Κεφάλαιο 4

[Ασανούλα Γιαννή Κοκκινέλλη, Αντιδήμαρχος Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης Δήμου Δυτικής Λέσβου]

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη που αφορά στις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 του Βορείου Αιγαίου, σας καταθέτουμε τις απόψεις του Δήμου Δυτικής Λέσβου, επί των κάτωθι ζητημάτων:

<u>Η κατοικία στις ΖΔΟΕ </u>

Σύμφωνα με το άρθρο 19 του Ν. 1650/1986 (ΦΕΚ 160 Α΄), σε ό,τι αφορά στη ζωνοποίηση προστατευόμενων περιοχών, για τη Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ) προβλέπεται: «ως ζώνες διατήρησης οικοτόπων και ειδών ορίζονται εκτάσεις που υπόκεινται σε κατάλληλη διαχείριση για τη διασφάλιση ικανοποιητικού βαθμού διατήρησης των προστατευτέων αντικειμένων (τύπων φυσικών οικοτόπων και ειδών ενωσιακής σημασίας ή/και εθνικού ενδιαφέροντος) που αυτές φιλοξενούν. Στις Ζώνες Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών απαγορεύονται ή περιορίζονται, σύμφωνα με τις ειδικότερες ρυθμίσεις της πράξης χαρακτηρισμού της προστατευόμενης περιοχής ή/και του οικείου Σχεδίου Διαχείρισης, δραστηριότητες όταν αυτές είναι σε θέση μεμονωμένα, σωρευτικά με άλλες ή σε συνέργεια με άλλες, να υποβαθμίσουν τον βαθμό διατήρησης προστατευτέου αντικειμένου και ειδικά όταν η υποβάθμιση αυτή δρα αρνητικά στην κατάσταση διατήρησης του προστατευτέου αντικειμένου σε εθνικό επίπεδο. Στις ζώνες διατήρησης οικοτόπων και ειδών επιτρέπονται μόνο ορισμένες ή/και όλες από τις ειδικές κατηγορίες χρήσεων του άρθρου 14γ του π.δ. 59/2018. Οι ειδικές αυτές χρήσεις επιλέγονται και δύναται να εξειδικεύονται, κατά περίπτωση, για κάθε προστατευόμενη περιοχή, βάσει της ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης της παραγράφου 2 του άρθρου 21, με το προεδρικό διάταγμα της παραγράφου 4 του άρθρου 21». Μέσα στις ειδικές χρήσεις περιλαμβάνονται η «1. Κατοικία», η «(12) Εστίαση μέχρι 200 τ.μ.», τα «(13) Αναψυκτήρια μέχρι 100 τ.μ.» και τα «(15) Τουριστικά καταλύματα μέχρι 150 κλίνες, εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής και λοιπές τουριστικές επιχειρήσεις (ν. 4276/2014, Α’155)», αλλά ειδικά για την κατηγορία (1) επιτρέπονται μόνο για περιοχές εντός σχεδίου ή εντός οικισμού.

Από τα παραπάνω συμπεραίνεται ότι στις ΖΔΟΕ, δεν επιτρέπεται η κατασκευή νέων κατοικιών σε περιοχές εκτός οικισμών. Αντίθετα, στις ίδιες περιοχές επιτρέπονται τουριστικά καταλύματα μέχρι και 150 κλίνες και καταστήματα εστίασης μέχρι και 200 τ.μ. Πρόκειται για μια παράλογη ρύθμιση, η οποία προφανώς και δεν σχετίζεται με την προστασία των οικοτόπων και ειδών, αφού δεν απαγορεύεται η δόμηση γενικά αλλά η κατοικία συγκεκριμένα. Συνέπεια όλων των ανωτέρω θα είναι η ΑΠΟΛΥΤΗ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΚΑΤΟΙΚΙΑΣ ΕΚΤΟΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ειδικά ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟ ΤΗΣ ΛΕΣΒΟΥ,  το 65% της επιφάνειας της οποίας προορίζεται να είναι είτε Ζώνη Απολύτου Προστασίας τη Φύσης, είτε Ζώνη Προστασίας τη Φύσης, είτε Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών, αλλά και ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΟΡΟΥΣ ΛΕΠΕΤΥΜΝΟΣ ΣΤΙΣ ΔΕ ΜΗΘΥΜΝΑΣ ΚΑΙ ΠΕΤΡΑΣ.

Είναι κατανοητό ότι οι συγκεκριμένες προβληματικές ρυθμίσεις είναι απόρροια του Π.Δ. 59/2018 (όπως ισχύει), το οποίο καθορίζει ήδη τις επιτρεπόμενες χρήσεις ανά ζώνη προστασίας. Ωστόσο, στο πλαίσιο της ΕΠΜ, αναφέρεται σαφώς (σελ. 25 του Κεφ. 4 του Τεύχους ΕΠΜ 2ης ομάδας περιοχών ΤΑ3: ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ – ΟΡΙΟΘΕΤΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ και ΤΒ: ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΟΥ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ) ότι: «… επιτρέπουμε τις ακόλουθες χρήσεις ως παρέκκλιση του Π.Δ. 59/2018 σε ζώνες υψηλότερης προστασίας καθώς θεωρούμε ότι δεν επηρεάζουν αρνητικά το προστατευτέο αντικείμενο. Επιπλέον, προστίθενται κάποιες επιπλέον χρήσεις με νέους κωδικούς ως προτεινόμενες παρεκκλίσεις του Π.Δ. 59/2018».

Σε αυτή τη λογική, προτείνεται στις ΖΔΟΕ της Λέσβου, ως παρέκκλιση του ΠΔ 59/2018, να επιτρέπεται η ανέγερση νέων κατοικιών, λόγω της μεγάλης συνολικής έκτασης των ζωνών προστασίας (σχεδόν το ένα τρίτο της έκτασης του Δήμου), όπου είναι αδιανόητο να απαγορεύεται η χρήση «1. Κατοικία», περιορίζοντας την μόνο εντός των οικισμών. Εναλλακτικά, οφείλετε να τροποποιήσετε τη σχετική διάταξη του ΠΔ 59/2018. Σε διαφορετική περίπτωση, η μισή έκταση του ακριτικού Δήμου Δυτικής Λέσβου θα μπορεί να κατοικείται μόνο από τουρίστες και όχι από μόνιμους κατοίκους. 

<u>Η ελάχιστη απόσταση από ρέματα </u>

Σύμφωνα με την ΕΠΜ, οι επιτρεπόμενες δραστηριότητες ανά ζώνη μπορούν να αναπτύσσονται «… σε απόσταση 50 μ. από τις όχθες όλων των υδατορεμάτων και υγροτόπους κάθε μορφής με σημαντικούς υγροτοπικούς και αμμοθινικούς τύπους φυσικών οικοτόπων της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ…». Πλέον, σύμφωνα με το άρθρο 6 της ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΑΟΚΑ/66006/2630/2360/2023 (ΦΕΚ 3985Β΄): «Η δόμηση επιτρέπεται εκτός των οριογραμμών του ρέματος, όταν αυτές καθορίζονται χωρίς έργα, στις περιπτώσεις όπου είτε η οριοθέτηση πραγματοποιήθηκε χωρίς πρόταση έργων διευθέτησης είτε αυτή πραγματοποιήθηκε με πρόταση έργων διευθέτησης αλλά τα προβλεπόμενα έργα διευθέτησης δεν έχουν κατασκευαστεί ακόμα». Από το ανωτέρω είναι σαφής η πρόθεση του νομοθέτη να ελαστικοποιήσει τους όρους δόμησης πλησίον των ρεμάτων.

Κατά αναλογία, προτείνεται για τις περιοχές προστασίας του Εθνικού Πάρκου Λέσβου να καθορίζονται οι αποστάσεις δόμησης σε 20 μέτρα εκατέρωθεν των γραμμών πλημμύρας, όπως ήταν η πρωτύτερη πρόβλεψη για τις εκτός σχεδίου περιοχές.

<u>Το ζωικό κεφάλαιο</u>

Τόσο στις ΖΠΦ, όσο και στις ΖΔΟΕ και ΖΒΔΦΠ επιτρέπεται «η βόσκηση ως έχει, δηλαδή χωρίς περαιτέρω αύξηση ζωικού κεφαλαίου μέχρι την εκπόνηση και έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες ειδικής μελέτης βοσκοϊκανότητας, σύμφωνα με τους όρους που αναφέρονται στο Σχέδιο Διαχείρισης». Ωστόσο, στο σημείο αυτό φαίνεται να τιμωρούνται συνολικά οι κτηνοτρόφοι του νησιού μας για την αδυναμία της Περιφέρειας και του Υπουργείου Αγροτική Ανάπτυξης να εκπονήσουν τα Διαχειριστικά Σχέδια Βόσκησης, όπως προβλέπεται στο Ν. 4351/2015 (164Α΄), αφού και η τελευταία σε ισχύ προθεσμία εκπόνησής τους, στις 31-12-2024 παρήλθε άκαρπη. Τονίζεται ότι ειδικά στο Δήμο Δυτικής Λέσβου, η κτηνοτροφία και ο μεταποιητικός τομέας των προϊόντων της (τυροκομεία, σφαγεία, κλπ) αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της οικονομία μας.

Προτείνεται λοιπόν, οποιοσδήποτε περιορισμός στην αύξηση του ζωικού κεφαλαίου να επέλθει μόνο μετά τη θεσμοθέτηση του Διαχειριστικού Σχεδίου Βόσκησης από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου.

[Δρ. Μπαρέλη Μαρία]

<span style=”font-weight: 400;”>Oι προτάσεις της ΕΠΜ για τις περιοχές Natura της νήσου Ικαρίας κινούνται αποκλειστικά στην κατεύθυνση των μικρών και μεσαίων ΑΠΕ και της τουριστικής ανάπτυξης. Παράλληλα, κάθε χρήση γης που σχετίζεται με την άσκηση του παραδοσιακού μεικτού γεωργοκτηνοτροφικού συστήματος της Ικαρίας, είτε περιορίζεται είτε απαγορεύεται, στραγκαλίζοντας ουσιαστικά κάθε προοπτική ανάπτυξης στην κατεύθυνση της αγροδασοπονίας, και άρα αποκλείοντας μια βασική οδό, που όμως αναγνωρίζεται ως καίρια για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας (βλ. EU Commission, 2020). Αντίθετα, οι χρήσεις γης, που αφορούν στην εγκατάσταση μικρών και μεσαίων ΑΠΕ και στην ανέγερση τουριστικών υποδομών σε Ζώνες Διαχείρισης των Οικοτόπων (ΖΔΟΕ), πρόκειται να επηρεάσουν με δυνάλογο τρόπο οικότοπους, που ήδη πιέζονται από τις παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας και την υπερβόσκηση και διατρέχουν υψηλό κίνδυνο ερημοποίησης. Έτσι, χρήσεις γης που προτείνονται ή περιορίζονται με την υπό διαβούλευση ΕΠΜ για τις περιοχές Natura της νήσου Ικαρία, αντί να διασφαλίζουν τους στόχους της διατήρησης της βιοποικιλότητας και τον οικοτόπων, καταλήγουν να τους υπονομεύουν. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Στην Ικαρία, η αγροδασοπονία τυχαίνει να αποτελεί υφιστάμενη γεωργο-κτηνοτροφική πρακτική, ζωντανό κομμάτι της τοπικής πολιτιστικής και ιστορικής κληρονομιάς και συστατικό στοιχείο των τοπίων του νησιού. Παρά το ότι έχει περιέλθει σε κατάσταση ανισσοροπίας (ιδίως από τη δεκαετιας του 1970 και μετά) έχει συντελέσει τα μέγιστα στην προσέλκυση και διατήρηση της αξιοσημείωτης βιοποικιλότητας, η διατήρηση της οποίας πρέπει να αποτελεί και τον στόχο των προτάσεων της ΕΠΜ που αφορούν στο νησί μας. Η ζωτική σημασία της αγροδασοπονίας για την προστασία της βιοποικιλότητας έχει αναγνωριστεί τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Η Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών (2018) για τα δικαιώματα των αγροτών και άλλων εργαζόμενων σε αγροτικές περιοχές καλεί τα κράτη να προστατέψουν την τοπική γνώση και παραδοσιακές παραγωγικές πρακτικές που συντελούν στη διατήρηση και τη βιώσιμη χρήση της βιοποικιλότητας (</span><span style=”font-weight: 400;”>United Nations Declaration on the Rights of Peasants and Other People Working in Rural Areas : resolution / adopted by the General Assembly, </span><span style=”font-weight: 400;”>Άρθρο 20). Σύμφωνα με τη Στρατηγική της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα (2020), “η υιοθέτηση μέτρων στήριξης της αγροδασοκομίας στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης θα πρέπει να αυξηθεί, καθώς διαθέτει μεγάλες δυνατότητες για την παροχή πολλαπλών οφελών για τη βιοποικιλότητα, τους ανθρώπους και το κλίμα” ενώ την αξία της αγροδασοκομίας αναγνωρίζει και ο νέος Κανονισμός για την Αποκατάσταση της Φύσης (2024/1991), αλλά και η νέα ΚΑΠ 2023-2027 για Αγροπεριβαλλοντικές και Κλιματικές Δράσεις και Οικολογικά Προγράμματα. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Πηγές</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Κανονισμός (EE) 2024/1991 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 24ης Ιουνίου 2024 Για την Αποκατάσταση της Φύσης και την Τροποποίηση του Κανονισμού (ΕΕ) 2022/869, Επίσημη Εφημερίδα  της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 29.7.2024. Διαθέσιμο στο: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=OJ:L_202401991. Ανακτήθηκε στις 10/02/2025. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ευρωπαϊκή Επιτροπή. (2020). Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών. Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030. Βρυξέλλες. Διαθέσιμο στο: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020DC0380. Ανακτήθηκε στις 10/02/2025.</span>

2018. <span style=”font-weight: 400;”> General Assembly (73rd sess. : 2018-2019)</span><span style=”font-weight: 400;”>, United Nations Declaration on the Rights of Peasants and Other People Working in Rural Areas : resolution / adopted by the General Assembly, 2018.</span>

<br style=”font-weight: 400;” /><br style=”font-weight: 400;” />

[Δημοτική παράταξη \”ΙΣΧΥΡΗ ΛΗΜΝΟΣ\”]

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Στην υπό εκπόνηση ΕΠΜ (Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη) περιοχών Natura Λήμνου, διατυπώνονται υπέρμετρα πολλοί περιορισμοί που αναφέρονται σε όλες τις δραστηριότητες του Πρωτογενούς τομέα, με αρνητικές επιπτώσεις που προβλέπεται να έχομε σύντομα στην ανάπτυξη του Νησιού μας.
Όσον αφορά τις χρήσεις γης, υπάρχουν αρκετές απαγορεύσεις και περιορισμοί στην ανέγερση νέων κατοικιών σε πολλές περιοχές, προκαλώντας έτσι ασφυξία στην οικιστική ανάπτυξη. Είναι δε αξιοσημείωτο το γεγονός ότι υπάρχουν περιοχές ΖΒΔΦΠ, όπου απαγορεύεται επιτρέπεται η ανέγερση νέων κατοικιών έως 150 τμ, ενώ αντίθετα επιτρέπεται η ανέγερση τουριστικών καταλυμάτων έως και 150 κλινών!!!
Αντίστοιχα υπάρχουν περιοχές ΖΔΟΕ που επιτρέπουν την ανέγερση καταλυμάτων έως 50 κλινών και απαγορεύουν πλήρως την ανέγερση νέας κατοικίας. Προτείνουμε λοιπόν, να προβλέπεται η ανέγερση νέων κατοικιών σύμφωνα με τις ισχύουσα νομοθεσία για την εκτός σχεδίου δόμηση, όπου προβλέπεται η ανέγερση τουριστικού καταλύματος καθώς το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας κατοικίας θα είναι σαφώς μικρότερο από αυτό ενός καταλύματος
Στο θέμα τις τουριστικής ανάπτυξης άπτεται και η δημιουργία μαρίνων. Στην εν λόγω ΕΠΜ προβλέπεται μόνο μία μαρίνα στην ΖΒΔΦΠ 12. Προτείνουμε την πρόβλεψη για άλλη μία μαρίνα στην περιοχής Μύρινας (ΖΒΔΦΠ 14).
Όσον αφορά τον πρωτογενή τομέα, επιτρέπονται γεωργικές, κτηνοτροφικές και λοιπές αγροτικές εκμεταλλεύσεις και δραστηριότητες στις νόμιμα υφιστάμενες εκτάσεις, χωρίς επέκταση των καλλιεργειών στους πολύ σημαντικούς φυσικούς οικοτόπους της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Από την πύλη Γεωχωρικων δεδομένων CORINE Landcover όπου έχουν καταγραφεί οι χρήσεις γης και οι διαχρονικές μεταβολές αυτών και από τα γραφήματα της παρούσας μελέτης διαπιστώνουμε ότι τεράστιες εκτάσεις εντός των προτεινόμενων Εθνικών Πάρκων έχουν ή δύναται να αποκτήσουν γεωργικό χαρακτήρα. Να αναφέρουμε ότι οι μελέτες βοσκοικανότητας που περιμένουμε να εκπονηθούν ώστε να επεκταθεί η βόσκηση, αναμένονται επί 20ετίας (ανάλογη διατύπωση υπάρχει και στο ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου όταν εκδόθηκε προ 15ετίας).

