Κεφάλαιο 4

[Ιωαν. Σπυριδάκης]

<div class=”page” title=”Page 1″>
<div class=”layoutArea”>
<div class=”column”>

1. Μία Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη [ΕΠΜ] σκοπό έχει, μετά από διαπίστωση της καταστάσεως μιας περιοχής, να προτείνει μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και τις δυνατότητες αξιοποιήσεως της περιοχής στο πλαίσιο μιας βιώσιμης ανάπτυξης.

Η ΕΠΜ πρέπει, εκτός άλλων, να λαμβάνει υπόψη οπωσδήποτε και το νομοθετικό καθεστώς, στο οποίο υπάγεται η υπό μελέτη περιοχή και ενδεχομένως να προτείνει τροποποιήσεις του, εκτός αν πρόκειται για υπερνομοθετικούς κανόνες (π.χ. Σύνταγμα, διεθνείς συμβάσεις) που δεν μπορούν να θιγούν από τον κοινό νομοθέτη. Οι υπερνομοθετικοί κανόνες δικαίου δεσμεύουν και την κρατική εξουσία και – βέβαια – όλα τα άμεσα ή έμμεσα όργανα ασκήσεως της εξουσίας αυτής, με την έννοια ότι είναι επιβεβλημένη η συμμόρφωση προς τους κανόνες αυτούς.

Στους δεσμευτικούς, κατά τα ανωτέρω, υπερνομοθετικούς κανόνες περιλαμβάνεται και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου [ΕΣΔΑ], αλλά και αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου [ΕΔΔΑ] που ερμηνεύουν και εφαρμόζουν τους κανόνες της διεθνούς συμβάσεως αυτής. Ειδικότερα ως προς τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ πρέπει να τονισθεί, ότι αυτές αποτελούν δεδικασμένο – και μάλιστα με την έννοια, ότι

• −  το καταδικαζόμενο Κράτος οφείλει να καταβάλει στον προσφεύγοντα, του οποίου η προσφυγή έγινε δεκτή, την οριζόμενη αποζημίωση

  και

• −  το καταδικαζόμενο Κράτος οφείλει να άρει το μέτρο, με την εφαρμογή του

  οποίου παραβιάζει την ΕΣΔΑ.

  Ιδίως ως προς τη δεύτερη αυτή συνέπεια το δεδικασμένο κυριολεκτικά αποτελεί ιδιαίτερο κανόνα δικαίου (pro iure habetur). [Σχετική η από 28-05-2009 απόφαση ΕΔΔΑ του έτους 2009 §§ 22 επ. ΖΑΝΤΕ Α.Ε. κατά Ελλάδος].

2. Η υπό διαβούλευση Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη [ΕΠΜ] αφορά τις περιοχές Νατούρα 2000 στα Ιόνια Νησιά, μεταξύ των οποίων και την περιοχή της Ζακύνθου, όπου ο οικότοπος της χελώνας Caretta caretta.

Στην υπό μελέτη περιοχή βρίσκεται νησίδα με την επωνυμία Μαραθωνήσι, που ανήκει κατά κυριότητα στην εταιρία «ΖΑΝΤΕ – ΜΑΡΑΘΩΝΗΣΙ Α.Ε.».

Η εταιρία αυτή προσέφυγε στο ΕΔΔΑ, επειδή της είχε απαγορευθεί η ανοικοδόμηση στο Μαραθωνήσι. Με απόφαση του ΕΔΔΑ του έτους 2007 κρίθηκε η απαγόρευση αντίθετη προς την ΕΣΔΑ αφού η απαγόρευση δομήσεως στο Μαραθωνήσι παραβιάζει μεταξύ άλλων και «τη δικαία ισορροπία η οποία πρέπει να διέπει κατά τη ρύθμιση της χρήσεως των περιουσιακών στοιχείων το δημόσιο και το ιδιωτικό συμφέρον».

</div>
</div>
</div>
<div class=”page” title=”Page 2″>
<div class=”layoutArea”>
<div class=”column”>

Εξάλλου, στην § 54 της αποφάσεως αναφέρεται: «Τέλος, το Δικαστήριο σημειώνει ότι, όπως προκύπτει από 10 Δεκεμβρίου 2003 έκθεση της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στη νησίδα ασκούνται δραστηριότητες ασυμβίβαστες με τους λόγους για τους οποίους επεβλήθησαν επί της ιδιοκτησίας της προσφευγούσης εταιρείας περιορισμοί ιδιαιτέρως αυστηροί όσον αφορά την εκμετάλλευσή της. Ειδικότερα, από την έκθεση προκύπτει ότι το Μαραθωνήσι κατακλύζεται καθημερινώς από τουρίστες, ότι η ρύπανση της παραλίας είναι πολύ μεγάλη και ότι δεν υπάρχουν χώροι υγιεινής».

Από τότε η κατάσταση έχει κατά πολύ χειροτερεύσει. Χαρακτηριστικές είναι αναφορές οικολογικών οργανώσεων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπου παρατίθεται σειρά παραβιάσεων νομοθεσίας και καταστρεπτικών δραστηριοτήτων τόσο στο έδαφος όσο και στη θάλασσα. Αλλά και επισκέπτες στην νησίδα εκφράζουν παράπονα για την έλλειψη στοιχειώδους καθαριότητας, οργανώσεως και ενδιαφέροντος, ώστε να κινδυνεύει η ύπαρξη του τοπικού οικοτόπου αναπαραγωγής των χελωνών, αλλά και η ίδια η σωματική ακεραιότητα των επισκεπτών, καθώς και η ζωή των προστατευομένων χελωνών, σύμφωνα με δημοσιεύματα στον τοπικό τύπο.

Ενόψει των παραπάνω, υπό 1, εκτιθεμένων, το Ελληνικό Κράτος οφείλει να άρει την απαγόρευση δομήσεως στο Μαραθωνήσι, απαγόρευση που κρίθηκε από το ΕΔΔΑ αντίθετη στην ΕΣΔΑ. Η άρση της απαγορεύσεως δομήσεως πρέπει να γίνει κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να αποκαθιστά δίκαιη ισορροπία ιδιωτικού συμφέρονται και δημόσιου συμφέροντος. Ιδιαίτερα πρέπει να σημειωθεί, ότι ήδη το εν λόγω δημόσιο συμφέρον δεν αναφέρεται μόνο στην προστασία της χελώνας, αλλά και στην τουριστική αξιοποίησή του προστατευομένου αντικειμένου της περιοχής του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου [ΕΘΠΖ], προς δημιουργία πόρων υπέρ του Φορέα Διαχείρισης του Πάρκου, σύμφωνα με τροπολογία του αρχικού Π.Δ. για το ΕΘΠΖ. [Ίδετε : Π.Δ. 29-10-2003 (ΦΕΚ 1272/ Δ/ 2003) ].

Η δέσμευση αυτή του Ελληνικού Κράτους, για την άρση της απαγόρευσης δόμησης στο Μαραθωνήσι, καταλαμβάνει και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Μελετητική Ομάδα, στην οποία το Υπουργείο αυτό ανέθεσε την εκπόνηση της ΕΠΜ Ιονίων Νήσων.

</div>
</div>
<div class=”layoutArea”>
<div class=”column”>

3. Όμως, ενώ εκκρεμεί η συμμόρφωση του Κράτους προς την απόφαση του ΕΔΔΑ, στο Μαραθωνήσι μπορούν να δραστηριοποιούνται διάφοροι ιδιώτες ή ΜΚΟ και ο Φορέας Διαχειρίσεως του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου, ουσιαστικά κρατική υπηρεσία.

</div>
</div>
</div>
<div class=”page” title=”Page 3″>
<div class=”layoutArea”>
<div class=”column”>

Έτσι εκμετάλλευση του Μαραθωνησίου – και μάλιστα ανεξέλεγκτη, όπως φαίνεται − μπορεί να γίνεται από όλους τους άλλους (συμπεριλαμβανομένου ουσιαστικά και του καταδικασθέντος από το ΕΔΔΑ Κράτους) εκτός από την ιδιοκτήτριά του εταιρία.

Ειδικότερη έρευνα των αιτίων της καταστάσεως αυτής δεν είναι του παρόντος.

4. Στην υπό διαβούλευση μελέτη δεν υπάρχει πρόβλεψη για τον καθορισμό των όρων δομήσεως στο Μαραθωνήσι. Αυτό σημαίνει, ότι το ΥΠΕΝ και η Μελετητική Ομάδα, ως όργανό του, δεν συμμορφώνονται προς την υποχρέωση και δέσμευσή τους από τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ.

Έτσι, η μελέτη εμφανίζεται ελλιπής και πρέπει στο σημείο αυτό να συμπληρωθεί. Πρότυπο μπορεί να αποτελέσουν ρυθμίσεις που ισχύουν σε άλλες περιοχές της Χώρας όπου υπάρχουν οικότοποι θαλασσίων χελωνών, με την πρόβλεψη δυνατότητας ήπιας οικοτουριστικής εγκαταστάσεως στο Μαραθωνήσι.

Θα πρέπει, μάλιστα, να σημειωθεί πως με μία τέτοια οικοτουριστική εγκατάσταση θα εξασφαλισθεί ευπρεπισμός του χώρου, πλήρης έλεγχος από τις αρμόδιες ειδικές Αρχές (ΕΟΤ, Μονάδα Διαχείρισης της Προστατευόμενης Περιοχής κ.ά.) της λειτουργίας της εγκαταστάσεως και της κινήσεως των επισκεπτών / τουριστών – με συνέπεια την πράγματι αποτελεσματική προστασία των χελωνών Caretta caretta.

Ι. Σπυριδάκης

Ομότιμος Καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

</div>
</div>
</div>

[ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑ]

Σύμφωνα με την παρουσίαση της μελέτης από εκπρόσωπο της μελετητικής εταιρίας, στο ΔΣ Λευκάδας στις 26-04-2023, από τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν αλλά και σύμφωνα με του συνημμένους χάρτες, <u>η περιοχή που περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις του Τουριστικού  Περιπτέρου Λευκάδας και του οινοποιείου ΤΑΟΛ</u> <u>οριοθετείται στην ζώνη ΣΔΟΕ-06</u> και το υπόλοιπο αμμώδες της ίδιας περιοχής, μέχρι την θάλασσα, στην ζώνη ΖΠΦ-04. ΖΔΟΕ-06

[Κωδικός προστατευόμενης περιοχής: ELBA22203

Ονομασία προστατευόμενης περιοχής: σΠΠΒ Λευκάδας

Κατηγορία και ονομασία ζώνης: ΖΔΟΕ 6 -Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών Αρχαιολογικός χώρος και χώρος εισόδου στη λιμνοθάλασσα

 Επιτρεπόμενες ειδικές χρήσεις γης

Πίνακας Π-23. ΖΔΟΕ Επιτρεπόμενες ειδικές χρήσης σΠΠΒ Λευκάδας

Κωδικός και ονομασία ειδικής χρήσης γης*

 Ονομασία ειδικής χρήσης γης                                          Εξειδίκευση

 50 – Έργα πρόληψης ή αντιμετώπισης της                        _

υφαλμύρωσης των υπογείων υδάτων ή εδαφών.             

 51 – Έργα προστασίας από διάβρωση,                               _

κατολισθήσεις και στήριξη εδαφών

91-Αρχαιολογικοί χώροι                                                        –

*Ειδικές χρήσεις γης ή/και υπο-χρήσεις βάσει του ΠΔ59/2018 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει – Με έντονη γραμματοσειρά όσες δεν περιλαμβάνονται στη ζώνη σύμφωνα με το ΠΔ.]

Επισημαίνουμε ότι όλη αυτή η περιοχή, έχει νομοθετικά καταταχθεί στον υψηλότερο βαθμό προστασίας (Ζώνη Α απόλυτης αρχαιολογικής προστασίας, αδόμητη ζώνη και περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους)

Το πρώτο παράδοξο είναι ότι,  ενώ ολόκληρη η περιοχή βρίσκεται εντός του αρχαιολογικού χώρου του Κάστρου της Λευκάδας (αδόμητη ζώνη Α), δεν αντιμετωπίζεται ενιαία αλλά χωρίζεται στις δύο παραπάνω ζώνες. (ΣΔΟΕ-06 & ΣΠΦ-04)

Εντός της περιοχής και χωρίς να αποτυπώνονται με σαφήνεια, υπάρχουν τα κτίρια του Τουριστικού Περιπτέρου και του Παλαιού Οινοποιείου ΤΑΟΛ. Βρίσκονται και τα δύο σε άθλια κτιριακή κατάσταση, δεν χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες και δεν είναι ηλεκτροδοτούμενα. Συμπερασματικά, σε χρόνο παρόντα δεν έχουν <u>καμία</u> χρήση και η παλαιά χρήση τους βρίσκεται στην σφαίρα των αναμνήσεων.

Καθώς τα υπάρχοντα κτίρια, δεν συμπεριλαμβάνονται στην παρούσα μελέτη και δεν έχουν ληφθεί υπ΄όψη,  τίθεται το ερώτημα, εφόσον διατηρηθούν, τι πρόκειται να γίνουν και πως η μελλοντική τους, ενδεχομένως αξιοποίηση,  θα είναι συμβατή, με αυτό που καλούμαστε αυτή την στιγμή να κάνουμε, δηλαδή την διασφάλιση της περιβαλλοντικής ταυτότητας της περιοχής αλλά και του γενικότερου χαρακτήρα της.

Η θέση της «Πρωτοβουλίας για την διάσωση του Κάστρου» , ενός κινήματος-δράσης πολιτών της Λευκάδας, για την διασφάλιση του δημόσιου-κοινόχρηστου χαρακτήρα της περιοχής είναι η παρακάτω:

1. Για το αμμώδες της συγκεκριμένης περιοχής που κατατάσσεται στην ζώνη ΖΠΦ-04, δηλώνουμε τα εξής:

Η απείρου κάλλους παραλία, με την καλύτερη ποιότητα αμμουδιάς από όλες τις παραλίες της Λευκάδας, με την ανεμπόδιστη θέα στο ηλιοβασίλεμα και τα υπέροχα διαυγή γαλαζοπράσινα νερά ( λόγοι που την κατέταξαν σε περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους), η οποία μας συντροφεύει για πολλές δεκαετίες και έχει συνδεθεί με τα ανέμελα παιδικά χρόνια των παππούδων μας, των γονιών μας, τα δικά μας, των παιδιών μας και των εγγονών μας<u>, να εξαιρεθεί από μελλόντικές χρήσεις όπως: πλωτές υποδομές και εγκαταστάσεις θαλάσσιας αναψυχής</u> και να συμπεριληφθεί στην ζώνη ΣΔΟΕ-06, όπως και η υπόλοιπη περιοχή.

