάσεις για την οριοθέτηση No Take Zones. Με βάση τη διεθνή εμπειρία και βιβλιογραφία η οριοθέτηση περιοχών απολύτου προστασίας, ακόμα και μικρών σε έκταση, είναι προαπαιτούμενο για την αποκατάσταση καίριων στοιχείων των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και ειδικά για την ανάκαμψη των ιχθυοπληθυσμών. Η αναπαραγωγή και η μεταφορά πρωτοβουλιών, όπως το ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ και η αντίστοιχη πρόταση της «Θηραϊκής Θάλασσας» στο επίπεδο του ΕΘΠΝΑ μπορούν να εξασφαλίσουν την συμφωνία και το αίτημα των τοπικών κοινοτήτων για την οριοθέτηση ζωνών απολύτου προστασίας.

Μέτρα περιορισμού των επιπτώσεων της αλιευτικής δραστηριότητας

Α. Θα θέλαμε να χαιρετίσουμε την ολική απαγόρευση του αλιευτικού εργαλείου τράτα βυθού με πόρτες (ΟΤΒ), όπως αυτή προτείνεται για εφαρμογή εντός των ορίων του ΕΘΠΝΑ. Οι τράτες βυθού όντας δυναμικά αλιευτικά εργαλεία πολύ περιορισμένης επιλεκτικότητας, επιφέρουν τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις τόσο στους ιχθυοπληθυσμούς, όσο και στα ευαίσθητα βενθικά ενδιαιτήματα και θαλάσσιους οικοτόπους. Η πλήρης απαγόρευσή τους εντός του ΕΘΠΝΑ είναι ένα σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων της Ελλάδας.

Β. Η θέσπιση απαγόρευσης κάθε αλιευτικής δραστηριότητας από την 15η Απριλίου μέχρι και τη 31η Μαΐου σε ακτίνα μισού ναυτικού μιλίου από τις ακτές όλου του ΕΘΠΝΑ είναι μία θετική πρόταση για την προστασία ειδών ιχθυοπανίδας και άλλων θαλάσσιων οργανισμών που βρίσκονται σε περίοδο αναπαραγωγής, ενώ παράλληλα θα συμβάλλει στην προστασία και άλλων ευαίσθητων και προστατευόμενων ειδών που επηρεάζονται από την αλιευτική δραστηριότητα (νεαρές φώκιες που μόλις έχουν απογαλακτιστεί την περίοδο αυτή και εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά εμπλοκής σε αλιευτικά δίχτυα). Επιπλέον θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι το μέτρο αυτό ήδη εφαρμόζεται στο νησί της Αμοργού με βάση το νέο ΠΔ για τις ΠΠΑ, ως εποχιακή ζώνη για όλη την περίοδο του Απριλομάη και για ακτίνα 1,5 ναυτικού μιλίου.

Θα πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι η πρόταση για τον 1,5 μήνα παύσης όλων των αλιευτικών δραστηριοτήτων είναι απαραίτητο να στηριχθεί σε σχετική επιστημονική μελέτη, η οποία θα πρέπει να λάβει υπόψη της ζητούμενα, όπως η μετατόπιση της αλιευτικής προσπάθειας και πίεσης σε περιοχές πλησίον αλλά εκτός των ορίων του ΕΘΠΝΑ (όπως ενδέχεται να αποτελέσουν οι Μάκαρες ή η Δονούσα) από παράκτια αλιευτικά σκάφη, και οι κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις της απαγόρευσης, ειδικά για τα μικρότερα αλιευτικά σκάφη (π.χ. κάτω των 8 μέτρων), των οποίων η αλιευτική ικανότητα για αλιεία μακριά από την ακτή είναι περιορισμένη. Συνεπώς προτείνουμε να συμπεριληφθούν οι σχετικές αλιευτικές μελέτες (όπως αυτές που υλοποιήθηκαν για την τεκμηρίωση των ΠΠΑ της Αμοργού) στο Σχέδιο Διαχείρισης του ΕΘΠΝΑ, αλλά και το σημαντικότερο, να προβλεφθούν άμεσες και έμμεσες οικονομικές ενισχύσεις (π.χ. για τη βελτίωση της επιλεκτικότητας με την οικονομική υποστήριξη αντικατάστασης αλιευτικών εργαλείων, χρηματοδότηση αγοράς βιοδιασπώμενων διχτυών και οικολογικών-μη τοξικών υφαλοχρωμάτων κ.α.) για τους μικρούς παράκτιους αλιείς οι οποίοι επηρεάζονται σημαντικά από ένα τέτοιο μέτρο (ειδικά των πολύ μικρών αλιευτικών σκαφών). Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι αυτοί οι αλιείς θα μπορούσαν να ενταχθούν και να υποστηριχθούν από τα σχετικά μέτρα του ΠΑΛΥΘ για την εφαρμογή της προσωρινής παύσης της αλιευτικής τους δραστηριότητας. 

Η υποστήριξη ενός τέτοιου μέτρου μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω με την συμμετοχή των αλιευτικών σκαφών και καϊκιών και των μικρών παράκτιων αλιέων, που αποδεδειγμένα δραστηριοποιούνται εντός των Θαλάσσιων Πάρκων, σε δράσεις καθαρισμού σκουπιδιών τον Απριλομάη σε απρόσιτες ακτές με ανταποδοτική οικονομική υποστήριξη για το διάστημα που απαγορεύεται η αλιεία σε όλο το ΕΘΠΝΑ. Οι ψαράδες της Αμοργού και το ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράδειγμα για την εφαρμογή τέτοιων μέτρων σε όλο το ΕΘΠΝΑ και η εμπειρία αυτή να χρησιμοποιηθεί ως σημαντική βοήθεια για την υλοποίηση τέτοιων δράσεων και μέτρων.

Γ. Πρόταση για απαγόρευση αλιείας των ροφών και όλων των ειδών του γένους Epinephelus στα όρια του ΕΘΠΝΑ. Σύμφωνα με τον μεσογειακό κόκκινο κατάλογο αρκετά είδη του γένους αυτού βρίσκονται σε απειλούμενη κατάσταση διατήρησης (Κινδυνεύουσα EN ή Τρωτή VU). Η ανάγκη λήψης μέτρων που θα αποτρέψουν τον περεταίρω κίνδυνο εξαφάνισης, αλλά και θα βοηθήσουν στην αποκατάσταση των πληθυσμών τους κρίνεται επιτακτική.

Δ. Όπως αναφέρθηκε ήδη είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προβλεφθούν στο ΠΔ του ΕΘΠΝΑ νομοθετικές διατάξεις και ρητή αναφορά στις κυρώσεις του αλιευτικού κώδικά (άρθρο 11 αλλά και άλλα σχετικά άρθρα του ΝΔ420/1970) για όλες τις σχετικές με την αλιεία προβλέψεις, και η συμπερίληψή τους στους κανονισμούς του ΕΘΠΝΑ. Οι διατάξεις αυτές επεκτείνουν τις αρμοδιότητες των αρμόδιων ανακριτικών αρχών για τη βεβαίωση παραβάσεων και την επιβολή προστίμων πέρα από τις διατάξεις του Ν1650/86, και θα συμβάλλουν σημαντικά στην συμμόρφωση των παραβατών και στην άμεση επιβολή του νόμου.

Ε. Παρόλο που η ΕΠΜ αναφέρεται στην άσκηση της ερασιτεχνικής αλιείας, τα περισσότερα μέτρα θα εξειδικευτούν στο Σχέδιο Διαχείρισης του ΕΘΠΝΑ. Δυστυχώς, οι επιπτώσεις της ερασιτεχνικής αλιείας στο θαλάσσιο περιβάλλον δεν παρακολουθούνται συστηματικά και ενδελεχώς, ενώ και οι άδειες ερασιτεχνικής αλιείας που εκδίδονταν από τα κατά τόπους λιμεναρχεία έχουν καταργηθεί εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Σήμερα, δεν υπάρχει παρά υποτυπώδης παρακολούθηση, από τις αρμόδιες αρχές, μιας δραστηριότητας, την οποία υπολογίζεται πως εξασκούν ίσως και περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι, Έλληνες και μη, στις ελληνικές θάλασσες. Πολλές δε είναι και οι περιπτώσεις όπου ερασιτέχνες αλιείς διοχετεύουν, και πάλι χωρίς επαρκείς ελέγχους, παρανόμως, αλιεύματα στην αγορά. Με βάση τα παραπάνω προτείνουμε τη δημιουργία μητρώου ερασιτεχνών αλιέων, ειδικά εντός των ορίων του ΕΘΠΝΑ, στο οποίο θα δηλώνονται υποχρεωτικά οι ερασιτέχνες αλιείς και στο οποίο θα καταγράφονται αναλυτικά τα εργαλεία, οι περιοχές και τα αλιεύματά τους. Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί πως πέρα από τα προστατευόμενα είδη της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας, στις θάλασσες του Αιγαίου ζουν και αναπαράγονται πλείστα άγρια είδη τα οποία αντιμετωπίζονται μόνο ως πόροι, αλιεύματα και αποθέματα. Η συστηματική εκμετάλλευση και υπεραλίευσή τους οδηγεί στην εξαφάνιση ακόμα και μη εμπορικά αξιοποιήσιμων ειδών, και εν τέλει σε μία ευρύτερη και ενδεχομένως μη αναστρέψιμη υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Οι ιχθύες, αλλά και όλα τα θαλάσσια είδη που βρίσκονται σε καθεστώς υπερεκμετάλλευσης, πρέπει να αναγνωριστούν ως σημαντικά στοιχεία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και να προστατευθούν. Η συλλεκτική αλιεία (είτε επαγγελματική, είτε ερασιτεχνική) αποτελεί μία αφαιρετική δραστηριότητα από ένα πεπερασμένο οικοσύστημα, οφείλουμε να την εξασκούμε υπεύθυνα και με βάση την επιστημονική γνώση, και την αρχή της προφύλαξης. 

ΣΤ. Το ΕΘΠΝΑ περιλαμβάνει πολυάριθμες και σημαντικές αλιευτικές κοινότητες μικρών παράκτιων αλιέων, ενώ αρκετά νησιά εμφανίζουν υψηλή εξάρτηση από την αλιευτική δραστηριότητα. Υπό αυτό το πρίσμα και λαμβάνοντας υπόψη τα προτεινόμενα μέτρα της ΕΠΜ για την απαγόρευση αλιείας τον Απριλομάη, είναι σημαντικό να συμπεριληφθούν νομοθετικές προβλέψεις και μέτρα στο Σχέδιο Διαχείρισης του ΕΘΠΝΑ για την αύξηση της εκπροσώπησης των μικρών παράκτιων αλιέων στη διακυβέρνηση και συν-διαχείριση του πάρκου. Η εθνική (ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ, ΕΘΠΑΒΣ, Πρωτοβουλία Σαντορίνης) αλλά και η διεθνής εμπειρία έχει αποδείξει ότι οι μικροί παράκτιοι αλιείς αποτελούν συν-διαχειριστές, υπερασπιστές (stewards) των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών και μπορούν να συμβάλλουν ενεργά και καθοριστικά στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Δράσεις που θα επιτρέψουν την αυξημένη συνδιαχείριση των ΘΠΠ και από τους μικρούς παράκτιους αλιείς, συμβάλλουν στην συμμόρφωση και στην ανάληψη ουσιαστικών ευθυνών στην προστασία του περιβάλλοντος από τις τοπικές κοινότητες των νησιών, αυξάνουν το αίσθημα «ιδιοκτησίας» (ownership) της ΘΠΠ και στην πραγματική μείωση των παραβατικών και καταστρεπτικών επαγγελματικών πρακτικών.

Μέτρα και ρυθμίσεις για την προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας

Ορθά αναγνωρίζεται η αγκυροβολία ως σημαντική απειλή για τα λιβάδια Ποσειδωνίας (σελ. 84), και προβλέπεται η ανάγκη για λεπτομερή χαρτογράφηση.

Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι πρόσφατη βιβλιογραφία (Panagiotidis et al., 2022) παρέχει ήδη αναλυτικά χαρτογραφικά δεδομένα σε εθνικό επίπεδο για την παρουσία τόσο της Ποσειδωνίας όσο και όλων των θαλάσσιων αγγειόσπερμων. Με βάση αυτή τη χαρτογράφηση είναι δυνατό να οριστούν συγκεκριμένες ζώνες προστασίας, ιδίως απέναντι σε απειλές όπως:

- αγκυροβολία,

- ιχθυοκαλλιέργειες,

- ρύπανση (αλμόλοιπα αφαλατώσεων και απόβλητα βιολογικών καθαρισμών),

- κατασκευαστικά έργα στη θάλασσα.