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΛΙΜΝΗ ΑΛΥΚΗ
Στην υπό εκπόνηση ΕΠΜ, δεν προβλέπεται και δεν δίνεται στον υγρότοπο της Λίμνης Αλυκής η δυνατότητα για εγκατάσταση και λειτουργία μιας παραγωγικής Αλυκής, παρά το γεγονός ότι αυτό προβλέπεται από τους δυο ιδρυτικούς Νόμους 1822/1988 & 3066/2002 και με βάσει την Κοινή Υπουργική Απόφαση Οικονομικών και Βιομηχανίας Ενέργειας και Τεχνολογίας ΚΥΑ ΙΙ-7η/Φ5/3775/ 4.4.1988 (ΦΕΚ 282Β) που επιτρέπουν την υλοποίηση της επένδυσης «Αλυκής της Λήμνου» στην θέση του υγροτόπου. Το εύλογο ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι, γιατί αγνοείται συστηματικά όλη η παραπάνω νομολογία πραγματοποίησης της επένδυσης.
Με βάσει την υπό εκπόνηση ΕΠΜ και με την ένταξη της Λίμνης Αλυκής στην Ζώνη Ειδικής προστασίας απαγορεύοντας την δημιουργία Παραγωγικής Αλυκής, στην ουσία υποβαθμίζουμε μακροχρόνια τον ίδιο τον υγρότοπο, γιατί δεν εκμεταλλευόμαστε τους παράγοντες που προσφέρονται από αυτόν τον Φυσικό Πόρο όπως είναι η μεγάλη έκταση που διατίθεται για Αλυκή, το άριστα διαμορφωμένο τοπογραφικό ανάγλυφο της Λίμνης, τα κατάλληλα εδαφολογικά χαρακτηριστικά του πυθμένα της Λίμνης, οι ιδανικές τοπικά μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν και το διαθέσιμο καλής ποιότητάς θαλασσινό νερό για πρώτη ύλη. Όλα τα παραπάνω συμβάλουν στην δημιουργία μίας άριστης Αλατοπαραγωγικής μονάδος στην Λίμνη Αλυκή.
Επί πλέον στην υπό εκπόνηση ΕΠΜ, δεν εξασφαλίζεται καμία περιβαλλοντική προστασία που αφορά την διαχείριση των υδάτων που εισρέουν και εκρέουν από την Λίμνη καθώς και τις ενδεχόμενες πλημμύρες που μπορεί να συμβούν, εδώ να θυμίσουμε την αστοχία πλημμύρας της Λίμνης που είχαμε από την θάλασσα πριν από περίπου μία δεκαετία, με αποτέλεσμα να ισοπεδωθούν και να χαθούν περί τα 200 μ μήκους από τις προστατευτικές παραλιακές αμμοθίνες και οι οποίες πολύ δύσκολα θα επανέλθουν, καθώς και το κόψιμο στην περιοχή της Μπούκας όπου η φύση από μόνη της σταδιακά φρόντισε μερικώς να αποκαταστήσει.
Επίσης στην ΕΠΜ, δεν προβλέπεται καμία διαχείριση του θορύβου που δημιουργείται στην περιοχή του υγροτόπου, οπού δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί και να επιζήσει ένα οποιοδήποτε φυσικό οικοσύστημα Πτηνών που παρέχει καταφύγιο στα πουλιά για να φωλιάζουν εκεινη την περίοδο, γύρω και μέσα στην Λίμνη. Όσον αφορά την Νομική προστασία που διαθέτει σήμερα ο υγρότοπος της Λίμνης είναι ότι αυτός ανήκει στο δίκτυο Νatura 2000, και βεβαίως χωρίς την λειτουργία μιας παραγωγικής Αλυκής, σε αντίθεση με τις υπόλοιπες εν λειτουργία παραγωγικές Αλυκές της Χώρας μας όπως είναι η Αλυκή Μεσολογγίου, η Αλυκή Κίτρους Πιερίας και η Αλυκή Καλλονή Λέσβου, όπου αυτές προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, προστατεύονται από την συνθήκη Ramsar καθώς και την Ελληνική Νομοθεσία με αντίστοιχες ΚΥΑ, ανήκουν επίσης όλες στο δίκτυο Νatura 2000, και έχουν όλες αναγνωριστεί ως περιοχές ειδικής προστασίας, επι πλέον έχουν χαρακτηριστεί ως προστατευόμενες περιοχές πουλιών (SPA) και ορισμένες Αλυκές έχουν καταγραφεί με αντίστοιχα ΦΕΚ και ως περιοχές Άγριας Ζώνης
Τέλος αναφέρουμε ότι οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που παράλληλα έχουν εκπονηθεί για το Βόρειο Αιγαίο προβλέπουν και επιτρέπουν την λειτουργία των Παραγωγικών Αλυκών στο Βόρειο Αιγαίο όπως η Αλυκή Πολιχνίτου και η Αλυκή Καλλονής στην Ν. Μυτιλήνη, ενώ την ίδια στιγμή στην Ν. Λήμνο η υπό εκπόνηση ΕΠΜ απαγορεύει την λειτουργία Παραγωγικής Αλυκής στον υγρότοπο της Λίμνης Αλυκής.
Με όλα όσα έχομε αναφέρει, προτείνουμε τη λειτουργία Παραγωγικής Αλυκής να περιλαμβάνεται στις χρήσεις γής του υγροτόπου της Λίμνης Αλυκής, βάσει των Νόμων 1822/1988 & 3066/2002 και της λοιπής νομοθεσίας, για την δημιουργία της Αλυκής Λήμνου σε αυτόν.

[ΑΝΕΜΟΕΣΣΑ ΟΜΙΛΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ ΝΗΣΟΥ ΛΗΜΝΟΥ]

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΑ:      

H ANEMOEΣΣΑ Όμιλος Προστασίας Περιβάλλοντος και Αρχιτεκτονικής νήσου Λήμνου, ιδρύθηκε το 2007 και έχει έδρα τη Μύρινα Λήμνου. Κύριος σκοπός του Ομίλου μας είναι η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού γύρω από τα οικολογικά και περιβαλλοντικά θέματα και προβλήματα που αφορούν το νησί μας και άπτονται της αισθητικής του περιβάλλοντος.

Σε όλη τη συνεχή και ενεργή διαδρομή του Ομίλου μέχρι σήμερα έχουμε δώσει ιδιαίτερο βάρος στο πρωτογενή τομέα,

αφού πεποίθηση μας είναι ότι ο αγροτικός τομέας της οικονομίας  του νησιού ταυτίζεται διαχρονικά με την ιστορία του και αποτελεί τον θεματοφύλακα της ζώσας παράδοσης και της άυλης κληρονομιάς του τόπου. Πιστεύουμε επίσης ότι η αναζωογόνηση του αγροτικού χώρου, η προστασία, ανάδειξη και αξιοποίησή του, δημιουργεί προοπτικές σύγχρονης, αειφόρου και ολοκληρωμένης ανάπτυξης και βέβαια καθορίζει το τοπίο (με την ευρύτερη και προστατευόμενη έννοια του).

Μεγάλης επίσης σημασίας  θεωρούμε τη προστασία όλου του παράκτιου μετώπου του νησιού, δεδομένου ότι οι παραλίες μας αποτελούν τμήμα ενός σημαντικότατου αλλά και ευαίσθητου οικοσυστήματος μικρών υγροτόπων, πυρήνων και καταφυγίων ζωής, με σημαντική περιβαλλοντική και αισθητική αξία, που χαρακτηρίζονται από πανέμορφους αμμοθινικούς σχηματισμούς και εκτεταμένη βιολογική ποικιλότητα.

Οι παρατηρήσεις  μας υποβάλλονται στο πνεύμα που και η ίδια η μελέτη θέτει ως βάση της, δηλαδή την Οδηγία 92/43 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), την οποία και επικαλούμαστε αλλά και από το πνεύμα και περιεχόμενο διεθνών  συμβάσεων ( για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής, την Ευρωπαϊκή Σύμβαση του Τοπίου, Σύμβαση Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς, Σύμβαση για τη Διαφύλαξη της Άυλης Κληρονομιάς), οι οποίες αφενός προωθούν της Πράσινες και Ανθεκτικές Υποδομές και αφετέρου αναδεικνύουν και αξιοποιούν την αναγνωρισιμότητα και διαφορετικότητα των τοπίων.

Συμμετέχουμε λοιπόν στη διαβούλευση για το έργο «Εκπόνηση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σύνταξη Προεδρικών Διαταγμάτων Προστασίας και Σχεδίων Διαχείρισης για τις Περιοχές του Δικτύου Natura 2000 – ΕΠΜ 7Β: Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Αττικής και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου», με παρατηρήσεις οι οποίες είναι αποτέλεσμα μακράς και συνεχούς επαφής με τις προστατευόμενες περιοχές, τη χρήση και τη «κατάχρησή τους»,  με ουσιαστικό συμπέρασμα τη διαπίστωση των έντονων  ανθρωπογενών πιέσεων στη περιοχή και φυσικά την παντελή έλλειψη ελέγχου και επιβολής μέτρων.

Συμφωνούμε με τα σχόλια του Δήμου Λήμνου, όπως αυτά διαμορφώθηκαν κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου της 12^ης/02/2025 που υπάγονται στις οριζόντιες ρυθμίσεις και εξειδικεύουμε ανά ζώνη τις παρατηρήσεις μας:

 

Γ.  ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

ΖΠΦ 01-02

(26.12.6) Μονοπάτια (πεζών)

Να προστεθεί :

Στην Αλυκή Λήμνου κατά το πρώτο έτος εφαρμογής του παρόντος φράσσονται μόνιμα οι δίοδοι πρόσβασης με μηχανοκίνητα και μη οχήματα στο εσωτερικό της ΖΑΠ

Να προστεθεί:

Η τοποθέτηση κάδων απορριμμάτων σε κατάλληλα σημεία

 

Για τη ζώνη αυτή επιλέγεται σε αντίθεση με το ισχύον νομικό πλαίσιο Ν. 4685/2020

(48.2) στ) Η εγκατάσταση μονάδων αφαλάτωσης και λοιπών συστημάτων επεξεργασίας νερού για την υδροδότηση δημοτικών δικτύων, μετά των συνοδών έργων που απαιτούνται, για την πλήρη  λειτουργία αυτών

Όπως αναγράφεται στη μελέτη :

Επιτρέπονται: – μόνο η διάθεση αλμόλοιπου από εγκατάσταση αφαλάτωσης για την υδροδότηση δημοτικών δικτύων, κατόπιν περιβαλλοντικής αδειοδότησης υποχρεωτικά ως έργο κατηγορίας Α’ του ν. 4014/2011 (Α’ 209) κατά τις κείμενες διατάξεις για την κατηγορία αυτή, καθώς και μετά από γνωμοδότηση της ΜΔΠΠ, για την βέλτιστη διαχείριση του

προστατευτέου αντικειμένου.ΖΠΦ 01-02

 

Το θεωρούμε αντίθετο με την αναγκαιότητα της απόλυτης προστασίας της περιοχής και δεν υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση που να στηρίζει την αναγκαιότητα να επιτραπεί αυτή η κατά παράβαση του ισχύοντος Νομοθετικού πλαισίου, χρήση.

 

ΖΠΦ- 01 έως ΖΠΦ-13

 

Επιλέγονται σε αντίθεση με το ισχύον νομικό πλαίσιο Ν.4685/2020

 

1.Στην 01 (Κέρος)  07 (κάτω από το αεροδρόμιο) 10 (Αγ. Ευστράτιος)  επιτρέπει εντός αγροτικών εκτάσεων διατήρηση, συντήρηση ανακατασκευή ή επέκταση νόμιμα υφιστάμενων κατοικιών.

Στην 02 δεν περιλαμβάνεται η επέκταση, στις λοιπές ζώνες απαγορεύεται πλήρως.

Προτείνεται :

-Να μην επιτρέπεται η επέκταση κατοικιών ούτε στην 01, δεδομένου ότι και οι δύο ζώνες έχουν τα αυτά χαρακτηριστικά και αναγκαιότητα προστασίας και επιπλέον η ζώνη 02 δεν έχει ακόμη επιβαρυνθεί τόσο από παράνομες δραστηριότητες άρα η ευκαιρία προστασίας της είναι σημαντικότατη.

-να ενταχθούν οι προβλεπόμενες για το προσωπικό κλπ κατοικίες στις «Ειδικές Χρήσεις γης που έρχονται σε αντίθεση με το ισχύον Νομικό Πλαίσιο» με τις προϋποθέσεις που εκεί τίθενται.