2. Για το τμήμα που περιλαμβάνει τις κτιριακές εγκαταστάσεις: Τουριστικό Περίπτερο – ΤΑΟΛ, στην περίπτωση που συμπεριληφθούν στην παρούσα μελέτη, θεωρούμε ότι η ενδεχόμενη μελλοντική τους χρήση θα πρέπει να είναι συμβατή με τον περιβαλλοντικό χαρακτήρα της περιοχής, να ενσωματώνεται ήπια σε αυτή , να είναι συμβατή με το φυσικό περιβάλλον, αλλά και με το ευρύτερο πολιτιστικό περιβάλλον, καθώς βρισκόμαστε εντός του αρχαιολογικού χώρου του Ενετικού Κάστρου της Αγ. Μαύρας Λευκάδας.

Η άποψη μας είναι ότι οποιαδήποτε μελλοντική χρήση που θα περιλαμβάνει τουριστικές εγκαταστάσεις, καταστήματα εστίασης και συναφείς δραστηριότητες, είναι μη συμβατή με την περιοχή και την προσβάλει. Προτείνουμε τα παρακάτω:

• Τον σεβασμό και προστασία της περιοχής (αδόμητη Ζώνη Α απόλυτης προστασίας αρχαιολογικού χώρου, τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, περιοχή δικτύου Natura).

 

• Την αξιοποίηση του Τουριστικού περιπτέρου από το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο σε συνεργασία με το Δήμο Λευκάδας με εξεύρεση χρηματοδοτικών κονδυλίων (είτε από εθνικούς πόρους είτε από ευρωπαϊκά προγράμματα) για δημιουργία ενός σύγχρονου πολιτιστικού κέντρου, όπου θα φιλοξενούνται διεθνή συνέδρια, πολιτιστικές- αθλητικές δραστηριότητες, περιβαλλοντική εκπαίδευση και δραστηριότητες σχετιζόμενες με το ευρύτερο φυσικό περιβάλλον κλπ

 

• Την συνεργασία του Δήμου Λευκάδας με το Δ.Σ. του ΤΑΟΛ, ενδεχομένως και με το Υπουργείο Πολιτισμού (καθώς πρόκειται για αρχαιολογικό χώρο), με συμφέρουσα προς το ΤΑΟΛ πρόταση, ώστε να εξευρεθεί η καλύτερη δυνατή λύση για το οινοποιείο του συνεταιρισμού, σε συνδυασμό με το Τουριστικό Περίπτερο και η δρομολόγηση μετατροπής του σε ένα μοναδικό Μουσείο Οινοποιίας, (συναφή χρήση με την αρχική) αφιερωμένο στους ακάματους καλλιεργητές της λευκαδίτικης υπαίθρου, μέσα στο οποίο θα αναδεικνύεται, πρώτο και κυριότερο, η ιστορία του Αγροτικού Κινήματος της Λευκάδας. Τα κεκτημένα δικαιώματα των αγροτών, ο αγώνας και η ιστορία τους, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μπουν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

 

• Οι παραπάνω χρήσεις, μπορούν να ενισχυθούν με Αμφιθέατρο διαλέξεων, θεατρικών παραστάσεων, συναυλιών μουσικών συνόλων κ.λπ., Κέντρο Ψηφιακής προβολής της Ιστορίας και του Πολιτισμού της Λευκάδας (προβολές σε μαθητές, φοιτητές, γκρουπ επισκεπτών), Εντευκτήριο συλλόγων και σωματείων, Αίθουσες αναγνωστηρίων και βιβλιοθηκών, Εκθετήριο παραδοσιακών προϊόντων και παρουσίαση της καλλιέργειας και παραγωγής τους, Πωλητήριο παραδοσιακών–αγροτικών προϊόντων-αναμνηστικών αποδίδοντας έσοδα.

 

• Διενέργεια Πανελλήνιου Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού, με τα παραπάνω δεδομένα, για την εξεύρεση της αρτιότερης αρχιτεκτονικής λύσης, για την ήπια ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων αυτών στο φυσικό περιβάλλον και τον σεβασμό στο χαρακτήρα των κτιρίων.

 

Τα μέλη της «Πρωτοβουλίας για την διάσωση του Κάστρου» ΛΕΥΚΑΔΑ

Χατζιάρα Μαρία

Βλάχος Κώστας

Καράμπαλης Σπύρος

Κατωπόδης Ιωάννης

Paolo Conceti

Σφέτσας Μάρκος

Βεργίνης Ευστάθιος

Ντίνγκα Κλεοπάτρα

Σάντα Έφη

Μεσσήνη Ανδρομάχη

 

 

 

[Ιωάννης Σπυριδάκης]

<div class=”page” title=”Page 1″>
<div class=”layoutArea”>
<div class=”column”>

1. Μία Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη [ΕΠΜ] σκοπό έχει, μετά από διαπίστωση της καταστάσεως μιας περιοχής, να προτείνει μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και τις δυνατότητες αξιοποιήσεως της περιοχής στο πλαίσιο μιας βιώσιμης ανάπτυξης.

Η ΕΠΜ πρέπει, εκτός άλλων, να λαμβάνει υπόψη οπωσδήποτε και το νομοθετικό καθεστώς, στο οποίο υπάγεται η υπό μελέτη περιοχή και ενδεχομένως να προτείνει τροποποιήσεις του, εκτός αν πρόκειται για υπερνομοθετικούς κανόνες (π.χ. Σύνταγμα, διεθνείς συμβάσεις) που δεν μπορούν να θιγούν από τον κοινό νομοθέτη. Οι υπερνομοθετικοί κανόνες δικαίου δεσμεύουν και την κρατική εξουσία και – βέβαια – όλα τα άμεσα ή έμμεσα όργανα ασκήσεως της εξουσίας αυτής, με την έννοια ότι είναι επιβεβλημένη η συμμόρφωση προς τους κανόνες αυτούς.

Στους δεσμευτικούς, κατά τα ανωτέρω, υπερνομοθετικούς κανόνες περιλαμβάνεται και η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου [ΕΣΔΑ], αλλά και αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου [ΕΔΔΑ] που ερμηνεύουν και εφαρμόζουν τους κανόνες της διεθνούς συμβάσεως αυτής. Ειδικότερα ως προς τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ πρέπει να τονισθεί, ότι αυτές αποτελούν δεδικασμένο – και μάλιστα με την έννοια, ότι

• −  το καταδικαζόμενο Κράτος οφείλει να καταβάλει στον προσφεύγοντα, του οποίου η προσφυγή έγινε δεκτή, την οριζόμενη αποζημίωση

  και

• −  το καταδικαζόμενο Κράτος οφείλει να άρει το μέτρο, με την εφαρμογή του

  οποίου παραβιάζει την ΕΣΔΑ.

  Ιδίως ως προς τη δεύτερη αυτή συνέπεια το δεδικασμένο κυριολεκτικά αποτελεί ιδιαίτερο κανόνα δικαίου (pro iure habetur). [Σχετική η από 28-05-2009 απόφαση ΕΔΔΑ του έτους 2009 §§ 22 επ. ΖΑΝΤΕ Α.Ε. κατά Ελλάδος].

2. Η υπό διαβούλευση Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη [ΕΠΜ] αφορά τις περιοχές Νατούρα 2000 στα Ιόνια Νησιά, μεταξύ των οποίων και την περιοχή της Ζακύνθου, όπου ο οικότοπος της χελώνας Caretta caretta.

Στην υπό μελέτη περιοχή βρίσκεται νησίδα με την επωνυμία Μαραθωνήσι, που ανήκει κατά κυριότητα στην εταιρία «ΖΑΝΤΕ – ΜΑΡΑΘΩΝΗΣΙ Α.Ε.».

Η εταιρία αυτή προσέφυγε στο ΕΔΔΑ, επειδή της είχε απαγορευθεί η ανοικοδόμηση στο Μαραθωνήσι. Με απόφαση του ΕΔΔΑ του έτους 2007 κρίθηκε η απαγόρευση αντίθετη προς την ΕΣΔΑ αφού η απαγόρευση δομήσεως στο Μαραθωνήσι παραβιάζει μεταξύ άλλων και «τη δικαία ισορροπία η οποία πρέπει να διέπει κατά τη ρύθμιση της χρήσεως των περιουσιακών στοιχείων το δημόσιο και το ιδιωτικό συμφέρον».

</div>
</div>
</div>
<div class=”page” title=”Page 2″>
<div class=”layoutArea”>
<div class=”column”>

Εξάλλου, στην § 54 της αποφάσεως αναφέρεται: «Τέλος, το Δικαστήριο σημειώνει ότι, όπως προκύπτει από 10 Δεκεμβρίου 2003 έκθεση της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στη νησίδα ασκούνται δραστηριότητες ασυμβίβαστες με τους λόγους για τους οποίους επεβλήθησαν επί της ιδιοκτησίας της προσφευγούσης εταιρείας περιορισμοί ιδιαιτέρως αυστηροί όσον αφορά την εκμετάλλευσή της. Ειδικότερα, από την έκθεση προκύπτει ότι το Μαραθωνήσι κατακλύζεται καθημερινώς από τουρίστες, ότι η ρύπανση της παραλίας είναι πολύ μεγάλη και ότι δεν υπάρχουν χώροι υγιεινής».

Από τότε η κατάσταση έχει κατά πολύ χειροτερεύσει. Χαρακτηριστικές είναι αναφορές οικολογικών οργανώσεων προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπου παρατίθεται σειρά παραβιάσεων νομοθεσίας και καταστρεπτικών δραστηριοτήτων τόσο στο έδαφος όσο και στη θάλασσα. Αλλά και επισκέπτες στην νησίδα εκφράζουν παράπονα για την έλλειψη στοιχειώδους καθαριότητας, οργανώσεως και ενδιαφέροντος, ώστε να κινδυνεύει η ύπαρξη του τοπικού οικοτόπου αναπαραγωγής των χελωνών, αλλά και η ίδια η σωματική ακεραιότητα των επισκεπτών, καθώς και η ζωή των προστατευομένων χελωνών, σύμφωνα με δημοσιεύματα στον τοπικό τύπο.

Ενόψει των παραπάνω, υπό 1, εκτιθεμένων, το Ελληνικό Κράτος οφείλει να άρει την απαγόρευση δομήσεως στο Μαραθωνήσι, απαγόρευση που κρίθηκε από το ΕΔΔΑ αντίθετη στην ΕΣΔΑ. Η άρση της απαγορεύσεως δομήσεως πρέπει να γίνει κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να αποκαθιστά δίκαιη ισορροπία ιδιωτικού συμφέρονται και δημόσιου συμφέροντος. Ιδιαίτερα πρέπει να σημειωθεί, ότι ήδη το εν λόγω δημόσιο συμφέρον δεν αναφέρεται μόνο στην προστασία της χελώνας, αλλά και στην τουριστική αξιοποίησή του προστατευομένου αντικειμένου της περιοχής του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου [ΕΘΠΖ], προς δημιουργία πόρων υπέρ του Φορέα Διαχείρισης του Πάρκου, σύμφωνα με τροπολογία του αρχικού Π.Δ. για το ΕΘΠΖ. [Ίδετε : Π.Δ. 29-10-2003 (ΦΕΚ 1272/ Δ/ 2003) ].

Η δέσμευση αυτή του Ελληνικού Κράτους, για την άρση της απαγόρευσης δόμησης στο Μαραθωνήσι, καταλαμβάνει και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και την Μελετητική Ομάδα, στην οποία το Υπουργείο αυτό ανέθεσε την εκπόνηση της ΕΠΜ Ιονίων Νήσων.

</div>
</div>
<div class=”layoutArea”>
<div class=”column”>

3. Όμως, ενώ εκκρεμεί η συμμόρφωση του Κράτους προς την απόφαση του ΕΔΔΑ, στο Μαραθωνήσι μπορούν να δραστηριοποιούνται διάφοροι ιδιώτες ή ΜΚΟ και ο Φορέας Διαχειρίσεως του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου, ουσιαστικά κρατική υπηρεσία.

</div>
</div>
</div>
<div class=”page” title=”Page 3″>
<div class=”layoutArea”>
<div class=”column”>

Έτσι εκμετάλλευση του Μαραθωνησίου – και μάλιστα ανεξέλεγκτη, όπως φαίνεται − μπορεί να γίνεται από όλους τους άλλους (συμπεριλαμβανομένου ουσιαστικά και του καταδικασθέντος από το ΕΔΔΑ Κράτους) εκτός από την ιδιοκτήτριά του εταιρία.

4. Στην υπό διαβούλευση μελέτη δεν υπάρχει πρόβλεψη για τον καθορισμό των όρων δομήσεως στο Μαραθωνήσι. Αυτό σημαίνει, ότι το ΥΠΕΝ και η Μελετητική Ομάδα, ως όργανό του, δεν συμμορφώνονται προς την υποχρέωση και δέσμευσή τους από τις αποφάσεις του ΕΔΔΑ.

Έτσι, η μελέτη εμφανίζεται ελλιπής και πρέπει στο σημείο αυτό να συμπληρωθεί. Πρότυπο μπορεί να αποτελέσουν ρυθμίσεις που ισχύουν σε άλλες περιοχές της Χώρας όπου υπάρχουν οικότοποι θαλασσίων χελωνών, με την πρόβλεψη δυνατότητας ήπιας οικοτουριστικής εγκαταστάσεως στο Μαραθωνήσι.

Θα πρέπει, μάλιστα, να σημειωθεί πως με μία τέτοια οικοτουριστική εγκατάσταση θα εξασφαλισθεί ευπρεπισμός του χώρου, πλήρης έλεγχος από τις αρμόδιες ειδικές Αρχές (ΕΟΤ, Μονάδα Διαχείρισης της Προστατευόμενης Περιοχής κ.ά.) της λειτουργίας της εγκαταστάσεως και της κινήσεως των επισκεπτών / τουριστών – με συνέπεια την πράγματι αποτελεσματική προστασία των χελωνών Caretta caretta.

Ι. Σπυριδάκης

Ομότιμος Καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

</div>
</div>
</div>

[Παγωνίδης Δημήτρης]

<p style=”text-align: left;”>Η αδικία στο 100%</p>
Η ερασιτεχνική αλιεία και ειδικά το ψαροντούφεκο είναι ένας τρόπος ζωής όπως αφού από τα παλιά χρόνια ο άνθρωπος κυνηγούσε την τροφή του για να τραφεί. Η υπεραλίευση με τα σύγχρονα μέσα από επαγγελματίες είναι αυτά που καταστρέφουν όχι μόνο τα ζώα που βρίσκονται στην θάλασσα αλλά και τον ίδιο τον βυθό.