Οι ιχθυοκαλλιέργειες δεν αναγνωρίζονται ως σημαντική απειλή για τα λιβάδια, παρά το γεγονός ότι οι αρνητικές τους επιπτώσεις είναι τεκμηριωμένες στη βιβλιογραφία.

Η ρύθμιση αγκυροβολίας προβλέπει ότι η αγκυροβολία σε λιβάδια Ποσειδωνίας απαγορεύεται, ενώ επιτρέπεται μόνο με χρήση οικολογικών αγκυροβολίων και αποκλειστικά εντός θαλάσσιων ΖΠΦ, οι οποίες έχουν οριοθετηθεί και λόγω της παρουσίας Ποσειδωνίας (σελ. 128–129).

Στις θαλάσσιες ΖΔΟΕ η απαγόρευση αγκυροβολίας σε λιβάδια Ποσειδωνίας δεν είναι σαφής (σελ. 131). Προτείνεται να τροποποιηθεί ώστε να ορίζεται ρητά, κατ’ αντιστοιχία με τις ΖΠΦ, ότι «επιτρέπεται μόνο η αγκυροβόληση μετά την τοποθέτηση φιλικών αγκυροβολίων σε θέσεις που θα εξειδικεύονται στο Σχέδιο Διαχείρισης, για λόγους που δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος».

Σημαντικό ζήτημα: σε πολλές περιοχές εντός των ορίων του νέου Πάρκου (εκτός των υφιστάμενων περιοχών Natura 2000) καταγράφεται, βάσει της χαρτογράφησης Panagiotidis et al., εκτεταμένη παρουσία λιβαδιών Ποσειδωνίας εκτός ΖΠΦ. Αυτό σημαίνει ότι:

- η προτεινόμενη ζώνωση δεν διασφαλίζει την προστασία τους,

- παραμένουν εκτεθειμένα σε αγκυροβολία και άλλες πιέσεις,

- ενώ η Ποσειδωνία αποτελεί οικότοπο προτεραιότητας (1120*).

Ενδεικτικά, σημαντικά λιβάδια έχουν καταγραφεί:

- στην Ίο και στη Σαντορίνη, εκτός Natura,

- σε περιοχές Natura όπως η Κίμωλος, όπου η προστασία δεν είναι επαρκής.

Παράλληλα, οι προτεινόμενες ζώνες γύρω από τα παραπάνω νησιά χαρακτηρίζονται ως ΖΒΔΦΠ (χαμηλής προστασίας), με συνέπεια:

- η αγκυροβολία στα λιβάδια Ποσειδωνίας να μην ρυθμίζεται,

- να επιτρέπονται ασύμβατες χρήσεις (π.χ. υδατοκαλλιέργειες).

Συγκεκριμένες προτάσεις για την ΕΠΜ

Όλα τα λιβάδια Ποσειδωνίας εντός των ορίων του νέου Πάρκου πρέπει να ενταχθούν σε Ζώνη Προστασίας της Φύσης, λόγω:

- της προτεραιότητας του οικοτόπου (1120*),

- της σοβαρής υποβάθμισης από δραστηριότητες χωρίς σαφή νομοθετική ρύθμιση (π.χ. αγκυροβολία).

Για αφαλατώσεις και βιολογικούς καθαρισμούς πρέπει να προβλέπονται ρητά μέτρα για την ορθή διάθεση αποβλήτων (αλμόλοιπα, λύματα), με ειδικές μελέτες ανάμιξης ώστε να αποφεύγεται η υποβάθμιση των λιβαδιών.

Για ιχθυοκαλλιέργειες προτείνεται ελάχιστη απόσταση τουλάχιστον 1 χλμ. από τα λιβάδια Ποσειδωνίας, όπως εφαρμόζεται ήδη σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.

Δεν προβλέπονται μέτρα για:

- Θημώνες Ποσειδωνίας σε παραλίες:
1. ρυθμίσεις ώστε να μην απομακρύνονται από τις ακτές,
2. εφόσον απομακρύνονται εποχιακά, να επανατοποθετούνται μετά την τουριστική περίοδο,
3. ενημέρωση κοινού και τοπικών αρχών για τον ρόλο τους στην προστασία της ακτογραμμής από διάβρωση, στη διατήρηση του αμμώδους υποστρώματος, της αλοφυτικής βλάστησης και της εδαφοπανίδας.
- Αποθέματα μπλε άνθρακα:
1. ανάγκη εκτίμησης μέσω συλλογής δεδομένων πεδίου,
2. καταγραφή των υπολειμματικών ριζωμάτων Ποσειδωνίας (dead matte), τα οποία αποτελούν σημαντικές καταβόθρες άνθρακα και πρέπει να προστατευθούν,
3. εκτίμηση του ρυθμού απώλειας τους λόγω αγκυροβολίας και άλλων ανθρωπογενών πιέσεων.
Ειδικά για την προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας στις ελληνικές θάλασσες και εντός των ορίων του ΕΘΠΝΑ, ως περιβαλλοντικοί οργανισμοί με δράση σε παράκτιες και νησιωτικές περιοχές, σε συνεργασία και με άλλους τοπικούς και εθνικούς φορείς, καταθέτουμε προτάσεις προς τους αρμόδιους φορείς, συνεργαζόμαστε με την τοπική αυτοδιοίκηση και συντονίζουμε δράσεις ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης. Ενδεικτικά:

https://cycladespreservationfund.org/programs/greek-islands-seagrass-alliance/ 

https://cycladespreservationfund.org/programs/mediterranean-blue-forest/ 

https://cycladespreservationfund.org/programs/cyclades-posidonia-alert/ 

https://cycladespreservationfund.org/cyclades-posidonia-alert-educational-games/ 

https://cycladespreservationfund.org/programs/climarest/ 

Με τιμή

Cyclades Preservation Fund (CPF)

Blue Marine Foundation
19 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:13 #12629
Ανεζίνα Σολωμονίδου
Ανεζίνα Σολωμονίδου – Γεωλόγος / Πλανητολόγος, Ερευνήτρια

Ως επιστήμονας που δραστηριοποιείται στη μελέτη γεωλογικών και πλανητικών συστημάτων και διατηρεί βαθιούς προσωπικούς και ερευνητικούς δεσμούς με τη Μήλο, θα ήθελα να εκφράσω την έντονη ανησυχία μου για τον αποκλεισμό της βόρειας ακτογραμμής καθώς και του κόλπου του νησιού από τις ζώνες προστασίας του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου.

Περιοχές όπως το Σαρακήνικο, ο Φυροπόταμος, ο Παπάφραγκας και η θαλάσσια ζώνη της βόρειας πλευράς του κόλπου, αποτελούν τοπόσημα εξαιρετικής οικολογικής και γεωλογικής αξίας. Η πιθανότητα ύπαρξης λιβαδιών Posidonia Οceanica είναι υψηλή σύμφωνα με τον EU Maritime Atlas, και η παρουσία τους από μόνη της θα έπρεπε να εγγυάται την ένταξη σε Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ).

Η υποθαλάσσια γεωλογία της βόρειας Μήλου και της βόρειας και ανατολικής πλευράς του κόλπου έχει καθοριστική σημασία, καθώς αποκαλύπτει τη στενή σύνδεση της ηφαιστειακής δραστηριότητας του νησιού με τις θαλάσσιες διεργασίες. Στην περιοχή καταγράφονται θερμοπηγές και εκλύσεις αερίων που τροφοδοτούνται από το ηφαιστειακό σύστημα, ενώ το υποθαλάσσιο ανάγλυφο με κοιλάδες, πρανή και ηφαιστειακούς δόμους αποτελεί ζωντανή μαρτυρία της τεκτονικής και ηφαιστειακής εξέλιξης της Μήλου. Ιδιαίτερη αξία έχουν το Σαρακήνικο, ο Τράχηλας, και ο Παπαφράγκας, τα οποία αποτελούν περιοχές όπου παλαιές υποθαλάσσιες ηφαιστειακές αποθέσεις αναδύθηκαν και διαμορφώθηκαν σε μοναδικά τοπία παγκόσμιας γεωλογικής και αισθητικής αξίας. Εκεί αποτυπώνεται η ιστορία εκατομμυρίων ετών ηφαιστειακής δράσης, με τους λευκούς διατομίτες, τις σπηλιές και τα γεωμορφικά χαρακτηριστικά να αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα της αλληλεπίδρασης ηφαιστειότητας, θαλάσσιας ιζηματογένεσης και διάβρωσης. Στη θαλάσσια περιοχή μπροστά από τη βόρεια ακτή συνεχίζεται αυτή η γεωλογική κληρονομιά, με πλούσια ηφαιστειακά και βιογενή ιζήματα που καθιστούν την περιοχή μοναδικό φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη γεωλογικών και οικολογικών διεργασιών.

Αιτούμαι την τροποποίηση της μελέτης ώστε να συμπεριληφθεί η βόρεια ακτογραμμή καθώς και η βόρεια/βορειοανατολική ακτογραμμή του κόλπου της Μήλου στις προστατευόμενες περιοχές του ΕΘΠΝΑ1.

Με εκτίμηση,
Ανεζίνα Σολωμονίδου, PhD
19 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:13 #12632
Αλιευτικός Σύλλογος Μήλου
Ο Αλιευτικός Σύλλογος που εκπροσωπεί Μήλο και Κίμωλο είναι αντίθετος με τη δημιουργία θαλάσσιου πάρκου στα νησιά μας καθώς θα καταστρέψει την επαγγελματική αλιεία και την ερασιτεχνική. Και επομένως και την τοπική οικονομία. Όλα αυτά γίνονται για τα συμφέροντα άλλων .Αφήστε τη φύση μόνη της. Ξέρει πάντα να τα καταφέρνει . Όπου βάζει χέρι ο άνθρωπος , τις περισσότερες φορές γίνονται χειρότερα.

Σαν πρόταση του Συλλόγου μας υπάρχουν πολλά απομακρυσμένα ερημονήσια όπου δεν κατοικούν άνθρωποι να ασχολούνται με την αλιεία , όπου και μπορούν να γίνουν θαλάσσια πάρκα.
19 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:13 #12633
Σταύρος Μωραιτης
Είμαι αντίθετος με τη δημιουργία θαλάσσιου πάρκου στα νησιά μας Μήλο και Κίμωλο ως επαγγελματίας αλιεας. Κάποιοι ανίδεοι με τη θάλασσα , ξύπνησαν ένα πρωί και για το δικό τους συμφέρον προσπαθούν να καταστρέψουν τα νησιά μας και την αλιεία.
19 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:13 #12636
Κωστας
Δεν είμα σύμφωνος για το θαλάσσιο πάρκο για όλη την μήλο Να γίνει σε συγκεκριμένα σημεία για να μην επειρεαζει την παράκτια αλιεία
18 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:10 #12611
Ελένη Γαϊτανή
Γιατί είναι εκτός στους χάρτες μέρος του βορείου τμήματος της Μήλου; Να μπει και το βορείο τμήμα εντός.
18 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:10 #12613
Cyclades Preservation Fund (CPF)
Γενικά

Εκ μέρους του Cyclades Preservation Fund (CPF) και του Blue Marine Foundation (BMF) θα θέλαμε να χαιρετίσουμε την πρωτοβουλία θεσμοθέτησης νέων Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών στο Αιγαίο, οι οποίες θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επίτευξη του στόχου 30×30. Η σύνταξη Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες (Ιούνιος 2025) αποτελεί μια σημαντική και καλοδεχούμενη προσπάθεια επέκτασης του Εθνικού Δικτύου Προστατευόμενων Περιοχών της χώρας μας, με έμφαση στο θαλάσσιο περιβάλλον, το οποίο θα συμβάλλει καθοριστικά στη συγκρότηση ενός ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου προστασίας για τις θαλάσσιες και νησιωτικές εκτάσεις του Νοτίου Αιγαίου. Θεωρούμε ότι η πρωτοβουλία αυτή είναι θετική, καθώς απαντά σε χρόνιες ανάγκες για την ουσιαστική διατήρηση και διαχείριση του μοναδικού φυσικού και πολιτιστικού κεφαλαίου των Κυκλάδων, και θέτει τη χώρα μας σε ηγετική θέση στον μεσογειακό χώρο.