 

Προτείνεται:

α. Να παραμείνει ο χαρακτηρισμός της παραλίας του Κέρους ως απάτητης (Ν.5092/2024) μετά την διεύρυνση του σχετικού καταλόγου των 238 πλέον απάτητων παραλιών ανά την Ελλάδα  (28-6-2024)

Το παραλιακό μέτωπο του Κέρους αποτελεί  τμήμα ενός σημαντικότατου αλλά και ευαίσθητου οικοσυστήματος μικρών υγροτόπων, που συμβάλουν στον εμπλουτισμό των υπόγειων υδροφορέων , προστατεύουν από πλημμύρες, μειώνουν τις ζημίες από καύσωνες η φυσικές καταστροφές, συντηρούν τη πανίδα, δίνουν πλούσια τροφή σε αγροτικά ζώα, παρέχουν ευκαιρίες για οικολογικό τουρισμό και εκπαίδευση είναι συνδεδεμένοι με την ιστορία, τη μυθολογία και την πολιτιστική μας παράδοση.

 

β. Με το σκεπτικό αυτό να επεκταθεί και στον Απαν’ Γυαλό το καθεστώς της απάτητης παραλίας, που πληροί τις ίδιες προϋποθέσεις για το χαρακτηρισμό του, χωρίς καμία απολύτως εγκατάσταση σχολών στις παραχωρημένες θέσεις του 2024 που προβλέπει η Μελέτη, αφού αποδεδειγμένα παραβιάζουν διαχρονικά όλους τους όρους υπό τους οποίους θα έπρεπε να λειτουργούν και φυσικά (όπως αποδεικνύει και το πρόσφατο φωτογραφικό υλικό -Ιανουάριος 2025-) δεν απομακρύνουν τις υποτιθέμενες «κινητές» εγκαταστάσεις τους μετά τη λήξη της θερινής περιόδου. Οι θέσεις αυτές μπορούν να παραχωρηθούν με πρόσωπο στο «παραλιακό» δρόμο αλλά στη χερσαία ζώνη πέραν του δρόμου  και όχι προς την παραλία (ΖΠΦ-02) σε περίπτωση που υφίσταται δημόσια γη,  διαφορετικά να επιτραπεί η ανάπτυξη τους σε ιδιωτική γη (ιδιόκτητη ή μισθωμένη) στα πλησιέστερα με τις παραχωρημένες θέσεις, σημεία, με συγκεκριμένους διαδρόμους πρόσβασης στη παραλία. Να καταργηθεί η μία θέση στον Απάν’ Γυαλό, γιατί με  το  τρόπο αυτό αυξάνεται η κίνηση προς τη περιοχή και μάλιστα έχει καθιερωθεί ως χώρος αυθαίρετης μακροχρόνιας στάθμευσης μεγάλου αριθμού αυτοκινούμενων με όλες τις επιβαρυντικές για το περιβάλλον επιπτώσεις .

γ. Να προστεθεί ότι η επιτρεπόμενη διατήρηση, συντήρηση και αναβάθμιση των αναψυκτηρίων μέχρι 50,2 στη ΖΠΦ01  αφορά μόνο τα νομίμως υφιστάμενα αναψυκτήρια (αν υπάρχουν) και όχι όλα ανεξαιρέτως. Η παράληψη του όρου ΝΟΜΙΜΩΣ οδηγεί στην αποδοχή της αυθαιρεσίας.

δ. Στη ΖΠΦ-05 ΔΙΑΠΟΡΙ να μην επιτραπεί η ανέγερση νέων αναψυκτηρίων. Παρά τις προϋποθέσεις που θέτει η μελέτη, τα υφιστάμενα ήδη κτίσματα αρκούν μέσω συντήρησης και αναβάθμισης να παρέχουν τις υπηρεσίες που θα κάλυπταν νέα κτίσματα και θα αλλοίωναν τελείως το περιβάλλον, που εδώ και έναν σχεδόν αιώνα αισθητικά και πρακτικά έχει διαμορφώσει το υφιστάμενο συνεχές σύμπλεγμα μικρών ισόγειων κτισμάτων.

Το ίδιο να ισχύσει και για τη 07 (κάτω από το Αεροδρόμιο). Το κύριο επιχείρημά μας , σε όλες τις «περιοριστικές» προτάσεις μας, είναι το εξής στοιχείο, που δεν μπορεί η εν λόγω μελέτη να λάβει υπ΄οψιν της. Το ότι η Λήμνος έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα να έχει μια ευρύτατη και ομαλή ακτογραμμή, με αποτέλεσμα δράσεις και εγκαταστάσεις που αφορούν την εκμετάλλευση του θαλάσσιου μετώπου να μπορούν να αναπτυχθούν σε πάρα πολλά σημεία του νησιού. Αυτό επιτείνει την αναγκαιότητα αλλά και τη δυνατότητα να διαφυλαχθούν από αυτές τις δραστηριότητες οι εντός Natura  παραθαλάσσιες περιοχές, χωρίς αυτό να ανατρέπει ούτε την τουριστική ανάπτυξη του νησιού ούτε τη φυσιογνωμία του που είναι ο πόλος έλξης για τη τουριστική επισκεψιμότητά του. Αυτή η επιλογή πρέπει να στηριχθεί θεσμικά.

Εξ άλλου το σκεπτικό αυτό έχει ληφθεί υπ΄όψιν τόσο στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΠΧΠ) Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου (ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΧΩΡΣ/28990/358/2019, ΦΕΚ 181/Δ’/16-4-2019) όσο κυρίως στο Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο Δράσης για το Φυσικό Περιβάλλον στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, που παρουσιάζεται στο ΠΧΠ και ρητά αναφέρεται ότι στοχεύει μεταξύ άλλων …….

1. v) στην αντιμετώπιση περιπτώσεων μεγάλης κλίμακας ανατροπής του φυσικού τοπίου σε παράκτιες περιοχές ή άλλες περιοχές υψηλής επισκεψιμότητας, με ισχυρή οικιστική ή άλλη ανάπτυξη ……

 

15.

Στις περιοχές της ζώνης αυτής απαγορεύονται τα τουριστικά καταλύματα, εγκαταστάσεις ειδικής τουριστικής υποδομής και λοιπές τουριστικές επιχειρήσεις.

Εντούτοις η κατ ‘ εξαίρεση προτεινόμενη θέση για τη δημιουργία από το Δήμο Λήμνου camping/ υπαίθριαυ χώρου στάθμευσης campervans ή τροχόσπιτων στη ζώνη ΖΠΦ-01 και 02, θεωρούμε ότι έχει ως βάση της τη παραδοχή μιας υφιστάμενης παράνομης εποχικής δραστηριότητας στη παραλία του Κέρους, δηλαδή του αυθαίρετου camping και της επίσης αυθαίρετης  στάθμευσης και παραμονής (ακόμη και τους χειμερινούς μήνες σύμφωνα με το φωτογραφικό υλικό) campervans – τροχόσπιτων σε όλο το μήκος και το πλάτος του κόλπου του Κέρους, από την Αγία Κυριακή μέχρι  την Αγία Παρασκευή. Όλη αυτή τη διαμορφωμένη κατάσταση που κάποιοι την εντάσσουν στη «τουριστική ανάπτυξη»,  θεωρώντας την δεδομένη η μελέτη, προσπαθεί να την εντάξει στο χώρο και επιλέγει να αναπτυχθεί σε τμήμα δημόσιας γης, όχι προς το ιδιαίτερα «αναπτυγμένο» τμήμα της παραλίας αλλά σ’ αυτό που σχετικά ακόμη διατηρείται παρθένο, ανάμεσα σε δένδρα, θάμνους και αμμοθινικούς σχηματισμούς, διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα κοπούν δένδρα. Αυτό από μόνο του αρκεί για να εγείρει σοβαρότατες ενστάσεις για το χώρο, αφού είναι πλέον ή βέβαιο ότι μια τέτοια εγκατάσταση θα επιτρέψει την επέκταση των δραστηριοτήτων των επισκεπτών στη σκιά των δένδρων που θα τη περιβάλλουν, οπωσδήποτε στη διαπλάτυνση του δρόμου πρόσβασης που ήδη παράνομα έχει διανοιχθεί και μια επέκταση της κινητικότητας προς το νότιο τμήμα του κόλπου και της παραλίας που έχει σχετικά διαφυλαχτεί. Δεν οφείλει η μελέτη να προσπαθεί να συμβιβάσει το προστατευτέο αντικείμενο με μια συνεχόμενη αυθαίρετη χρήση εις βάρος του πρώτου, απλά και μόνο επειδή δημιουργήθηκε. Εφ’ όσον ως κοινωνία και πολιτεία αποδεικνύεται ότι δεν μπορούμε ή/και δεν θέλουμε να ελέγξουμε τη τήρηση του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου και ως εκ τούτου κρίνεται εκ του αποτελέσματος  αναγκαίο να δημιουργηθεί χώρος camping  στη περιοχή, να αναθεωρηθεί η χωροθέτησή του εκτός των ζωνών  ΖΠΦ-01 και 02 και να δημιουργηθεί σε δημόσια γη στα όρια των ζωνών ΖΔΟΕ-02 και ΖΒΔΦΠ-09.

 

16. Να απαγορευτεί η παραμονή και στάθμευση τροχόσπιτων (αυτοκινούμενων και μη) όχι μόνο στη ΖΠΦ02 αλλά και στην ΖΠΦ01, με τα παραπάνω επιχειρήματα που αφορούν και τη δημιουργία camping στις Ζώνες αυτές με επιβαλλόμενη όμως τη δημιουργία του σε άλλη ζώνη κατά τα άνω,   προς εξυπηρέτηση της αναπτυχθείσας στη περιοχή ειδικής αθλητικής δραστηριότητας ( serf κλπ. )

 

24.2

Στην προβλεπόμενη στις ζώνες 01, 02 διατήρηση- συντήρηση ανακατασκευή και εκσυγχρονισμό των υφισταμένων  γεωργικών αποθηκών να διαχωριστεί:

 

Επιτρέπεται η διατήρηση- συντήρηση των ΝΟΜΙΜΩΣ (να προστεθεί) υφισταμένων  γεωργικών αποθηκών, η δε ανακατασκευή και εκσυγχρονισμός τους να γίνεται με ειδικές τεχνικές προδιαγραφές και όρους που θα θεσπιστούν και ως Όμιλος προτείνουμε σχετική πλήρη μελέτη που έχουμε εκπονήσει υποβάλλοντας ταυτόχρονα το αίτημα της αποδοχής της και ενσωμάτωσής στα διαχειριστικά σχέδια.   

Να απαγορευτεί η εγκατάσταση νέων γεωργικών αποθηκών σε γη κυριότητας  μη αγρότη κατά κύριο επάγγελμα στις ΖΠΦ01, 02, 05, 07 και 09 και να απαγορευτεί η μεταβίβαση και εκμίσθωση της αντίστοιχης γης και κτίσματος σε μη αγρότη κατά κύριο επάγγελμα με εξαίρεση τις ενδοοικογενειακές μεταβιβάσεις που όμως και στη περίπτωση αυτή δεν θα επιτρέπεται η αλλαγή της χρήσης της αποθήκης.

Το  φαινόμενο των «νόμιμων» αυτών γεωργικών αποθηκών των 15μ2, που έχουν όμως επεκταθεί και μετατραπεί σε παράνομες παραθεριστικές κατοικίες, που μάλιστα κατά κόρον πωλούνται (όχι βέβαια σε αγρότες) ή μισθώνονται ως τουριστικά καταλύματα είναι το ισχυρότερο επιχείρημά μας και οι μελετητές όφειλαν αφού προφανώς το έχουν διαπιστώσει στο πεδίο, να προτείνουν και τα αντίστοιχα προληπτικά μέτρα.

24.3 Να προστεθεί ότι ο προβλεπόμενες στις ΖΠΦ01, 02 εργασίες διατήρησης- συντήρησης και εκσυγχρονισμού  των υφισταμένων  κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων αφορά αποκλειστικά τις ΝΟΜΙΜΩΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ και να μην επιτρέπεται η αλλαγή χρήσης τους.

Στην ΖΠΦ 05 (Διαπόρι) που επιτρέπεται η δημιουργία νέων κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων μέχρι 400,00 μ2 να τεθούν ειδικοί όροι δόμησης,  που υιοθετούν αρχές βιοκλιματικού σχεδιασμού, συμβατά με τόπους ιδιαιτέρου κάλλους,  όπως η Λήμνος, αξιοποιώντας τις κατευθύνσεις της μελέτης μας.

 

26.12.1 Προβλέπεται διάνοιξη νέου δρόμου στη ΖΠΦ01 και κλείσιμο κυκλοφορίας υφιστάμενου δρόμου κατά τους θερινούς μήνες .

.     ΔΡΟΜΟΙ: Δεδομένου ότι όλες οι σήμερα υφιστάμενες προσβάσεις από το σημείο της εισόδου στο αλσύλλιο μέχρι την παραλία και κατά μήκος του κόλπου του Κέρους που αναφέρονται ως «δρόμοι» δεν έχουν νόμιμα καθιερωθεί ως τέτοιοι, η διάνοιξη και νέων διόδων πρόσβασης – δρόμων, σε καμία περίπτωση δεν εξυπηρετεί τη προστασία του χώρου, της πανίδας και της χλωρίδας του, αντίθετα δημιουργεί περεταίρω όχληση και είναι οφθαλμοφανές ότι προτείνεται αποκλειστικά και μόνο για την εξυπηρέτηση όχι της ήπιας χρήσης και παρατήρησης της περιοχής αλλά των τουριστικών καταλυμάτων και καταστημάτων υφισταμένων και όσων μελλοντικά θα αναπτυχθούν στον νέο δρόμο που θα χαραχθεί, που δεν οφείλει να είναι ο σκοπός της παρούσας μελέτης.  Να ισχύσει ο περιορισμός της κίνησης μηχανοκίνητων οχημάτων κατά τη θερινή περίοδο, στο τμήμα του παραλιακού δρόμου από τη διασταύρωση στο ε ξωκλήσι του Αγ. Ιωάννη έως τη διασταύρωση με τον δρόμο που κατεβαίνει

από το “Blue Keros”, χωρίς να συνδυάζεται με τη διάνοιξη του νέου δρόμου.

Να προστεθεί Χαμηλό όριο ταχύτητας  στον παραλιακό δρόμο του Κέρους. Να προβλεφθεί ότι το τυχόν δίκτυο ηλεκτροφωτισμού, ειδικά στο Κέρος θα πρέπει να μην προκαλεί φωτορύπανση στην παρακείμενη ΖΠΦ.

 

33. Προστίθεται πρόβλεψη για δίκτυα υποδομών στην ΖΠΦ2 και διάθεση επεξεργασίας λυμάτων οικισμών τριτοβάθμιας επεξεργασίας κλπ. Προτείνεται οι εγκαταστάσεις να είναι υπόγειες και όχι υπέργειες.

Να προστεθεί και στις δύο ζώνες :

• Επιτρέπεται η εγκατάσταση χημικών τουαλετών και επιβάλλεται η τοποθέτηση κάδων συλλογής απορριμμάτων, καθώς επίσης και κάδων ανακύκλωσης σε επιλεγμένα σημεία και στις ζώνες που αναπτύσσονται δραστηριότητες θαλάσσιων αθλημάτων
• Προμήθεια ειδικά για την περιοχή του απαραίτητου εξοπλισμού για αποκομιδή απορριμμάτων/λυμάτων

 

36. Στην ΖΠΦ2 ΣΥΝΙΣΤΑΤΑΙ να μην γίνονται ασκήσεις δεν λέει απαγορεύεται,  ενώ σε άλλο σημείο της μελέτης γίνεται σαφής αναφορά στα ζημιογόνα αποτελέσματα τέτοιων ασκήσεων:

Η πίεση H01 αφορά στις στρατιωτικές ασκήσεις που πραγματοποιούνται στην ευρύτερη περιοχή της Χορταρόλιμνης κατά τις οποίες βαρέα οχήματα του στρατού διέρχονται από υγροτοπικές εκτάσεις ενδιαιτήματα των ειδών Emys orbicularis και Mauremys rivulata και δύναται να προκαλούν άμεση θανάτωση στα είδη και διαταραχή των ενδιαιτημάτων τους. Η πίεση έχει αξιολογηθεί ως υψηλής σημασίας για τα παραπάνω είδη.

ΝΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΤΕΙ η διενέργεια στρατιωτικών ασκήσεων στην ΖΠΦ2.

 

48.2 Μονάδες αφαλάτωσης  Να μην επιτραπούν στη ζώνη.

Προστίθεται

 

 ΖΠΦ 11 στο Φακό να απαγορευτεί η παραχώρηση δικαιώματος απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας  όπως προβλέπεται στη ΖΠΦ 12 (από Σιργίτσι μέχρι πριν την παραλία στο Γομάτι).

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΣΔΟΕ

Χρήση 24.2: και 24.3 Να απαγορευτεί η αλλαγή χρήσης των γεωργικών αποθηκών και των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων

σε άλλη χρήση.  (κατοικία, τουριστικό κατάλυμα).

Χρήση 15.  Για Τουριστικά καταλύματα: Έλεγχος των προβλεπομένων από το ΣΧΟΟΑΠ Μούδρου και τη μελέτη διότι με τις διαφοροποιήσεις που παρουσιάζουν θα καταλήξουμε σε πλήρη απαγόρευση.

26.8, Να διευκρινιστεί ότι υφιστάμενοι χώροιστάθμευσης τροχόσπιτων διατηρούνται εφόσον έχουν απόσταση 100 μ.

τουλάχιστον από τον αιγιαλό .

ΖΔΟΕ3:

Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα: Από το συνδυασμό των διατάξεων του ΣΧΟΟΑΠ και της μελέτης θα προκύψει η δυνατότητα ανέγερσης αγροτουριστικών καταλυμάτων.

Πλην όμως η δυνατότητα που παρέχεται για τουριστικά καταλύματα 150 κλινών, κρίνεται εκτός κλίμακας για τη περιοχή και την αναγκαιότητα προστασίας του τοπίου.

ΠΡΟΤΕΙΝΕΤΑΙ :

Οριο των 50 κλινών που προβλέπεται για τις υπόλοιπες ΖΔΟΕ.

ΖΔΟΕ4:

Χρήση 15. Τουριστικά καταλύματα: Εκτός κλίμακας θεωρείται και εδώ η ανάπτυξη τουριστικών καταλυμάτων 150 κλινών, σε ένα καθαρά εδώ και αιώνες αγροτικό τοπίο, εναλλασσόμενων άγονων και καλλιεργήσιμων γαιών και βοσκοτόπων. Θα μπορούσε να διαιρεθεί η ζώνη περαιτέρω για να προβλεφθεί μικρότερη δόμηση.

 

ΖΒΔΦΠ:

Χρήση 24.2 και 24.3 ως ανωτέρω ζώνες  απαγόρευση αλλαγής χρήσεως των γεωργικών αποθηκών και των κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων.

Χρήση 14: Να μην επιτρέπεται στη ζώνη η χρήση «Αναψυχή –

κέντρα διασκέδασης», υπάρχει δυνατότητα εξυπηρέτησης σε εντός οικισμού χώρους.

 

Για τη πραγματοποίηση ελέγχου της τήρησης όσων θα θεσμοθετηθούν αλλά και για τις ανάγκες μιας περιβαλλοντικής εκπαίδευσης ΖΗΤΑΜΕ

• Άμεση εκπόνηση τεχνικής μελέτης για το βιοκλιματική αναβάθμιση και συντήρηση του Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Καλλιόπης, παράλληλα με τον εκσυγχρονισμό και βελτίωση του εξοπλισμού του (διαδραστικά εκθέματα, πολυμεσικές εφαρμογές, κ.λπ.),
• Αναγνώριση του Κέντρου Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης Καλλιόπης ως η φυσική έδρα του Παραρτήματος της ΜΔΠΠ Βορείου Αιγαίου με αρμοδιότητα τη Λήμνο και τον Αη Στράτη και ταυτόχρονα ένταξη του Παραρτήματος στη δομή και λειτουργία της ΜΔΠΠ Βορείου Αιγαίου (ως οργανική μονάδα).

 

[Διονύσης]

Αυτό που κάνετε δεν τίποτα παρά λάθος δεν υπάρχει κανένας λόγος να κλείσουν το μαγαζί χωρίς κανέναν απόλυτος λογο

[Αναστασία Μήλιου]

1. Θαλάσσια Περιοχή Δήμου Φούρνων

Στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος των Φούρνων Κορσεών, ως Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» σε συνεργασία με το Δήμο Φούρνων και διεθνείς επιστημονικούς φορείς έχουμε διεξάγει χαρτογράφηση κοραλλιγενών οικοσυστημάτων και προτείνουμε τρόπους προστασίας αυτών (Τεκμήριο 01). Τα χαρτογραφικά δεδομένα της μελέτης, τοποθετούν αυτά τα πολύ σημαντικά οικοσυστήματα, εντός των θαλάσσιων ζωνών προστασίας (ΖΠΦ-10) – Θαλάσσια περιοχή Αλατονησίου, (ΖΔΟΕ-10) – Θαλάσσια περιοχή Φούρνων, καθώς και πέριξ αυτών των περιοχών (τεκμήριο 02). Επιπλέον, εντοπίστηκαν και χαρτογραφήθηκαν από το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, Λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) που κατανέμονται (κυρίως κοντά στις ακτές), σχεδόν σε όλο το νησιωτικό σύμπλεγμα (τεκμήριο 02_α).

Ως εκ τούτου και με βάση τα δεδομένα της προαναφερθείσας έρευνας, προτείνουμε την τροποποίηση – εξειδίκευση μερικών εκ των επιτρεπόμενων χρήσεων των ζωνών (ΖΠΦ-10) και (ΖΔΟΕ-10), όπως και τη δημιουργία μίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης (Π.Ζ.), πέριξ της περιοχής της ζώνης (ΖΔΟΕ-10), στην και οποία δίνουμε την κωδική ονομασία: Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 01 (Ν.Π.Ζ.-01).

*Τα λεπτομερή στοιχεία της έρευνας είναι στη διάθεσή σας.

Τροποποιήσεις στις χρήσεις

Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

Να προστεθεί: «Η απαγόρευση της Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη τη ζώνη, Βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

Επιπλέον θα επιθυμούσαμε να προσθέτατε τις κάτωθι ρυθμίσεις για αυτή τη Ζώνη:

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η απαγόρευση εγκατάστασης υδατοκαλλιεργειών πάνω από ή κοντά σε περιοχές ανάπτυξης λιβαδιών Ποσειδωνίας και άλλων λιβαδιών θαλάσσιων φανερόγαμων.

2. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η εφαρμογή μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων από την αγκυροβόληση σκαφών σε λιβάδια Ποσειδωνίας με την απαγόρευση της αγκυροβόλησης σε επιλεγμένες περιοχές και χρήση ειδικών αειφόρων εποχικών σημείων πρόσδεσης (ναύδετα) που περιορίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις, ειδικά σε περιοχές με μεγάλη κίνηση σκαφών αναψυχής.

 

(ΖΔΟΕ-10) – Θαλάσσια περιοχή Φούρνων

Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

Να αφαιρεθεί: «στις θέσεις όπου υπάρχουν Λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonion oceanicae), η αλιεία να ασκείται χωρίς τη χρήση συρόμενων εργαλείων»

Να προστεθεί: «Η απαγόρευση Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη τη ζώνη, Βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

Επιπλέον θα επιθυμούσαμε να προσθέτατε τις κάτωθι ρυθμίσεις για αυτή τη Ζώνη:

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η απαγόρευση εγκατάστασης υδατοκαλλιεργειών πάνω από ή κοντά σε περιοχές ανάπτυξης λιβαδιών Ποσειδωνίας και άλλων λιβαδιών θαλάσσιων φανερόγαμων.

 

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η εφαρμογή μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων από την αγκυροβόληση σκαφών σε λιβάδια Ποσειδωνίας με την απαγόρευση της αγκυροβόλησης σε επιλεγμένες περιοχές και χρήση ειδικών αειφόρων εποχικών σημείων πρόσδεσης (ναύδετα) που περιορίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις, ειδικά σε περιοχές με μεγάλη κίνηση σκαφών αναψυχής.

 

Πρόταση δημιουργίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης – Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 01 (Ν.Π.Ζ.-01)

 

Τα όρια της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 01 (Ν.Π.Ζ.-01), όπως και οι ρυθμίσεις δραστηριοτήτων εντός αυτής, προτείνονται με στόχο την καλύτερη δυνατή προστασία των κοραλλιγενών οικοσυστημάτων.

Ως όρια προτείνονται:

• Εσωτερικά: Τα εξωτερικά όρια της ζώνης ΖΔΟΕ-10, όπως τα ορίζει η Ειδική περιβαλλοντική μελέτη ΕΠΜ7.
• Εξωτερικά: Το πολύγωνο (A-B-C-D-E-F), με τις αντίστοιχες συντεταγμένες, που προτείνει η έρευνα του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, (Τεκμήριο 01 & Τεκμήριο 02).

Ως ρύθμιση των δραστηριοτήτων της προτεινόμενης Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 01 (Ν.Π.Ζ.-01):

• Προτείνεται: «Η απαγόρευση της Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη την ζώνη, βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

2. ΖΔΟΕ-34: Κόλπος Καλλονής

Αναφορικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις της ΖΔΟΕ-34: Κόλπος Καλλονής του προτεινόμενου ΕΠ Λέσβου και τη Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

• Συμφωνούμε με την πρόταση απαγόρευσης αλιείας οστρακόδερμων με δράγες που σύρονται από σκάφος (DRB) και μηχανικές δράγες συμπεριλαμβανομένων των απορροφητικών δραγών (HMD) και με την την πρόταση απαγόρευσης αλιείας με δίχτυα τράτας, δράγες, πεζότρατες ή παρόμοια δίχτυα και με στατικά δίχτυα πάνω από κοραλλιογενή ενδιαιτήματα και ασβεστοφυκικούς βυθούς.
• Όμως η απαγόρευση από μόνη της δεν επαρκεί, δεδομένης της διεθνούς περιβαλλοντικής σημασίας του Κόλπου της Καλλονής, του καθεστώτος προστασίας όπως ορίζεται από την την ευρωπαϊκή και την εθνική νομοθεσία, της έντονης αλιευτικής πίεσης και υπεραλίευσης οστρακόδερμων και ολοθούριων που δέχεται τις τελευταίες δεκαετίες ο κόλπος, αλλά και το μεγάλο κενό ελέγχου αλιευτικών δραστηριοτήτων σε αυτό, θεωρείται απαραίτητη και επείγουσα η λεπτομερής χαρτογράφηση (και παρακολούθηση) των λιβαδιών Ποσειδωνίας και των σβεστοφυτικών οικοτόπων και των αποθεμάτων οστρακόδερμων και ολοθούριων που απαντώνται στον κόλπο της Καλλονής. Αυτά είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη ειδικού διαχειριστικού σχέδιου που θα ορίζει τις επιτρεπόμενες αλιευτικές δραστηριότητες εντός του κόλπου.

 

3. ΔΗΜΟΣ ΙΚΑΡΙΑΣ >

 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

1. Τμήμα της ΖΠΦ-04 και της ΖΔΟΕ-02 (Τμήμα της Πούντας) σε ΖΑΠΦ.

Η περιοχή που περιλαμβάνεται σε Ζώνη Προστασίας της Φύσης  (ΖΠΦ-04) και ορίζεται από τα κάθετα βράχια της περιοχής της Πούντας στα νοτιοδυτικά να καθοριστεί ως Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση χλωριδικών και ορνιθολογικών στοιχείων και συγκερκιμένα πληθυσμών προστατευόμενων ειδών.

2. Αλλαγή της ΖΔΟΕ-02 σε ΖΠΦ

Η περιοχή που ορίζεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-02) και περιλαμβάνει τον κεντρικό και νοτιοδυτικό ορεινό όγκο του Αθέρα να καθοριστεί ως Ζώνη Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ).  Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση ορνιθολογικών στοιχείων, σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από ερημοποίηση και στον ρόλο της οροσειράς στη ρύθμιση του μικροκλίματος της περιοχής.

3. Τμήμα της ΖΔΟΕ-03 σε ΖΠΦ

Η περιοχή που ορίζεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-03) και περιλαμβάνει τον βόρειο-ανατολικό ορεινό όγκο του Αθέρα να καθοριστεί ως ΖΠΦ, με εξαίρεση την περιοχή του πάρκου κεραιών στα ανατολικά, η οποία να παραμείνει ΖΔΟΕ. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση ορνιθολογικών στοιχείων, σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από ερημοποίηση και στον ρόλο της οροσειράς στη ρύθμιση του μικροκλίματος της περιοχής.

 

4. Επέκταση της ΖΠΦ-03 σε τμήμα της ΖΔΟΕ-01

Τμήμα της περιοχή που προτείνεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-01) και ορίζεται από την παράκτια ζώνη κάτω από τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, μεταξύ Μαγγανίτη και Τραπάλου, μέχρι το χωριό Καρκινάγρι, νότια της οροσειράς της Μέλισσας, να αποτελέσει συνέχεια της ΖΠΦ-04. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται σε ορνιθολογικά και χλωριδικά στοιχεία, καθώς και σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από την ερημοποίηση.

5. Αλλαγή της ΠΖ-01 σε ΖΑΠΦ

Σχετικά με το Δάσος του Ράντη, που στην παρούσα φάση προτείνεται ως ΠΖ (Περιφερειακή Ζώνη), προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί εντός αυτής το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται στο υπάρχον ΦΕΚ με το οποίο το Δάσος αναγνωρίζεται ως “Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης”. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ) και στη συνέχεια θα κατατεθεί εμπεριστατωμένη πρόταση από τον Δήμο Ικαρίας σχετικά με την η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά.

6. Δημιουργία ΠΖ μεταξύ ΠΖ-01 και ΠΖ-02

Δημιουργία Περιφερειακής Ζώνης (ΠΖ), που να ενώνει την περιοχή δυτικά του Δάσους του Ράντη (ΠΖ-1) με τα ανατολικά όρια της Ζώνης Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ-03) έως και την Εριφή (ΠΖ-2), ώστε να περιλαμβάνει την κορυφή Παπουτσοκρύφτης, τα κάθετα βράχια πάνω από το χωριό Μαγγανίτης, το διάσελο και τις κορυφογραμμές μέχρι την περιοχή της Εριφής. Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται σε ορνιθολογικά στοιχεία και επιδιώκει τη βελτίωση της οικολογικής συνοχής της περιοχής Natura 2000 (GR4120004).