Ευχαριστώ εκ των προτέρων

 

[Μασουρας Ταξιαρχης]

<div class=”xdj266r x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs x126k92a”>
<div dir=”auto”>Δεν αντιλαμβανόμαστε πως, για την προστασία των οστρακοειδών Πίννας & Πετροσωλήνα από παράνομη αλίευση, προτείνεται η απαγόρευση της ερασιτεχνικής αλιείας γενικώς, όταν η οστρακαλιεία ήδη απαγορεύεται για τον ερασιτέχνη τα τελευταία 25 χρόνια!</div>
</div>
<div class=”x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a”>
<div dir=”auto”>Είναι εντελώς παράλογο, για την προστασία των ψαριών από υπεραλίευση να προτείνεται η απαγόρευση της ερασιτεχνικής αλιείας (η οποία συμμετέχει κατά το 1/10 στο συνολικό αλιεύσιμο προϊόν), ενώ στις ίδιες ζώνες, η επαγγελματική (η οποία συμμετέχει κατά τα 9/10) θα συνεχίζεται κανονικά.</div>
</div>
<div class=”x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a”>
<div dir=”auto”>Θα αντιλαμβανόμασταν ουσιαστικό ενδιαφέρον προστασίας, αν οι προτάσεις αφορούσαν μικρότερες περιοχές ώστε να ελέγχονται αποτελεσματικά και οι απαγορεύσεις να ισχύουν για όλους οριζόντια.</div>
</div>
<div class=”x11i5rnm xat24cr x1mh8g0r x1vvkbs xtlvy1s x126k92a”>
<div dir=”auto”>Όταν όμως διαβάζουμε στις περιβαλλοντολογικές μελέτες ότι η ερασιτεχνική αλιεία «πιέζει» τις παραπάνω περιοχές, ενώ τα επαγγελματικά εργαλεία, τα ιχθυοτροφεία ή τα Θαλάσσια Αιολικά Πάρκα δεν αποτελούν απειλή, αισθανόμαστε κοροϊδία!</div>
</div>

[ΖΩΝΟΜΕΣΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ]

Είμαι  Ερασιτέχνης Υποβρύχιος Αλιέας πάνω από 45 χρόνια . Δραστηριοποιούμαι επαγγελματικά στον χώρο της Κατασκευής και εμπορίας ειδών Υποβρύχιας αλιείας  και είμαι Εκπαιδευτής Εκπαιδευτών  Ελεύθερης  Κατάδυσης και Υποβρύχιας Αλιείας.

Ευχαριστώ θερμά για το βήμα που μου δίνεται . Αποδεχόμενος με χαρά την πρόσκληση και προτροπή του Υφυπουργού του ΥΠΕΝ Κυρίου  Γεωργίου Αμυρά ,  για σχολιασμό στην Δημόσια Διαβούλευση  αναφορικά με τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες  που διενεργούνται από μελετητές των Ε.Π.Μ. , καταθέτω το σχόλιο μου.

 

Διέθεσα και συνεχίζω να διαθέτω πολλές ώρες διαβάσματος  των Ε.Π.Μ. και του προγράμματος Natura 2000 το οποίο παρακολουθώ εδώ και πολλά χρόνια.

Ως άνθρωπος που ζει μια ζωή  συνδεδεμένη με την Φύση και ειδικότερα την Θάλασσα , επιθυμώ ένα Περιβάλλον υγιές ,  και προστατευμένο.

Επιθυμώ μια Θάλασσα Καθαρή . Μια Θάλασσα γεμάτη πλάσματα που δεν κινδυνεύουν , γεμάτη  εικόνες  , γεμάτη ενδιαφέρον , γεμάτη Ελευθερία….

Δίχως αυτά δεν έχω  θέση και λόγο ύπαρξης εκεί . Δίχως ψάρια και υγιές Θαλάσσιο περιβάλλον δεν έχω καν Επάγγελμα, αν και αυτό είναι το λιγότερο.  Δεν έχω καν την οικογένεια που έφτιαξα , τους φίλους που μια ζωή απέκτησα .  Απλά , γιατί όλα στρέφονται γύρω από το  Θαλάσσιο Περιβάλλον. Αυτό που προσδιορίζει  την ύπαρξη μου.

Με χαρά αρχικά ξεκίνησα να διαβάζω  τις Επιστημονικές μελέτες που οφείλει να διαθέτει η Πολιτεία , σύμφωνα με τις οδηγίες του προγράμματος Natura 2000 . Όπως μας ενημερώνει , με αυτές τις μελέτες θα  συντάξει τα Προεδρικά Διατάγματα που θα ρυθμίζουν εφεξής τους κανόνες ύπαρξης του ανθρώπου στις Ζώνες εφαρμογής του Προγράμματος.

Επιτέλους θα έχουμε , σκέφτηκα , πραγματικά εργαλεία  για να μπορέσουμε να προστατέψουμε το Περιβάλλον.  Και ας έχουν έως τώρα ληφθεί εκ μέρους της πολιτείας ένα σωρό ατελέσφορα  μέτρα .

Μέτρα επί μέτρων που όχι μόνο δεν  λειτούργησαν ποτέ, αλλά εξέθεσαν την Φύση και το Περιβάλλον σε ακόμα μεγαλύτερους κινδύνους .

 

Σύντομα η χαρά μου μεταβλήθηκε σε απορία.

 

Η απορία   μου σχετικά με τις Ε.Π.Μ. αφορά  το εάν οι συντάκτες των μελετών κατανοούν πραγματικά τις οδηγίες ,  τους όρους και τους στόχους της σύνταξης αυτών των μελετών , όπως αυτά ορίζονται από την Ε/Ε.

Παραδείγματος  χάριν  τις οδηγίες που αφορούν τα Πολιτιστικά και Πολιτισμικά χαρακτηριστικά και την ιδιαίτερη αξία της Ερασιτεχνικής  αλιείας για τον Άνθρωπο.  Ειδικά στις  Παράκτιες και Νησιωτικές κοινωνίες.

Από μία  άλλη οπτική γωνία , παράδειγμα επίσης , είναι τα αποτελέσματα που περιμέναμε να διαβάσουμε  για τις Κοινωνικοοικονομικές επιδράσεις και μεταβολές  που θα επέλθουν στις περιοχές που θα εφαρμοστούν  μέτρα που θα στηριχτούν στις μελέτες σας.

Στοιχεία για Επαγγέλματα που ευθέως πλήττονται  όπως το δικό μου  , αλλά και πλήθος σχετιζόμενων με την Ερασιτεχνική αλιευτική δραστηριότητα Επαγγελμάτων .  Επιγραμματικά αναφέρω  την Βιομηχανία των Σκαφών  , την ατμομηχανή της Ελληνικής οικονομίας , τον Τουρισμό δηλαδή , την Εστίαση … Είναι   τεράστια  η λίστα Επαγγελμάτων που θα επηρεαστούν  από τις αποφάσεις που θα οδηγήσουν οι Ε.Π.Μ….

Τα άμεσα σχετιζόμενα με την Ερασιτεχνική Αλιεία επαγγέλματα  δεν θα πληγούν απλώς.

Εάν οι προτάσεις σας εφαρμοστούν , τα Επαγγέλματα μας θα καταστραφούν. Θα καταστραφούν  μαζί με χιλιάδες θέσεις εργασίας που προσφέρουν εισόδημα σε Οικογένειες.

Το οικονομικό αποτύπωμα της Ερασιτεχνικής Αλιείας είναι εξίσου σημαντικό αν όχι σημαντικότερο με αυτό της Επαγγελματικής Αλιείας , η οποία σκανδαλωδώς ευνοείται  στις μελέτες σας. Τα όργανα  εκπροσώπησης των κλάδων μας ,  θα ενημερώσουν ως οφείλουν την Πολιτεία  για τα στοιχεία που διαθέτουν . Το θέμα όμως είναι τα στοιχεία που εσείς οφείλετε να παραθέσετε στις Ε.Π.Μ που συντάσσετε .

 

Το πρώτο συμπέρασμα λοιπόν είναι  ότι μάλλον δεν έχουν γίνει αντιληπτές στο όλο τους από μεριάς σας οι υποχρεώσεις σας και οι οδηγίες της Ε/Ε  για τους όρους και τους στόχους  σύνταξης των Ε.Π.Μ.

Επίσης φαίνεται ξεκάθαρα  ότι  ουδέποτε είχατε επαφή με ανθρώπους που γνωρίζουν πραγματικά την Φύση.

 

Προχωρώντας στην ανάγνωση  των Ε.Π.Μ  την απορία που δημιουργήθηκε , διαδέχτηκε η οργή.

Με εξοργίζει αφάνταστα η ΠΡΟΣΒΟΛΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ που επιχειρείται  , μέσω των παρατηρήσεων και των προτάσεων σας για τα υπό προστασία είδη , οικοτόπους και ενδιαιτήματα.

Πάλι θα αναφέρω επιγραμματικά κάποια παραδείγματα , προτείνοντας  και προτρέποντας   να διαβάσετε καλύτερα την ανάρτηση  στην Δημόσια διαβούλευση του Πανελλήνιου  Συνδέσμου Εμπόρων και Κατασκευαστών ειδών Υποβρύχιας Αλιείας ( ΠΑΝΣΕΚΕΥΑ) , ο οποίος έχει συντάξει με λεπτομέρειες , δόκιμη ορολογία και τεκμηρίωση των  θέσεων του/μας  ,για τις Ε.Π.Μ σας.

Επίσης πολλοί πριν από εμένα έχουν γράψει πραγματικά αξιόλογες παρατηρήσεις , οπότε δεν επιθυμώ να υπερθεματίσω , αλλά απλά να εξηγήσω την θέση μου.

 

Παραδείγματος χάριν λοιπόν :

Είναι δυνατόν , για το υπό προστασία είδος Θαλάσσια Χελώνα  , που η μεγαλύτερη απειλή είναι τα δίχτυα και η ηθελημένη θανάτωση , το μέτρο προστασίας να είναι η Απαγόρευση της Ερασιτεχνικής Αλιείας ;

Είναι δυνατόν  , στο όνομα της προστασίας Θαλάσσιων  Θηλαστικών    , Θαλασσίων Ερπετών  , Οστρακοειδών , τα οποία απειλούν Εργαλεία και Επιλογές που σχετίζονται απόλυτα με την Επαγγελματική Αλιεία , όπως και εσείς διαπιστώνετε και εμείς γνωρίζουμε , να προτείνετε την απαγόρευση της Ερασιτεχνικής Αλιείας και να επιτρέπετε την Επαγγελματική ;

Είναι δυνατόν η άγκυρα ενός Ερασιτέχνη να απειλεί  περισσότερο την Πίνα  από τα χιλιόμετρα των στατικών διχτυών της Επαγγελματικής αλιείας ;

Είναι δυνατόν η  προστασία  της Ποσειδωνίας να προϋποθέτει την απαγόρευση της Υποβρύχιας Αλιείας ; Πραγματικά δεν σας επέτρεψε η Επιστημονική σας κατάρτιση να κατανοήσετε ότι ο Υποβρύχιος Αλιέας αποφεύγει τα λιβάδια της Ποσειδωνίας  και όποτε τα συναντά φεύγει όσο πιο γρήγορα μπορεί διότι απλά δεν υπάρχει για αυτόν αντικείμενο εκεί;

Είναι δυνατόν να επιτρέπετε στους Ερασιτέχνες Αλιείς να ψαρεύουν μόνο σε άγονους τόπους  όπως οι αμμώδεις βυθοί , όταν στις ωφέλιμες περιοχές   επιτρέπετε μόνον την Επαγγελματική Αλιεία ;

Είναι δυνατόν να μην κατανοείτε ότι διαχωρίζετε τα δικαιώματα των Πολιτών  απέναντι  σε ένα περιβάλλον που  ανήκει εξίσου σε όλους μας ; Ένα περιβάλλον που δεν καλλιεργείται και δικαίωμα σε αυτό έχουμε όλοι.  Όλοι , εξίσου!

Είναι δυνατόν να ταυτίζετε την Ερασιτεχνική Αλιεία με τον ΚΙΝΔΥΝΟ για το περιβάλλον και να την εξισώνετε με  τις μεθόδους που το έφεραν σε αυτήν την κατάσταση ;  Όπως η επί ΧΡΌΝΙΑ ΑΝΕΞΈΛΕΓΚΤΗ Επαγγελματική Αλιεία , η Παράνομη Αλιεία , η  ανεξέλεγκτη Εισαγόμενη Αλιεία , η Μόλυνση , η Ρύπανση……

Είναι δυνατόν   να  συγκριθεί το αποτύπωμα της Επαγγελματικής Αλιείας με της Ερασιτεχνικής , όταν γνωρίζετε ή έστω οφείλετε να γνωρίζετε ως Επιστήμονες την αναλογία μεταξύ τους ;

Και αν  δεν το γνωρίζετε , που πολλά από ότι φαίνεται  δεν γνωρίζετε , σας προτείνω ανεπιφύλακτα να έρθετε σε επαφή με ανθρώπους που γνωρίζουν. Εμάς !  Τους ανθρώπους της Φύσης  δηλαδή . Θα είμαστε πάντα στην διάθεση σας  και στην διάθεση της Πολιτείας να βοηθήσουμε .

 

Στην διάθεση της Πολιτείας  που πληρώνει αδρά μέσω ημών και υμών , για να συνταχθούν Επιστημονικές μελέτες . Επιστημονικές μελέτες και όχι «αρπαχτές».

 

Στην διάθεση της Πολιτείας που οφείλουμε να ενημερώσουμε για την σκανδαλώδη μεροληπτική και παραπλανητική πληροφόρηση που επιχειρείτε μέσω των Ε.Π.Μ που εκπονείτε .

Στην διάθεση της Πολιτείας να βοηθήσουμε να λάβει πραγματικά αποδοτικά  μέτρα  προστασίας του Περιβάλλοντος . Όχι μέτρα αποκλεισμού του ανθρώπου από την Φύση. Όχι μέτρα που στοχεύουν στην ασύδοτη εκμετάλλευσή της  στο όνομα της προστασίας της.

 

Στην διάθεση της Πολιτείας που οφείλουμε να ενημερώσουμε ότι χιλιάδες άνθρωποι είναι εξοργισμένοι με αυτά που διαβάζουν στις Ε.Π.Μ . και αναζητούν τρόπους να εκφράσουν την οργή για τον εμπαιγμό που τους γίνεται.