Ειδικότερος σχολιασμός

1. Αμοργός και ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ.

Θα θέλαμε να δηλώσουμε τη μεγάλη ικανοποίηση και ενθουσιασμό μας για την αναγνώριση της αξίας της πρωτοβουλίας «ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ» ως παράδειγμα ορθής διαχειριστικής πρακτικής, διαβούλευσης και συνεργασίας μεταξύ των τοπικών κοινοτήτων, των μικρών παράκτιων αλιέων και των συλλογικών τους οργάνων, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών στην ανάπτυξη και εφαρμογή μέτρων προστασίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προτάσεις της πρωτοβουλίας ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ αποτελούν πλέον από τις 18/8/2025 (ΦΕΚ Α’ 148 18-08-2025) νόμο του ελληνικού κράτους, θα θέλαμε να προτείνουμε την πλήρη ενσωμάτωσή των διατάξεων (άρθρα 1, 2, 3, 4 και 5) στις διατάξεις του ΠΔ του νέου ΕΘΠΝΑ, και τη συμπερίληψη όλων των ζωνών απαγόρευσης αλιείας και για τις τέσσερις Περιοχές Περιορισμού Αλιείας (3 μόνιμες στους κόλπους Καλοταρίτισσας, Καταπόλων, Νικουριάς και μία εποχιακή Απρίλιο και Μάιο σε ακτίνα 1,5 ναυτικού μιλίου γύρω από τις ακτές της Αμοργού) σύμφωνα με το Παράρτημα του ΠΔ της Αμοργού. Επιπλέον θα θέλαμε να κάνουμε ιδιαίτερη μνεία στη συμπερίληψη και παραπομπή με συγκεκριμένη διάταξη στο ΠΔ του ΕΘΠΝΑ στις κυρώσεις που προβλέπονται για τις αλιευτικές παραβάσεις σύμφωνα με το άρθρο 11 του αλιευτικού κώδικα ΝΔ 420/1970 και, κατά περίπτωση, της 3866/78486/2015 απόφασης του Υφυπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Β΄ 1587), όπως ακριβώς περιγράφονται στο άρθρο 5 του ΠΔ της Αμοργού. Η συμπερίληψη και σαφής αναφορά στις κυρώσεις και τις αρμοδιότητες επιβολής τους από την Ελληνική Ακτοφυλακή/Λιμενικό Σώμα και με βάση τον Αλιευτικό Κώδικα αποσαφηνίζει και ενισχύει σημαντικά τις διαδικασίες βεβαίωσης παραβάσεων, επιβολής προβλεπόμενων προστίμων και αποτελεσματικής αποτροπής παράνομων δραστηριοτήτων στις περιοχές ευθύνης του ΕΘΠΝΑ από τις αρμόδιες αρχές.

2. Σαντορίνη – θεσμοθέτηση υποθαλάσσιου Προστατευόμενου Τοπίου

Προτείνουμε την ενσωμάτωση των υφιστάμενων προτάσεων που έχει καταθέσει η Θηραϊκή Θάλασσα, ο Δήμος Θήρας και ο Σύλλογος επαγγελματιών αλιέων Σαντορίνης «ο Ψαράς» με την υποβολή της Μελέτης Τεκμηρίωσης για το Υποθαλάσσιο Προστατευόμενο Τοπίο (υΘΠΤ) Σαντορίνης (Βρεττού κ.ά. 2022), η οποία έχει ήδη κατατεθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΝ από τον Νοέμβριο του 2024, με αίτημα τη θεσμοθέτηση στα νερά της Σαντορίνης του 1ου Υποθαλάσσιου Προστατευόμενου Τοπίου στην Ελλάδα.

Ζητάμε την πλήρη συμπερίληψη των προτάσεων και των μέτρων προστασίας όπως αυτά αναλύονται στη Μελέτη Τεκμηρίωσης που έχει ήδη κατατεθεί στο ΥΠΕΝ.

Η Μελέτη Τεκμηρίωσης παρέχει εξειδικευμένα στοιχεία τα οποία έχουν προκύψει από έρευνα πεδίου του ΕΛΚΕΘΕ και ΕΚΠΑ, και αφορούν ειδικά στο υποθαλάσσιο τοπίο της Σαντορίνης.

Πιο συγκεκριμένα:
Θα θέλαμε να τονίσουμε ότι το αίτημα θεσμοθέτησης στηρίζεται στην πλήρη συμφωνία όλων των εμπλεκομένων και υπογραμμίζει ότι η πρόταση για το υΘΠΤ Σαντορίνης είναι προϊόν μακράς και ουσιαστικής διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία, ιδίως με τους επαγγελματίες αλιείς, τον Δήμο Θήρας, ερευνητικά ιδρύματα (ΕΛΚΕΘΕ, ΕΚΠΑ), τοπικούς συλλόγους («Ο Ψαράς», «Θηραϊκή Θάλασσα») και περιβαλλοντικούς οργανισμούς (Blue Marine Foundation, Cyclades Preservation Fund (CPF), Dive in Action). Αυτό αποτελεί ένα σπάνιο και ιδιαίτερα θετικό παράδειγμα «bottom-up» πρωτοβουλίας, που εξασφαλίζει κοινωνική νομιμοποίηση και πρακτική εφαρμοσιμότητα των μέτρων.

Θα θέλαμε να αναφέρουμε ότι η ενσωμάτωση των ειδικών προτάσεων της Μελέτης Τεκμηρίωσης για το Υποθαλάσσιο Τοπίο Σαντορίνης στην ΕΠΜ του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου θα ενισχύσει καθοριστικά:
Τέλος θα θέλαμε επιπλέον να τονίσουμε ότι η Μελέτη Τεκμηρίωσης του υΘΠΤ Σαντορίνης περιλαμβάνει Σχέδιο ΥΑ για την νομοθέτηση του, σε συγκεκριμένες αναφορές και προβλέψεις στο κανονιστικό πλαίσιο που θα το διέπει. Θα είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι προβλέψεις του Σχεδίου ΥΑ να ληφθούν υπόψη στο Προεδρικό Διάταγμα που θα θεσμοθετεί το νέο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου.

Αντιστοίχως, κρίνουμε ιδιαίτερα σημαντικό την ανάγκη συμπερίληψης και παραπομπής με συγκεκριμένη διάταξη στο ΠΔ του ΕΘΠΝΑ στις κυρώσεις που προβλέπονται για τις αλιευτικές παραβάσεις σύμφωνα με το άρθρο 11 του αλιευτικού κώδικα ΝΔ420/1970, όπως ακριβώς περιγράφονται στο σχέδιο ΥΑ που περιλαμβάνει η Μελέτη Τεκμηρίωσης υποθαλάσσιου Προστατευόμενου Τοπίου Σαντορίνης.

3. Ζώνες Απολύτου Προστασίας

Παρόλο που η ΕΠΜ και η αναμενόμενη θεσμοθέτηση με ΠΔ του ΕΘΠΝΑ συμβάλλουν καθοριστικά στην επίτευξη του στόχου 30×30, η θέσπιση ζωνών και περιοχών Απολύτου Προστασίας, παραμένουν πολύ μακριά από την κάλυψη του στόχου 10%, για την οποία έχει επίσης δεσμευτεί η κυβέρνηση. Θα θέλαμε να εκφράσουμε την πλήρη συμφωνία και να υπογραμμίσουμε το σχόλιο της Δρ. Συλβαιν Γιακούμη στην παρούσα διαβούλευση (αρ. απάντησης 12445): «Ως επιστήμονας με ειδικότητα το Σχεδιασμό Θαλασσίων Προστατεύομενων Περιοχών και θέμα διδακτορικής διατριβής τη δημιουργία ενός δικτύου θαλασσίων προστατευόμενων περιοχών στις Κυκλάδες (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0006320710004738) αλλά και ως συντονίστρια της ειδικής έκθεσης της National Geographic προς τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη “INCREASING PROTECTION OF THE GREEK SEAS¨, χαιρετίζω αυτήν τη γενναία και πρωτοποριακή απόφαση της κυβέρνησης. Ωστόσο, έχοντας 20 χρόνια εμπειρίας στις Θαλάσσιες Προστατευόμενες Περιοχές, παρατηρώ μια τεράστια παράλειψη: την έλλειψη περιοχών απολύτου προστασίας. Πέρα των στόχων της Ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη βιοποικιλότητα (10% των θαλασσών μας πρέπει να βρίσκονται υπό αυστηρή προστασία), τα επιστημονικά δεδομένα δεν αφήνουν περιθώρια αμφισβήτησης: οι πιο αποτελεσματικές προστατευόμενες περιοχές στη θάλασσα είναι οι περιοχές απολύτου προστασίας (no-take marine reserves)… 

…Αυτά τα άρθρα είναι ένα μικρό μόνο δείγμα της πληθώρας επιστημονικών άρθρων που δείχνουν τη σημασία των περιοχών απολύτου προστασίας, δίχως τις οποίες η ανάκαμψη των ιχθυοαποθεμάτων συχνά δεν είναι εφικτή. Επομένως, όπως και στην έκθεση προς τον Πρωθυπουργό, κάνω έκκληση για επέκταση των περιοχών απολύτου προστασίας εντός των ορίων του πάρκου, οι οποίες σήμερα δεν είναι καν ορατές στους διαθέσιμους χάρτες. Το Αιγαίο χρειάζεται αποτελεσματική προστασία όχι μόνο στα χαρτιά αλλά και στην πράξη. Ευελπιστώ αυτή να είναι η αρχή για ένα καλύτερο αύριο για τις άδειες θάλασσές μας, τις επόμενες γενιές και τα είδη που επιβιώνουν σε αυτές»

Αναδεικνύοντας παραπάνω το σχόλιο της Δρ. Γιακουμή θα θέλαμε να τονίσουμε την ιδιαίτερη σημασία των ζωνών απολύτου προστασίας, και να παραπέμψουμε στις προσπάθειες της Αμοργού και της Σαντορίνης, πρωτοβουλίες οι οποίες μέσα από τη συνεχή και παραγωγική διαβούλευση και συμφωνία με τις τοπικές κοινωνίες κατέληξαν σε ομόφωνες προτάσεις για την οριοθέτηση No Take Zones. Με βάση τη διεθνή εμπειρία και βιβλιογραφία η οριοθέτηση περιοχών απολύτου προστασίας, ακόμα και μικρών σε έκταση, είναι προαπαιτούμενο για την αποκατάσταση καίριων στοιχείων των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και ειδικά για την ανάκαμψη των ιχθυοπληθυσμών. Η αναπαραγωγή και η μεταφορά πρωτοβουλιών, όπως τοΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ και η αντίστοιχη πρόταση της «Θηραϊκής Θάλασσας» στο επίπεδο του ΕΘΠΝΑ μπορούν να εξασφαλίσουν την συμφωνία και το αίτημα των τοπικών κοινοτήτων για την οριοθέτηση ζωνών απολύτου προστασίας.

4. Μέτρα περιορισμού των επιπτώσεων της αλιευτικής δραστηριότητας

α. Θα θέλαμε να χαιρετίσουμε την ολική απαγόρευση του αλιευτικού εργαλείου τράτα βυθού με πόρτες (ΟΤΒ), όπως αυτή προτείνεται για εφαρμογή εντός των ορίων του ΕΘΠΝΑ. Οι τράτες βυθού όντας δυναμικά αλιευτικά εργαλεία πολύ περιορισμένης επιλεκτικότητας, επιφέρουν τεράστιες αρνητικές επιπτώσεις τόσο στους ιχθυοπληθυσμούς, όσο και στα ευαίσθητα βενθικά ενδιαιτήματα και θαλάσσιους οικοτόπους. Η πλήρης απαγόρευσή τους εντός του ΕΘΠΝΑ είναι ένα σημαντικό βήμα για την αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων της Ελλάδας.