7. Δημιουργία ΠΖ στο Φαράγγι του Καταφυγίου

Χαρακτηρισμός του φαραγγιού Καταφυγίου, που βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του νησιού, ως Περιφερειακή Ζώνη (ΠΖ) προστασίας.   Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται σε χαρακτηρισμό του ως “Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά της Ελλάδας”, και σε ορνιθολογικά στοιχεία, ενώ στοχεύει στη βελτίωση της οικολογικής συνοχής με την περιοχή Natura των Φούρνων.

8. Δημιουργία ΖΔΟΕ στη θαλάσσια περιοχήκατά μήκος της βόρειας και νότιας ακτής του Natura GR4120004

Δημιουργία Ζώνης Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ) στη θαλάσσια περιοχή κατά μήκος της βόρειας και δυτικής ακτής του Natura της Δυτικής Ικαρίας. Σε ό,τι αφορά τη βόρεια ακτή, η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται σε στοιχεία θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας, ενώ σε ό,τι αφορά τη δυτική ακτή, η πρόταση τεκμηριώνεται σε ορνιθολογικά στοιχεία.

9. Δημιουργία ΖΒΔΦΠ γύρω από τους οριοθετημένους οικισμούς Τραπάλου, Καρκινάγρι και Νάνουρα.

Δημιουργία ΖΒΔΦΠ γύρω από τους παραλιακούς οριοθετημένους οικισμούς (ΦΕΚ-181/Δ/1985) Τραπάλου, Καρκινάγρι και Νάνουρα της ΔΕ Ραχών και Αγία Κυριακή της ΔΕ Αγίου Κηρύκου. Οι παραλιακοί οικισμοί δέχονται μεγαλύτερες οικιστικές εντάσεις και τάσεις εκτόνωσης. Με την εκπόνηση του ΤΠΣ προβλέπεται η δημιουργία Περιοχών ήπιας οικιστικής / αγροτουριστικής δραστηριότητας γύρω από αυτούς

10. Διόρθωση ΠΖ-03, ΠΖ-04 & Δημιουργία ΠΖ στην περιοχή Κάμπος

Οι ΠΖ-03 & 04 χρειάζεται να περιοριστούν στο περίγραμμα των υγρότοπων βάσει του ΦΕΚ-229/ΑΑΠ/2012 «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν» και να προστεθεί ο υγρότοπος στην περιοχή Κάμπος ως ΠΖ. Ήδη με την αναθεώρηση του ΣΧΟΟΑΠ έχει επισημανθεί το πρόβλημα επέκταση των υγροτόπων ΠΕΠ-3. Με την εκπόνηση του ΤΠΣ προβλέπεται να μειωθεί η έκταση των ζωνών στα εγκεκριμένα όρια αυτών.

11. Διαγραφή του ΖΒΔΦΠ-08

Διαγραφή του ΖΒΔΦΠ-08 Τσακάδες. Βάσει του ΣΧΟΟΑΠ η εκτός σχεδίου περιοχή Τσακάδες αποτελεί οικιστική περιοχή προς πολεοδόμηση και όχι οικισμός.   Αν γίνει οριοθέτηση οικισμού από το ΤΠΣ να παραμείνει.

 

Πρόταση για την αλλαγή της ΠΖ-01 σε ΖΑΠΦ 

Σχετικά με το δάσος του Ράντη, που στην παρούσα φάση προτείνεται ως Περιφερειακή Ζώνη (ΠΖ-01), προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ) και στη συνέχεια θα κατατεθεί εμπεριστατωμένη πρόταση από τον Δήμο Ικαρίας σχετικά με την η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά.

Στοιχεία χλωρίδας και πανίδας 

Το Δάσος του Ράντη βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της οροσειράς της Μέλισσας και εκτείνεται και βόρεια. Αποτελείται από μεγάλης ηλικίας άτομα αριάς (Quercus ilex) και κύριος πυρήνας του είναι ο Άριος ή η Αριά (βελανιδιά), όπως είναι η τοπική ονομασία του Quercus ilex, που καλύπτει έκταση περίπου 5.190 στρεμμάτων. Οι Άριοι – που αποτελούν προστατευόμενο είδος της Οδηγίας 92/43 Παρ. I, κωδ: 9340– είναι ηλικίας άνω των 300 ετών, με αποτέλεσμα το οικοσύστημα να έχει φτάσει στο τελευταίο στάδιο διαδοχής. Έντονη είναι επίσης η παρουσία ψηλών δέντρων Κουμαριάς, Γλυστροκουμαριάς ή Άντρακλα (Arbutus andrachne) και Φιλλυρέας ή Φιλλίκι ή Λεπρίνο (Phillyrea latifolia). Στην μεγαλύτερη έκταση του Δάσους Ράντη, δεν υφίσταται υπόροφος, ενώ εκεί που υπάρχει, αποτελείται από Πουρνάρι (Quercus coccifera), Αστοιβή (Sarcopoterium spinosum), Αφάνα (Genista acanthoclados), Ρείκια (Erica arborea) και Λαδανιά (Cistus monspeliensis).

Η ποικιλία του τοπίου στο Δάσος καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εδάφους, όπως είναι οι βραχώδεις εκτάσεις και οι πέτρινες πεζούλες, έχουν ευνοήσει την ανάπτυξη πληθυσμών διαφόρων ειδών μικρών θηλαστικών και ερπετών, προσφέροντάς τους κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Συγκεκριμένα το Δάσος φιλοξενεί σαύρες, όπως είναι η Τούρκικη σαύρα (Lacerta oertzeni -είδος ενδημικό της Ικαρίας σε επίπεδο ηπείρου), το Σαμιαμίδι (Hemidactylus turcicus), το Αβλέφαρο  (Ablepharus kitaibelii), το Οφίσωψ (Ophisops elegans), αλλά και φίδια, όπως είναι ο Έφιος (Coluber caspius) και η προστατευόμενη οχιά (Vipera xanthina).

Το Δάσος του Ράντη αποτελεί καταφύγιο επίσης για πληθυσμούς μικρών θηλαστικών, όπως το προστατευόμενο Πετροκούναβο – η Ατσίδα (Martes foina), το Σκαντζόχοιρο (Erinaceus concolor) καθώς και διάφορα είδη τρωκτικών. Είναι επίσης χώρος αναπαραγωγής ενός ζευγαριού Φιδαετών. Ο Φιδαετός (Circaetus gallicus) τρέφεται με ερπετά, έχει χαρακτηριστεί σχεδόν απειλούμενο (NT) είδος και αναφέρεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ.

Η ηλικία του Δάσους του Ράντη υπολογίζεται πως είναι μεγαλύτερη των τριών αιώνων. Θεωρείται δεδομένο ότι το δάσος του Ράντη παλαιότερα ήταν υποδιαίρεση ενός μεγαλύτερου δάσους που διέσχιζε το νησί. Πρόκειται για το τελευταίο δάσος αυτού του μεγέθους και ηλικίας, που έχει απομείνει στη βορειοανατολική Μεσόγειο. Λόγω της παλαιότητος του, το δάσος συνιστά «θησαυροφυλάκιο» σημαντικών πληροφοριών, αφού, όπως έχει τεκμηριωθεί, κάθε δέντρο είναι μια ζωντανή βιοχημική προβολή του οικοτόπου στον οποίο αναπτύσσεται, ενώ η μελέτη ζωντανών και νεκρών δέντρων μας πληροφορεί για κλιματικές αλλαγές και φυσικές καταστροφές που υπέστη ο τόπος, ακόμα και για τις ανθρώπινες παρεμβάσεις από το μακρινό παρελθόν

 Σχόλια 

Το δάσος αυτό θεωρούμε ότι από αβλεψία ή μη επαρκείς πληροφορίες για την περιοχή απαλείφθηκε από την πρώτη καταγραφή του προγράμματος.

Το 2014 το «Δάσος Ράντη» κηρύχθηκε «Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης» με την αριθμ. 17988/983/21.03.2014 (ΦΕΚ 93/27.03.2014) απόφαση της τότε Γ.Γ της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου. Στο άρθρο 2 της ανωτέρω απόφασης αναφέρεται:

«Η ανωτέρω έκταση, που κηρύσσεται ως “Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης”, αποτελεί ένα από τα τελευταία δρυοδάση (Quercus ilex) του Αιγαίου και είναι το μεγαλύτερο δάσος του είδους του στην Ελλάδα, κατατάσσεται στα αρχαιότερα της Ευρώπης, αποτελεί επίσης, αντιπροσωπευτικό φυτοκοινωνικό σχηματισμό των ακτών και της ενδοχώρας του Αιγαίου και αποτελεί πηγή πληροφοριών για την επιστημονική κοινότητα και συνεπώς την ανθρωπότητα για τις κλιματικές αλλαγές του παρελθόντος και του μέλλοντος, διατηρεί τον χαρακτήρα του και προστατεύεται απόλυτα από κάθε επέμβαση εκτός της χρήσης του, για επιστημονικούς σκοπούς, ήπιες χρήσεις οργάνωσης υπαίθριας αναψυχής και των απολύτως αναγκαίων έργων προστασίας και ανάδειξής του». 

Δηλαδή, προβλέπονται επιτρεπόμενες χρήσεις μόνο αυτές που ταιριάζουν με αυτές των περιοχών ΝATURA και μάλιστα της απολύτου προστασίας. Η ίδια πρόβλεψη υπάρχει και στην παράγραφο 1δ του άρθρου 6 του ΕΠΧΣΑΑ για ΑΠΕ η οποία αποκλείει τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός των κηρυγμένων μνημείων της φύσης. Επίσης ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 (Ανακοίνωση της Επιτροπής Προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή των Περιφερειών, “Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030. Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας”, Βρυξέλλες 20/5/2020), στο άρθρο 2.1 αναφέρονται τα εξής :

“Στο πλαίσιο αυτής της επικέντρωσης στην αυστηρή προστασία, θα είναι ζωτικής σημασίας να οριστούν, να χαρτογραφηθούν, να παρακολουθούνται και να προστατεύονται αυστηρά όλα τα εναπομείναντα πρωτογενή και παλαιά δάση της ΕΕ. Θα είναι επίσης σημαντικό να προωθηθεί ο στόχος αυτός σε παγκόσμιο επίπεδο και να διασφαλιστεί ότι οι δράσεις της ΕΕ δεν οδηγούν σε αποψίλωση των δασών σε άλλες περιοχές του κόσμου. Τα πρωτογενή και παλαιά δάση είναι τα πλουσιότερα δασικά οικοσυστήματα, που απομακρύνουν τον άνθρακα από την ατμόσφαιρα, ενώ αποθηκεύουν σημαντικά αποθέματα άνθρακα. Θα πρέπει επίσης να προστατεύονται αυστηρά σημαντικές περιοχές άλλων πλούσιων σε άνθρακα οικοσυστημάτων, όπως είναι οι τυρφώνες, οι λειμώνες, οι υγρότοποι, η μαγκρόβια βλάστηση και οι υποθαλάσσιοι λειμώνες, λαμβανομένων υπόψη των προβλεπόμενων μετατοπίσεων σε ζώνες βλάστησης.”

 

Μεταξύ των δεσμεύσεων έως το 2030 που αναλαμβάνονται στη στρατηγική είναι και η “αυστηρή προστασία τουλάχιστον του ενός τρίτου των προστατευόμενων περιοχών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων όλων των εναπομεινάντων πρωτογενών και παλαιών δασών της ΕΕ.”

Παρόλα αυτά, για αυτό το αρχαίο δάσος ισχύει η άδεια παραγωγής ΑΠΕ προς την εταιρεία «ΙΚΑΡΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» και διακριτικό τίτλο «ΙΚΑΡΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Μ.Α.Ε.» (ΑΔ-02684). Σύμφωνα με την άδεια αυτή, εντός του δάσους προβλέπεται εγκατάσταση 11 ανεμογεννητριών  τεραστίου μεγέθους και στην περιφερειακή ζώνη αυτού εγκατάσταση 7 ακόμα ανεμογεννητριών. Οι συγκεκριμένες Α/Γ είναι τύπου VESTAS V90 και έχουν ύψος πυλώνα 80μ και διάμετρο ρότορα 90 μ.

Είναι θεωρούμε πασίδηλο ότι η εγκατάσταση ΑΠΕ αυτού του μεγέθους, ή και μικρότερου, εντός του δάσους ισοδυναμεί με την καταστροφή αυτού του μνημείου της φύσης. Γι αυτό το λόγο προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ), ώστε να υπάρχει ευθυγράμμιση με το καθεστώς προστασίας που ορίζεται με την Απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (ΦΕΚ 93/27.03.2014), και οπωσδήποτε να γίνει σαφές ότι αποκλείονται δράσεις, όπως η εγκατάσταση ΑΠΕ και τα δίκτυα υποδομών (δηλαδή οι κωδικοί 34 και 33), ώστε να αποφευχθεί ένα προγραμματιζόμενο οικολογικό έγκλημα.

Πρόταση δημιουργίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης – Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Σχετικά με ιδιαιτέρως σημαντικά επιστημονικά στοιχεία, που αφορούν την πανίδα στο νησί της Ικαρίας και εντοπίζονται εκτός των Ζωνών NATURA 2000 και των προτεινόμενων από την μελέτη Περιφερειακών Ζωνών (Π.Ζ.), θέλουμε να αναφέρουμε τα εξής:

Συγκεκριμένα, η περιοχή η οποία ερευνήθηκε και προτείνεται η δημιουργία της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02), βρίσκεται επί του όρους του Αθέρα, και μεταξύ των ζωνών ΖΠΦ-04 και ΠΖ-01 στα ανατολικά και των ζωνών ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΠΖ-02 στα δυτικά.

Όπως αναφέρεται στη μελέτη ΕΠΜ7, η ζώνη ΖΠΦ-04 ανήκει στην προστατευόμενη περιοχή ΕΖΔ GR4120004 και μαζί με την ζώνη ΠΖ-01, εντάσσονται στη Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία. Αυτές οι ζώνες σύμφωνα με την ΕΠΜ7, καθώς και σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας (τεκμήριο 03) , φιλοξενούν και αποτελούν περιοχές αναπαραγωγής και τροφοληψίας, πολύ σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας (Αετογερακίνα Buteo rufinus, Φρυγανοτσίχλονο Emberiza caesia, Σμυρνοτσίχλονο Emberiza cineracea, κ.α.), καθώς και φιλοξενούν πληθυσμούς σημαντικών ειδών χειρόπτερων (Rhinolophus blasii, Rhinolophus ferrumequinum, Μyotis emarginatus), όπως και την πεταλούδα (Euplagia quadripunctaria).

Στα δυτικά και όπως περιγράφεται στη μελέτη ΕΠΜ7, οι ζώνες ΖΠΦ-01 & ΖΠΦ-03 ανήκουν στην προστατευόμενη περιοχή ΕΖΔ GR4120005 και μαζί με την ζώνη ΠΖ-02 εντάσσονται στην Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία. Αυτές οι ζώνες σύμφωνα με την ΕΠΜ7, καθώς και σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας (τεκμήριο 03), φιλοξενούν και αποτελούν περιοχές αναπαραγωγής και τροφοληψίας, πολύ σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας (Αετογερακίνα Buteo rufinus, Φρυγανοτσίχλονο Emberiza caesia, Σμυρνοτσίχλονο Emberiza cineracea, Σπιζαετό Hieraetus fasciatus, Μαυροπετρίτης Falco eleonorae, κ.α.), καθώς και σημαντικών ειδών χειρόπτερων και ασπόνδυλων (πεταλούδα Euplagia quadripunctaria).