Συνοψίζοντας ,  σας προτείνω να διαβάσετε προσεκτικά τα επιχειρήματα των ανθρώπων που σχολιάζουν . Με μεγάλη ευκολία αποδομούν την  Ε.Π.Μ.  Μόνο που η Ε.Π.Μ είναι αμειβόμενο προϊόν.

Παρατήρησα επίσης ότι στην πλειοψηφία τους οι σχολιαστές είναι Ερασιτέχνες Αλιείς.  Μήπως θα πρέπει να σκεφτείτε σοβαρότερα  την Ερασιτεχνική Αλιεία ;

Παρακαλώ θερμά να ανοίξουν ξανά τα σχόλια για τις περιοχές που έχουν κλείσει  ΏΣΤΕ ΝΑ ΣΧΟΛΙΑΣΤΟΎΝ και αυτές.  Αν όχι , να βρεθεί ένας τρόπος να συμπεριληφθούν τα σχόλια μας και σε αυτές.

Για τις περιοχές που στο μέλλον θα δούμε να εκπονούνται  Ε.Π.Μ.   ελπίζω  τα σχόλια μας εδώ να ληφθούν υπόψιν  και οι επόμενες μελέτες να είναι πραγματικά επιστημονικές και να διενεργηθούν με τους όρους που περιγράφονται  στις οδηγίες υλοποίησης του προγράμματος Natura 2000  της Ε/Ε .

Ως Άνθρωποι που πραγματικά αγαπούν και βιώνουν την Φύση  επιθυμούμε ένα δίκαιο , παραγωγικό και αποδοτικό Δίκτυο  Natura 2000 . Ένα  δίκτυο που θα βελτιώσει την σχέση Φύσης και Ανθρώπου και θα προστατέψει  Είδη και Οικοσυστήματα.  Πραγματικά  και όχι προσχηματικά , όπως εδώ επιχειρείται μέσω των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών που έχετε συντάξει.

 

 

 

 

[MEDASSET – Μεσογειακός Σύνδεσμος για τη Σωτηρία των Θαλάσσιων Χελωνών]

Γενικό Σχόλιο:
Στο εν λόγω Κεφάλαιο περιέχονται η προτεινόμενη ζωνοποίηση καθώς και οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης για κάθε ζώνη. Σύμφωνα με την ίδια την ΕΠΜ (βλ. ενότητα 4.3, σελ. 7), η επιλογή (ζωνών και χρήσεων γης) έγινε με γνώμονα την προστασία του προστατευτέου αντικειμένου στην περιοχή, συνεκτιμώντας τις επιπτώσεις των δυνητικών χρήσεων τόσο στο προστατευτέο αντικείμενο όσο και στο κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον, ώστε το προτεινόμενο σχέδιο να παρέχει υψηλή προστασία του προστατευτέου αντικειμένου, αλλά ταυτόχρονα να μην αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη των περιοχών.
Ωστόσο, όπως αναλυτικώς θα εκθέσουμε παρακάτω, θεωρούμε πως (α) η κατάτμηση των περιοχών σε μεγάλο αριθμό ζωνών (π.χ. μόνο στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου προτείνεται η κατάτμηση σε 42 διαφορετικές ζώνες), και (β) η πρόβλεψη για πληθώρα επιτρεπόμενων χρήσεων γης, όχι μόνο θα καταστήσουν ανέφικτη την προστασία των περιοχών και των ειδών/τύπων οικοτόπων, αλλά μάλιστα θα αφήσουν τις περιοχές πλήρως εκτεθειμένες στις πάσης φύσεως πιέσεις/απειλές, αποκλείοντας έτσι τη βιώσιμη διαχείρισή τους.
Επίσης προκαλεί εντύπωση ότι: (1) στην ΕΠΜ δεν γίνεται προσπάθεια αντιμετώπισης παράνομων ενεργειών σε Ζώνες Προστασίας της Φύσης, αλλά αντίθετα με τις προβλεπόμενες χρήσεις γης φαίνεται να γίνεται προσπάθεια νομιμοποίησής τους (όπως για παράδειγμα στην παραλία Δάφνη της νήσου Ζακύνθου – ΖΠΦ-14), (2) στις ζώνες που επιτρέπεται η χρήση γης 15-τουριστικά καταλύματα, προτείνεται η άρση του περιορισμού των 150 κλινών, επιτρέποντας έτσι την εντατική ανοικοδόμηση παράκτιων περιοχών που δέχονται τεράστιες πιέσεις από τον μαζικό τουρισμό, (3) πουθενά στην ΕΠΜ δεν γίνεται εκτίμηση ή έστω λόγος για τη φέρουσα ικανότητα της κάθε προτεινόμενης ζώνης, ώστε, βάσει του μεγέθους της ζώνης, των ειδικών οικολογικών της χαρακτηριστικών και της ευαισθησίας των τύπων οικοτόπων που απαντώνται σε αυτή, να γίνει εκτίμηση του μέγιστου αριθμού επισκεπτών, επίπλων θαλάσσης (για τις παραλίες ωοτοκίας του είδους Caretta caretta) ή δραστηριοποιούμενων πλοιαρίων (για τον θαλάσσιο χώρο πλησίον των παραλιών ωοτοκίας, όπως είναι ο Κόλπος Λαγανά), με αποτέλεσμα στις περιοχές μαζικού τουρισμού να διακυβεύεται σοβαρά η προστασία του προστατευτέου αντικειμένου εξαιτίας της μαζικής προσέλευσης.
Ειδικά σχόλια:
Στην ενότητα 4.3.1 (σελ. 7επ.) η ΕΠΜ κάνει μια σύντομη παρουσίαση της ζώνωσης εντός του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου (ΕΘΠΖ) και των επιτρεπόμενων χρήσεων γης στις προβλεπόμενες ζώνες. Επ’ αυτών σημειώνουμε:
1. Διαφωνούμε με την κατάτμηση τμήματος της σημερινής ζώνης Φ1 (Προστατευόμενο Τοπίο), το οποίο βρίσκεται στον ανατολικό τμήμα του κόλπου Λαγανά, πλησίον της παραλίας Σεκάνια και προτείνεται ως Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΣΔΟΕ-03 και ΣΔΟΕ-05) και κυρίως διαφωνούμε με την προτεινόμενη σε αυτή τη ζώνη, χρήση γης 15-τουριστικά καταλύματα, διότι δίνεται η εντύπωση ότι αυτή η χρήση γης προτείνεται ως επιτρεπόμενη με μοναδικό κριτήριο την ύπαρξη ιδιωτικής έκτασης και την εξυπηρέτηση οικονομικών συμφερόντων. Αντίθετα φαίνεται να είναι αδιάφορες οι πιθανές επιπτώσεις που θα προκληθούν από τα τουριστικά καταλύματα στην παραλία Σεκάνια (προτεινόμενη ζώνη ΖΑΠΦ-01) λόγω της εγγύτητας, ενώ η προτεινόμενη ζώνη ΖΠΦ-20 (περιμετρικά των Σεκανίων) δεν φαίνεται να είναι αρκετά μεγάλη (300μ.) για να μειώσει τις επιπτώσεις στην εξαιρετικής σημασίας παραλία που παρουσιάζει από τις μεγαλύτερες πυκνότητες φωλεοποίησης της θαλάσσιας χελώνας παγκοσμίως.
2. Για την προτεινόμενη ζώνωση εντός του GR 2210001- Δυτικές ακτές Ζακύνθου, προτείνουμε μια ενιαία θαλάσσια ζώνη, αντί των ΖΔΟΕ-01, ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-02 και ΖΠΦ-21) καθώς θεωρούμε ότι με τον κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων δε θα επιτευχθεί προστασία του προστατευτέου αντικειμένου.
Ειδικά σχόλια για τη ζώνωση και τις χρήσεις γης στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου:
Στην ενότητα 4.4.1 (σελ. 22επ.) παρουσιάζονται αναλυτικά η ζώνωση και οι χρήσεις γης που προτείνει η ΕΠΜ για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου (ΕΘΠΖ). Λόγω της αυξημένης σημασίας των GR2210001 – Δυτικές και Βορειοδυτικές Ακτές Ζακύνθου και GR22100002 – Κόλπος Λαγανάς Ζακύνθου (Ακρ. Γεράκι – Κερί) για τις θαλάσσιες χελώνες, όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά σε Μεσογειακό (γεγονός που αναγνωρίζει και η ίδια η ΕΠΜ σε πλείστες αναφορές), ακολουθούν αναλυτικά σχόλια. Ειδικότερα:
Στις σελ. 25-27 γίνεται συνοπτική παρουσίαση και αιτιολόγηση των προβλεπόμενων από την ΕΠΜ χρήσεων γης. Στο τμήμα αυτό, εντύπωση προκαλούν:
(Α) η πρόταση να προβλέπονται γενικά και χωρίς την εξειδίκευση «μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου» εντός των Ζωνών Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ) οι χρήσεις γης 26.11 (λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες), 26.12.1 (οδοί κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων), 26.12.6 (μονοπάτια πεζών) και 26.12.7 (θαλάσσιοι διάδρομοι κίνησης σκαφών). Η ΕΠΜ τεκμηριώνει την πρόταση αυτή στις ανάγκες συντήρησης των υφιστάμενων υποδομών και πρόσβασης σε ιδιοκτησίες. Όμως αν οι προαναφερόμενες χρήσεις γης προβλέπονται γενικά και χωρίς καμία εξειδίκευση, τότε είναι βέβαιο πως οι πιέσεις που θα ασκηθούν στην εν λόγω περιοχή, λόγω του μαζικού τουρισμού, της εντατικής ανοικοδόμησης κλπ, θα είναι τεράστιες και με σημαντικότατες επιπτώσεις στον βιότοπο. Η εν λόγω πρόταση θα πρέπει οπωσδήποτε να εξειδικευτεί με τον όρο «μόνο για τη συντήρηση των νομίμως υφιστάμενων υποδομών».
(Β) η πρόταση να επιτραπεί η χρήση 1 – Κατοικία και εκτός σχεδίου σε ΖΠΦ και ΖΔΟΕ, ώστε να επιτραπεί η συντήρηση των νομίμως υφιστάμενων κατοικιών. Με δεδομένο ότι στις εκτός σχεδίου περιοχές της χώρας και δη στη Ζάκυνθο, εντοπίζεται πλήθος αυθαιρέτων κατασκευών (κατοικίες, επιχειρήσεις κλπ), και λαμβάνοντας υπόψη το μικρό μέγεθος της προστατευόμενης περιοχής, η ΕΠΜ θα έπρεπε στο σημείο αυτό, να λάβει τη συμβολή του Ελληνικού Κτηματολογίου, ώστε με σαφή και ορισμένο τρόπο να προβλεφθεί πόσες είναι οι κατοικίες που υπάρχουν νόμιμα στις εκτός σχεδίου περιοχές εντός των ΖΠΦ και ΖΔΟΕ.
(Γ) η πρόταση να επιτρέπεται η χρήση γης 15 – Τουριστικά καταλύματα στις ΖΔΟΕ, χωρίς τον περιορισμό των 150 κλινών. Η εν λόγω πρόβλεψη, λαμβανομένης υπόψη της οικιστικής πίεσης που ασκείται σε μια περιοχή με έντονο μαζικό τουρισμό, μετά βεβαιότητας θα οδηγήσει στην κατασκευή τεράστιων τουριστικών καταλυμάτων, τα οποία θα αλλοιώσουν δραστικά το τοπίο του κόλπου Λαγανά. Αυτό καθίσταται ιδιαιτέρως εμφανές, αφού εντοπιστούν στον συνοδευτικό χάρτη της ΕΠΜ οι Ζώνες Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ – 03, ΖΔΟΕ – 04, ΖΔΟΕ – 05 και ΖΔΟΕ – 06), οι οποίες βρίσκονται σε μεγάλη εγγύτητα με τις παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας.
Στον πίνακα 4.4.1 (σελ. 31επ.) παρουσιάζονται οι ζώνες και προτεινόμενες σε αυτές χρήσεις γης, ενώ στο Παράρτημα, πίνακας Π.1. (σελ. 161επ.) παρατίθενται κατ’ αντιπαραβολή οι χρήσεις γης που επιτρέπονται με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο, με τις χρήσεις γης που προτείνονται από την ΕΠΜ. Ακολουθούν σχόλια για κάθε ζώνη:
Στις ζώνες ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-02, ΖΠΦ-03, ΖΦΠ-04 (εντός του GR2210001), οι χρήσεις 11 (Κέντρα έρευνας και επιστημονική έρευνα που αφορούν τη ζώνη) και 51 (Έργα προστασίας από διάβρωση, κατολισθήσεις και στήριξη εδαφών) θα έπρεπε να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά, διότι στοχεύουν στην εξυπηρέτηση της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου.
Στη ζώνη ΖΠΦ-08 (εντός του GR2210002, νότιο τμήμα θαλάσσιας περιοχής του κόλπου Λαγανά), η χρήση 26.11 (λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες) θα πρέπει (σύμφωνα με όσα αναφέρουμε ανωτέρω) να εξειδικευτεί με τον όρο «μόνο για τη συντήρηση των νομίμως υφιστάμενων υποδομών», διότι αλλιώς (και με δεδομένο ότι η ΖΠΦ-08 είναι όμορη της ΖΔΟΕ-04) αφήνεται η δυνατότητα εκτέλεσης ευρείας κλίμακας λιμενικών έργων και κατασκευής μαρίνων, ακόμα και ιδιωτικών (για την εξυπηρέτηση των τουριστικών καταλυμάτων), γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει ολόκληρο τον κόλπο Λαγανά (αλλαγή των ρευμάτων, πρόκληση διάβρωσης των παραλιών ωοτοκίας), ενώ μετά βεβαιότητας θα αυξήσει δραματικά την πίεση που ασκείται στο Μαραθονήσι (ΖΠΦ-11), τόσο λόγω της αύξησης σκαφών, όσο και λόγω του υποθαλάσσιου θορύβου.
Στη ζώνη ΖΠΦ-09 (εντός του GR2210002, θαλάσσια περιοχή Β με το υφιστάμενο ΠΔ), η χρήση 11 (Κέντρα έρευνας και επιστημονική έρευνα που αφορούν τη ζώνη) θα έπρεπε να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά, διότι στοχεύει στην εξυπηρέτηση της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Οι χρήσεις 26.12.7 (Θαλάσσιοι διάδρομοι κίνησης σκαφών μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου όπως εξειδικεύεται στο ΣΔ) και 52 (Ήπια θαλάσσια αναψυχή – κολύμβηση, ιστιοσανίδα, καταδύσεις κλπ – όπως εξειδικεύεται στο ΣΔ), προβλέπονται χωρίς να γίνεται καμία αναφορά στην ανάγκη εκτίμησης της φέρουσας ικανότητας της ζώνης, αναφορικά με σκάφη και θαλάσσια ποδήλατα κλπ. Δυστυχώς η ΕΠΜ παραβλέπει στο σημείο αυτό, ότι κατά τη θερινή/τουριστική περίοδο, εντοπίζεται στη θαλάσσια περιοχή του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου τεράστιος αριθμός πλοιαρίων (μηχανοκίνητων και μη-μηχανοκίνητων), τα οποία είτε διεξάγουν ημερήσιες εκδρομές, είτε δραστηριοποιούνται στην παρατήρηση των θαλασσίων χελωνών, είτε εκμισθώνονται (ταχύπλοες λέμβοι και μη-μηχανοκίνητα μέσα αναψυχής) στους τουρίστες. Σύμφωνα με στοιχεία του Λιμεναρχείου Ζακύνθου, τη θερινή περίοδο 2022 δραστηριοποιούντο στον Κόλπο Λαγανά 554 σκάφη/πλοιάρια. Ο αριθμός αυτός είναι ενδεικτικός της τεράστιας πίεσης που ασκείται στο προστατευτέο αντικείμενο και δη στις θαλάσσιες χελώνες.
Στη ζώνη ΖΠΦ-10 (εντός του GR2210002, θαλάσσια περιοχή Γ με το υφιστάμενο ΠΔ), η χρήση 11 (Κέντρα έρευνας και επιστημονική έρευνα που αφορούν τη ζώνη) θα έπρεπε να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά, διότι στοχεύει στην εξυπηρέτηση της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου. Η χρήση 26.11 (λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες) θα πρέπει να εξειδικευτεί με τον όρο «μόνο για τη συντήρηση των νομίμως υφιστάμενων υποδομών», σύμφωνα με όσα αναφέρουμε εκτενώς ανωτέρω (βλ. σχόλιο για ΖΠΦ-08). Οι χρήσεις 26.12.7 (Θαλάσσιοι διάδρομοι κίνησης σκαφών μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας και της βέλτιστης διαχείρισης του προστατευτέου αντικειμένου όπως εξειδικεύεται στο ΣΔ) και 52 (Ήπια θαλάσσια αναψυχή – κολύμβηση, ιστιοσανίδα, καταδύσεις κλπ – όπως εξειδικεύεται στο ΣΔ), προβλέπονται χωρίς να γίνεται καμία αναφορά στην ανάγκη εκτίμησης της φέρουσας ικανότητας της ζώνης, σύμφωνα με όσα αναφέρουμε στη ΖΠΦ-09.
Στη ζώνη ΖΠΦ-11 (εντός του GR2210002, νήσοι Μαραθονήσι και Πελούζο), η χρήση 11 (Κέντρα έρευνας και επιστημονική έρευνα που αφορούν τη ζώνη) θα έπρεπε να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά. Η χρήση 5 (θρησκευτικοί χώροι) θα έπρεπε να προβλέπεται με τη σημείωση «μόνο για τη συντήρηση των υφιστάμενων υποδομών». Έντονο προβληματισμό δημιουργεί η χρήση 26.11 (λιμενικές ζώνες επιβατικής, εμπορικής, αλιευτικής, βιομηχανικής και τουριστικής δραστηριότητας, μαρίνες), διότι αφήνεται η δυνατότητα εκτέλεσης ευρείας κλίμακας λιμενικών έργων και κατασκευής μαρίνων, ακόμα και ιδιωτικών, γεγονός που μετά βεβαιότητας θε επηρεάσει δραματικά το τοπίο αυτών των 2 νησίδων και θα αυξήσει τον αριθμό των επισκεπτών, τη στιγμή που η νήσος Μαραθονήσι δέχεται ήδη τα τελευταία χρόνια μεγάλες πιέσεις από την ανεξέλεγκτη επισκεψιμότητα λουόμενων (ειδικότερα σύμφωνα με απόφαση του πρώην Φορέα Διαχείρισης του 2006, ο μέγιστος αριθμός επισκεπτών δεν πρέπει να ξεπερνά τα 200 άτομα/σε κάθε στιγμή, όμως τα τελευταία έτη, τους μήνες της αυξημένης τουριστικής κίνησης καταγράφονται πάνω από 600 άτομα/σε κάθε στιγμή). Για τον ίδιο λόγο (ανεξέλεγκτη ημερήσια επισκεψιμότητα), η χρήση 52 (Ήπια θαλάσσια αναψυχή) πρέπει να προβλέπεται με εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας της μικρής παραλίας ωοτοκίας στο Μαραθονήσι. Ειδικά σε ότι αφορά τη νήσο Μαραθονήσι, άξια σχολιασμού είναι η παρέμβαση που έγινε από την ιδιοκτήτρια εταιρία κατά τη διαδικτυακή διαβούλευση της 2ας Φεβρουαρίου 2023, κατά την οποία παρουσιάστηκε Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για τη δημιουργία τουριστικής μονάδας. Το εν λόγω σχέδιο, αν ενταχθεί στις επιτρεπόμενες χρήσεις γης, ώστε να επιτραπεί η υλοποίησή του, τότε: (α) θα αλλοιώσει πλήρως το τοπίο της νησίδας, (β) θα εντείνει το πρόβλημα της ανεξέλεγκτης επισκεψιμότητας κατά τη διάρκεια της ημέρας, (γ) λόγω της διανυκτέρευσης των πελατών της σχεδιαζόμενης μονάδας, θα δημιουργήσει το φαινόμενο ανθρώπινης παρουσίας κατά τις νυχτερινές ώρες στην παραλία ωοτοκίας, το οποίο αποτελεί απειλή για την ωοτοκία των θαλασσίων χελωνών. Δεδομένης της σημασίας της παραλίας του Μαραθονησίου στην παραγωγή αρσενικών νεοσσών όχι μόνο σε εθνικό αλλά σε περιφερειακό επίπεδο (λόγω της κλιματικής αλλαγής, μια κρίσιμη παράμετρος για τη διαιώνιση της θαλάσσιας χελώνας είναι να εκκολάπτονται τόσο θηλυκά όσο και αρσενικά χελωνάκια, γεγονός που εξαρτάται από τη θερμοκρασία της άμμου), η διαφύλαξη της παραλίας κρίνεται καθοριστικής σημασίας για να επιτευχθεί αποτελεσματική προστασία του είδους. Επομένως η εν λόγω σχεδιαζόμενη τουριστική μονάδα, δεν θα πρέπει να ενταχθεί στις επιτρεπόμενες χρήσει γης.
Στη ζώνη ΖΠΦ-14 (εντός του GR2210002, παραλία ωοτοκίας Δάφνης), η χρήση 11 (Κέντρα έρευνας και επιστημονική έρευνα που αφορούν τη ζώνη) θα έπρεπε να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά. Στη συγκεκριμένη ζώνη εντύπωση προκαλεί η πρόβλεψη της χρήσης γης 13 (Αναψυκτήρια έως 50 τ.μ.). Η εν λόγω πρόβλεψη όχι μόνο δεν συνάδει με την προστασία της θαλάσσιας χελώνας και τη διαφύλαξη της παραλίας ωοτοκίας, αλλά αντίθετα επιχειρεί να νομιμοποιήσει μια de facto (παράνομη) κατάσταση που εκκρεμεί εδώ και δεκαετίες, διότι στην παραλία Δάφνη εντοπίζονται 7 παραλιακές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν κατασκευαστεί αυθαίρετα, εκκρεμούν πρωτόκολλα κατεδάφισης από την Πολεοδομία από τη δεκαετία του 1980, ενώ το ζήτημα αυτό αναφέρεται ρητώς στον Ανοιχτό Φάκελο που υπάρχει στη Διεθνή Σύμβαση της Βέρνης (Case file: 1986/8 – Greece: Recommendation No. 9 (1987) on the protection of Caretta Caretta in Laganas bay, Zakynthos). Δεδομένης της επίπτωσης που έχουν οι πραγματοποιθείσες παρεμβάσεις στην αναπαραγωγική διαδικασία της Caretta caretta, κρίνεται επιβεβλημένο να αφαιρεθεί η χρήση γης 13 από τη ζώνη ΖΠΦ-14. Η χρήση 52 (Ήπια θαλάσσια αναψυχή) πρέπει να προβλέπεται με εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας της παραλίας ωοτοκίας της Δάφνης, δεδομένου ότι με το υφιστάμενο ΠΔ επιτρέπεται μέγιστος αριθμός επισκεπτών 100 άτομα/ σε κάθε στιγμή, ενώ την περίοδο αυξημένης τουριστικής κίνησης καταγράφονται περισσότερα από 500 άτομα/ σε κάθε στιγμή. Να υπογραμμίσουμε εδώ την άμεση ανάγκη εφαρμογή του περιορισμού του μέγιστου αριθμού επισκεπτών.
Στη ζώνη ΖΠΦ-15 (εντός του GR2210002, παραλία ωοτοκίας Γέρακα), η χρήση 11 (Κέντρα έρευνας και επιστημονική έρευνα που αφορούν τη ζώνη) θα έπρεπε να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά. Οι χρήσεις γης 54 (Πλωτές υποδομές και εγκαταστάσεις θαλάσσιας αναψυχής για ομπρέλες και ξαπλώστρες) και 52 ( Ήπια θαλάσσια αναψυχή, κολύμβηση κλπ) έχουν προβλεφθεί χωρίς η ΕΠΜ να λαμβάνει υπόψη ή έστω να κάνει λόγο για τη φέρουσα ικανότητα της παραλίας, ώστε να τεθούν ποσοτικοί περιορισμοί στους αριθμούς εξοπλισμών και επισκεπτών, και να διαφυλαχθεί η προστασία του προστατευτέου αντικειμένου. Αυτό καθίσταται ιδιαιτέρως εμφανές, αν ληφθεί υπόψη ότι: (α) με το υπάρχον ΠΔ ο μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός επίπλων θαλάσσης ορίζεται σε 60 ομπρέλες/ 120 ξαπλώστρες, διάταξη που παραβιάζεται κατάφορα τους μήνες της αυξημένης τουριστικής κίνησης, καθώς έχουν καταγραφεί μέχρι και 240 ξαπλώστρες και (β) στην παραλία εντοπίζεται ανεξέλεγκτη ημερήσια επισκεψιμότητα, καθώς το υπάρχον ΠΔ προβλέπει μέγιστο αριθμό επισκεπτών 350 άτομα/ σε κάθε στιγμή, ενώ έχουν καταγραφεί περισσότερα από 800 άτομα/ σε κάθε στιγμή. Καθίσταται δηλαδή εμφανές ότι η ΕΠΜ δεν επιχειρεί να δώσει λύσεις σε σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει η εν λόγω ζώνη, αλλά τουναντίον προτάσσει ξεκάθαρα την οικονομική ανάπτυξη, εις βάρος του προστατευτέου αντικειμένου. Τέλος, σε ότι αφορά της ζώνη ΖΦΠ-15 εντύπωση προκαλεί ότι στον συνοδευτικό της ζώνωσης χάρτη (ΧΑΡΤΗΣ ΖΩΝΩΝ ΕΠ Ζ_01) εμφανίζεται μια μικρή μπλε ζώνη ακριβώς πίσω από την παραλία ωοτοκίας, δηλ. με το χρώμα που έχουν οι ΖΔΟΕ, χωρίς όμως αυτή να έχει κάποιο κωδικό. Αυτή η ζώνωση, η οποία μάλιστα δεν αναφέρεται πουθενά στα κεφάλαια της ΕΠΜ (παρά μόνο στον χάρτη), δημιουργεί ανασφάλεια δικαίου, σχετικά με πιθανά σχεδιαζόμενα έργα και παρεμβάσεις, τα οποία ενδέχεται να αλλάξουν πλήρως το τοπίο και να επηρεάσουν αρνητικά την παραλία ωοτοκίας. Η μπλε ζώνη πίσω από τη ΖΠΦ-15 πρέπει να διαγραφεί από τον χάρτη που συνοδεύει την ΕΠΜ.
Στη ζώνη ΖΠΦ-16 (εντός του GR2210002, παραλίες ωοτοκίας Καλαμακίου και Ανατολικού Λαγανά), η χρήση 11 (Κέντρα έρευνας και επιστημονική έρευνα που αφορούν τη ζώνη) θα έπρεπε να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά. Οι χρήσεις γης 54 (Πλωτές υποδομές και εγκαταστάσεις θαλάσσιας αναψυχής για ομπρέλες και ξαπλώστρες) και 52 ( Ήπια θαλάσσια αναψυχή, κολύμβηση κλπ) έχουν προβλεφθεί χωρίς η ΕΠΜ να λαμβάνει υπόψη ή έστω να κάνει λόγο για τη φέρουσα ικανότητα της παραλίας, ώστε να τεθούν ποσοτικοί περιορισμοί στους αριθμούς εξοπλισμών και επισκεπτών, και να διαφυλαχθεί η προστασία του προστατευτέου αντικειμένου. Αυτό καθίσταται ιδιαιτέρως εμφανές, αν ληφθεί υπόψη ότι με το υπάρχον ΠΔ ο μέγιστος επιτρεπόμενος αριθμός επίπλων θαλάσσης ορίζεται σε 150 ομπρέλες/ 300 ξαπλώστρες, διάταξη που παραβιάζεται κατάφορα τους μήνες της αυξημένης τουριστικής κίνησης, καθώς έχουν καταγραφεί μέχρι και 600 ξαπλώστρες.
Στη ζώνη ΖΠΦ-20 (εντός του GR2210002, μεταξύ των παραλιών Δάφνης και Γέρακα), εντύπωση προκαλεί η πρόβλεψη των χρήσεων γης 26.12.1 (Οδοί κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων), 26.12.6 (Μονοπάτια πεζών) και 54 (Πλωτές υποδομές και εγκαταστάσεις θαλάσσιας αναψυχής για ομπρέλες και ξαπλώστρες), οι οποίες βεβαίως δεν είναι με κόκκινη γραμματοσειρά, ώστε να θεωρήσει ο αναγνώστης ότι επιτρέπονται μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας. Αν ληφθούν υπόψη οι πρόσφατες εξελίξεις (όπου από τα τέλη του 2015 σε ιδιωτική έκταση εκτελούνται παράνομες εργασίες οδοποιίας, ευρείας κλίμακας, χωρίς την οποιαδήποτε αδειοδότηση, οι οποίες έχουν αλλοιώσει πλήρως το τοπίο), αντιλαμβάνεται κανείς ότι οι εν λόγω προβλέψεις στοχεύουν μάλλον στη νομιμοποίηση της de facto (παράνομης) κατάστασης, και όχι στην προστασία της περιοχής. Ειδικά σε ότι αφορά τη χρήση γης 54, αν ληφθεί υπόψη ότι έως και σήμερα δεν έχουν υπάρξει έπιπλα θαλάσσης στην περιοχή αυτή, αδυνατούμε να κατανοήσουμε που αποσκοπεί η πρόβλεψη της χρήσης γης 54. Ενδεχομένως οι προαναφερόμενες εργασίες παράνομης οδοποιίας αποσκοπούν τελικά στην τοποθέτηση ομπρελών/ξαπλωστρών στη μικρή παραλία που καταλήγει ο παράνομος δρόμος, και η ΕΠΜ σπεύδει να νομιμοποιήσει εκ των προτέρων τη δραστηριότητα αυτή.
Στη ζώνη ΖΠΦ-22 (εντός του GR2210002, περιμετρική ζώνη προστασίας της παραλίας Σεκάνια), οι χρήσεις γης 11 (Κέντρα έρευνας και επιστημονική έρευνα που αφορούν τη ζώνη), 26.12.1 (Οδοί κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων) και 26.12.6 (Μονοπάτια πεζών) θα πρέπει να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά, ώστε να επιτρέπονται μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας. Διαφορετικά, η ΕΠΜ διακυβεύει ακόμα και την παραλία των Σεκανίων, η οποία έχει εξαιρετική σημασία για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας διότι παρουσιάζει μια από τις μεγαλύτερες πυκνότητες φωλεοποίησης στον κόσμο, στον βωμό της οικονομικής ανάπτυξης.
Στις ζώνες ΖΔΟΕ-03 και ΖΔΟΕ-05 (εντός του GR2210002, μεταξύ των παραλιών Σεκάνια και Βροντόνερου/Καλαμακίου) η ΕΠΜ προβλέπει πληθώρα χρήσεων γης, μεταξύ των οποίων τις χρήσεις γης 15 (Τουριστικά καταλύματα), 1 (Κατοικία), 26.12.1 (Οδοί κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων), 26.12.6 (Μονοπάτια πεζών) και 33 (Εγκαταστάσεις παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών, και συναφείς εγκαταστάσεις). Ωστόσο πουθενά στην ΕΠΜ δεν φαίνεται να έχει γίνει εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων που θα έχουν αυτές οι χρήσεις γης στο προστατευτέο αντικείμενο μεμονομένα, πολλώ δε μάλλον σωρευτικά, ειδικά αν ληφθεί υπόψη η εγγύτητά των ΖΔΟΕ-03 και ΖΔΟΕ-05 με τις ΖΑΠΦ-01 (παραλία Σεκάνια) και ΖΦΠ-16 (παραλία Καλαμακίου). Η ΕΠΜ θα πρέπει να αναθεωρήσει τις χρήσεις γης που θα επιτρέψει στις ζώνες αυτές, και ειδικά τη χρήση γης 15 που δεν επιτρέπεται με υφιστάμενο ΠΔ, διότι κινδυνεύει με ολοκληρωτική αλλοίωση το τοπίο του Κόλπου Λαγανά και με σοβαρές οχλήσεις οι κοντινές παραλίες ωοτοκίας και δη τα Σεκάνια.
Στη ζώνη ΖΔΟΕ-04 (εντός του GR2210002, απέναντι από τη ΖΠΦ-11 και συγκεκριμένα απέναντι από τη νήσο Μαραθονήσι) η ΕΠΜ προβλέπει πληθώρα χρήσεων γης, μεταξύ των οποίων τις χρήσεις γης 1 (Κατοικία), 12 (Εστίαση μέχρι 200 τμ), 13 (Αναψυκτήρια μέχρι 100 τμ), 26.12.1 (Οδοί κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων), 26.12.6 (Μονοπάτια πεζών) και 33 (Εγκαταστάσεις παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ύδρευσης, τηλεπικοινωνιών, και συναφείς εγκαταστάσεις). Καμία από αυτές τις χρήσεις δεν είναι με κόκκινη γραμματοσειρά (επομένως δεν προβλέπονται μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας), και δεν έχει γίνει εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων που θα έχουν αυτές οι χρήσεις γης στο προστατευτέο αντικείμενο μεμονομένα, πολλώ δε μάλλον σωρευτικά. Οι εν λόγω χρήσεις γης πρέπει να αναθεωρηθούν, διότι αλλιώς θα αυξήσουν την ηχορύπανση και φωτορύπανση στην παραλία ωοτοκίας του Μαραθονησίου.
Ομοίως στη ζώνη ΖΔΟΕ-06 (εντός του GR2210002, ακριβώς πίσω από τη ΖΠΦ-16, δηλ. τις παραλίες Καλαμακίου και Ανατολικού Λαγανά) η ΕΠΜ προβλέπει πληθώρα χρήσεων γης, μεταξύ των οποίων τις χρήσεις γης 1 (Κατοικία), 26.12.1 (Οδοί κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων), 26.12.6 (Μονοπάτια πεζών) και 49 (Περίπτερα ενημέρωσης/έργα ερμηνείας περιβάλλοντος, πινακίδες, αποχωρητήρια, περίπτερα, στέγαστρα κ.λπ.), χωρίς καμία από αυτές να είναι με κόκκινη γραμματοσειρά (επομένως δεν προβλέπονται μόνο για την εξυπηρέτηση της προστασίας), και χωρίς να έχει γίνει εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων που θα έχουν αυτές οι χρήσεις γης στο προστατευτέο αντικείμενο μεμονομένα, πολλώ δε μάλλον σωρευτικά, ειδικά αν ληφθεί υπόψη η εγγύτητά της ΖΔΟΕ-06 με τη ΖΠΦ-16 (παραλίες Καλαμακίου και Ανατολικού Λαγανά). Η ΕΠΜ θα πρέπει να αναθεωρήσει τις χρήσεις γης που θα επιτρέψει στη ζώνη αυτή, διότι κινδυνεύει με ολοκληρωτική αλλοίωση το τοπίο του Κόλπου Λαγανά και με σοβαρές οχλήσεις οι κοντινές παραλίες ωοτοκίας.
Το φαινόμενο πρόβλεψης από την ΕΠΜ πληθώρας χρήσεων γης εντοπίζεται και σε όλες τις Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων (ΖΒΔΦΠ- 02 – 03 – 04 – 05 – 06 – 07 – 08), χωρίς να γίνεται οποιαδήποτε εκτίμηση των πιθανών επιπτώσεων που θα έχουν στο προστατευτέο αντικείμενο η κάθε μία χρήση γης χωριστά, πολλώ δε μάλλον σωρευτικά. Γενικά κρίνεται επιβεβλημένο η ΕΠΜ να προβεί σε συνολική αναθεώρηση των επιτρεπόμενων χρήσεων γης, με γνώμονα όχι μόνο την οικονομική ανάπτυξη, αλλά την προστασία του βιοτόπου, διότι αλλιώς θα αποτύχει να ικανοποιήσει το σκοπό της προστασίας του προστατευτέου αντικειμένου.

 

Σχόλια που αφορούν το σύνολο της ΕΠΜ σχετικά με τις εξορύξεις υδρογονανθράκων και την προστασία των κητωδών από τις συγκρούσεις με πλοία

Έρευνα και εξορύξεις υδρογονανθράκων

Η ΕΠΜ αναγνωρίζει ότι η έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων αποτελούν και δημιουργούν σημαντικές πιέσεις και απειλές για τις περιοχές του δικτύου Natura και τα προστατευτέα αντικείμενα. Για τον λόγο αυτό προτείνεται η μη επιλογή της χρήσης (25) Εξορυκτικές δραστηριότητες (Ορυχεία, Λατομεία, Μεταλλεία, Αμμοληψία, Ζώνες αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων) σε όλες τις ζώνες εντός της περιοχής μελέτης (αποδεχόμενη και τη δέσμευση της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε έντεκα θαλάσσιες περιοχές του Ιονίου Πελάγου για την απαγόρευση της πραγματοποίησης έργων ή δραστηριοτήτων του προγράμματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων εντός περιοχών του δικτύου Natura 2000 που βρίσκονται σε οικόπεδα παραχώρησης). Προτείνεται επίσης η δημιουργία μιας περιφερειακής ζώνης 5 χλμ διευρύνοντας τη ζώνη του 1 χλμ που έχει προταθεί από την προαναφερθείσα ΣΜΠΕ.
Η απαγόρευση της χρήσης (25) εντός περιοχών του δικτύου Natura και η διεύρυνση των προβλέψεων της ΣΜΠΕ για την περιφερειακή ζώνη κρίνονται θετικές, ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τις επιστημονικές μελέτες που καταδεικνύουν με τεκμηριωμένο και εμπεριστατωμένο τρόπο τις δυνητικές επιπτώσεις και τις πιέσεις και απειλές που προκαλούνται στα προστατευτέα αντικείμενα (ειδικότερα σε ευαίσθητα και κινδυνεύοντα είδη όπως τα θαλάσσια θηλαστικά, οι θαλάσσιες χελώνες και τα θαλάσσια πτηνά) από τη εν λόγω δραστηριότητα, τα μέτρα αυτά κρίνονται ανεπαρκή. Άλλωστε η ίδια η ΕΠΜ σε ό,τι αφορά τις περιφερειακές ζώνες της GR2210004, της GR2230008 και της GR2230004, αναγνωρίζει ότι τα 5 χλμ αποτελούν “την ελάχιστη δυνατή απόσταση ασφαλείας από το θαλάσσιο οικοσύστημα της περιοχής, ως ενδιαίτημα των προστατευόμενων ειδών αλλά και ως σημαντικού τροφικού πεδίου του Αρτέμη (Calonectris diomedea), ενώ η απειλή από τις εξορυκτικές δραστηριότητες παραμένει ισχυρή καθώς τα τροφικά πεδία του είδους εκτείνονται σε ακτίνα μεγαλύτερη των 20 χλμ περιμετρικά της αποικίας”. Τόσο για τον αρτέμη όσο και για τα άλλα προστατευόμενα είδη (χελώνα Caretta caretta, κητώδη όπως το ρινοδέλφινο, Tursiops truncatus, τον φυσητήρα, Physeter macrocephalus, και τον ζιφιό, Ziphius cavirostris κ.α.) είναι σαφές ότι η απειλή και οι πιέσεις από την εν λόγω δραστηριότητα δεν μπορεί να περιοριστεί με την απαγόρευσή τους σε μια στενή ζώνη γύρω από τις περιοχές του δικτύου Natura. Τα είδη αυτά μετακινούνται στην ευρύτερη περιοχή, οι δε επιπτώσεις από τον υποθαλάσσιο θόρυβο, τη θαλάσσια κίνηση, τη ρύπανση σε περίπτωση ατυχήματος, την υπολειμματική ρύπανση κ.ά. δεν μπορούν να περιοριστούν εκτός της περιφερειακής ζώνης. Ειδικά σε ό,τι αφορά τα κητώδη, θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η ευρύτερη περιοχή μελέτης της ΕΠΜ αποτελεί μέρος της Ελληνικής Τάφρου ως ενιαίο ενδιαίτημα παρουσίας, αναπαραγωγής και μετακίνησης ειδών κητωδών και την πιο κρίσιμη περιοχή για την επιβίωση του απειλούμενου φυσητήρα στην Ανατολική Μεσόγειο, και έχει αναγνωριστεί για τον λόγο αυτό ως Σημαντική Περιοχή για τα Θαλάσσια Θηλαστικά (Important Marine Mammal Area, IMMA) (βλ. https://www.marinemammalhabitat.org/wp-content/uploads/imma-factsheets/Mediterranean/Hellenic-Trench-Mediterranean.pdf).
Επιπλέον, δραστηριότητες που συνδέονται με τη μεταφορά υδρογονανθράκων και η συνεπαγόμενη αύξηση της συχνότητας διέλευσης πλοίων με άκρως επικίνδυνο φορτίο από μια περιοχή πλούσια σε βιοποικιλότητα και ευάλωτη σε επιπτώσεις, λόγω των σημαντικών ειδών που φιλοξενούνται εκεί, δεν έχουν ληφθεί υπόψη για τον καθορισμό των μέτρων και την ανάγκη προσδιορισμού περιφερειακών ζωνών.
Η διεύρυνση της περιφερειακής ζώνης σε τουλάχιστον 20 χλμ (ώστε να καλύπτεται και το πεδίο τροφοληψίας του αρτέμη) είναι το ελάχιστο μέτρο που μπορεί να προσφέρει κάποια διασφάλιση προστασίας από τις δεδομένα αρνητικές επιπτώσεις των προγραμμάτων έρευνας και εξόρυξης υδρογονανθράκων σε κάθε θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της προφύλαξης. Αν και αυτό εκφεύγει από το πεδίο μιας ΕΠΜ, γενικότερα οι εξορύξεις υδρογονανθράκων αποτελούν έργα που αναμφίβολα έχουν αρνητικές (και καμία θετική) επιπτώσεις τόσο στο φυσικό περιβάλλον, όσο και στις κοινωνίες, ενώ σίγουρα αποτελεί οικονομική δραστηριότητα που ανήκει στο παρελθόν και πρέπει να σταματήσει (βλ. σχετικά τις εκθέσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, στις οποίες αναφέρεται ρητά ότι δεν υπάρχει πλέον κανένα περιθώριο για διάνοιξη νέων πεδίων εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων, τόσο με όρους περιβαλλοντικούς, όσο και με όρους αγοράς ενέργειας).

[iSea, Περιβαλλοντική οργάνωση για την Προστασία των Υδάτινων Οικοσυστημάτων]

<h2>Σχετικά με τη χαρτογράφηση του οικοτόπου 1120 (Posidonia beds, Posidonion oceanicae)</h2>
Η χαρτογράφηση, που πραγματοποίησε η iSea, του οικοτόπου 1120 (Posidonia beds, Posidonion oceanicae) 1 χλμ βορειότερα της νήσου Φορμίκουλα στον ύφαλο, δε συμπεριλήφθηκε στο χάρτη των οικοτόπων της ΕΠΜ, παρότι κατατέθηκε στον αρμόδιο ερευνητή μέσω email και προηγουμένως είχε κατατεθεί στο ΥΠΕΝ και συμπεριλήφθηκε στη δημιουργία της ΖΠΦ-09 στην EPSILON. Η ύπαρξη του οικοτόπου στον ύφαλο βόρεια της νήσου Φορμίκουλα επιβεβαιώνεται και από άλλες επιστημονικές δημοσιεύσεις (Panayotidis, Panayiotis, Papathanasiou, Vasillis, Gerakaris, Vasileios, Fakiris, Elias, Orfanidis, Sotiris, Papatheodorou, Georgios, Kosmidou, Maria, Georgiou, Nikos, Drakopoulou, Vivi and Loukaidi, Valia. “Seagrass meadows in the Greek Seas: presence, abundance and spatial distribution” Botanica Marina, vol. 65, no. 4, 2022, pp. 289-299. https://doi.org/10.1515/bot-2022-0011). Ως εκ τούτου, ένα σημαντικό μέρος ενός οικοτόπου προτεραιότητας 1120 και ενδιαιτήματος του είδους Pinna nobilis παραλείπεται, αποκλείοντας το έτσι από προβλεπόμενες μελέτες και δράσεις αποκατάστασης.
Προτείνεται να προστεθεί το χαρτογραφημένο τμήμα, ώστε να υπάρχει πρόβλεψη δράσεων έρευνας κι αποκατάστασης για το προστατευταίο (1120, 1028)στη ζώνη ΖΠΦ-09, η οποία έχει συμπεριληφθεί στην ΕΠΜ ως «Κρίσιμα σπήλαια για την αναπαραγωγή και ανάπαυση της μεσογειακής φώκιας».
<h2>Σχετικά με τη χαρτογράφηση του οικοτόπου 1170 Ύφαλοι, και συγκεκριμένα για την υποκατηγορία «κοραλλιγενείς ύφαλοι»</h2>
Από τις έως τώρα επιτόπιες έρευνές μας, η παρουσία κοραλλιγενών υφάλων, που αποτελούν μέρος του οικοτόπου 1170, επιβεβαιώνεται στο βορειοανατολικό σημείο της Ατόκου. Συνεπώς, προτείνεται η προσθήκη και αυτού του οικοτόπου στη χαρτογράφηση της περιοχής και η ξεκάθαρη αναφορά στην παρουσία του, ώστε να λαμβάνεται υπόψιν στα προτεινόμενα μέτρα διαχείρισης της περιοχής. Η παρουσία του συγκεκριμένου οικοτόπου σε Προστατευόμενη Περιοχή, λόγω της παρουσίας τους σε μεγαλύτερα βάθη, αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία προστασίας τους και ως εκ τούτου η συμπερίληψή του στη χαρτογράφηση είναι καίριας σημασίας.  Επιπλέον, ο συγκεκριμένος τύπος οικοτόπου δεν αποτελεί οικότοπο προτεραιότητας σύμφωνα με την Οδηγία για τους Οικοτόπους, η οικολογική του όμως αξία αποτυπώνεται στα ειδή που φιλοξενεί, όπως οι σπόγγοι Axinella spp. και το C. rubrum, που προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις.

 

 

 

 

[iSea, Περιβαλλοντική οργάνωση για την Προστασία των Υδάτινων Οικοσυστημάτων]

Σχόλια σχετικά με τη σύνθετη Περιοχή Προστασίας της Βιοποικιλότητας Λευκάδας (ELBA22203)

Σχετικά με τη χαρτογράφηση του οικοτόπου 1120 λιβάδια Ποσειδωνίας

Η χαρτογράφηση του οικοτόπου 1120 1 χλμ βορειότερα της νήσου Φορμίκουλα στον ύφαλο, δεν συμπεριλήφθηκε στο χάρτη των οικοτόπων της ΕΠΜ, παρότι κατατέθηκε στον σχετικό ερευνητή  22/10/2022 μέσω email και προηγουμένως είχε κατατεθεί στο ΥΠΕΝ και συμπεριλήφθηκε στη δημιουργία της ΖΠΦ-09. Η ύπαρξη του οικοτόπου στον ύφαλο βόρεια της νήσου Φορμίκουλα επιβεβαιώνεται και από άλλες επιστημονικές δημοσιεύσεις (Panayotidis, Panayiotis, Papathanasiou, Vasillis, Gerakaris, Vasileios, Fakiris, Elias, Orfanidis, Sotiris, Papatheodorou, Georgios, Kosmidou, Maria, Georgiou, Nikos, Drakopoulou, Vivi and Loukaidi, Valia. “Seagrass meadows in the Greek Seas: presence, abundance and spatial distribution” Botanica Marina, vol. 65, no. 4, 2022, pp. 289-299. https://doi.org/10.1515/bot-2022-0011). Ως εκ τούτου, ένα σημαντικό μέρος ενός οικοτόπου προτεραιότητας 1120 και ενδιαιτήματος του είδους Pinna nobilis παραλείπεται, αποκλείοντας το έτσι από προβλεπόμενες μελέτες και δράσεις αποκατάστασης. Προτείνεται να προστεθεί το χαρτογραφημένο τμήμα, ώστε να υπάρχει πρόβλεψη δράσεων έρευνας κι αποκατάστασης για το προστατευταίο (1120, 1028)στη ζώνη ΖΠΦ-09, η οποία έχει συμπεριληφθεί στην ΕΠΜ ως «Κρίσιμα σπήλαια για την αναπαραγωγή και ανάπαυση της μεσογειακής φώκιας».

Σχετικά με τη χαρτογράφηση του οικοτόπου 1170 Ύφαλοι, και συγκεκριμένα για την υποκατηγορία «κοραλλιγενείς ύφαλοι»

Από τις έως τώρα επιτόπιες έρευνές μας, η παρουσία κοραλλιγενών υφάλων, που αποτελούν μέρος του οικοτόπου 1170, επιβεβαιώνεται στο βορειοανατολικό σημείο της Ατόκου. Συνεπώς, προτείνεται η προσθήκη και αυτού του οικοτόπου στη χαρτογράφηση της περιοχής και η ξεκάθαρη αναφορά στην παρουσία του, ώστε να λαμβάνεται υπόψιν στα προτεινόμενα μέτρα διαχείρισης της περιοχής. Η παρουσία του συγκεκριμένου οικοτόπου σε Προστατευόμενη Περιοχή, λόγω της παρουσίας τους σε μεγαλύτερα βάθη, αποτελεί εξαιρετική ευκαιρία προστασίας τους και ως εκ τούτου η συμπερίληψή του στη χαρτογράφηση είναι καίριας σημασίας. Επιπλέον, ο συγκεκριμένος τύπος οικοτόπου δεν αποτελεί οικότοπο προτεραιότητας σύμφωνα με την Οδηγία για τους Οικοτόπους, η οικολογική του όμως αξία αποτυπώνεται στα ειδή που φιλοξενεί, όπως οι σπόγγοι Axinella spp. και το C. rubrum, που προστατεύονται από διεθνείς συμβάσεις.

iSea, Περιβαλλοντική οργάνωση για την Προστασία των Υδάτινων Οικοσυστημάτων

Blue Marine Foundation

Ionian Environment Foundation 

Tethys Research Institute

[Δ. Αργυρόπουλος]

1. ΙΣΤΟΡΙΚΟ

Η παρούσα πρόταση αποτελεί παρέμβαση της εταιρείας Leonidas Hotel 1 Single Member S.A.,  η οποία είναι ο ιδιοκτήτης και φορέας λειτουργίας του ξενοδοχείου «Louis Zante Beach» (προηγούμενης ιδιοκτησίας της εταιρείας «LEONIDAS HOTEL 1 Α.Ε.»).

Το ξενοδοχείο βρίσκεται σε γήπεδο 135 περίπου στρεμμάτων,  λειτουργεί ήδη από τη δεκαετία του 1970, με δυναμικότητα 534 κλίνες. Το ξενοδοχείο κατασκευάστηκε και λειτουργεί με νόμιμες οικοδομικές άδειες, μεταξύ των οποίων οι παρακάτω:

α. υπ’ αρ. 471/1969 Οικοδομική Αδεια (Ο.Α.), για ανέγερση τουριστικού συγκροτήματος Bungalows, Β’ Τάξεως, 30 μονώροφων και 1 διώροφου κτιρίου 165 δωματίων και 300 κλινών

β. υπ’ αρ. 20/1972 Ο.Α., για επέκταση της τουριστικής Ξενοδοχειακής Μονάδας Β’ Τάξεως με 9 μονόροφα κτίρια, 1 κολυμβητική δεξαμενή και 1 τριώροφο κτίριο μεθ’ υπογείου και βοηθητικών επί του δώματος.

γ. υπ’ αρ. 667/1978 για την ανέγερση νέου διώροφου Bungalow

Για το ξενοδοχείο έχει εκδοθεί σχετική Απόφαση Εγκρισης Περιβαλλοντικών Ορων (ΑΕΠΟ) από το 2007. Ηδη βρίσκεται υπό αξιολόγηση ΜΠΕ για ανανέωση και τροποποίηση της ΑΕΠΟ με ανακαίνιση και αναβάθμιση σε 5 αστέρων και δυναμικότητας 490 κλινών.

 

2. ΠΡΟΤΑΣΗ ΕΠΜ 5α ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝ

Σύμφωνα με την αναρτημένη ΕΠΜ 5α των Ιονίων Νήσων η περιοχή του ξενοδοχείου εντάσσεται στη Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών ΖΔΟΕ-06, ως μέρος της προστατευόμενης περιοχής του Εθνικού Πάρκου Ζακύνθου. Στις προτεινόμενες ειδικές χρήσεις της ΖΔΟΕ-06 δεν περιλαμβάνονται τα τουριστικά καταλύματα δηλ. η ειδική χρήση 15 σύμφωνα με το ΠΔ 59/2018 και με το Ν.4685/2020.

 

3. ΔΙΑΤΥΠΩΣΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ

Με την ένταξη του γηπέδου του ξενοδοχείου στη ζώνη ΖΔΟΕ-06 και τον καθορισμό των ειδικών χρήσεων σε αυτήν, η τουριστική εγκατάσταση που λειτουργεί εδώ και 50 και πλέον χρόνια, υφίσταται ανεπανόρθωτη βλάβη, καθώς είναι αδύνατη η λειτουργία της, αφού δεν επιτρέπεται η ειδική χρήση «15 τουριστικά καταλύματα».

Ταυτόχρονα, με την ένταξή της περιοχής του γηπέδου του ξενοδοχείου στη ζώνη ΖΔΟΕ-06 και με τις χρήσεις που προβλέπει η ΕΠΜ των Ιονίων, δεν προσφέρεται καμία υπηρεσία στο προστατευτέο αντικείμενο  της περιοχής NATURA2000 και στο Εθνικό Πάρκο Ζακύνθου και δεν επιτυγχάνεται καμία συμβολή στην επίτευξη του Στόχου Προστασίας/Διαχείρισης Ζώνης, όπως αυτός αναφέρεται στην 5^η στήλη του σχετικού πίνακα της ΕΠΜ Ιονίων.

Εν τούτοις, όπως φαίνεται και στο GoogleEarth, το γήπεδο και ειδικά το πρόσθιο (νότιο) τμήμα του δεν μπορεί να ενταχθεί σε κανένα προστατευόμενο φυσικό τοπίο, καθώς είναι κατασκευασμένο (και μάλιστα καλαίσθητα) και λειτουργεί ως ανθρωπογενής δραστηριότητα εδώ και 50 χρόνια, με κτίρια και υποδομές, όπως πισίνες και τριτοβάθμιο βιολογικό καθαρισμό, εξυπηρετώντας περί τους 500 τουρίστες ανά ημέρα κατά το θέρος και προσφέροντας εργασία σε εκατοντάδες άμεσα εργαζόμενους και σε πολλούς έμμεσα απασχολούμενους και προμηθευτές του νησιού. Είναι σαφές, ότι το γήπεδο του έργου, δεν έχει καμία σχέση με το τοπίο της ευρύτερης περιοχής Φ2, όπως αυτή ορίστηκε με βάση την οριοθέτηση του ΠΔ του 1999.

Επιπλέον, η λειτουργία του ξενοδοχείου δεν αποτελεί απειλή για το προστατευόμενο είδος της Caretta caretta, καθώς εκτείνεται εκτός της αμμώδους παραλίας, έχοντας περίφραξη από  αυτήν και λαμβάνοντας όλα τα μέτρα για τη μη διάδοση φωτεινής δέσμης στην παραλία.

 

4. ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΖΩΝΟΠΟΙΗΣΗΣ και ΕΙΔΙΚΩΝ ΧΡΗΣΕΩΝ

Το γήπεδο του έργου και το ξενοδοχείο με το κύριο κτίσμα του και τις επιμέρους τουριστικές κατοικίες, δεν έχει καμία σχέση με το υπόλοιπο τοπίο της περιοχής Φ2 και δεν έχει κανένα ουσιαστικό λόγο να είναι ενταγμένο σε αυτήν. Δεν απειλεί κανένα από τα προστατευτέα αντικείμενα της προστατευόμενης περιοχής και του εθνικού πάρκου. Επιπλέον, οφείλει να συνεχίσει να λειτουργεί και να αξιοποιείται ως ιδιοκτησία και ανθρωπογενής δραστηριότητα που προϋπάρχει του καθορισμού του Εθνικού Πάρκου και αυτού του ίδιου του καθεστώτος προστασίας του ευρωπαϊκού δικτύου NATURA2000.

Διατυπώνεται στη συνέχεια η πρόταση ζωνοποίησης-ειδικών χρήσεων που ζητάμε να ενταχθεί στην ΕΠΜ και το σχετικό ΠΔ που θα εκδοθεί. Με την ζωνοποίηση αυτή, θα είναι δυνατή η συνέχιση αξιοποίησης της περιουσίας του φορέα του έργου και των υπηρεσιών που παρέχει στο κοινό, τον τοπικό πληθυσμό του νησιού και την οικονομία της Ελλάδα, <u>χωρίς ταυτόχρονα να υπάρχει καμία αρνητική επίπτωση στο προστατευτέο αντικείμενο της περιοχής </u><u>Natura</u><u>2000 και των στόχων του Εθνικού Πάρκου:</u>

Εξαίρεση του γηπέδου από την ΖΔΟΕ-06 και ένταξή της στην ΖΒΔΦΠ-06, με την οποία συνορεύει στα βόρεια. Με την ένταξη στη ζώνη αυτή, μπορεί να παραμείνει το ξενοδοχείο σε λειτουργία ως ειδική χρήση καταλύματα, που προβλέπεται ήδη στη ΖΒΔΦΠ-06. Προτείνεται επίσης να προστεθεί και η ειδική χρήση «48.1 Κατασκευές για α) τη διαμόρφωση εδάφους… β) τον εξωραϊσμό και την αισθητική …» καθώς τόσο το (α) όσο και το (β) έχουν άμεση συνάφεια με «την εξυπηρέτηση του προορισμού των χώρων αυτών». Ετσι δεν θα είναι δυνατή καμία ανάγκη ερμηνείας περί του επιτρεπτού ή μη δημιουργίας υποδομών, όπως οι πισίνες στο ξενοδοχείο, αφού προβλέπονται ήδη στη χρήση 48.1 και τη χρήση 15. Ως προς το βόρειο τμήμα του γηπέδου του ξενοδοχείου, που χαρακτηρίζεται ως πευκώνας της θαλάσσιας πεύκης και τύπος οικοτόπου 2270, μπορούν να τεθούν συγκεκριμένοι όροι, όπως άλλωστε ήδη ισχύουν με βάση την ΑΕΠΟ του ξενοδοχείου.