β. Η θέσπιση απαγόρευσης κάθε αλιευτικής δραστηριότητας από την 15η Απριλίου μέχρι και τη 31η Μαΐου σε ακτίνα μισού ναυτικού μιλίου από τις ακτές όλου του ΕΘΠΝΑ είναι μία θετική πρόταση για την προστασία ειδών ιχθυοπανίδας και άλλων θαλάσσιων οργανισμών που βρίσκονται σε περίοδο αναπαραγωγής, ενώ παράλληλα θα συμβάλλει στην προστασία και άλλων ευαίσθητων και προστατευόμενων ειδών που επηρεάζονται από την αλιευτική δραστηριότητα (νεαρές φώκιες που μόλις έχουν απογαλακτιστεί την περίοδο αυτή και εμφανίζουν αυξημένα ποσοστά εμπλοκής σε αλιευτικά δίχτυα). Επιπλέον θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι το μέτρο αυτό ήδη εφαρμόζεται στο νησί της Αμοργού με βάση το νέο ΠΔ για τις ΠΠΑ, ως εποχιακή ζώνη για όλη την περίοδο του Απριλομάη και για ακτίνα 1,5 ναυτικού μιλίου.

Θα πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι η πρόταση για τον 1,5 μήνα παύσης όλων των αλιευτικών δραστηριοτήτων είναι απαραίτητο να στηριχθεί σε σχετική επιστημονική μελέτη, η οποία θα πρέπει να λάβει υπόψη της ζητούμενα, όπως η μετατόπιση της αλιευτικής προσπάθειας και πίεσης σε περιοχές πλησίον αλλά εκτός των ορίων του ΕΘΠΝΑ (όπως ενδέχεται να αποτελέσουν οι Μάκαρες ή η Δονούσα) από παράκτια αλιευτικά σκάφη, και οι κοινωνικο-οικονομικές επιπτώσεις της απαγόρευσης, ειδικά για τα μικρότερα αλιευτικά σκάφη (π.χ. κάτω των 8 μέτρων), των οποίων η αλιευτική ικανότητα για αλιεία μακριά από την ακτή είναι περιορισμένη. Συνεπώς προτείνουμε να συμπεριληφθούν οι σχετικές αλιευτικές μελέτες (όπως αυτές που υλοποιήθηκαν για την τεκμηρίωση των ΠΠΑ της Αμοργού) στο Σχέδιο Διαχείρισης του ΕΘΠΝΑ, αλλά και το σημαντικότερο, να προβλεφθούν άμεσες και έμμεσες οικονομικές ενισχύσεις (π.χ. για τη βελτίωση της επιλεκτικότητας με την οικονομική υποστήριξη αντικατάστασης αλιευτικών εργαλείων, χρηματοδότηση αγοράς βιοδιασπώμενων διχτυών και οικολογικών-μη τοξικών υφαλοχρωμάτων κ.α.) για τους μικρούς παράκτιους αλιείς οι οποίοι επηρεάζονται σημαντικά από ένα τέτοιο μέτρο (ειδικά των πολύ μικρών αλιευτικών σκαφών). Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι αυτοί οι αλιείς θα μπορούσαν να ενταχθούν και να υποστηριχθούν από τα σχετικά μέτρα του ΠΑΛΥΘ για την εφαρμογή της προσωρινής παύσης της αλιευτικής τους δραστηριότητας. 

Η υποστήριξη ενός τέτοιου μέτρου μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω με την συμμετοχή των αλιευτικών σκαφών και καϊκιών και των μικρών παράκτιων αλιέων, που αποδεδειγμένα δραστηριοποιούνται εντός των Θαλάσσιων Πάρκων, σε δράσεις καθαρισμού σκουπιδιών τον Απριλομάη σε απρόσιτες ακτές με ανταποδοτική οικονομική υποστήριξη για το διάστημα που απαγορεύεται η αλιεία σε όλο το ΕΘΠΝΑ. Οι ψαράδες της Αμοργού και το ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ μπορεί να αποτελέσει σημαντικό παράδειγμα για την εφαρμογή τέτοιων μέτρων σε όλο το ΕΘΠΝΑ και η εμπειρία αυτή να χρησιμοποιηθεί ως σημαντική βοήθεια για την υλοποίηση τέτοιων δράσεων και μέτρων.

γ. Πρόταση για απαγόρευση αλιείας των ροφών και όλων των ειδών του γένους Epinephelus στα όρια του ΕΘΠΝΑ. Σύμφωνα με τον μεσογειακό κόκκινο κατάλογο αρκετά είδη του γένους αυτού βρίσκονται σε απειλούμενη κατάσταση διατήρησης (Κινδυνεύουσα EN ή Τρωτή VU). Η ανάγκη λήψης μέτρων που θα αποτρέψουν τον περεταίρω κίνδυνο εξαφάνισης, αλλά και θα βοηθήσουν στην αποκατάσταση των πληθυσμών τους κρίνεται επιτακτική.

δ. Όπως αναφέρθηκε ήδη είναι ιδιαίτερα σημαντικό να προβλεφθούν στο ΠΔ του ΕΘΠΝΑ νομοθετικές διατάξεις και ρητή αναφορά στις κυρώσεις του αλιευτικού κώδικά (άρθρο 11 αλλά και άλλα σχετικά άρθρα του ΝΔ420/1970) για όλες τις σχετικές με την αλιεία προβλέψεις, και η συμπερίληψή τους στους κανονισμούς του ΕΘΠΝΑ. Οι διατάξεις αυτές επεκτείνουν τις αρμοδιότητες των αρμόδιων ανακριτικών αρχών για τη βεβαίωση παραβάσεων και την επιβολή προστίμων πέρα από τις διατάξεις του Ν1650/86, και θα συμβάλλουν σημαντικά στην συμμόρφωση των παραβατών και στην άμεση επιβολή του νόμου.

ε. Παρόλο που η ΕΠΜ αναφέρεται στην άσκηση της ερασιτεχνικής αλιείας, τα περισσότερα μέτρα θα εξειδικευτούν στο Σχέδιο Διαχείρισης του ΕΘΠΝΑ. Δυστυχώς, οι επιπτώσεις της ερασιτεχνικής αλιείας στο θαλάσσιο περιβάλλον δεν παρακολουθούνται συστηματικά και ενδελεχώς, ενώ και οι άδειες ερασιτεχνικής αλιείας που εκδίδονταν από τα κατά τόπους λιμεναρχεία έχουν καταργηθεί εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Σήμερα, δεν υπάρχει παρά υποτυπώδης παρακολούθηση, από τις αρμόδιες αρχές, μιας δραστηριότητας, την οποία υπολογίζεται πως εξασκούν ίσως και περισσότεροι από 1 εκατομμύριο άνθρωποι, Έλληνες και μη, στις ελληνικές θάλασσες. Πολλές δε είναι και οι περιπτώσεις όπου ερασιτέχνες αλιείς διοχετεύουν, και πάλι χωρίς επαρκείς ελέγχους, παρανόμως, αλιεύματα στην αγορά. Με βάση τα παραπάνω προτείνουμε τη δημιουργία μητρώου ερασιτεχνών αλιέων, ειδικά εντός των ορίων του ΕΘΠΝΑ, στο οποίο θα δηλώνονται υποχρεωτικά οι ερασιτέχνες αλιείς και στο οποίο θα καταγράφονται αναλυτικά τα εργαλεία, οι περιοχές και τα αλιεύματά τους. Είναι σημαντικό να αναγνωριστεί πως πέρα από τα προστατευόμενα είδη της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας, στις θάλασσες του Αιγαίου ζουν και αναπαράγονται πλείστα άγρια είδη τα οποία αντιμετωπίζονται μόνο ως πόροι, αλιεύματα και αποθέματα. Η συστηματική εκμετάλλευση και υπεραλίευσή τους οδηγεί στην εξαφάνιση ακόμα και μη εμπορικά αξιοποιήσιμων ειδών, και εν τέλει σε μία ευρύτερη και ενδεχομένως μη αναστρέψιμη υποβάθμιση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Οι ιχθύες, αλλά και όλα τα θαλάσσια είδη που βρίσκονται σε καθεστώς υπερεκμετάλλευσης, πρέπει να αναγνωριστούν ως σημαντικά στοιχεία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και να προστατευθούν. Η συλλεκτική αλιεία (είτε επαγγελματική, είτε ερασιτεχνική) αποτελεί μία αφαιρετική δραστηριότητα από ένα πεπερασμένο οικοσύστημα, οφείλουμε να την εξασκούμε υπεύθυνα και με βάση την επιστημονική γνώση, και την αρχή της προφύλαξης. 

στ. Το ΕΘΠΝΑ περιλαμβάνει πολυάριθμες και σημαντικές αλιευτικές κοινότητες μικρών παράκτιων αλιέων, ενώ αρκετά νησιά εμφανίζουν υψηλή εξάρτηση από την αλιευτική δραστηριότητα. Υπό αυτό το πρίσμα και λαμβάνοντας υπόψη τα προτεινόμενα μέτρα της ΕΠΜ για την απαγόρευση αλιείας τον Απριλομάη, είναι σημαντικό να συμπεριληφθούν νομοθετικές προβλέψεις και μέτρα στο Σχέδιο Διαχείρισης του ΕΘΠΝΑ για την αύξηση της εκπροσώπησης των μικρών παράκτιων αλιέων στη διακυβέρνηση και συν-διαχείριση του πάρκου. Η εθνική (ΑΜΟΡΓΟΡΑΜΑ, ΕΘΠΑΒΣ, Πρωτοβουλία Σαντορίνης) αλλά και η διεθνής εμπειρία έχει αποδείξει ότι οι μικροί παράκτιοι αλιείς αποτελούν συν-διαχειριστές, υπερασπιστές (stewards) των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών και μπορούν να συμβάλλουν ενεργά και καθοριστικά στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Δράσεις που θα επιτρέψουν την αυξημένη συνδιαχείριση των ΘΠΠ και από τους μικρούς παράκτιους αλιείς συμβάλλουν στην συμμόρφωση και στην ανάληψη ουσιαστικών ευθυνών στην προστασία του περιβάλλοντος από τις τοπικές κοινότητες των νησιών, αυξάνουν το αίσθημα «ιδιοκτησίας» (ownership) της ΘΠΠ και στην πραγματική μείωση των παραβατικών και καταστρεπτικών επαγγελματικών πρακτικών.

5. Μέτρα και ρυθμίσεις για την προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας

Ορθά αναγνωρίζεται η αγκυροβολία ως σημαντική απειλή για τα λιβάδια Ποσειδωνίας (σελ. 84), και προβλέπεται η ανάγκη για λεπτομερή χαρτογράφηση.

Ωστόσο, πρέπει να τονιστεί ότι πρόσφατη βιβλιογραφία (Panagiotidis et al., 2022) παρέχει ήδη αναλυτικά χαρτογραφικά δεδομένα σε εθνικό επίπεδο για την παρουσία τόσο της Ποσειδωνίας όσο και όλων των θαλάσσιων αγγειόσπερμων. Με βάση αυτή τη χαρτογράφηση είναι δυνατό να οριστούν συγκεκριμένες ζώνες προστασίας, ιδίως απέναντι σε απειλές όπως:
Οι ιχθυοκαλλιέργειες δεν αναγνωρίζονται ως σημαντική απειλή για τα λιβάδια, παρά το γεγονός ότι οι αρνητικές τους επιπτώσεις είναι τεκμηριωμένες στη βιβλιογραφία.

Η ρύθμιση αγκυροβολίας προβλέπει ότι η αγκυροβολία σε λιβάδια Ποσειδωνίας απαγορεύεται, ενώ επιτρέπεται μόνο με χρήση οικολογικών αγκυροβολίων και αποκλειστικά εντός θαλάσσιων ΖΠΦ, οι οποίες έχουν οριοθετηθεί και λόγω της παρουσίας Ποσειδωνίας (σελ. 128–129).

Στις θαλάσσιες ΖΔΟΕ η απαγόρευση αγκυροβολίας σε λιβάδια Ποσειδωνίας δεν είναι σαφής (σελ. 131). Προτείνεται να τροποποιηθεί ώστε να ορίζεται ρητά, κατ’ αντιστοιχία με τις ΖΠΦ, ότι «επιτρέπεται μόνο η αγκυροβόληση μετά την τοποθέτηση φιλικών αγκυροβολίων σε θέσεις που θα εξειδικεύονται στο Σχέδιο Διαχείρισης, για λόγους που δεν περιορίζονται αποκλειστικά στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος».