 

Τα όρια της προτεινόμενης Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Η οριοθέτηση της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02) (χάρτης 01), προκύπτει από τον συνδυασμό των εξωτερικών ορίων, της ζώνης ΠΖ-01 (ως φυσικής συνέχειας των ζωνών NATURA ΖΠΦ-04 & ΖΔΟΕ-02) στην Ανατολή, των ζωνών ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΠΖ-02 στην Δύση, καθώς και των εξωτερικών ορίων της περιοχής «Σημαντική περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία» (τεκμήριο 04), στον Βορρά και στον Νότο. Στο παραπάνω περιοχή εντοπίστηκαν είδη πανίδας που χρήζουν προστασίας και θα αναφερθούν αναλυτικά στο επόμενο κεφάλαιο.

Η Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02), περιγράφεται σε ένα πολύγωνο μπλε χρώματος, 39 γωνιών, εξαρτημένων σε ΕΓΣΑ 87’ συντεταγμένες. (χάρτης 01). Ο τελευταίος, όπως και το σύνολο των αρχείων kml. που τον περιγράφουν (τεκμήριο 05), θα σας δοθούνε.

Χάρτης 01 – Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Η πανίδα στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

Εξετάζοντας επιστημονικά στοιχεία και καταγραφές της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος και της μελέτης «Πρόταση προστασίας και διαχείρισης καταφυγίων και περιοχών τροφοληψίας των σημαντικότερων αποικιών χειροπτέρων και του οικότοπου των σπηλαίων της Ελλάδας.», η  οποία εκπονήθηκε το 2021, στα πλαίσια του προγράμματος LIFE17 NAT/GR/000522 – LIFE GRECABAT, από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ινστιτούτο Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας και της ΑΤΕΠΕ – Διαχείριση Οικοσυστημάτων και τους μελετητές, Κο. Γεωργιακάκη Παναγιώτη, Κο. Παπαμιχαήλ Γιώργο, Κο. Παραγκαμιάν Καλούστ και Κα. Καυκαλέτου – Ντιέζ Άρτεμις, εντοπίσαμε πολλά και σημαντικά είδη ορνιθοπανίδας και χειροπτέρων, που χρήζουν προστασίας.

 

Σημαντικά είδη ορνιθοπανίδας:

Στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 εντοπίζεται από πολλές πηγές, ένας μεγάλος αριθμός  σημαντικών προστατευόμενων ειδών Ορνιθοπανίδας.

Πιο συγκεκριμένα εντοπίστηκαν και χαρτογραφήθηκαν από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος (τεκμήριο 06 & 06_α), επιπλέον σημαντικά προστατευόμενα είδη Ορνιθοπανίδας. Μερικά εξ αυτών είναι ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae), το Σταβλοχελίδονο (Hirundo rustica), ο Σφηκιάρης (Pernis apivorus), το Ξεφτέρι (Accipiter nisus), το Κιρκινέζι (Falco naumanni) κ.α. Επιπλέον, βάσει των στοιχείων του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, καθώς και της μελέτης ΕΠΜ7, στις εφαπτόμενες με την προτεινόμενη Ν.Π.Ζ.-02, προστατευόμενες περιοχές (ΠΖ-01, ΖΠΦ-04, ΠΖ-02, ΖΠΦ-01 ΚΑΙ ΖΠΦ-03), εντοπίζονται πολλά επιπλέον σημαντικά είδη, όπως το Σμυρνοτσίχλονο (Emberiza cineracea), ο Σπιζαετός (Αquila fasciata), o Αετομάχος (Lanius collurio), η Αετογερακίνα (Βuteo rufinus), o Χουχουριστής (Strix aluco), Σκεπαρνάς (Tachymarptis melba), το Τρυγόνι (Streptopelia turtur) κ.α. Τα παραπάνω είδη, εκτιμούμε πως είναι πολύ πιθανόν να πετάνε και να τρέφονται και να μεταναστεύουν πάνω από την προτεινόμενη Νέα Ζώνη.

Βάσει στοιχείων της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, στην Ζώνη «GR143 – Νήσος Ικαρία Σημαντική περιοχή για τα Πουλιά», (η Ν.Π.Ζ.-02 είναι εντός αυτής), εντοπίζονται σημαντικά επαπειλούμενα και προς εξαφάνιση είδη όπως το Σμυρνοτσίχλονο (Emberiza cineracea), το Κιρκινέζι (Falco naumanni) ο Σπιζαετός (Aquila fasciata), η Αετογερακίνα (Buteo rufinus), ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae) και ο Πετρίτης (Falco peregrinus) κ.α.

Οι πιο σημαντικές απειλές για τα παραπάνω είδη, είναι η D01 (δημιουργία αιολικών πάρκων που συνδέεται με καταστροφή ενδιαιτήματος και θανάτωση μετά από πρόσκρουση), η Α09 (εντατική βόσκηση), προκαλεί έντονη όχληση και αλλοίωση των ενδιαιτημάτων τροφοληψίας των πουλιών καθώς και δυσχεραίνει την αναπαραγωγική δυνατότητα αυτών, η G10 (παράνομο κυνήγι – θανάτωση ειδών), καθώς και η N01 (ακραίες θερμοκρασίες λόγω κλιματικής αλλαγής).

 

Σημαντικά είδη χειροπτέρων:

Στην προτεινόμενη Ν.Π.Ζ.-02, αλλά και στις εφαπτόμενες με αυτήν προστατευόμενες περιοχές, εντοπίζονται πολλά σημαντικά και ευάλωτα είδη χειρόπτερων. Σύμφωνα με στοιχεία της μελέτης ΕΠΜ7, της καταγραφής του αρχιπελάγους (τεκμήριο 06 & 06_α) και της έρευνας «Πρόταση προστασίας και διαχείρισης καταφυγίων και περιοχών τροφοληψίας των σημαντικότερων αποικιών χειροπτέρων και του οικότοπου των σπηλαίων της Ελλάδας.» (τεκμήριο 07),  σε αυτές τις περιοχές Βρίσκουν καταφύγιο, αναπαράγονται και τρέφονται αποικίες είδη νυχτερίδων, όπως η πέταλο νυχτερίδα (Rhinolophus blasii), ο Τρανορινόλοφος (Rhinolophus ferrumequinum), η Πυρρομυωτίδα (Myotis emarginatus), η νυχτερίδα Tadarida teniotis και ο Πιπιστρέλλος (Pipistrellus pipistrellus). Επιπλέον, τμήμα της προτεινόμενης από την τελευταία, «Περιοχής Τροφοληψίας των Αποικιών Χειροπτέρων», με ακτίνα 5 χιλιομέτρων (5χλμ) από το σπήλαιο Ράος Χούτρα, βρίσκεται εντός της προτεινόμενης Ν.Π.Ζ.-02.

Σύμφωνα με τις παραπάνω μελέτες, οι πιο σημαντικές απειλές για τα παραπάνω είδη, είναι η υπερβόσκηση καθώς περιορίζει τη φυσική αναγέννηση και ιδιαίτερα αυτής των καμένων εκτάσεων, που έχει ως αποτέλεσμα τη σοβαρή υποβάθμιση και απώλεια σημαντικών ενδιαιτημάτων των ειδών Rhinolophus ferrumequinum, Rhinolophus blasii, Myotis emarginatus (υποβάθμιση και απώλεια ενδιαιτήματων τροφοληψίας και διαδρόμων μετακίνησης) και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (υδροηλεκτρικά μεγάλης κλίμακας, αιολικά πάρκα ΑΣΠΗΕ, ηλιοθερμικά), καθώς κατά περίπτωση προκαλούν θανάτους από πρόσκρουση και υποβαθμίζουν σημαντικά τη δυνατότητα μετακίνησης και τροφοληψίας αυτών των ειδών.

 

Ρύθμιση των δραστηριοτήτων στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

Βάσει όλων των παραπάνω δεδομένων προτείνονται οι παρακάτω ρυθμίσεις:

 

• Απαγόρευση δημιουργίας αιολικών πάρκων, υδροηλεκτρικών και ηλιοθερμικών σταθμών.
• Απαγόρευση της ελεύθερης βόσκησης.
• Απαγόρευση της θήρας .
• Τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσης και υψηλής τάσης να είναι υποχρεωτικά υπογειοποιημένα.

 

[Αναστασία Μήλιου]

1. Θαλάσσια Περιοχή Δήμου Φούρνων

Στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του νησιωτικού συμπλέγματος των Φούρνων Κορσεών, ως Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» σε συνεργασία με το Δήμο Φούρνων και διεθνείς επιστημονικούς φορείς έχουμε διεξάγει χαρτογράφηση κοραλλιγενών οικοσυστημάτων και προτείνουμε τρόπους προστασίας αυτών (Τεκμήριο 01). Τα χαρτογραφικά δεδομένα της μελέτης, τοποθετούν αυτά τα πολύ σημαντικά οικοσυστήματα, εντός των θαλάσσιων ζωνών προστασίας (ΖΠΦ-10) – Θαλάσσια περιοχή Αλατονησίου, (ΖΔΟΕ-10) – Θαλάσσια περιοχή Φούρνων, καθώς και πέριξ αυτών των περιοχών (τεκμήριο 02). Επιπλέον, εντοπίστηκαν και χαρτογραφήθηκαν από το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος, Λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) που κατανέμονται (κυρίως κοντά στις ακτές), σχεδόν σε όλο το νησιωτικό σύμπλεγμα (τεκμήριο 02_α).

Ως εκ τούτου και με βάση τα δεδομένα της προαναφερθείσας έρευνας, προτείνουμε την τροποποίηση – εξειδίκευση μερικών εκ των επιτρεπόμενων χρήσεων των ζωνών (ΖΠΦ-10) και (ΖΔΟΕ-10), όπως και τη δημιουργία μίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης (Π.Ζ.), πέριξ της περιοχής της ζώνης (ΖΔΟΕ-10), στην και οποία δίνουμε την κωδική ονομασία: Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 01 (Ν.Π.Ζ.-01).

*Τα λεπτομερή στοιχεία της έρευνας είναι στη διάθεσή σας.

Τροποποιήσεις στις χρήσεις

Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

Να προστεθεί: «Η απαγόρευση της Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη τη ζώνη, Βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

Επιπλέον θα επιθυμούσαμε να προσθέτατε τις κάτωθι ρυθμίσεις για αυτή τη Ζώνη:

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η απαγόρευση εγκατάστασης υδατοκαλλιεργειών πάνω από ή κοντά σε περιοχές ανάπτυξης λιβαδιών Ποσειδωνίας και άλλων λιβαδιών θαλάσσιων φανερόγαμων.

2. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η εφαρμογή μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων από την αγκυροβόληση σκαφών σε λιβάδια Ποσειδωνίας με την απαγόρευση της αγκυροβόλησης σε επιλεγμένες περιοχές και χρήση ειδικών αειφόρων εποχικών σημείων πρόσδεσης (ναύδετα) που περιορίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις, ειδικά σε περιοχές με μεγάλη κίνηση σκαφών αναψυχής.

 

(ΖΔΟΕ-10) – Θαλάσσια περιοχή Φούρνων

Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

Να αφαιρεθεί: «στις θέσεις όπου υπάρχουν Λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonion oceanicae), η αλιεία να ασκείται χωρίς τη χρήση συρόμενων εργαλείων»

Να προστεθεί: «Η απαγόρευση Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη τη ζώνη, Βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

Επιπλέον θα επιθυμούσαμε να προσθέτατε τις κάτωθι ρυθμίσεις για αυτή τη Ζώνη:

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η απαγόρευση εγκατάστασης υδατοκαλλιεργειών πάνω από ή κοντά σε περιοχές ανάπτυξης λιβαδιών Ποσειδωνίας και άλλων λιβαδιών θαλάσσιων φανερόγαμων.

 

1. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να διασφαλιστεί η εφαρμογή μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων από την αγκυροβόληση σκαφών σε λιβάδια Ποσειδωνίας με την απαγόρευση της αγκυροβόλησης σε επιλεγμένες περιοχές και χρήση ειδικών αειφόρων εποχικών σημείων πρόσδεσης (ναύδετα) που περιορίζουν τις αρνητικές επιπτώσεις, ειδικά σε περιοχές με μεγάλη κίνηση σκαφών αναψυχής.

 

Πρόταση δημιουργίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης – Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 01 (Ν.Π.Ζ.-01)

 

Τα όρια της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 01 (Ν.Π.Ζ.-01), όπως και οι ρυθμίσεις δραστηριοτήτων εντός αυτής, προτείνονται με στόχο την καλύτερη δυνατή προστασία των κοραλλιγενών οικοσυστημάτων.

Ως όρια προτείνονται:

• Εσωτερικά: Τα εξωτερικά όρια της ζώνης ΖΔΟΕ-10, όπως τα ορίζει η Ειδική περιβαλλοντική μελέτη ΕΠΜ7.
• Εξωτερικά: Το πολύγωνο (A-B-C-D-E-F), με τις αντίστοιχες συντεταγμένες, που προτείνει η έρευνα του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, (Τεκμήριο 01 & Τεκμήριο 02).

Ως ρύθμιση των δραστηριοτήτων της προτεινόμενης Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 01 (Ν.Π.Ζ.-01):

• Προτείνεται: «Η απαγόρευση της Αλιείας με τη χρήση συρόμενων εργαλείων, σε όλη την ζώνη, βάσει του Υπ. Αρ. 1967/2006 κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της σχετικής Ελληνικής Νομοθεσίας.»

2. ΖΔΟΕ-34: Κόλπος Καλλονής

Αναφορικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις της ΖΔΟΕ-34: Κόλπος Καλλονής του προτεινόμενου ΕΠ Λέσβου και τη Χρήση 24.9. Αλιεία (ερασιτεχνική και επαγγελματική)

• Συμφωνούμε με την πρόταση απαγόρευσης αλιείας οστρακόδερμων με δράγες που σύρονται από σκάφος (DRB) και μηχανικές δράγες συμπεριλαμβανομένων των απορροφητικών δραγών (HMD) και με την την πρόταση απαγόρευσης αλιείας με δίχτυα τράτας, δράγες, πεζότρατες ή παρόμοια δίχτυα και με στατικά δίχτυα πάνω από κοραλλιογενή ενδιαιτήματα και ασβεστοφυκικούς βυθούς.
• Όμως η απαγόρευση από μόνη της δεν επαρκεί, δεδομένης της διεθνούς περιβαλλοντικής σημασίας του Κόλπου της Καλλονής, του καθεστώτος προστασίας όπως ορίζεται από την την ευρωπαϊκή και την εθνική νομοθεσία, της έντονης αλιευτικής πίεσης και υπεραλίευσης οστρακόδερμων και ολοθούριων που δέχεται τις τελευταίες δεκαετίες ο κόλπος, αλλά και το μεγάλο κενό ελέγχου αλιευτικών δραστηριοτήτων σε αυτό, θεωρείται απαραίτητη και επείγουσα η λεπτομερής χαρτογράφηση (και παρακολούθηση) των λιβαδιών Ποσειδωνίας και των σβεστοφυτικών οικοτόπων και των αποθεμάτων οστρακόδερμων και ολοθούριων που απαντώνται στον κόλπο της Καλλονής. Αυτά είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη ειδικού διαχειριστικού σχέδιου που θα ορίζει τις επιτρεπόμενες αλιευτικές δραστηριότητες εντός του κόλπου.

 

3. ΔΗΜΟΣ ΙΚΑΡΙΑΣ >

 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΕΝΤΑΞΗ ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΕΣ ΖΩΝΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

1. Τμήμα της ΖΠΦ-04 και της ΖΔΟΕ-02 (Τμήμα της Πούντας) σε ΖΑΠΦ.

Η περιοχή που περιλαμβάνεται σε Ζώνη Προστασίας της Φύσης  (ΖΠΦ-04) και ορίζεται από τα κάθετα βράχια της περιοχής της Πούντας στα νοτιοδυτικά να καθοριστεί ως Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση χλωριδικών και ορνιθολογικών στοιχείων και συγκερκιμένα πληθυσμών προστατευόμενων ειδών.

2. Αλλαγή της ΖΔΟΕ-02 σε ΖΠΦ

Η περιοχή που ορίζεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-02) και περιλαμβάνει τον κεντρικό και νοτιοδυτικό ορεινό όγκο του Αθέρα να καθοριστεί ως Ζώνη Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ).  Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση ορνιθολογικών στοιχείων, σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από ερημοποίηση και στον ρόλο της οροσειράς στη ρύθμιση του μικροκλίματος της περιοχής.

3. Τμήμα της ΖΔΟΕ-03 σε ΖΠΦ

Η περιοχή που ορίζεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-03) και περιλαμβάνει τον βόρειο-ανατολικό ορεινό όγκο του Αθέρα να καθοριστεί ως ΖΠΦ, με εξαίρεση την περιοχή του πάρκου κεραιών στα ανατολικά, η οποία να παραμείνει ΖΔΟΕ. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται στη βάση ορνιθολογικών στοιχείων, σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από ερημοποίηση και στον ρόλο της οροσειράς στη ρύθμιση του μικροκλίματος της περιοχής.

 

4. Επέκταση της ΖΠΦ-03 σε τμήμα της ΖΔΟΕ-01

Τμήμα της περιοχή που προτείνεται ως Ζώνη Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-01) και ορίζεται από την παράκτια ζώνη κάτω από τον Άγιο Ιωάννη τον Θεολόγο, μεταξύ Μαγγανίτη και Τραπάλου, μέχρι το χωριό Καρκινάγρι, νότια της οροσειράς της Μέλισσας, να αποτελέσει συνέχεια της ΖΠΦ-04. Η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται σε ορνιθολογικά και χλωριδικά στοιχεία, καθώς και σε στοιχεία που αφορούν την κατηγορία κινδύνου από την ερημοποίηση.

5. Αλλαγή της ΠΖ-01 σε ΖΑΠΦ

Σχετικά με το Δάσος του Ράντη, που στην παρούσα φάση προτείνεται ως ΠΖ (Περιφερειακή Ζώνη), προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί εντός αυτής το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται στο υπάρχον ΦΕΚ με το οποίο το Δάσος αναγνωρίζεται ως “Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης”. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ) και στη συνέχεια θα κατατεθεί εμπεριστατωμένη πρόταση από τον Δήμο Ικαρίας σχετικά με την η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά.

6. Δημιουργία ΠΖ μεταξύ ΠΖ-01 και ΠΖ-02

Δημιουργία Περιφερειακής Ζώνης (ΠΖ), που να ενώνει την περιοχή δυτικά του Δάσους του Ράντη (ΠΖ-1) με τα ανατολικά όρια της Ζώνης Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ-03) έως και την Εριφή (ΠΖ-2), ώστε να περιλαμβάνει την κορυφή Παπουτσοκρύφτης, τα κάθετα βράχια πάνω από το χωριό Μαγγανίτης, το διάσελο και τις κορυφογραμμές μέχρι την περιοχή της Εριφής. Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται σε ορνιθολογικά στοιχεία και επιδιώκει τη βελτίωση της οικολογικής συνοχής της περιοχής Natura 2000 (GR4120004).

7. Δημιουργία ΠΖ στο Φαράγγι του Καταφυγίου

Χαρακτηρισμός του φαραγγιού Καταφυγίου, που βρίσκεται στα νοτιοανατολικά του νησιού, ως Περιφερειακή Ζώνη (ΠΖ) προστασίας.   Η πρόταση αυτή θεμελιώνεται σε χαρακτηρισμό του ως “Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά της Ελλάδας”, και σε ορνιθολογικά στοιχεία, ενώ στοχεύει στη βελτίωση της οικολογικής συνοχής με την περιοχή Natura των Φούρνων.

8. Δημιουργία ΖΔΟΕ στη θαλάσσια περιοχήκατά μήκος της βόρειας και νότιας ακτής του Natura GR4120004

Δημιουργία Ζώνης Διαχείρισης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ) στη θαλάσσια περιοχή κατά μήκος της βόρειας και δυτικής ακτής του Natura της Δυτικής Ικαρίας. Σε ό,τι αφορά τη βόρεια ακτή, η πρόταση αυτή τεκμηριώνεται σε στοιχεία θαλάσσιας χλωρίδας και πανίδας, ενώ σε ό,τι αφορά τη δυτική ακτή, η πρόταση τεκμηριώνεται σε ορνιθολογικά στοιχεία.

9. Δημιουργία ΖΒΔΦΠ γύρω από τους οριοθετημένους οικισμούς Τραπάλου, Καρκινάγρι και Νάνουρα.

Δημιουργία ΖΒΔΦΠ γύρω από τους παραλιακούς οριοθετημένους οικισμούς (ΦΕΚ-181/Δ/1985) Τραπάλου, Καρκινάγρι και Νάνουρα της ΔΕ Ραχών και Αγία Κυριακή της ΔΕ Αγίου Κηρύκου. Οι παραλιακοί οικισμοί δέχονται μεγαλύτερες οικιστικές εντάσεις και τάσεις εκτόνωσης. Με την εκπόνηση του ΤΠΣ προβλέπεται η δημιουργία Περιοχών ήπιας οικιστικής / αγροτουριστικής δραστηριότητας γύρω από αυτούς

10. Διόρθωση ΠΖ-03, ΠΖ-04 & Δημιουργία ΠΖ στην περιοχή Κάμπος

Οι ΠΖ-03 & 04 χρειάζεται να περιοριστούν στο περίγραμμα των υγρότοπων βάσει του ΦΕΚ-229/ΑΑΠ/2012 «Έγκριση καταλόγου μικρών νησιωτικών υγροτόπων και καθορισμός όρων και περιορισμών για την προστασία και ανάδειξη των μικρών παράκτιων υγροτόπων που περιλαμβάνονται σε αυτόν» και να προστεθεί ο υγρότοπος στην περιοχή Κάμπος ως ΠΖ. Ήδη με την αναθεώρηση του ΣΧΟΟΑΠ έχει επισημανθεί το πρόβλημα επέκταση των υγροτόπων ΠΕΠ-3. Με την εκπόνηση του ΤΠΣ προβλέπεται να μειωθεί η έκταση των ζωνών στα εγκεκριμένα όρια αυτών.

11. Διαγραφή του ΖΒΔΦΠ-08

Διαγραφή του ΖΒΔΦΠ-08 Τσακάδες. Βάσει του ΣΧΟΟΑΠ η εκτός σχεδίου περιοχή Τσακάδες αποτελεί οικιστική περιοχή προς πολεοδόμηση και όχι οικισμός.   Αν γίνει οριοθέτηση οικισμού από το ΤΠΣ να παραμείνει.

 

Πρόταση για την αλλαγή της ΠΖ-01 σε ΖΑΠΦ 

Σχετικά με το δάσος του Ράντη, που στην παρούσα φάση προτείνεται ως Περιφερειακή Ζώνη (ΠΖ-01), προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ) και στη συνέχεια θα κατατεθεί εμπεριστατωμένη πρόταση από τον Δήμο Ικαρίας σχετικά με την η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά.

Στοιχεία χλωρίδας και πανίδας 

Το Δάσος του Ράντη βρίσκεται στο ανατολικό άκρο της οροσειράς της Μέλισσας και εκτείνεται και βόρεια. Αποτελείται από μεγάλης ηλικίας άτομα αριάς (Quercus ilex) και κύριος πυρήνας του είναι ο Άριος ή η Αριά (βελανιδιά), όπως είναι η τοπική ονομασία του Quercus ilex, που καλύπτει έκταση περίπου 5.190 στρεμμάτων. Οι Άριοι – που αποτελούν προστατευόμενο είδος της Οδηγίας 92/43 Παρ. I, κωδ: 9340– είναι ηλικίας άνω των 300 ετών, με αποτέλεσμα το οικοσύστημα να έχει φτάσει στο τελευταίο στάδιο διαδοχής. Έντονη είναι επίσης η παρουσία ψηλών δέντρων Κουμαριάς, Γλυστροκουμαριάς ή Άντρακλα (Arbutus andrachne) και Φιλλυρέας ή Φιλλίκι ή Λεπρίνο (Phillyrea latifolia). Στην μεγαλύτερη έκταση του Δάσους Ράντη, δεν υφίσταται υπόροφος, ενώ εκεί που υπάρχει, αποτελείται από Πουρνάρι (Quercus coccifera), Αστοιβή (Sarcopoterium spinosum), Αφάνα (Genista acanthoclados), Ρείκια (Erica arborea) και Λαδανιά (Cistus monspeliensis).

Η ποικιλία του τοπίου στο Δάσος καθώς και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του εδάφους, όπως είναι οι βραχώδεις εκτάσεις και οι πέτρινες πεζούλες, έχουν ευνοήσει την ανάπτυξη πληθυσμών διαφόρων ειδών μικρών θηλαστικών και ερπετών, προσφέροντάς τους κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Συγκεκριμένα το Δάσος φιλοξενεί σαύρες, όπως είναι η Τούρκικη σαύρα (Lacerta oertzeni -είδος ενδημικό της Ικαρίας σε επίπεδο ηπείρου), το Σαμιαμίδι (Hemidactylus turcicus), το Αβλέφαρο  (Ablepharus kitaibelii), το Οφίσωψ (Ophisops elegans), αλλά και φίδια, όπως είναι ο Έφιος (Coluber caspius) και η προστατευόμενη οχιά (Vipera xanthina).

Το Δάσος του Ράντη αποτελεί καταφύγιο επίσης για πληθυσμούς μικρών θηλαστικών, όπως το προστατευόμενο Πετροκούναβο – η Ατσίδα (Martes foina), το Σκαντζόχοιρο (Erinaceus concolor) καθώς και διάφορα είδη τρωκτικών. Είναι επίσης χώρος αναπαραγωγής ενός ζευγαριού Φιδαετών. Ο Φιδαετός (Circaetus gallicus) τρέφεται με ερπετά, έχει χαρακτηριστεί σχεδόν απειλούμενο (NT) είδος και αναφέρεται στο παράρτημα Ι της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ.

Η ηλικία του Δάσους του Ράντη υπολογίζεται πως είναι μεγαλύτερη των τριών αιώνων. Θεωρείται δεδομένο ότι το δάσος του Ράντη παλαιότερα ήταν υποδιαίρεση ενός μεγαλύτερου δάσους που διέσχιζε το νησί. Πρόκειται για το τελευταίο δάσος αυτού του μεγέθους και ηλικίας, που έχει απομείνει στη βορειοανατολική Μεσόγειο. Λόγω της παλαιότητος του, το δάσος συνιστά «θησαυροφυλάκιο» σημαντικών πληροφοριών, αφού, όπως έχει τεκμηριωθεί, κάθε δέντρο είναι μια ζωντανή βιοχημική προβολή του οικοτόπου στον οποίο αναπτύσσεται, ενώ η μελέτη ζωντανών και νεκρών δέντρων μας πληροφορεί για κλιματικές αλλαγές και φυσικές καταστροφές που υπέστη ο τόπος, ακόμα και για τις ανθρώπινες παρεμβάσεις από το μακρινό παρελθόν

 Σχόλια 

Το δάσος αυτό θεωρούμε ότι από αβλεψία ή μη επαρκείς πληροφορίες για την περιοχή απαλείφθηκε από την πρώτη καταγραφή του προγράμματος.

Το 2014 το «Δάσος Ράντη» κηρύχθηκε «Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης» με την αριθμ. 17988/983/21.03.2014 (ΦΕΚ 93/27.03.2014) απόφαση της τότε Γ.Γ της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου. Στο άρθρο 2 της ανωτέρω απόφασης αναφέρεται:

«Η ανωτέρω έκταση, που κηρύσσεται ως “Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης”, αποτελεί ένα από τα τελευταία δρυοδάση (Quercus ilex) του Αιγαίου και είναι το μεγαλύτερο δάσος του είδους του στην Ελλάδα, κατατάσσεται στα αρχαιότερα της Ευρώπης, αποτελεί επίσης, αντιπροσωπευτικό φυτοκοινωνικό σχηματισμό των ακτών και της ενδοχώρας του Αιγαίου και αποτελεί πηγή πληροφοριών για την επιστημονική κοινότητα και συνεπώς την ανθρωπότητα για τις κλιματικές αλλαγές του παρελθόντος και του μέλλοντος, διατηρεί τον χαρακτήρα του και προστατεύεται απόλυτα από κάθε επέμβαση εκτός της χρήσης του, για επιστημονικούς σκοπούς, ήπιες χρήσεις οργάνωσης υπαίθριας αναψυχής και των απολύτως αναγκαίων έργων προστασίας και ανάδειξής του». 

Δηλαδή, προβλέπονται επιτρεπόμενες χρήσεις μόνο αυτές που ταιριάζουν με αυτές των περιοχών ΝATURA και μάλιστα της απολύτου προστασίας. Η ίδια πρόβλεψη υπάρχει και στην παράγραφο 1δ του άρθρου 6 του ΕΠΧΣΑΑ για ΑΠΕ η οποία αποκλείει τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός των κηρυγμένων μνημείων της φύσης. Επίσης ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030 (Ανακοίνωση της Επιτροπής Προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή των Περιφερειών, “Στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2030. Επαναφορά της φύσης στη ζωή μας”, Βρυξέλλες 20/5/2020), στο άρθρο 2.1 αναφέρονται τα εξής :

“Στο πλαίσιο αυτής της επικέντρωσης στην αυστηρή προστασία, θα είναι ζωτικής σημασίας να οριστούν, να χαρτογραφηθούν, να παρακολουθούνται και να προστατεύονται αυστηρά όλα τα εναπομείναντα πρωτογενή και παλαιά δάση της ΕΕ. Θα είναι επίσης σημαντικό να προωθηθεί ο στόχος αυτός σε παγκόσμιο επίπεδο και να διασφαλιστεί ότι οι δράσεις της ΕΕ δεν οδηγούν σε αποψίλωση των δασών σε άλλες περιοχές του κόσμου. Τα πρωτογενή και παλαιά δάση είναι τα πλουσιότερα δασικά οικοσυστήματα, που απομακρύνουν τον άνθρακα από την ατμόσφαιρα, ενώ αποθηκεύουν σημαντικά αποθέματα άνθρακα. Θα πρέπει επίσης να προστατεύονται αυστηρά σημαντικές περιοχές άλλων πλούσιων σε άνθρακα οικοσυστημάτων, όπως είναι οι τυρφώνες, οι λειμώνες, οι υγρότοποι, η μαγκρόβια βλάστηση και οι υποθαλάσσιοι λειμώνες, λαμβανομένων υπόψη των προβλεπόμενων μετατοπίσεων σε ζώνες βλάστησης.”

 

Μεταξύ των δεσμεύσεων έως το 2030 που αναλαμβάνονται στη στρατηγική είναι και η “αυστηρή προστασία τουλάχιστον του ενός τρίτου των προστατευόμενων περιοχών της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων όλων των εναπομεινάντων πρωτογενών και παλαιών δασών της ΕΕ.”

Παρόλα αυτά, για αυτό το αρχαίο δάσος ισχύει η άδεια παραγωγής ΑΠΕ προς την εταιρεία «ΙΚΑΡΟΣ ΑΝΕΜΟΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» και διακριτικό τίτλο «ΙΚΑΡΟΣ ΑΝΕΜΟΣ Μ.Α.Ε.» (ΑΔ-02684). Σύμφωνα με την άδεια αυτή, εντός του δάσους προβλέπεται εγκατάσταση 11 ανεμογεννητριών  τεραστίου μεγέθους και στην περιφερειακή ζώνη αυτού εγκατάσταση 7 ακόμα ανεμογεννητριών. Οι συγκεκριμένες Α/Γ είναι τύπου VESTAS V90 και έχουν ύψος πυλώνα 80μ και διάμετρο ρότορα 90 μ.

Είναι θεωρούμε πασίδηλο ότι η εγκατάσταση ΑΠΕ αυτού του μεγέθους, ή και μικρότερου, εντός του δάσους ισοδυναμεί με την καταστροφή αυτού του μνημείου της φύσης. Γι αυτό το λόγο προτείνεται η προέκταση των ορίων Natura του κεντρικού Αθέρα (GR 4120004) προς τα δυτικά, ώστε να συμπεριληφθεί το αρχέγονο δάσος του Ράντη. Αν η ένταξη του δάσους στην παρούσα διαδικασία δεν είναι χρονικά εφικτή προτείνουμε να γίνει καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων όμοιων με αυτών που ορίζονται για τις ζώνες Απολύτου Προστασίας (ΖΑΠΦ), ώστε να υπάρχει ευθυγράμμιση με το καθεστώς προστασίας που ορίζεται με την Απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (ΦΕΚ 93/27.03.2014), και οπωσδήποτε να γίνει σαφές ότι αποκλείονται δράσεις, όπως η εγκατάσταση ΑΠΕ και τα δίκτυα υποδομών (δηλαδή οι κωδικοί 34 και 33), ώστε να αποφευχθεί ένα προγραμματιζόμενο οικολογικό έγκλημα.

Πρόταση δημιουργίας Νέας Περιφερειακής Ζώνης – Νέα Περιφερειακής Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Σχετικά με ιδιαιτέρως σημαντικά επιστημονικά στοιχεία, που αφορούν την πανίδα στο νησί της Ικαρίας και εντοπίζονται εκτός των Ζωνών NATURA 2000 και των προτεινόμενων από την μελέτη Περιφερειακών Ζωνών (Π.Ζ.), θέλουμε να αναφέρουμε τα εξής:

Συγκεκριμένα, η περιοχή η οποία ερευνήθηκε και προτείνεται η δημιουργία της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02), βρίσκεται επί του όρους του Αθέρα, και μεταξύ των ζωνών ΖΠΦ-04 και ΠΖ-01 στα ανατολικά και των ζωνών ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΠΖ-02 στα δυτικά.

Όπως αναφέρεται στη μελέτη ΕΠΜ7, η ζώνη ΖΠΦ-04 ανήκει στην προστατευόμενη περιοχή ΕΖΔ GR4120004 και μαζί με την ζώνη ΠΖ-01, εντάσσονται στη Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία. Αυτές οι ζώνες σύμφωνα με την ΕΠΜ7, καθώς και σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας (τεκμήριο 03) , φιλοξενούν και αποτελούν περιοχές αναπαραγωγής και τροφοληψίας, πολύ σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας (Αετογερακίνα Buteo rufinus, Φρυγανοτσίχλονο Emberiza caesia, Σμυρνοτσίχλονο Emberiza cineracea, κ.α.), καθώς και φιλοξενούν πληθυσμούς σημαντικών ειδών χειρόπτερων (Rhinolophus blasii, Rhinolophus ferrumequinum, Μyotis emarginatus), όπως και την πεταλούδα (Euplagia quadripunctaria).

Στα δυτικά και όπως περιγράφεται στη μελέτη ΕΠΜ7, οι ζώνες ΖΠΦ-01 & ΖΠΦ-03 ανήκουν στην προστατευόμενη περιοχή ΕΖΔ GR4120005 και μαζί με την ζώνη ΠΖ-02 εντάσσονται στην Σημαντική Περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία. Αυτές οι ζώνες σύμφωνα με την ΕΠΜ7, καθώς και σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας (τεκμήριο 03), φιλοξενούν και αποτελούν περιοχές αναπαραγωγής και τροφοληψίας, πολύ σημαντικών ειδών ορνιθοπανίδας (Αετογερακίνα Buteo rufinus, Φρυγανοτσίχλονο Emberiza caesia, Σμυρνοτσίχλονο Emberiza cineracea, Σπιζαετό Hieraetus fasciatus, Μαυροπετρίτης Falco eleonorae, κ.α.), καθώς και σημαντικών ειδών χειρόπτερων και ασπόνδυλων (πεταλούδα Euplagia quadripunctaria).

 

Τα όρια της προτεινόμενης Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Η οριοθέτηση της Νέας Περιφερειακής Ζώνης – 02 (Ν.Π.Ζ.-02) (χάρτης 01), προκύπτει από τον συνδυασμό των εξωτερικών ορίων, της ζώνης ΠΖ-01 (ως φυσικής συνέχειας των ζωνών NATURA ΖΠΦ-04 & ΖΔΟΕ-02) στην Ανατολή, των ζωνών ΖΠΦ-01, ΖΠΦ-03 και ΠΖ-02 στην Δύση, καθώς και των εξωτερικών ορίων της περιοχής «Σημαντική περιοχή για τα Πουλιά GR143 – Νήσος Ικαρία» (τεκμήριο 04), στον Βορρά και στον Νότο. Στο παραπάνω περιοχή εντοπίστηκαν είδη πανίδας που χρήζουν προστασίας και θα αναφερθούν αναλυτικά στο επόμενο κεφάλαιο.

Η Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02), περιγράφεται σε ένα πολύγωνο μπλε χρώματος, 39 γωνιών, εξαρτημένων σε ΕΓΣΑ 87’ συντεταγμένες. (χάρτης 01). Ο τελευταίος, όπως και το σύνολο των αρχείων kml. που τον περιγράφουν (τεκμήριο 05), θα σας δοθούνε.

Χάρτης 01 – Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

 

Η πανίδα στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

Εξετάζοντας επιστημονικά στοιχεία και καταγραφές της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος και της μελέτης «Πρόταση προστασίας και διαχείρισης καταφυγίων και περιοχών τροφοληψίας των σημαντικότερων αποικιών χειροπτέρων και του οικότοπου των σπηλαίων της Ελλάδας.», η  οποία εκπονήθηκε το 2021, στα πλαίσια του προγράμματος LIFE17 NAT/GR/000522 – LIFE GRECABAT, από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, το Πανεπιστήμιο Κρήτης, το Ινστιτούτο Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας και της ΑΤΕΠΕ – Διαχείριση Οικοσυστημάτων και τους μελετητές, Κο. Γεωργιακάκη Παναγιώτη, Κο. Παπαμιχαήλ Γιώργο, Κο. Παραγκαμιάν Καλούστ και Κα. Καυκαλέτου – Ντιέζ Άρτεμις, εντοπίσαμε πολλά και σημαντικά είδη ορνιθοπανίδας και χειροπτέρων, που χρήζουν προστασίας.

 

Σημαντικά είδη ορνιθοπανίδας:

Στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 εντοπίζεται από πολλές πηγές, ένας μεγάλος αριθμός  σημαντικών προστατευόμενων ειδών Ορνιθοπανίδας.

Πιο συγκεκριμένα εντοπίστηκαν και χαρτογραφήθηκαν από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος (τεκμήριο 06 & 06_α), επιπλέον σημαντικά προστατευόμενα είδη Ορνιθοπανίδας. Μερικά εξ αυτών είναι ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae), το Σταβλοχελίδονο (Hirundo rustica), ο Σφηκιάρης (Pernis apivorus), το Ξεφτέρι (Accipiter nisus), το Κιρκινέζι (Falco naumanni) κ.α. Επιπλέον, βάσει των στοιχείων του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος, καθώς και της μελέτης ΕΠΜ7, στις εφαπτόμενες με την προτεινόμενη Ν.Π.Ζ.-02, προστατευόμενες περιοχές (ΠΖ-01, ΖΠΦ-04, ΠΖ-02, ΖΠΦ-01 ΚΑΙ ΖΠΦ-03), εντοπίζονται πολλά επιπλέον σημαντικά είδη, όπως το Σμυρνοτσίχλονο (Emberiza cineracea), ο Σπιζαετός (Αquila fasciata), o Αετομάχος (Lanius collurio), η Αετογερακίνα (Βuteo rufinus), o Χουχουριστής (Strix aluco), Σκεπαρνάς (Tachymarptis melba), το Τρυγόνι (Streptopelia turtur) κ.α. Τα παραπάνω είδη, εκτιμούμε πως είναι πολύ πιθανόν να πετάνε και να τρέφονται και να μεταναστεύουν πάνω από την προτεινόμενη Νέα Ζώνη.

Βάσει στοιχείων της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, στην Ζώνη «GR143 – Νήσος Ικαρία Σημαντική περιοχή για τα Πουλιά», (η Ν.Π.Ζ.-02 είναι εντός αυτής), εντοπίζονται σημαντικά επαπειλούμενα και προς εξαφάνιση είδη όπως το Σμυρνοτσίχλονο (Emberiza cineracea), το Κιρκινέζι (Falco naumanni) ο Σπιζαετός (Aquila fasciata), η Αετογερακίνα (Buteo rufinus), ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae) και ο Πετρίτης (Falco peregrinus) κ.α.

Οι πιο σημαντικές απειλές για τα παραπάνω είδη, είναι η D01 (δημιουργία αιολικών πάρκων που συνδέεται με καταστροφή ενδιαιτήματος και θανάτωση μετά από πρόσκρουση), η Α09 (εντατική βόσκηση), προκαλεί έντονη όχληση και αλλοίωση των ενδιαιτημάτων τροφοληψίας των πουλιών καθώς και δυσχεραίνει την αναπαραγωγική δυνατότητα αυτών, η G10 (παράνομο κυνήγι – θανάτωση ειδών), καθώς και η N01 (ακραίες θερμοκρασίες λόγω κλιματικής αλλαγής).

 

Σημαντικά είδη χειροπτέρων:

Στην προτεινόμενη Ν.Π.Ζ.-02, αλλά και στις εφαπτόμενες με αυτήν προστατευόμενες περιοχές, εντοπίζονται πολλά σημαντικά και ευάλωτα είδη χειρόπτερων. Σύμφωνα με στοιχεία της μελέτης ΕΠΜ7, της καταγραφής του αρχιπελάγους (τεκμήριο 06 & 06_α) και της έρευνας «Πρόταση προστασίας και διαχείρισης καταφυγίων και περιοχών τροφοληψίας των σημαντικότερων αποικιών χειροπτέρων και του οικότοπου των σπηλαίων της Ελλάδας.» (τεκμήριο 07),  σε αυτές τις περιοχές Βρίσκουν καταφύγιο, αναπαράγονται και τρέφονται αποικίες είδη νυχτερίδων, όπως η πέταλο νυχτερίδα (Rhinolophus blasii), ο Τρανορινόλοφος (Rhinolophus ferrumequinum), η Πυρρομυωτίδα (Myotis emarginatus), η νυχτερίδα Tadarida teniotis και ο Πιπιστρέλλος (Pipistrellus pipistrellus). Επιπλέον, τμήμα της προτεινόμενης από την τελευταία, «Περιοχής Τροφοληψίας των Αποικιών Χειροπτέρων», με ακτίνα 5 χιλιομέτρων (5χλμ) από το σπήλαιο Ράος Χούτρα, βρίσκεται εντός της προτεινόμενης Ν.Π.Ζ.-02.

Σύμφωνα με τις παραπάνω μελέτες, οι πιο σημαντικές απειλές για τα παραπάνω είδη, είναι η υπερβόσκηση καθώς περιορίζει τη φυσική αναγέννηση και ιδιαίτερα αυτής των καμένων εκτάσεων, που έχει ως αποτέλεσμα τη σοβαρή υποβάθμιση και απώλεια σημαντικών ενδιαιτημάτων των ειδών Rhinolophus ferrumequinum, Rhinolophus blasii, Myotis emarginatus (υποβάθμιση και απώλεια ενδιαιτήματων τροφοληψίας και διαδρόμων μετακίνησης) και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (υδροηλεκτρικά μεγάλης κλίμακας, αιολικά πάρκα ΑΣΠΗΕ, ηλιοθερμικά), καθώς κατά περίπτωση προκαλούν θανάτους από πρόσκρουση και υποβαθμίζουν σημαντικά τη δυνατότητα μετακίνησης και τροφοληψίας αυτών των ειδών.

 

Ρύθμιση των δραστηριοτήτων στην προτεινόμενη Νέα Περιφερειακή Ζώνη – 02 (Ν.Π.Ζ.-02)

Βάσει όλων των παραπάνω δεδομένων προτείνονται οι παρακάτω ρυθμίσεις:

 

• Απαγόρευση δημιουργίας αιολικών πάρκων, υδροηλεκτρικών και ηλιοθερμικών σταθμών.
• Απαγόρευση της ελεύθερης βόσκησης.
• Απαγόρευση της θήρας .
• Τα δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας μέσης και υψηλής τάσης να είναι υποχρεωτικά υπογειοποιημένα.

 

[Γιώργος]

1. Είναι απαράδεκτο

[Χριστινα Καρακουτα]

1. Αυτό που πάτε να κάνετε είναι απαράδεκτο ειλικρινά

[Ελένη Μαραζακη]

Αυτό είναι απαράδεκτο!!

[Κωνσταντίνος]

<p style=”text-align: left;”>Το έργο που θέλετε να πραγματοποιήσετε είναι παράλογο.</p>

[Τρυφων]

Δεν είναι αυτό που κάνετε

[Τριαντάφυλλος]

Δεν είναι σωστό αυτό που κάνετε

[Μαρια]

Είναι κακό, απαράδεκτο και αγενεστατο

[Αντωνησ]

ειναι απαραδεχτο

[Author]

Posts