Η πρόταση αυτή της παρούσας παρέμβασης εξασφαλίζει την προστασία του προστατευτέου αντικειμένου, με ταυτόχρονη εξασφάλιση του δικαιώματος της εταιρείας του ξενοδοχείου προς επιβίωση, που αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα των ιδιοκτητών, εντελώς συμβατό με την προστασία της περιοχής, πάντα φυσικά υπό συγκεκριμένους όρους, που μπορούν να διατυπωθούν και στις ΑΕΠΟ.

[Σπηλιάς Βασίλης]

Η Υποβρύχια επιλεκτική ερασιτεχνική αλιεία είναι αυτή που δεν επιφέρει καμία ζημία στον θαλάσσιο χώρο και πέριξ αυτού, επιλέγοντας ένα νόμιμο σε cm θήραμα το οποίο θα αποτελέσει ένα φρέσκο ψαράκι για την οικογένεια μας!Εν αντιθεση με τα επαγγελματικά εργαλεία και τους επαγγελματίες αλιείς που στο διάβα τους δυστυχώς μαζεύουν με τα δίκτυα τους έως και τον γόνο διαπράττοντας ετσι μια μεγάλη για τα θαλάσσια όντα καταστροφή! Παρακαλώ οι σκέψεις καί οι πράξεις σας δεν πρέπει να βλάψουν την Υποβρύχια ερασιτεχνική επιλεκτική αλιεία, θα ήταν άδικο και παράλογο!!!Είμαι σίγουρος και θέλω να πιστεύω ότι η λογική θα επικρατήσει!!!

[Καφανελης Θωμάς]

Είμαι αντίθετος στο σχέδιο Natura 2000 και σε κάθε μορφή απαγόρευσης και περιορισμού της ερασιτεχνικής αλιείας!

[Ανδρέας Μπαρδάκης]

Δεν μπορώ να κατανοήσω με ποιον τρόπο αποτελώ απειλή για την Καρέτα-Καρέτα (κυκλοφορούν αρκετές στον τόπο που ζω) και αλιεύω κάνοντας αραιά και που κολυμπητό ψαροντούφεκο, για λεοντόψαρα συνήθως ή και αγριόσαλπες που υπερβόσκουν και απογυμνώνουν τον βυθό, όταν συνέχεια διαπιστώνω τα εξής απαράδεκτα:
α) Διάφανες νάυλον σακούλες που επιπλέουν στην επιφάνεια (πετιούνται συνήθως από τα τουριστικά σκάφη) που η Καρέτα-Καρέτα συνηθίζει να καταπίνει επειδή τις περνάει για τσούχτρες.
β) Παρουσία ταχύπλοων στην περιοχή που παραβιάζουν τις απαγορεύσεις περί τήρησης απόστασης ασφαλείας από σημαδούρες ψαροντουφεκάδων, από τη στεριά και από τους λουόμενους. Ειδικά τα jet-ski είναι κίνδυνος θάνατος για όλους όταν δεν τηρούν τις αποστάσεις ασφαλείας – κι εδώ που βρίσκομαι δεν τις τηρούν.
γ) Ξεχασμένα δίκτυα και παραγάδια που επιπλέουν για πολύ καιρό οι σημαδούρες τους.
δ) Παράνομη αλίευση με δυναμίτη, ακόμα και ψαροντούφεκο με μπουκάλα τη νύχτα.  Θεωρούνται παράδοση εδώ που βρίσκομαι… Δεν θέλω όμως να πω σε ποιο μέρος.

Ανδρέας Μπαρδάκης.

[Τσακανίκας Κωνσταντίνος]

Είναι απαράδεκτο να πέρνετε αποφάσεις για απαγορεύσεις σε ερασιτέχνες μόνο και μόνο για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των επαγγελματιών.

Η παρουσία των ερασιτεχνών είναι αυτή που θα αποτρέψει κάθε παράνομη δραστηριότητα.

Ο ερασιτέχνης δεν έχει την παραμικρή ευθύνη για την μείωση των αριθμών των ειδών που υποτίθεται θα προστατέψει η οριοθέτηση των περιοχών  NATURA

[ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΛΕΥΚΑΔΑ]

Σύμφωνα με την παρουσίαση της μελέτης από εκπρόσωπο της μελετητικής εταιρίας, στο ΔΣ Λευκάδας στις 27-4-2023, από τις πληροφορίες που παρασχέθηκαν αλλά και σύμφωνα με του συνημμένους χάρτες, <u>η περιοχή που περιλαμβάνει τις εγκαταστάσεις του Τουριστικού  Περιπτέρου Λευκάδας και του οινοποιείου ΤΑΟΛ</u> <u>οριοθετείται στην ζώνη ΣΔΟΕ-06</u> και το υπόλοιπο αμμώδες της ίδιας περιοχής, μέχρι την θάλασσα, στην ζώνη ΖΠΦ-04. ΖΔΟΕ-06

[Κωδικός προστατευόμενης περιοχής: ELBA22203

Ονομασία προστατευόμενης περιοχής: σΠΠΒ Λευκάδας

Κατηγορία και ονομασία ζώνης: ΖΔΟΕ 6 -Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών Αρχαιολογικός χώρος και χώρος εισόδου στη λιμνοθάλασσα

 Επιτρεπόμενες ειδικές χρήσεις γης

Πίνακας Π-23. ΖΔΟΕ Επιτρεπόμενες ειδικές χρήσης σΠΠΒ Λευκάδας

Κωδικός και ονομασία ειδικής χρήσης γης*

 Ονομασία ειδικής χρήσης γης                                          Εξειδίκευση

 50 – Έργα πρόληψης ή αντιμετώπισης της                        _

υφαλμύρωσης των υπογείων υδάτων ή εδαφών.             

 51 – Έργα προστασίας από διάβρωση,                               _

κατολισθήσεις και στήριξη εδαφών

91-Αρχαιολογικοί χώροι                                                        –

*Ειδικές χρήσεις γης ή/και υπο-χρήσεις βάσει του ΠΔ59/2018 όπως τροποποιήθηκε και ισχύει – Με έντονη γραμματοσειρά όσες δεν περιλαμβάνονται στη ζώνη σύμφωνα με το ΠΔ.]

Επισημαίνουμε ότι όλη αυτή η περιοχή, έχει νομοθετικά καταταχθεί στον υψηλότερο βαθμό προστασίας (Ζώνη Α απόλυτης αρχαιολογικής προστασίας, αδόμητη ζώνη και περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους)

Το πρώτο παράδοξο είναι ότι,  ενώ ολόκληρη η περιοχή βρίσκεται εντός του αρχαιολογικού χώρου του Κάστρου της Λευκάδας (αδόμητη ζώνη Α), δεν αντιμετωπίζεται ενιαία αλλά χωρίζεται στις δύο παραπάνω ζώνες. (ΣΔΟΕ-06 & ΣΠΦ-04)

Εντός της περιοχής και χωρίς να αποτυπώνονται με σαφήνεια, υπάρχουν τα κτίρια του Τουριστικού Περιπτέρου και του Παλαιού Οινοποιείου ΤΑΟΛ. Βρίσκονται και τα δύο σε άθλια κτιριακή κατάσταση, δεν χρησιμοποιούνται εδώ και δεκαετίες και δεν είναι ηλεκτροδοτούμενα. Συμπερασματικά, σε χρόνο παρόντα δεν έχουν <u>καμία</u> χρήση και η παλαιά χρήση τους βρίσκεται στην σφαίρα των αναμνήσεων.

Καθώς τα υπάρχοντα κτίρια, δεν συμπεριλαμβάνονται στην παρούσα μελέτη και δεν έχουν ληφθεί υπ΄όψη,  τίθεται το ερώτημα, εφόσον διατηρηθούν, τι πρόκειται να γίνουν και πως η μελλοντική τους, ενδεχομένως αξιοποίηση,  θα είναι συμβατή, με αυτό που καλούμαστε αυτή την στιγμή να κάνουμε, δηλαδή την διασφάλιση της περιβαλλοντικής ταυτότητας της περιοχής αλλά και του γενικότερου χαρακτήρα της.

Η θέση της «Πρωτοβουλίας για την διάσωση του Κάστρου» , ενός κινήματος-δράσης πολιτών της Λευκάδας, για την διασφάλιση του δημόσιου-κοινόχρηστου χαρακτήρα της περιοχής είναι η παρακάτω:

1. Για το αμμώδες της συγκεκριμένης περιοχής που κατατάσσεται στην ζώνη ΖΠΦ-04, δηλώνουμε τα εξής:

Η απείρου κάλλους παραλία, με την καλύτερη ποιότητα αμμουδιάς από όλες τις παραλίες της Λευκάδας, με την ανεμπόδιστη θέα στο ηλιοβασίλεμα και τα υπέροχα διαυγή γαλαζοπράσινα νερά ( λόγοι που την κατέταξαν σε περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους), η οποία μας συντροφεύει για πολλές δεκαετίες και έχει συνδεθεί με τα ανέμελα παιδικά χρόνια των παππούδων μας, των γονιών μας, τα δικά μας, των παιδιών μας και των εγγονών μας<u>, να εξαιρεθεί από μελλόντικές χρήσεις όπως: πλωτές υποδομές και εγκαταστάσεις θαλάσσιας αναψυχής</u> και να συμπεριληφθεί στην ζώνη ΣΔΟΕ-06, όπως και η υπόλοιπη περιοχή.

2. Για το τμήμα που περιλαμβάνει τις κτιριακές εγκαταστάσεις: Τουριστικό Περίπτερο – ΤΑΟΛ, στην περίπτωση που συμπεριληφθούν στην παρούσα μελέτη, θεωρούμε ότι η ενδεχόμενη μελλοντική τους χρήση θα πρέπει να είναι συμβατή με τον περιβαλλοντικό χαρακτήρα της περιοχής, να ενσωματώνεται ήπια σε αυτή , να είναι συμβατή με το φυσικό περιβάλλον, αλλά και με το ευρύτερο πολιτιστικό περιβάλλον, καθώς βρισκόμαστε εντός του αρχαιολογικού χώρου του Ενετικού Κάστρου της Αγ. Μαύρας Λευκάδας.

Η άποψη μας είναι ότι οποιαδήποτε μελλοντική χρήση που θα περιλαμβάνει τουριστικές εγκαταστάσεις, καταστήματα εστίασης και συναφείς δραστηριότητες, είναι μη συμβατή με την περιοχή και την προσβάλει. Προτείνουμε τα παρακάτω:

• Τον σεβασμό και προστασία της περιοχής (αδόμητη Ζώνη Α απόλυτης προστασίας αρχαιολογικού χώρου, τόπος ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, περιοχή δικτύου Natura).

 

• Την αξιοποίηση του Τουριστικού περιπτέρου από το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο σε συνεργασία με το Δήμο Λευκάδας με εξεύρεση χρηματοδοτικών κονδυλίων (είτε από εθνικούς πόρους είτε από ευρωπαϊκά προγράμματα) για δημιουργία ενός σύγχρονου πολιτιστικού κέντρου, όπου θα φιλοξενούνται διεθνή συνέδρια, πολιτιστικές- αθλητικές δραστηριότητες, περιβαλλοντική εκπαίδευση και δραστηριότητες σχετιζόμενες με το ευρύτερο φυσικό περιβάλλον κλπ

 

• Την συνεργασία του Δήμου Λευκάδας με το Δ.Σ. του ΤΑΟΛ, ενδεχομένως και με το Υπουργείο Πολιτισμού (καθώς πρόκειται για αρχαιολογικό χώρο), με συμφέρουσα προς το ΤΑΟΛ πρόταση, ώστε να εξευρεθεί η καλύτερη δυνατή λύση για το οινοποιείο του συνεταιρισμού, σε συνδυασμό με το Τουριστικό Περίπτερο και η δρομολόγηση μετατροπής του σε ένα μοναδικό Μουσείο Οινοποιίας, (συναφή χρήση με την αρχική) αφιερωμένο στους ακάματους καλλιεργητές της λευκαδίτικης υπαίθρου, μέσα στο οποίο θα αναδεικνύεται, πρώτο και κυριότερο, η ιστορία του Αγροτικού Κινήματος της Λευκάδας. Τα κεκτημένα δικαιώματα των αγροτών, ο αγώνας και η ιστορία τους, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μπουν στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

 

• Οι παραπάνω χρήσεις, μπορούν να ενισχυθούν με Αμφιθέατρο διαλέξεων, θεατρικών παραστάσεων, συναυλιών μουσικών συνόλων κ.λπ., Κέντρο Ψηφιακής προβολής της Ιστορίας και του Πολιτισμού της Λευκάδας (προβολές σε μαθητές, φοιτητές, γκρουπ επισκεπτών), Εντευκτήριο συλλόγων και σωματείων, Αίθουσες αναγνωστηρίων και βιβλιοθηκών, Εκθετήριο παραδοσιακών προϊόντων και παρουσίαση της καλλιέργειας και παραγωγής τους, Πωλητήριο παραδοσιακών–αγροτικών προϊόντων-αναμνηστικών αποδίδοντας έσοδα.

 

• Διενέργεια Πανελλήνιου Αρχιτεκτονικού Διαγωνισμού, με τα παραπάνω δεδομένα, για την εξεύρεση της αρτιότερης αρχιτεκτονικής λύσης, για την ήπια ενσωμάτωση των δραστηριοτήτων αυτών στο φυσικό περιβάλλον και τον σεβασμό στο χαρακτήρα των κτιρίων.

 

Τα μέλη της «Πρωτοβουλίας για την διάσωση του Κάστρου» ΛΕΥΚΑΔΑ

Χατζιάρα Μαρία

Βλάχος Κώστας

Καράμπαλης Σπύρος

Κατωπόδης Ιωάννης

Paolo Conceti

Σφέτσας Μάρκος

Βεργίνης Ευστάθιος

Ντίνγκα Κλεοπάτρα

Σάντα Έφη

Μεσσήνη Ανδρομάχη

 

 

 

[Author]

Posts