Σημαντικό ζήτημα: σε πολλές περιοχές εντός των ορίων του νέου Πάρκου (εκτός των υφιστάμενων περιοχών Natura 2000) καταγράφεται, βάσει της χαρτογράφησης Panagiotidis et al., εκτεταμένη παρουσία λιβαδιών Ποσειδωνίας εκτός ΖΠΦ. Αυτό σημαίνει ότι:
Ενδεικτικά, σημαντικά λιβάδια έχουν καταγραφεί:
Παράλληλα, οι προτεινόμενες ζώνες γύρω από τα παραπάνω νησιά χαρακτηρίζονται ως ΖΒΔΦΠ (χαμηλής προστασίας), με συνέπεια:
Συγκεκριμένες προτάσεις για την ΕΠΜ

Όλα τα λιβάδια Ποσειδωνίας εντός των ορίων του νέου Πάρκου πρέπει να ενταχθούν σε Ζώνη Προστασίας της Φύσης, λόγω:
Για αφαλατώσεις και βιολογικούς καθαρισμούς πρέπει να προβλέπονται ρητά μέτρα για την ορθή διάθεση αποβλήτων (αλμόλοιπα, λύματα), με ειδικές μελέτες ανάμιξης ώστε να αποφεύγεται η υποβάθμιση των λιβαδιών.

Για ιχθυοκαλλιέργειες προτείνεται ελάχιστη απόσταση τουλάχιστον 1 χλμ. από τα λιβάδια Ποσειδωνίας, όπως εφαρμόζεται ήδη σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.

Δεν προβλέπονται μέτρα για:
Ειδικά για την προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας στις ελληνικές θάλασσδες και εντός των ορίων του ΕΘΠΝΑ, ως περιβαλλοντικοί οργανισμοί με δράση σε παράκτιες και νησιωτικές περιοχές, σε συνεργασία και με άλλους τοπικούς και εθνικούς φορείς, καταθέτουμε προτάσεις προς τους αρμόδιους φορείς, συνεργαζόμαστε με την τοπική αυτοδιοίκηση και συντονίζουμε δράσεις ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης:
Με τιμή

Cyclades Preservation Fund (CPF)

Blue Marine Foundation
18 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:09 #12614
Ηρώ Τσαρμποπούλου-Φωκιανού
17/9/2025
Σχόλια και παρατηρήσεις της Greenpeace επί της

Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ)για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες) (Ιούνιος 2025).

ΣΥΝΟΨΗ

Η Greenpeace Greece χαιρετίζει την πρωτοβουλία της κυβέρνησης για την εγκαθίδρυση δύο νέων προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών στις περιοχές του Ιονίου και τον Νοτίων Κυκλάδων. Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί μια κίνηση προς την σωστή κατεύθυνση , η οποία θα ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με τους στόχους που έχουν τεθεί από το Πρωτόκολλο Kunming Montreal για τη Βιοποικιλότητα, το Στρατηγικό σχέδιο δράσης για τη Μεσόγειο post-2020 και την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα 2030. Παράλληλα η εγκαθίδρυση των δύο πάρκων, υπερβαίνοντας τον στόχο 30%, δύναται να φέρει την Ελλάδα σε πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια προστασίας της θάλασσας. Η Greenpeace υπογραμμίζει την καίρια σημασία σύντομης ολοκλήρωσης της διαδικασίας και εισαγωγής των δύο περιοχών σε πλαίσιο νόμου.

Παράλληλα η Greenpeace Greece εντοπίζει και καταθέτει τα παρακάτω σχόλια.

Ι. Γενικά Σχόλια

ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ:

Η δημόσια διαβούλευση πρέπει να είναι μια διαδικασία διαλόγου, συμμετοχής και κατάθεσης στοιχείων, τεκμηριωμένων επιχειρημάτων και απόψεων, που θα διασφαλίζει τη συναίνεση και τη δέσμευση όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα, ο διάλογος θα πρέπει να είναι ανοιχτός και να γίνεται με διαφάνεια. Από τις δυο ΕΠΜ προκύπτει ένας προβληματισμός αναφορικά με την μη ουσιαστική εμπλοκή των τοπικών κοινοτήτων και των συμφερόντων των αντίστοιχων stakeholders στον σχεδιασμό, μελέτη, χαρτογράφηση της προστατευόμενης περιοχής. Παρότι η μελέτη κατατίθεται προς διαβούλευση, αυτό το σχήμα δεν εμπλέκει ουσιαστικά τις τοπικές κοινωνίες σε επίπεδο διακυβέρνησης.

Η συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων σε προηγούμενη φάση καθιέρωσης προστατευόμενων περιοχών Natura- που τώρα υπάγονται στο νέο πλάνο- κρίνεται ανεπαρκής , ενώ προτείνεται μια πιο ουσιαστική συμμετοχή των κοινοτήτων στον παρόν σχέδιο. Η σημασία συμμετοχής των κοινοτήτων στις δυο νέες προστατευόμενες περιοχές κρίνεται αναγκαία, καθώς:

Οι δύο νέες περιοχές περικλείουν πολυάριθμους νομούς, περιφέρειες και κοινότητες που σε συνδυασμό με την νησιωτικότητα, εισάγουν επιπλέον δυσκολίες. Για την ομαλή και standardised λειτουργία, επίβλεψη και φύλαξη του κάθε πάρκου κρίνεται αναγκαία η ουσιαστική εμπλοκή και η εξασφάλιση συναίνεσης των κοινοτήτων στο νέο πλαίσιο που θα προλαμβάνει τις ακυρωτικές αντιδράσεις εφαρμογής των αναμενόμενων ΠΔ.

Αντίστοιχο ζήτημα κρίνεται πιθανό να εγερθεί αναφορικά με τις υπάρχουσες προβλέψεις για δημιουργία διευρυμένων περιοχών ανάπτυξης υδατοκαλλιεργειών.
- Άρθρο 3.1.4 & 3.2/ ΣΜΠΕ Αιγαίου αναγνωρίζονται τα ανθρωπογενή αίτια που απειλούν προστατευτέα αντικείμενα της ΘΠΠ (όπως ο μαυροπετρίτης). Για την ομαλή λειτουργία του πάρκου θα απαιτείται ο μετριασμός αυτών των ανθρωπογενών αιτιών, που μόνο μέσω ουσιαστικής διαβούλευσης μπορεί να επιτευχθεί. Κοινωνικές και συμπεριφορικές αλλαγές δε μπορούν να απαιτηθούν μόνο εκ των υστέρων από τη θεσμοθέτηση του πάρκου, αλλά οφείλουν να υπάγονται σε μια συνολική και ολιστική διαδικασία αλλαγής νοοτροπίας απέναντι στην προστασία της φύσης, που απαιτεί επαφή με τις τοπικές κοινωνίες και ουσιαστική πολιτική τους συμμετοχή.
- 3. 2/ΣΜΠΕ Αιγαίου Αναγνωρίζονται οι άμεσες απειλές που βιώνουν τα είδη όπως η μεσογειακή φώκια κ.α. κητώδη από αλιείς. Για την μεσογειακή φώκια ειδικά η άμεση ανθρωπογενής απειλή χαρακτηρίζεται ως πολύ σημαντική και ως καθοριστικός παράγοντας της θνησιμότητας του είδους. Η Μελέτη υπερ τονίζει την ανάγκη ελέγχου των δραστηριοτήτων , επόπτευσης χώρου και bottom- up δουλειάς με τους ντόπιους αλιείς για να μετριαστούν οι αρνητικές και επιβλαβείς στάσεις απέναντι στη φώκια. Η αναγνώριση αυτή καταδεικνύει την εξαιρετικά υψηλής σημασίας ανάγκη διαβούλευσης, και την παράλειψη από μέρους των μελετών να συλλέξουν και να προβλέψουν την διαχείριση των αντιδράσεων/ ανησυχιών/ προβληματισμών καίριων stakeholders στις ΘΠΠ.
Ειδική πρόταση

Όπως έχουν στηρίξει οι οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών και στο παρελθόν, με μορφή πρότασης Νόμου η συμμετοχή του κοινού σε διαβουλεύσεις για περιβαλλοντικά θέματα, η ενίσχυση συμμετοχής τοπικών κοινωνιών και η ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών εν γένει, κρίνεται αναγκαία., Παρόλα αυτά, διαπιστώνεται ότι οι δύο δημοσιευμένες περιβαλλοντικές μελέτες για τις περιοχές του Αιγαίου και Ιουνίου δεν εμπλέκουν αρκούντως τις τοπικές κοινότητες ούτε προβλέπουν στρατηγικής συν- διαχείρισης των Πάρκων.

Κρίνεται αναγκαία η σωστή ενημέρωση των τοπικών κοινοτήτων για τις βλέψεις των προστατευόμενων περιοχών και της προστασίας τους και η χαρτογράφηση των προβληματισμών σημαντικών stakeholders (αλλιείς, εστίαση, εργαζόμενοι στη θάλασσα κ.α.)
- Έστω και την τελευταία στιγμή, και σίγουρα πριν την έκδοση των ΠΔ, προτείνεται να γίνουν παρουσιάσεις των ΣΜΠΕ σε τοπικό επίπεδο με κύριο στόχο να καταγραφούν και να απαντηθούν τυχόν ανησυχίες. Μια τέτοια προσέγγιση κρίνεται αναγκαία: όχι μόνο θα προλάβει αντιδράσεις και αρνητικές διαθέσεις απέναντι στις νέες ΘΠΠ, αλλά θα εξασφαλίσει διόδους δημοκρατίας και επικοινωνίας, θεμελιακό ζητούμενο των διαδικασιών διαβούλευσης.
 

Γενικό Σχόλιο

Οι δυο ΣΜΠΕ καταδεικνύουν τεκμηριωμένα την μεγάλη ανάγκη συντονισμού υπουργείων για την ουσιαστική και ομαλή θεσμοθέτηση και λειτουργία των δυο ΘΠΠ.
1. Συγκεκριμένα κρίνεται θεμελιακή η σύμπραξη μεταξύ Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας- Υπουργείου Εθνικής Άμυνας- Υπουργείου Τουρισμού – Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών. Η ανάγκη αυτή προκύπτει λόγω αλληλεπικάλυψης των ΘΠΠ (και ειδικά του Ιουνίου) με περιοχές στρατιωτικών ασκήσεων, έντονης τουριστικής δραστηριότητας (η οποία μάλλον προβλέπεται να ενταθεί σύμφωνα με την στόχευση των ΣΜΠΕ) και εκτεταμένης θαλάσσιας κυκλοφορίας,απόρροια του προτεινόμενου αναπτυξιακού μοντέλου.
Το ζητούμενο για την Greenpeace δεν είναι απλώς η δημιουργία ΘΠΠ αλλά η ουσιαστική λειτουργία τους με σκοπό την ανάκαμψη της θαλάσσιας ζωής
1. Σε πολλά σημεία οι δυο ΣΜΠΕ περιγράφουν υπαρκτά προβλήματα και τα αναλύουν, λιγότερο ή περισσότερο, αλλά δεν προκύπτει πάντα πώς η θέσπιση των δύο νέων ΘΠΠ θα μετριάσει αυτά τα περιγραφόμενα προβλήματα.
Άρα δεν προκύπτει παντού ο ρόλος που θα παίξει η ΘΠΠ στην προστασία της θάλασσας πέραν μιας χαρτογράφησης των σημαντικών ενδιαιτημάτων. Πχ η ΣΜΠΕ Ιονίου κάνει εξαιρετική δουλειά στο να περιγράψει τη βιοποικιλότητα της περιοχής και τους κατά είδους κινδύνους, αλλά πέραν της περιγραφής της υπάρχουσας κατάστασης δεν υπάρχει πάντα περιγραφή των νέων ρυθμιστικών μέτρων.
1. Η χρήση ποσοτικών έναντι ποιοτικών κριτηρίων για την τεκμηρίωση των επιλεχθέντων περιοχών υπαγωγής στην ΘΠΠ δεν κρίνεται πάντα επαρκής.
Συγκεκριμένα το κριτήριο κάλυψης Κατανομής (100> p. >15%) δεν είναι πάντοτε ενδεικτικό της σημασίας προστασίας, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση της Ελληνικής Τάφρου. Αντίστοιχα, παρότι χρησιμοποιούνται ποιοτικά κριτήρια (ευαλωτότητας κ.α.) για τα προστατευτέα είδη χλωρίδας και πανίδας, η λογική δεν συνάδει με την κατάτμηση των ενδιαιτημάτων τους. Κρίνεται ότι τα επιλεχθέντα κριτήρια στοιχειοθέτησης των δυο ΘΠΠ είναι κατά τόπους ανεπαρκή και χρήζουν δεσμεύσεων ισχυροποίησης (βλ δεσμεύσεις διεύρυνσης προστατευμένης περιοχής, οικολογικών διαδρόμων, προτεραιοποίησης περιβαλλοντικών στόχων).

.
- Άρθρο 3.1.4./ΣΜΠΕ Αιγαίου
Η Μελέτη θέτει το ζήτημα διαχείρισης απορριμμάτων στις Νότιες Κυκλάδες, ειδικά αναφορικά με τις αρνητικές συνέπειες που επιφέρουν στην οικοσυστημική ισορροπία λόγω προσέλκυσης ζώων όπως ο ασημόγλαρος. Η μελέτη μεταθέτει στον διαχειριστή του Πάρκου τις ευθύνες διαχείρισης απορριμμάτων στην περιοχή. Δεδομένης της προβληματικής κατάστασης με τα απορρίμματα στην Ελλάδα, η Greenpeace θέτει ερώτημα αναφορικά με την επιπλέον φροντίδα και προσοχή στη διαχείριση απορριμμάτων εντός των νέων ΘΠΠ μιας και επηρεάζουν τόσο αρνητικά το προστατευτέο αντικείμενο, όπως καταδεικνύει η μελέτη.
- Διοίκηση Πάρκου. Δεδομένου ότι στα σχέδια περιλαμβάνονται υπάρχουσες προστατευόμενες περιοχές και πάρκα, τα οποία τελούν ήδη υπό καθεστώς κάποιας προστασίας, υπάγονται σε φορείς και διευθύνονται από δομές, προκύπτει ένα ερώτημα αναφορικά με τη διαχείρισή τους. Η Greenpeace Greece θέτει ερώτημα αναφορικά με το ποιος φορέας θα αναλάβει την επιτήρηση όλων των νέων εκτάσεων και πώς θα λειτουργήσει αναφορικά με τις υπάρχουσες δομές; Θα υπάρξει κάποια διαδικασία μετάβασης;
Τίθεται ερώτημα, αναφορικά με την επιτήρηση των δύο πάρκων, ειδικά αναφορικά με την επιτήρηση πρακτικών – όπως το ψάρεμα με τράτα- που θα τεθούν εκτός νόμου. Πώς θα αντιμετωπιστεί το “Ζήτημα” προσωπικών δεδομένων που έχει τεθεί ως αντεπιχείρημα επιτήρησης σκαφών/ τρατών από global fishing watch. Θα ενταχθεί επίσημα στο σύστημα επιτήρησης η καταγραφή που θα γίνεται απο το Global Fishing Watch?

Ειδική πρόταση

Η Greenpeace Greece παραπέμπει σε σχετική έκθεση της WWF για τη διαχείριση, η οποία δύναται να αποτελέσει βάση σχεδιασμού της αποτελεσματικής επιτήρησης και των απαραίτητων διοικητικών αλλαγών. Υπογραμμίζεται η σημασία να μην υποβαθμιστούν τα υπάρχοντα καθεστώτα προστασίας μέσω της ένταξής τους στο νέο πάρκο. Επίσης εφιστάται προσοχή στη διαχείριση απορριμμάτων στην περιοχή μιας και επηρεάζουν αρνητικά και το προστατευτέο αντικείμενο άμεσα και έμμεσα, όπως καταδυκνύουν οι μελέτες.Η ευθύνη του φορέα στη διαχείριση των απορριμμάτων κρινεται προβληματική.

ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ

Η Greenpeace τονίζει ότι κάθε πρωτοβουλία παρακολούθησης/ συλλογής δεδομένων/ συλλογής πληροφοριών κ.ο.κ. Οφείλει να διέπεται κυρίως από τις αρχές της διαφάνειας και της ουσιαστικής συμμετοχής ώστε να διασφαλίζεται η επιτυχία του εγχειρήματος- εναλλακτικά κάθε πρωτοβουλία θα βρίσκει απέναντί της μέλη της κοινωνίας των πολιτών και των τοπικών κοινοτήτων. Κρίνεται αναγκαίο όπου υπάρχει διαδικασία συλλογής πληροφορίας να αποσαφηνίζεται πού θα αποθηκεύεται αυτή η πληροφορία, πώς θα χρησιμοποιείται και από ποιον και ποιος θα έχει πρόσβαση σε αυτήν.

ΙΙ. Ειδικά Σχόλια και Προτάσεις

 

Α. Ecosystem approach/ οικοσυστημική προσέγγιση:

Εντοπίζεται μια σχετική σημασία των οικοσυστημάτων η οποία δεν αντανακλά την οικοσυστημική προσέγγιση ή την βιολογική πραγματικότητα των υπό προστασία ειδών (όπως φυσητήρες) .
- Άρθρο 4.3.1/ ΣΜΠΕ Αιγαίου
Η ΘΠΠ Νοτίων Κυκλάδων δύναται να καλύψει με απόλυτη επάρκεια τα ενδιαιτήματα πολλών κρίσιμων ειδών. Ωστόσο εκτεθειμένα παραμένουν τα ενδιαιτήματα τροφοληψίας και αναπαραγωγής βαθύβιων ζώων (όπως φυσητήρας και ζιφιός). Η κατάτμηση αυτή και η αποδοχή της αντιβαίνει στην οικοσυστημική προσέγγιση, ενώ υποτιμά την οικολογική σημασία αυτής της χαρισματικής μεγαπανίδας. Κατ’ ελάχιστο προτείνεται η ρητή δέσμευση περαιτέρω προστασίας των ενδιαιτημάτων αυτών των ειδών στα επόμενα έτη.
- Άρθρο 3.1.4. /ΣΜΠΕ Αιγαίου
Σελ. 78: Η Μελέτη αναγνωρίζει την πτώση των αριθμών μεταναστευτικών πτηνών που πραγματοποιούν Υποσαχάρια μετανάστευση και τη σημασία προστασίας τους με ανεφοδιαστακούς σταθμούς. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα καθώς και τις βλέψεις για εξορυκτικές δραστηριότητες κάτω από την Κρήτη , η Greenpeace θέτει ερώτημα και ανησυχία αναφορικά με την μη συμπερίληψη περισσότερων οικοσυστημάτων, ειδικά στο κομμάτι της Ελληνικής Τάφρου στο πάρκο του Αιγαίου ή στο Πάρκο του Ιουνίου. Σύμφωνα με την οικοσυστημική προσέγγιση κρίνεται αναγκαίο να διαφυλαχθούν αυτοί οι πληθυσμοί διατοπικά, λαμβάνοντας υπόψη τα μεταναστευτικά μοτίβα. Κρίνεται αναγκαίο να ληφθούν υπόψιν αυτές οι ιδιαίτερες μετακινήσεις και να ενημερώσουν την επέκταση προστατευτικού καθεστώτος και σε άλλες περιοχές, τηρώντας ποιοτικά οικοσυστημικά κριτήρια.

(μεταναστευτικές διαδρομές από τις Κυκλάδες-Κρήτη- Υποσαχάρια Αφρική
- Άρθρο 3.1.1.1 & 4.2 /ΣΜΠΕ Αιγαίου
Παρότι όλα τα αναπαραγωγικά σημεία της μεσογειακής φώκιας καλύπτονται στη μια ή την άλλη μελέτη, προκύπτει ερώτημα αναφορικά με τη συνδεσιμότητα των 2 πάρκων ειδικά σε σχέση με τη φώκια ή άλλα κητώδη θηλαστικά τα οποία δραστηριοποιούνται στα βαθύτερα σημεία του πάρκου (που συμπίπτουν με την Τάφρο και τα όρια του πάρκου του Ιονίου). Η απόσταση ανάμεσα σε Αντικύθηρα (όριο Πάρκο Ιονίου) και Ανάνες (όριο πάρκου Αιγαίου) είναι 105.62 KM. Δεδομένου ότι και τα Κύθηρα και η Κίμωλος είναι σημεία αναπαραγωγικής σημασίας για την φώκια, προκύπτει ερώτημα αναφορικά με την μη εξασφάλιση οικολογικού διαδρόμου ανάμεσα στα 2 πάρκα για τις φώκιες και άλλα είδη. Επιπλέον αν πράγματι επιβληθούν απαγορευτικές και άλλες αυστηρά ελεγκτικές νομοθεσίες για την αλιεία, πώς κρίνεται ότι θα επηρεάσει αυτό το “απροστάτευτο” κενό τα όρια του μεν και δε πάρκου. Τίθεται ερώτημα αναφορικά με την πιθανότητα η υπερεκμετάλλευση ή ο μη έλεγχος σε αυτή τη μικρή ζώνη μεταξύ των 2 πάρκων να δημιουργήσει ένα border effect στις δυο ΘΠΠ που θα βλάψει σημαντικά τα είδη και τα προστατευτέα οικοσυστήματα. Απαιτείται αποσαφήνιση για την κατάτμηση των δυο πάρκων έναντι της ένωσής τους με οικολογικό διάδρομο και η δέσμευση εξασφάλισης οικολογικού διαδρόμου στο μέλλον.

Ειδική πρόταση

Παρότι η παρούσα οριοθέτηση του πάρκου κρίνεται αναντίστοιχη της οικοσυστημικής προσέγγισης, η εγκαθίδρυση της προστατευόμενης περιοχής είναι αναγκαία και προκρίνεται η άμεση νομοθέτηση της. Για το λόγο αυτό, η Greenpeace Greece προτείνει την επίσημη δέσμευση επέκτασης της προστατευόμενης περιοχής, με προσάρτηση αναγνωρισμένων εκτάσεων βιολογικής και οικολογικής σημασίας (Όπως το Σύνολο της Ελληνικής Τάφρου) στο άμεσο μέλλον και πριν το 2030. Απαιτείται η συνέχιση της προσπάθειας για τη προστασία της θάλασσας και πέραν του στόχου 30%. Τίθεται ερώτημα αναφορικά με την συνδεσιμότητα των δυο πάρκων και εξασφάλισης οικολογικών διαδρόμων καθώς και με την επέκταση του προστατευτικού καθεστώτος σε περιοχές της Τάφρου και Κρήτης λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες βιολογικές πραγματικότητες ειδών όπως η μεσογειακή φώκια και τα ενδημικά πουλιά που μεταναστεύουν στην υποσαχάρια αφρική.

Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην επίτευξη του υπό στόχου 10% με την καθιέρωση περιοχών απόλυτης προστασίας, αλλά και διατήρηση της απόλυτης προστασίας όπου ήδη υφίσταται (πχ. Κόλπος Λαγανά). Η Greenpeace εφιστά την προσοχή στη χρήση της οικοσυστημικής προσέγγισης και μιας ποιοτικής, έναντι ποσοτικής, αντιμετώπισης η οποία θα μεριμνήσει να προστατευτούν απόλυτα περιοχές υψηλής σημασίας για τα είδη- όπως προτείνεται στην αντίστοιχη έκθεση. Σημαντική κρίνεται επίσης η αποσαφήνιση του όρου Απόλυτη Προστασία από πλευράς του νομοθέτη με τρόπο που θα διευκολύνει την ουσιαστική επιτήρηση και διαχείριση του Πάρκου.

Β. Αναπτυξιακό Μοντέλο

Η Greenpeace τονίζει ότι το σχέδιο ΘΠΠ Ιονίου φαίνεται να προωθεί την οικιστική, παραθεριστική και τουριστική ανάπτυξη της περιοχής σε βαθμό που πιθανότατα έρχεται σε αντίθεση με τη βιώσιμη ανάπτυξη και την αποτελεσματική προστασία της περιοχής. Τονίζουμε ότι η Μελέτη εντοπίζει τις συνέπειες που οι θαλάσσιες μετακινήσεις, η ηχορύπανση, οι σεισμικές δονήσεις κ.α. επιφέρουν στα είδη και τα οικοσυστήματα, Αυτές λαμβάνονται ως δεδομένο. Α

Ειδική Πρόταση

Όπου υπάρχει μια αναγνωρισμένη προϋπάρχουσα προβληματική συνθήκη, κρίνεται αναγκαία η διαχείρισή της με ρυθμιστικά και απαγορευτικά μέσα και σίγουρα όχι η επιδείνωση της με επιπρόσθετες πιέσεις.

Κρίνεται αναγκαία η μελέτη της επίδρασης και των επιπτώσεων των προτεινόμενων τουριστικών διαδρομών, καθώς και το περιβαλλοντικό κόστος των υποστηρικτικών εγκαταστάσεων που περιγράφονται στην μελέτη.

Κρίνεται απαραίτητη η συνεργασία των εμπλεκόμενων υπουργείων και αρχών με στόχο την ευθυγράμμιση περιβαλλοντικών, οικονομικών και κοινωνικών στόχων. Κρίνεται αναγκαία η υιοθέτηση περιβαλλοντικών προτεραιοτήτων, τόσο από μεριάς της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, όσο και από την πλευρά της πολιτείας και της διοίκησης συνολικά.

Κρίνεται κρίσιμη η επαναξιολόγηση αναπτυξιακών/ τουριστικών πρωτοβουλιών όπως η εισαγωγή κρουαζιερόπλοιων, τα τουριστικά σχέδια που περιλαμβάνουν εκμετάλλευση των σπηλαίων καθώς και οι προτάσεις που εντάσσονται στην γαλάζια ανάπτυξη. Κρίνεται αναγκαία η αποσαφήνιση του όρου Γαλάζια Ανάπτυξη και η εις βάθος ανασκόπηση περί συμβατότητας εξορυκτικού μοντέλου με βιώσιμη ανάπτυξη- έμφαση στις προτάσεις υποβρύχιων αγωγών. Κρίνεται αναγκαία η ουσιαστική αναδιατύπωση του αναπτυξιακού μοντέλου και ανακατεύθυνση του προς τον οικοτουρισμό και τον ποιοτικό τουρισμό όπως προτείνεται στη ΣΜΠΕ Νοτίων Κυκλάδων. Κατ’ ελάχιστο κρίνεται κρίσιμη η εκπόνηση συμπληρωματικής μελέτης που θα που θα χαρτογραφήσει τις διαδρομές των κητωδών και ενημερώσει τη χάραξη θαλάσσιων οδών προς τα τουριστικά πλοία ώστε να αποφεύγονται διαδρομές σημασίας για τα κητώδη. Κρίνονται απαραίτητες ρυθμιστικές τροποποιήσεις αναφορικά με τη θαλάσσια μετακίνηση ώστε να προστατεύουν τα κητώδη.

Ενδεικτικά:
- Χρήση γεωπληροφοριακών συστημάτων για αποφυγή όχλησης ζώων στις κρίσιμες για αυτά περιοχές από πλοία/ κρουαζιερόπλοια/ ιστιοπλοϊκά κ.ο.κ. ,
- Η νομοθέτηση για ελαχιστοποίηση της ταχύτητα (κάτω από 10 κόμβους) σε περιοχές σημασίας για τα κητώδη.
 

Γ. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας & Εξορύξεις 

Στη Μελέτη εντοπίζονται προβληματικές διατυπώσεις και ασαφείς στρατηγικές αναφορικά με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την πράσινη μετάβαση. Με ανησυχία εντοπίζεται μια άκριτη υιοθέτηση του αναπτυξιακού μοντέλου εξορύξεων υδρογονάνθρακα, που αντιβαίνει όχι μόνο στην ουσιαστική ενεργειακή μετάβαση, αλλά και στην προστασία των βιοτόπων. Ενώ η ίδια μελέτη εντοπίζει τις συνέπειες των εξορύξεων και των σεισμικών ερευνών για είδη υπό προστασία, παράλληλα η ανάπτυξη του τομέα υδρογονανθράκων λαμβάνεται ως δεδομένη

Σαφής υφολογική διαφορά που δεν αιτιολογείται με οποιονδήποτε αντικειμενικό τρόπο.
- Άρθρο 3.1.4./ ΣΜΠΕ Αιγαίου Για τα αιολογικά πάρκα:
“Επίσης η έκθεση σε απειλές όπως τα αιολικά πάρκα…μπορεί να επηρεάζουν αρνητικά τη διατήρηση ευρύτερων συμπλεγμάτων αποικιών.

Και

“Λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος των χερσαίων εκτάσεων της περιοχής μελέτης γίνεται προφανές ότι δεν υπάρχουν περιοχές όπου θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι μπορούν να εγκατασταθούν Αιολικά Πάρκα χωρίς να υπάρχουν επιπτώσεις σε αυτά. “

Αντιθετικά,
- Άρθρο 3.2/ ΣΜΠΕ Αιγαίου: Εξορυκτικές δραστηριότητες.: τα νησιά της Μήλου και της Κιμώλου έχουν εδώ και αρκετές δεκαετίες έντονη οικονομική δραστηριότητα που σχετίζεται με εξορύξεις. Οι σχετικές χρήσεις είναι περιβαλλοντικά αδειοδοτημένες και διεξάγονται σε συγκεκριμένες θέσεις.
- Άρθρο 4.1
Αίσθηση προκαλεί η στάση της ΣΜΠΕ Αιγαίου απέναντι στις εξορυκτικές δραστηριότητες καθότι η ίδια μελέτη στο άρθρο 4.1 δηλώνει ότι: “ …αερίων του θερμοκηπίου για τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στο μέγιστο μεταξύ 1,5°C και 2°C είναι βασική προϋπόθεση για τη δυνατότητα λήψης μέτρων ώστε να γίνουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα πιο ανθεκτικά”

Απαιτείται αποσαφήνιση του πώς ο στόχος μείωσης της υπερθέρμανσης του πλανήτη, συνάδει με την αδειοδότηση ερευνών για ορυκτά καύσιμα και δη σε απόλυτη εγγύτητα με ΘΠΠ.

Τέτοιου είδους εκφράσεις απαιτούν άμεση αναδιατύπωση καθώς δίνουν την αίσθηση ότι ενώ οι εξορύξεις τελούνται με βάσει περιβαλλοντικές μελέτες και άδειες, το ίδιο δεν ισχύει για τα αιολικά πάρκα. Υπενθυμίζεται ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας επίσης λειτουργούν με άδειες και μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Η αρνητική χροιά που συνυφαίνεται με τα αιολικά πάρκα υποτιμά την αντικειμενικότητα των μελετών, και υποτιμά επίσης την πολύ αληθινή απειλή που οι εξορυκτικές δραστηριότητες μπορούν να επιφέρουν στα είδη, όπως στην ορνιθοπανίδα και δη στα μεταναστευτικά είδη αν αδειοδοτηθούν εξορύξεις στην περιοχή της Κρήτης. Ενώ η ΣΜΠΕ Αιγαίου/ Άσθρο 3.2 αναγνωρίζει τον κίνδυνο ρύπανσης και αναφέρει τη διάχυση χημικών στη θάλασσα ή πετρελαιοκηλίδας, δεν γίνεται ρητή αναφορά στον κίνδυνο των εξορυκτικών δραστηριοτήτων που μπορούν να επιφέρουν τέτοιου είδους ζημιές. Παρότι οι δυο μελέτες αντιμετωπίζουν διαφορετικά σενάρια και κινδύνους και άρα επικεντρώνονται σε άλλες απειλές Προκαλεί εντύπωση η έλλειψη σύνδεσης, ειδικά στην αξιολόγηση κινδύνων και απειλών μεταξύ των δύο μελετών- πχ απειλή εξορύξεων-.

Παρότι και οι δυο μέθοδοι παραγωγής ενέργειας έχουν αναμφίβολα συνέπειες στο οικοσύστημα, παρατηρείται μια ανισοβαρής εστίαση στις αρνητικές συνέπειες των αιολικών πάρκων, και αναντίστοιχη με την εστίαση στις αρνητικές συνέπειες των εξορυκτικών δραστηριοτήτων. Η διαφορά αυτή στην εστίαση δεν αντιστοιχούν στο πραγματικό μέγεθος απειλής των μεν και δε. Ενδεικτικά, οι αρνητικές συνέπειες των αιολικών πάρκων αφορούν: όχληση και πρόσκρουση με πτηνά (που μπορεί να μετριαστεί με τις απαραίτητες περιβαλλοντικές μελέτες και σωστό χωροταξικό σχεδιασμό), όχληση και ηχορύπανση (κατά την κατασκευή), μπορούν να αποτραπούν και μετριαστούν μερικώς με τήρηση περιβαλλοντικών όρων αναφορικά με την τοποθέτησή τους. ΟΙ αρνητικές συνέπειες των εξορύξεων αφορούν: επικίνδυνη όχληση με τη μορφή σεισμικών ερευνών, συνεχή όχληση κατά τη λειτουργία τους, διατάραξη οικοσυστήματος, συνεχεις εκπομπές επικίνδυνων θερμοκηπιακών αερίων και κίνδυνο ατυχημάτων. Επομένως, παρότι καμία εκ των δύο επιλογών δεν είναι οικοσυστημικά ουδέτερη, παρατηρείται ότι η έντονη επίκριση της μιας και η άκριτη αποδοχή απαιτεί, στα πλαίσια μιας μελέτης περιβαλλοντικής συνέπειας, επαναξιολόγηση και αναδιατύπωση με αυστηρά οικοσυστημικούς όρους.

Τέλος, επίκληση σε αισθητικά κριτήρια και την επίδραση τους στον τουρισμό (στην περίπτωση των αιολικών πάρκων) απαιτεί αναδιατύπωση και χρήζει αντι-επιχειρήματος για τις αρνητικές επιπτώσεις που επιφέρουν στον τουρισμό οι εξορύξεις, οι κίνδυνοί τους και τα λοιπά υποστηρικτικά έργα, , ,

Παράλληλα, ακόμη και όπου η μελέτη αναγνωρίζει και παραθέτει τους υπαρκτούς κινδύνους που προκύπτουν από τις εξορύξεις, δεν αντιπροτείνει κάποια λύση και σίγουρα δεν καθιστά σαφές πώς θα αλλάξει η περιγραφόμενη κατάσταση μετά την θεσμοθέτηση του πάρκου.

Δ. Αλιεία: 

Έλεγχος
- Άρθρο 3.2/ ΣΜΠΕ Αιγαίου
Η μείωση των ιχθυοαποθεμάτων στο Αιγαίο αναγνωρίζεται ως πολύ σημαντική καθώς επηρεάζει τις τοπικές κοινότητες και πολλά από τα προστατευτέα αντικείμενα της ΘΠΠ Αιγαίου”. Παρότι η μελέτη αναγνωρίζει τα παραπάνω δεν προτείνει απτούς τρόπους διαχείρισης των ιχθυαποθεμάτων. Προκύπτει εύλογα το ερώτημα αναφορικά με τον έλεγχο της παράνομης αλιείας και την επιστράτευση του Global Fishing Watch και συγκεκριμένα με ποιό τρόπο θα ενταχθεί και θα υλοποιηθεί η σχετική πληροφορία στο ολο σύστημα ελέγχου. Επισημαίνεται ότι η μεγάλη έκταση του ΘΠΠ και η νησιωτικότητα προβλέπεται να καταστήσουν δύσκολο τον έλεγχο. Η εμπειρία από άλλες ΘΠΠ όπως το πάρκο Αλοννήσου- Βορείων Σποράδων δείχνει ότι ο συντονισμός και επίβλεψη της περιοχής απαιτεί συντονισμό, συστήματα, εξοπλισμό και διοικητικές ρυθμίσεις που θα πρέπει να αποτυπώνονται σαφώς στο σχετικό ΠΔ.

10%
- Άρθρο 3.2/ ΣΜΠΕ Αιγαίου: “ αναμένεται ότι η επί της ουσίας εφαρμογή ρυθμίσεων ή και απαγόρευσης της αλιείας γύρω από συγκεκριμένες νησίδες του Πάρκου”
Το καθεστώς απόλυτης προστασίας ή no take zones σε συγκεκριμένες περιοχές του πάρκου απαιτεί άμεση και ικανοποιητική αποσαφήνιση. Όχι μόνο είναι δεσμευτική η κάλυψη του ποσοστού 10% , που τώρα δεν καλύπτεται, αλλά η σαφής οριοθέτηση no take zones με ποιοτικά και οικοσυστημικά κριτήρια κρίνεται αναγκαία.

Ε. Μεταξύ των 2 Ερευνών

Παρότι οι δυο ΣΜΠΕ αφορούν ξεχωριστές περιοχές με διαφορετικές γεωμορφολογικά και κοινωνιολογικά χαρακτηριστικά, η θέαση τους συνδυαστικά δεν είναι παράλογη.

Καταρχάς, οι δυο μελέτες ανακοινώθηκαν μαζί εκφράζοντας μια προσπάθεια ενιαίας περιβαλλοντικής πολιτικής και μια αλλαγή ρότας από την αποσπασματική άσκηση προστατευτικών μέτρων.

Δευτερευόντως, η σημαντική χωρική εγγύτητα των 2 πάρκων επιβάλλει μια κοινή προσέγγιση. Επισημαίνεται ότι η απόσταση μεταξύ των ορίων των δυο πάρκων (ΝΑ όριο ΘΠΠ Ιονίου- Αντικύθηρα) και ΝΔ όριο ΘΠΠ Αιγαίου Ανάνες είναι μόλις 105.km. Αυτό σημαίνει ότι εκ των πραγμάτων σε κάποιο έστω ποσοστό τα δυο πάρκα αφορούν ίδια οικοσυστήματα, κοινά ενδιαιτήματα και κοινά είδη. Με βάση λοιπόν την οικοσυστημική προσέγγιση κρίνεται απαραίτητο τα μέτρα προστασίας στο μεν και στο δε να αντιπαραβάλλονται και να αναλυθούν μαζί.

Τρίτον, πολλά από τα προστατευτέα αντικείμενα των δυο πάρκων είναι κοινά, σημαντικά εκ των οποίων η μεσογειακή φώκια, ο ζιφιός, ο φυσητήρας και τα δελφίνια. Και πάλι λοιπόν, με βάση την οικοσυστημική προσέγγιση και την αυτονόητη αναγνώριση ότι τα ζώα δεν γνωρίζουν σε ποια θαλάσσια περιοχή ή προστατευτικό καθεστώς υπόκεινται, η θέαση των πάρκων πρέπει να γίνεται από κοινού.Τέλος, η συνδυαστική θέαση των πάρκων συνάδει με την λογική ενοποίησης των προστατευόμενων περιοχών στη χώρα.

Λαμβάνοντας αυτά υπόψη λοιπόν προκύπτουν κάποιες ενδιαφέρουσες αποκλίσεις από τις 2 ΣΜΠΕ:
1. Μέγεθος και scope
Αίσθηση προκαλεί η τεράστια διαφορά μεγέθους των δυο μελετών, η μεθοδολογία και τα εργαλεία. Δεδομένου ότι και στο Ιόνιο και στο Αιγαίο οι ΘΠΠ καλύπτουν μια τεράστια περιοχή με έντονο χαρακτήρα νησιωτικότητας, δεν προκύπτει λογικά η λογική της απόκλισης. Τα εργαλεία χαρτογράφησης και η φέρουσα ικανότητα της μελέτης στο Ιόνιο φαίνεται να υπερτερεί σημαντικά έναντι αυτής στο Αιγαίο, παρότι η οικολογική σημασία των περιοχών της ΘΠΠ Αιγαίου δεν πρέπει να υποτιμηθεί. Για παράδειγμα η χρήση γεωπληροφοριακών συστημάτων GIS θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμη στη Μελέτη του Αιγαίου, ειδικά αναφορικά με τα φωλιάσματα και τις μετακινήσεις της προστατευτέας ορνιθοπανίδας. Βάσει της πρότασης της μελέτης για εγκαθίδρυση ζώνης πλάτους 3 νμ από αποικίες πτηνών και φωλιές φωκιών, η ουσιαστική χαρτογράφηση αυτών των εκτάσεων κρίνεται αναγκαία.
1. Στόχευση και χαρακτήρας
Αναφορικά με τον Τουρισμό:

Η ΣΜΠΕ Αιγαίου: εστιάζει στον “Ποιοτικό τουρισμό “ τις “φυσιολατρικές υπηρεσίες” ενώ προτείνει μια θετική σύνδεση μεταξύ τουρισμού και διαχείρισης του ΘΠΠ με στόχο την ευαισθητοποίηση. (Σελ. 88)

Αντίθετα, η ΣΜΠΕ Ιονίου αποδέχεται ένα πιο επιθετικό αναπτυξιακό μοντέλο, που προαπαιτεί σειρά έργων και υποδομών, με την μαζική τουριστικοποίηση και αστικοποίηση της περιοχής του Ιονίου στον ορίζοντα.

Η απόκλιση μεταξύ των 2 ερευνών είναι αισθητή και απολύτως προβληματική.

 ΣΤ. Στρατιωτικές Ασκήσεις 

Προκαλεί ανησυχία η σύμπτωση περιοχών στρατιωτικών ασκήσεων με ενδιαιτήματα υψηλής σημασίας για κητώδη θηλαστικά. Η αρνητική αυτή αλληλοεπικάλυψη υποδηλώνει την ανάγκη συντονισμού μεταξύ Υπουργείων για την ουσιαστική και εις βάθος προστασία της θάλασσας και των οικοσυστημάτων.

Ηρώ Τσαρμποπούλου-Φωκιανού

Greenpeace Greece

Mobile: +30 6984617028
18 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:09 #12616
ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΑΛΛΗΣ
Να συμπεριληφθεί ολόκληρο το νησί της Μήλου.
18 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:09 #12619
katerina
υπερ της προστασίας της βορειας μηλου σε εθνικο παρκο
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:18 #12581
Ειρήνη Κότσιφα
Να συμπεριληφθει ολοκληρο τη νησι της Μηλου.
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:17 #12582
Γεωργακατου Παρασκευή
Καλούμε όλους τους πολίτες, τους αρμοδιους φορείς και τους επισκέπτες να δείξουν τον απαραίτητο σεβασμό, να πιέσουν για ουσιαστικά μέτρα προστασίας και να στηρίξουν κάθε πρωτοβουλία που στοχευει στη διαφύλαξη της Βόρειας Μήλου.
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:17 #12583
Κωστας Καμπουρης
1. Οι περιοχές της Βόρειας Μήλου Παπαφραγκας, Σαρακίνικο.,Μεταξάς να ενταχθούν στη ζώνη προστασίας
2. Οι Περιοχές του κόλπου της Μήλου Κλήμα, Αρετή, Φουρκοβούνι και Σκηνική να ενταχθούν στη ζώνη προστας
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:17 #12586
Μπίλλα Χρυσούλα
Επιθυμώ να ζητήσω να υπάρξουν περιοχές απόλυτης προστασίας, όπως και
1️⃣ Να συμπεριληφθεί η Βόρεια πλευρά της Μήλου (από τη Νεροδάφνη έως τα Πολλώνια),
2️⃣ Να συμπεριληφθεί όλη η βόρεια πλευρά του κόλπου και όλες οι όμορες ακτές (από την Κάναβα έως τη Νεροδάφνη).

(περιοχές που κατά την πρόταση του ΥΠΕΝ εξαιρούνται προστασίας: Σαρακήνικο, Κλέφτικο, Κλήμα, Παπάφραγκας, Μύτακας, Φυροπόταμος, Αρετή, κα).

Δεν υπάρχει καμία έγκυρη ή λογική εξήγηση για τον αποκλεισμό σχεδόν της μισής Μήλου, όταν μάλιστα τα υπόλοιπα νησιά περιλαμβάνονται στο σύνολό τους.
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:16 #12587
Μπίλλα Χρυσούλα
Να συμπεριληφθεί όλη η Μήλος στο Εθνικό θαλάσσιο πάρκο Αιγαίου.
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:16 #12588
Κωστας Καμπουρης
Στη βορεια πλευρα της Μήλου οι περιοχές ΠΑΠΑΦΡΑΓΚΑΣ ΜΥΤΑΚΑΣ ΚΑΙ ΣΑΡΑΚΙΝΙΚΟ να περιληφθούν στη ζώνη προστασίας

Στο κόλπο της Μήλου οι περιοχές ΣΚΙΝΩΠΗ ΚΛΗΜΑ ΑΡΕΤΗ ΦΟΥΡΚΟΒΟΥΝΙ να μπουν στη ζώνη προστασίας
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:16 #12589
Κεντρωτάς Εμμανουήλ
1. Επιθυμώ να ζητήσω να υπάρξουν περιοχές απόλυτης προστασίας, όπως και
 1️⃣ Να συμπεριληφθεί η Βόρεια πλευρά της Μήλου (από τη Νεροδάφνη έως τα Πολλώνια),
 2️⃣ Να συμπεριληφθεί όλη η βόρεια πλευρά του κόλπου και όλες οι όμορες ακτές (από την Κάναβα έως τη Νεροδάφνη).
 
 (περιοχές που κατά την πρόταση του ΥΠΕΝ εξαιρούνται προστασίας: Σαρακήνικο, Κλέφτικο, Κλήμα, Παπάφραγκας, Μύτακας, Φυροπόταμος, Αρετή, κα).
 
 Δεν υπάρχει καμία έγκυρη ή λογική εξήγηση για τον αποκλεισμό σχεδόν της μισής Μήλου, όταν μάλιστα τα υπόλοιπα νησιά περιλαμβάνονται στο σύνολό τους.
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:15 #12580
Ελπίδα
We ask you to include the whole island of Melos and Kimolos as well as the northern parts of our signature, breathtaking beaches of Sarakiniko, Papafrangas, Kleftiko… in the boundaries of the marine park.

Thank you!

E. K
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:14 #12578
Ελπίδα
Απαιτούμε να συμπεριληφθεί όλο το βόρειο τμήμα της νήσου Μήλου στο θαλάσσιο πάρκο!

Με εκτίμηση

Ε. Κ.
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:14 #12577
Παρασκευή Μπαρμπαδήμου
Επιθυμώ και απαιτώ να συμπεριληφθεί ολόκληρη η Μήλος ως προστατευομενη περιοχή είτε φυσικού κάλλους είτε ως θαλάσσιο πάρκο είτε τέλος και τα δύο. Ποίοι είναι οι λόγοι εξαίρεσης της; τη στιγμή που ως νησί έχει τόσο μοναδικά γεωλογικά σημεία (Σαρακήνικο, Κλέφτικο, ΓΛΑΡΟΝΗΣΙΑ )

Κάποιοι πολιτικοί και οικονομικοί κύκλοι έχουν όφελος από την εξαίρεση της Μήλου, θα ξεσηκωθεί όλο το νησί αν δεν αλλάξετε γνώμη.

ΗΜηλος ανήκει στους κατοίκους της και αυτοί θα αποφασίσουν για το μέλλον της.
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:13 #12575
Χαρά Δούνα
1️⃣ Να συμπεριληφθεί η Βόρεια πλευρά της Μήλου (από τη Νεροδάφνη έως τα Πολλώνια),

2️⃣ Να συμπεριληφθεί όλη η βόρεια πλευρά του κόλπου και όλες οι όμορες ακτές (από την Κάναβα έως τη Νεροδάφνη).

(περιοχές που κατά την πρόταση του ΥΠΕΝ εξαιρούνται προστασίας: Σαρακήνικο, Κλέφτικο, Κλήμα, Παπάφραγκας, Μύτακας, Φυροπόταμος, Αρετή, κα).
17 Σεπτεμβρίου 2025 στις 09:13 #12576
Παρασκευή Μπαρμπαδήμου
Απαραίτητη η δημιουργία θαλάσσιων πάρκων, κυρίως γύρω από τα νησιά τόσο για οικονομικούς παράγοντες όσο και για γεωπολιτικούς. Από τη μια ένα θαλάσσιο πάρκο μπορεί να αποτελέσει ασπίδα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος ενώ ταυτόχρονα να δημιουργήσει και θέσεις εργασίας, αλλά και να προστατεύσει μακροπροθεσμα τους Έλληνες αλιείς. Από την άλλη ως προστατευομενες περιοχές τα θαλάσσια πάρκα κατοχυρωνονται απο το θαλάσσιο χωροταξικό σχέδιο που καταθέσαμε ως ευρωπαϊκή χώρα, στα πλαίσια του ευρωπαϊκού θεσμού, με διακριτά όρια από γειτονικά κράτη.
Συντάκτης

Απαντήσεις

Επισκόπηση 25 απαντήσεων - 51 έως 75 (από 107 συνολικά)

← 1 2 3 4 5 →

Η συζήτηση ‘Δημόσια Διαβούλευση για τα Εθνικά θαλάσσια Πάρκα Ιονίου και Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες’ δεν δέχεται νέα θέματα και απαντήσεις.

Attachments: