Δημόσια Διαβούλευση επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

Δημόσια Διαβούλευση επί  του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, ως αρχή σχεδιασμού της μελέτης αξιολόγησης και αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο Ν. 4447/2016 (Α’ 241) και στην Κ.Υ.Α. Αριθμ. ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 (Β’ 1225) προσκαλεί το κοινό να διατυπώσει τις απόψεις του, μέσω της δημόσιας ανάρτησης σχολίων έως και τις 24 Ιουνίου 2026.

ΕΧΠ ΑΠΕ (αρχεία)

Οι απαραίτητες πληροφορίες και τα σχετικά αρχεία, είναι διαθέσιμες στον ανωτέρω σύνδεσμο.

Θέμα

[Σπυριδάκης Μιχάλης Κτηνίατρος Ιεράπετρα]

Άποψη για το νέο χωροταξικό.

 

Το Νέο Πλαίσιο στερείται γνήσιου επιστημονικού σχεδιασμού, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τη Συνταγματική τάξη (άρθρο 24 και 117 παρ. 3 του Συντάγματος) και την ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία, και αποτελεί στην πραγματικότητα μια ευρηματική μέθοδο νομιμοποίησης και επ’ αόριστον παράτασης των πλημμελειών του Παλαιού Πλαισίου του 2008.

 

Οι βασικοί άξονες της κριτικής και οι ουσιώδεις πλημμέλειες που εντοπίζονται συνοψίζονται στα εξής σημεία:

 

1. Σκανδαλώδεις Μεταβατικές Διατάξεις και «Χωροταξία Πολλαπλών Ταχυτήτων»

• Επ’ αόριστον παράταση του Παλαιού Πλαισίου: Οι μεταβατικές διατάξεις εξαιρούν τη συντριπτική πλειονότητα των έργων (λειτουργούντα έργα, εκκρεμείς άδεις εγκατάστασης, υφιστάμενες ΑΕΠΟ, ακόμη και φακέλους ΜΠΕ που είχαν απλώς τυπική πληρότητα μέχρι τις 20 Μαΐου 2026).
• Εικονικές απαγορεύσεις: Οι αυστηρότεροι περιορισμοί (π.χ. για υψόμετρα άνω των 1.200μ. ή για μικρά νησιά) θα εφαρμοστούν μόνο στο απώτερο μέλλον, αφού πρώτα υλοποιηθούν όλα τα τρέχοντα έργα με βάση τις ελαστικές διατάξεις του 2008.
• Αδειοδοτικό χάος: Δημιουργείται ένα ανεπίτρεπτο καθεστώς «πολλαπλών ταχυτήτων», όπου η πλειονότητα των έργων θα διέπεται από ένα πλαίσιο (του 2008) το οποίο τυπικά θα έχει καταργηθεί.

 

2. Παραβίαση του Ευρωπαϊκού Δικαίου (Δίκτυο Natura 2000)

• Απουσία Στόχων Διατήρησης: Το σχέδιο προωθεί τη χωροθέτηση ΑΠΕ εντός προστατευόμενων περιοχών Natura 2000 χωρίς να έχουν θεσμοθετηθεί εξειδικευμένοι στόχοι διατήρησης ανά περιοχή, αγνοώντας την καταδίκη της Ελλάδας από το ΔΕΕ το 2020 και την Αιτιολογημένη Γνώμη της ΕΕ από το 2014.
• Παράνομη χωροθέτηση σε ΣΠΠ και ΤΚΣ: Επιτρέπεται αντισυνταγματικά η εγκατάσταση έργων σε Σημαντικές Περιοχές για τα Πτηνά (ΣΠΠ) –κατά παράβαση της νομολογίας του ΣτΕ– καθώς και σε Τόπους Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ), κάτι που απαγορευόταν ακόμη και από το πλαίσιο του 2008.

 

3. Αντιεπιστημονικός Σχεδιασμός και «Μαθηματικά Σφάλματα»

• Ακατάλληλη βάση υπολογισμού (ΟΤΑ): Η φέρουσα ικανότητα υπολογίζεται με βάση διοικητικά όρια (Δημοτικές Ενότητες) και το αιολικό δυναμικό, αντί να υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά γεωγραφικά όρια των επιμέρους οικοσυστημάτων.
• Εκκωφαντικό μαθηματικό σφάλμα: Τα μέγιστα ποσοστά κάλυψης (5% ή 8%) υπολογίζονται οριζόντια επί της συνολικής επιφάνειας της Δημοτικής Ενότητας, χωρίς να αφαιρούνται πρώτα οι περιοχές όπου η εγκατάσταση είναι αντικειμενικά αδύνατη (π.χ. οικισμοί).

 

4. Αντιπεριβαλλοντικές Ρυθμίσεις (Δάση, Νερά, Αποθήκευση)

• Καταστροφή δασών και αναδασωτέων: Επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών σε δάση και, για πρώτη φορά, φωτοβολταϊκών σε αναδασωτέες εκτάσεις, παραβιάζοντας ευθέως το άρθρο 117 παρ. 3 του Συντάγματος.
• Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ): Αντί να εξαιρεθούν, γενικεύεται η κατασκευή τους, παρά το γεγονός ότι σε συνθήκες κλιματικής απορρύθμισης το νερό στη Μεσόγειο δεν είναι πλέον ανεξάντλητο, η προσφορά τους στο δίκτυο είναι αμελητέα και οι επιπτώσεις τους στα ορεινά υδατορεύματα είναι μόνιμες και βαριές.
• Εγκαταστάσεις Αποθήκευσης (Μπαταρίες): Επιτρέπεται η τοποθέτησή τους οπουδήποτε, ακόμη και σε επαφή με οικισμούς, αποσιωπώντας τον κίνδυνο άσβεστων πυρκαγιών και τις επιπτώσεις στην υγεία.

 

5. Αντιεπιστημονική Αντίληψη για το Τοπίο

• Υποκειμενικό κριτήριο «θέασης»: Το σχέδιο περιορίζει την προστασία του τοπίου στην υποκειμενική «οπτική παρεμβολή» από συγκεκριμένα σημεία ενδιαφέροντος και σε αυθαίρετες αποστάσεις, αγνοώντας την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο.
• Βιομηχανοποίηση: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει παντελώς να αξιολογήσει την αντικειμενική, μόνιμη βιομηχανοποίηση που υφίστανται τα φυσικά τοπία από τις σύγχρονες ανεμογεννήτριες διπλάσιου μεγέθους.

 

6. Απόλυτη Σιωπή για την Αποκατάσταση και τον Θόρυβο

• Σκουριασμένη μεταβιομηχανική προίκα: Το κράτος μεταθέτει το πρόβλημα της αποξήλωσης των ΑΠΕ στο άδηλο μέλλον και στις διαθέσεις της αγοράς, χωρίς δεσμευτικό ρυθμιστικό πλαίσιο ή υποχρέωση εγγυητικών επιστολών, με κίνδυνο οι τόννοι οπλισμένου σκυροδέματος και οι μεταλλικοί πυλώνες να παραμείνουν μόνιμα στα βουνά.
• Κίνδυνος για τη Δημόσια Υγεία: Το οριζόντιο όριο των 45 dB δεν επαρκεί, καθώς ο θόρυβος των ανεμογεννητριών περιλαμβάνει χαμηλές συχνότητες και υποήχους (<20 Hz) που προκαλούν χρόνια ενόχληση, διαταραχές ύπνου και καρδιομεταβολικές επιπτώσεις, ενώ ο ΠΟΥ θέτει ως στόχο νυχτερινής έκθεσης τα 40 dB εξωτερικά και 30 dB εσωτερικά.

 

7. Ανυπαρξία Δημόσιου Συμφέροντος

• Πλεονάζουσα ενέργεια: Η Ελλάδα έχει ήδη υπερκαλύψει τους στόχους του ΕΣΕΚ για το 2030 στην ηλεκτροπαραγωγή. Οι τρέχουσες αιτήσεις είναι τριπλάσιες από τον στόχο του 2030, με αποτέλεσμα η πράσινη ενέργεια να απορρίπτεται συχνά από το κορεσμένο δίκτυο.
• Εξαγωγικό εμπόριο: Η απεριόριστη καταστροφή του φυσικού πλούτου δεν γίνεται για τις ανάγκες της χώρας, αλλά για την εξυπηρέτηση του εξαγωγικού εμπορίου ενέργειας προς τρίτες χώρες, γεγονός που καθιστά τη θυσία του εθνικού κεφαλαίου εντελώς αδικαιολόγητη.

Εκφράζω μια καθολικά απορριπτική άποψη για το προτεινόμενο Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) των ΑΠΕ και τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

 

[Θωμάς Γκέκας]

========================================================================
ΥΠΟΜΝΗΜΑ  ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΠΡΟΤΑΣΕΩΝ
========================================================================
επί του Σχεδίου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ)

και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ)

από τον Ελληνικό Ορειβατικό Σύλλογο Χαλκίδας



========================================================================
ΕΙΣΑΓΩΓΗ — ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΘΕΣΗ
========================================================================

Το παρόν υπόμνημα καταθέτει συγκεντρωτικές παρατηρήσεις και συγκεκριμένα αιτήματα επί του σχεδίου ΕΧΠ-ΑΠΕ και της ΣΜΠΕ που τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση. Η κεντρική θέση είναι η εξής: το υπό διαβούλευση κείμενο δεν συνιστά ουσιαστικά νέο χωροταξικό σχεδιασμό, αλλά κατά βάση παράταση και επικαιροποίηση του πλαισίου του 2008, χωρίς τεκμηριωμένη ανάλυση φέρουσας ικανότητας σε επίπεδο οικοσυστήματος, χωρίς ολοκληρωμένη αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων μεταξύ τεχνολογιών και έργων, και με ανεπαρκή θεσμικό ρόλο των τοπικών κοινωνιών και της αυτοδιοίκησης. Οι μεταβατικές διατάξεις διατηρούν σε ισχύ το μεγαλύτερο μέρος των ήδη σχεδιαζόμενων έργων υπό το παλιό καθεστώς, ενώ κρίσιμα εργαλεία προστασίας (Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες, Προεδρικά Διατάγματα προστατευόμενων περιοχών, θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός) παραμένουν, σύμφωνα και με την ίδια τη ΣΜΠΕ, ημιτελή.

Ζητούμε την ουσιαστική αναθεώρηση του σχεδίου πριν την έγκρισή του, με βάση τις παρατηρήσεις που ακολουθούν, οργανωμένες σε θεματικές ενότητες, ένα συγκριτικό παράρτημα ευρωπαϊκών πρακτικών και έναν συγκεντρωτικό κατάλογο αιτημάτων.

Μεθοδολογική σημείωση: οι νομικές και επιστημονικές αναφορές του υπομνήματος (νομοθεσία, νομολογία, δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες) έχουν επαληθευθεί. Ορισμένα ποσοτικά παραδείγματα (τοπικές περιπτώσεις, διεθνείς συγκρίσεις) προέρχονται από δημόσια διαθέσιμες δευτερογενείς πηγές και παρατίθενται ενδεικτικά της τάξης μεγέθους του προβλήματος· πριν την οριστική κατάθεση συνιστάται η διασταύρωσή τους με τα πρωτογενή μητρώα των αρμόδιων φορέων (ΡΑΑΕΥ, ΔΑΠΕΕΠ, ΥΠΕΝ).


========================================================================
ΚΥΡΙΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
========================================================================

  • Δεν υπάρχει αξιολόγηση φέρουσας ικανότητας σε επίπεδο οικοσυστήματος — η φέρουσα ικανότητα μετριέται με διοικητικά (Δημοτική/Περιφερειακή Ενότητα), όχι οικολογικά κριτήρια.
  • Δεν αξιολογούνται οι σωρευτικές επιπτώσεις πολλαπλών έργων και τεχνολογιών εντός της ίδιας περιοχής.
  • Οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Προεδρικά Διατάγματα προστασίας περιοχών Natura 2000 δεν έχουν ολοκληρωθεί.
  • Οι μεταβατικές διατάξεις διατηρούν σε ισχύ το μεγαλύτερο μέρος των ήδη σχεδιαζόμενων έργων υπό το παλιό, κρινόμενο ως ανεπαρκές, καθεστώς.
  • Ζητείται ουσιαστική αναθεώρηση του σχεδίου πριν την έγκρισή του, με βάση τα συγκεκριμένα αιτήματα που ακολουθούν.


Συνοπτικός Πίνακας – Πρόβλημα • Τι προβλέπει η ΚΥΑ • Τι προτείνουμε
1. Φέρουσα ικανότητα

Πρόβλημα: Η φέρουσα ικανότητα υπολογίζεται διοικητικά και όχι οικολογικά.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Ποσοστά κάλυψης ανά Δημοτική Ενότητα (αιολικά) και Περιφερειακή Ενότητα (φωτοβολταϊκά).

Τι προτείνουμε: Υπολογισμό της φέρουσας ικανότητας σε επίπεδο οικοσυστήματος, λεκάνης απορροής και ορεινού όγκου.

2. Συνολικό όριο εγκαταστάσεων

Πρόβλημα: Δεν υπάρχει συνολικό ανώτατο όριο συγκέντρωσης έργων.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Όρια μόνο ανά Δημοτική ή Περιφερειακή Ενότητα.

Τι προτείνουμε: Ανώτατο συνολικό όριο ανά οικοσύστημα, ορεινό όγκο και Περιφερειακή Ενότητα.

3. Σωρευτικές επιπτώσεις

Πρόβλημα: Δεν αξιολογούνται όλες οι σωρευτικές επιπτώσεις.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Εξετάζεται μόνο περιορισμένη σώρευση γειτονικών φωτοβολταϊκών.

Τι προτείνουμε: Υποχρεωτική συνολική αξιολόγηση αιολικών, φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης, ΜΥΗΕ, υποσταθμών, δρόμων και γραμμών μεταφοράς.

4. Συνοδά έργα

Πρόβλημα: Δεν αξιολογούνται συνολικά οι επιπτώσεις των συνοδών έργων.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Τα συνοδά έργα εξετάζονται αποσπασματικά.

Τι προτείνουμε: Ενιαία αξιολόγηση όλων των συνοδών έργων μαζί με το κυρίως έργο.

5. Περιοχές Natura

Πρόβλημα: Το νέο χωροταξικό προωθείται πριν ολοκληρωθούν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Προεδρικά Διατάγματα.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Παραπέμπει στο μελλοντικό καθεστώς προστασίας.

Τι προτείνουμε: Καμία νέα χωροθέτηση πριν ολοκληρωθούν οι ΕΠΜ και τα Προεδρικά Διατάγματα.

6. Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ)

Πρόβλημα: Παραμένει δυνατότητα εγκατάστασης έργων υπό προϋποθέσεις.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Επιτρέπει εξαιρέσεις.

Τι προτείνουμε: Πλήρη προστασία των ΖΕΠ και των κρίσιμων οικοτόπων.

7. Repowering

Πρόβλημα: Αντιμετωπίζεται ως απλή αντικατάσταση εξοπλισμού.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Δεν θεωρείται ουσιαστικά νέο έργο.

Τι προτείνουμε: Κάθε repowering να αντιμετωπίζεται ως νέο έργο με νέα ΜΠΕ, ΕΟΑ και αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων.

8. Συστήματα Αποθήκευσης (BESS)

Πρόβλημα: Δεν υπάρχει ειδικό χωροταξικό και πλαίσιο ασφάλειας.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Ενσωματώνονται στο γενικό πλαίσιο.

Τι προτείνουμε: Ειδικό χωροταξικό πλαίσιο, πρότυπα ασφάλειας και ειδική αξιολόγηση κινδύνου.

9. RED III

Πρόβλημα: Η επιτάχυνση προηγείται του ολοκληρωμένου σχεδιασμού.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Προωθεί Περιοχές Επιτάχυνσης.

Τι προτείνουμε: Πλήρης στρατηγικός σχεδιασμός και αξιολόγηση πριν τον χαρακτηρισμό Περιοχών Επιτάχυνσης.

10. Λεκάνες απορροής

Πρόβλημα: Δεν χρησιμοποιούνται ως βασική χωρική μονάδα σχεδιασμού.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Αφορούν κυρίως τα ΜΥΗΕ.

Τι προτείνουμε: Υποχρεωτική αξιολόγηση όλων των τεχνολογιών σε επίπεδο λεκάνης απορροής.

11. Υπεράκτια αιολικά

Πρόβλημα: Δεν έχει ολοκληρωθεί ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Προωθείται δυνατότητα χωροθέτησης.

Τι προτείνουμε: Προηγούμενη ολοκλήρωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού.

12. Αναλογική κατανομή περιβαλλοντικών βαρών

Πρόβλημα: Ορισμένες περιοχές επιβαρύνονται δυσανάλογα.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Δεν υπάρχει μηχανισμός ισόρροπης χωρικής κατανομής.

Τι προτείνουμε: Θεσμοθέτηση της αρχής της αναλογικής χωρικής κατανομής των έργων ΑΠΕ.

13. Δείκτης Χωρικού Κορεσμού

Πρόβλημα: Δεν αποτιμάται η συνολική περιβαλλοντική επιβάρυνση κάθε περιοχής.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Δεν προβλέπεται σχετικός δείκτης.

Τι προτείνουμε: Δημιουργία Δείκτη Χωρικού Κορεσμού πριν από κάθε νέα αδειοδότηση.

14. Ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Πρόβλημα: Οι ΟΤΑ έχουν περιορισμένο ρόλο στη λήψη αποφάσεων.

Τι προβλέπει η ΚΥΑ: Κυρίως γνωμοδοτική συμμετοχή.

Τι προτείνουμε: Ουσιαστική συμμετοχή και δυνατότητα επιβολής αυστηρότερων τοπικών περιορισμών σε υπερκορεσμένες περιοχές.

========================================================================
Α. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΒΙΟΠΟΙΚΙΛΟΤΗΤΑ
========================================================================


► Α.0 ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΒΙΩΣΙΜΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ
------------------------------------------------------------------

Στο κεφάλαιο εξέτασης εναλλακτικών δυνατοτήτων, η ΣΜΠΕ αναφέρει ότι το επιλεγμένο σενάριο (επικαιροποίηση του παλαιού πλαισίου) υιοθετήθηκε στο πλαίσιο των αρχών της βιωσιμότητας. Στην πράξη όμως, όπως αναλύεται και στις επόμενες ενότητες, οι ρυθμίσεις του νέου πλαισίου διαφέρουν ελάχιστα από εκείνες του 2008, ενώ σε ορισμένα σημεία (περιοχές επιτάχυνσης, μονάδες αποθήκευσης, μικρά υδροηλεκτρικά, θαλάσσια αιολικά) τις διευρύνουν. Σύμφωνα με τη θεμελιώδη αρχή ενσωμάτωσης της περιβαλλοντικής προστασίας σε όλες τις πολιτικές της Ένωσης (άρθρο 11 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης), η χωροθέτηση και λειτουργία εγκαταστάσεων ΑΠΕ -ως δραστηριότητα με σοβαρές δυνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις- υπόκειται σε αυστηρή διαδικασία εκτίμησης για κάθε στοιχείο του φυσικού περιβάλλοντος, διαδικασία που διέπεται κατ' αρχήν από την Οδηγία 2011/92/ΕΕ για την εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2014/52/ΕΕ.

Είναι επίσης επιστημονικά τεκμηριωμένο, σύμφωνα και με το πλαίσιο των εννέα πλανητικών ορίων που έχει αναπτυχθεί στη διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία και υιοθετείται από τον ΟΗΕ (UNEP) και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ότι η παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση έχει τρεις αλληλένδετες διαστάσεις -κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας και ρύπανση- και δεν περιορίζεται μόνο στην πρώτη. Πρόσφατες επιστημονικές αξιολογήσεις εκτιμούν ότι έχουν ήδη ξεπεραστεί αρκετά από τα εννέα αυτά πλανητικά όρια σε παγκόσμιο επίπεδο, μεταξύ των οποίων η ακεραιότητα της βιόσφαιρας και η αλλαγή χρήσεων γης. Η αξιολόγηση του ΕΧΠ-ΑΠΕ επικεντρώνεται σχεδόν αποκλειστικά στη διάσταση της κλιματικής αλλαγής, ενώ υποβαθμίζει συστηματικά την απώλεια βιοποικιλότητας, τον κατακερματισμό οικοτόπων, την αλλαγή χρήσεων γης και τη σφράγιση ελεύθερου εδάφους που προκαλούν οι ίδιες οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ.

Επισημαίνεται ότι η συμβολή των ΑΠΕ στη μείωση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου δεν αντισταθμίζει αυτόματα την απώλεια φυσικής δέσμευσης άνθρακα από δάση και θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας που πλήττονται από την εγκατάστασή τους. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι δημοσιευμένη μελέτη για τη Σκωτία συσχέτισε την εγκατάσταση χιλιάδων ανεμογεννητριών με σημαντικές πρόσθετες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα λόγω αλλαγής χρήσεων γης και απώλειας οργανικού άνθρακα εδάφους, ενώ μελέτη του Εργαστηρίου Διατήρησης της Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (2023) εκτιμά ότι η δέσμευση γης από την κατασκευή αιολικών πάρκων στην Ελλάδα υπερβαίνει σημαντικά τον παγκόσμιο μέσο όρο.


► Α.1 ΑΠΟΥΣΙΑ ΦΕΡΟΥΣΑΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ
-------------------------------------------------------------

Η φέρουσα ικανότητα ορίζεται αποκλειστικά διοικητικά —ποσοστό κάλυψης ανά Δημοτική Ενότητα (αιολικά, άρθρο 6) ή ανά Περιφερειακή Ενότητα (φωτοβολταϊκά, άρθρο 16)— και όχι με βάση τα όρια οικοσυστήματος (λεκάνη απορροής, ορεινός όγκος, οικολογικός διάδρομος, δασικό σύστημα, βιοποικιλότητα). Τούτο συνιστά μεθοδολογικό σφάλμα ουσίας, όχι απλώς τεχνική ατέλεια: υποκείμενο μέτρησης της φέρουσας ικανότητας ενός φυσικού συστήματος δεν μπορεί να είναι η διοικητική διαίρεση της χώρας σε Περιφέρειες, Δήμους ή δημοτικές ενότητες, αφού τα όρια ενός οικοσυστήματος δεν συμπίπτουν με τα διοικητικά όρια, καθορίζονται αντικειμενικά από τα φυσικά του χαρακτηριστικά και δεν επιλέγονται κατά τη βούληση του μελετητή. Η ίδια η ΚΥΑ αναγνωρίζει εμμέσως αυτή την αρχή στα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα, όπου η φέρουσα ικανότητα συνδέεται με τη λεκάνη απορροής (άρθρο 13) — χωρίς όμως να την επεκτείνει στις υπόλοιπες τεχνολογίες.

Επιπλέον, τα ποσοστά του άρθρου 6§1 (8%/5%/4%) εξαρτώνται από τον παλιό χαρακτηρισμό Περιοχών Αιολικής Προτεραιότητας/Καταλληλότητας του 2008· για τις νέες περιοχές που προστίθενται τώρα για πρώτη φορά στο Παράρτημα Ι δεν προκύπτει ρητά ποιο ποσοστό εφαρμόζεται. Δεν προβλέπεται κανένα αθροιστικό ανώτατο όριο σε επίπεδο Περιφέρειας, Περιφερειακής Ενότητας ή ορεινού όγκου. Προβληματική είναι, τέλος, και η δυνατότητα αύξησης των ποσοστών αυτών έως και 50% κατόπιν απλής συμφωνίας του οικείου Δημοτικού Συμβουλίου (άρθρο 6§2): πρόκειται για τεχνικό-επιστημονικό ζήτημα φέρουσας ικανότητας οικοσυστήματος, το οποίο δεν μπορεί να αποφασίζεται από όργανο που δεν διαθέτει την αντίστοιχη επιστημονική αρμοδιότητα ή τεκμηρίωση.

Το ίδιο πρόβλημα κλίμακας ισχύει και για τα φωτοβολταϊκά, όπου το ανώτατο ποσοστό κάλυψης ορίζεται μόνο σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας (άρθρο 16§1) χωρίς αντίστοιχο όριο ή αφαίρεση ευαίσθητων εκτάσεων σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας — βλ. αναλυτική μελέτη περίπτωσης στην ενότητα Α.16.


► Α.2 ΑΝΕΠΑΡΚΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΣΩΡΕΥΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΕΡΓΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ
--------------------------------------------------------------------

Μηχανισμός σώρευσης προβλέπεται ρητά μόνο για γειτνιάζουσες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις (άρθρο 16§4). Δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη για τον συνδυασμό αιολικών, φωτοβολταϊκών, αποθήκευσης, βιομάζας και ΜΥΗΕ εντός της ίδιας γεωγραφικής/οικολογικής ενότητας, ούτε για τα συνοδά έργα (οδοποιία, υποσταθμοί, ΚΥΤ, γραμμές μεταφοράς).

Πέραν αυτού, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει την επιστημονική μεθοδολογία βάσει της οποίας καταλήγει στους χαρακτηρισμούς επιπτώσεων που χρησιμοποιεί (π.χ. 'μικρή/μέτρια/μεγάλη ένταση', 'πολύ πιθανό/λιγότερο πιθανό', 'πρωτογενής/δευτερογενής επίπτωση'), οι οποίοι παρατίθενται σε συνοπτικούς, αφηγηματικούς πίνακες χωρίς σαφή ποσοτική στάθμιση ή αναφορά σε επιτόπια συλλογή δεδομένων ανά περιοχή της χώρας. Η χρήση ποιοτικών κλιμάκων σημαντικότητας είναι συνήθης πρακτική στη στρατηγική περιβαλλοντική εκτίμηση, ωστόσο η αξιοπιστία της εξαρτάται από τη διαφάνεια της μεθοδολογίας βαθμολόγησης — στοιχείο που δεν τεκμηριώνεται επαρκώς στο υπό διαβούλευση κείμενο.


► Α.3 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΧΩΝ NATURA 2000 — ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΑ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΩΝ
------------------------------------------------------------------------

Η ΚΥΑ παραπέμπει την προστασία εντός προστατευόμενων περιοχών στο 'θεσπισμένο κανονιστικό πλαίσιο... ή, ελλείποντος αυτού, στις προβλέψεις της οικείας εγκεκριμένης Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης' (άρθρα 5§2, 12§2, 20§2). Η ίδια η ΣΜΠΕ το παραδέχεται ρητά σε πολλά σημεία του κειμένου της: στη σελίδα 3-86 αναφέρει ότι 'το ΕΧΠ-ΑΠΕ λαμβάνει υπόψη του τις ΕΠΜ και εξαρτά τις κατευθύνσεις και απαγορεύσεις του από τις διατάξεις των εγκεκριμένων ΕΠΜ και των τελικών ΠΔ'· στη σελίδα 7-50 ότι κρίσιμα στοιχεία 'θα εξειδικευθούν περαιτέρω τόσο από τις ΕΠΜ και τα υπό έκδοση ΠΔ'· και παραδέχεται ότι δεν είναι σήμερα δυνατόν να προσδιοριστεί το ποσοστό των εκτάσεων όπου τελικά θα απαγορεύονται έργα ΑΠΕ. Με άλλα λόγια, το ΕΧΠ-ΑΠΕ ολοκληρώνεται και τίθεται σε εφαρμογή πριν καταστεί γνωστό το τελικό καθεστώς προστασίας των περιοχών Natura. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (απόφαση C-849/19, Επιτροπή κατά Ελλάδος, Δεκέμβριος 2020) καταδίκασε ήδη τη χώρα για αδυναμία καθορισμού ειδικών στόχων και μέτρων διατήρησης για 239 τόπους κοινοτικής σημασίας — ζήτημα που, σύμφωνα με μεταγενέστερη επισκόπηση εφαρμογής του ενωσιακού περιβαλλοντικού δικαίου, παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανοιχτό. Το προστατευτικό καθεστώς της ΚΥΑ στηρίζεται συνεπώς σε εργαλείο που για την πλειονότητα των περιοχών Natura δεν υπάρχει ακόμη.

Επισημαίνεται επιπλέον ότι σε αρκετά σημεία της αξιολόγησης επιπτώσεων (ενδεικτικά ενότητες 7 και 8 της ΣΜΠΕ) οι επιπτώσεις χαρακτηρίζονται κατά κανόνα ως 'μη σημαντικές', 'ουδέτερες' ή 'αντιμετωπίσιμες με μέτρα' — διατύπωση που δεν συνοδεύεται πάντοτε από ποσοτική, ολοκληρωμένη αποτίμηση των ήδη εγκατεστημένων έργων, του υφιστάμενου σωρευτικού φορτίου, του κατακερματισμού οικοτόπων και της απώλειας περιοχών άνευ δρόμων στις ήδη επιβαρυμένες περιοχές της χώρας πριν από την εκτίμηση αυτή. Αξίζει να ζητηθεί ρητά η τεκμηρίωση κάθε χαρακτηρισμού 'μη σημαντικής επίπτωσης' με συγκεκριμένα ποσοτικά δεδομένα ανά Περιφερειακή Ενότητα.


► Α.4 ΕΞΑΙΡΕΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΝΤΟΣ ΖΩΝΩΝ ΕΙΔΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΖΕΠ) ΒΑΣΕΙ ΑΙΟΛΙΚΟΥ ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ
------------------------------------------------------------------------

Το άρθρο 5§1(6) επιτρέπει αιολικά εντός ΖΕΠ εφόσον σωρευτικά το επιτρέπει η ΕΠΜ και το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec. Η ρύθμιση αυτή αντιστρέφει τη λογική της Οδηγίας 2009/147/ΕΚ για τα πτηνά, όπου η παρέκκλιση από την προστασία πρέπει να είναι το εξαιρετικό, ειδικά τεκμηριωμένο περιστατικό και όχι ενσωματωμένο, εκ των προτέρων κριτήριο χωροθέτησης.


► Α.5 ΔΑΣΗ ΚΑΙ ΔΑΣΙΚΕΣ ΕΚΤΑΣΕΙΣ
---------------------------------

Το άρθρο 20 επιτρέπει αιολικές εγκαταστάσεις εντός δασών και δασικών εκτάσεων με μόνη επιφύλαξη 'ιδιαίτερη μέριμνα για περιορισμό της βλάβης', χωρίς ποσοτικό όριο ή ουσιαστική στάθμιση έναντι του ρόλου των δασικών οικοσυστημάτων ως αποθήκης άνθρακα και βιοποικιλότητας — ρόλος που η ίδια η ΣΜΠΕ αναγνωρίζει εκτενώς στην ενότητα για την Εθνική Στρατηγική Δασών.


► Α.6 ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΑΝΕΥ ΔΡΟΜΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΕΡΜΑΤΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΟΔΟΠΟΙΙΑ
-------------------------------------------------------------

Οι επίσημα χαρακτηρισμένες Περιοχές Άνευ Δρόμων αποτελούν ήδη ζώνη αποκλεισμού. Το ουσιαστικό κενό είναι ότι η συνοδή οδοποιία πρόσβασης (νέοι δρόμοι, διαπλατύνσεις, εκσκαφές, πλατείες ανέγερσης) εκτός των επίσημα οριοθετημένων περιοχών αυτών δεν περιορίζεται πέρα από γενικές, μη ποσοτικοποιημένες κατευθύνσεις 'καλής πρακτικής'. Η πραγματική περιβαλλοντική ζημιά οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στα συνοδά έργα και όχι μόνο στις ίδιες τις ανεμογεννήτριες. Η θεμελιώδης διεθνής επιστημονική βάση της έννοιας 'Περιοχή Άνευ Δρόμων' (Ibisch et al., 2016, Science — με συμμετοχή και Ελληνίδας ερευνήτριας) τεκμηριώνει ότι η πλειονότητα της παγκόσμιας χερσαίας επιφάνειας, αν και τυπικά 'άνευ δρόμων', είναι ήδη κατακερματισμένη σε εκατοντάδες χιλιάδες μικρά τμήματα από το υπάρχον οδικό δίκτυο, και ότι ο περιορισμός της επέκτασης δρόμων σε τέτοιες περιοχές αποτελεί από τα πλέον αποδοτικά μέτρα προστασίας βιοποικιλότητας διεθνώς — ακριβώς το αντίθετο από τη λογική «αποκλεισμός μόνο της επίσημα οριοθετημένης πυρήνας-περιοχής» που υιοθετεί η ΚΥΑ.


► Α.7 ΚΟΡΥΦΟΓΡΑΜΜΕΣ ΚΑΙ ΟΡΕΙΝΑ ΤΟΠΙΑ ΥΨΗΛΗΣ ΦΥΣΙΚΟΤΗΤΑΣ
---------------------------------------------------------

Το υψομετρικό όριο (1.200μ.) δεν αρκεί από μόνο του: η κατάληψη κορυφογραμμών προκαλεί δυσανάλογη οπτική, οικολογική και τοπιακή υποβάθμιση ανεξαρτήτως απόλυτου υψομέτρου. Δεν υπάρχει σήμερα ειδικό κριτήριο αποκλεισμού κορυφογραμμών.


► Α.8 ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΚΤΗ
------------------------------------------------------------------------

Η χωροθέτηση υπεράκτιων αιολικών πάρκων προηγείται της ολοκλήρωσης του υποχρεωτικού, κατά την Οδηγία 2014/89/ΕΕ, θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού — του εργαλείου που προλαμβάνει συγκρούσεις χρήσεων (αλιεία, ναυσιπλοΐα, τουρισμός) και εκτιμά σωρευτικές επιπτώσεις στο θαλάσσιο οικοσύστημα. Αντίστοιχη ένσταση έχει ήδη διατυπωθεί επίσημα από επιμελητηριακό φορέα στην τρέχουσα διαβούλευση. Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ειδική Έκθεση 22/2023 του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, «Ενέργεια από υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ», διαπιστώνει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει εκτιμήσει επαρκώς τις δυνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις της σχεδιαζόμενης ραγδαίας επέκτασης των υπεράκτιων ΑΠΕ, και ότι πολυάριθμες περιβαλλοντικές πτυχές παραμένουν αναγνωρισμένες μόνο εν μέρει.

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η ελάχιστη απόσταση από την ακτογραμμή που υιοθετεί το σχέδιο: μόλις 1 ναυτικό μίλι (περίπου 1.850 μ.) — δραματικά μικρότερη από τις αποστάσεις που εφαρμόζονται διεθνώς. Σύμφωνα με στοιχεία κλαδικής βιβλιογραφίας, ο παγκόσμιος μέσος όρος απόστασης υπεράκτιων αιολικών πάρκων από την ακτή το 2020 ήταν περίπου 18,8 χλμ., με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο στα 23,3 χλμ. Ενδεικτικά: στη Γερμανία η μέση απόσταση είναι περίπου 52,7 χλμ. (μέγιστη 115 χλμ.)· στο Βέλγιο τηρείται γενικός κανόνας τουλάχιστον 12 ναυτικών μιλίων· στη Γαλλία, βάσει του νόμου αρ. 2023-175, δίνεται προτεραιότητα σε ζώνες πέραν των ~22 χλμ. (12 ν.μ., όριο της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης)· στην Ολλανδία τα νέα έργα χωροθετούνται πέραν των 12 ν.μ. πλην μίας εξαίρεσης· στη Νορβηγία το πρώτο υπεράκτιο αιολικό πάρκο βρίσκεται σε απόσταση 140 χλμ. από την ακτή. Επιπλέον, ακόμη και η ίδια η υπό εκπόνηση πρόταση θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού για το Βόρειο Αιγαίο φέρεται να προτείνει ελάχιστη επιστημονικά τεκμηριωμένη απόσταση 5 ναυτικών μιλίων — πενταπλάσια από αυτήν που υιοθετεί το παρόν σχέδιο ΕΧΠ-ΑΠΕ.


► Α.9 ΑΠΟΥΣΙΑ ΑΝΑΔΡΟΜΙΚΗΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ ΗΔΗ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΕΡΓΩΝ
------------------------------------------------------------

Το κεφάλαιο περιγραφής υφιστάμενης κατάστασης της ΣΜΠΕ παρουσιάζει γενικές τάσεις (π.χ. πτωτικές τάσεις σε σημαντικό ποσοστό πληθυσμών πτηνών σύμφωνα με την 4η Εθνική Έκθεση του άρθρου 12 της Οδηγίας για τα πτηνά) χωρίς να απομονώνει ποσοτικά τη συμβολή των ήδη κατασκευασμένων εγκαταστάσεων ΑΠΕ, ούτε να αποτιμά το ανθρωπογενές περιβάλλον και τις οικονομικές δραστηριότητες σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές. Μια αναθεώρηση 18ετούς πλαισίου δεν μπορεί να αξιολογεί ένα εικονικά 'καθαρό χαρτί'.


► Α.10 ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ
-----------------------------------------

Το πρόγραμμα παρακολούθησης της ΣΜΠΕ προβλέπει δείκτες μελλοντικής καταγραφής (π.χ. μελέτες θέασης ανά τετραετία) αλλά όχι συστηματική, δημόσια προσβάσιμη παρακολούθηση θνησιμότητας ορνιθοπανίδας/χειροπτέρων μετά την κατασκευή, ως δεσμευτικό όρο ΑΕΠΟ.


► Α.11 ΥΔΑΤΙΝΟΙ ΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΜΙΚΡΑ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ
----------------------------------------------------

Το άρθρο 13 αποτελεί το πιο ανεπτυγμένο σημείο του πλαισίου, καθώς ήδη βασίζεται σε λεκάνη απορροής και οικολογική κατάσταση/δυναμικό υδατικού σώματος (ΣΔΛΑΠ), με διαφοροποιημένα όρια μήκους εκτροπής. Ωστόσο, η βιωσιμότητα των ΜΥΗΕ ως κατηγορίας αμφισβητείται πλέον ευρέως σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης: η αρμόδια Ομάδα Εμπειρογνωμόνων της Πλατφόρμας της ΕΕ για τη Βιώσιμη Χρηματοδότηση συστήνει να αποφεύγεται εντελώς η κατασκευή μικρών υδροηλεκτρικών έργων ισχύος κάτω των 10 MW, λόγω της αύξησης του κατακερματισμού των ποταμών που προκαλούν. Παράλληλα, ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης υποχρεώνει τα κράτη-μέλη να μετατρέψουν τουλάχιστον 25.000 χλμ. ποταμών σε ποταμούς ελεύθερης ροής έως το 2030, μέσω άρσης περιττών εμποδίων (άρθρο 9) — στόχος με τον οποίο η περαιτέρω εντατική ανάπτυξη ΜΥΗΕ βρίσκεται σε αντίθετη κατεύθυνση.

Κρίσιμο, ανεπίλυτο ζήτημα παραμένει η μεθοδολογία υπολογισμού της οικολογικής παροχής (η ελάχιστη ποσότητα νερού που πρέπει να παραμένει στη φυσική κοίτη κατάντη του έργου υδροληψίας). Το ισχύον πλαίσιο του 2008 όριζε εφαρμοστέο, απλό αριθμητικό τύπο (30% της μέσης θερινής παροχής ή 50% της παροχής Σεπτεμβρίου ή 30 lt/sec, όποιο μεγαλύτερο) ρητά ως προσωρινή λύση, «μέχρι να καθορισθούν τα κριτήρια της ελάχιστης απαιτούμενης οικολογικής παροχής ανά λεκάνη απορροής» κατά τον ν. 3199/2003. Το υπό διαβούλευση σχέδιο αναθέτει πλέον τον υπολογισμό στα ΣΔΛΑΠ, χωρίς όμως τα ΣΔΛΑΠ να περιλαμβάνουν συγκεκριμένη, τεκμηριωμένη μέθοδο υπολογισμού — δηλαδή η προσωρινή ασάφεια του 2008 παραμένει, απλώς μετατοπισμένη. Σε άλλες χώρες με πλουσιότερο υδρολογικό δυναμικό από την Ελλάδα, όπως η Αυστρία, η οικολογική παροχή υπολογίζεται με σύνθετη μέθοδο που συνεκτιμά την υδρογεωμορφολογία του υδατορέματος, τις ανάγκες της τοπικής ιχθυοπανίδας, λοιπά ενδιαιτήματα και την παρόχθια χλωρίδα — όχι απλούς αριθμητικούς τύπους ή αυθαίρετα ποσοστά.

Ως προς την ανάγκη περαιτέρω επέκτασης, τα διαθέσιμα στοιχεία θέτουν εύλογο ερώτημα αναλογικότητας: σύμφωνα με στοιχεία Ισχυουσών Αδειών Παραγωγού της ΡΑΑΕΥ (Απρίλιος 2026), τα ήδη αδειοδοτημένα έργα ΜΥΗΕ είναι 649, συνολικής ισχύος περίπου 1.023 MW — ποσότητα που υπερβαίνει ήδη τον στόχο εγκατεστημένης ισχύος του αναθεωρημένου ΕΣΕΚ τόσο για το 2030 (~421 MW) όσο και για το 2050 (~486 MW), ενώ η σημερινή πραγματικά εγκατεστημένη ισχύς (στοιχεία ΔΑΠΕΕΠ, Ιανουάριος 2026) είναι περίπου 298 MW· τα μεγέθη αυτά καταδεικνύουν περιθώριο για ουσιαστική αυστηροποίηση των όρων χωροθέτησης χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η επίτευξη των εθνικών στόχων.

Διεθνώς, η Ομοσπονδία Βοσνίας-Ερζεγοβίνης απαγόρευσε πλήρως, τον Ιούλιο του 2022, την έκδοση νέων αδειών για μικρά υδροηλεκτρικά έργα ισχύος κάτω των 10 MW (ψήφος Βουλής των Λαών 33-1-0), αναγνωρίζοντας την οικολογική βλάβη που προκαλούν στα ποτάμια — απόφαση που απέτρεψε περίπου 111 σχεδιαζόμενα έργα. Πρόκειται για ισχυρό διεθνές προηγούμενο πλήρους αναστολής της κατηγορίας, πέραν της απλής αυστηροποίησης όρων.


► Α.12 ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ
--------------------------------------------

Οι μονάδες αποθήκευσης αντιμετωπίζονται στο σχέδιο ως σχετικά ουδέτερη υποδομή, χωρίς ειδική πρόβλεψη για κινδύνους πυρκαγιάς/θερμικής διαφυγής (thermal runaway) ή συστηματική ένταξή τους στη σωρευτική αποτίμηση αποτυπώματος μιας περιοχής.

Η εμπειρία από το εξωτερικό δείχνει ότι ο κίνδυνος αυτός είναι πραγματικός, όχι θεωρητικός. Τον Ιανουάριο του 2025 εκδηλώθηκε πυρκαγιά στον σταθμό αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες ιόντων λιθίου στο Moss Landing της Καλιφόρνια — σύμφωνα με δημοσιεύματα ειδικού Τύπου, η μεγαλύτερη σε καταστροφικότητα πυρκαγιά μπαταριών στην ιστορία των ΗΠΑ. Το συμβάν προκάλεσε εκκένωση γειτονικών οικισμών, παρέμεινε ενεργό για ημέρες, και οδήγησε σε επιχείρηση απομάκρυνσης κατεστραμμένων μπαταριών υπό την εποπτεία της Υπηρεσίας Περιβαλλοντικής Προστασίας των ΗΠΑ (EPA). Σε απάντηση, η Πολιτεία της Καλιφόρνια ψήφισε τον νόμο SB 283 ('Clean Energy Safety Act of 2025'), ο οποίος —αντί για γενική, οριζόντια αύξηση των αποστάσεων ασφαλείας που είχε αρχικά προταθεί (νομοσχέδιο AB 303)— επέλεξε συνδυασμό αυστηρότερων προτύπων ασφαλείας: υποχρεωτική συμμόρφωση με το πρότυπο NFPA 855 της Εθνικής Ένωσης Προστασίας από Πυρκαγιές των ΗΠΑ (ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ μονάδων, συστήματα κατάσβεσης, εξαερισμός εύφλεκτων αερίων, σύστημα παρακολούθησης θερμοκρασίας/τάσης), υποχρεωτική προηγούμενη διαβούλευση με τις τοπικές πυροσβεστικές αρχές πριν την υποβολή αίτησης, και υποχρεωτική επιθεώρηση πριν τη θέση σε λειτουργία.

Το προηγούμενο αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για το ελληνικό πλαίσιο, καθώς η ΚΥΑ δεν προβλέπει σήμερα αντίστοιχο, ενιαίο πρότυπο πυρασφάλειας ούτε υποχρεωτική προηγούμενη διαβούλευση με πυροσβεστικές αρχές, παρά μόνο γενικές αποστάσεις από γειτνιάζουσες χρήσεις γης (Παράρτημα ΙΙ).


► Α.13 ΟΔΗΓΙΑ RED III ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗΣ ΑΠΕ
----------------------------------------------------

Η Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 (RED III) δεν εισάγει απλώς διαδικασίες επιτάχυνσης αδειοδότησης· προϋποθέτει ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό, συλλογική περιβαλλοντική αξιολόγηση και τεκμηριωμένο καθορισμό των Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ (Renewables Acceleration Areas), με προτεραιότητα σε ήδη υποβαθμισμένες ή τεχνητές εκτάσεις και αποφυγή περιοχών υψηλής οικολογικής αξίας — δηλαδή η στρατηγική αξιολόγηση πρέπει να προηγείται και η επιτάχυνση των διαδικασιών να έπεται. Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν παρουσιάζει ολοκληρωμένη χαρτογράφηση Περιοχών Επιτάχυνσης ούτε τεκμηριώνει τα κριτήρια καθορισμού τους στο μέλλον (άρθρο 4§4: 'δύναται να αποτελούν υποσύνολα')· αντίθετα, η περιβαλλοντική αξιολόγηση μετατίθεται σε μεγάλο βαθμό στο επίπεδο του μεμονωμένου έργου. Η προσέγγιση αυτή αντιστρέφει τη λογική της RED III.

Επισημαίνεται επιπλέον ότι ο τυπικός αποκλεισμός των Περιοχών Επιτάχυνσης από τα όρια περιοχών Natura 2000 δεν αίρει από μόνος του τον κίνδυνο για το δίκτυο: η ενωσιακή νομολογία προστατεύει όχι μόνο τις επεμβάσεις εντός των ορίων μιας προστατευόμενης περιοχής αλλά και έργα εκτός αυτής, όταν μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά οικοτόπους, είδη, λειτουργική συνοχή ή μεταναστευτικές διαδρομές — ζήτημα κρίσιμο για αιολικά, συνοδά οδικά έργα, γραμμές διασύνδεσης και αποθήκευση, που συχνά έχουν επιπτώσεις πολύ πέρα από το ακριβές σημείο εγκατάστασης. Συναφές νομοσχέδιο που βρίσκεται σε παράλληλη επεξεργασία προβλέπει μάλιστα εξαίρεση από πλήρη περιβαλλοντική αδειοδότηση και Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση για έργα εντός Περιοχών Επιτάχυνσης — ρύθμιση που, όσο δεν έχει ολοκληρωθεί το καθεστώς ΕΠΜ/Προεδρικών Διαταγμάτων Natura, μετατρέπει το ελάχιστο φίλτρο πρόληψης σε σύντομο διοικητικό έλεγχο συμμόρφωσης.


► Α.14 ΛΕΚΑΝΕΣ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΩΣ ΒΑΣΙΚΗ ΧΩΡΙΚΗ ΜΟΝΑΔΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ — ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΣΕ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ
------------------------------------------------------------------------

Το ίδιο το ΕΧΠ-ΑΠΕ αναγνωρίζει ότι για τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα η λεκάνη απορροής αποτελεί τη βασική οικολογική μονάδα αξιολόγησης (άρθρο 13). Η ίδια αρχή όμως δεν εφαρμόζεται για αιολικά, φωτοβολταϊκά, εγκαταστάσεις αποθήκευσης, οδικά έργα πρόσβασης και συνοδές υποδομές — προσέγγιση επιστημονικά ασυνεπής, αφού οι παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας σε κορυφογραμμές, πλαγιές και ορεινά οικοσυστήματα μεταβάλλουν την επιφανειακή απορροή, τη διάβρωση, τη στερεομεταφορά, την υδρολογική ισορροπία και την οικολογική συνδεσιμότητα σε επίπεδο λεκάνης απορροής, όχι σε επίπεδο διοικητικής ενότητας.


► Α.15 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ: ΟΡΟΣ ΠΥΞΑΡΙΑΣ, ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΒΟΙΑ — ΕΜΠΡΑΚΤΗ ΕΠΙΒΕΒΑΙΩΣΗ ΤΩΝ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΕΛΛΕΙΨΕΩΝ
------------------------------------------------------------------------

Επιστημονική μελέτη του Εργαστηρίου Διατήρησης της Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, υπό τον τίτλο 'Sacrificing wilderness for renewables?', δημοσιευμένη στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό LAND (επικεφαλής ερευνήτρια: καθ. Βασιλική Κατή), εξέτασε σχεδιαζόμενο έργο 98 ανεμογεννητριών (21 γήπεδα, συνολικής ισχύος 279,6 MW) στο όρος Πυξαριάς της Κεντρικής Εύβοιας και τεκμηριώνει με συγκεκριμένα στοιχεία πολλές από τις διαρθρωτικές ελλείψεις που περιγράφονται στο παρόν υπόμνημα:

  • Το 97% της έκτασης των γηπέδων και της συνοδής οδοποιίας βρίσκεται εντός Ζώνης Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) 'Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες', που προστατεύει 31 είδη πτηνών ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος — και η ίδια η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων των επενδυτών παραδέχεται κίνδυνο για 16 είδη αρπακτικών.
  • Η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) της περιοχής έχει ολοκληρωθεί ήδη από το 2022 και ορίζει ότι το 97% της έκτασης εμπίπτει σε Ζώνη Προστασίας της Φύσης όπου δεν επιτρέπονται αιολικά ούτε νέα οδοποιία· επειδή όμως η έγκρισή της από το ΥΠΕΝ καθυστερεί επί τρία έτη και δεν έχει εκδοθεί το αντίστοιχο Προεδρικό Διάταγμα, ο φάκελος του έργου μπόρεσε να υποβληθεί κανονικά — ζωντανό παράδειγμα ακριβώς του κενού που περιγράφεται στην ενότητα Α.3.
  • Το έργο εμπίπτει σε δύο Περιοχές Άνευ Δρόμων (ΠΑΔ), μεταξύ των οποίων η 20ή μεγαλύτερη από τις 451 ΠΑΔ της χώρας (51,4 τ.χλμ.)· αν κατασκευαστεί, η συγκεκριμένη ΠΑΔ θα συρρικνωθεί κατά 77%, με 16,1 τ.χλμ. να χάνονται ολοσχερώς, παρά τη δέσμευση της χώρας προς τον ΟΗΕ να προστατεύσει 55 μεγάλες ΠΑΔ ως 'Απάτητα Βουνά' (έως σήμερα έχουν προστατευθεί θεσμικά μόλις 9).
  • Ο δείκτης 'χαρακτήρα άγριας φύσης' της περιοχής εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 49% σε 4% σε περίπτωση κατασκευής, με απώλεια περίπου 15 τ.χλμ. φυσικών εκτάσεων (6,7 τ.χλμ. δάσους κωνοφόρων, 2,7 τ.χλμ. φυσικών λιβαδιών) και απώλεια φυσικής γης ανά εγκατεστημένο MW περίπου τετραπλάσια του παγκόσμιου μέσου όρου — στοιχείο συγκλίνον με την προηγούμενη βιβλιογραφική αναφορά της ενότητας Α.0.
  • Η περιοχή φιλοξενεί 533 καταγεγραμμένα είδη κατά IUCN, εκ των οποίων 23 απειλούμενα με εξαφάνιση και 44 ενδημικά της Ελλάδας, ορισμένα εξαιρετικά σπάνια ασπόνδυλα παγκόσμιας σημασίας.
  • Στην ίδια ΖΕΠ σχεδιάζονται ταυτόχρονα δύο ακόμη έργα (35 και 51 ανεμογεννητριών, εκ των οποίων το δεύτερο έχει ήδη λάβει ΑΕΠΟ) — πραγματικό παράδειγμα ακριβώς της απουσίας σωρευτικής αξιολόγησης πολλαπλών έργων στην ίδια οικολογική ενότητα που περιγράφεται στην ενότητα Α.2.
Η συγκεκριμένη περίπτωση καταδεικνύει ότι οι ελλείψεις του υπό διαβούλευση πλαισίου δεν είναι θεωρητικές: επιτρέπουν, στην πράξη, την υποβολή και πιθανή αδειοδότηση έργων ακριβώς στις περιοχές που το ίδιο το κράτος έχει ήδη επιστημονικά τεκμηριώσει (μέσω της κρατικά χρηματοδοτούμενης ΕΠΜ) ως απολύτως ακατάλληλες.


► Α.16 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ Φ/Β: ΔΗΜΟΣ ΔΟΜΟΚΟΥ — ΥΠΕΡΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΛΟΓΩ ΟΡΙΟΥ ΜΟΝΟ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ
------------------------------------------------------------------------

Το ανώτατο ποσοστό κάλυψης 1,5% για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις (άρθρο 16) υπολογίζεται αποκλειστικά σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας, χωρίς αντίστοιχο όριο σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας και χωρίς προηγούμενη αφαίρεση δασικών εκτάσεων, βοσκήσιμων γαιών, περιοχών Natura ή περιοχών οικιστικής ανάπτυξης από τον παρονομαστή υπολογισμού — μεθοδολογική επιλογή που επιτρέπει ακραία τοπική συγκέντρωση, ακόμη και όταν ο μέσος όρος σε επίπεδο ΠΕ φαίνεται χαμηλός. Ο Δήμος Δομοκού αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα: στη Δημοτική Ενότητα Δομοκού έχουν λάβει Βεβαίωση Παραγωγού 96 έργα συνολικής ισχύος περίπου 3.108 MW, που αντιστοιχούν σε έκταση κατάληψης περίπου 50.000 στρεμμάτων — δηλαδή περίπου 16% της συνολικής έκτασης της Δημοτικής Ενότητας — ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στο επίπεδο της Περιφερειακής Ενότητας Φθιώτιδας (185 έργα, ~5.840 MW, ~94.000 στρέμματα) διαμορφώνεται μόλις στο 2,11%. Η έκταση των ήδη αδειοδοτημένων εγκαταστάσεων στον Δήμο Δομοκού αναφέρεται ότι αντιστοιχεί περίπου στα ¾ της έκτασης του πολεοδομικού συγκροτήματος Αθήνας-Πειραιά, και, αθροιστικά με τον Δήμο Φαρσάλων, υπερβαίνει το σύνολο του ευρύτερου πολεοδομικού συγκροτήματος Αττικής.

Η απόκλιση 16% (ΔΕ) έναντι 2,11% (ΠΕ) αποδεικνύει εμπειρικά ακριβώς το μεθοδολογικό σφάλμα που περιγράφεται στην ενότητα Α.1: ένα όριο ορισμένο σε ευρεία διοικητική κλίμακα δεν αποτρέπει καθόλου την υπερσυγκέντρωση σε μικρότερη γεωγραφική ενότητα — αντίθετα, τη συγκαλύπτει στατιστικά.


► Α.17 ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ ΥΠΕΡΑΚΤΙΩΝ ΑΙΟΛΙΚΩΝ: ΠΑΡΑΚΤΙΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΥΒΟΙΑΣ
------------------------------------------------------------------------

Στις περιοχές ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών στην Εύβοια προβλέπονται ήδη εξαιρετικά εκτεταμένες εγκαταστάσεις: στην περιοχή των Αγίων Αποστόλων (έκταση 134 τ.χλμ., προβλεπόμενη ισχύς 670 MW) προβλέπονται από 75 ανεμογεννήτριες (των 9 MW) έως 45 ανεμογεννήτριες (των 15 MW)· στην περιοχή του κόλπου της Κύμης (65 τ.χλμ., 325 MW) από 36 έως 22 ανεμογεννήτριες αντίστοιχα. Σύγχρονη ανεμογεννήτρια 15 MW έχει διάμετρο ρότορα 236 μ. και συνολικό ύψος 265-280 μ. — περίπου τετραπλάσιο του ύψους του Κάστρου της Χαλκίδας. Οι περιοχές αυτές βρίσκονται εντός της ζώνης όπου η ίδια η υπό εκπόνηση πρόταση θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού του Βορείου Αιγαίου προτείνει ελάχιστη απόσταση 5 ναυτικών μιλίων από την ακτή — πολλαπλάσια της απόστασης 1 ναυτικού μιλίου που υιοθετεί το παρόν σχέδιο. Σύμφωνα με το αναθεωρημένο ΕΣΕΚ, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς υπεράκτιων αιολικών στόχου για το 2050 ανέρχεται σε 17.300 MW πανελλαδικά — μέγεθος που καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την προηγούμενη ολοκλήρωση αυστηρού θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού πριν τον καθορισμό συγκεκριμένων θέσεων.


► Α.18 ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΑΠΟΞΗΛΩΣΗ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΠΕ
-----------------------------------------------------

Ένα από τα σοβαρότερα κενά του σχεδίου αφορά τη φάση παροπλισμού των εγκαταστάσεων ΑΠΕ. Το Άρθρο Δεύτερο §1 της ΚΥΑ επαναλαμβάνει γενική υποχρέωση αποκατάστασης «σύμφωνα με τους εγκεκριμένους περιβαλλοντικούς όρους», χωρίς δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο, χωρίς υποχρέωση οικονομικής εγγύησης και χωρίς χωροθέτηση υποδομών υποδοχής αποβλήτων. Αυτό είναι ουσιαστικό πρόβλημα για τους εξής λόγους:

  • Στην Ελλάδα δεν υπάρχει σήμερα κανονιστικό πλαίσιο που να ρυθμίζει την αποξήλωση και διαχείριση αποβλήτων παροπλισμένων ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών, ούτε χωροθετημένες εγκαταστάσεις υποδοχής.
  • Σύμφωνα με διεθνή πρακτική, κατά κανόνα ο υπεύθυνος φορέας είτε δεν υφίσταται πλέον ως βιώσιμη οικονομική οντότητα κατά τον κρίσιμο χρόνο, είτε επικαλείται αδυναμία κάλυψης του μεγάλου κόστους αποξήλωσης, μεταφοράς και διαχείρισης.
  • Παροπλισμένες ανεμογεννήτριες εγκαταλείπονται ήδη επιτόπου ή σε άτυπες αποθέσεις, δημιουργώντας πρόσθετα σοβαρά περιβαλλοντικά προβλήματα.
  • Για τις υπόγειες βάσεις στήριξης — συνήθως μεγάλες μπετονένιες κατασκευές βάθους πολλών μέτρων — δεν υπάρχει ούτε νομική υποχρέωση ούτε, συχνά, αντικειμενική δυνατότητα απομάκρυνσης, με επιπτώσεις στα υπόγεια ύδατα και στη λειτουργία του οικοσυστήματος που θα παραμένουν επ' αόριστον.
  • Το σχέδιο ΕΧΠ-ΑΠΕ αναθέτει τη ρύθμιση αυτή αποκλειστικά στη διαδικασία ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης, η οποία εξ ορισμού δεν μπορεί να παρέχει ούτε συστηματική επίβλεψη ούτε εγγύηση εκπλήρωσης δεκαετίες αργότερα.

► Α.19 ΝΗΣΙΑ — ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΜΒΑΔΟΥ ΩΣ ΑΔΟΚΙΜΗ ΒΑΣΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
-------------------------------------------------------------

Το άρθρο 5§1(10) της ΚΥΑ απαγορεύει αιολικά σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ., αλλά επιτρέπει εξαιρέσεις για δημόσιες υποδομές ή ασφάλεια του συστήματος. Το κριτήριο του εμβαδού είναι εκ της φύσεώς του αδόκιμο ως βάση εκτίμησης φέρουσας ικανότητας νησιωτικού οικοσυστήματος: η ικανότητα ενός νησιού να υποδεχθεί ΑΠΕ δεν εξαρτάται από την επιφάνειά του, αλλά από το τοπικό οικοσύστημα, το τοπίο, τη βιοποικιλότητα, την πολιτιστική φυσιογνωμία, τον τουριστικό χαρακτήρα και την ήδη υφιστάμενη ενεργειακή κατάσταση. Ένα μικρό νησί με εξαιρετικά ευαίσθητο οικοσύστημα και υψηλή τουριστική αξία μπορεί να έχει μηδενική φέρουσα ικανότητα, ενώ ένα μεγαλύτερο νησί με διαφορετικά χαρακτηριστικά να έχει κάποια. Ταυτόχρονα, το κριτήριο ενεργεί σε συνδυασμό με τις μεταβατικές διατάξεις, οι οποίες διατηρούν σε ισχύ έργα που έχουν ήδη ΑΕΠΟ ακόμη και σε νησιά που σήμερα εντάσσονται στη ζώνη αποκλεισμού.


========================================================================
Β. ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΝΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΚΑΙ ΤΟΠΙΟ
========================================================================


► Β.1 ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΚΑΝΟΝΩΝ ΤΟΠΙΟΥ
------------------------------------------------

Το αναλυτικό σύστημα κανόνων ένταξης στο τοπίο (Παράρτημα ΙΙΙ) αναπτύσσεται σχεδόν αποκλειστικά για τα αιολικά. Για φωτοβολταϊκά, βιομάζα και γεωθερμία προβλέπονται μόνο μελέτες ορατότητας υπό προϋποθέσεις (ζώνη 1.500μ./1.000μ. από μνημεία), χωρίς αντίστοιχο ποσοτικό σύστημα ζωνών/πυκνότητας/οπτικής κάλυψης.

Επιπλέον, δεν προβλέπεται κανένας περιορισμός ύψους ανεμογεννητριών ορατών από ακτές ή ευαίσθητα τοπία — ενώ, για παράδειγμα, στη Γερμανία το ύψος ανεμογεννητριών ορατών από ακτές περιορίζεται στα 125 μ. Προκαταρκτική βρετανική έρευνα (2012) για την ορατότητα υπεράκτιων ανεμογεννητριών —με μέσο ύψος τότε σημαντικά μικρότερο από το σημερινό— διαπίστωσε ότι μικρού-μεσαίου μεγέθους εγκαταστάσεις είναι ορατές με γυμνό μάτι σε αποστάσεις άνω των 42 χλμ., η κίνηση των πτερυγίων γίνεται αντιληπτή έως 39 χλμ., ο νυχτερινός φωτισμός είναι ορατός πέραν των 39 χλμ., ενώ εντός 16 χλμ. παρατηρείται σημαντική εστίαση της οπτικής προσοχής. Δεδομένου ότι οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες φτάνουν σήμερα τα 265-280 μ. συνολικού ύψους, οι αποστάσεις αυτές αναμένεται να είναι ακόμη μεγαλύτερες.

Αξίζει τέλος να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με δημοσιευμένη παρατήρηση επί της ΣΜΠΕ (σελ. 420 περίπου), το κείμενο αναφέρει ότι «η αντίληψη του τοπίου είναι πάντα υποκειμενική και αφορά τον εκάστοτε χρήστη» — διατύπωση που έρχεται σε αντίθεση με τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και τις διεθνείς συμβάσεις για το τοπίο (Ευρωπαϊκή Σύμβαση του Τοπίου, ν. 3827/2010), κατά τις οποίες το τοπίο αποτελεί προστατευόμενο φυσικό πόρο που προσδιορίζεται από αντικειμενικές παραμέτρους (όγκοι, χρώματα, φωτοσκιάσεις), ανεξάρτητα από προσωπικές προτιμήσεις παρατηρητή.


► Β.2 REPOWERING ΩΣ ΖΗΤΗΜΑ ΤΟΠΙΟΥ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΚΑΣ
------------------------------------------------

Η αντικατάσταση παλαιών ανεμογεννητριών (π.χ. ύψους 80-100μ.) με σύγχρονες μονάδες (180-200μ. και άνω) μεταβάλλει ριζικά την οπτική και οικολογική όχληση ενός έργου, χωρίς όμως να αντιμετωπίζεται ρητά ως νέο έργο. Αντίθετα, το Άρθρο Δεύτερο §2 της ΚΥΑ ορίζει ότι οι νομίμως λειτουργούσες εγκαταστάσεις διατηρούνται εν ισχύι 'ανεξαρτήτως των κατευθύνσεων χωροταξικού σχεδιασμού της παρούσας' μέχρι τη λήξη ή την ανανέωση της άδειας λειτουργίας τους κατά το άρθρο 28 του ν. 4951/2022 — διαδικασία μέσα από την οποία μπορεί να περάσει ουσιαστικά το repowering χωρίς εφαρμογή των νέων κριτηρίων χωροθέτησης, αποστάσεων και τοπίου.


► Β.3 ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ
------------------------------

Οι αποστάσεις από μνημεία/αρχαιολογικούς χώρους (Παράρτημα ΙΙ) είναι σχετικά αυστηρές για αιολικά, αλλά ασθενέστερες ή λιγότερο σαφείς για φωτοβολταϊκά και λοιπές τεχνολογίες.


► Β.4 ΘΟΡΥΒΟΣ ΚΑΙ ΥΠΟΗΧΟΙ ΑΠΟ ΑΙΟΛΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ
------------------------------------------------------

Το Παράρτημα ΙΙ της ΚΥΑ προβλέπει μόνο γενική απαίτηση εξασφάλισης επιπέδου θορύβου κάτω από 45 dB στα όρια οικιστικών δραστηριοτήτων, χωρίς ειδική αναφορά σε χαμηλόσυχνο ήχο/υπόηχους και χωρίς διάκριση νυχτερινής/ημερήσιας έκθεσης. Ωστόσο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί ότι για τη νυχτερινή έκθεση σε εξωτερικό χώρο ο στόχος δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 40 dB Lnight,outside, ενώ για τον συνεχή νυχτερινό θόρυβο στο εσωτερικό του υπνοδωματίου τα 30 dB(A) — επίπεδο σημαντικά χαμηλότερο από το 45 dB του σχεδίου. Οι διαταραχές ύπνου αποτελούν μία από τις πλέον τεκμηριωμένες επιπτώσεις της έκθεσης στον θόρυβο ανεμογεννητριών διεθνώς. Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν αυστηρότερα όρια: η Φινλανδία 40 dB, ενώ ορισμένες αμιγώς οικιστικές ζώνες στη Γερμανία έχουν ακόμη χαμηλότερα επίπεδα.

Ιδιαίτερη αναφορά απαιτείται στους υπόηχους (<20 Hz), για τους οποίους αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια έντονη επιστημονική συζήτηση. Το ενδιαφέρον αυτό αποτυπώθηκε και στην ειδική ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 24 Μαρτίου 2026, με αντικείμενο τις πιθανές επιπτώσεις των χαμηλών συχνοτήτων και των υπόηχων από τις σύγχρονες ανεμογεννήτριες. Ενώ δεν υπάρχει επιστημονική συναίνεση ως προς την ύπαρξη συγκεκριμένου 'συνδρόμου ανεμογεννητριών', η συσχέτιση μεταξύ θορύβου ανεμογεννητριών, ενόχλησης και διαταραχών ύπνου αναγνωρίζεται ευρέως· οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες μεγάλου ύψους διαφέρουν σημαντικά από εκείνες στις οποίες βασίστηκε μεγάλο μέρος της παλαιότερης βιβλιογραφίας, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεχή επανεκτίμηση των διαθέσιμων δεδομένων. Η αντιμετώπιση του ζητήματος διεθνώς βασίζεται όχι στην απόδειξη συγκεκριμένης παθολογίας, αλλά στην πρόληψη των επιπτώσεων στην υγεία και την ποιότητα ζωής.


► Β.5 ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ ΩΣ ΑΥΤΟΤΕΛΕΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗΣ
------------------------------------------------------------------------

Η δημόσια υγεία δεν αντιμετωπίζεται στο σχέδιο ΕΧΠ-ΑΠΕ ως αυτοτελές κριτήριο χωροθέτησης, αλλά εμφανίζεται αποσπασματικά μέσα από επιμέρους αποστάσεις ασφαλείας (θόρυβος, γειτνίαση με οικισμούς). Δεν υπάρχει ενιαία, ολοκληρωμένη αξιολόγηση κινδύνου για τη δημόσια υγεία που να συνεξετάζει: τον χαμηλόσυχνο θόρυβο και τους υπόηχους (βλ. Β.4), τον κίνδυνο θερμικής διαφυγής συστημάτων αποθήκευσης, τον κίνδυνο πυρκαγιάς εγκαταστάσεων BESS, και τις πιθανές εκπομπές τοξικών αερίων σε περίπτωση ατυχήματος (βλ. και Α.12). Η διεθνής βιβλιογραφία δεν έχει καταλήξει σε πλήρη επιστημονική συναίνεση για το σύνολο των πιθανών επιπτώσεων έκθεσης σε υπόηχους χαμηλής έντασης· η απουσία όμως πλήρους επιστημονικής βεβαιότητας δεν αναιρεί την υποχρέωση εφαρμογής της αρχής της προφύλαξης, η οποία αποτελεί θεμελιώδη αρχή του ενωσιακού περιβαλλοντικού δικαίου (άρθρο 191 ΣΛΕΕ) και πρέπει να διαπερνά το σύνολο του σχεδιασμού, όχι μόνο τις επιμέρους αποστάσεις.


► Β.6 ΟΠΤΙΚΗ ΟΧΛΗΣΗ ΑΠΟ ΑΝΤΑΝΑΚΛΑΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΩΝ (GLINT & GLARE)
-------------------------------------------------------------------

Το σχέδιο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν περιλαμβάνει καμία πρόβλεψη για την οπτική όχληση που προκαλείται από την αντανάκλαση του ηλιακού φωτός στα τζάμια των φωτοβολταϊκών πλαισίων (φαινόμενο Glint & Glare). Το φαινόμενο, ιδίως όταν ο ήλιος βρίσκεται σε χαμηλή γωνία, μπορεί να προκαλέσει προσωρινή θάμβωση σε κατοίκους γειτονικών οικισμών και, σε ευαίσθητες θέσεις, ζήτημα οδικής ή αεροναυτικής ασφάλειας όταν η ανάκλαση κατευθύνεται προς οδικούς άξονες ή διαδρόμους προσγείωσης. Σε άλλες έννομες τάξεις (π.χ. απαιτήσεις πολιτικής αεροπορίας στις ΗΠΑ και τον Καναδά) η ειδική μελέτη ανάκλασης (Glint & Glare Analysis) αποτελεί πλέον τυπική προϋπόθεση αδειοδότησης μεγάλων φωτοβολταϊκών έργων κοντά σε ευαίσθητες χρήσεις.


► Β.7 ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΣΚΙΑΣΗ ΑΠΟ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ (SHADOW FLICKER)
-------------------------------------------------------------

Το σχέδιο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν περιλαμβάνει καμία πρόβλεψη για το φαινόμενο της περιοδικής σκίασης (shadow flicker) — την εναλλασσόμενη ρίψη κινούμενων σκιών από τα περιστρεφόμενα πτερύγια σε γειτονικά κτίρια, η οποία εμφανίζεται όταν ο ήλιος βρίσκεται χαμηλά στον ορίζοντα, ο ουρανός είναι καθαρός και η ανεμογεννήτρια ευθυγραμμίζεται με τον ήλιο και έναν παρατηρητή. Το φαινόμενο αφορά συνήθως κτίρια σε απόσταση 1-1,5 χλμ. από ανεμογεννήτρια. Παρότι η συχνότητα του τρεμοπαίγματος (κατά κανόνα κάτω από 1 Hz) είναι πολύ χαμηλότερη από τα όρια που σχετίζονται με φωτοευαίσθητη επιληψία (3-30 Hz), το φαινόμενο παραμένει πηγή ουσιαστικής όχλησης για κατοίκους γειτονικών κτιρίων. Σε άλλες έννομες τάξεις προβλέπονται συγκεκριμένα ρυθμιστικά όρια (συχνά έως 30 λεπτά την ημέρα και 30 ώρες τον χρόνο ανά επηρεαζόμενη κατοικία) και υποχρεωτικός υπολογιστικός έλεγχος κατά τον σχεδιασμό διάταξης των ανεμογεννητριών.


========================================================================
Γ. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΓΗ
========================================================================


► Γ.1 ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ
---------------------------------

Η εξαίρεση Δημοτικών Ενοτήτων υψηλής τουριστικής ανάπτυξης (άρθρο 5§1.13) εξαρτάται από την κατηγοριοποίηση του υπό εκπόνηση ΕΧΠ Τουρισμού — πλαίσιο που δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, με αποτέλεσμα ασάφεια ως προς την οριστική προστασία τουριστικά ευαίσθητων περιοχών.


► Γ.2 ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΓΗ ΥΨΗΛΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑΣ
------------------------------------------

Η ΣΜΠΕ καταγράφει η ίδια (κεφάλαιο εμπειρίας αδειοδοτουσών αρχών) την έλλειψη θεσμικού πλαισίου σαφούς χαρακτηρισμού γης υψηλής παραγωγικότητας, γεγονός που αφήνει περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας κατά την αδειοδότηση φωτοβολταϊκών σε ενεργό αγροτική γη.

Αρκετά ευρωπαϊκά κράτη έχουν θεσπίσει αυστηρότερους περιορισμούς στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε εύφορη γεωργική γη απ' ό,τι η Ελλάδα σήμερα:

Συγκριτικά παραδείγματα από ευρωπαϊκά κράτη
Γαλλία

Τι ισχύει

Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε γεωργική γη επιτρέπεται μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις μέσω του θεσμού των αγροβολταϊκών (agrivoltaics), όπου η γεωργική δραστηριότητα παραμένει η κύρια χρήση της γης.

Τι δείχνει

Η προστασία της γεωργικής παραγωγής προηγείται της ενεργειακής χρήσης και δεν επιτρέπεται η απλή μετατροπή εύφορης γης σε εκτεταμένα φωτοβολταϊκά πάρκα.

------------------------------------------

Γερμανία

Τι ισχύει

Η χωροθέτηση φωτοβολταϊκών κατευθύνεται κατά προτεραιότητα σε ήδη υποβαθμισμένες, βιομηχανικές ή τεχνητές εκτάσεις, ενώ εφαρμόζονται σημαντικοί περιορισμοί για την υψηλής παραγωγικότητας γεωργική γη.

Τι δείχνει

Η αξιοποίηση γης χαμηλότερης περιβαλλοντικής και παραγωγικής αξίας προηγείται της κατάληψης εύφορων γεωργικών εκτάσεων.

------------------------------------------

Ιταλία

Τι ισχύει

Με πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις περιορίζεται σημαντικά η εγκατάσταση μεγάλων φωτοβολταϊκών σταθμών σε παραγωγική γεωργική γη, με εξαίρεση ειδικές περιπτώσεις όπως τα αγροβολταϊκά ή ήδη υποβαθμισμένες εκτάσεις.

Τι δείχνει

Η γεωργική γη αντιμετωπίζεται ως στρατηγικός φυσικός πόρος που πρέπει να προστατεύεται.

------------------------------------------

Ολλανδία

Τι ισχύει

Ακολουθείται η αρχή «Roof first» («Πρώτα οι στέγες»), δίνοντας προτεραιότητα στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε κτίρια, βιομηχανικές περιοχές, χώρους στάθμευσης και λοιπές ήδη δομημένες επιφάνειες.

Τι δείχνει

Η κατάληψη γεωργικής γης αποτελεί έσχατη επιλογή και όχι βασική στρατηγική ανάπτυξης.

------------------------------------------

Αυστρία

Τι ισχύει

Πολλά ομόσπονδα κρατίδια εφαρμόζουν αυστηρά κριτήρια για την προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας και δίνουν προτεραιότητα στην αξιοποίηση υφιστάμενων δομημένων επιφανειών.

Τι δείχνει

Η προστασία της γεωργικής παραγωγής ενσωματώνεται στον χωροταξικό σχεδιασμό των ΑΠΕ.

------------------------------------------

Συμπέρασμα

Τι δείχνει η ευρωπαϊκή πρακτική

Η πλειονότητα των ευρωπαϊκών κρατών δεν αντιμετωπίζει τη γεωργική γη ως την πρώτη επιλογή για την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών σταθμών.

Αντίθετα, εφαρμόζονται πολιτικές που:

δίνουν προτεραιότητα σε ήδη δομημένες ή υποβαθμισμένες εκτάσεις,
προστατεύουν τη γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας,
επιτρέπουν φωτοβολταϊκά σε γεωργικές εκτάσεις μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις,
διασφαλίζουν ότι η γεωργική χρήση παραμένει η κύρια χρήση της γης.


► Γ.3 ΑΛΙΕΙΑ, ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
--------------------------------------------------------

Η απουσία ολοκληρωμένου θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού (βλ. Α.8) επηρεάζει άμεσα και τη θαλάσσια οικονομία· οι ζώνες αποκλεισμού του άρθρου 9 για θαλάσσια αιολικά δεν περιλαμβάνουν συστηματική εκτίμηση επίπτωσης σε αλιευτικά πεδία πέραν των Περιοχών Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών.


► Γ.4 ΔΑΣΟΠΟΝΙΑ ΚΑΙ ΕΞΟΡΥΚΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ
----------------------------------------------

Η συνύπαρξη ΑΠΕ με ενεργές λατομικές/εξορυκτικές ζώνες ρυθμίζεται με απλή απόσταση 500μ., χωρίς συνεκτίμηση των μελλοντικών αναγκών επέκτασης υφιστάμενων εξορυκτικών δραστηριοτήτων εθνικής σημασίας (π.χ. βιομηχανικά ορυκτά).


► Γ.5 ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ ΝΕΑΣ ΜΑΖΙΚΗΣ ΕΠΕΚΤΑΣΗΣ ΑΠΕ
---------------------------------------------------------

Η χώρα διαθέτει ήδη πολύ σημαντικό δρομολογημένο δυναμικό αιολικών έργων. Σύμφωνα με τον γεωπληροφοριακό χάρτη savenaturagreece.com, ο οποίος αντλεί δεδομένα από επίσημες πηγές (γεωχωρικό μητρώο της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων — geo.rae.gr — και στοιχεία της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας, ΕΛΕΤΑΕΝ), καταγράφονται σήμερα περίπου 10.000 ανεμογεννήτριες σε όλα τα στάδια αδειοδότησης (παραγωγή, εγκατάσταση, λειτουργία), συνολικής ισχύος της τάξης των 33-34 GW — ποσότητα που, σύμφωνα με τον ίδιο τον χάρτη, αντιστοιχεί περίπου στο 475% ενός στόχου αναφοράς 7,05 GW αιολικών για το 2030.

Το μέγεθος αυτό, ακόμη και αν αφορά αποκλειστικά αιολικά και σε όλα τα στάδια ωρίμανσης (όχι μόνο λειτουργούντα έργα), θέτει εύλογο ερώτημα αναλογικότητας: αν το ήδη δρομολογημένο αιολικό δυναμικό υπερβαίνει κατά πολλαπλάσιο έναν στόχο αναφοράς για το 2030, το ΕΧΠ-ΑΠΕ οφείλει να τεκμηριώσει γιατί απαιτείται περαιτέρω, εκτεταμένη χωρική διαθεσιμότητα, και πώς αυτή συσχετίζεται με τη διαθέσιμη/προγραμματισμένη χωρητικότητα δικτύου, τις παρατηρούμενες περικοπές παραγωγής ΑΠΕ λόγω κορεσμού δικτύου, και τους ρυθμούς ανάπτυξης αποθήκευσης. Αντίστοιχη επίσημη ποσοτικοποίηση για τα φωτοβολταϊκά δεν εντοπίστηκε στο ίδιο εργαλείο κατά τη σύνταξη του παρόντος — προτείνεται να συμπληρωθεί από τα στοιχεία γεωχωρικού μητρώου φωτοβολταϊκών της ΡΑΑΕΥ, εφόσον είναι διαθέσιμα δημόσια.

Ειδικά για τα φωτοβολταϊκά, αξίζει να συνεκτιμηθεί το τεχνικό δυναμικό ηλιακής ενέργειας από στέγες και ήδη δομημένες επιφάνειες, το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Κοινού Κέντρου Ερευνών (JRC) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, βασισμένη στο European Digital Building Stock Model (δημοσίευση στο περιοδικό Nature Energy), το τεχνικό δυναμικό ηλιακής ενέργειας από στέγες στην Ελλάδα εκτιμάται σε περίπου 78 TWh ετησίως — ποσότητα που υπερβαίνει το σύνολο της σημερινής ετήσιας ηλεκτρικής κατανάλωσης της χώρας (περίπου 50 TWh). Η δομημένη επιφάνεια της χώρας αντιστοιχεί μόλις σε ένα μικρό ποσοστό της συνολικής έκτασης· η προτεραιοποίηση στέγης και ήδη τεχνητών/δομημένων επιφανειών έναντι ανοιχτής γης θα μπορούσε να καλύψει σημαντικό μέρος των στόχων χωρίς πρόσθετη κατάληψη φυσικής ή παραγωγικής γης.


========================================================================
Δ. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΠΟΛΙΤΩΝ, ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΓΗ
========================================================================


► Δ.1 ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΚΑΙ ΣΥΜΒΑΣΗ ΤΟΥ AARHUS
---------------------------------------------------

Η ενημέρωση και διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες περιορίζεται στο στάδιο της ΣΜΠΕ σε εθνικό επίπεδο και στην τυπική δημοσίευση της ΜΠΕ ανά μεμονωμένο έργο — διαδικασία που στην πράξη συχνά δεν είναι ουσιαστικά προσβάσιμη στον μέσο πολίτη, με γνωστά προβλήματα εφαρμογής της Σύμβασης του Aarhus στην Ελλάδα.


► Δ.2 ΡΟΛΟΣ ΟΤΑ — ΑΠΟ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΣΕ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΟ
---------------------------------------------------

Το ισχύον μοντέλο χωροταξικού σχεδιασμού χαρακτηρίζεται από έντονη συγκέντρωση αποφασιστικών αρμοδιοτήτων στο κεντρικό κράτος. Το άρθρο 28 της ΚΥΑ επιτρέπει στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια και τους ΟΤΑ μόνο να 'εξειδικεύουν' και να αυξάνουν τα όρια κάλυψης (έως τριπλάσιο), ποτέ να τα μειώνουν ή να αποκλείουν πέραν των ήδη καθορισμένων ζωνών. Δεν προβλέπεται δεσμευτική γνώμη Περιφερειακού ή Δημοτικού Συμβουλίου, ακόμη και σε περιοχές όπου έχει ήδη διαπιστωθεί περιβαλλοντικός κορεσμός. Με τον τρόπο αυτό η τοπική συμμετοχή λειτουργεί μόνο προς την κατεύθυνση της περαιτέρω ανάπτυξης έργων και ποτέ προς την κατεύθυνση της προστασίας του τόπου — αμιγώς 'από πάνω προς τα κάτω' μοντέλο, σε αντίθεση με πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών κρατών (βλ. ενότητα ΣΤ).

Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται σε ένταση με τρία θεμελιώδη κείμενα δικαίου: τη Σύμβαση του Aarhus για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα· την αρχή της επικουρικότητας του ενωσιακού δικαίου, κατά την οποία οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται στο πλησιέστερο στον πολίτη δυνατό επίπεδο όπου αυτό είναι αποτελεσματικό· και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (κυρωμένος στην Ελλάδα με τον ν. 1850/1989, έστω και με ορισμένες επιφυλάξεις σε επιμέρους άρθρα του), ο οποίος κατοχυρώνει το δικαίωμα των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης να ρυθμίζουν και να διαχειρίζονται ουσιώδες μέρος των δημόσιων υποθέσεων υπό δική τους ευθύνη.

Το αίτημα αυτό δεν είναι θεωρητικό: η Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Στερεάς Ελλάδας έχει ήδη αποφασίσει να ζητήσει νομοθετική ρύθμιση για την απαγόρευση εγκατάστασης νέων έργων ΑΠΕ στην Περιφέρεια, με την αιτιολογία ότι η φέρουσα ικανότητά της έχει ήδη υπερβληθεί — συγκεκριμένο, πρόσφατο προηγούμενο συλλογικής θέσης της τοπικής αυτοδιοίκησης που το ΕΧΠ-ΑΠΕ οφείλει να λάβει σοβαρά υπόψη.


► Δ.3 ΔΗΜΟΣΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΗ ΓΗ
----------------------------------

Κανένα από τα δύο κείμενα δεν αναφέρεται σε βοσκότοπους, κοινόχρηστες/κοινοτικές εκτάσεις ή παραδοσιακά δικαιώματα χρήσης γης. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ ρυθμίζει αποκλειστικά χωροταξικά κριτήρια, αγνοώντας το ιδιοκτησιακό/χρηστικό καθεστώς της δημόσιας γης που πρόκειται να απασχοληθεί.


► Δ.4 ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΓΗΣ ΚΑΙ ΕΡΓΩΝ ΑΝΑ ΕΠΕΝΔΥΤΗ
----------------------------------------------

Δεν προβλέπεται κανένα ανώτατο όριο έργων ή έκτασης ανά επενδυτή σε μία Δημοτική Ενότητα, γεγονός που διευκολύνει τη συγκέντρωση μεγάλου μέρους της διαθέσιμης φέρουσας ικανότητας μιας περιοχής σε λίγους οικονομικούς φορείς.


► Δ.5 ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΗΣ ΧΩΡΙΚΗΣ ΚΑΤΑΝΟΜΗΣ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΒΑΡΩΝ
------------------------------------------------------------------------

Η ανάπτυξη των ΑΠΕ αποτελεί σκοπό δημοσίου συμφέροντος. Σύμφωνα όμως με την αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 του Συντάγματος), η επίτευξη ενός δημόσιου σκοπού δεν μπορεί να συνεπάγεται δυσανάλογη επιβάρυνση συγκεκριμένων περιοχών της χώρας. Η συγκέντρωση πολύ μεγάλου αριθμού ενεργειακών έργων σε περιορισμένες γεωγραφικές περιοχές —όπως ήδη καταδεικνύεται στις μελέτες περίπτωσης των ενοτήτων Α.15 (Πυξαριάς), Α.16 (Δομοκός) και Α.17 (Εύβοια), αλλά και σε περιοχές όπως η Καρυστία, η οποία αναγνωρίζεται ως ιδιαίτερη περίπτωση ήδη στο ίδιο το σχέδιο ΕΧΠ-ΑΠΕ (άρθρο 6§1Γ)— δημιουργεί άνιση κατανομή των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών βαρών της ενεργειακής μετάβασης. Η αρχή της αναλογικότητας επιβάλλει η συμμετοχή κάθε Περιφέρειας, Περιφερειακής Ενότητας και Δήμου στην επίτευξη των εθνικών ενεργειακών στόχων να κατανέμεται κατά τρόπο δίκαιο και ισόρροπο, λαμβάνοντας υπόψη τη φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων, την ήδη υφιστάμενη συγκέντρωση έργων, τις σωρευτικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, την έκταση των προστατευόμενων περιοχών, τις λοιπές παραγωγικές δραστηριότητες και την ανάγκη διατήρησης της κοινωνικής συνοχής. Η ενεργειακή μετάβαση αποτελεί εθνική υποχρέωση και, ως εκ τούτου, τα περιβαλλοντικά βάρη που συνεπάγεται δεν μπορούν να μεταφέρονται δυσανάλογα σε περιορισμένο αριθμό τοπικών κοινωνιών.

Για την έμπρακτη εφαρμογή της αρχής αυτής, ένας απλός αριθμός εγκατεστημένων ανεμογεννητριών ή ποσοστού εδαφικής κάλυψης δεν αρκεί. Προτείνεται η θέσπιση σύνθετου, σταθμισμένου Δείκτη Χωρικού Κορεσμού ανά Δημοτική Ενότητα/ορεινό όγκο, ο οποίος να συνεκτιμά:

  • τον αριθμό ανεμογεννητριών,
  • την εγκατεστημένη ισχύ (MW),
  • την πυκνότητα εγκαταστάσεων ανά km²,
  • το μήκος νέας οδοποιίας πρόσβασης,
  • το ποσοστό κορυφογραμμών που έχουν καταληφθεί,
  • τον αριθμό υποσταθμών,
  • το μήκος γραμμών μεταφοράς,
  • την έκταση προστατευόμενων περιοχών που επηρεάζονται,
  • τα έργα repowering,
  • τα έργα αποθήκευσης ενέργειας (BESS).

========================================================================
Ε. ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΚΕΝΑ ΤΗΣ ΚΥΑ
========================================================================


► Ε.1 ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΔΙΑΤΗΡΟΥΝ ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ
-------------------------------------------------------------

Το Άρθρο Δεύτερο §2-9 διατηρεί σε ισχύ, υπό τους όρους που ίσχυαν πριν την παρούσα: ήδη λειτουργούσες εγκαταστάσεις, εκδοθείσες άδειες εγκατάστασης, ΑΕΠΟ, αποφάσεις ΠΠΔ, βεβαιώσεις απαλλαγής περιβαλλοντικής αδειοδότησης, και φακέλους ΜΠΕ με τυπική πληρότητα έως τις 20 Μαΐου 2026. Μόνο η §10 προβλέπει 'επανέλεγχο συμβατότητας' για ό,τι δεν εμπίπτει σε καμία από τις παραπάνω κατηγορίες — διατύπωση ασαφής ως προς τις πρακτικές συνέπειες. Αποτέλεσμα: το μεγαλύτερο μέρος των ήδη σχεδιαζόμενων έργων προχωρά ουσιαστικά με τους κανόνες του 2008. Ακόμη και σε περιοχές όπου το νέο πλαίσιο εισάγει αυστηρότερες απαγορεύσεις — όπως περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200μ., νησιά κάτω των 300 τ.χλμ., οικότοποι προτεραιότητας ΕΖΔ, ακτές κολύμβησης — οι απαγορεύσεις αυτές δεν θα έχουν πρακτικό πεδίο εφαρμογής παρά μόνο αφού εγκριθούν και υλοποιηθούν κατά το παλιό καθεστώς τα έργα που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία αδειοδότησης. Το αποτέλεσμα αυτό δεν είναι παράπλευρη επίπτωση: αν το ισχύον ΕΧΠ χωροθετούσε έργα με πλημμελείς ή παράνομες διαδικασίες, το προτεινόμενο νέο πλαίσιο τα νομιμοποιεί, μεταθέτοντας επ' αόριστον οποιοδήποτε αποτέλεσμα των νέων ρυθμίσεών του.


► Ε.2 ΚΕΝΟ ΣΤΟ REPOWERING (ΒΛ. ΚΑΙ Β.2)
-----------------------------------------

Η ρητή εξαίρεση της 'ανανέωσης' άδειας λειτουργίας από τις νέες χωροταξικές κατευθύνσεις (Άρθρο Δεύτερο §2) ανοίγει δρόμο για de facto αντικατάσταση εγκαταστάσεων σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα χωρίς εφαρμογή των νέων, αυστηρότερων κριτηρίων.


► Ε.3 ΙΕΡΑΡΧΙΑ ΧΩΡΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ (ΑΡΘΡΟ 28)
----------------------------------------------

Η ισχύουσα ιεραρχία (άρθρο 6 ν. 4447/2016, όπως ενσωματώνεται στο άρθρο 28 της ΚΥΑ) επιτρέπει στα υποκείμενα επίπεδα σχεδιασμού μόνο εναρμόνιση/εξειδίκευση προς τα κάτω, ποτέ ενίσχυση της προστασίας πέρα από το εθνικό ΕΧΠ. Οποιοδήποτε αίτημα να ισχύσουν αυστηρότερες περιφερειακές/τοπικές κατευθύνσεις προϋποθέτει νομοθετική μεταβολή αυτής της ιεραρχίας, όχι απλή ερμηνευτική διεκδίκηση.


► Ε.4 ΑΣΑΦΕΙΑ ΠΟΣΟΣΤΩΝ ΚΑΛΥΨΗΣ ΓΙΑ ΝΕΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑΣ
-----------------------------------------------------------------

Βλ. αναλυτικά Α.1 — οι συντελεστές κάλυψης του άρθρου 6§1 εξαρτώνται αποκλειστικά από τον παλιό χαρακτηρισμό του 2008 και δεν καλύπτουν ρητά τις νέες περιοχές καταλληλότητας.


========================================================================
ΣΤ. ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ
========================================================================

Το ελληνικό πλαίσιο μπορεί να συγκριθεί με αντίστοιχα ευρωπαϊκά εργαλεία ως προς τρεις άξονες: τη στρατηγική εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων πριν τον χαρακτηρισμό περιοχών, την προστασία περιοχών Natura, και τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Σε καμία από τις παραπάνω χώρες δεν προβλέπεται 'καθαρή' αρνησικυρία δήμου επί εθνικού σχεδιασμού· όλες όμως αναγνωρίζουν στην τοπική αυτοδιοίκηση νομικά βαρύνοντα ρόλο, ουσιωδώς ισχυρότερο από το ελληνικό μοντέλο της απλής 'εξειδίκευσης προς τα πάνω'.

Το ελληνικό πλαίσιο μπορεί να συγκριθεί με αντίστοιχα ευρωπαϊκά εργαλεία ως προς τρεις άξονες: τη στρατηγική εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων πριν τον χαρακτηρισμό περιοχών, την προστασία περιοχών Natura, και τον ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Συγκριτική αξιολόγηση του ελληνικού πλαισίου με ευρωπαϊκές πρακτικές

Το υπό διαβούλευση ελληνικό πλαίσιο μπορεί να συγκριθεί με αντίστοιχες ευρωπαϊκές πρακτικές ως προς τρεις βασικούς άξονες:

1. Στρατηγική αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων

Τι εφαρμόζεται στην Ελλάδα

Η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων παραμένει περιορισμένη και δεν εξετάζει ολοκληρωμένα το σύνολο των ενεργειακών έργων και των συνοδών υποδομών πριν από τον χαρακτηρισμό περιοχών ανάπτυξης ΑΠΕ.

Τι εφαρμόζεται σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη

Σε αρκετές χώρες προηγείται στρατηγική περιβαλλοντική αξιολόγηση σε επίπεδο περιφέρειας ή περιοχής, ώστε να αποτιμάται η συνολική επιβάρυνση πριν από τον σχεδιασμό νέων έργων.

Τι προτείνουμε

Η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων να προηγείται του χαρακτηρισμού Περιοχών Επιτάχυνσης και να αφορά όλες τις τεχνολογίες ΑΠΕ καθώς και τα συνοδά έργα.

2. Προστασία των περιοχών Natura 2000

Τι εφαρμόζεται στην Ελλάδα

Το νέο χωροταξικό παραπέμπει σε Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και Προεδρικά Διατάγματα, πολλά από τα οποία δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί.

Τι εφαρμόζεται σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη

Σε πολλές χώρες οι περιοχές Natura προστατεύονται μέσω ολοκληρωμένου θεσμικού πλαισίου πριν από την ανάπτυξη νέων ενεργειακών έργων, με ιδιαίτερη έμφαση στην αποφυγή επιπτώσεων και στην εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης.

Τι προτείνουμε

Να ολοκληρωθούν πρώτα οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Προεδρικά Διατάγματα και στη συνέχεια να προχωρήσει ο νέος χωροταξικός σχεδιασμός.

3. Ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Τι εφαρμόζεται στην Ελλάδα

Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες συμμετέχουν κυρίως γνωμοδοτικά, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα να επηρεάσουν τον χωροταξικό σχεδιασμό ή να αποτρέψουν νέα έργα σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές.

Τι εφαρμόζεται σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη

Σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες οι τοπικές αρχές έχουν ουσιαστικότερο ρόλο στη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, είτε μέσω δεσμευτικών γνωμοδοτήσεων είτε μέσω ισχυρών αρμοδιοτήτων στον χωροταξικό σχεδιασμό.

Τι προτείνουμε

Να ενισχυθεί θεσμικά ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με δυνατότητα επιβολής αυστηρότερων τοπικών περιορισμών και ουσιαστικής συμμετοχής στις αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα τις τοπικές κοινωνίες.


========================================================================
Ζ. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ
========================================================================

Συνοψίζοντας τα παραπάνω, ζητούμε από την αρμόδια αρχή:


========================================================================
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α: ΕΥΡΩΠΑΙΚΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ ΑΠΕ
========================================================================

Συνοπτική παρουσίαση του τρόπου με τον οποίο τέσσερα ευρωπαϊκά κράτη αντιμετωπίζουν τα βασικά ζητήματα που θίγει το παρόν υπόμνημα: αρμόδιο επίπεδο σχεδιασμού, μηχανισμό ζωνοποίησης/φέρουσας ικανότητας, και ρόλο τοπικής αυτοδιοίκησης.

Κοινό σημείο και των τεσσάρων παραδειγμάτων: η ζωνοποίηση/φέρουσα ικανότητα καθορίζεται από το επίπεδο διακυβέρνησης που βρίσκεται εγγύτερα στον τόπο (δήμος, Land, Αυτόνομη Κοινότητα), όχι αποκλειστικά από το κεντρικό κράτος — ακριβώς το αντίστροφο από το ισχύον ελληνικό μοντέλο του άρθρου 28 της ΚΥΑ.

Το παρόν παράρτημα παρουσιάζει συνοπτικά τον τρόπο με τον οποίο τέσσερα ευρωπαϊκά κράτη προσεγγίζουν τον χωροταξικό σχεδιασμό των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ως προς τρεις βασικούς άξονες:

Επίπεδο χωροταξικού σχεδιασμού
Ζωνοποίηση και αξιολόγηση φέρουσας ικανότητας
Ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης


Γερμανία
-----------------------------


Επίπεδο σχεδιασμού

Ο χωροταξικός σχεδιασμός πραγματοποιείται κυρίως σε επίπεδο ομόσπονδων κρατιδίων (Länder) και περιφερειακών σχεδίων, με υποχρεωτικό συντονισμό μεταξύ των επιπέδων διοίκησης.

Ζωνοποίηση και φέρουσα ικανότητα

Καθορίζονται ειδικές περιοχές προτεραιότητας για ΑΠΕ, ενώ προηγείται στρατηγική αξιολόγηση των περιβαλλοντικών και χωρικών περιορισμών, λαμβάνοντας υπόψη τις σωρευτικές επιπτώσεις.

Ρόλος Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Οι Δήμοι συμμετέχουν ενεργά μέσω των τοπικών χωροταξικών σχεδίων και μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τη χωροθέτηση των έργων.


Γαλλία
-----------------------------


Επίπεδο σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός βασίζεται στα περιφερειακά χωροταξικά σχέδια (SRADDET), τα οποία ενσωματώνουν ενεργειακούς και περιβαλλοντικούς στόχους.

Ζωνοποίηση και φέρουσα ικανότητα

Η χωροθέτηση πραγματοποιείται μετά από στρατηγική αξιολόγηση περιβαλλοντικών περιορισμών, ενώ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία της γεωργικής γης και των περιοχών Natura.

Ρόλος Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Οι τοπικές αρχές συμμετέχουν στον σχεδιασμό και στη διαδικασία καθορισμού κατάλληλων περιοχών ανάπτυξης.


Ισπανία
-----------------------------


Επίπεδο σχεδιασμού

Η χωροθέτηση οργανώνεται κυρίως σε επίπεδο Αυτόνομων Κοινοτήτων, με σημαντικές αρμοδιότητες στις περιφερειακές αρχές.

Ζωνοποίηση και φέρουσα ικανότητα

Χρησιμοποιούνται εργαλεία περιβαλλοντικής ευαισθησίας και αποκλεισμού περιοχών υψηλής οικολογικής αξίας πριν από την αδειοδότηση νέων έργων.

Ρόλος Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Οι περιφερειακές και τοπικές αρχές συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία σχεδιασμού και αξιολόγησης.


Αυστρία
-----------------------------


Επίπεδο σχεδιασμού

Ο σχεδιασμός πραγματοποιείται σε επίπεδο ομόσπονδων κρατιδίων (Bundesländer), με ιδιαίτερη προσαρμογή στα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.

Ζωνοποίηση και φέρουσα ικανότητα

Οι ζώνες ανάπτυξης ΑΠΕ καθορίζονται μετά από αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των περιβαλλοντικών περιορισμών και της συμβατότητας με τις λοιπές χρήσεις γης.

Ρόλος Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Οι Δήμοι συμμετέχουν ενεργά στον χωροταξικό σχεδιασμό μέσω των τοπικών σχεδίων και των διαδικασιών δημόσιας διαβούλευσης.

Κοινά συμπεράσματα από τις ευρωπαϊκές πρακτικές

Από τη συγκριτική επισκόπηση προκύπτουν ορισμένες κοινές αρχές που εφαρμόζονται στα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη:

Ο χωροταξικός σχεδιασμός προηγείται της αδειοδότησης των έργων.
Οι περιοχές ανάπτυξης καθορίζονται μετά από στρατηγική περιβαλλοντική αξιολόγηση και εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας.
Οι περιοχές Natura και τα οικοσυστήματα υψηλής οικολογικής αξίας προστατεύονται με αυστηρότερα κριτήρια.
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση συμμετέχει ουσιαστικά στον χωροταξικό σχεδιασμό και όχι μόνο γνωμοδοτικά.
Η χωροθέτηση των έργων επιδιώκει ισόρροπη κατανομή των περιβαλλοντικών βαρών και αποφυγή υπερσυγκέντρωσης σε συγκεκριμένες περιοχές.



========================================================================
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΠΗΓΕΣ
========================================================================


► ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
-----------------------------

  – Richardson, K., Steffen, W., Lucht, W., et al. (2023). Earth beyond six of nine planetary boundaries. Science Advances, 9(37).
  – Κατή, Β., Σπηλιοπούλου, Κ., Στεφανίδης, Α., Κασσάρα, Χ. (2024). Sacrificing Wilderness for Renewables? Land, 13(7) — μελέτη περίπτωσης όρους Πυξαριάς, Κεντρική Εύβοια (βλ. ενότητα Α.15).
  – Ibisch, P.L., Hoffmann, M.T., Kreft, S., Pe'er, G., Kati, V., Biber-Freudenberger, L., DellaSala, D.A., Vale, M.M., Hobson, P.R., Selva, N. (2016). A global map of roadless areas and their conservation status. Science, 354(6318), 1423-1427 — θεμελιώδης μελέτη μεθοδολογίας Περιοχών Άνευ Δρόμων, με συμμετοχή της ίδιας ερευνήτριας (Β. Κατή) με τη μελέτη της Κεντρικής Εύβοιας (βλ. ενότητες Α.6, Α.15).
  – UNEP — United Nations Environment Programme. Making Peace with Nature / Triple Planetary Crisis (κλιματική αλλαγή, απώλεια βιοποικιλότητας, ρύπανση).
  – European Commission (2024). Commission Guidance on the designation of renewables acceleration areas and on relevant project planning and permitting rules, accompanying the implementation of Directive (EU) 2023/2413 (RED III).
  – World Health Organization — Regional Office for Europe (2018). Environmental Noise Guidelines for the European Region — ειδικά: Lnight,outside στόχος 40 dB για εξωτερική νυχτερινή έκθεση, 30 dB εσωτερικά υπνοδωματίου για αδιάλειπτο νυχτερινό θόρυβο.
  – Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο — Ειδική ημερίδα 24 Μαρτίου 2026 με θέμα τις επιπτώσεις χαμηλών συχνοτήτων και υπόηχων από σύγχρονες ανεμογεννήτριες.
  – Kakoulaki, G., Kenny, R., Taylor, N., et al. (2026). Mapping Europe's rooftop photovoltaic potential with a building-level database. Nature Energy — εκτίμηση τεχνικού δυναμικού φωτοβολταϊκών στέγης ανά κράτος-μέλος, με την Ελλάδα να εμφανίζει δυναμικό ~78 TWh/έτος έναντι κατανάλωσης ~50 TWh/έτος (βλ. ενότητα Γ.5).

► ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΚΑΙ ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ
---------------------------

  – Σύνταγμα της Ελλάδας, άρθρο 25 παρ. 1 (αρχή της αναλογικότητας) και άρθρο 24 (προστασία περιβάλλοντος).
  – Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου, για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας (Οδηγία Οικοτόπων).
  – Οδηγία 2009/147/ΕΚ, περί της διατηρήσεως των αγρίων πτηνών (Οδηγία Πτηνών).
  – Οδηγία 2011/92/ΕΕ, για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον, όπως τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2014/52/ΕΕ.
  – Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (RED III), για την τροποποίηση της Οδηγίας (ΕΕ) 2018/2001.
  – Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), άρθρα 11 και 191.
  – Σύμβαση του Aarhus (1998), για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα.
  – Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1991 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2024, για την αποκατάσταση της φύσης — άρθρο 9, στόχος αποκατάστασης τουλάχιστον 25.000 χλμ. ποταμών σε ελεύθερη ροή έως το 2030.
  – Οδηγία 2014/89/ΕΕ, περί θεσπίσεως πλαισίου για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.
  – Οδηγία 2008/56/ΕΚ (Οδηγία-Πλαίσιο για τη Θαλάσσια Στρατηγική).
  – Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, Ειδική Έκθεση 22/2023, «Ενέργεια από υπεράκτιες ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ — Φιλόδοξα σχέδια ανάπτυξης, αλλά η βιωσιμότητα παραμένει πρόκληση».
  – EU Platform on Sustainable Finance — Ομάδα Εμπειρογνωμόνων για τη Βιώσιμη Χρηματοδότηση, σχετική έκθεση/σύσταση περί αποφυγής μικρών υδροηλεκτρικών έργων κάτω των 10 MW λόγω κατακερματισμού ποταμών.
  – Ευρωπαϊκός Χάρτης Τοπικής Αυτονομίας (Στρασβούργο, 1985), κυρωμένος στην Ελλάδα με τον ν. 1850/1989 (ΦΕΚ Α' 114).
  – ΔΕΕ, Υπόθεση C-849/19, Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά Ελληνικής Δημοκρατίας, απόφαση της 17ης Δεκεμβρίου 2020 (παράλειψη καθορισμού ειδικών στόχων/μέτρων διατήρησης για 239 τόπους κοινοτικής σημασίας).
  – ν. 4447/2016 «Χωρικός σχεδιασμός – Βιώσιμη ανάπτυξη και άλλες διατάξεις» (Α' 241), όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 4759/2020.
  – Σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης «Έγκριση Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων αυτού» — υπό διαβούλευση, 2026.

► ΛΟΙΠΕΣ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ
---------------------------------

  – Senate Bill 283 (Clean Energy Safety Act of 2025), Πολιτεία της Καλιφόρνια — κανονιστική απάντηση στην πυρκαγιά σταθμού αποθήκευσης στο Moss Landing (Ιανουάριος 2025)· πρότυπο NFPA 855 (National Fire Protection Association — Stationary Energy Storage Systems).
  – savenaturagreece.com — γεωπληροφοριακός χάρτης εγκαταστάσεων ΑΠΕ, αντλούμενος από επίσημα στοιχεία της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (geo.rae.gr) και της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) — δεδομένα δυναμικά ενημερωνόμενα, πρόσβαση Ιούνιος 2026.
  – Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του υπό αναθεώρηση ΕΧΠ-ΑΠΕ — υπό διαβούλευση, 2026 (παραπομπές σε συγκεκριμένες σελίδες εντός του παρόντος υπομνήματος).
  – Δημοσιεύματα σχετικά με τους περιορισμούς εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας σε Βουλγαρία, Ιταλία, Ρουμανία, Ισπανία και Γαλλία (βλ. συγκριτικό πίνακα ενότητας Γ.2).
  – Στοιχεία αδειοδοτημένων φωτοβολταϊκών έργων στη Δημοτική Ενότητα Δομοκού και στην Περιφερειακή Ενότητα Φθιώτιδας (βλ. ενότητα Α.16).
  – Νόμος περί Ηλεκτρικής Ενέργειας της Ομοσπονδίας Βοσνίας-Ερζεγοβίνης (τροποποίηση Ιουλίου 2022) — πλήρης απαγόρευση έκδοσης νέων αδειών μικρών υδροηλεκτρικών έργων κάτω των 10 MW.
  – Στοιχεία Ισχυουσών Αδειών Παραγωγού ΜΥΗΕ της ΡΑΑΕΥ (Απρίλιος 2026), στοιχεία εγκατεστημένης ισχύος ΔΑΠΕΕΠ (Ιανουάριος 2026) και στόχοι αναθεωρημένου ΕΣΕΚ (βλ. ενότητα Α.11).
  – Συγκριτικά στοιχεία αποστάσεων υπεράκτιων αιολικών πάρκων από την ακτογραμμή σε Γερμανία, Βέλγιο, Γαλλία, Ολλανδία και Νορβηγία (βλ. ενότητα Α.8).

========================================================================
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ
========================================================================

Η ενεργειακή μετάβαση και η προστασία της βιοποικιλότητας δεν είναι αντίθετοι στόχοι, αλλά συμπληρωματικές διαστάσεις της ίδιας περιβαλλοντικής κρίσης. Ένα ΕΧΠ-ΑΠΕ που βασίζεται σε γενικούς, οριζόντιους κανόνες αντί για σχεδιασμό προσαρμοσμένο στα χαρακτηριστικά κάθε τόπου, που αναβάλλει τη θεμελιώδη προστασία των περιοχών Natura σε εργαλεία που δεν έχουν ολοκληρωθεί, και που αφήνει ουσιαστικά εκτός ελέγχου το ήδη σχεδιαζόμενο δυναμικό μέσω των μεταβατικών διατάξεων, δεν εκπληρώνει τον σκοπό για τον οποίο θεσμοθετείται. Ζητούμε ουσιαστική αναθεώρηση, με βάση τα συγκεκριμένα αιτήματα του παρόντος υπομνήματος, πριν την έγκριση του νέου πλαισίου.

Η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να θεμελιωθεί σε ένα μοντέλο όπου οι τοπικές κοινωνίες, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες καλούνται μόνο να προσαρμοστούν σε προαποφασισμένες επιλογές. Η προστασία του περιβάλλοντος, η κοινωνική αποδοχή και η δημοκρατική νομιμοποίηση προϋποθέτουν ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στον χωρικό σχεδιασμό και δυνατότητα αποτελεσματικής παρέμβασης σε περιπτώσεις περιβαλλοντικού ή χωροταξικού κορεσμού.

Για τους λόγους αυτούς ζητούμε την απόσυρση του σχεδίου στην παρούσα μορφή του και την επανακατάθεσή του μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων περιβαλλοντικών, χωροταξικών και θεσμικών προϋποθέσεων που αναφέρονται στο παρόν υπόμνημα.


========================================================================
ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ (102 ΑΙΤΗΜΑΤΑ)
========================================================================

    1. Να τεκμηριωθεί ρητά η θέση του ΕΧΠ-ΑΠΕ απέναντι στην επιστημονική βιβλιογραφία περί απωλειών δέσμευσης άνθρακα από αλλαγή χρήσεων γης λόγω εγκατάστασης ΑΠΕ, με αποδοχή ή αιτιολογημένη απόρριψή της — όχι σιωπή επί του ζητήματος.

    2. Να συνεκτιμηθούν στη ΣΜΠΕ, πριν από κάθε απόφαση περαιτέρω έντασης των ΑΠΕ, και οι λοιπές ανθρώπινες δραστηριότητες που έχουν ήδη υποβαθμίσει το ελληνικό φυσικό περιβάλλον (υπερδόμηση, υπερτουρισμός, υδατοκαλλιέργειες, εξορύξεις), ώστε η αθροιστική πίεση στα οικοσυστήματα να αποτιμάται ρεαλιστικά.

    3. Θέσπιση δεύτερου, αθροιστικού ορίου φέρουσας ικανότητας σε επίπεδο ευρύτερης γεωγραφικής/οικοσυστημικής ενότητας (ορεινός όγκος, λεκάνη απορροής, Περιφερειακή Ενότητα), πέραν του ορίου ανά Δημοτική Ενότητα.

    4. Ρητή πρόβλεψη ποσοστού κάλυψης για τις νέες Περιοχές Καταλληλότητας που δεν είχαν χαρακτηρισθεί το 2008.

    5. Αυτόματη αναστολή έκδοσης νέων αδειών σε ενότητες όπου έχει ήδη εξαντληθεί το όριο συγκέντρωσης.

    6. Κατάργηση ή ουσιαστική αναθεώρηση της δυνατότητας αύξησης των ποσοστών κάλυψης κατόπιν απόφασης Δημοτικού Συμβουλίου, ώστε η φέρουσα ικανότητα να παραμένει τεχνικό-επιστημονικό, όχι πολιτικό, ζήτημα.

    7. Καθορισμός ανώτατου ποσοστού κάλυψης φωτοβολταϊκών και σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας (όχι μόνο Περιφερειακής Ενότητας), με αφαίρεση από τον υπολογισμό δασικών εκτάσεων, βοσκήσιμων γαιών, περιοχών Natura και περιοχών πολεοδομικής ανάπτυξης από τον παρονομαστή του ποσοστού.

    8. Δεσμευτική σωρευτική αξιολόγηση σε επίπεδο ορεινού όγκου, λεκάνης απορροής, οικολογικού διαδρόμου και τοπίου, που να συνυπολογίζει: λειτουργούντα έργα, αδειοδοτημένα έργα, έργα με ΑΕΠΟ, έργα υπό αδειοδότηση, δρόμους πρόσβασης, διαπλατύνσεις, υποσταθμούς, ΚΥΤ, γραμμές μεταφοράς, συστήματα αποθήκευσης, ΜΥΗΕ και λοιπά συνοδά έργα.

    9. Δημοσιοποίηση της επιστημονικής μεθοδολογίας βαθμολόγησης σημαντικότητας επιπτώσεων της ΣΜΠΕ, με ποσοτικά κριτήρια και αναφορά στις πηγές/δεδομένα πεδίου ανά Περιφερειακή Ενότητα.

   10. Καμία νέα χωροθέτηση βιομηχανικής κλίμακας ΑΠΕ εντός περιοχών Natura 2000 πριν την ολοκλήρωση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σχεδίων Διαχείρισης και Προεδρικών Διαταγμάτων — αντιστροφή του βάρους τεκμηρίωσης: τεκμήριο αποκλεισμού μέχρι την έγκρισή τους, όχι εξέταση 'κατά περίπτωση ελλείποντος' πλαισίου.

   11. Δημόσιο, δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εκκρεμών ΕΠΜ ως προαπαιτούμενο εφαρμογής του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ σε προστατευόμενες περιοχές.

   12. Πλήρης αποκλεισμός αιολικών εγκαταστάσεων εντός ΖΕΠ, χωρίς εξαίρεση βάσει αιολικού δυναμικού.

   13. Θέσπιση περιμετρικών ζωνών προστασίας γύρω από ΖΕΠ και κρίσιμους οικοτόπους/σημαντικές περιοχές για την ορνιθοπανίδα (ΣΠΠ), πέραν της σημειακής απόστασης που προβλέπεται σήμερα μόνο για άλλες κατηγορίες.

   14. Ποσοτικοποιημένο, αυστηρό όριο επέμβασης σε δασικές εκτάσεις, με υποχρεωτική τεκμηρίωση έλλειψης εναλλακτικής θέσης εκτός δάσους πριν από κάθε αδειοδότηση.

   15. Δείκτης κατακερματισμού οικοτόπων (χιλιόμετρα νέας οδοποιίας ανά έργο και ανά ορεινό όγκο) ως δεσμευτικό, ποσοτικό κριτήριο αξιολόγησης/απόρριψης έργων.

   16. Απαγόρευση νέας οδοποιίας σε αδιατάρακτα ορεινά οικοσυστήματα, ανεξαρτήτως αν εμπίπτουν σε επίσημα χαρακτηρισμένη Περιοχή Άνευ Δρόμων.

   17. Ειδική απαγόρευση εγκατάστασης αιολικών σε κύριες κορυφογραμμές, ανεξαρτήτως υψομέτρου, και ένταξη της 'οπτικής φέρουσας ικανότητας' ως αυτοτελούς δεσμευτικού κριτηρίου.

   18. Καμία χωροθέτηση υπεράκτιων αιολικών πριν την ολοκλήρωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, με ειδική στρατηγική εκτίμηση σωρευτικών επιπτώσεων σε αλιεία, μεταναστευτικά πτηνά, θαλασσοπούλια, κητώδη, τουρισμό και παράκτιες κοινότητες.

   19. Ουσιαστική αύξηση της ελάχιστης απόστασης υπεράκτιων αιολικών από την ακτογραμμή, εναρμονισμένη τουλάχιστον με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (~23 χλμ.) και με την επιστημονική πρόταση του υπό εκπόνηση θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού του Βορείου Αιγαίου.

   20. Υποχρεωτική, ποσοτικοποιημένη μελέτη βασικής γραμμής αναφοράς (baseline) του σωρευτικού αποτυπώματος των ήδη λειτουργούντων/αδειοδοτημένων έργων ΑΠΕ ανά Περιφερειακή Ενότητα/ορεινό όγκο, πριν την έγκριση νέου πλαισίου.

   21. Υποχρεωτικό πρόγραμμα μετα-κατασκευαστικής παρακολούθησης βιοποικιλότητας (θνησιμότητα ορνιθοπανίδας/χειροπτέρων, διατάραξη οικοτόπων) ως όρος ΑΕΠΟ, με δημόσια προσβάσιμα ετήσια δεδομένα.

   22. Αυστηροποίηση των υφιστάμενων ορίων ανά λεκάνη απορροής, απαγόρευση νέων ΜΥΗΕ σε υδατορεύματα υψηλής οικολογικής αξίας και περιοχές αναπαραγωγής ειδών, και ρητή προστασία πηγών και υδρομαστεύσεων.

   23. Καθορισμός συγκεκριμένης, επιστημονικά τεκμηριωμένης μεθοδολογίας υπολογισμού της ελάχιστης οικολογικής παροχής (κατά το πρότυπο σύνθετων μεθόδων όπως της Αυστρίας), αντί παραπομπής σε ΣΔΛΑΠ χωρίς προσδιορισμένη μέθοδο.

   24. Συνεκτίμηση της σύστασης της Πλατφόρμας της ΕΕ για τη Βιώσιμη Χρηματοδότηση περί αποφυγής ΜΥΗΕ κάτω των 10 MW και του στόχου ελεύθερης ροής ποταμών του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1991, με αξιολόγηση ενδεχόμενης αναστολής αδειοδότησης νέων ΜΥΗΕ σε λεκάνες απορροής όπου έχει ήδη επιτευχθεί ή υπερκαλυφθεί ο στόχος του ΕΣΕΚ.

   25. Υποχρεωτική συμμόρφωση κάθε σταθμού αποθήκευσης με αναγνωρισμένο διεθνές πρότυπο πυρασφάλειας αντίστοιχο του NFPA 855 (ελάχιστες αποστάσεις μεταξύ μονάδων, συστήματα κατάσβεσης/εξαερισμού, σύστημα παρακολούθησης θερμοκρασίας-τάσης), ως προϋπόθεση αδειοδότησης.

   26. Υποχρεωτική προηγούμενη διαβούλευση με τις τοπικές πυροσβεστικές/πολιτικές αρχές προστασίας πριν την υποβολή αίτησης αδειοδότησης, και υποχρεωτική επιθεώρηση πριν τη θέση σε λειτουργία.

   27. Υποχρεωτική ειδική μελέτη κινδύνου πυρκαγιάς/θερμικής διαφυγής με εκτίμηση διασποράς τοξικών ρύπων καύσης, αυστηρές αποστάσεις ασφαλείας από οικισμούς, τουριστικές ζώνες και ευαίσθητα τοπία, και ένταξη των μονάδων αποθήκευσης στη σωρευτική αξιολόγηση κάθε περιοχής.

   28. Να μην καθοριστούν Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ πριν ολοκληρωθούν: η χαρτογράφηση αποκλεισμών, η αξιολόγηση φέρουσας ικανότητας, η ανάλυση σωρευτικών επιπτώσεων, η ολοκλήρωση ΕΠΜ και Προεδρικών Διαταγμάτων Natura, και η σύνδεση με τον εθνικό και περιφερειακό ενεργειακό σχεδιασμό.

   29. Να μην προβλεφθεί εξαίρεση έργων εντός Περιοχών Επιτάχυνσης από πλήρη περιβαλλοντική αδειοδότηση και Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση, όσο δεν έχει ολοκληρωθεί το καθεστώς προστασίας Natura 2000 (ΕΠΜ/ΠΔ) σε εθνικό επίπεδο.

   30. Να θεσπιστεί η λεκάνη απορροής ως υποχρεωτική μονάδα αξιολόγησης σωρευτικών επιπτώσεων για όλες τις τεχνολογίες ΑΠΕ και τα συνοδά έργα, όχι μόνο για τα ΜΥΗΕ.

   31. Θέσπιση συμπληρωματικού ανώτατου ορίου κάλυψης φωτοβολταϊκών σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, πέραν του ορίου ανά Περιφερειακή Ενότητα, με αφαίρεση δασικών εκτάσεων, βοσκήσιμων γαιών, περιοχών Natura και οικιστικών περιοχών από τον παρονομαστή υπολογισμού του ποσοστού.

   32. Επανεξέταση των προβλεπόμενων περιοχών ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών στην Εύβοια υπό το πρίσμα της ελάχιστης απόστασης που προτείνει η ίδια η υπό εκπόνηση πρόταση θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού του Βορείου Αιγαίου.

   33. Θέσπιση δεσμευτικού εθνικού κανονιστικού πλαισίου αποξήλωσης και διαχείρισης αποβλήτων ΑΠΕ, με υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικής επιστολής αποκατάστασης κατά την αδειοδότηση, πριν την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

   34. Χωροθέτηση ή/και πρόβλεψη χρηματοδοτικού πλαισίου για εγκαταστάσεις υποδοχής, αποθήκευσης και διαχείρισης παροπλισμένων εξαρτημάτων ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών.

   35. Αντικατάσταση του κριτηρίου εμβαδού για τα νησιά με οικοσυστημική αξιολόγηση φέρουσας ικανότητας ανά νησί, λαμβάνοντας υπόψη οικοσύστημα, τοπίο, βιοποικιλότητα, πολιτιστική φυσιογνωμία και τουριστικό χαρακτήρα.

   36. Επέκταση αντίστοιχου, ποσοτικοποιημένου συστήματος κανόνων τοπίου (ζώνες, μέγιστη πυκνότητα, ποσοστό οπτικής κάλυψης ορίζοντα) και στις λοιπές τεχνολογίες ΑΠΕ, ιδίως σε εκτεταμένα φωτοβολταϊκά πάρκα.

   37. Θέσπιση ανώτατου ορίου ύψους ανεμογεννητριών ορατών από ακτές/ευαίσθητα τοπία, κατά το πρότυπο άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

   38. Ρητός χαρακτηρισμός κάθε repowering ως νέου έργου, με υποχρεωτική νέα ΜΠΕ, νέα Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση όπου απαιτείται, νέα αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων και πλήρη εφαρμογή των κριτηρίων του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ.

   39. Αποκλεισμός repowering σε ήδη κορεσμένες περιοχές, με υποχρεωτική σύνδεση κάθε repowering με αποξήλωση και αποκατάσταση των παλαιών εγκαταστάσεων.

   40. Εναρμόνιση των αποστάσεων προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς μεταξύ όλων των τεχνολογιών ΑΠΕ.

   41. Ειδική, τεκμηριωμένη ακουστική μελέτη χαμηλόσυχνου ήχου/υπόηχων ανά έργο, με εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης, πέραν του γενικού ορίου decibel στο ακουστό φάσμα — με επανεξέταση του ορίου των 45 dB υπό το πρίσμα αυστηρότερων ευρωπαϊκών προτύπων.

   42. Εξειδίκευση νυχτερινού ορίου θορύβου σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ (40 dB Lnight,outside για νυχτερινή εξωτερική έκθεση, 30 dB εσωτερικά υπνοδωματίου), με ειδική μέριμνα για αμιγώς οικιστικές ζώνες.

   43. Να ενταχθεί η δημόσια υγεία ως αυτοτελές, ρητό κριτήριο χωροθέτησης στο ΕΧΠ-ΑΠΕ, με ενιαία αξιολόγηση κινδύνου που να συνεξετάζει θόρυβο/υπόηχους, κίνδυνο πυρκαγιάς/θερμικής διαφυγής και πιθανές τοξικές εκπομπές.

   44. Υποχρεωτικά σχέδια πολιτικής προστασίας και εκκένωσης για μεγάλες εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας (BESS), σε συνεργασία με τις αρμόδιες τοπικές αρχές πολιτικής προστασίας.

   45. Υποχρεωτική μελέτη οπτικής ανάκλασης (Glint & Glare Analysis) για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις άνω ορισμένου μεγέθους πλησίον οικισμών, οδικών αξόνων ή αεροδρομίων, με πρόβλεψη μέτρων μετριασμού (αντι-ανακλαστικές επιστρώσεις, προσανατολισμός, φυτοκάλυψη) όπου απαιτείται.

   46. Θέσπιση ποσοτικού ορίου περιοδικής σκίασης ανά επηρεαζόμενη κατοικία (π.χ. έως 30 λεπτά/ημέρα, 30 ώρες/έτος) και υποχρεωτικός υπολογιστικός έλεγχος (shadow flicker assessment) κατά τον σχεδιασμό διάταξης αιολικών εγκαταστάσεων πλησίον οικισμών.

   47. Η σύνδεση με το ΕΧΠ Τουρισμού να μην ενεργοποιείται πριν την οριστική έγκρισή του, με ενδιάμεση εφαρμογή αυστηρότερων προληπτικών κριτηρίων.

   48. Θέσπιση ενιαίου, χαρτογραφημένου ορισμού γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας πριν την εφαρμογή των σχετικών εξαιρέσεων του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

   49. Εξέταση αντίστοιχων ευρωπαϊκών προτύπων (απαγόρευση σε υψηλής παραγωγικότητας γη με εξαίρεση μόνο για γνήσια αγροβολταϊκά διπλής χρήσης, με ποσοτικά κριτήρια διατήρησης γεωργικής απόδοσης).

   50. Ένταξη χαρτογραφημένων αλιευτικών πεδίων ως πρόσθετου κριτηρίου αποφυγής σύγκρουσης χρήσεων στον θαλάσσιο χώρο.

   51. Συνεκτίμηση εγκεκριμένων σχεδίων επέκτασης εξορυκτικών δραστηριοτήτων κατά τη χωροθέτηση γειτονικών έργων ΑΠΕ.

   52. Ποσοτική τεκμηρίωση της αναγκαίας πρόσθετης χωρικής διαθεσιμότητας ΑΠΕ σε συνάρτηση με το ήδη δρομολογημένο δυναμικό (όλα τα στάδια αδειοδότησης ανά τεχνολογία, βάσει επίσημου γεωχωρικού μητρώου ΡΑΑΕΥ), τη χωρητικότητα του δικτύου και τους ρυθμούς ανάπτυξης αποθήκευσης, πριν τον καθορισμό νέων Περιοχών Καταλληλότητας/Επιτάχυνσης.

   53. Θεσμική προτεραιότητα και ισχυρότερα κίνητρα για φωτοβολταϊκά σε στέγες, χώρους στάθμευσης και λοιπές ήδη τεχνητές/δομημένες επιφάνειες, πριν και ανεξάρτητα από την επέκταση σε ανοιχτή γη — με ποσοτικό στόχο αξιοποίησης συγκεκριμένου ποσοστού του τεχνικού δυναμικού στέγης εντός ορισμένου χρονοδιαγράμματος.

   54. Υποχρεωτική, ουσιαστική και έγκαιρη τοπική διαβούλευση πριν από κάθε μεμονωμένη αδειοδότηση σε επίπεδο Δήμου, με προσβάσιμη πληροφόρηση και επαρκή προθεσμία, πέραν της γενικής εθνικής διαβούλευσης ΣΜΠΕ.

   55. Αρνητική απόφαση Περιφερειακού ή/και Δημοτικού Συμβουλίου σε περιοχές κορεσμού να οδηγεί υποχρεωτικά σε επανεξέταση και ειδική, αιτιολογημένη απάντηση από την αρμόδια αρχή, με δεσμευτικό χαρακτήρα ως προς τη χωροταξική συμβατότητα του συγκεκριμένου έργου.

   56. Δυνατότητα Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων, Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων να θέτουν αυστηρότερους περιορισμούς από το εθνικό ΕΧΠ — τροποποίηση της σχετικής ιεραρχίας του άρθρου 6 του ν. 4447/2016, εφόσον το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν το επιτρέπει ήδη.

   57. Θεσμοθέτηση δεσμευτικής δυνατότητας απόρριψης/αρνησικυρίας σε περιοχές όπου έχει αποδεδειγμένα υπερβεί η φέρουσα ικανότητα ή έχει επιστημονικά τεκμηριωθεί σοβαρός περιβαλλοντικός κορεσμός, κατ' αναλογία με το ισχυρότερο θεσμικό ρόλο της τοπικής αυτοδιοίκησης σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη.

   58. Ρητή αναγνώριση και προστασία βοσκοτόπων, κοινόχρηστων και κοινοτικών εκτάσεων, με υποχρεωτική γνώμη των τοπικών χρηστών (κτηνοτρόφων, αγροτικών συνεταιρισμών) πριν την παραχώρηση δημόσιας γης για έργα ΑΠΕ.

   59. Πρόβλεψη ανώτατου ορίου συγκέντρωσης έργων/έκτασης ανά επενδυτή ανά Δημοτική Ενότητα.

   60. Να θεσπιστεί ρητά στο ΕΧΠ-ΑΠΕ η αρχή της αναλογικής χωρικής κατανομής των έργων ΑΠΕ, ώστε η ανάπτυξή τους να πραγματοποιείται με δίκαιη κατανομή των περιβαλλοντικών και κοινωνικών βαρών μεταξύ Περιφερειών και Δήμων, αποτρέποντας την υπερσυγκέντρωση έργων σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές.

   61. Θέσπιση σύνθετου, σταθμισμένου Δείκτη Χωρικού Κορεσμού ανά Δημοτική Ενότητα/ορεινό όγκο (πέραν του απλού ποσοστού εδαφικής κάλυψης), ο οποίος να ενσωματώνει αριθμό και ισχύ εγκαταστάσεων, πυκνότητα, οδοποιία, κατάληψη κορυφογραμμών, συνοδές υποδομές δικτύου, προστατευόμενες περιοχές, repowering και αποθήκευση — ως δεσμευτικό κριτήριο αδειοδότησης πέραν ορισμένου ορίου.

   62. Υποχρεωτική επανεξέταση όλων των μη κατασκευασμένων έργων με βάση το νέο πλαίσιο, ιδίως όσων δεν διαθέτουν ακόμη άδεια εγκατάστασης — χωρίς εξαίρεση λόγω παλαιότερης ΑΕΠΟ ή Βεβαίωσης Παραγωγού.

   63. Να μην εγκριθεί το ΕΧΠ-ΑΠΕ ως έχει, αλλά να αναθεωρηθεί ουσιαστικά πριν την έκδοσή του.

   64. Να θεσπιστεί δεύτερο, αθροιστικό όριο φέρουσας ικανότητας σε επίπεδο ευρύτερης γεωγραφικής/οικοσυστημικής ενότητας, πέραν του ορίου ανά Δημοτική Ενότητα.

   65. Να προβλεφθεί δεσμευτική, πολυτεχνολογική σωρευτική αξιολόγηση (αιολικά, φωτοβολταϊκά, αποθήκευση, ΜΥΗΕ, βιομάζα, συνοδά έργα) σε επίπεδο οικοσυστήματος/τοπίου.

   66. Να μην εγκρίνεται νέα χωροθέτηση βιομηχανικής κλίμακας ΑΠΕ σε περιοχές Natura 2000 πριν την ολοκλήρωση Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών, Σχεδίων Διαχείρισης και Προεδρικών Διαταγμάτων.

   67. Να αποκλειστούν πλήρως τα αιολικά από Ζώνες Ειδικής Προστασίας, χωρίς εξαίρεση βάσει αιολικού δυναμικού, και να θεσπιστούν περιμετρικές ζώνες προστασίας γύρω από αυτές.

   68. Να τεθεί αυστηρό, ποσοτικοποιημένο όριο επέμβασης σε δάση και δασικές εκτάσεις.

   69. Να προστατευθούν ουσιαστικά τα ορεινά οικοσυστήματα από τον κατακερματισμό λόγω οδοποιίας, με δεσμευτικό δείκτη χιλιομέτρων νέας οδοποιίας ανά έργο/ορεινό όγκο.

   70. Να απαγορευτεί η εγκατάσταση αιολικών σε κύριες κορυφογραμμές ανεξαρτήτως υψομέτρου.

   71. Να μην προχωρήσει καμία χωροθέτηση υπεράκτιων αιολικών πριν την ολοκλήρωση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού.

   72. Να εκπονηθεί υποχρεωτική μελέτη βασικής γραμμής αναφοράς (baseline) του σωρευτικού αποτυπώματος των ήδη υφιστάμενων έργων, πριν την έγκριση του νέου πλαισίου.

   73. Να θεσπιστεί υποχρεωτικό πρόγραμμα μετα-κατασκευαστικής παρακολούθησης βιοποικιλότητας, με δημόσια προσβάσιμα δεδομένα.

   74. Να αντιμετωπίζεται κάθε repowering ως νέο έργο, με πλήρη νέα περιβαλλοντική αδειοδότηση και εφαρμογή των νέων κριτηρίων.

   75. Να επανεξεταστούν υποχρεωτικά όλα τα μη κατασκευασμένα έργα με βάση το νέο πλαίσιο, χωρίς εξαίρεση λόγω παλαιότερης ΑΕΠΟ ή Βεβαίωσης Παραγωγού.

   76. Να ενισχυθεί ουσιαστικά ο ρόλος Περιφερειών και Δήμων, με δεσμευτική υποχρέωση επανεξέτασης σε περίπτωση αρνητικής γνώμης σε περιοχές κορεσμού, και δυνατότητα αυστηρότερων τοπικών περιορισμών.

   77. Να αναγνωριστούν και να προστατευθούν ρητά οι βοσκότοποι, οι κοινόχρηστες/κοινοτικές εκτάσεις και τα παραδοσιακά δικαιώματα χρήσης δημόσιας γης.

   78. Να τεθεί ανώτατο όριο συγκέντρωσης έργων/έκτασης ανά επενδυτή ανά Δημοτική Ενότητα.

   79. Να τεκμηριωθεί ποσοτικά η ανάγκη πρόσθετης χωρικής διαθεσιμότητας ΑΠΕ σε συνάρτηση με το ήδη δρομολογημένο δυναμικό και τη χωρητικότητα δικτύου/αποθήκευσης.

   80. Να θεσπιστεί υποχρεωτικό πρότυπο πυρασφάλειας για σταθμούς αποθήκευσης (αντίστοιχο NFPA 855) με υποχρεωτική προηγούμενη διαβούλευση με πυροσβεστικές αρχές και ειδική μελέτη κινδύνου θερμικής διαφυγής, κατά το πρότυπο της κανονιστικής απάντησης της Καλιφόρνια μετά το συμβάν στο Moss Landing.

   81. Να επανεξεταστεί το γενικό όριο θορύβου (45 dB) με ειδική πρόβλεψη για χαμηλόσυχνο ήχο/υπόηχους αιολικών εγκαταστάσεων και εξειδίκευση νυχτερινού ορίου σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του ΠΟΥ (40 dB Lnight,outside / 30 dB εσωτερικά).

   82. Να θεσπιστεί δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο αποξήλωσης και διαχείρισης αποβλήτων ΑΠΕ, με υποχρεωτική εγγυητική επιστολή αποκατάστασης κατά την αδειοδότηση.

   83. Να αντικατασταθεί το κριτήριο εμβαδού για τα νησιά με οικοσυστημική αξιολόγηση φέρουσας ικανότητας ανά νησί.

   84. Να ενταχθεί η δημόσια υγεία ως αυτοτελές κριτήριο χωροθέτησης, με ενιαία αξιολόγηση κινδύνου (θόρυβος/υπόηχοι, πυρκαγιά/θερμική διαφυγή, τοξικές εκπομπές) και υποχρεωτικά σχέδια πολιτικής προστασίας/εκκένωσης για μεγάλες εγκαταστάσεις BESS.

   85. Να μην καθοριστούν Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ πριν ολοκληρωθούν η χαρτογράφηση αποκλεισμών, η αξιολόγηση φέρουσας ικανότητας, η ανάλυση σωρευτικών επιπτώσεων και οι ΕΠΜ/ΠΔ Natura, σύμφωνα με τη λογική προτεραιότητας της RED III.

   86. Να μην προβλεφθεί εξαίρεση έργων εντός Περιοχών Επιτάχυνσης από πλήρη περιβαλλοντική αδειοδότηση και Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση, όσο δεν έχει ολοκληρωθεί το καθεστώς ΕΠΜ/ΠΔ Natura 2000.

   87. Να θεσπιστεί η λεκάνη απορροής ως υποχρεωτική μονάδα αξιολόγησης σωρευτικών επιπτώσεων για όλες τις τεχνολογίες ΑΠΕ, όχι μόνο για τα ΜΥΗΕ.

   88. Να θεσμοθετηθεί δεσμευτική δυνατότητα απόρριψης/αρνησικυρίας σε περιοχές αποδεδειγμένης υπέρβασης φέρουσας ικανότητας, με βάση τη Σύμβαση του Aarhus, την αρχή της επικουρικότητας και τον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας.

   89. Να καταργηθεί ή αναθεωρηθεί ουσιαστικά η δυνατότητα αύξησης ποσοστών κάλυψης κατόπιν απόφασης Δημοτικού Συμβουλίου, ώστε η φέρουσα ικανότητα να παραμένει τεχνικό-επιστημονικό ζήτημα.

   90. Να δημοσιοποιηθεί η επιστημονική μεθοδολογία βαθμολόγησης σημαντικότητας επιπτώσεων της ΣΜΠΕ, με ποσοτικά κριτήρια ανά Περιφερειακή Ενότητα.

   91. Να καθοριστεί ανώτατο ποσοστό κάλυψης φωτοβολταϊκών και σε επίπεδο Δημοτικής Ενότητας, με αφαίρεση δασικών εκτάσεων, βοσκήσιμων γαιών, περιοχών Natura και περιοχών πολεοδομικής ανάπτυξης από τον υπολογισμό.

   92. Να εξεταστεί η υιοθέτηση αυστηρότερων ευρωπαϊκών προτύπων προστασίας γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας από φωτοβολταϊκά (απαγόρευση με εξαίρεση μόνο γνήσιων αγροβολταϊκών διπλής χρήσης).

   93. Να θεσπιστεί θεσμική προτεραιότητα και ισχυρότερα κίνητρα για φωτοβολταϊκά σε στέγες και ήδη τεχνητές επιφάνειες, με ποσοτικό στόχο αξιοποίησης συγκεκριμένου ποσοστού του τεχνικού δυναμικού στέγης πριν την περαιτέρω επέκταση σε ανοιχτή γη.

   94. Να απαιτείται υποχρεωτική μελέτη οπτικής ανάκλασης (Glint & Glare) για φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις πλησίον οικισμών, οδικών αξόνων ή αεροδρομίων.

   95. Να αυξηθεί ουσιαστικά η ελάχιστη απόσταση υπεράκτιων αιολικών από την ακτογραμμή, εναρμονισμένη με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και με την επιστημονική πρόταση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού του Βορείου Αιγαίου.

   96. Να επανεξεταστούν οι προβλεπόμενες περιοχές υπεράκτιων αιολικών στην Εύβοια υπό το πρίσμα της προτεινόμενης απόστασης 5 ν.μ. του υπό εκπόνηση θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού.

   97. Να καθοριστεί συγκεκριμένη, επιστημονικά τεκμηριωμένη μεθοδολογία υπολογισμού της ελάχιστης οικολογικής παροχής για ΜΥΗΕ, αντί παραπομπής σε ΣΔΛΑΠ χωρίς προσδιορισμένη μέθοδο.

   98. Να συνεκτιμηθεί η σύσταση της Πλατφόρμας της ΕΕ για τη Βιώσιμη Χρηματοδότηση περί αποφυγής ΜΥΗΕ κάτω των 10 MW και ο στόχος ελεύθερης ροής ποταμών του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1991.

   99. Να θεσπιστεί ανώτατο όριο ύψους ανεμογεννητριών ορατών από ακτές/ευαίσθητα τοπία.

  100. Να θεσπιστεί ποσοτικό όριο περιοδικής σκίασης (shadow flicker) ανά επηρεαζόμενη κατοικία, με υποχρεωτικό υπολογιστικό έλεγχο κατά τον σχεδιασμό αιολικών εγκαταστάσεων.

  101. Να θεσπιστεί ρητά η αρχή της αναλογικής χωρικής κατανομής των έργων ΑΠΕ (άρθρο 25§1 Συντάγματος), ώστε να αποτρέπεται η υπερσυγκέντρωση έργων σε ήδη επιβαρυμένες περιοχές.

  102. Να θεσπιστεί σύνθετος, σταθμισμένος Δείκτης Χωρικού Κορεσμού ανά Δημοτική Ενότητα/ορεινό όγκο, πέραν του απλού ποσοστού εδαφικής κάλυψης, ως δεσμευτικό κριτήριο αδειοδότησης.

[ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΔΡΑΚΟΥ]

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΔΡΑΚΟΥ
24/6/2026

Όλοι αγαπάμε τον τόπο μας, τον φυσικό πλούτο της χώρας μας, τον πολιτισμό μας και τα μνημεία του. Κάθε εποχή από την μακραίωνη ιστορία της Ελλάδας αποτυπώνεται στη φύση, στα κτήρια και μας κρατά ενωμένους σαν λαό.  Θέλουμε όλα αυτά να μπορέσουν να τα απολαύσουν τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας. Αυτό είναι δύσκολο να γίνει με τις κάθε μορφής ΑΠΕ που λεηλατούν τα βουνά, τα νησιά, τα ποτάμια, τη θάλασσα, εν ονόματι του κέρδους και μόνο. Ο βιασμός της φύσης από τις ορέξεις για κέρδος των ολίγων.
Γι’ αυτό συμφωνώ και συνυπογράφω τον σχολιασμό και αντίκρουση των ρυθμίσεων του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου  από το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας  από την πρόεδρό του Μαρία Καραμανώφ, αντιπρόεδρο του ΣτΕ  ε.τ.,  του Γεωργίου Χριστοφορίδη δικηγόρου και μέλος του Δ.Σ. του Επιμελητηρίου και της Χάρις Γιαννοπούλου, πυρηνικής ιατρού.

[Θεοφίλου Αικατερίνη]

Συμφωνώ με την παρέμβαση του επιμελητηρίου περιβάλλοντος και βιωσιμότητας

[ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΩΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ ΣΚΥΡΟΣ SOS]

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΩΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ενάντια στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών ζητά την απόρριψη του υπό διαβούλευση σχεδίου  του ειδικού χωροταξικού πλαισίου των ΑΠΕ και της ΣΜΠΕ που το συνοδεύει στο σύνολό τους.

Συντάσσεται με τις θέσεις του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας και με τις θέσεις της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ.

Παραθέτουμε απόσπασμα των θέσεων της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ:

(..)

9. Φάκελοι ΜΠΕ έργων που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας έως 20 Μαΐου 2026, συνεχίζουν να αξιολογούνται κατά τη διαδικασία έγκρισης ή μη της ΜΠΕ και έκδοσης ΑΕΠΟ, σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας.

Η παρούσα διάταξη αλλοιώνει πλήρως το πνεύμα και την ουσία όλης της αναθεώρησης του ΕΧΠ-ΑΠΕ, αφού «επιτρέπει» σε πολλές δεκάδες έργα για τα οποία εκκρεμεί η αδειοδότησή τους να αποδεσμευτούν από τους περιορισμούς που θέτει το σχέδιο. Αρχικά σημειώνεται ότι είναι εντελώς απαράδεκτο και αποτελεί τεράστιο έλλειμμα του σχεδίου το γεγονός ότι δεν παρατίθεται με ακρίβεια ο αριθμός των έργων και η συνολική ισχύς τους ανά τεχνολογία για τα οποία ισχύει αυτή η συνθήκη («έλεγχος πληρότητας έως 20 Μαΐου 2026»). Με αυτόν τον τρόπο, το ενδιαφερόμενο κοινό δεν μπορεί να γνωρίζει εάν πρόκειται για λίγες περιπτώσεις έργων χωρίς ουσιαστική επίδραση στο τελικό αποτέλεσμα ή αν πρόκειται (όπως είναι η πραγματικότητα) για έναν πολύ μεγάλο αριθμό έργων από όλες τις τεχνολογίες (η συνολική ισχύς των οποίων εκτιμάται ότι μπορεί να φτάνει ή να ξεπερνάει τα 10 GW!), τα οποία καθώς δεν υπόκεινται στις προβλέψεις του αναθεωρημένου σχεδίου καθιστούν τους καλούμενους «αυστηρούς περιορισμούς» άνευ πραγματικής ουσίας. Ανάμεσα στα έργα που έχουν περάσει «τυπικό έλεγχο πληρότητας» υπάρχουν δεκάδες περιπτώσεις τελματωμένων έργων λόγω παραλείψεων από τους φορείς εκμετάλλευσης ή/και έργα τα οποία έχουν απωλέσει τη Βεβαίωση Παραγωγού, για τα οποία όμως οι αδειοδοτούσες αρχές (κυρίως ΔΙΠΑ/ΥΠΕΝ και Αποκεντρωμένες Διοικήσεις) αδικαιολόγητα και ουσιαστικά αυθαίρετα έχουν αποφύγει να ολοκληρώσουν τη διαδικασία αδειοδότησης, μέσω απόρριψης του φακέλου. Με αυτόν τον τρόπο, παραμένουν ανοιχτά και σε καθεστώς «ελέγχου τυπικής πληρότητας» έργα που έχουν υποβληθεί 2 ή και περισσότερα χρόνια πριν.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του τεράστιου ΑΣΠΗΕ ισχύος 300 MW στη νότια  Σκύρο, ένα νησί που λόγω μεγέθους (μικρότερο από 300 τ.χλμ.) εξαιρείται εφεξής από την εγκατάσταση ανεμογεννητριών, σύμφωνα με το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ. Ο φάκελος του συγκεκριμένου έργου υποβλήθηκε για αδειοδότηση το 2022, οπότε και ελέγχθηκε ως «τυπικά πλήρης» και στάλθηκε για γνωμοδοτήσεις από τις υπηρεσίες και βγήκε σε δημόσια διαβούλευση. Τους επόμενους μήνες εκδόθηκαν αρνητικές γνωμοδοτήσεις από ΟΦΥΠΕΚΑ και Διεύθυνση Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος και Βιοποικιλότητας του ΥΠΕΝ και ουσιαστικά από τον Μάιο του 2023 η διαδικασία αδειοδότησης είναι στάσιμη και παραμένει ανενεργή για περισσότερα από 3 χρόνια (δεν έχουν εκδοθεί νέες γνωμοδοτήσεις, ούτε η εταιρεία έχει υποβάλλει νέα στοιχεία). Αντί, όμως, η Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του ΥΠΕΝ όλο αυτό το διάστημα να έχει βγάλει απόφαση απόρριψης του έργου, όπως θα ήταν λογικό με βάση τα υπάρχοντα δεδομένα, κρατάει αδικαιολόγητα τον φάκελο αδειοδότησης «ανοιχτό», με  αποτέλεσμα το έργο τελικά να υπόκειται, εάν ισχύσει η εν λόγω πρόβλεψη, στο υφιστάμενο χωροταξικό καθεστώς.

Συμπερασματικά, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η συγκεκριμένη διάταξη, ως έχει, είναι απολύτως προβληματική και αποτελεί «δώρο» προς τους φορείς  εκμετάλλευσης και δεν συνάδει ούτε κατ’ ελάχιστο με το πνεύμα περί ανάγκης «κανόνων, σχεδιασμού και ισορροπίας» που ευαγγελίζεται το ΥΠΕΝ. Αντίθετα αφήνει ένα τεράστιο πεδίο για μετέπειτα μεθοδεύσεις και ρυθμίσεις που μπορεί να ευνοήσουν τους φορείς εκμετάλλευσης, όπως συνέβη πρόσφατα με τη νομοθετική ρύθμιση στον Νόμο 5299/2026 για αναβίωση αδειών παραγωγής για ΜΥΗΕ που έχουν παύσει, ενώ φορείς έργων ΑΠΕ, μάλιστα, έχουν ήδη θρασύτατα ζητήσει ήδη να προβλεφθεί η αναβίωση Βεβαιώσεων Παραγωγού στο ΕΧΠ-ΑΠΕ. Και για λόγους διαφάνειας και αξιοπιστίας, επομένως, η πρόβλεψη αυτή δεν δύναται να μείνει ως έχει.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι έργα για τα οποία δεν παρουσιάζεται κάποιο εμπόδιο στην  αδειοδότησή τους λαμβάνουν άδεια σε διάστημα μερικών μηνών, θεωρούμε ότι η διάταξη αυτή δεν μπορεί να έχει ισχύ για έργα για τα οποία ο «έλεγχος πληρότητας» έλαβε χώρα παραπάνω από 6 μήνες πριν την ημερομηνία δημοσιοποίησης του σχεδίου (20.12.2025): για τα έργα αυτά πρέπει να εκκινήσει διαδικασία μαζικής εκκαθάρισης – ολοκλήρωσης διαδικασιών αδειοδότησης, όπως για παράδειγμα η αυτόματα απόρριψη των έργων ΑΠΕ για τα οποία έχει ανακληθεί ή παυθεί η Βεβαίωση Παραγωγού, καθώς και έργα για τα οποία δεν έχει υπάρξει καμία κινητικότητα το τελευταίο τρίμηνο (θεωρείται πλέον ως ανενεργή η διαδικασία αδειοδότησης), με παράλληλο έλεγχο της συμβατότητάς τους με τις προβλέψεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ, διαδικασία που θα συντομεύσει την εκκαθάριση του τοπίου των ΑΠΕ, προς όφελος της προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Για τα έργα που υποβλήθηκαν εντός του τελευταίου εξαμήνου , πρέπει άμεσα να πραγματοποιηθεί έλεγχος συμβατότητας με τις προβλέψεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ και να τροποποιηθούν κατάλληλα οι αιτήσεις με αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης. Συνοπτικά, από τη στιγμή που η Διοίκηση αναγνωρίζει χωρίς υποσημειώσεις πως υπάρχει άμεση ανάγκη εφαρμογή αυστηρότερων χωρικών ρυθμίσεων για την ανάπτυξη των ΑΠΕ, δεν δικαιολογείται η εφεξής αδειοδότηση έστω και ενός έργου που δεν είναι συμβατό με αυτές τις ρυθμίσεις (..). 

 

[Alexandros Sfakianakis]

 

​Ζήτω την πλήρη εξαίρεση της Άνδρου, την αναθεώρηση του άδικου ορίου των 300 τ.χλμ. και την άμεση κατάργηση της διάταξης που ακυρώνει την προστασία των περιοχών Natura όταν το αιολικό δυναμικό ξεπερνά τα 7.5 m/sec.

[Γεωργία Σκόρδου]

Δεν δεχόμαστε να καταστραφεί το περιβάλλον του νησιού μας για να γίνει μπαταρία τροφοδοσίας!

[ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β.ΚΛΕΦΤΟΔΗΜΟΣ]

Συμφωνώ με τις θέσεις της Μαρίας Καραμανώφ (Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ. και Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας) :”Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας  (εφεξής Νέο Πλαίσιο) επιχειρεί να παρουσιαστεί ως νέα και βελτιωμένη έκδοση του ήδη ισχύοντος (εφεξής Παλαιό Πλαίσιο). Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι ούτε νέο αλλά ούτε και έχει τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν στον γνήσιο επιστημονικό χωροταξικό σχεδιασμό. Στην ουσία αποτελεί νομιμοποίηση και παράταση των ρυθμίσεων του Παλαιού Πλαισίου, ενώ παράλληλα πάσχει τις ίδιες -και σε ορισμένες περιπτώσεις μείζονες- νομικές πλημμέλειες με αυτό”. Στη συνέχεια (των θέσεων της)υπάρχει πλήρης τεκμηρίωση  των θεσεών της

Δημήτρης Βασ.Κλεφτοδήμος

Αρχιτέκτων μηχανικός(συνταξιούχος)

Μέλος της Γραμματείας της ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΑΓΩΝΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΓΟΥΔΗ

[ΑΡΤΕΜΙΣ ΜΠΙΤΟΥ]

Συμμετέχω στην διαβούλευση υιοθετώντας πλήρως τις απόψεις του επιμελητήριου περιβάλλοντος όπως αυτές ακολουθούν:

<span style=”font-weight: 400;”>Αθήνα, 18 Ιουνίου 2026</span>

 

<b>Συμμετοχή του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας</b>

<b>στη Δημόσια Διαβούλευση επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.</b>

<b>———————————————————-</b>

 

<b>Μαρία Καραμανώφ</b>

<b>Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ.</b>

<b>Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας  (εφεξής Νέο Πλαίσιο) επιχειρεί να παρουσιαστεί ως νέα και βελτιωμένη έκδοση του ήδη ισχύοντος (εφεξής Παλαιό Πλαίσιο). Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι ούτε νέο αλλά ούτε και έχει τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν στον γνήσιο επιστημονικό χωροταξικό σχεδιασμό. Στην ουσία αποτελεί </span><b>νομιμοποίηση και παράταση</b><span style=”font-weight: 400;”> των ρυθμίσεων του Παλαιού Πλαισίου, ενώ παράλληλα πάσχει τις </span><b>ίδιες </b><span style=”font-weight: 400;”>-και σε ορισμένες περιπτώσεις μείζονες- </span><b>νομικές πλημμέλειες</b><span style=”font-weight: 400;”> με αυτό. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ειδικότερα,</span>

<b>Α. Μεταβατικές διατάξεις. </b>

<span style=”font-weight: 400;”>Η υποχρέωση της χώρας να θεσπίσει Νέο Ειδικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, εν όψει των σοβαρών πλημμελειών του ισχύοντος από το 2008 Παλαιού, έχει διαπιστωθεί επίσημα ήδη από το 2014 από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση με την αποστολή στην Ελλάδα Αιτιολογημένης Γνώμης λόγω μη συμμόρφωσης του Ειδικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για την προστασία των οικοτόπων. Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε τάξει προθεσμία δύο μηνών για τη λήψη των αναγκαίων μέτρων, η χώρα μας ουδέν έπραξε μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα όλο αυτό το διάστημα να εγκρίνονται σωρηδόν έργα ΑΠΕ στηριζόμενα σε Ειδικό Πλαίσιο που αποδεδειγμένα δεν έχει ακόμα συμμορφωθεί προς τις απαιτήσεις της ενωσιακής νομοθεσίας. Με τη θέσπιση του προτεινόμενου Νέου Πλαισίου, η παρανομία αυτή παρατείνεται επ’ αόριστον δυνάμει των μεταβατικών διατάξεων του άρθρου Δεύτερου αυτού. Σύμφωνα με αυτές, </span>

<b>α)</b><span style=”font-weight: 400;”> Οι λειτουργούσες κατά την έναρξη ισχύος του Νέου Πλαισίου εγκαταστάσεις ΑΠΕ εξακολουθούν να λειτουργούν ανεξαρτήτως των κατευθύνσεων χωροταξικού σχεδιασμού του Νέου Πλαισίου, ακόμα δηλαδή και αν αντιβαίνουν σε αυτές. </span>

<b>β)</b><span style=”font-weight: 400;”> Άδειες εγκατάστασης που δεν έχουν ακόμα εκτελεστεί, τροποποιούνται και ανανεώνονται σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις. </span>

<b>γ)</b><span style=”font-weight: 400;”> Εγκρίσεις περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) συνεχίζουν να ισχύουν, να τροποποιούνται και να ανανεώνονται και τα σχετικά έργα να λαμβάνουν άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις, μπορούν δε ακόμα και να επεκτείνονται αν το ποσοστό της επιφάνειας επέκτασης δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το ίδιο ισχύει και για τις ΑΠΕ που υπάγονται σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ) καθώς και για ΑΠΕ για τις οποίες δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση. Ακόμα και οι </span><b>φάκελοι ΜΠΕ</b><span style=”font-weight: 400;”> έργων ΑΠΕ που έχουν </span><b>απλώς υποβληθεί</b><span style=”font-weight: 400;”> και λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας μέχρι 20 Μαΐου 2026 αξιολογούνται και εγκρίνονται σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις του Παλαιού Πλαισίου. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και σε περιοχές όπου το Νέο Πλαίσιο φαίνεται καταρχήν να θεσπίζει απαγορευτικές διατάξεις αυστηρότερες από το Παλαιό (λ.χ. περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, οικότοποι προτεραιότητας ΕΖΔ του δικτύου Natura, ακτές κολύμβησης που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα παρακολούθησης ποιότητας των υδάτων κολύμβησης κλπ.), οι απαγορεύσεις αυτές θα έχουν έδαφος εφαρμογής μόνο στο απώτερο μέλλον, αφού δηλαδή θα έχουν προηγουμένως εγκριθεί και υλοποιηθεί σύμφωνα με το Παλαιό Πλαίσιο όλα τα έργα που βρίσκονται τη στιγμή αυτή σε διαδικασία αδειοδότησης, ακόμα και στο πρώιμο στάδιο της τυπικής υποβολής φακέλου. Τηρουμένων των αναλογιών, αυτό ισοδυναμεί με την άποψη λ.χ. ότι αν ένα φάρμακο που κυκλοφορεί στην αγορά αποδειχθεί εκ των υστέρων επικίνδυνο για την υγεία, ναι μεν θα πρέπει να απαγορευτεί για το μέλλον, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να  εξακολουθήσει  νομίμως να συνταγογραφείται μέχρις ότου εξαντληθούν τα αποθέματα των εταιρειών που το παράγουν και το εμπορεύονται, προκειμένου να προστατευτεί η εμπιστοσύνη τους προς το κράτος και οι επιχειρηματικές τους προσδοκίες. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Όπως προκύπτει από τον επίσημο χάρτη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής επικράτειας έχει ήδη καταληφθεί ή πρόκειται να καταληφθεί από ΑΠΕ που βρίσκονται σε διάφορα στάδια της αδειοδοτικής διαδικασίας.</span> <span style=”font-weight: 400;”>Δεδομένου, λοιπόν, ότι σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του Νέου Πλαισίου, η αδειοδότηση και η υλοποίηση όλων αυτών των έργων ΑΠΕ θα προχωρήσει κατ’ εφαρμογή του νομοθετικού καθεστώτος του Παλαιού Πλαισίου, είναι προφανές ότι η </span><b>θέσπιση του Νέου Πλαισίου αποτελεί στην ουσία μια ευρηματική μέθοδο επ’ αόριστον παράτασης της ισχύος του Παλαιού και νομιμοποίησης των νομικών του πλημμελειών.</b>

 

<b>Β. Ουσιώδεις πλημμέλειες του Νέου Πλαισίου </b>

<span style=”font-weight: 400;”>Ο σχολιασμός και η αντίκρουση όλων των ρυθμίσεων του Νέου Πλαισίου που στερούνται επιστημονικού υποβάθρου και έρχονται σε αντίθεση με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, θα απαιτούσε τη σύνταξη πονήματος αντίστοιχου μεγέθους και χρόνο ο οποίος προδήλως δεν παρέχεται, αφού η δοθείσα προς διαβούλευση χρονική προθεσμία είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Για τον λόγο αυτό, η παρούσα τοποθέτηση περιορίζεται κατ’ ανάγκη σε μερικές μόνο αλλά θεμελιώδεις πλημμέλειες  του Πλαισίου.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ανεξάρτητα από τις μεταβατικές του διατάξεις, το Νέο Πλαίσιο, εξεταζόμενο αυτό καθ’ εαυτό, επαναλαμβάνει τα ουσιώδη σφάλματα του Παλαιού διότι, μεταξύ άλλων,</span>

<span style=”font-weight: 400;”>α) δεν πληροί τις απαιτούμενες επιστημονικές προδιαγραφές του χωροταξικού σχεδιασμού στο επίπεδο εκπόνησης Γενικού Χωροταξικού Πλαισίου, </span>

<span style=”font-weight: 400;”>β) δεν λαμβάνει επιστημονικά τεκμηριωμένη θέση ούτε καν ασχολείται με τα κρίσιμα επιστημονικά ζητήματα σχετικά με τις επιπτώσεις των ΑΠΕ, τα οποία έχουν ανακύψει και ερευνώνται από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα κατά την τελευταία 15ετία. </span>

 

1. <b> Συμβατότητα του Νέου Πλαισίου προς τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης</b>

<span style=”font-weight: 400;”>Στο κεφάλαιο της εξέτασης των εναλλακτικών δυνατοτήτων, το Νέο Πλαίσιο αναφέρει ότι επέλεξε το σενάριο της επικαιροποίησης του Παλαιού στο πλαίσιο των αρχών της βιωσιμότητας, προκειμένου να λάβει υπόψη του τη διαμορφωμένη σήμερα κατάσταση (υφιστάμενες συγκεντρώσεις ΑΠΕ, περιοχές με αυξημένη ζήτηση κλπ.), και τις τυχόν επιπτώσεις των έργων ΑΠΕ. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Στην πραγματικότητα έπραξε </span><b>ακριβώς το αντίθετο από αυτό που απαιτούν οι αρχές του βιώσιμου χωροταξικού σχεδιασμού,</b><span style=”font-weight: 400;”> αφού το πολυσέλιδο περιεχόμενό του εξαντλείται: α) σε μακροσκελή έκθεση των καλών του προθέσεων, β) σε εκτενή παράθεση νομικών κειμένων και εγκυκλοπαιδικών περιγραφών και γενικών πληροφοριών σε σχέση με τους υδάτινους πόρους, την κατάσταση της ατμόσφαιρας, το πολιτιστικό περιβάλλον, το ακουστικό περιβάλλον κλπ., και γ) σε ανακοίνωση των ρυθμίσεών του, οι οποίες ελάχιστα διαφέρουν από εκείνες του Παλαιού, σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις (λ.χ. περιοχές επιτάχυνσης, μονάδες αποθήκευσης, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, θαλάσσια αιολικά κλπ.) το επιδεινώνουν. </span>

<b>Ελλείπει παντελώς το πράγματι ζητούμενο από ένα βιώσιμο ειδικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ,</b><span style=”font-weight: 400;”> το οποίο μάλιστα θεσπίζεται μετά από δεκαοκταετή εφαρμογή του διαπιστωμένα πλημμελούς Παλαιού και όφειλε προεχόντως και σύμφωνα με τις βασικές αρχές της πρόληψης της προφύλαξης και της αποκατάστασης: α) </span><b>να αποκαταστήσει</b><span style=”font-weight: 400;”> τις καταστροφές και αλλοιώσεις που επέφερε στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον το Παλαιό, β) </span><b>να εμποδίσει </b><span style=”font-weight: 400;”>την επανάληψη παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον και γ) </span><b>να προφυλάξει</b><span style=”font-weight: 400;”> από τους βέβαιους και σοβαρούς, αλλά άγνωστους προς το παρόν ως προς το μέγεθος και τις επιπτώσεις τους, κινδύνους για τη ζωή και την υγεία που συνεπάγονται ορισμένες νέες προβλέψεις του σχεδίου (π.χ. μπαταρίες αποθήκευσης). </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Σε γενικές γραμμές επισημαίνεται ότι τα συμπεράσματα του Νέου Πλαισίου ως προς τη συμβατότητα των ρυθμίσεών του προς τις ανωτέρω αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης συνάγονται αυθαίρετα ως οιονεί αυταπόδεικτα, εφόσον:  α) δεν στηρίζονται σε πραγματικά δεδομένα για την τρέχουσα κατάσταση του περιβάλλοντος τα οποία να έχουν συλλεγεί μετά από πλήρη επιτόπια έρευνα στις επιμέρους περιοχές της χώρας,  και  β) δεν αναφέρεται η έγκυρη επιστημονική μεθοδολογία με βάση την οποία η ΣΜΠΕ κατέληξε στα συμπεράσματά της σε σχέση με το μέγεθος και την ένταση των επιπτώσεων των ΑΠΕ στο περιβάλλον, τα οποία διατυπώνονται μονολεκτικά (πολύ πιθανό/λιγότερο πιθανό, μικρή/μέτρια/μεγάλη/μηδενική, πρωτογενής/δευτερογενής κλπ.) και συμπληρώνονται από γενικούς αφηγηματικούς πίνακες.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Είναι γεγονός ότι στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, και ειδικότερα η επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% μέχρι το 2030 σε σχέση με το 1990, αποτελεί πρωταρχικό στόχο της Ένωσης και αντικείμενο των σχετικών Οδηγιών. Παράλληλα όμως, σύμφωνα με τη θεμελιώδη αρχή της </span><b>ενσωμάτωσης του κριτηρίου της περιβαλλοντικής προστασίας </b><span style=”font-weight: 400;”>σε όλες τις πολιτικές της Ένωσης και των κρατών μελών, η οποία έχει θεσπιστεί με το Πρωτογενές Ενωσιακό Δίκαιο (άρθρο 11 της ΣΛΕΕ), η χωροθέτηση και λειτουργία των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ θεωρείται εξ ορισμού ως δραστηριότητα που προκαλεί σοβαρότατες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και υπόκειται σε αυστηρή διαδικασία εκτίμησης ως προς τις επιπτώσεις της σε καθένα από τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Εξάλλου είναι πλέον επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι η παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση, όπως προσδιορίζεται επίσημα από τον ΟΗΕ (Πρόγραμμα Περιβάλλοντος της UNEP), την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχει τρεις βασικές διαστάσεις: την </span><b>κλιματική αλλαγή, </b><span style=”font-weight: 400;”>την</span><b> απώλεια της βιοποικιλότητας </b><span style=”font-weight: 400;”>και την</span><b> αυξανόμενη ρύπανση,</b><span style=”font-weight: 400;”> οι οποίες είναι αλληλένδετες, αλληλοτροφοδοτούμενες και σε άμεση σχέση με την απεριόριστη οικονομική μεγέθυνση. </span><b>Τα εννέα πλανητικά όρια,</b><span style=”font-weight: 400;”> δηλαδή οι πλανητικοί περιορισμοί που εξασφαλίζουν τις αναγκαίες συνθήκες για την επιβίωση και ευημερία του ανθρώπου, δεν περιορίζονται στην κλιματική αλλαγή αλλά περιλαμβάνουν και την ακεραιότητα της βιόσφαιρας, τη γενετική και λειτουργική βιοποικιλότητα, τις γεωχημικές ροές που αφορούν τον κύκλο του αζώτου και του φωσφόρου, την αλλαγή χρήσεων γης, την οξίνιση των ωκεανών, το ατμοσφαιρικό φορτίο αερολυμάτων, την καταστροφή της στιβάδας του όζοντος, τη χρήση γλυκού νερού και τη χημική ρύπανση. </span><b>Οι ανθρώπινες δραστηριότητες σε παγκόσμια κλίμακα έχουν ήδη ξεπεράσει τα έξι από τα όρια αυτά, στη δε Ελλάδα τα επτά,</b><span style=”font-weight: 400;”> μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η κατανάλωση επιφανειακού και υπόγειου γλυκού νερού, οι αλλαγές στη χρήση γης και το οικολογικό αποτύπωμα. Παρά ταύτα, τόσο οι συζητήσεις όσο και τα λαμβανόμενα για την αντιμετώπιση της συνολικής και πολυδιάστατης περιβαλλοντικής κρίσης μέτρα περιορίζονται σχεδόν αποκλειστικά στη διάσταση της κλιματικής αλλαγής, ενώ εξίσου σημαντικές πτυχές και ιδίως εκείνες που επηρεάζονται σοβαρά από την εγκατάσταση των ΑΠΕ, δηλαδή η απώλεια βιοποικιλότητας, ο κατακερματισμός των οικοτόπων, η αλλαγή χρήσεων γης, η σφράγιση ελεύθερου εδάφους και η διατάραξη της ροής των υπόγειων και υπέργειων υδάτων υποβαθμίζονται συστηματικά. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Σύμφωνα με </span><b>πλούσια επιστημονική βιβλιογραφία και τεκμηριωμένες μελέτες της τελευταίας δεκαπενταετίας, </b><span style=”font-weight: 400;”>έχει αποδειχθεί ότι οι δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις τις οποίες προκαλεί η παραγωγή, μεταφορά, εγκατάσταση, λειτουργία και απεγκατάσταση των ΑΠΕ κάθε είδους, και ιδίως των ανεμογεννητριών και των φωτοβολταϊκών, σε όλα τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος (δάση, βιοποικιλότητα, ελεύθερη γη, μικροκλίμα, γεωργική και κτηνοτροφική γη, ροή των υδάτων κ.λπ.) είναι ιδιαιτέρως σοβαρές, αλληλοεξαρτώνται και αλληλοεπηρεάζονται αρνητικά. Εξάλλου, η συμβολή των ΑΠΕ στη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου δεν μπορεί να θεωρηθεί εξ ορισμού ότι αντισταθμίζει τα οφέλη από την αντίστοιχη φυσική διαδικασία απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα που επιτελούν τα δάση και τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, τα οποία λειτουργούν ως φυσικοί απορροφητήρες των αερίων του θερμοκηπίου.  Στη χώρα μας όμως αυτά ακριβώς τα στοιχεία πλήττονται σοβαρά και η λειτουργία τους εξουδετερώνεται από την αθρόα εγκατάσταση ανεμογεννητριών και φωτοβολτα</span><span style=”font-weight: 400;”>ϊ</span><span style=”font-weight: 400;”>κών σε δάση και αναδασωτέα, ήδη δε, όπως προβλέπει πλέον το Νέο Πλαίσιο, και στον παράκτιο θαλάσσιο χώρο. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Πέρα από τα δάση και τις θαλάσσιες ποσειδωνίες, η αντικατάσταση της βλάστησης και του εδάφους από αδιαπέραστες επιφάνειες που σχετίζονται με τα αιολικά πάρκα μειώνει τη δέσμευση άνθρακα και αυξάνει τις εκπομπές άνθρακα μέσω της απώλειας βιομάζας και της αύξησης της διάβρωσης του εδάφους. Όπως αναφέρει, λ.χ., μελέτη που αφορά τη Σκωτία, η εγκατάσταση 3.848 ανεμογεννητριών οδήγησε σε επιπρόσθετες εκπομπές 4,9 εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ακριβώς λόγω της αλλαγής των χρήσεων γης και της μη εδαφικής αποθήκευσης. Το ανωτέρω παράδειγμα αναφέρεται εδώ ενδεικτικά για να επισημανθεί ότι πολλά ανάλογα ζητήματα τίθενται επιτακτικά στη διεθνή βιβλιογραφία τα τελευταία χρόνια. Το Νέο Πλαίσιο όφειλε, σύμφωνα με τις αρχές της πρόληψης και της προφύλαξης, να έχει λάβει θέση απέναντι στα ζητήματα αυτά, είτε τα δέχεται είτε τα απορρίπτει, και να έχει δώσει τεκμηριωμένες απαντήσεις προκειμένου να προσδώσει στις ρυθμίσεις του το αναγκαίο επιστημονικό κύρος.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το προτεινόμενο Νέο Πλαίσιο για τις ΑΠΕ αποτελεί τη βασική απόφαση του Ελληνικού κράτους όσον αφορά την επιθυμητή ένταση της βιομηχανικής αυτής δραστηριότητας και την ορθολογική κατανομή της στην ελληνική επικράτεια. Οι ρυθμίσεις του συνιστούν το αναγκαίο νομικό και επιστημονικό υπόβαθρο στο οποίο θα στηριχθεί, στο επόμενο στάδιο, η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης των συγκεκριμένων έργων ΑΠΕ σύμφωνα με την Οδηγία 2014/92/ΕΕ. Οφείλει, ως εκ τούτου, να ενσωματώνει το κριτήριο της </span><b>συνολικής προστασίας του περιβάλλοντος</b><span style=”font-weight: 400;”> σύμφωνα με την αρχή της αειφορίας (άρθρο 24 του Συντάγματος) και να λαμβάνει επιστημονικά τεκμηριωμένη θέση στα κρίσιμα ζητήματα, τα οποία έχουν προκύψει τα χρόνια που μεσολάβησαν από την έγκριση του Παλαιού όσον αφορά τις διαπιστωθείσες κατά το διάστημα αυτό σοβαρές επιπτώσεις των ΑΠΕ σε όλα τα προαναφερθέντα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος.</span>

 

2. <b> Εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον η αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ ?</b>

<span style=”font-weight: 400;”>Η Ελλάδα έχει ήδη εκπληρώσει τις ενωσιακές της υποχρεώσεις ως προς την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, η δε παραγόμενη τη στιγμή αυτή ανανεώσιμη ενέργεια είναι πλεονάζουσα και συχνά αδυνατεί να απορροφηθεί από το δίκτυο, θέτοντας σε κίνδυνο την ισορροπία του συστήματος. Σύμφωνα π.χ. με στοιχεία που περιλαμβάνει Μελέτη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, το σύνολο της ισχύος των ΑΠΕ που λειτουργούν (άδεια λειτουργίας) ή είναι σε φάση κατασκευής (άδεια εγκατάστασης) είναι 6,82 GW, έχοντας επιτύχει κατά 77% τον στόχο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) για το 2030 (8,9 GW). Το επενδυτικό ενδιαφέρον στην Ελλάδα είναι πολύ μεγάλο, με τις αιτήσεις για άδεια παραγωγής να φτάνουν τα 33,16 GW. Αθροιστικά, μαζί με τους Αιολικούς Σταθμούς Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) που λειτουργούν ή έχουν άδεια εγκατάστασης, η ισχύς τους είναι τριπλάσια από τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2030 και διπλάσια από τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2050. Αν υπολογιστούν όλες οι αιτήσεις μαζί (42,25 GW), η ισχύς θα ξεπεράσει τρεις φορές το στόχο του ΕΣΕΚ για τους ΑΣΠΗΕ το έτος 2050. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το Νέο Πλαίσιο όφειλε, ως εκ τούτου, να τεκμηριώνει με συγκεκριμένα στοιχεία τους λόγους για τους οποίους το δημόσιο συμφέρον επιβάλλει την απεριόριστη αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ στην Ελλάδα, παρά τις δυσμενείς επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον. Η απάντηση είναι αναγκαία κατά μείζονα λόγο διότι, όπως έχει ήδη λεχθεί επίσημα, η αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ δεν αποσκοπεί στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά στην αύξηση του εξαγωγικού εμπορίου με την πώληση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε τρίτες χώρες. Είναι εξάλλου τουλάχιστον αντιφατικό και οξύμωρο να εντείνεται η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ και η αντίστοιχη καταστροφή του φυσικού πλούτου και της πρωτογενούς παραγωγής της χώρας με το πρόσχημα της απελευθέρωσης από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ την ίδια στιγμή εγκρίνεται και υλοποιείται εθνική πολιτική εντατικών εξορύξεων ορυκτών καυσίμων στα πολύτιμα οικοσυστήματα του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους. Το νέο Πλαίσιο όφειλε να δώσει συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες απαντήσεις στα ανωτέρω ερωτήματα, δεδομένου ιδίως ότι η Ελλάδα, η επίδραση της οποίας στην κλιματική αλλαγή του πλανήτη είναι κάτι λιγότερο από αμελητέα, αποτελεί ένα από τα ελάχιστα εναπομένοντα hotspot βιοποικιλότητας στην Ευρώπη.</span>

 

3. <b> Η φέρουσα ικανότητα της χώρας αντέχει την αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ ?</b>

<span style=”font-weight: 400;”>Το Νέο Πλαίσιο, όπως ακριβώς και το Παλαιό, δεν πληροί τις επιστημονικές προδιαγραφές και προϋποθέσεις του βιώσιμου χωροταξικού σχεδιασμού. Αντικείμενο κάθε χωρικού σχεδίου στο επίπεδο Ειδικού Πλαισίου για τη χωροθέτηση μιας βιομηχανικής δραστηριότητας, όπως είναι η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, είναι η </span><b>τεκμηριωμένη επιστημονική διακρίβωση της φέρουσας ικανότητας κάθε συγκεκριμένου οικοσυστήματος</b><span style=”font-weight: 400;”> της χώρας να υποστηρίξει τη δραστηριότητα αυτή, χωρίς να υποβαθμίζεται η ισορροπία των στοιχείων του και η ικανότητά του να την αποκαθιστά με φυσικές διεργασίες στο διηνεκές. </span><b>Υποκείμενο μέτρησης της φέρουσας ικανότητας</b><span style=”font-weight: 400;”> προδήλως δεν είναι η γεωγραφική διάκριση της χώρας σε ηπειρωτική, νησιωτική και θαλάσσια ούτε η διοικητική διάκριση σε Περιφέρειες, πολλώ μάλλον σε ΟΤΑ και δημοτικές ενότητες αυτών. Υποκείμενο μέτρησης της φέρουσας ικανότητας είναι το κάθε </span><b>οικοσύστημα</b><span style=”font-weight: 400;”>, τα όρια του οποίου δεν προσδιορίζονται κατά τη βούληση του μελετητή, αλλά είναι αντικειμενικά και καθορίζονται με βάση τα φυσικά του χαρακτηριστικά (λεκάνη απορροής, δασικά και άλλα οικοσυστήματα, βιοποικιλότητα κ.λπ.). </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η </span><b>οριοθέτηση ενός οικοσυστήματος</b><span style=”font-weight: 400;”> αποτελεί στην ουσία την επιστημονική διαπίστωση ενός αντικειμενικού πραγματικού γεγονότος, ότι δηλαδή τα στοιχεία του αλληλεπιδρούν και αλληλεξαρτώνται με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργούν ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστημα, μια ξεχωριστή οντότητα, η οποία λειτουργεί με σχετική αυτάρκεια, αυτονομία και αυτοτέλεια έναντι του ευρύτερου φυσικού περιβάλλοντος στο οποίο ανήκει. Το Νέο Πλαίσιο όφειλε ως εκ τούτου, αφενός μεν, να περιλαμβάνει τεκμηριωμένη καταγραφή των οικοσυστημάτων της ελληνικής επικράτειας και, αφετέρου,  να υπολογίζει το μέγεθος των αλλοιώσεων και καταστροφών που έχουν υποστεί τα τελευταία χρόνια ως προς τα επιμέρους στοιχεία τους, προκειμένου να αποδείξει, στηριζόμενο σε έγκυρη επιστημονική μεθοδολογία, τη βασική του θέση, ότι δηλαδή το κάθε ένα από τα οικοσυστήματα αυτά έχει την ικανότητα να αντέξει την εγκατάσταση ΑΠΕ χωρίς να υποβαθμιστεί. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η </span><b>φέρουσα ικανότητα</b><span style=”font-weight: 400;”> του οικοσυστήματος προφανώς δεν ερευνάται μόνο σε σχέση με την εξεταζόμενη κάθε φορά ανθρώπινη δραστηριότητα που προτίθεται να εγκατασταθεί εκεί (λ.χ. ΑΠΕ, τουρισμός, βιομηχανία, εξορύξεις, υδατοκαλλιέργειες κ.λπ.). Αντίθετα, </span><b>όλες οι υπάρχουσες ήδη δραστηριότητες</b><span style=”font-weight: 400;”> που ασκούνται μέσα σε αυτό, καθώς και οι σχεδιαζόμενες για το μέλλον, πρέπει να συνεκτιμώνται </span><b>συνδυαστικά, αθροιστικά και σε βάθος χρόνου,</b><span style=”font-weight: 400;”> προκειμένου να εξακριβωθεί το μέτρο της πρόσθετης επιβάρυνσης που είναι ικανό να δεχτεί το συγκεκριμένο οικοσύστημα, έτσι ώστε η ισορροπία των στοιχείων του να μην κλονίζεται και να δύναται να αποκατασταθεί με φυσικές διαδικασίες. Είναι προφανές ότι στην Ελλάδα, όπου τα τελευταία χρόνια τα οικοσυστήματα έχουν δεχθεί μια άνευ προηγουμένου επίθεση από σειρά εντατικών ανθρώπινων δραστηριοτήτων, </span><b>η φέρουσα ικανότητα</b><span style=”font-weight: 400;”> ενός οικοσυστήματος να υποδεχθεί εγκατάσταση ΑΠΕ </span><b>ενδέχεται να είναι και μηδενική. </b><span style=”font-weight: 400;”>Παρά ταύτα το Νέο Πλαίσιο χαρακτηρίζει ολόκληρη τη χώρα, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, ως κατάλληλη για την εγκατάσταση ΑΠΕ, στην περίπτωση δε των περιοχών επιτάχυνσης χωρίς καν περιβαλλοντική αδειοδότηση.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το Νέο Πλαίσιο θεσπίζεται σε μία κρίσιμη για το περιβάλλον στιγμή, κατά την οποία η εντατική εξάπλωση των ΑΠΕ, ιδίως ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών, σε ολόκληρη την επικράτεια, ηπειρωτική και νησιωτική, ορεινή, πεδινή, τώρα πλέον και στο θαλάσσιο χώρο, έχει ήδη υποβαθμίσει σοβαρά τα οικοσυστήματα, δασικά και μη, καθώς και τη βιοποικιλότητα, έχει διαταράξει τα υπόγεια και υπέργεια ύδατα, έχει τροποποιήσει το μικροκλίμα, έχει εκτοπίσει την πρωτογενή παραγωγή και αλλοιώσει δραματικά το τοπίο. Ενδεικτικά επισημαίνεται π.χ.  ότι, όσον αφορά το κρίσιμο για την περιβαλλοντική ισορροπία του πλανήτη πρόβλημα της </span><b>σφράγισης του ελεύθερου εδάφους,</b><span style=”font-weight: 400;”> σύμφωνα με Μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (2023), </span><b>στην Ελλάδα η δέσμευση γης, δηλαδή η δημιουργία τεχνητής γης από την κατασκευή αιολικών πάρκων, είναι σχεδόν 3,5 φορές μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο. </b><span style=”font-weight: 400;”>Δεδομένου ότι το μέγεθος των ανεμογεννητριών έχει σήμερα αυξηθεί εκθετικά με ύψος άνω των 200 μέτρων, η μεταφορά τους μέσα από δύσβατες και δυσπρόσιτες ορεινές και δασικές περιοχές απαιτεί την κατασκευή εκτεταμένου νέου οδικού δικτύου το οποίο σφραγίζει μεγάλες εκτάσεις ελεύθερου εδάφους, ιδίως σε δάση και ορεινούς όγκους. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Πέρα από τις συνέπειες της απεριόριστης εγκατάστασης ΑΠΕ, το περιβάλλον της χώρας έχει υποβαθμιστεί και αλλοιωθεί σοβαρά από πλήθος άλλων δραστηριοτήτων με σοβαρές επιπτώσεις, όπως η υπερδόμηση και ο υπερτουρισμός, οι ιχθυοκαλλιέργειες, οι εξορύξεις κλπ., οι οποίες όμως πρέπει να συνεκτιμώνται πριν αποφασισθεί η περαιτέρω αύξηση της έντασης των ΑΠΕ.  </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Πάρα ταύτα και κατά παράβαση όλων των ανωτέρω, στην προκειμένη περίπτωση το Νέο Πλαίσιο επαναλαμβάνει σε σχέση με τη φέρουσα ικανότητα την ίδια </span><b>αδόκιμη και αντιεπιστημονική προσέγγιση</b><span style=”font-weight: 400;”> που είχε υιοθετήσει και το Παλαιό.  Ως εκ τούτου, αντί να διακρίνει τη χώρα σε οικοσυστήματα και να εκτιμήσει μετά από επιστημονική μελέτη σύμφωνα με έγκυρη επιστημονική μεθοδολογία τη φέρουσα ικανότητα ενός εκάστου εξ αυτών (είχε άλλωστε στη διάθεσή του δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια για να το πράξει), </span><b>χαρακτήρισε με τρόπο οριζόντιο ολόκληρη τη χώρα, πλην γενικών εξαιρέσεων, ως κατάλληλη για την εγκατάσταση ΑΠΕ.</b><span style=”font-weight: 400;”> Η διάκριση της επικράτειας </span><b>σε τρεις βασικές κατηγορίες </b><span style=”font-weight: 400;”>(ηπειρωτική χώρα, νησιωτική χώρα και θαλάσσιος χώρος), για τις οποίες άλλωστε προβλέπονται οι ίδιες περίπου προϋποθέσεις για την εγκατάσταση ΑΠΕ, παραβλέπει το γεγονός ότι κάθε μία από τις περιοχές αυτές περιλαμβάνει </span><b>πλήθος εντελώς διαφορετικών οικοσυστημάτων, </b><span style=”font-weight: 400;”>καθένα από τα οποία βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική κατάσταση από άποψη φέρουσας ικανότητας, τόσο λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του όσο και λόγω των καταστροφών και επιβαρύνσεων που έχει ήδη υποστεί. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Προκειμένου να στηρίξει τις επιλογές του, </span><b>το Νέο Πλαίσιο διαστρεβλώνει πλήρως την επιστημονική έννοια της φέρουσας ικανότητας</b><span style=”font-weight: 400;”>, την οποία προσδιορίζει με βάση το αιολικό δυναμικό μιας περιοχής και την υπολογίζει με πλαίσιο αναφοράς όχι το οικοσύστημα αλλά το </span><b>εντελώς απρόσφορο κριτήριο της διοικητικής διαίρεσης της χώρας σε ΟΤΑ</b><span style=”font-weight: 400;”>, και μάλιστα σε </span><b>δημοτικές ενότητες</b><span style=”font-weight: 400;”> αυτών.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η εδαφική έκταση ενός ΟΤΑ προδήλως δεν έχει καμία σχέση ούτε συμπίπτει με τα όρια των οικοσυστημάτων που περιλαμβάνονται σε αυτόν, τα οποία μπορεί να είναι ένα ή περισσότερα και καθένα από τα οποία μπορεί να έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και να βρίσκεται σε διαφορετική κατάσταση ως προς τη φέρουσα ικανότητά του. Και όμως, στην προκειμένη περίπτωση, το νέο Πλαίσιο διαπράττει το θεμελιώδες επιστημονικό, αλλά και κατά κοινή λογική αδιανόητο, σφάλμα να υπολογίζει τη φέρουσα ικανότητα με κριτήριο το μέγιστο ποσοστό κάλυψης του εδάφους σε επίπεδο ΟΤΑ και μάλιστα όχι στο σύνολό του Δήμου αλλά σε κάθε δημοτική ενότητα αυτού. Με τα δεδομένα αυτά είναι ανάξιο οποιουδήποτε επιστημονικού σχολιασμού το πρόσθετο γεγονός ότι τα ανεκτά όρια της επιβάρυνσης καθορίζονται από το Νέο Πλαίσιο με τρόπο οριζόντιο για όλους τους ΟΤΑ της χώρας και δη αριθμητικά, με συγκεκριμένα, άγνωστης έμπνευσης και τεκμηρίωσης, νούμερα (π.χ.  8% της έκτασης της δημοτικής ενότητας για περιοχές αιολικής προτεραιότητας, 5% για περιοχές αιολικής καταλληλότητας και, προφανώς κατ’ επιείκεια, 4% για τη Μονεμβασιά, την Αράχωβα, την Κάρυστο και το Καρπενήσι). Τα ποσοστά αυτά δύνανται μάλιστα να αυξηθούν μέχρι 50% αν συμφωνεί το εντελώς αναρμόδιο για το θέμα αυτό Δημοτικό Συμβούλιο!</span>

 

4. <b> Ειδικότερες Πλημμέλειες του Νέου Πλαισίου (ενδεικτικά)</b>

<b>Εξαιρέσεις</b>

<b>Η μέθοδος της θέσπισης γενικών εξαιρέσεων</b><span style=”font-weight: 400;”> για περιοχές που εντάσσονται σε ορισμένες κατηγορίες (υγρότοποι Ramsar, αρχαιολογικοί χώροι κλπ.), είναι εντελώς απρόσφορη και ανεπαρκής. Ούτως η άλλως, οι εξαιρέσεις αναφέρονται μόνο σε περιοχές με ήδη θεσμοθετημένο καθεστώς προστασίας, οι οποίες στην πραγματικότητα είναι ελάχιστες σε σχέση με τις περιοχές τις οποίες το κράτος, μολονότι διαθέτουν τα απαιτούμενα προστατευτέα χαρακτηριστικά, έχει παραλείψει επίμονα και συστηματικά να υπαγάγει στο προσήκον καθεστώς προστασίας (οικότοποι, τοπία κ.λπ.). Παράλληλα, ακόμα και για τις περιοχές αποκλεισμού, </span><b>προβλέπεται η δυνατότητα εξαίρεσης τους από την εξαίρεση</b><span style=”font-weight: 400;”>, (π.χ. αποκλείεται μεν η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ. εκτός αν εξυπηρετούνται δημόσιες υποδομές (π.χ. αφαλάτωση) η κρίνονται αναγκαίες για την ασφάλεια του συστήματος). </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Σε κάθε περίπτωση, η πρόβλεψη γενικών εξαιρέσεων δεν μπορεί να υποκαταστήσει την βασική παράλειψη του Νέου Πλαισίου να προβεί σε ειδική και εμπεριστατωμένη διαπίστωση της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής της χώρας ούτε δύναται να θεραπεύσει την έλλειψη αυτή.</span>

<b>Τοπίο</b>

<span style=”font-weight: 400;”>Ως βασικό κριτήριο για την εκτίμηση των επιπτώσεων των ΑΠΕ στο τοπίο λαμβάνεται ο οπτικός ορίζοντας του παρατηρητή, η δε προστασία εξαντλείται στη θέσπιση αυθαίρετα υπολογιζόμενων ελάχιστων αποστάσεων των ΑΠΕ από θεσμοθετημένα σημεία θεωρούμενα ως ιδιαίτερου ενδιαφέροντος (6 χλμ. από ζώνες απόλυτης προστασίας αρχαιολογικών χώρων, 0,8 χλμ. από πυρήνες εθνικών δρυμών και μνημείων της φύσης, 2 χλμ. από οικισμούς, 6 χλμ. από θεσμοθετημένους παραδοσιακούς οικισμούς κλπ.) </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Είναι προφανές ότι το Νέο Πλαίσιο παραγνωρίζει το γεγονός ότι σύμφωνα με την οικεία επιστήμη, το τοπίο είναι μέγεθος προσδιοριζόμενο αντικειμενικά με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ( γεωμορφολογία, όγκοι, βλάστηση, χρώματα κλπ.) Η προστασία επιβάλλεται ως προς κάθε συγκεκριμένο τοπίο, εξεταζόμενο αυτό καθεαυτό, και δεν εξαρτάται από την ύπαρξη ή μη τυχόν παρατηρητή. Άλλωστε η επιβαλλόμενη από τις Διεθνείς Συμβάσεις προστασία του τοπίου και της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς προδήλως δεν περιορίζεται μόνο στα τοπία που έχουν χαρακτηριστεί ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, όπως υπολαμβάνει εσφαλμένα το Νέο Πλαίσιο. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Είναι αυτονόητο ότι η προστασία των τοπίων δεν διασφαλίζεται μόνο με τη θέσπιση ελάχιστης απόστασης των ΑΠΕ από αυτά, η οποία στην προκειμένη περίπτωση καθορίζεται κατά τρόπο γενικό και οριζόντιο,  χωρίς να έχει προηγηθεί ενδελεχής μελέτη των ελληνικών τοπίων τόσο κατά κατηγορία (ορεινά, νησιωτικά, δασικά κλπ.), όσο και ανά περιοχή, ώστε να θεσπιστούν τα κατάλληλα ειδικά μέτρα προστασίας για το καθένα από αυτά. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ο περιορισμός της προστασίας μόνο σε τοπία που διαθέτουν νομικό χαρακτηρισμό ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους είναι εντελώς απρόσφορος και ανεπαρκής. Ελάχιστα μόνο από τα πολυάριθμα αξιόλογα και ποικιλόμορφα τοπία της χώρας έχουν τύχει του προσήκοντος χαρακτηρισμού ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους λόγω της γνωστής παράλειψης της Πολιτείας να εκπληρώσει τις διεθνείς της υποχρεώσεις ως προς τούτο. </span>

<b>Προστασία των νησιών</b>

<span style=”font-weight: 400;”>Η διάκριση των νησιών ως προς τη δυνατότητα εγκατάστασης ΑΠΕ με βάση το εμβαδόν τους, άνω ή κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, είναι απολύτως αδόκιμη σε σχέση με το ζητούμενο, δηλαδή τη φέρουσα ικανότητα κάθε συγκεκριμένου νησιού να υποδεχθεί ΑΠΕ, η οποία προφανώς δεν εξαρτάται από το εμβαδόν του, αλλά τα φυσικά του χαρακτηριστικά, τα τοπικά οικοσυστήματα, το τοπίο, την πολιτιστική του φυσιογνωμία κ.λπ. </span>

<b>Αποκατάσταση</b>

<span style=”font-weight: 400;”>Όσον αφορά το κρίσιμο ζήτημα της απομάκρυνσης των εγκαταστάσεων ΑΠΕ, (ιδίως ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών), και της διαχείρισης των αποβλήτων τους μετά την πάροδο του σύντομου χρόνου ζωής τους, το Νέο Πλαίσιο αποφεύγει να λάβει οποιοδήποτε μέτρο. Υιοθετώντας τη μυστηριώδη διατύπωση «Επιχειρείται η διαπραγμάτευση των όρων κυρίως μέσα από τη διάγνωση της σημαντικότητάς τους στη φάση αδειοδότησης» ουσιαστικά αντιπαρέρχεται το μείζον αυτό πρόβλημα και το μεταθέτει σε εκείνο ακριβώς το επίπεδο όπου δεν πρόκειται ποτέ να λυθεί, δηλαδή της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Αναθέτει στην ευχέρεια της αδειοδοτικής αρχής να ζητήσει από τον εκάστοτε  επιχειρηματία να προτείνει εκείνος ένα σχέδιο αποκατάστασης, χωρίς ούτε να δεσμεύεται από σχετικό Ρυθμιστικό Πλαίσιο ούτε να υποχρεούται σε παροχή αποτελεσματικών εγγυήσεων, (λ.χ.  εγγυητικής επιστολής) ότι την κρίσιμη στιγμή θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Πλην όμως η έγκαιρη παροχή αποτελεσματικών εγγυήσεων είναι απολύτως αναγκαία. Όπως αποδεικνύεται από τη διεθνή πρακτική, κατά κανόνα ο υπεύθυνος για την αποκατάσταση φορέας του έργου ΑΠΕ είτε δεν υφίσταται ως επιχειρηματική και οικονομική οντότητα κατά τον κρίσιμο χρόνο είτε, πάντως, επικαλείται ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να ανταποκριθεί στις μεγάλες δαπάνες των εργασιών αποξήλωσης, μεταφοράς και διαχείρισης των αποβλήτων. Στην Ελλάδα δεν υφίσταται κανονιστικό πλαίσιο το οποίο να ρυθμίζει τα ανωτέρω ζητήματα ούτε προβλέπονται κατάλληλοι χώροι για την εναπόθεση και διαχείριση των παροπλισμένων ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών. Δεν έχει χωροθετηθεί καμία εγκατάσταση υποδοχής των αποβλήτων ούτε υπάρχει δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας ικανός να ανακυκλώσει τα ανακυκλώσιμα τμήματα αυτών, ενώ το κόστος μεταφοράς στο εξωτερικό είναι τεράστιο. Προκειμένου, π.χ. περί των ανεμογεννητριών, η κατάσταση αυτή έχει ως συνέπεια ότι οι παροπλισμένες ανεμογεννήτριες εγκαταλείπονται ήδη επιτόπου ή σε άτυπες αποθέσεις, δημιουργώντας πρόσθετα σοβαρότατα προβλήματα στις αντίστοιχες περιοχές. Πρέπει επιπλέον να επισημανθεί ότι για τις τεράστιες υπόγειες βάσεις στήριξης των ανεμογεννητριών δεν υπάρχει ούτε νομική υποχρέωση αλλά ούτε και αντικειμενική δυνατότητα απομάκρυνσής τους από το υπέδαφος, γεγονός που έχει ολέθριες συνέπειες για τα υπόγεια ύδατα, το μικροκλίμα και την όλη λειτουργία του οικοσυστήματος στο οποίο αυτές έχουν εγκατασταθεί.</span>

 

<b>Εγκαταστάσεις Αποθήκευσης</b>

<span style=”font-weight: 400;”>Η επικινδυνότητα των εγκαταστάσεων αποθήκευσης, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο άσβεστων πυρκαγιών, αποτελεί αντικείμενο πολλών επιστημονικών μελετών αλλά και πικρή εμπειρία αρκετών κρατών. Ως προς το κρίσιμο αυτό ζήτημα το Νέο Πλαίσιο ουδέν διαλαμβάνει. Προβλέπει ότι οι εγκαταστάσεις αυτές, οι λεγόμενες   μπαταρίες αποθήκευσης, μπορούν να εγκαθίστανται οπουδήποτε, ακόμα και σε επαφή με οικισμούς, με μόνο περιορισμό την τήρηση της ελάχιστης απόστασης των 500 μέτρων από ορισμένες περιοχές περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς ή δίκτυα τεχνικών υποδομών.</span>

 

<b>Ενδεικτική Βιβλιογραφία</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>«European Landscape Convention», Council of Europe (CoE), Florence, 2000</span>

<span style=”font-weight: 400;”>CETS 176 – Draft European Landscape Convention as amended by the 2016 Protocol</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Council of Europe Landscape Convention as amended by the 2016 Protocol (Council of Europe Treaty Series No. 176) (2022)</span>

 

1. <span style=”font-weight: 400;”> 3827/2010 «Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης του Τοπίου» (ΦΕΚ Α’30/2010)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Council of Europe (2011). Landscape and Wind Turbines, Report, 6th Council of Europe Conference on the European Landscape Convention, Strasbourg, 3-4 May 2011 (21 March 2011, CEP-CDPATEP, 11E)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας» (EE L 206 της 22.7.1992)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Καταδίκη της Ελλάδας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C-849/19) για πλημμελή προστασία της βιοποικιλότητoς και μη θέσπιση των στόχων και μέτρων διατήρησης των φυσικών οικοτόπων (μη συμμόρφωση με την Oδηγία 92/43/ΕΟΚ)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Αιτιολογημένη γνώμη (INFR(2014)4073) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς την Ελλάδα, για την ακαταλληλότητα του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις ΑΠΕ λόγω μη συμμόρφωσής του προς την Οδηγία Natura σε σχέση με τη χωροθέτηση των αιολικών πάρκων</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Κύρωση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ)» (ΦΕΚ Β’4893/19.12.2024)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Ειδική Έκθεση για τις ΑΠΕ και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» (“Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation”), Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC), 2012</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Climate Change 2021 – The Physical Science Basis», Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), 2021</span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM_final.pdf</span&gt;

 

<span style=”font-weight: 400;”>«</span><b>What is the Triple Planetary Crisis?</b><span style=”font-weight: 400;”>» United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC), 2022</span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://unfccc.int/news/what-is-the-triple-planetary-crisis</span&gt;

 

<span style=”font-weight: 400;”>«A planet that sustains everyone, everywhere»,</span> <span style=”font-weight: 400;”>Inger Andersen, Briefing to Permanent Missions to the United Nations, 21 March 2023 </span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://www.unep.org/news-and-stories/speech/planet-sustains-everyone-everywhere</span&gt;

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Towards UNEA-6: Multilateral solutions to triple planetary crisis», Sixth session of the United Nations Environment Assembly (UNEA-6), United Nations Environment Programme (UNEP), Nairobi, Kenya, 26 February – 1 March 2024</span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://www.unep.org/news-and-stories/speech/towards-unea-6-multilateral-solutions-triple-planetary-crisis</span&gt;<span style=”font-weight: 400;”> </span>

<span style=”font-weight: 400;”>«Outcomes of UNEA-6»</span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://www.unep.org/environmentassembly/unea6/outcomes</span&gt;

<span style=”font-weight: 400;”>https://docs.un.org/en/UNEP/EA.6/RES.13</span&gt;

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Tackling the “</span><b>triple environmental crisis</b><span style=”font-weight: 400;”>” and building forward from the COVID-19 pandemic», World Health Organization (WHO), 7 July 2023</span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://www.who.int/poland/multi-media/details/tackling-the–triple-environmental-crisis–and-building-forward-from-the-covid-19-pandemic</span&gt;<span style=”font-weight: 400;”> </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Summary for Policymakers of the Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services», Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES), 2019</span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://www.un.org/sustainabledevelopment/blog/2019/05/nature-decline-unprecedented-report/</span&gt;<span style=”font-weight: 400;”>  </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Η βιοποικιλότητα της Ελλάδας – οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής», Μουσείο Γουλανδρή – Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων, 2011</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Το Κόκκινο βιβλίο των απειλούμενων ζώων της Ελλάδας», Α. Λεγάκης, Π. Μαραγκού, Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία (2009)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>«Decommissioning of Onshore Wind Turbines», WIND EUROPE, 2020</span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://windeurope.org/intelligence-platform/product/decommissioning-of-onshore-wind-turbines/</span&gt;

 

<span style=”font-weight: 400;”>Torres, J. F. & Petrakopoulou, F. «A Closer Look at the Environmental Impact of Solar and Wind Energy», </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Global Challenges, </span></i><span style=”font-weight: 400;”>Vol: 6, 2200016 (2022)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Jones, N. F., Pejchar, L. & Kiesecker, J. M. «The Energy Footprint: How Oil, Natural Gas, and Wind Energy Affect Land for Biodiversity and the Flow of Ecosystem Services», </span><i><span style=”font-weight: 400;”>BioScience</span></i><span style=”font-weight: 400;”>, Vol: 65, 290–301 (2015)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Marques, A. T. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>et al.</span></i><span style=”font-weight: 400;”> «Wind turbines cause functional habitat loss for migratory soaring birds», </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Journal of Animal Ecology,</span></i><span style=”font-weight: 400;”> Vol: 89, 93–103 (2020)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Kati, V. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>et al.</span></i><span style=”font-weight: 400;”> «The overlooked threat of land take from wind energy infrastructures: Quantification, drivers and policy gaps», </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Journal of Environmental Management,</span></i><span style=”font-weight: 400;”> Volume 348, 119340 (15 December 2023)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Kati, V., Kassara, C., Vrontisi, Z. & Moustakas, A. «The biodiversity-wind energy-land use nexus in a global biodiversity hotspot», </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Science of The Total Environment, </span></i><span style=”font-weight: 400;”>Volume 768, 144471 (10 May 2021)</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Κατή, Β., Κασσάρα, Χ., Παπαϊωάννου, Χ., «Αδιατάρακτες Φυσικές Περιοχές (ΑΦΠ) της Ελλάδας και Βιώσιμη Ανάπτυξη», Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Researchgate, 2022</span>

<span style=”font-weight: 400;”>https://www.researchgate.net/publication/361173582_Adiataraktes_Physikes_Perioches_APHP_tes_Elladas_kai_Biosime_Anaptyxe</span&gt;

 

<span style=”font-weight: 400;”>Figueiredo, E., Partalidou, M., Koutsou, S. (2020). «‘No Choice’ or ‘A Choice’? – An Exploratory Analysis of ‘Back to the Countryside’ Motivations and Adaptation Strategies in Times of Crisis in Greece and Portugal». In: Döner, F., Figueiredo, E., Rivera, M. (eds) Crisis and Post-Crisis in Rural Territories. Springer, Cham, p. 119–139</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Gkoltsiou, A., Athanasiadou, E., & Paraskevopoulou, A.T. (2021). «Agricultural Heritage Landscapes of Greece: Three Case Studies and Strategic Steps towards Their Acknowledgement, Conservation and Management». Sustainability 13, 5955.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Hadjimichalis, C, Melissourgos, Y, Moungolia, A., Girti, D., Faka, A. (2012). «Improving and focusing research on Greek landscapes: the Greekscapes programme». In T. Papayannis, P. Howard (eds.) Reclaiming the Greek landscape, Med-INA, Athens, p. 233-244</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Pavlis Evangelos, «Large-scale wind energy farm development and its impacts on the landscape: a review of the Greek case», Department of Agricultural Economics and Rural Development, Agricultural University of Athens, Greece, </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Journal of Landscape Ecology</span></i><span style=”font-weight: 400;”> (2025), Vol: 18 / No. 3</span>

 

<b>———————————————————-</b>

 

<b>Γεώργιος Χριστοφορίδης</b>

<b>Δικηγόρος, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου </b>

<b>του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Ο χρόνος διαβούλευσης που παρέχεται για τον συγκεκριμένο χωροταξικό σχεδιασμό εθνικού επιπέδου είναι απολύτως ανεπαρκής, αναγκάζοντάς μας να εστιάσουμε στα κυριότερα ζητήματα που τίθενται.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Κατ΄αρχάς, το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας αισθάνεται την ανάγκη:</span>

<span style=”font-weight: 400;”>-να επαναλάβει ότι η Ελλάδα χαρακτηρίζεται από μοναδικές ιδιαιτερότητες, ενώ αποτελεί αμελητέο ρυπαντή σε πλανητικό επίπεδο,</span>

<span style=”font-weight: 400;”>-να στηλιτεύσει το κοινοτικό δίκαιο για τη διείσδυση των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, το οποίο επιβάλλει τις ίδιες υποχρεώσεις σε ρυπαίνοντες και μη ρυπαίνοντες, </span>

<span style=”font-weight: 400;”>-να τονίσει το μάταιον-ατελέσφορον της ευρωπαϊκής «πράσινης μετάβασης», καθώς τα επιβαλλόμενα ποσοστά ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ υπολογίζονται επί της τελικής ακαθάριστης κατανάλωσης ενέργειας, η οποία όμως αυξάνεται διαρκώς και είναι βέβαιον ότι θα αυξηθεί εκθετικά εξ αιτίας των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και των λεγόμενων Data Centers,</span>

<span style=”font-weight: 400;”>-να υπενθυμίσει ότι η Σύμβαση Πλαίσιο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή δεν ανάγει την εκμετάλλευση ΑΠΕ σε πανάκεια, αλλά αντιθέτως προβλέπει ως αναγκαία μία πολύπλευρη δράση της ανθρωπότητας σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας και ενδυνάμωσης όλων των καταβοθρών των αερίων του θερμοκηπίου,</span>

<span style=”font-weight: 400;”>-να επισημάνει ότι εκτός από το κοινοτικό δίκαιο του περιβάλλοντος υπάρχει εν ισχύι το άρθρο 24 παρ.1 του Συντάγματος.</span>

 

1. <b> «Δέουσα εκτίμηση» που παραβιάζει τις Οδηγίες 2001/42/ΕΚ, 92/43/ΕΟΚ & 2009/147/ΕΚ.</b>

<span style=”font-weight: 400;”>α) Η ΣΜΠΕ του υπό διαβούλευση χωροταξικού σχεδίου δεν αναφέρει τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των περιοχών Νατούρα 2000 της χώρας, που ενδέχεται να επηρεασθούν σημαντικά από την εφαρμογή του. Σημειώνεται ότι η παράλειψη αυτή εντοπίσθηκε στην αποσταλείσα το 2014 προειδοποιητική επιστολή της Commission, ως λόγος παραβίασης της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ από το ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ του 2008.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>β) Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει, ως ώφειλε, στον εντοπισμό και στην αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων του Σχεδίου στις περιοχές Νατούρα 2000, εντός ή πλησίον των οποίων έχουν ήδη εγκατασταθεί ή έχουν αδειοδοτηθεί πολυάριθμες αιολικές εγκαταστάσεις με βάση το ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ του 2008.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>γ) Στην ΣΜΠΕ γίνεται αναφορά στους στόχους διατήρησης των ειδών που έχουν τεθεί σε εθνικό επίπεδο και όχι στους εξειδικευμένους για καθεμία περιοχή του δικτύου Νατούρα 2000.  Το ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει καταστήσει σαφές (υπόθεση C-66/23), ότι οι στόχοι διατήρησης ενός προστατευόμενου τόπου αποτελούν υποχρεωτικό σημείο αναφοράς για τις δέουσες εκτιμήσεις.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Τονίζεται, ότι οι υπουργικές αποφάσεις 24776/985 & 50146/1786 του 2023, οι οποίες υποτίθεται ότι καθορίζουν στόχους διατήρησης για καθεμία περιοχή του δικτύου Νατούρα 2000, δεν συνιστούν εκπλήρωση των υποχρεώσεων που επιβάλλουν οι σχετικές διατάξεις της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, διότι για τη συντριπτική πλειοψηφία των ειδών των προστατευομένων περιοχών δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>δ) Η ΣΜΠΕ εκπονήθηκε δίχως να έχουν θεσμοθετηθεί τα σχέδια διαχείρισης και τα μέτρα διατήρησης των περιοχών του δικτύου Νατούρα 2000.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Με τις ανωτέρω κεφαλαιώδεις παραλείψεις/πλημμέλειες, το συμπέρασμα της ΣΜΠΕ  ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο «δεν αναμένεται να επηρεάσει την ακεραιότητα του δικτύου Natura 2000» εμφανίζεται απολύτως αυθαίρετο και ατεκμηρίωτο, το ίδιο δε ισχύει και για την συνεπακόλουθη παράλειψη διερεύνησης εναλλακτικών λύσεων και πρότασης για τη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος & Βιωσιμότητας καταγγέλλει το σκανδαλώδες γεγονός ότι από τις εκατοντάδες αδειοδοτήσεων αιολικών πάρκων εντός ΖΕΠ της χώρας, δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση αξιολόγησης σημαντικών επιπτώσεων και λήψης αντισταθμιστικών μέτρων, εκτιμά δε βασίμως ότι το νέο χωροταξικό σχέδιο για τα συστήματα εκμετάλλευσης των ΑΠΕ θα επιφέρει τη χαριστική βολή στη ήδη κλονισθείσα «συνοχή» του ελληνικού τμήματος του ευρωπαϊκού οικολογικού δικτύου Νατούρα 2000.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Συνοψίζοντας, η ΣΜΠΕ και το υπό διαβούλευση χωροταξικό σχέδιο παραβιάζει πολλαπλώς το αναφερθέν κοινοτικό δίκαιο του περιβάλλοντος.</span>

 

2. <b> ΜΥΗΕ. Ένας θανάσιμος υδρολογικός κίνδυνος και μία αχρείαστη θυσία.</b>

<b>α)</b><span style=”font-weight: 400;”> Τα λεγόμενα Μικρά Υδροηλεκτρικά ΄Έργα επιβάλλεται να εξαιρεθούν εντελώς από το «κάδρο» της ηλεκτροπαραγωγής, πρώτον διότι στην Ελλάδα, ενόψει των συνεπειών της απορρύθμισης του κλίματος, το νερό δεν πρέπει να θεωρείται ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και, δεύτερον, διότι ενώ έχουν αμελητέα προσφορά στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, προκαλούν δυσαναλόγως μεγαλύτερες περιβαλλοντικές βλάβες.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ο αείμνηστος καθηγητής υδρογεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γεώργιος Στουρνάρας, σε σχετική μελέτη του για τα ΜΥΗΕ (2022), επεσήμανε ότι η σκοπιμότητα και η βιωσιμότητα των ΜΥΗΕ δεν μπορούν να αξιολογηθούν ανεξάρτητα από το διαρκώς επιδεινούμενο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Λαμβάνοντας δε υπόψιν παράγοντες όπως η αύξηση της εξάτμισης, η αύξηση της υδατικής κατανάλωσης, η αύξηση των αρδεύσεων και η παράταση της αρδευτικής περιόδου κ.ά. καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «η σκοπιμότητα κατασκευής και λειτουργίας ΜΥΗΕ στην Ελλάδα καθίσταται προβληματική δεδομένου ότι το κλίμα της Ελλάδας, ως Μεσογειακό, χαρακτηρίζεται από ξηρή περίοδο του υδρολογικού έτους, η οποία με τη σειρά της χαρακτηρίζεται από πρακτικά μηδενικές βροχοπτώσεις και υψηλές θερμοκρασίες».</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Πέραν όμως των επιστημονικών μελετών, η βιωματική εμπειρία των τελευταίων 15 ετών διδάσκει ότι εκτός από τις βροχοπτώσεις, έχουν μειωθεί δραματικά οι χιονοπτώσεις και χιονοστρώσεις, παράγοντες με καίρια σημασία για την υδρολογική υγεία επιφανειακών τε και υπογείων υδάτων.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η ΣΜΠΕ και το υπό διαβούλευση σχέδιο δεν λαμβάνουν υπόψιν τις ανωτέρω συνέπειες της απορρύθμισης του κλίματος στα υδατικά συστήματα της Χώρας. Αντιθέτως, παραπέμπουν και διατηρούν τους κανόνες και τα κριτήρια χωροθέτησης των ΜΥΗΕ του ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ του 2008, ενώ για τα ζητήματα της φέρουσας ικανότητας των υδατορευμάτων, της δυνατότητας εγκατάστασης επαλλήλων ΜΥΗΕ στο ίδιο υδατόρευμα κλπ. παραπέμπουν στην ΥΑ 196978/2011, δηλαδή σε νομοθετήματα που θεσπίσθηκαν σε χρόνο, κατά τον οποίον οι συνέπειες της απορρύθμισης του κλίματος δεν ήταν καν ορατές.</span>

<b>β)</b><span style=”font-weight: 400;”> Τα ορεινά υδατορεύματα της χώρας, συνιστούν τα «αιμοφόρα αγγεία» των ποταμών της, είναι κιβωτοί βιοποικιλότητας, συνθέτουν απείρου κάλλους φυσικά τοπία και συντηρούν σπάνια και πολύτιμη δασική βλάστηση.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η κατασκευή και λειτουργία ΜΥΗΕ προκαλεί καταστροφικές επιπτώσεις σε όλα ανεξαιρέτως τα ανωτέρω χαρακτηριστικά/ιδιότητες των υδατορευμάτων, ενώ η συγκέντρωσή τους στην ίδια λεκάνη ή υπολεκάνη απορροής θέτει σε κίνδυνο τη φέρουσα ικανότητα των υδατικών συστημάτων.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Σημειώνεται συναφώς, ότι ακόμη και η ΣΜΠΕ εκτιμά τις επιπτώσεις των ΜΥΗΕ ως αρνητικές μεγάλης έντασης, μόνιμες και μακροχρόνιες.</span>

 

3. <b> Τοπίο. Το «Βατερλώ» του σχεδίου και της ΣΜΠΕ.</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Οι χωροτάκτες εθνικού ή περιφερειακού επιπέδου, με οποιοδήποτε αντικείμενο σχεδιασμού, οφείλουν να εκκινούν λαμβάνοντας υπόψιν τις μοναδικές ιδιαιτερότητες της χώρας, οι οποίες συνίστανται, κατ΄αρχήν, στην αφάνταστη ποικιλομορφία τοπίων με μικρή φιλική προς τον άνθρωπο κλίμακα.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Πρώτη γενική παρατήρηση: οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες με τα θηριώδη μεγέθη και τα φωτοβολταϊκά πάρκα που εκτείνονται σε χιλιάδες στρέμματα, αποτελούν τεχνικά συστήματα εκμετάλλευσης ΑΠΕ, απολύτως ασύμβατα με την ανωτέρω ιδιάζουσα φυσιογνωμία του εθνικού χώρου.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η έννοια του τοπίου και τα χαρακτηριστικά του, η γεωμορφολογία, οι γραμμές, τα χρώματα, οι σκιές, οι όγκοι, οι οικολογικές λειτουργίες, οι φυσικές οσμές, η φυσική σιωπή ή οι φυσικοί ή ανθρωπογενείς ήχοι κ.λπ. είναι στοιχεία και μεγέθη αντικειμενικά, τα οποία εξετάζονται επιστημονικά και αξιολογούνται ανεξάρτητα από τις υποκειμενικές προτιμήσεις οποιουδήποτε παρατηρητή.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Εξ άλλου, στην περί τοπίου ευρωπαϊκή σύμβαση, ως τοπίο ορίζεται μία περιοχή, </span><b>όπως γίνεται αντιληπτή από ανθρώπους</b><span style=”font-weight: 400;”> [</span><span style=”font-weight: 400;”>με όλες τις αισθήσεις</span><span style=”font-weight: 400;”>] του οποίου ο χαρακτήρας είναι το αποτέλεσμα της δράσης και αλληλεπίδρασης των φυσικών και/η ανθρώπινων παραγόντων, ενώ στο προοίμιό της διακηρύσσεται/αναγνωρίζεται, ότι το τοπίο συμβάλλει στη διαμόρφωση της τοπικής κουλτούρας και αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ποιότητας ζωής των ανθρώπων οπουδήποτε.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Με βάση τα ανωτέρω, όλες οι εκτιμήσεις και αξιολογήσεις της ΣΜΠΕ για τις επιπτώσεις των τεχνικών συστημάτων εκμετάλλευσης ΑΠΕ στα τοπία, με αποκλειστικό κριτήριο τη θέαση/ορατότητά τους, είτε από «σημεία ενδιαφέροντος», είτε από σημεία αδιάφορα, όπως και η παραδοχή της ΣΜΠΕ ότι «οι επιπτώσεις στο τοπίο ενέχουν σημαντικό βαθμό υποκειμενικότητας», είναι εξόχως αντιεπιστημονικές και ευρίσκονται σε προφανή αντίθεση με τον ορισμό του τοπίου, αλλά και με το πνεύμα και τον σκοπό της ευρωπαϊκής Σύμβασης για το τοπίο. Τα ανωτέρω ισχύουν mutatis mutandis για τις διατάξεις και τα παραρτήματα του υπό διαβούλευση σχεδίου, που εξαρτούν τις μεν επιπτώσεις των συστημάτων ΑΠΕ στο τοπίο από την «οπτική παρεμβολή τους», τον δε ορισμό των αποστάσεών τους από γειτνιάζουσες χρήσεις γης, από τη θέασή τους.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Εν κατακλείδι η ΣΜΠΕ δεν εντοπίζει και δεν αξιολογεί την απολύτως αντικειμενική επίπτωση των τεχνικών συστημάτων εκμετάλλευσης ΑΠΕ και ιδίως των αιολικών εγκαταστάσεων, συνιστάμενη στη </span><b>βιομηχανοποίηση </b><span style=”font-weight: 400;”>των φυσικών τοπίων στα οποία εγκαθίστανται. </span>

 

4. <b> Ζητήματα αποκατάστασης. Η απόλυτη σιωπή της Διοίκησης.</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Σε ό,τι αφορά τα ακανθώδη ζητήματα που προκύπτουν από την παρέλευση της διάρκειας ζωής των συστημάτων εκμετάλλευσης ΑΠΕ, το υπό διαβούλευση Σχέδιο εξαντλείται σε ευχολόγια, όπως ακριβώς και το προηγούμενο του 2008.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Έχουμε κατ’ επανάληψη επισημάνει, ειδικώς για τις ανεμογεννήτριες, ότι δεν είναι οι γνωστοί ξύλινοι στύλοι της ΔΕΗ. Μετά από δύο-τρείς δεκαετίες το ελληνικό κράτος θα κληθεί να αντιμετωπίσει το τεράστιας κλίμακας πρόβλημα της τύχης/διαχείρισης χιλιάδων από αυτούς τους μεταλλικούς γίγαντες.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Εξ άλλου, είναι σφόδρα πιθανόν, ότι οι ιδιωτικοί φορείς των αιολικών έργων (και λοιπών έργων ΑΠΕ), υποκείμενοι στους κινδύνους της αγοράς, θα αδυνατούν εξ αντικειμένου να εκπληρώσουν τις περί αποκατάστασης υποχρεώσεις τους. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Όπως προκύπτει από τη ΣΜΠΕ και από το υπό διαβούλευση σχέδιο, η ελληνική Πολιτεία, αντί να ρυθμίσει τα ανωτέρω ζητήματα, μεταθέτει την αντιμετώπισή τους στο άδηλο μέλλον, επαφιέμενη μάλιστα στις διαθέσεις της αγοράς. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Τονίζεται συναφώς ότι η κεντρική Διοίκηση παραλείπει πεισματικά να κάνει χρήση της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 130 παρ.1 ν. 4685/2020, προκειμένου να  καθορίσει τα μέτρα πρόληψης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημίας που επιφέρουν κατά το τέλος του κύκλου ζωής τους οι σταθμοί ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, να εξειδικεύσει τις σχετικές υποχρεώσεις και να </span><b>διασφαλίσει την τήρησή τους</b><span style=”font-weight: 400;”>.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, καθίσταται ορατός ο κίνδυνος να απομείνει η χώρα με μία πανθορούμενη σκουριασμένη μεταβιομηχανική προίκα.</span>

 

5. <b> Η χωροταξική εντροπία των προβλεπομένων «μέγιστων ποσοστών κάλυψης εδάφους από αιολικές εγκαταστάσεις». Το ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ του 2008 ζει και βασιλεύει.</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Σε ό,τι αφορά τα αποκαλούμενα «ειδικά κριτήρια χωροθέτησης» αιολικών εγκαταστάσεων στην ηπειρωτική και στη νησιωτική χώρα, το υπό διαβούλευση Σχέδιο επαναφέρει τις περιοχές αιολικής προτεραιότητας -η βιομηχανική τραγωδία της Νότιας Εύβοιας ανέδειξε τις συνέπειες ενός τέτοιου χαρακτηρισμού- και τις εξόχως αντιεπιστημονικές διατάξεις του χωροταξικού σχεδιασμού του 2008 για τις ΑΠΕ, οι οποίες, όπως ήδη απεδείχθη, έχουν ως αποτέλεσμα την υπερσυγκέντρωση αιολικών πάρκων στα πλέον άθικτα φυσικά τοπία της χώρας. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Αυτή τη φορά όμως, τα μέγιστα ποσοστά κάλυψης εδάφους υπολογίζονται σε επίπεδο Δημοτικών Ενοτήτων (και όχι πρωτοβάθμιων ΟΤΑ), προφανώς για να αντισταθμισθούν οι απώλειες «επενδύσεων» λόγω των νέων προβλεπομένων περιορισμών χωροθέτησης.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Όλες οι σχετικές ρυθμίσεις αντίκεινται στην επιστήμη της χωροταξίας αλλά και στην κοινή λογική για τους ακόλουθους λόγους :</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η δημοτική ενότητα (όπως και ο πρωτοβάθμιος ΟΤΑ) είναι απολύτως απρόσφορη βάση για εξεύρεση του επιθυμητού ποσοστού κάλυψης εδαφών, αφενός διότι αποτελεί διοικητική διαίρεση προσδιοριζόμενη με κριτήρια εντελώς άσχετα με το φυσικό περιβάλλον, αφετέρου διότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν όμοιες μεταξύ τους δημοτικές ενότητες. Η Ελλάδα δεν είναι Ολλανδία !</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ο τρόπος εξάπλωσης βαρειάς βιομηχανίας, όπως η αιολική (και κάθε άλλης δραστηριότητας) στον εθνικό χώρο πρέπει να λαμβάνει υπόψιν τα οικοσυστήματα του και όχι τις διοικητικές διαιρέσεις του. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Εν πάση περιπτώσει, η εξεύρεση του εκάστοτε επιθυμητού ποσοστού κάλυψης εδάφους για οποιαδήποτε δραστηριότητα, με βάση υπολογισμού ολόκληρη την επιφάνεια συγκεκριμένου χώρου, αποτελεί «εκκωφαντικό» μαθηματικό σφάλμα.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Τα ποσοστά κάλυψης εδάφους από αιολικές εγκαταστάσεις πρέπει να υπολογίζονται στην επιφάνεια της Δ.Ε. εκείνην, η οποία απομένει μετά την επιβαλλόμενη αφαίρεση όλων των περιοχών, στις οποίες η εγκατάσταση ανεμογεννητριών είναι αδύνατη για λόγους αντικειμενικούς (π.χ. οικιστικό δίκτυο), τεχνικο-οικονομικούς, περιβαλλοντικούς κλπ.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Τέλος, η δυνατότητα αύξησης των ποσοστών κάλυψης εδάφους που παρέχεται σε όργανα αρμόδια για τον περιφερειακό χωροταξικό σχεδιασμό και τον υποκείμενο πολεοδομικό σχεδιασμό είναι μη νόμιμη, διότι κατ΄ουσίαν συνιστά τροποποίηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ο ν. 4447/2016 όμως, προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία για την εκπόνηση και έγκριση των Ειδικών Πλαισίων, η οποία πρέπει να ακολουθείται και για την τροποποίησή τους, ενώ απονέμει αρμοδιότητα έγκρισης/τροποποίησής τους στον υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας και τους κατά περίπτωση αρμοδίους υπουργούς και όχι σε άλλα όργανα.</span>

 

6. <b> Διπλάσια μεγέθη Α/Γ – ίδιες αποστάσεις από γειτνιάζουσες χρήσεις γης κλπ.</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Οι συντάκτες της ΣΜΠΕ και η Διοίκηση με το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ, φαίνεται να μην έχουν συνειδητοποιήσει, ότι καλούνται να διατάξουν στο χώρο ανεμογεννήτριες με μεγέθη διπλάσια εκείνων, που είχε υπόψιν του ο χωροτάκτης του 2008. Δεν μπορεί να εξηγηθεί διαφορετικά το παράδοξον να διατηρούνται οι ίδιες αποστάσεις του ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ 2008 από περιοχές περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, από παραδοσιακούς και μη οικισμούς, από στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, από Μονές κ.ο.κ.</span>

 

7. <b> Θαλάσσια αιολικά. Το Αιγαίο δεν είναι Βόρεια Θάλασσα.</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Όπως ακριβώς συνέβη με τις χερσαίες αιολικές εγκαταστάσεις, οι οποίες προωθήθηκαν, δίχως να υπάρχει επαρκής γνώση των επιπτώσεών τους στα οικοσυστήματα και στο ανθρωπογενές περιβάλλον, έτσι συμβαίνει και με τα θαλάσσια αιολικά, για τις επιπτώσεις των οποίων στα θαλάσσια οικοσυστήματα  υπάρχει ελλιπέστατη επιστημονική γνώση.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος & Βιωσιμότητας οφείλει να υπενθυμίσει ότι το Αιγαίο με τα νησιά του και το αθέσφατο πολιτιστικό του φορτίο, αποτελεί ίσως το πιο γοητευτικό μικροαρχιπέλαγος του πλανήτη. Η παράδοσή του στη σύγχρονη θηριώδη αιολική βιομηχανία συνιστά ένα ακόμη περιβαλλοντικό έγκλημα.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Εάν το τίμημα της «πράσινης μετάβασης» της Ελλάδας είναι η θυσία του εθνικού φυσικού κεφαλαίου και η απώλεια των συγκριτικών της πλεονεκτημάτων, τότε δεν χρειάζεται να εισέλθουμε στη συζήτηση για τα οφέλη της.</span>

<b>———————————————————-</b>

 

<b>Σοφία Παυλάκη</b>

<b>Δικηγόρος, Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου </b>

<b>του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας</b>

 

<b>ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΕΧΠ ΑΠΕ</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Τo προτεινόμενο σχέδιο Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου των ΑΠΕ (ΕΧΠ ΑΠΕ) έχει συνταχθεί επί τη βάσει εσφαλμένης και αυθαίρετης ερμηνείας του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για τη Χωροταξία, τη βιώσιμη διαχείριση και την προστασία του περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Αναμένεται να γενικεύσει τη δυνατότητα εγκατάστασης έργων ΑΠΕ στο σύνολο του ελλαδικού χώρου πλήττοντας ακόμα περισσότερο προστατευόμενες περιοχές με οικοτόπους προτεραιότητας και σπάνια, απειλούμενα και ενδημικά είδη, παρ’ όλο που η Ελληνική πολιτεία, κατά παράβαση της Συνταγματικής υποχρέωσής της και της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας, δεν έχει έως και σήμερα καθορίσει για τις περιοχές αυτές στόχους διατήρησης, γεγονός που καθιστά ανέφικτη και τη δυνατότητα πλήρους διασφάλισης ότι τα έργα ΑΠΕ που θα χωροθετηθούν και με νέο πλαίσιο δεν θα έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον της χώρας μας.  </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το υπό σχολιασμό ΕΧΠ ΑΠΕ δημιουργεί ανεπίτρεπτα Χωροταξικό σχεδιασμό δύο ή και περισσοτέρων ταχυτήτων, κατά παράβαση κάθε αρχής της επιστήμης της Χωροταξίας, η δε εφαρμογή του θα προκαλέσει ένα θεσμικό και διοικητικό χάος, αφού έργα που θα έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή θα τελούν υπό αδειοδότηση κατά τη θέση σε ισχύ του νέου πλαισίου, θα εξακολουθούν να διέπονται από το «παλαιό» ΕΧΠ ΑΠΕ του 2008, το οποίο όμως καταργείται ν από τη θέση σε ισχύ του νέου πλαισίου! Επομένως, η συντριπτική πλειοψηφία των έργων ΑΠΕ θα εξακολουθούν να αδειοδοτούνται, να κατασκευάζονται και να λειτουργούν χωρίς να υπάρχει πλέον για αυτά ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, αφού το μεν παλαιό ΕΧΠ ΑΠΕ του 2008 θα έχει πλέον καταργηθεί, το δε νέο ΕΧΠ ΑΠΕ δεν θα εφαρμόζεται σε αυτά τα έργα.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το νέο πλαίσιο επιτρέπει απαράδεκτα την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μονάδων σε αναδασωτέες εκτάσεις, η οποία αντίκειται στο Σύνταγμα (άρθ. 117 παρ. 3) και απαγορεύεται από τη Δασική νομοθεσία (άρθ. 53 ν. 998/79), ενώ επίσης αντισυνταγματικά (άρθ. 24) επιτρέπει τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ), η οποία απαγορεύεται από το ισχύον ΕΧΠ ΑΠΕ (2008). </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Επισημαίνεται ότι για το σύνολο των ως άνω αντισυνταγματικών, μη νόμιμων επιλογών του νέου πλαισίου που θα επηρεάσουν δραματικά πολύτιμα οικοσυστήματα και ευρύτερες περιοχές της ελληνικής επικράτειας, δεν παρέχεται από τη ΣΜΠΕ του υπό εξέταση πλαισίου ουδεμία  αιτιολόγηση ούτε επαρκής και κατάλληλη τεκμηρίωση και πρόσφορη ενημέρωση του πολίτη. Προκειμένου μάλιστα να μπορέσει ο πολίτης να διαπιστώσει το σύνολο των ως άνω πλημμελών και αυθαίρετων ρυθμίσεων του νέου πλαισίου ανάμεσα σε ένα πλήθος τεχνικών στοιχείων και πληροφοριών, θα πρέπει μέσα στο ελάχιστο χρονικό διάστημα διάρκειας της δημόσιας διαβούλευσης, να αντιπαραβάλει και να εξετάσει συγκριτικά, λέξη προς λέξη, το προτεινόμενο «νέο» πλαίσιο με το ήδη ισχύον ΕΧΠ ΑΠΕ του 2008 έχοντας ο ίδιος και απόλυτα διαυγή εποπτεία ολόκληρου του νομικού και θεσμικού πλαισίου που διέπει τον σχεδιασμό, την αδειοδότηση και τη λειτουργία των έργων ΑΠΕ στη χώρα μας, κάτι το οποίο είναι πρακτικά αδύνατο.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Καθίσταται επομένως σαφές ότι το υπό διαβούλευση ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ έρχεται σε πλήρη αντίθεση όχι μόνο με τη Συνταγματική τάξη και την κείμενη περιβαλλοντική νομοθεσία, αλλά και με τους κανόνες που θέτει η καλή νομοθέτηση και η χρηστή διοίκηση σε μία ευνομούμενη κοινωνία, προσβάλλοντας θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών και τις συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές του κράτους δικαίου, της βιώσιμης χωροταξίας και ανάπτυξης, της περιβαλλοντικής προστασίας και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης των διοικουμένων.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Ενόψει των ανωτέρω ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΜΕ το υπό εξέταση ΕΧΠ ΑΠΕ ως μη νόμιμο, απαράδεκτο και αντισυνταγματικό και ζητούμε την ΑΠΟΡΡΙΨΗ του στο σύνολό του, για τους ακόλουθους αναλυτικά αναφερόμενους λόγους:</span>

 

1. <b> Σχεδιασμός σε περιοχές Natura χωρίς στόχους διατήρησης</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το υπό διαβούλευση ειδικό χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ (ΕΧΠ ΑΠΕ), το οποίο πρόκειται να αντικαταστήσει το ισχύον ΕΔΠ ΑΠΕ (απόφ. 49828/2008, ΦΕΚ Β’ 2464/3.12.2008), αναμένεται να υποβαθμίσει τα ήδη σοβαρά πληττόμενα ορεινά, υδάτινα και δασικά οικοσυστήματα της χώρας και να αλλοιώσει οριστικά και μη αναστρέψιμα το απαράμιλλης ομορφιάς φυσικό και αγροτικό τοπίο της Ελλάδας, με συνακόλουθες καταστροφικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και στην οικονομία, που βασίζονται στον πρωτογενή τομέα παραγωγής καθώς και στην ήπιας μορφής ανάπτυξη, επιχειρηματικότητα και τουρισμό. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Σημαντικό μέρος του προωθούμενου χωροταξικού σχεδιασμού αφορά την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ σε προστατευόμενες περιοχές του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura καθώς και σε Σημαντικές Περιοχές για τα Πτηνά, επιτρέποντας την αθρόα χωροθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ ακόμα και εντός αυστηρά προστατευόμενων οικοτόπων με επιπτώσεις ολέθριες για οικοσυστήματα μοναδικής αξίας που περιλαμβάνουν οικοτόπους προτεραιότητας, σπάνια και απειλούμενα είδη. Και όλα αυτά, παρά την έλλειψη στόχων διατήρησης και χωρίς η ΣΜΠΕ του ΕΧΠ να διασφαλίζει ότι από τα έργα που θα αδειοδοτηθούν βάσει των διατάξεών του δεν θα προκληθούν μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις και καταστροφή του περιβάλλοντος, κατά παράβαση του άρθρου 24 παρ. 1 Συντ. και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, σε πλήρη αντίθεση και με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ε.Ε. (ΔΕΕ) και του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις αποφάσεις του οποίου η δημόσια διοίκηση οφείλει να συμμορφώνεται κατά το Σύνταγμα. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Αποσιωπά πλήρως το υπό εξέταση σχέδιο ότι η Ελλάδα καταδικάστηκε το 2020 από το ΔΕΕ για τη διαρκή παραβίαση της οδηγίας για τους οικοτόπους κατά την αδειοδότηση όλων των έργων σε Τόπους Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) του Δικτύου Natura 2000 της επικράτειάς της, επειδή δεν έχει καθορίσει τους αναγκαίους στόχους διατήρησης. Ιδιαίτερης σημασίας υπήρξε και η Αιτιολογημένη Γνώμη</span> <span style=”font-weight: 400;”>της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του</span> <span style=”font-weight: 400;”>Φεβρουαρίου 2023, που θεώρησε μη νόμιμη τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων σε προστατευόμενες περιοχές λόγω έλλειψης προκαθορισμένων στόχων διατήρησης και της δέουσας εκτίμησής τους. Με δύο ωστόσο αποφάσεις του (ΦΕΚ Β’ 1807/22.3.2023, 3118/2023) το ΥΠΕΝ επιχείρησε να καθορίσει στόχους διατήρησης των περιοχών του δικτύου Natura 2000 και των ΣΠΠ της χώρας, μολονότι για το σύνολο των προστατευομένων ειδών στους πίνακές τους αναφέρεται η ένδειξη «Ανεπαρκή δεδομένα», ενώ σειρά σημαντικών οικοτόπων έχουν παραλειφθεί πλήρως από τις ως άνω αποφάσεις. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Σε αντίθεση με τις επιταγές του δικαίου για την προστασία του περιβάλλοντος, η ελληνική πολιτεία εξακολουθεί έως και σήμερα να παραλείπει τη θεσμοθέτηση στόχων διατήρησης για το σύνολο των οικοτόπων της επιδεικνύοντας αδιαφορία και απαξίωση για το φυσικό περιβάλλον και για τον πλούτο της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων που ενσωματώνουν τα προστατευόμενα οικοσυστήματα των περιοχών Natura, έχοντας μεταθέσει τον καθορισμό στόχων διατήρησης στον εκάστοτε ιδιώτη εργολάβο – επενδυτή στο πλαίσιο των μελετών που προσκομίζει προς αδειοδότηση έργων ΑΠΕ. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Επομένως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υφίστανται έως σήμερα νομίμως θεσμοθετημένοι στόχοι διατήρησης για το σύνολο των περιοχών Natura και των ΣΠΠ της χώρας, γεγονός που καθιστά αδύνατη όχι μόνο την παροχή</span> <span style=”font-weight: 400;”>πλήρους διασφάλισης ότι το νέο πλαίσιο δεν θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον της χώρας και στους προστατευόμενους οικοτόπους της, αλλά καθιστά μη νόμιμο και οποιονδήποτε περαιτέρω σχεδιασμό, επί τη βάσει του οποίου θα δρομολογηθούν στο μέλλον κάθε είδους επεμβάσεις με επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον των προστατευόμενων περιοχών για την εγκατάσταση και τη λειτουργία έργων ΑΠΕ.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Ειδικά σε Σημαντικές Περιοχές για τα Πτηνά (ΣΠΠ), σύμφωνα με την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν επιτρέπεται η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, ακόμα και αν τα συγκεκριμένα έργα κρίνονται επιβεβλημένα από «μείζον εθνικό συμφέρον», γεγονός που έχει αγνοηθεί πλήρως από το υπό εξέταση σχέδιο, το οποίο μη νομίμως επιτρέπει την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ εντός των ΣΠΠ και καθίσταται και για τον λόγο αυτόν απορριπτέο στο σύνολό του. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Εφόσον επομένως για το σύνολο των ΤΚΣ και των οικοτόπων προτεραιότητας της χώρας μας δεν υφίστανται στόχοι διατήρησης ούτε δύναται να συναχθεί πλήρης διασφάλιση ότι τα χωροθετούμενα βάσει του νέου πλαισίου έργα δεν θα τους βλάψουν, το υπό κρίση σχέδιο ΕΧΠ ΑΠΕ θα πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμο, αντισυνταγματικό και ανεπαρκές.</span>

 

2. <b></b> <b>Αντίθεση στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια της χώρας έχουν ως κύριο στόχο τους τη διατήρηση της βιοποικιλότητας μέσω της προστασίας των οικοτόπων και των ειδών των περιοχών της χωρικής αρμοδιότητάς τους. Για την υλοποίηση του πρωταρχικής σημασίας αυτού σκοπού, οι αρμόδιες αρχές έχουν δεσμευτεί ότι θα υιοθετούν αποκλειστικά Στρατηγικές κατευθύνσεις στο πλαίσιο των αναγκαίων και μόνο χρήσεων γης, ώστε να δημιουργούνται ελάχιστες έως καθόλου αρνητικές επιπτώσεις</span> <span style=”font-weight: 400;”>στο φυσικό περιβάλλον, στη βιοποικιλότητα και στους φυσικούς πόρους κάθε περιοχής.</span> <span style=”font-weight: 400;”>Το εξεταζόμενο ωστόσο πλαίσιο παρίσταται απολύτως ασύμβατο με τις διατάξεις των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων γενικεύοντας την άνευ όρων παράδοση της ελληνικής επικράτειας στον βωμό της μονοδιάστατης ανάπτυξης έργων ΑΠΕ, ενώ έρχεται και σε πλήρη αντίθεση με τις ήδη ακολουθούμενες πολιτικές, δυνάμει του Γενικού και των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων και με σειρά υπό εξέλιξη σχεδίων και προγραμμάτων που εκπονούνται από τις Περιφέρειες της χώρας. </span>

 

3. <b> Επιπτώσεις των σχεδιαζόμενων έργων ΑΠΕ</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Η ΣΜΠΕ του υπό εξέταση ΕΧΠ ΑΠΕ αναλίσκεται στην καταγραφή ενός πλήθους γενικών και ασύνδετων με τον συγκεκριμένο σχεδιασμό πληροφοριών, επιχειρώντας να παρουσιάσει τις διατάξεις του ως δήθεν ευεργετικές για το περιβάλλον, χωρίς ωστόσο να αναφέρει μετρήσιμα και αποδεικνυόμενα στοιχεία σε συνάρτηση με το ιδιαίτερο περιβάλλον κάθε περιοχής, από την εφαρμογή των οποίων μπορεί τεκμηριωμένα να επιτευχθεί η επικαλούμενη θετική για το περιβάλλον και την κοινωνία χωροθέτηση των προβλεπόμενων έργων. Αντιθέτως, το υπό εξέταση έργο αναμένεται να επιφέρει επαχθείς, μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον του συνόλου των προστατευόμενων περιοχών Natura της χώρας, οι οποίες όχι μόνον αγνοήθηκαν ή υποβαθμίστηκαν συστηματικά από τη ΣΜΠΕ του υπό διαβούλευση πλαισίου, αλλά είναι και πρακτικά αδύνατον να προσδιοριστούν με ασφάλεια και πληρότητα ως προς την πραγματική έκταση και τις συνέπειές τους, εξ αιτίας της έλλειψης προκαθορισμένων στόχων διατήρησης για το σύνολο των προστατευόμενων οικοτόπων και ειδών που περιλαμβάνονται στην ελληνική επικράτεια. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το εξεταζόμενο πλαίσιο ουδόλως απαντά και στο κρίσιμο ερώτημα: Ποια η νομιμότητα και η αναγκαιότητα της εγκατάστασης και νέων έργων ΑΠΕ δυνάμει του νέου χωροταξικού πλαισίου, λαμβανομένης υπόψη της πληθώρας των κάθε λογής ήδη εγκατεστημένων μονάδων ΑΠΕ που λειτουργούν ή αναμένεται να λειτουργήσουν ανά τη χώρα, ενόψει μάλιστα και του υπερκορεσμού του εθνικού δικτύου σε ενέργεια παραγόμενη από ΑΠΕ, δυνάμει του οποίου η Ελλάδα έχει προ πολλού υπερκαλύψει τους στόχους του ΕΣΕΚ για τη συμμετοχή της στην «πράσινη μετάβαση»; Η δε ΣΜΠΕ του προτεινόμενου πλαισίου μη νομίμως αρκείται στο γενικόλογο αφήγημα για τα οφέλη της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ στο περιβάλλον και στην ανάπτυξη της χώρας, η οποία ωστόσο έχει πλέον υπερκαλυφθεί και θα έπρεπε να είχε εκλείψει η ανάγκη χωροθέτησης νέων έργων ΑΠΕ ως κριτήριο από την επίσημα υιοθετούμενη ενεργειακή πολιτική. </span>

 

4. <b> Χωροταξικός σχεδιασμός δύο ταχυτήτων </b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Με τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια εισάγονται στην έννομη τάξη διατάξεις για τη ρύθμιση κατά τρόπο ενιαίο, σαφή και μακροπρόθεσμο ενός τομέα ή κλάδου παραγωγικών δραστηριοτήτων, σε εθνικό ή/και περιφερειακό επίπεδο. Είναι επομένως μη νόμιμες διατάξεις σε νομοθέτημα χωροταξικού σχεδιασμού εθνικής εμβέλειας, όπως το υπό εξέταση ΕΧΠ ΑΠΕ, που καθιερώνουν αποσπασματικά διαφορετικό χωροταξικό καθεστώς «πολλαπλών ταχυτήτων» για το ίδιο  αντικείμενο, όπως εν προκειμένω οι διατάξεις του σχεδίου ΚΥΑ του υπό εξέταση ΕΧΠ. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Συγκεκριμένα το υπό διαβούλευση ΕΧΠ: </span>

<span style=”font-weight: 400;”>- Εξαιρεί ολόκληρες κατηγορίες έργων ΑΠΕ ενώ είναι το βασικό νομοθέτημα που ρυθμίζει τον σχεδιασμό τους (άρθ. 3). </span>

<span style=”font-weight: 400;”>- Απαγορεύει μόνο νέες αιολικές εγκαταστάσεις εντός του ΡΣΑ και ΡΣΘ, ενώ θα εξακολουθούν να θεωρούνται νόμιμες όσες έχουν αδειοδοτηθεί με το ισχύον πλαίσιο του 2008 (άρθ. 7). </span>

<span style=”font-weight: 400;”>- Εξαιρεί από την εφαρμογή του το σύνολο των ήδη αδειοδοτημένων και των υπό αδειοδότηση έργων ΑΠΕ, δηλαδή τη συντριπτική πλειονότητα των υφισταμένων ή υπό υλοποίηση ενεργειακών έργων (άρθ. δεύτερο) </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ μη νομίμως εισηγείται ακόμα και διατάξεις που εξαρτούν τον εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό για τις ΑΠΕ από γεγονότα μελλοντικά και αβέβαια, αφού προβλέπει δυνατότητα χωροθέτησης ΑΠΕ εντός ΖΕΠ αν αυτό επιτρέπεται από την εγκεκριμένη ΕΠΜ, παρόλο που δεν έχουν εγκριθεί στο σύνολό τους οι ΕΠΜ τη χώρας ούτε και τα προεδρικά διατάγματα για τα οποία οι ΕΠΜ προορίζονται. Προκύπτει επομένως ότι συντάχθηκε κατά τρόπο απαξιωτικό για το περιβάλλον και για τον θεσμό της χωροταξίας, με προχειρότητα, έλλειψη επιστημονικής τεκμηρίωσης και πολιτικής βούλησης για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που θα επιλύσει τα υφιστάμενα τεράστια προβλήματα που έχει αναδείξει στην πράξη η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ ανά τη χώρα, τα οποία όχι μόνο δεν επιλύονται με το υπό διαβούλευση ΕΧΠ, αλλά παρατείνονται και επιδεινώνονται.</span>

 

5. <b> Φέρουσα ικανότητα</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Από το υπό διαβούλευση πλαίσιο έχουν εξαιρεθεί μεγάλες κατηγορίες έργων ΑΠΕ, όπως οι αντλησιοταμιεύσεις αλλά και το σύνολο των έργων ΑΠΕ που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή αναμένεται να αδειοδοτηθούν με το ισχύον καθεστώς (ΕΧΠ ΑΠΕ 2008), χωρίς νόμιμη αιτιολογία. Το νέο ΕΧΠ ΑΠΕ επαναλαμβάνει τις αδυναμίες και τις αστοχίες του ήδη ισχύοντος πλαισίου, για τις οποίες το τελευταίο έχει επικριθεί από τον επιστημονικό κόσμο της χώρας και την κοινωνία των πολιτών. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το προτεινόμενο ΕΧΠ χαρακτηρίζει απαράδεκτα όλες τις περιοχές της χώρας ως κατ’ αρχήν κατάλληλες για υποδοχή έργων ΑΠΕ. Προβληματική παρίσταται και η απόδοση στο πλαίσιό του της έννοιας της «φέρουσας ικανότητας» των οικοσυστημάτων για την υποδοχή κάθε είδους έργων ΑΠΕ, αφού ο καθορισμός της έννοιας αυτής θα έπρεπε να είχε συντελεστεί εκ των προτέρων και στο πλαίσιο ξεχωριστού νομοθετήματος βάσει επιστημονικών κριτηρίων, ώστε να πληροί τα απαραίτητα εχέγγυα αμερόληπτης και εμπεριστατωμένης ερμηνείας και απόδοσής του. Αντιθέτως με τον τρόπο που αποδίδεται η έννοια της «φέρουσας ικανότητας» στο πλαίσιο του υπό διαβούλευση ΕΧΠ κλονίζεται ως προς την επιστημονική της αξιοπιστία και γεννά εύλογα την υπόνοια ότι είναι προσαρμοσμένη εκ των προτέρων στους στόχους του ευρύτερου υπό μελέτη σχεδιασμού, τους οποίους υπηρετεί στο σύνολό τους. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Παρά το μεγάλο χρονικό διάστημα των 18 ετών που μεσολάβησαν από τη θέση σε ισχύ του ισχύοντος ΕΧΠ, το νέο πλαίσιο δεν κατάφερε να αναδείξει τον κανονιστικό νομοθέτη σοφότερο ούτε ικανότερο να ενσωματώσει στο προτεινόμενο ΕΧΠ την εμπειρία που έχει σωρευθεί, όλα αυτά τα χρόνια, από την καταιγιστική χωροθέτηση έργων ΑΠΕ σε κάθε γωνιά της χώρας, η οποία έχει ολέθριες επιπτώσεις σε μοναδικά οικοσυστήματα, δάση, υδάτινους πόρους, νησιά και ακτές και ακυρώνει τη φέρουσα ικανότητά τους. </span>

 

6. <b> Συνεργιστικές επιπτώσεις έργων</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Επίσης παραλείπει να αναφέρει το υπό εξέταση ΕΧΠ ΑΠΕ οτιδήποτε σε σχέση με τις συνολικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων ΑΠΕ στο περιβάλλον, στην υγεία, στην κοινωνία και στην ασφάλεια, αφού αυτά παρουσιάζονται από τις διατάξεις του ως δήθεν μηδενικού ή αμελητέου περιβαλλοντικού αποτυπώματος, πλην αποσιωπάται πλήρως ότι σε ολόκληρο το φάσμα του κύκλου της ζωής των έργων ΑΠΕ, ήτοι για την παραγωγή, τη μεταφορά, την εγκατάσταση, τη λειτουργία και την απεγκατάστασή τους, σημαντική συμβολή έχει η ενέργεια που παράγεται από ορυκτά καύσιμα, ενώ προκαλείται περιβαλλοντική υποβάθμιση και καταστροφή και από την τύχη τους ως αποβλήτων. Επομένως η «πράσινη ενέργεια» των ΑΠΕ δεν είναι και τόσο «πράσινη», κάτι που οι μελέτες του προτεινόμενου πλαισίου αγνοούν ή και σκοπίμως αποσιωπούν πλήρως. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Στηρίζει επομένως και το νέο ΕΧΠ ΑΠΕ τη γενίκευση της εγκατάστασης έργων ΑΠΕ  στη χώρα επικαλούμενο – όπως και το ήδη ισχύον ΕΧΠ- την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, η οποία ωστόσο είναι το αποτέλεσμα της καταστροφής του περιβάλλοντος και όχι η αιτία της. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Από δε την εξαίρεση σημαντικής μερίδας έργων ΑΠΕ από το πεδίο εφαρμογής του υπό κρίση ΕΧΠ αναμένεται να προκληθεί αδειοδοτικό χάος, αφού με άλλο καθεστώς θα κρίνονται οι εξαιρούμενες εγκαταστάσεις και με άλλο εκείνες που καλύπτονται από τις διατάξεις του προτεινόμενου ΕΧΠ, με αποτέλεσμα να καθίσταται πρακτικά αδύνατη η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων όσων αφορά και τις συνεργιστικές επιπτώσεις των υπό αδειοδότηση έργων στο μέλλον, αφού δεν θα καλύπτονται πλέον από ενιαίο καθεστώς ούτε θα μπορούν να ισχύσουν κοινά κριτήρια για το σύνολο των έργων ΑΠΕ σε ορισμένη περιοχή.     </span>

 

7. <b> Αοριστία και αναποτελεσματικότητα</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Αρκούμενες σε γενικόλογους αφορισμούς και ευχολόγια του τύπου ότι: </span><i><span style=”font-weight: 400;”>«το περιβάλλον θα πρέπει να αποκαθίσταται δεόντως» </span></i><span style=”font-weight: 400;”>οι διατάξεις του υπό εξέταση ΕΧΠ ουδεμία σοβαρή και επιστημονικά τεκμηριωμένη πρόβλεψη διαλαμβάνουν σχετικά με τις συνέπειες των έργων ΑΠΕ στο περιβάλλον τόσο κατά το στάδιο κατασκευής και λειτουργίας τους όσο και κατά το στάδιο της αποκατάστασής του. Είναι δε άνευ λόγου η συζήτηση για «αποκατάσταση», όταν μετά από τη μακρόχρονη λειτουργία των έργων ΑΠΕ, τα οικοσυστήματα θα έχουν πλέον αλλοιωθεί οριστικά, το υποβαθμισμένο περιβάλλον δεν θα θυμίζει πια σε τίποτα το αρχικό φυσικό κάλλος, αλλά και η ίδια η εταιρεία/επενδυτής ενδεχομένως θα έχει πάψει προ πολλού να υφίσταται, προκειμένου να αποκαταστήσει το περιβάλλον. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Καθορίζονται περαιτέρω ατεκμηρίωτα στη ΣΜΠΕ (σελ. 4-40, παρ. 4.4, σελ. 4-63, πίνακας 4.6-1) και στο σχέδιο ΚΥΑ του προτεινόμενου σχεδίου και οι περιοχές αποκλεισμού και οι ζώνες ασυμβατότητας για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, για τις οποίες δεν αναφέρεται με ποια κριτήρια και επί τη βάσει ποιων επιστημονικών μελετών και δεδομένων αποφασίστηκε η καταλληλότητα ή ο αποκλεισμός τους για την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ σε αυτές. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Επίσης εσφαλμένα προβαίνει η ΣΜΠΕ του υπό κρίση ΕΧΠ στον καθορισμό ελάχιστων αποστάσεων από περιοχές «περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος» (πίνακας 4.4-1 παρ. Β, σελ. 4-44 ΣΜΠΕ), ενώ για τις επιπτώσεις των έργων ΑΠΕ που θα χωροθετηθούν ακόμα και πλησίον ή σε επαφή ή σε γειτνίαση με αυτές, θα πρέπει προηγουμένως να τηρηθεί η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης που εφαρμόζεται για τις προστατευόμενες περιοχές, εντός των οποίων τα εν λόγω έργα χωροθετούνται, σύμφωνα με την  περιβαλλοντική νομοθεσία.</span>

 

8. <b> Οδοποιία</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Σύμφωνα άλλωστε με το άρθρο 5 παρ. 1 της υπό διαβούλευση σχεδίου ΚΥΑ, η μη επέκταση της ήδη υφιστάμενης οδοποιίας παρουσιάζεται ως ευεργεσία για τον τόπο, ενώ αποσιωπάται μεθοδευμένα ότι η ήδη υφισταμένη οδοποιία δημιουργήθηκε για να περάσουν μέσα από τα δάση και τα βουνά της περιοχής τα αιολικά μεγαθήρια. Επίσης αναφέρεται στο σχέδιο ΚΥΑ (άρθ. 5) ότι η εκχέρσωση της βλάστησης, ιδίως θάμνων και δένδρων, θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις υποδείξεις τις οικείας Δασικής Υπηρεσίας που μετατρέπονται σε δικαιολογία κάθε καταστροφής, αντί η υπηρεσία να υπερασπίζεται ουσιαστικά τα δάση σύμφωνα με το θεμελιώδες θεσμικό καθήκον της. Ορίζεται επιπλέον ότι η εσωτερική οδοποιία πρέπει να είναι χωμάτινη με επίστρωση χαλικιού, χωρίς διόλου να αναφέρεται στις μελέτες του ΕΧΠ πώς αιτιολογείται, με οικολογικά κριτήρια, η επίστρωση με χαλίκι των κορυφών των βουνών και των δασών ούτε ποια θέση έχουν οι τόνοι από χαλίκι μέσα σε προστατευόμενα δασικά οικοσυστήματα. </span>

 

9. <b> Έργα ΑΠΕ σε αναδασωτέες εκτάσεις</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Με το άρθρο 5 παρ. 4 του υπό διαβούλευση πλαισίου επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός δασών, δασικών και αναδασωτέων εκτάσεων, η οποία παραβιάζει τη συνταγματική επιταγή του άρθρου 117 παρ. 3 και καταδικάζει σε αφανισμό τον δασικό πλούτο της χώρας. Εντελώς υποκριτικά και άστοχα υποστηρίζεται ότι θα πρέπει να </span><i><span style=”font-weight: 400;”>«λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για τον περιορισμό της βλάβης της δασικής βλάστησης»,</span></i><span style=”font-weight: 400;”> αφού στην περίπτωση των αναδασωτέων εκτάσεων δεν υφίσταται καν δασική βλάστηση, προκειμένου να περιοριστεί η βλάβη της, η οποία έχει ήδη επέλθει. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το υπό διαβούλευση σχέδιο επιτρέπει και τη χωροθέτηση φ/β εγκαταστάσεων σε αναδασωτέες εκτάσεις κατά παράβαση του Συντάγματος και της δασικής νομοθεσίας (άρθ. 53 ν. 998/1979) που την απαγορεύουν.  </span>

 

10. <b> Εγκαταστάσεις ΑΣΠΗΕ εντός ΤΚΣ</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Με τις διατάξεις του άρθρου 5 του σχεδίου ΚΥΑ παρέχεται στο εξής η δυνατότητα χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων εντός Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ), η οποία απαγορεύεται από το ισχύον ΕΧΠ ΑΠΕ του 2008 (άρθ. 6).   </span>

 

11. <b> Γενίκευση των ΜΥΗΕ</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Απαράδεκτη και σκανδαλώδης κρίνεται και η γενίκευση με το υπό διαβούλευση ΕΧΠ της κατασκευής και λειτουργίας ΜΥΗΕ στο σύνολο της επικράτειας, που θα παρεμποδίζει τον ελεύθερο ρου των νερών των ποταμών ακόμα και πολύ κοντά στις πηγές τους, ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζεται συστηματικά ακόμα και από επίσημους θεσμικούς φορείς ότι ευρείες περιοχές της χώρας κινδυνεύουν με ξηρασία και λειψυδρία και εκτρέπονται ποτάμια για να «ξεδιψάσει» η Αθήνα. Ο προωθούμενος ως άνω σχεδιασμός δυνάμει του υπό διαβούλευση ΕΧΠ έρχεται σε προφανή αντίθεση και με τη Στρατηγική της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα που προβλέπει την άρση εμποδίων και φραγμάτων σε ποτάμια και λοιπούς υδατικούς πόρους με ορίζοντα το 2030, της οποίας οι επιταγές έχουν πλήρως αγνοηθεί από το υπό εξέταση σχέδιο ΕΧΠ.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Το εξεταζόμενο πλαίσιο υιοθετεί εντελώς αόριστες έννοιες για τον υπολογισμό καθοριστικής σημασίας όρων και παραμέτρων της εγκατάστασης ΜΥΗΕ σε εκτάσεις της χώρας, οι οποίες μπορούν να ερμηνευτούν ποικιλοτρόπως ή και αντιφατικά κατά την εφαρμογή τους. Χαρακτηριστικά αναφέρονται οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 12 του σχεδίου ΚΥΑ, σχετικά με τους κανόνες και τα κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ, όπου μεταξύ άλλων ορίζεται ότι: </span><i><span style=”font-weight: 400;”>«Δεν επιτρέπονται έργα οδοποιίας η κατασκευή των οποίων απαιτεί ουσιώδη μεταβολή στην παραποτάμια βλάστηση και σε γεωλογικούς σχηματισμούς»</span></i><span style=”font-weight: 400;”>, χωρίς να προσδιορίζεται από τη ΣΜΠΕ του ΕΧΠ πώς καθορίζεται η έννοια της «ουσιώδους μεταβολής», προκειμένου να υπολογιστεί με τη δέουσα ακρίβεια και ασφάλεια το ζήτημα των επιπτώσεων ενός ΜΥΗΕ στα παραποτάμια οικοσυστήματα και στους γεωλογικούς σχηματισμούς της περιοχής εγκατάστασής του.</span>

 

12. <b> Εσφαλμένη ερμηνεία του κριτηρίου της κλιματικής αλλαγής</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Η ΣΜΠΕ του ΕΧΠ ΑΠΕ ουδεμία πρόβλεψη περιέχει όσον αφορά την αξιολόγηση των επιπτώσεών του σε οικοσυστήματα που λειτουργούν ως φυσικές καταβόθρες του άνθρακα (Κανονισμός 2021/1119), ενώ επίσης μη νομίμως αγνοείται πλήρως από τη ΣΜΠΕ και από το σχέδιο ΚΥΑ του υπό εξέταση πλαισίου και ο Κανονισμός (ΕΕ) 841/2018 (LULUCF), ο οποίος έθεσε τη δασοπονία ως κύριο μοχλό ανάσχεσης της κλιματικής αλλαγής, μέσω της βιώσιμης διαχείρισης των υφισταμένων δασών και της δημιουργίας νέων.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Απολύτως ατεκμηρίωτα το υπό εξέταση ΕΧΠ (παρ. 3.2.4.4) αναφέρει ότι βασικός στόχος του προωθούμενου Σχεδιασμού είναι η υλοποίηση της συνεισφοράς της χώρας </span><i><span style=”font-weight: 400;”>«στις παγκόσμιες και ευρωπαϊκές προσπάθειες για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και τη μετάβαση σε οικονομία μηδενικών εκπομπών άνθρακα»,</span></i><span style=”font-weight: 400;”> ενώ αγνοεί προκλητικά ότι η συμβολή της Ελλάδας στους παγκόσμιους ρύπους από αέρια του θερμοκηπίου είναι απειροελάχιστη έως μηδενική, σε κάθε δε περίπτωση έχουν προ πολλού υπερκαλυφθεί από την ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ στη χώρα όλοι οι στόχοι του ΕΣΕΚ, γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει πλέον καμία ανάγκη για αδειοδότηση νέων έργων ΑΠΕ στη χώρα μας.  </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Είναι δε ενδεικτικό της αστοχίας, των αδυναμιών και της έλλειψης επιστημονικής τεκμηρίωσης της ΣΜΠΕ του υπό εξέταση ΕΧΠ, ότι μολονότι αυτό προορίζεται να αποτελέσει το κατεξοχήν νομοθέτημα για τη χωροθέτηση έργων με «πράσινο πρόσημο» που, όπως το ίδιο επικαλείται, στοχεύουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, ουδόλως εξηγείται με μετρήσιμα και αποδεικνυόμενα στοιχεία και μεγέθη, με ποιο τρόπο θα επιτευχθεί το αποτέλεσμα αυτό, σύμφωνα και με τις επικαλούμενες στοχεύσεις του. Καθίσταται επομένως και για τους λόγους αυτούς το υπό εξέταση ΕΧΠ απορριπτέο στο σύνολό του.</span>

 

13. <b> Εσφαλμένη και αντιεπιστημονική αντίληψη του Τοπίου</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙΙ του σχεδίου ΚΥΑ του προτεινόμενου ΕΧΠ, κύριο κριτήριο ένταξης των αιολικών εγκαταστάσεων στο Τοπίο αποτελεί η «οπτική παρεμβολή» τους από τα σημεία «ιδιαίτερου ενδιαφέροντος», που ευρίσκονται εντός κύκλου, που ορίζεται με κέντρο το σημείο και ακτίνα που διαφοροποιείται αναλόγως της σημασίας και της ποιότητας του σημείου «ιδιαίτερου ενδιαφέροντος» και της κατηγορία χώρου, όπου ανήκει.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Είναι πράγματι απογοητευτική η διαπίστωση ότι και το νέο πλαίσιο υιοθετεί τις επιλογές του ισχύοντος ΕΧΠ ΑΠΕ, που έχουν σφοδρά επικριθεί για την αντιεπιστημονική,  αντιπεριβαλλοντική και ξεπερασμένη εφαρμογή του κριτηρίου της «οπτικής» και μόνον επαφής των εγκαταστάσεων ΑΠΕ με τα προστατευόμενα τοπία και στοιχεία της φύσης, κατά την αδειοδότηση αιολικών έργων. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Όπως εύστοχα επισημαίνει ο Επίκ. Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης του Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών Ευ. Παυλής, </span><i><span style=”font-weight: 400;”>«Το τοπίο δεν είναι μόνο μια εικόνα/αναπαράσταση ενός τόπου, ένα σκηνικό θέασης και ένα θέμα αισθητικής υποκειμενικής άποψης του παρατηρητή … αλλά σύμφωνα με τη σύγχρονη επιστημολογία, βάσει της οποίας έχει σχεδιαστεί η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (ν. 3827/2010), οι διαστάσεις του είναι ευρύτερες, η δε υποβάθμιση του τοπίου θα έχει άμεση επίδραση και στον Άνθρωπο. Το τοπίο είναι ο δυναμικός, αισθητηριακά βιωμένος και κοινωνικά κατασκευασμένος χώρος … Η κοινωνική αποδοχή του σχεδίου δεν έχει διασφαλιστεί. Μέχρι στιγμής, πληθώρα συλλογικών φορέων συμμετέχουν και υποβάλλουν σχόλια κατά της πραγματοποίησης του έργου, από κοινού με εκατοντάδες πολίτες. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο δίνει ωστόσο μεγάλη βάση στη συμμετοχή του ευρύτερο κοινού (άρθρο 6) αναγνωρίζοντας ότι το τοπίο είναι καθοριστικό στοιχείο για την ατομική και κοινωνική ευημερία και ότι η προστασία, η διαχείριση και ο σχεδιασμός του συνεπάγονται δικαιώματα και ευθύνες για τον καθένα (προοίμιο όπως Σύμβασης). Σε κάποιες περιπτώσεις, η επιθυμία του κοινού να διατηρήσει το τοπίο δεν έχει να κάνει τόσο με την αισθητική, αλλά με την αντίληψη ότι το τοπίο εμπεριέχει μια σειρά από κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές αξίες που απαιτούν πολλά χρόνια για να οικοδομηθούν και τη συναίσθηση ότι πρέπει να διαφυλαχτούν οι ποιότητες του τοπίου, όπως είναι ο χαρακτήρας, η ταυτότητα και η κληρονομιά».</span></i>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Συνεπώς, η έννοια του τοπίου δεν λαμβάνεται υπόψη επαρκώς και νομίμως από τη ΣΜΠΕ του υπό εξέταση ΕΧΠ, οι δε αναφορές της στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο είναι επιφανειακές χωρίς να διεισδύουν στην ουσία. Για όλους επομένως τους ως άνω λόγους που αφορούν τόσο την παράβαση διατάξεων του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου για την προστασία του τοπίου όσο και την παράλειψη της ενσωμάτωσης στη ΣΜΠΕ του ΕΧΠ των βασικών κανόνων και αρχών που προσδιορίζουν την έννοια και τη θεώρηση του τοπίου στις σύγχρονη αντίληψή του από το δίκαιο, την επιστήμη και την τεχνική, η υπό εξέταση ΣΜΠΕ θα πρέπει να απορριφθεί.</span>

 

14. <b> Βασικές παραλείψεις της ΣΜΠΕ </b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Η διαδικασία περιβαλλοντικής εκτίμησης του προτεινόμενου σχεδίου ΕΧΠ ΑΠΕ προβλέπεται από την οδηγία 42/2001 και την ΚΥΑ 107017/2006 (ΦΕΚ Β’ 1225), οι οποίες εφαρμόζονται σε όλα τα σχέδια με σημαντικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον που εγκρίνονται από ορισμένη δημόσια αρχή. Σε περίπτωση υλοποίησης σχεδίων σε περιοχές που αποτελούν προστατευόμενους οικοτόπους απαιτείται Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (ΣΠΕ) από την οδηγία 42/2001 και να έχει προηγουμένως καθορισθεί η δέουσα εκτίμηση των στόχων διατήρησής τους που θέτει η οδηγία για τους οικοτόπους, η οποία μάλιστα απαιτεί όχι απλώς πρόβλεψη αλλά πλήρη διασφάλιση ότι ο εκπονούμενος σχεδιασμός δεν θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Επομένως η ύπαρξη προκαθορισμένων στόχων διατήρησης και η δυνατότητα πλήρους διασφάλισης ότι τα επιτρεπόμενα έργα ΑΠΕ δυνάμει του υπό διαβούλευση πλαισίου δεν θα έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον (άρθ. 6 παρ. 3 οδηγίας 92/43/ΕΚ), συνιστά βασική προϋπόθεση ορθής και εμπεριστατωμένης σύνταξης της ΣΜΠΕ του σχεδίου, η δε έλλειψή της, όπως εν προκειμένω, καθιστά τη ΣΜΠΕ μη νόμιμη στο σύνολό της και απορριπτέα.    </span>

 

15. <b> Δημόσια διαβούλευση</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Σύμφωνα με την οδηγία 42/2001 και την ΚΥΑ ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 (ΦΕΚ Β’ 1225), το προκαταρκτικό σχέδιο και η περιβαλλοντική μελέτη τίθενται σε διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης και σε γνώση των λοιπών αρχών και του κοινού που πρέπει να έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν τις απόψεις τους για το σχέδιο πριν την έγκρισή του, εντός πρόσφορου χρονικού πλαισίου. Οι δε απόψεις που εκφράζονται και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη από την αρμόδια αρχή στο επόμενο στάδιο της εκπόνησης του σχεδίου, πριν την έγκρισή του.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Είναι δεδομένο ότι ουδόλως τηρήθηκαν οι κανόνες της διαδικασίας της δημόσιας διαβούλευσης, κυρίως όσον αφορά τη διάρκεια του διαθέσιμου χρόνου που δόθηκε στο κοινό για την υποβολή τεκμηριωμένων σχολίων και αντιρρήσεων για το σχέδιο ΚΥΑ και τη ΣΜΠΕ που το συνοδεύει. Κρίνεται δε απολύτως απρόσφορος και περιορισμένος ο χρόνος που παρέχεται, κατά τον οποίο το προτεινόμενο ΕΧΠ θα παραμείνει στη δημόσια διαβούλευση, ενόψει της πληθώρας και της πολυπλοκότητας των τεχνικών και λοιπών στοιχείων που το συνοδεύουν και θα πρέπει να μελετηθούν, προκειμένου ο πολίτης να μπορέσει να διαμορφώσει με πληρότητα και ασφάλεια την άποψή του για το εξεταζόμενο ΕΧΠ και να διατυπώσει εμπεριστατωμένα σχόλια για αυτό.     </span>

 

16. <b> Ομολογία κακής νομοθέτησης</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Με τη θεώρηση των περιοχών με υψόμετρο άνω των 1.200 μ. αλλά και των οικοτόπων προτεραιότητας των ΕΖΔ, των ΖΕΠ και των Τοπίων Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους ως περιοχών που δεν είναι στο εξής κατάλληλες για την υποδοχή αιολικών εγκαταστάσεων καθώς και με τη θεώρηση όχι μόνο των δασών αλλά και των δασικών εκτάσεων ως περιοχών όπου απαγορεύεται στο εξής η χωροθέτηση φ/β εγκαταστάσεων, το υπό εξέταση σχέδιο ειδικού χωροταξικού πλαισίου των ΑΠΕ αποτελεί μία κραυγαλέα και αδιανόητη για κράτος δικαίου δημόσια παραδοχή ότι η επίσημη πολιτική για τις ΑΠΕ όλων των κυβερνήσεων που ηγήθηκαν του τόπου έως και σήμερα υπήρξε εσφαλμένη, ανεπιτυχής και αρνητική -αν όχι και καταστροφική- για τη χώρα, την κοινωνία και το φυσικό περιβάλλον. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Ουσιαστικά, με την απαγόρευση στο εξής της χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων σε βουνά πάνω 1.200 μ., ΖΕΠ, ΕΖΔ και τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, αλλά και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων σε δασικές εκτάσεις, όλες οι ηγεσίες του ΥΠΕΝ και ο μηχανισμός της δασικής και περιβαλλοντικής διοίκησης της χώρας βρίσκεται εκτεθειμένος απέναντι σε ένα μεγάλο αναπάντητο «γιατί;» που αφορά το πάκτωμα με τόνους από μπετόν και οπλισμένο σκυρόδεμα των βουνών μας, την κάλυψη ατελείωτων εκτάσεων της ελληνικής υπαίθρου με φωτοβολταϊκά και τη μεθοδευμένη απώλεια τεράστιου φυσικού κεφαλαίου πολύτιμων, προστατευόμενων οικοτόπων με όλη τους τη βιοποικιλότητα, τα τοπία, τα πλάσματα της χλωρίδας και της πανίδας και τους φυσικούς τους πόρους, που ό,τι και να κάνουμε δεν θα γυρίσουν πίσω ούτε δύνανται σε πολλές περιπτώσεις να αποκατασταθούν. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Καταθέτοντας το υπό εξέταση σχέδιο ΚΥΑ στη δημόσια διαβούλευση, η ελληνική πολιτεία μόλις ομολόγησε απέναντι στο σύνολο της κοινωνίας και στην ιστορία, ότι μέχρι σήμερα κακώς έπραττε καθολικά σε βάρος της φύσης, η οποία κατά τη νομοθεσία μας λογίζεται και ως «εθνικό κεφάλαιο» (άρθ. 2 ν. 998/1979), το οποίο θα έπρεπε να είχε διαχειριστεί με τη δέουσα ευθύνη και τον σεβασμό που της επιβάλλει η συνταγματική υποχρέωση να διαφυλάττει την οικολογική ισορροπία και τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος λαμβάνοντας όλα τα κατάλληλα μέτρα. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Απέναντι σε αυτή την τραγική ως προς το συμβολισμό και τις συνέπειές της παραδοχή, εγείρονται αναμφίβολα και σε νομικό επίπεδο μείζονος σημασίας ζητήματα κρατικής ευθύνης για την περιβαλλοντική ζημία που επήλθε στο φυσικό περιβάλλον της πατρίδας μας από την μακρόχρονη, συστηματική και παρατεταμένη εφαρμογή πολιτικών, νομοθεσίας και αποφάσεων που οδήγησαν μοναδικά οικοσυστήματα και τον φυσικό πλούτο ευρύτατων περιοχών της χώρας σε ραγδαία υποβάθμιση, οικολογική βλάβη και καταστροφή. </span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Στο πλαίσιο της θεώρησης αυτής, θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά το ενδεχόμενο ακόμα και μαζικών προσφυγών στη δικαιοσύνη και σε κάθε αρμόδιο θεσμικό φορέα από ενεργούς πολίτες, σωματεία, φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις για την αποκατάσταση κάθε είδους περιβαλλοντικής βλάβης που έχει επέλθει σε οικοσυστήματα και στοιχεία της φύσης συνεπεία της εφαρμογής -ομολογουμένως- αντιπεριβαλλοντικών νομοθετημάτων επί μακρώ και της πλημμελούς ενσωμάτωσης και εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ στην εθνική έννομη τάξη, επί τη βάσει και της εμβληματικής προς τούτο νομολογίας του ΔΕΚ που έχει κρίνει  ότι ένα κράτος μέλος υποχρεούται να αποκαταστήσει τις ζημίες που προκλήθηκαν στους ιδιώτες λόγω μη μεταφοράς ή πλημμελούς μεταφοράς και εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ στο εσωτερικό δίκαιό του.</span>

 

<b>Συμπέρασμα </b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Για όλους επομένως τους λόγους που αναλύθηκαν ως άνω, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ ειδικού χωροταξικού πλαισίου των ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ που το συνοδεύει κρίνονται μη νόμιμα, επιστημονικώς ατεκμηρίωτα και αντισυνταγματικά και θα πρέπει να απορριφθούν στο σύνολό τους.</span>

<b>———————————————————-</b>

 

<b>Χάρις Γιαννοπούλου</b>

<b>Πυρηνική ιατρός</b>

 

<b>Θόρυβος αιολικών εγκαταστάσεων </b>

<b>και ανάγκη ειδικού κανονιστικού πλαισίου</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Ο θόρυβος από τις αιολικές εγκαταστάσεις αποτελεί διεθνώς το σημαντικότερο ζήτημα δημόσιας υγείας που σχετίζεται με τη λειτουργία τους. Η διεθνής βιβλιογραφία, οι κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και η εμπειρία πολλών χωρών καταδεικνύουν ότι η προστασία των κατοίκων από τις επιπτώσεις του θορύβου απαιτεί ειδική και προσεκτική αντιμετώπιση.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ωστόσο, στο προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ, το θέμα του θορύβου αντιμετωπίζεται εξαιρετικά περιορισμένα. Η μοναδική ουσιαστική πρόβλεψη αφορά την εξασφάλιση επιπέδου θορύβου μικρότερου των 45 dB στις μεμονωμένες κατοικίες και στα όρια των οικιστικών δραστηριοτήτων, χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση ως προς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του θορύβου των ανεμογεννητριών.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Το ίδιο το κείμενο της ΣΜΠΕ αναγνωρίζει ότι «ειδικότερα όρια θορύβου σχετικά με αιολικές εγκαταστάσεις δεν τίθενται από την κείμενη νομοθεσία», παραπέμποντας στις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ο ΠΟΥ αντιμετωπίζει τον περιβαλλοντικό θόρυβο ως σημαντικό παράγοντα δημόσιας υγείας και έχει εκδώσει ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες για την προστασία των πληθυσμών από τις επιπτώσεις του θορύβου, συμπεριλαμβανομένου του θορύβου των ανεμογεννητριών. Παράλληλα, οι οδηγίες του ΠΟΥ για τον νυχτερινό θόρυβο θεωρούν ότι επίπεδο Lnight,outside 40 dB αποτελεί τον επιθυμητό στόχο για την προστασία της υγείας, ιδιαίτερα των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, ενώ τα 55 dB προτείνονται ως όρο συναγερμού.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία συγκλίνει στο ότι οι συχνότερα αναφερόμενες επιπτώσεις από την έκθεση στον θόρυβο των ανεμογεννητριών αφορούν την έντονη ενόχληση (annoyance), τη διαταραχή του ύπνου, την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής και τα συμπτώματα ψυχολογικής επιβάρυνσης. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι οι σοβαρότερα ενοχλούμενοι κάτοικοι αναφέρουν ότι τα προβλήματα εμφανίζονται κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας και στον χώρο του υπνοδωματίου, ενώ η επίμονη ενόχληση έχει συσχετισθεί με αυξημένο στρες και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η έντονη ενόχληση (high annoyance) από τον θόρυβο δεν αποτελεί απλώς ένα υποκειμενικό αίσθημα δυσφορίας, αλλά αναγνωρίζεται διεθνώς ως δυσμενής επίπτωση στην υγεία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και πλήθος επιδημιολογικών μελετών, η επίμονη ενόχληση συνδέεται με χρόνιο στρες, διαταραχές ύπνου, μείωση της ποιότητας ζωής και πιθανώς με μακροχρόνιες καρδιομεταβολικές επιπτώσεις. Οι διαταραχές ύπνου και η ενόχληση αποτελούν τους κυριότερους μηχανισμούς μέσω των οποίων ο περιβαλλοντικός θόρυβος επιδρά στην ψυχική και σωματική υγεία.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Αν και δεν υπάρχει επιστημονική συναίνεση ως προς την ύπαρξη συγκεκριμένου «συνδρόμου ανεμογεννητριών», η συσχέτιση μεταξύ θορύβου ανεμογεννητριών, ενόχλησης και διαταραχών ύπνου αναγνωρίζεται ευρέως. Για τον λόγο αυτό, η αντιμετώπιση του ζητήματος διεθνώς βασίζεται όχι στην απόδειξη συγκεκριμένης παθολογίας, αλλά βασίζεται κυρίως στην πρόληψη των επιπτώσεων στην υγεία και στην ποιότητα ζωής.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Επιπλέον, ο θόρυβος των ανεμογεννητριών παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τον διαφοροποιούν από άλλες πηγές περιβαλλοντικού θορύβου, όπως η σημαντική παρουσία χαμηλών συχνοτήτων, η μεταβαλλόμενη ένταση και το φαινόμενο διαμόρφωσης πλάτους (amplitude modulation), στοιχεία που δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη από την απλή θέσπιση ενός γενικού ορίου στάθμης θορύβου. Το ζήτημα αυτό έχει επισημανθεί και από ειδικούς επιστήμονες της ακουστικής στη χώρα μας, οι οποίοι υπογραμμίζουν την ανάγκη αξιολόγησης του περιεχομένου συχνοτήτων και της ορθής μεθοδολογίας μέτρησης του θορύβου.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία του ύπνου, καθώς ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί ότι για συνεχή νυχτερινό θόρυβο στο εσωτερικό της κρεβατοκάμαρας τα επίπεδα δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα 30 dB(A), ενώ ως στόχος για τη νυχτερινή έκθεση στον εξωτερικό χώρο προτείνεται επίπεδο 40 dB Lnight,outside. Αντίθετα, το προτεινόμενο ΕΧΠ περιορίζεται στην απλή αναφορά ενός γενικού ορίου 45 dB, χωρίς ειδική μέριμνα για τη νυχτερινή προστασία και την ποιότητα του ύπνου, παρά το γεγονός ότι οι διαταραχές ύπνου αποτελούν μία από τις πλέον τεκμηριωμένες επιπτώσεις της έκθεσης στον θόρυβο των ανεμογεννητριών. Η προστασία του ύπνου δεν αποτελεί απλώς ζήτημα άνεσης ή ευεξίας, αλλά βασική προϋπόθεση διασφάλισης της δημόσιας υγείας.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Κατά συνέπεια, η απλή αναφορά σε όριο 45 dB δεν επαρκεί για την ολοκληρωμένη προστασία της ανθρώπινης υγείας. Ένα σύγχρονο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο οφείλει να περιλαμβάνει ειδικό κανονιστικό πλαίσιο για τον θόρυβο των αιολικών εγκαταστάσεων, με πρόβλεψη για τη νυχτερινή προστασία, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων, τη συνεχή παρακολούθηση των πραγματικών επιπέδων θορύβου μετά την εγκατάσταση και αποτελεσματικούς μηχανισμούς αντιμετώπισης των προβλημάτων που ενδέχεται να ανακύπτουν για τους κατοίκους.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν υιοθετήσει αυστηρότερα όρια ή ειδικές ρυθμίσεις για τον θόρυβο των αιολικών εγκαταστάσεων. Ενδεικτικά, στη Φινλανδία εφαρμόζεται όριο 40 dB, ενώ σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας προβλέπονται ακόμη χαμηλότερα επίπεδα για καθαρά οικιστικές ζώνες. Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι η προστασία της υγείας των κατοίκων δεν εξαντλείται στη θέσπιση ενός ενιαίου γενικού ορίου, αλλά απαιτεί ειδικές ρυθμίσεις προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του θορύβου των ανεμογεννητριών.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες μεγάλου ύψους διαφέρουν σημαντικά από εκείνες στις οποίες βασίστηκε μεγάλο μέρος της παλαιότερης βιβλιογραφίας και των υφιστάμενων κανονιστικών πλαισίων, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεχή επανεκτίμηση των διαθέσιμων δεδομένων. Ιδιαίτερη αναφορά απαιτείται στους υποήχους (<20 Hz), για τους οποίους αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια έντονη επιστημονική συζήτηση. Το ενδιαφέρον αυτό αποτυπώθηκε και στην ειδική ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 24 Μαρτίου 2026, με αντικείμενο τις πιθανές επιπτώσεις των χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων από τις σύγχρονες ανεμογεννήτριες. Αν και τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επιτρέπουν την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων, πρόσφατες εργασίες έχουν αναφέρει συσχετίσεις όχι μόνο σε επιδημιολογικές και παρατηρησιακές μελέτες, αλλά και ευρήματα από πειραματικές μελέτες σε κυτταρικό επίπεδο και σε ανθρώπινο καρδιακό ιστό. Τα ευρήματα αυτά είναι ακόμη πρώιμα και απαιτούν περαιτέρω επιβεβαίωση, ωστόσο αναδεικνύουν ότι η σχετική επιστημονική συζήτηση βρίσκεται σε εξέλιξη. Δεδομένου ότι ένα Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο προορίζεται να ισχύσει για πολλά χρόνια, η πλήρης απουσία αναφοράς στους υποήχους και στις χαμηλές συχνότητες δεν συνάδει με την ανάγκη ενός σύγχρονου και προνοητικού σχεδιασμού, βασισμένου στην αρχή της προφύλαξης.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η επιστημονική συζήτηση σχετικά με ορισμένες πτυχές του θορύβου των ανεμογεννητριών, ιδίως όσον αφορά τις χαμηλές συχνότητες και ορισμένους πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς, παραμένει ανοικτή. Το γεγονός ότι εξακολουθούν να δημοσιεύονται νέες εργασίες ακόμη και μέσα στο 2026 καταδεικνύει ότι η επιστημονική συζήτηση όχι μόνο δεν έχει λήξει, αλλά συνεχίζει να εξελίσσεται. Δεδομένου ότι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο προορίζεται να ισχύσει για πολλά χρόνια, η παράλειψη οποιασδήποτε αναφοράς σε αυτή την εξελισσόμενη επιστημονική συζήτηση δεν συνάδει με την ανάγκη ενός σύγχρονου και προνοητικού σχεδιασμού. Παράλληλα, υπάρχουν και μελέτες που δεν διαπιστώνουν άμεσες επιπτώσεις πέραν της ενόχλησης και των διαταραχών ύπνου. Ωστόσο, η απουσία πλήρους επιστημονικής συναίνεσης δεν αναιρεί την ανάγκη λήψης προληπτικών μέτρων, ιδιαίτερα όταν οι επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής, στον ύπνο και στην ψυχική ευεξία έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς.</span>

 

<b><i>Αρχή της προφύλαξης</i></b>

<span style=”font-weight: 400;”>Η έλλειψη πλήρους επιστημονικής συναίνεσης ως προς όλους τους μηχανισμούς μέσω των οποίων ο θόρυβος των ανεμογεννητριών ενδέχεται να επηρεάζει την υγεία δεν μπορεί να αποτελεί λόγο αδράνειας ή αποδυνάμωσης των μέτρων προστασίας. Αντίθετα, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης, η οποία αποτελεί θεμελιώδη αρχή του ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού δικαίου και κατοχυρώνεται στο άρθρο 191 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν υπάρχουν εύλογες επιστημονικές ενδείξεις για πιθανούς κινδύνους στην ανθρώπινη υγεία ή στο περιβάλλον, η απουσία πλήρους επιστημονικής βεβαιότητας δεν δικαιολογεί την αναβολή λήψης κατάλληλων προληπτικών μέτρων.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Η αρχή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση του θορύβου των αιολικών εγκαταστάσεων. Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν επιστημονικές διαφωνίες ως προς ορισμένες ειδικότερες επιπτώσεις, υπάρχει ευρεία συμφωνία ότι ο θόρυβος των ανεμογεννητριών συνδέεται με αυξημένη ενόχληση, διαταραχές ύπνου και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής. Οι επιπτώσεις αυτές, ακόμη και όταν δεν συνιστούν άμεση οργανική βλάβη, αποτελούν ζητήματα δημόσιας υγείας, τα οποία οφείλουν να λαμβάνονται υπόψη κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>Κατά συνέπεια, η προστασία της υγείας των κατοίκων δεν μπορεί να εξαντλείται στην απλή θέσπιση ενός γενικού ορίου θορύβου 45 dB. Ένα σύγχρονο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ οφείλει να ενσωματώνει την αρχή της προφύλαξης και να προβλέπει ειδικό και επικαιροποιημένο κανονιστικό πλαίσιο για τον θόρυβο των αιολικών εγκαταστάσεων, βασισμένο στη διεθνή επιστημονική γνώση, στις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και στην υποχρέωση της Πολιτείας να προστατεύει αποτελεσματικά την υγεία, τον ύπνο και την ποιότητα ζωής των πολιτών, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης και τις επιταγές της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.</span>

 

<b>Ενδεικτική βιβλιογραφία</b>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Abbasi M, Monazzam MR, Akbarzadeh A, Zakerian SA, Ebrahimi MH. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Impact of wind turbine sound on general health, sleep disturbance and annoyance of workers: a pilot study in Manjil wind farm, Iran</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Health and Quality of Life Outcomes. 2015;13:225.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Bakker RH, Pedersen E, van den Berg GP, Stewart RE, Lok W, Bouma J. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Impact of wind turbine sound on annoyance, self-reported sleep disturbance and psychological distress</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Science of the Total Environment. 2012;425:42-51.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Dastan M, Dyminski Parente Ribeiro E, Bellut-Staeck U, Zhou J, Lehmann C. Infrasound and Human Health: Mechanisms, Effects, and Applications. Applied Sciences. 2026;16(3):1553.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Ellenbogen JM, Kellam CB, Hankard M. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Noise-induced sleep disruption from wind turbines: scientific updates and acoustical standards</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Sleep. 2024;47:zsad286.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Grocott K, Mansour A, Shiels E, Bentley R, Mason K. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Mental health effects of exposure to environmental noise at home: A systematic review of potential mediating pathways,</span></i><span style=”font-weight: 400;”> 2025.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Health Canada. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Wind Turbine Noise and Health Study: Summary of Results</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Ottawa: Health Canada; 2014.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Michaud DS, Feder K, Keith SE, Voicescu SA, Marro L, Than J, et al. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Effects of wind turbine noise on self-reported and objective measures of sleep</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Sleep. 2016;39(1):97-109.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Müller FJ, Leschinger V, Hübner G, Pohl J. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Understanding subjective and situational factors of wind turbine noise annoyance</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Energy Policy. 2023;173:113361.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Onakpoya IJ, O’Sullivan J, Thompson MJ, Heneghan CJ. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>The effect of wind turbine noise on sleep and quality of life: a systematic review and meta-analysis of observational studies</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Environment International. 2015;82:1-9.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Pawlaczyk-Łuszczyńska M, Zaborowski K, Dudarewicz A, Zamojska-Daniszewska M, Waszkowska M. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Response to Noise Emitted by Wind Farms in People Living in Nearby Areas</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2018;15:1575.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Radun J, Maula H, Saarinen P, Keränen J, Alakoivu R, Hongisto V. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Health effects of wind turbine noise and road traffic noise on people living near wind turbines </span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 2022;157:112040.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Smith MG, Cordoza M, Basner M. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Environmental Noise and Effects on Sleep: An Update to the WHO Systematic Review and Meta-Analysis</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Environmental Health Perspectives.</span>

<span style=”font-weight: 400;”>2022;130(7):76001.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Staniek A, Miterska M. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Analysis of Noise Generated by Wind Turbines with Reference to Other Low Frequency Noise Sources and Their Possible Impact on Human Health</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health. 2025.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Teneler AA, Hassoy H. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Health effects of wind turbines: a review of the literature between 2010–2020</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. International Journal of Environmental Health Research. 2023;33(2):143-157.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>van Kamp I, van den Berg F. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Health effects related to wind turbine sound, including low- frequency sound and infrasound</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Acoustics Australia. 2018;46:31-57.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Verheijen E, Jabben J, Schreurs E, Smith KB. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Impact of wind turbine noise in The Netherlands</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Noise and Health. 2011;13(55):459-463.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>World Health Organization. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Night Noise Guidelines for Europe</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2009.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>World Health Organization. </span><i><span style=”font-weight: 400;”>Environmental Noise Guidelines for the European Region</span></i><span style=”font-weight: 400;”>. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2018.</span>

 

<span style=”font-weight: 400;”>Αθήνα, 18 Ιουνίου 2026</span>

 

[Α. Πορφύρης]

Με το πρόσχημα της δήθεν κλιματικής αλλαγής, της ανάγκης για ενέργεια και του δημοσίου συμφέροντος, το φυσικό μας περιβάλλον μετατρέπεται ραγδαία σε ένα τεράστιο βιομηχανικό πεδίο.
Οι εταιρείες που εμπλέκονται σε όλο αυτό κάθε άλλο παρά δημόσιες είναι και συνήθως ούτε καν ελληνικών συμφερόντων.
Κάθε χρόνο καταστρέφονται τεράστιες δασικές εκτάσεις από πυρκαγιές και έπειτα εμφανίζονται επενδυτές να στήσουν αιολικά και γραμμές μεταφοράς ηλεκτρικού, ισοπεδώνοντας περισσότερο τη φύση από την οποία εξαρτάται άμεσα ο αέρας που αναπνέουμε, το νερό που πίνουμε και η ίδια η ζωή μας.
Η Ελλάδα είναι μια χώρα με μοναδικά φυσικά τοπία και οι τοπικές κοινωνίες βασίζονται στον τουρισμό, καθώς και σε γεωργικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες κρίσιμες για την επιβίωση.
ΔΕΝ πρόκειται η χώρα να γίνει μπαταρία της Ευρώπης για το παράλογο κέρδος κανενός ιδιώτη σε βάρος όλων μας.
ΔΕΝ πρόκειται να δεχτώ απαράδεκτες και δήθεν νομικίστικες διαδικασίες οι οποίες υπονομεύουν το ζωτικό μου περιβάλλον και το μέλλον του τόπου μου!
Να απορριφθεί ΑΜΕΣΩΣ το ΕΧΠ για τις ΑΠΕ!

[ΜΕΣΟΠΟΤΑΜΙΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Α.Ε.]

Σχετικά με το Άρθρο 20 του σχεδίου:

Παράγραφος 1:

Προτείνεται η προσθήκη της παρακάτω πρόβλεψης:

“Οι περιορισμοί του ανωτέρω εδαφίου δεν ισχύουν στις περιπτώσεις μετατροπής μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από βιοαέριο σε μονάδες παραγωγής βιομεθανίου σύμφωνα με τα οριζόμενα στο νόμο 5215/2025. Η εξαίρεση αυτή ισχύει και στις περιπτώσεις επαύξησης ισχύος μονάδων βιοαερίου που πρόκειται να μετατραπούν σε μονάδες βιομεθανίου.”

Τεκμηρίωση:

Η μετατροπή των μονάδων βιοαερίου σε μονάδες βιομεθανίου είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των στόχων που θέτει το ΕΣΕΚ. Η μετατροπή αυτή προβλέπεται και στον σχετικό νόμο 5215/2025. Η πλειοψηφία των έργων βιοαερίου βρίσκεται σε γη υψηλής παραγωγικότητας και εντός Ζωνών Δυνητικά Υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας. Είναι, συνεπώς, απόλυτα απαραίτητο να μην υπάρχει οποιοσδήποτε περιορισμός στην μετατροπή μονάδων βιοαερίου σε βιομεθάνιο, δεδομένου ότι οι μονάδες αυτές είναι ήδη εγκατεστημένες και εν λειτουργία.

 

 

 

[Νίκη Σιούτα Διδάκτωρ Μηχανικός]

Νίκη Σιούτα, Διδάκτωρ Μηχανικός 

Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, το ¨δίδυμο¨ ΣΜΠΕ και απορρέουσας ΚΥΑ, αποτελεί ένα ακόμη ρηχό κείμενο άχρηστων και αχρείαστων στοιχείων, χωρίς στοιχειώδη επιστημονική τεκμηρίωση, χωρίς να πληροί τις απαιτούμενες επιστημονικές προδιαγραφές ενός Χωροταξικού Πλαισίου (με τις οποίες θα έπρεπε να εναρμονίζεται), αυτοτοποθετείται αυθαίρετα στον χώρο και στον χρόνο, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τον χώρο και συνεπώς την πραγματικά υφιστάμενη κατάσταση της χώρας (στεριάς και θάλασσας), χωρίς να λαμβάνει υπόψη τον χρόνο και συνεπώς τις σύγχρονες και πολυποίκιλες απαιτήσεις και υποχρεώσεις για ένα αειφόρο μέλλον. Καταλήγει να επικυρώνει την υφιστάμενη τραγική κατάσταση περιοχών, κατακρεουργημένων από την μονοκαλλιέργεια ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών, και επιπλέον καταλήγει να την επιδεινώνει, μέσω των τελικών και μεταβατικών διατάξεων της ΚΥΑ –  ¨Άρθρο Δεύτερο¨ με τις οποίες διατάξεις εγκρίνει οτιδήποτε διαθέτει τυπική, άτυπη ή παράνομη αδειοδότηση, οιασδήποτε μορφής και περιεχομένου.

Επειδή μέχρι τώρα έχουν ήδη υποβληθεί πολλές σοβαρές και επιστημονικά τεκμηριωμένες ενστάσεις και σχόλια για το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, δηλώνω ότι συμφωνώ και υιοθετώ ΟΛΕΣ αυτές τις επιστημονικά τεκμηριωμένες ενστάσεις και στην συνέχεια θα προσθέσω σχόλια και θα επικεντρώσω σε θέματα που επηρεάζουν και απειλούν απηνώς τον θαλάσσιο, τον νησιωτικό και τον παράκτιο χώρο, ως κάτωθι:

Οι μελετητές της ΣΜΠΕ και της ΚΥΑ ουδόλως έχουν αντιληφθεί τις τραγικές και αμετάκλητες επιπτώσεις των υφιστάμενων ΑΠΕ (κυρίως των αιολικών και φωτοβολταϊκών βιομηχανικών μονάδων) στο απαράμιλλης ομορφιάς και ιδιαιτερότητας χερσαίο εθνικό τοπίο – πλούτο και εντελώς αδίστακτα προχωρούν και εγκρίνουν με το παρόν Πλαίσιο και την καταστροφή του θαλάσσιου χώρου, της παράκτιας και της νησιωτικής χώρας, εγκρίνοντας ή και επιβάλλοντας πλέον την εγκατάσταση θηριωδών θαλάσσιων αιολικών εγκαταστάσεων σε όλα τα ελληνικά πελάγη. Υποθηκεύονται έτσι οι θάλασσες και τα νησιά, χωρίς να εξαιρούνται καν τα μικρά νησιά της χώρας, επιφάνειας μικρότερης των 300 τετρ. χιλιομέτρων, καθόσον η γνωστή Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων Α.Ε. (ΕΔΕΥΕΠ) έχει αναλάβει και έχει ήδη καθορίσει τις Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων (ΠΟΑΥΑΠ) και έχει δεσμεύσει (με ΣΜΠΕ) θαλάσσιες περιοχές συνολικής θαλάσσιας έκτασης 2.360 τετραγ. χιλιομέτρων, για την παραγωγή επιπλέον ισχύος 11,8GW. Για ποιόν άραγε γίνεται αυτό το ¨καλό¨ και επιβάλλεται να θυσιαστούν τόσες ελληνικές θάλασσες, εφόσον ως γνωστόν η <u>μέγιστη</u> ενεργειακή ζήτηση της χώρας είναι 10,5GW (ΕΣΕΚ 2024).

Έτσι, και παρόλο που στο Διάγραμμα 1 της ΚΥΑ, οι θαλάσσιες περιοχές γύρω από συγκεκριμένα μικρά νησιά (Διαπόντια νησιά Ερεικούσσα – Οθωνοί – Μαθράκι, Σαμοθράκη, Άγ. Ευστράτιος,  Ψαρά, Ικαρία, Δονούσσα, Κάσσος, Αντικύθηρα) αναγράφονται ως περιοχές αποκλεισμού, ωστόσο δεν εξαιρούνται από τις μελλοντικές  ¨ευεργετικές διατάξεις¨, δηλαδή τις Τελικές και Μεταβατικές Διατάξεις του ¨Άρθρο Δεύτερο¨ της ΚΥΑ και δεν θα μπορούν να αποφύγουν την μελλοντική εγκατάσταση Α/Γ ύψους 300 μέτρων, που θα κυκλώσουν τα νησάκια, σε μια απόσταση κολυμβητικής αναπνοής από τις ακτές της τάξεως των 1.825 μέτρων (1ΝΜ), καθόσον ήδη έχουν ¨δεσμευτεί¨ οι περιοχές αυτές με την ΣΜΠΕ της ως άνω ΕΔΕΥΕΠ. Εμπίπτουν δηλαδή στις ευεργεσίες του ¨Άρθρο Δεύτερο, §9 της ΚΥΑ¨. Επισημαίνεται ότι τα ανωτέρω νησάκια έχουν συνήθως ανάγλυφο λόφων ύψους μικρότερου των 200μ, ενώ θα περιβάλλονται από Α/Γ ύψους 300 μέτρων, οι οποίες θα καταλαμβάνουν θαλάσσιο χώρο πολύ μεγαλύτερο των επιφανειών των νησιών. Φροντίζει για αυτό το ¨αισθητικό και ανθρωπεριβαλλοντικοκτωνικό ¨ αποτέλεσμα η ΣΜΠΕ/ ΚΥΑ, ενώ για τα άλλα συνακόλουθα ¨ευεργετήματα¨ όπως ενδεικτικά και μόνον η λαίλαπα του θορύβου (ειδικά αυτό το θέμα απασχολεί έντονα την παγκόσμια κοινότητα), τα μαγνητικά κύματα, η ρύπανση των θαλάσσιων χώρων, η ιδιωτικοποίηση τεράστιων παράκτιων περιοχών μέσω του αποκλεισμού κλπ., ουδόλως απασχολεί  τους μελετητές και το ΥΠΕΝ!

Σημαντικό επίσης με τα θαλάσσια αιολικά είναι το γεγονός ότι αυτά δεν είναι υπεράκτια, αλλά παράκτια, καθόσον τοποθετούνται εντός της ζώνης των 6 ΝΜ. Και προκύπτει αβίαστα το ερώτημα, εφόσον τα εθνικά χωρικά ύδατα εκκρεμούν και δεν έχουν επεκταθεί στα 12 ΝΜ ακόμη (ως όφειλαν), ενώ δεν υπάρχει ουσιαστικό  Θαλάσσιο Χωροταξικό Πλαίσιο, με ποια αρμοδιότητα και ποια δικαιοδοσία προχωρούν οι μελετητές αυθαίρετα σε έγκριση εγκαταστάσεων ΑΠΕ εντός των ούτως ή άλλως περιορισμένων ελληνικών θαλάσσιων χώρων των 6 ΝΜ; Δημιουργούνται εσκεμμένα ή όχι ¨τετελεσμένα¨, κόντρα στα σοβαρά εθνικά θέματα και κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας;

Με βάση τα ανωτέρω, κρίνεται σκόπιμο και θα πρέπει να απαλειφθεί από το ΕΧΠλαίσιο ΑΠΕ κάθε αναφορά για ΑΠΕ στις ελληνικές θάλασσες και στην ελληνική ΑΟΖ, όπως αυτή η ΑΟΖ ορίζεται στον επίσημο Χάρτη της ΕΕ, μέχρις ότου αυτή η ΑΟΖ επισημοποιηθεί και από τις Αρχές τις χώρας.

Ειδικότερα δε, ρητά και κατηγορηματικά απαιτείται η απαγόρευση ανάπτυξης κάθε ΑΠΕ στις θαλάσσιες περιοχές της Ευβοίας, ιδιαίτερα στις αιγαιοπελαγίτικες παράκτιες περιοχές του Δήμου Κύμης – Αλιβερίου, διότι ο Δήμος έχει καταστραφεί ήδη ανεπανόρθωτα από τις δεκάδες εκατοντάδων Α/Γ που εγκαταστάθηκαν και που έχουν αδειοδοτηθεί με κάθε θεμιτό και αθέμιτο μέσο και τρόπο και που τελικά επιτρέπει και το παρόν Πλαίσιο να εγκατασταθούν.

Επιπλέον, στο υπό διαβούλευση ΕΧΠλαίσιο δεν καταγράφονται και δεν προστατεύονται τα αλιευτικά καταφύγια της χώρας από την επέλαση των θαλάσσιων αιολικών, ενώ ο κλάδος της αλιείας είναι από τους σημαντικότερους κλάδους της χώρας.

Ως εκ τούτου, θα πρέπει ρητά και χωρίς εξαιρέσεις να απαγορευθούν εγκαταστάσεις θαλάσσιων ΑΠΕ στις περιοχές αλιευτικών καταφυγίων (αλιευτικά λιμάνια) και στις περιοχές αλιείας των.

Ειδικότερα, τα δύο <u>αλιευτικά καταφύγια της Κύμης και των Αγ. Αποστόλων – Πετριών Ευβοίας και οι περιοχές αλιείας τους, θα πρέπει να ενταχθούν στις ¨ζώνες αποκλεισμού ΑΠΕ¨</u> και να εξαιρεθούν οριστικά από κάθε διαδικασία αιολικών εγκαταστάσεων.

<u>Απαιτείται να πρέπει να μπει ένα τέλος σε αυτήν την αιολική λαίλαπα στον χερσαίο και στον θαλάσσιο χώρο του Δήμου Κύμης – Αλιβερίου. Φτάνει πια, ως εδώ, κάποιες περιοχές της χώρας έχουν επιλεγεί να καταστραφούν. Για λογαριασμό ποιων συμφερόντων, άραγε;</u>

Επανερχόμενοι στις Τελικές (τυχαίος ο προσδιορισμός αυτός;) Μεταβατικές Διατάξεις του ¨Άρθρο Δεύτερο¨ της ΚΥΑ, δεν μπορεί παρά να σκεφτεί κανείς ότι, ειδικά αυτές οι διατάξεις για όλα τα έργα που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη είτε σε διαδικασία αδειοδότησης, ακόμα και στο πρώιμο στάδιο της τυπικής υποβολής φακέλου, είτε πρόκειται για μελλοντικές ανανεώσεις, αλλαγές, τροποποιήσεις τους κλπ., ισχύει το παλαιό πλαίσιο του 2008, προβλέπονται σκόπιμα και προς εξυπηρέτηση των εθνικών ¨πελατών – επενδυτών¨ ή και των εισαγόμενων.

Οι μελετητές και οι υπάλληλοι του ΥΠΕΝ τι κάνουν και πως προστατεύουν τα συμφέροντα της χώρας και του περιβαλλοντικού πλούτου; Πάντως τα συμφέροντα του ανθρωπογενούς και του φυσικού περιβάλλοντος ουδόλως τα εξυπηρετούνται με όλο αυτό το ΕΧΠλαίσιο ΑΠΕ. Το αντίθετο θα λέγαμε, ρίχνοντας μια και μόνη ματιά σε αυτόν τον αισχρό χάρτη της ΡΑΕ, πόσο μάλλον εάν πάει κανείς μια περιοδεία πχ στο κοντινό νησί της Εύβοιας και θα ατενίσει Α/Γ ¨μεταλλικά παλούκια¨ σε κάθε βουνό, σε κάθε ραχούλα, σε κάθε λαγκαδιά, σε κάθε πλαγιά μέχρι κάτω στων ακρογιαλιών τα κύματα του Αιγαίου, σε κάθε χωριό περικυκλωμένο σε οπτική γωνία 360^ο, ενώ την νύχτα θα εντυπωσιαστεί από τα κόκκινα φώτα που αναβοσβήνουν νον στοπ πάνω στα μεταλλικά παλούκια, λες και φλέγεται το νησί. Ποια κίνητρα μπορεί να έχει κάποιος μελετητής και υπάλληλος του κράτους για να εγκρίνουν και να προωθούν τέτοιες καταστροφές;

Τέλος, επειδή αυτό το ΕΧΠλαίσιο ΑΠΕ δεν αποτελεί μόνον μια συνέχεια του απαράδεκτου υφιστάμενου χωροταξικού του 2008, αλλά επιδεινώνει έτι περαιτέρω τόσο τον χερσαίο, όσο και τον θαλάσσιο εθνικό χώρο και πλούτο, θα πρέπει να απορριφθεί συνολικά.

Είναι εντελώς απαράδεκτο ένα τόσο σημαντικό χωροταξικό να αποτυπώνεται σε 4 άχρηστους χάρτες της ΣΜΠΕ και ένα Διάγραμμα της ΚΥΑ.

Αυτό το ¨δίδυμο¨ της ΣΜΠΕ και της απορρέουσας ΚΥΑ, το οποίο μέλλει να ορίσει την καταστροφή της χώρας αμετάκλητα, θα πρέπει να αποσυρθεί οριστικά και να παγώσουν όλες οι διαδικασίες αδειοδοτήσεων και οι όποιες άλλες παραδιαδικασίες, μέχρι να συνταχθεί ένα νέο ΕΧΠλαίσιο ΑΠΕ, αντάξιο της τέχνης και της επιστήμης, για την χώρα.

Νίκη  Σιούτα, Διδάκτωρ Μηχανικός

[ΚΑΛΟΤΙΝΑ ΣΚΩΤΤΗ]

ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΕΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΣΤΕΡΕΑΣ

 

Σχόλια και παρατηρήσεις

επί του σχεδίου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ – ΑΠΕ)

(συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση)

 

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης του σχεδίου του «νέου» Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ (ΕΧΠ-ΑΠΕ), το οποίο παρουσιάστηκε πρόσφατα, καταθέτουμε τις απόψεις των συλλογικοτήτων της περιφέρειας Στερεάς, οι οποίες υπογράφουν το παρόν κείμενο.

 

 

1. Εισαγωγή

 

Το νέο σχέδιο του ΕΧΠ-ΑΠΕ προορίζεται να αντικαταστήσει το αρχικό σχέδιο του 2008, το οποίο ισχύει μέχρι και σήμερα. Αυτό το σχέδιο, αποτέλεσε βασικό εργαλείο για την πλήρη αναδιάρθρωση του ενεργειακού τοπίου της χώρας και αφετηρία για τη «λαίλαπα» των έργων ΑΠΕ, που εξελίχθηκε τα κατοπινά χρόνια, στο όνομα της «πράσινης μετάβασης» στα λόγια, αλλά για την εξυπηρέτηση οικονομικών συμφερόντων και ευρύτερων γεωπολιτικών σχεδιασμών, στην πράξη. Για τη διευκόλυνση αυτών των πολιτικών αποσαθρώθηκε πλήρως το όποιο σύστημα περιβαλλοντικής προστασίας υπήρχε, η πρόσβαση σε ενεργειακές υπηρεσίες και προϊόντα έγινε πανάκριβη, ενώ επεκτάθηκε το φαινόμενο της ενεργειακής φτώχειας.

 

Εξ αρχής, δηλώνουμε ότι δεν τρέφουμε καμία αμφιβολία ότι και το, υπό διαβούλευση, σχέδιο του ΕΧΠ-ΑΠΕ, κινείται στην ίδια κατεύθυνση. Ως εκ τούτου, τη στάση μας απέναντί του την αντιλαμβανόμαστε ως τμήμα μιας συλλογικής κινηματικής δράσης σε ολόκληρη τη χώρα, που έχει στο επίκεντρο την αμφισβήτηση του συνόλου της ενεργειακής πολιτικής και των εθνικών και ευρωπαϊκών πολιτικών που τη στηρίζουν.

 

Παρά το γεγονός ότι οι επιπτώσεις του ΕΧΠ-ΑΠΕ του 2008 ήταν πρόδηλες -και έγιναν άμεσα αντιληπτές- και παρά το ότι υπήρχε δυνατότητα αναθεώρησής του από το 2016 (ν. 4447/2016), αυτό δεν έγινε, για λόγους που όλοι αντιλαμβανόμαστε. Η απουσία βούλησης της Διοίκησης επέτρεψε την άναρχη, υπερσυγκεντρωτική και ανεξέλεγκτη χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, ιδιαίτερα στην περιφέρεια Στερεάς, η οποία, με τη σειρά της, οδήγησε σε μη αναστρέψιμη αλλοίωση ευαίσθητων οικοσυστημάτων, καθιστώντας το παρόν σχέδιο μια καθυστερημένη προσπάθεια εκ των υστέρων νομιμοποίησης τετελεσμένων γεγονότων. Για να το πούμε λίγο διαφορετικά, έπρεπε να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος και χώρος στο ενεργειακό λόμπι να υλοποιήσει τις ακραίες επενδύσεις του στον τομέα των έργων ΑΠΕ, κάτω από το μανδύα της θεσμοθετημένης «πράσινης» μετάβασης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

 

Αναμφίβολα οι κινηματικές αντιδράσεις έπαιξαν το ρόλο τους στην -έστω και με μεγάλη καθυστέρηση- επιχειρούμενη αναθεώρηση του ΕΧΠ-ΑΠΕ, ωστόσο δεν μπορούμε να παρακάμψουμε και έναν άλλο παράγοντα, αυτόν των αντικρουόμενων επιδιώξεων με άλλες μερίδες του κεφαλαίου, όπως αυτή του τουριστικού.

 

 

 

2. Το επαγγελλόμενο «νέο» δεν είναι κάτι άλλο, παρά η νομιμοποίηση του «παλιού»

 

Στο χρόνο που επιχειρείται η αναθεώρηση του ΕΧΠ-ΑΠΕ, η αξία πολλών από τις πολύχρονες διεκδικήσεις μας φαίνεται να έχει μειωθεί, με το όποιο αντίκρισμα των αλλαγών που εξαγγέλλονται να είναι άδηλο και, σίγουρα, να προσδιορίζεται σε μεγάλος βάθος χρόνου. Ενώ, επικοινωνιακά, δίνεται έμφαση σε ποικίλους χωροταξικούς περιορισμούς για τα νέα έργα, από πίσω κρύβεται ένα τεράστιο «παράθυρο» συνέχισης της ίδιας περιβαλλοντικά καταστροφικής και κοινωνικά άδικης εξάπλωσης των έργων ΑΠΕ, καθώς τα έργα που έχουν «ανοιχτή» διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης, μέχρι 20/5/2026, υπόκεινται στις προβλέψεις του ισχύοντος προβληματικού ΕΧΠ-ΑΠΕ, με τους νέους όρους και κανόνες να μην έχουν αναδρομική ισχύ. Πιο συγκεκριμένα, από τις προβλέψεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ εξαιρούνται:

• τα έργα που είναι ήδη σε λειτουργία
• όσα έχουν ολοκληρώσει την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση
• όσα έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας του φακέλου τους έως την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε δημόσια διαβούλευση
• οι σταθμοί ΑΠΕ που εξαιρούνται από Βεβαίωση Παραγωγού / Άδεια Εγκατάστασης & Λειτουργίας
• οι σταθμοί αντλησιοταμίευσης
• οι μεγάλοι υδροηλεκτρικοί σταθμοί (>15 MW)
• τα συστήματα αποθήκευσης οικιακής χρήσης και οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.

 

Οι μεταβατικές διατάξεις στη ΣΜΠΕ και στο σχέδιο της ΚΥΑ, οι οποίες εξειδικεύουν το καθεστώς των εξαιρέσεων, αποτελούν την «καρδιά» των πολλών προβληματικών ρυθμίσεων, σύμφωνα και με την τεκμηριωμένη θέση του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας. Προβλέπεται ότι οι νομίμως λειτουργούσες κατά την έναρξη ισχύος της εγκαταστάσεις διατηρούνται εν ισχύ, ανεξαρτήτως των κατευθύνσεων χωροταξικού σχεδιασμού, μέχρι τη λήξη της άδειας λειτουργίας τους ή την ανανέωσή τους. Οι άδειες εγκατάστασης εκτελούνται όπως εκδόθηκαν εντός του χρόνου ισχύος τους, ενώ οι τροποποιήσεις και οι σχετικές άδειες λειτουργίας εκδίδονται ή ανανεώνονται σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος του νέου Πλαισίου. Προβλέπεται, ακόμη και η εξαίρεση έργων, των οποίων οι φάκελοι Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας, έως και την ημερομηνία θέσης του νέου ΕΧΠ σε διαβούλευση. Οι εν λόγω φάκελοι συνεχίζουν να αξιολογούνται για την έκδοση ή μη ΑΕΠΟ σύμφωνα με τις προγενέστερες διατάξεις.

 

3. Η βαρύνουσα σημασία των μεταβατικών διατάξεων εξαίρεσης έργων

 

Για να γίνει κατανοητή η βαρύνουσα σημασία των μεταβατικών διατάξεων εξαίρεσης έργων, αρκεί να πούμε ότι, σήμερα, βρίσκονται σε λειτουργία περίπου 18 GW έργων (κυρίως φωτοβολταϊκά), οριστικές προσφορές σύνδεσης έχουν άλλα 15 GW και περιβαλλοντικούς όρους άλλα 45 GW, περίπου. Επιπλέον, περίπου, 37 GW έργων βρίσκονται ακόμη σε διαδικασία αδειοδότησης. Συνολικά, έργα ισχύος 78 GW δεν επηρεάζονται από το νέο Χωροταξικό. Από αυτά, τα φωτοβολταϊκά (ενεργά, με οριστική προσφορά σύνδεσης ή περιβαλλοντικούς όρους) είναι 62 GW και τα αντίστοιχα αιολικά 15 GW.

 

Οι αριθμοί αυτοί προκύπτουν χωρίς να συμπεριλαμβάνουμε τον ακριβή αριθμό των πολλών εκατοντάδων εκκρεμών έργων που έχουν υποβάλει ΜΠΕ, ούτε τα έργα που έχουν υποβάλει φάκελο αδειοδότησης. Πολλές περιπτώσεις έργων παραμένουν εκκρεμείς έως και 5 χρόνια επειδή οι αρμόδιες υπηρεσίες (κυρίως ΥΠΕΝ και Αποκεντρωμένες Διοικήσεις) δεν ολοκληρώνουν τη διαδικασία, παρότι πρόκειται σχεδόν στο σύνολό τους για προβληματικά έργα. Μόνο οι αιολικοί σταθμοί σε εκκρεμότητα, για τους οποίους τεκμηριωμένα υπάρχουν σοβαρά περιβαλλοντικά ζητήματα και έχουν απασχολήσει την ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ, ξεπερνούν σε συνολική ισχύ τα 5.000 MW. Όλα αυτά τα έργα δεν αγγίζονται από τις προβλέψεις του αναθεωρημένου χωροταξικού λόγω μεταβατικών διατάξεων και μπορούν, με διάφορες μεθοδεύσεις (π.χ. νομοθετικές ρυθμίσεις για αναβίωση αδειών παραγωγής που έχουν παύσει), να επιτύχουν περιβαλλοντική αδειοδότηση.

 

Σε αντιπαραβολή με τα παραπάνω, το ίδιο το υπουργείο εκτιμά ότι τα έργα που, τελικά, εμπίπτουν στις διατάξεις του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ είναι εκείνα με βεβαίωση παραγωγού και χωρίς περιβαλλοντική αδειοδότηση, γύρω στα 27–30 GW δηλαδή, πολλά εκ των οποίων, σύμφωνα με τους ίδιους, δεν πρόκειται να προχωρήσουν μέσα στην επόμενη δεκαετία ή εικοσαετία επειδή «δε χωράνε στο σύστημα». Το αναθεωρημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) του 2025 προβλέπει συνολικά 38,8 GW εγκατεστημένη ισχύ ΑΠΕ, ένα στόχο που το ισχύον ΕΧΠ-ΑΠΕ επιχειρεί να διαπραγματευτεί. Κατά συνέπεια, είναι προφανές ότι οι σκόπιμες καθυστερήσεις και οι αναβολές που υπήρξαν εξυπηρετούν αποκλειστικά την πλασματική εικόνα ενός νέου Χωροταξικού το οποίο, στην πραγματικότητα, αποτελεί φύλλο συκής για τη διατήρηση σε ισχύ του παλιού.

 

 

4. Κρίσιμες παραλείψεις και αυθαιρεσίες

 

Από το νέο σχέδιο απουσιάζουν κρίσιμες παράμετροι, για τη σύνταξη ενός σχεδίου αυτής της κλίμακας, καθώς και η βασική τεκμηρίωση και δικαιολόγηση κρίσιμων επιλογών, όπως:

• Η τεκμηρίωση της αναγκαιότητας ενός σχεδίου, το οποίο επιτρέπει -με τη βοήθεια και των μεταβατικών διατάξεων- εγκατάσταση απεριόριστης νέας ισχύος, σε σχέση με τους υποτιθέμενους εθνικούς στόχους.
• Η αξιολόγηση και δικαιολόγηση του φαινομένου της υπερκάλυψης των ενεργειακών στόχων, παρότι αυτοί έχουν πλήρως αποσυνδεθεί από τις πραγματικές ανάγκες της χώρας, καθιστώντας την και επίσημα χώρα εξαγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
• Η αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων του υφιστάμενου ΕΧΠ-ΑΠΕ και η υιοθέτηση μέτρων που θα αντιστοιχούσαν σε σχεδιασμό από μηδενική βάση.
• Η αντιμετώπιση της αξίας του τοπίου, η οποία έχει αντικειμενικά χαρακτηριστικά που την προσδιορίζουν, αποκλειστικά με το κριτήριο της ορατότητας από συγκεκριμένα σημεία.
• Ο τρόπος οριζόντιου καθορισμού ζωνών προτεραιότητας ή αποκλεισμού, όπως ο, συλλήβδην, χαρακτηρισμός του συνόλου μιας Δημοτικής Ενότητας ή περιοχής, ως περιοχής καταλληλότητας, με μόνο κριτήριο την ταχύτητα του ανέμου.
• Η απροσδιοριστία της έννοιας των περιοχών επιτάχυνσης των έργων ΑΠΕ, που έχει ήδη κατοχυρωθεί με προηγούμενη νομοθετική ρύθμιση, και για την οποία δε θα απαιτείται ούτε, καν, γνωμοδότηση των ΟΤΑ.
• Η εκχώρηση, όπως και στο υφιστάμενο ΕΧΠ-ΑΠΕ, του προνομίου της τελικής χωροθέτησης των έργων στους επενδυτές -αυτό ονομάζεται ιδιωτική χωροθέτηση-, παρακάπτοντας το δικαίωμα της πολιτείας (συμπεριλαμβανομένων των ΟΤΑ) να υποδεικνύει τις διατιθέμενες θέσεις ανάπτυξης έργων, με πολυπαραγοντικά κριτήρια, κάτι που αποτελεί παλιό μας αίτημα.
• Απουσία σχολιασμού και αξιολόγησης της επιβεβαιωμένης θέσης της κυβέρνησης να εισάγει την καύση απορριμματογενών καυσίμων στη διαχείριση των αποβλήτων, ως έργων ΑΠΕ.

 

 

5. Οι μύθοι που καλλιεργεί το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ

 

Όπως προαναφέρθηκε, γίνεται μια στοχευμένη επικοινωνιακή προσπάθεια να παρουσιαστεί ότι το σχέδιο του νέου ΕΧΠ-ΑΠΕ, εισάγει σοβαρές προστατευτικές ρυθμίσεις και βελτιώσεις, σε σχέση με το ισχύον. Αυτό δεν είναι αλήθεια, ακόμη κι αν παραβλέψουμε το σκόπελο των εξαιρέσεων. Ας δούμε, για παράδειγμα, ορισμένους βασικούς μύθους:

 

<u>Α. Ο μύθος της δήθεν αυστηροποίησης του πλαισίου για τις περιοχές </u><u>NATURA</u>

 

Οι πολυετείς καθυστερήσεις στην εκπόνηση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) για τις προστατευόμενες περιοχές,  οι οποίες καλύπτουν το 28% της χερσαίας και το 18% της θαλάσσιας επικράτειας, έχουν αφήσει μετέωρο όχι μόνο το καθεστώς προστασίας τους, αλλά έχουν επιτρέψει και την αλλοίωση και καταστροφή τους από έργα, κυρίως αιολικών σταθμών, αλλά και μικρών υδροηλεκτρικών  και φωτοβολταϊκών. Από τις 23 Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες που θα καθόριζαν τις χρήσεις γης έχουν εγκριθεί μόλις 13, χωρίς ωστόσο να έχει εκδοθεί κανένα Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ), όπως προβλέπεται. Ας πάρουμε υπόψη ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στις 24 Νοεμβρίου 2022 ψηφίστηκε ο Regulation (EU) 2022/2577, με στόχο να επιταχύνει την ανάπτυξη των ΑΠΕ, χαρακτηρίζοντας τα έργα ΑΠΕ ως έργα «υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος». Η RED III (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία με νομοθετικές πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ. Αυτό σημαίνει ότι τα έργα ΑΠΕ θα έχουν πλέον προτεραιότητα σε συγκρούσεις με άλλα νομικά αγαθά, όπως η προστασία της βιοποικιλότητας, υπονομεύοντας εν μέρει το ευρωπαϊκό περιβαλλοντικό κεκτημένο και την εφαρμογή των Οδηγιών για τους Οικοτόπους και τα Άγρια Πτηνά.

 

<u>Β. Ο μύθος του οριζόντιου αποκλεισμού έργων ΑΠΕ σε  ΠΑΔ (Περιοχές Άνευ Δρόμων)</u>

 

Οι ΠΑΔ αντιπροσωπεύουν το 6,18% της επικράτειας και εξ αυτών το 47,85% είναι εντός περιοχών Natura. Ο συνολικός αριθμός ΠΑΔ που έχουν αναγνωριστεί είναι 251. Από αυτές οι ΠΑΔ με επιφάνεια άνω των 10 τ. χλμ. είναι 140. Από το σύνολο των ΠΑΔ, μόλις 13 περιοχές έχουν αναγνωριστεί από το ΥΠΕΝ, δηλαδή το 5%. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει την πλήρη αναξιοπιστία του ισχυρισμού για αξιοπρόσεκτο περιορισμό έργων.

 

<u>Γ. Ο μύθος του αποκλεισμού έργων αιολικών εγκαταστάσεων σε δημοτικές ενότητες</u>

 

Από το γεωπληροφοριακό χάρτη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας προκύπτει ότι, στις περισσότερες δημοτικές ενότητες όπου εμφανίζεται «απαγόρευση», το επενδυτικό ενδιαφέρον είναι μηδενικό ή πολύ μικρό (πολλές φορές είναι μηδενικό σε αιτήσεις βεβαίωσης παραγωγού και ασθενές σε κατατεθειμένες και αδειοδοτημένες ΜΠΕ), επομένως και αυτή η απαγόρευση συχνά αποτελεί επικοινωνιακή φούσκα.

 

 

<u>Δ.  Ο μύθος του οριζόντιου αποκλεισμού αιολικών έργων, σε υψόμετρο πάνω από τα 1.200 μ.</u>

 

Το αφηγηματικό όριο των 1.200 μέτρων υψομέτρου για την εγκατάσταση αιολικών έργων εμφανίζεται

να λειτουργεί περισσότερο ως διοικητικό και πολιτικό μέτρο και όχι ως προϊόν συνεκτικής οικολογικής αξιολόγησης. Η ελληνική γεωμορφολογία και οικολογική διαφοροποίηση δεν επιτρέπουν τον αυθαίρετο

καθορισμό ενιαίου οικολογικού ορίου για το σύνολο της χώρας. Γνωρίζουμε, άλλωστε, ότι το αναθεωρημένο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Στερεάς Ελλάδας (άρθρο 13) προσδιορίζει τα επιτρεπόμενα υψόμετρα αποκλεισμού έργων ΑΠΕ: τα 800 μέτρα για την ηπειρωτική περιοχή και τα 600 μέτρα για τη νησιωτική Εύβοια και Σκύρο. Το κυριότερο, όμως, είναι ότι, σύμφωνα με σχετική μελέτη του Εργαστηρίου Διατήρησης Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (Αποστόλης Στεφανίδης, Κική Κατή), πάνω από τα 1.200 μ. λειτουργούν ήδη 430 ανεμογεννήτριες και κατασκευάζονται άλλες 179. Άδεια παραγωγής έχουν 890 ανεμογεννήτριες (3,99 GW). Το πλήθος των ανεμογεννητριών με «πλήρη φάκελο» θα καθορίσει αν τα βουνά και τα νησιά θα προστατευθούν πραγματικά.

 

Με βάση τα παραπάνω -και πολλά άλλα, που δεν ήταν δυνατόν να περιληφθούν σε αυτό το κείμενο-

ως συλλογικότητες της περιφέρειας Στερεάς

ΖΗΤΟΥΜΕ

την απόσυρση του προτεινόμενου σχεδίου ΕΧΠ-ΑΠΕ, για τους παρακάτω λόγους συγκεντρωτικά:

• Επιχειρεί, κυρίως, τη θεσμική σταθεροποίηση και διατήρηση ενός, ήδη, υπερδιογκωμένου «πακέτου» έργων ΑΠΕ, χωρίς ουσιαστική συνολική αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα και στη βιωσιμότητα των περιοχών εγκατάστασης.
• Βρίθει από δημιουργικές ασάφειες και σκόπιμες αοριστίες.
• Στερείται πλήρους επιστημονικής τεκμηρίωσης.
• Αγνοεί βασικές αρχές της επιστήμης της χωροταξίας. Σύμφωνα με τις προδιαγραφές και τη μελετητική δεοντολογία είναι απαράδεκτο να μην παρουσιάζεται η επικαιροποιημένη καταγραφή και αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης, παρότι ο διαθέσιμος χρόνος υπήρξε απεριόριστος.
• Δεν ενσωματώνει προβλέψεις και επιστημονικά δεδομένα τεχνολογικών εξελίξεων και τεχνολογικών κινδύνων, ενώ αγνοεί θέματα προστασίας της δημόσιας υγείας.
• Έχει ως πρωτεύουσα σκοπιμότητα την εξυπηρέτηση των πολιτικών της λεγόμενης «πράσινης ενεργειακής μετάβασης» και όχι την περιβαλλοντική προστασία.
• Δεν ενσωματώνει προδιαγραφές ανάπτυξης έργων ΑΠΕ, που ισχύουν σε χώρες με αυξημένο επίπεδο θεσμικής προστασίας του περιβάλλοντος.
• Δεν εναρμονίζεται, ούτε καν, με τους στόχους του πρόσφατα αναθεωρημένου (2025) ΕΣΕΚ.
• Δεν προστατεύει την αγροτική γη από αλλαγή χρήσης. Αντιθέτως, υπηρετεί την αυθαίρετη μετατροπή τεράστιων περιοχών σε άτυπες βιομηχανικές ζώνες.
• Αγνοεί τη συνταγματική αρχή της αναλογικότητας.
• Αγνοεί τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, χωρίς να θέτει προδιαγραφές ανάπτυξης αιολικών, φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης, όπως αυτές που έχουν ενσωματώσει αναπτυγμένες χώρες στον χωροταξικό τους σχεδιασμό έργων ΑΠΕ.

 

Η στάση μας αυτή δε μας εμποδίζει σε τίποτα να συνεχίσουμε να δίνουμε τις μάχες, σε όλα τα μέτωπα των ενεργειακών δραστηριοτήτων, ανεξάρτητα από την «τύχη» του προτεινόμενου ΕΧΠ_ΑΠΕ. Στο πλαίσιο αυτό, διεκδικούμε την άμεση ολοκλήρωση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών για τις προστατευόμενες περιοχές και την έκδοση των αντίστοιχων Προεδρικών Διαταγμάτων.

ΕΠΙΜΕΤΡΟ: Η ιδιαιτερότητα της Στερεάς

και η ανάγκη οριζόντιας απαγόρευσης νέων έργων, με νομοθετική ρύθμιση

 

Έχει, ήδη, επισημανθεί, ένα μείζον προβληματικό ζήτημα της διαβούλευσης, αυτό της απουσίας ολοκληρωμένης αξιολόγησης των αποτελεσμάτων του υφιστάμενου σχεδίου του 2008, σε συνδυασμό με μια ουσιαστική αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης. Με τον τρόπο αυτό, περνούν κάτω από το «ραντάρ» της δημοσιότητας και της κριτικής πλήθος ακραίων φαινομένων στο πεδίο της ανάπτυξης των έργων ΑΠΕ.

 

Κορυφαία θέση, μεταξύ αυτών των λιγότερο φωτισμένων φαινομένων, κατέχουν οι ενεργειακές δραστηριότητες στην περιφέρεια της Στερεάς, όχι μόνο σε όλο το φάσμα των έργων ΑΠΕ, αλλά και των μονάδων φυσικού αερίου, με τις τελευταίες να συνιστούν το νέο ενεργειακό κέντρο της χώρας στο συγκεκριμένο τομέα. Τελείως επιγραμματικά, αναφέρουμε ότι πάνω από το 43% της λειτουργούσας αιολικής ισχύος είναι εγκατεστημένη στη Στερεά, ενώ οι μονάδες φυσικού αερίου της Στερεάς «συνεισέφεραν» το 2025 το 47% της πανελλαδικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από μονάδες φυσικού αερίου.

 

Ως συλλογικότητες της Στερεάς υποστηρίζουμε ότι η μόνη ουσιαστική λύση για τη ριζική αντιμετώπιση της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί, εξ αιτίας της ενεργειακής «επέλασης» στην Περιφέρεια Στερεάς δεν είναι άλλη από την ανάληψη μιας ευρείας πολιτικο-κινηματικής πρωτοβουλίας, με κεντρικό αίτημα την απαγόρευση υποβολής αιτημάτων και υλοποίησης νέων έργων ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των σταθμών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, των έργων αντλησιοταμίευσης, των πλωτών φωτοβολταϊκών, καθώς και των έργων διασύνδεσης σε υποσταθμούς, στα όρια της περιφέρειας Στερεάς, σε οποιοδήποτε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας κι αν βρίσκονται, με ειδική νομοθετική ρύθμιση, κατά το πρότυπο της ρύθμισης για τα «απάτητα» βουνά. Άρρηκτα συνδεδεμένο είναι και το αίτημα για αποκλεισμό οποιασδήποτε απόπειρας κατασκευής νέας(ων) μονάδας(ων) φυσικού αερίου στη Στερεά.

 

 

 

22.6.2026

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ

 

1. ΑΓΡΟΤΟΚΤΗΝΟΤΡΟΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΣ (ΕΥΒΟΙΑ)
2. ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΕΝΤΡΟ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ «ΟμηΓυρη» (ΦΩΚΙΔΑ)
3. ΔΙΚΤΥΟ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΦΩΚΙΔΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΕ
4. ΔΙΚΤΥΟ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΑΓΡΑΦΩΝ
5. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΠΡΟΥΣΟΥ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
6. ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΜΦΙΣΣΑΣ (ΕΟΣ ΑΜΦΙΣΣΑΣ)
7. ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ (ΕΟΣ ΧΑΛΚΙΔΑΣ)
8. ΕΛΜΕ Ν. ΦΩΚΙΔΑΣ
9. ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΗΜΠΟΡΙΟΥ (ΕΥΒΟΙΑ)
10. ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΝΑΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΠΛΑΚΑΚΙΩΝ ΕΡΕΤΡΙΑΣ (ΕΥΒΟΙΑ)
11. ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΝΗΘΟΥ (ΕΥΒΟΙΑ)
12. ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΗΜΠΟΡΙΟΥ (ΕΥΒΟΙΑ)
13. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΙΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
14. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΩΝΑ ΦΟΡΕΩΝ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΩΝ «ΣΚΥΡΟΣ SOS»
15. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΛΥΚΗΣ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
16. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΔΟΜΒΡΑΙΝΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
17. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΛΛΟΠΙΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
18. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΙΣΒΗΣ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
19. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΑΣ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
20. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΛΕΥΚΤΡΩΝ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
21. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΞΗΡΟΝΟΜΗΣ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
22. ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΧΩΣΤΙΩΝ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
23. ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΕΧΝΗΟΝΤΩΣ (ΦΩΚΙΔΑ)
24. ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΛΕΣΧΗ ΙΤΕΑΣ (ΦΩΚΙΔΑ)
25. ΚΙΝΗΣΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΥΡΥΤΑΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ
26. ΜΕΛΙΣΣΟΚΟΜΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΩΚΙΔΑΣ
27. ΟΜΑΔΑ ΘΗΒΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΠΕΛΑΣΗΣ ΤΩΝ ΑΠΕ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
28. ΟΜΑΔΑ ΠΟΛΙΤΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΣΩΣΗ ΤΟΥ ΥΓΡΟΒΙΟΤΟΠΟΥ ΤΟΥ ΚΟΛΟΒΡΕΧΤΗ (ΕΥΒΟΙΑ)
29. ΟΜΙΛΟΣ ΦΙΛΩΝ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ (ΦΘΙΩΤΙΔΑ)
30. ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΓΡΑΦΩΝ (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
31. ΠΕΖΟΠΟΡΙΚΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΟΔΙΦΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
32. ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «ΤΑ ΛΕΥΤΕΡΑ ΒΟΥΝΑ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
33. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΦΩΚΙΔΑΣ
34. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΚΑΙ ΕΞΩΡΑΪΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΗΛΗΣΟΣ (ΕΥΒΟΙΑ)
35. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΙΑ (ΦΩΚΙΔΑ)
36. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ «ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΓΟΡΔΙΟΣ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
37. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΒΑΛΑΡΙΟΥ (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
38. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΣΕΡΝΙΚΑΚΙΟΥ (ΦΩΚΙΔΑ)
39. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΠΙΝΙΑΝΩΝ (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
40. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΟΥΣΤΕΣΑΣ (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
41. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΕΤΤΑΣ «ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ» (ΕΥΒΟΙΑ)
42. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΡΟΒΑΤΟΥ (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
43. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΚΕΡΑΣΟΒΙΤΩΝ «ΤΟ ΚΑΡΑΟΥΛΙ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
44. ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ-ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΥΜΝΙΩΝ «ΜΑΚΙΣΤΟΣ» (ΕΥΒΟΙΑ)
45. ΣΙΔΕΡΙΤΗΣ (ΕΥΒΟΙΑ)
46. ΣΥΛΛΟΓΟΣ «ΤΑ ΑΓΡΑΦΑ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
47. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΒΡΑΓΓΙΑΝΙΤΩΝ «Ο ΑΙ ΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
48. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΚΡΙΚΕΛΛΙΩΤΩΝ «Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
49. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ ΠΡΑΣΣΙΩΤΩΝ «ΤΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
50. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΠΕΡΑΝΤΙΩΝ «ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
51. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΠΑΝΟΡΜΟΥ ΦΩΚΙΔΑΣ
52. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΔΕΝΤΡΙΩΤΩΝ «ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ» (ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ)
53. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΜΩΝ ΔΥΤΩΝ ΝΟΜΟΥ ΦΩΚΙΔΑΣ «ΚΡΙΣΣΑΙΟΣ»
54. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΝΕΡΓΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ «Η ΜΕΔΟΥΣΑ» (ΕΥΒΟΙΑ)
55. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΤΗΣ ΝΟΤΙΑΣ ΚΑΡΥΣΤΙΑΣ (ΕΥΒΟΙΑ)
56. ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΩΝ ΟΡΕΙΒΑΤΩΝ ΙΤΕΑΣ – ΚΙΡΡΑΣ (ΦΩΚΙΔΑ)
57. ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΔΗΜΟΥ ΛΕΒΑΔΕΩΝ ΓΙΑ ΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
58. ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΩΝ ΒΟΙΩΤΙΑΣ
59. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΠΑΝΟΡΜΟΥ ΦΩΚΙΔΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΑΠΕ
60. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΑΘΗΝΑΣ ΣΥΛΛΟΓΩΝ Ν. ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ
61. ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΟ ΘΙΣΒΗΣ – ΠΛΑΤΑΙΩΝ (ΒΟΙΩΤΙΑ)
62. ΤΕΛΕΘΡΙΟΝ ΤΟ ΣΥΣΚΙΟΝ (ΕΥΒΟΙΑ)
63. ΥΠΟΚΡΙΤΕΑ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΣΥΝΤΕΧΝΙΑ (ΦΩΚΙΔΑ)
64. ΦΥΣΙΟΛΑΤΡΙΚΟΣ ΟΡΕΙΒΑΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΤΕΝΗΣ «Η ΔΙΡΦΥΣ» (ΕΥΒΟΙΑ)
65. ΦΩΚΙΚΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

 

 

 

[Κοτρωνάρος Παναγιώτης]

Συμμετοχή για την διαβούλευση του Χωροταξικού για τις ΑΠΕ και συγκεκριμένος

σχολιασμός για τα Άγραφα

Η αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

(ΕΧΠ-ΑΠΕ) εισάγεται ως μια πολλά υποσχόμενη μεταρρύθμιση που υποτίθεται στοχεύει στον

εξορθολογισμό της χωροθέτησης των αιολικών και ηλιακών σταθμών στην ελληνική επικράτεια.

Ωστόσο, η συστηματική ανάλυση του προτεινόμενου σχεδίου, μας δείχνει ότι οι προστατευτικές

του διατάξεις ακυρώνονται στην πράξη από τις εξαιρετικά ευρείες μεταβατικές ρυθμίσεις που

αυτό προβλέπει. Οι ρυθμίσεις αυτές επιτρέπουν την επ’ αόριστον διαιώνιση του παρωχημένου

και νομικά πλημμελούς πλαισίου του 2008, το οποίο έχει είδη κριθεί από την Ευρωπαϊκή

Επιτροπή από το 2014 ως μη συμβατό με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για την προστασία των οικοτόπων.

Η νομική αυτή παράκαμψη έχει άμεσες και καταστροφικές συνέπειες για την περιοχή των

Αγράφων και της Νότιας Πίνδου, καθώς εξαιρεί από τις νέες απαγορεύσεις μια σειρά από

μεγάλης κλίμακας αιολικά έργα που βρίσκονται σε ώριμο ή ακόμη και αρχικό στάδιο

αδειοδότησης. Σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις, οι λειτουργούσες εγκαταστάσεις, οι άδειες

εγκατάστασης που δεν έχουν εκτελεστεί, καθώς και οι φάκελοι Μελετών Περιβαλλοντικών

Επιπτώσεων (ΜΠΕ) που έχουν λάβει απλώς έγκριση τυπικής πληρότητας έως τις 20 Μαΐου 2026, αξιολογούνται και εγκρίνονται με βάση το προϊσχύον καθεστώς. Αυτό σημαίνει ότι έργα που χωροθετούνται σε υψόμετρα άνω των 1.200 μέτρων ή εντός ευαίσθητων ζωνών Natura 2000, τα οποία υπό το Νέο Πλαίσιο θα έπρεπε να αποκλειστούν, θα αδειοδοτηθούν κανονικά.

Φέρουσα Ικανότητα

Μια από τις σημαντικότερες μεθοδολογικές ”αστοχίες” του Νέου Πλαισίου είναι η διατήρηση της

διοικητικής διαίρεσης της Δημοτικής Ενότητας (Δ.Ε.) ως βάσης για τον υπολογισμό της

φέρουσας ικανότητας των αιολικών εγκαταστάσεων. Η προσέγγιση αυτή στερείται

επιστημονικού υπόβαθρου, καθώς τα φυσικά οικοσυστήματα και οι κορυφογραμμές των Αγράφων λειτουργούν ως ενιαίες οικολογικές οντότητες που δεν συμπίπτουν με τα τεχνητά

διοικητικά όρια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η φέρουσα ικανότητα εκφράζεται μέσω του μέγιστου ποσοστού κάλυψης εδάφους από αιολικές

εγκαταστάσεις ανά Δ.Ε., το οποίο ορίζεται ως:

Η εφαρμογή αυτού του τύπου επιτρέπει την υπέρμετρη χωρική συγκέντρωση και τον κορεσμό

των ανεμογεννητριών στις ευαίσθητες κορυφογραμμές των Αγράφων, καθώς το συνολικό

ποσοστό της Δ.Ε. μπορεί να εμφανίζεται χαμηλό λόγω της συμπερίληψης μεγάλων πεδινών ή

μη εκμεταλλεύσιμων εκτάσεων στην ίδια διοικητική μονάδα. Έτσι, αντί να προστατεύεται το

ορεινό οικοσύστημα, διευκολύνεται η βιομηχανοποίησή του.

Επιπλέον, το Νέο Πλαίσιο και η συνοδευτική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων

(ΣΜΠΕ) αγνοούν πλήρως τη γεωμορφολογική τρωτότητα και τους φυσικούς κινδύνους της περιοχής των Αγράφων. Ο ορεινός όγκος των Αγράφων αποτελείται κατά κύριο λόγο από

αποσαρθρωμένο φλύσχη, ένα πέτρωμα εξαιρετικά επιρρεπές σε κατολισθήσεις και διαβρώσεις.

Η παράλειψη συνεκτίμησης των ακραίων πλημμυρικών φαινομένων, όπως οι καταιγίδες «Ιανός»

(2020), «Daniel» (2023) και «Elias» (2023), οι οποίες προκάλεσαν εκτεταμένες καταστροφές Η περίπτωση του αιολικού σταθμού στη θέση «Ζυγουρολίβαδο-Παλιό Μανδρί» (41,4MW) στην από 18 σε 9, αλλά διπλασίασε το μέγεθός τους (ύψος ~150μκαι διάμετρος πτερυγίων 133μ ), απαιτώντας πολύ μεγαλύτερες εκσκαφές και ανατινάξεις για τη θεμελίωση των βάσεών τους. Οι

στην Περιφέρεια Θεσσαλίας, καθιστά τον σχεδιασμό ελλιπή.

κορυφογραμμή της Καζάρμας είναι ενδεικτική. Η τροποποίηση του έργου το 2022 μείωσε τις Α/Γ

επεμβάσεις αυτές σε εδάφη με υψηλή κλίση και ευάλωτο γεωλογικό υπόβαθρο εγκυμονούν

άμεσο κίνδυνο ενεργοποίησης κατολισθήσεων, απειλώντας άμεσα τον υποκείμενο οικισμό της

Κερασιάς, ο οποίος βρίσκεται κατάντη και έχει ήδη κριθεί υπό μετεγκατάσταση λόγω

προηγούμενων κατολισθητικών φαινομένων.

Επιπτώσεις στα αρπακτικά

Η περιοχή των Αγράφων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ενδιαιτήματα και μεταναστευτικούς

διαδρόμους για σπάνια και απειλούμενα αρπακτικά πτηνά, με εξέχοντα τον πληθυσμό του

Όρνιου (Gyps fulvus). Το Νέο Πλαίσιο επιτρέπει τη χωροθέτηση αιολικών σταθμών εντός Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της ορνιθοπανίδας, εφόσον το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7.5 Μελέτη (ΕΠΜ).

m/s και η εγκατάσταση επιτρέπεται από την αντίστοιχη εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική

Η ρύθμιση αυτή εισάγει μια εξαιρετικά επικίνδυνη μεθοδολογική ασάφεια, καθώς η συντριπτική

πλειονότητα των ΕΠΜ στη χώρα δεν έχει ακόμη εγκριθεί ούτε έχει θεσμοθετηθεί με Προεδρικά

Διατάγματα. Αυτό επιτρέπει τη χωροθέτηση βιομηχανικών αιολικών σταθμών σε περιοχές πολύ προγράμματος LIFE IP 4 NATURA. Για παράδειγμα μπορουμε να δουμε 2 έργα ΑΣΠΗΕ

υψηλής ευαισθησίας, όπως αποδεικνύεται από τη χαρτογράφηση ευαισθησίας του ευρωπαϊκού

«Ζυγουρολίβαδο-Παλιό Μανδρί» και ΑΣΠΗΕ «Μίχος-Βοϊδολίβαδο-Απελίνα» .

Οικολογική Αξιολόγηση και Επιπτώσεις στην Ορνιθοπανίδα των Αγράφων

ΑΣΠΗΕ «Ζυγουρολίβαδο-Παλιό Μανδρί»

ΑΣΠΗΕ «Μίχος-Βοϊδολίβαδο-Απε λίνα»

Καθεστώς Προστασίας Περιοχής

ΖΕΠ GR2430002 («Όρη Άγραφα»), ΤΙΦΚ AT3011009

ΖΕΠ GR2430002, ΕΖΔ GR1410002, ΕΖΔ GR1410001

Ζώνη Ευαισθησίας (LIFE IP 4 NATURA)

Ζώνη Πολύ Υψηλής Ευαισθησίας για το Όρνιο

Ζώνη Πολύ Υψηλής Ευαισθησίας για το Όρνιο Εκτιμώμενες Διελεύσεις Πτηνών ανά Έτος

1.504 διελεύσεις από τον όγκο σάρωσης

1.474 διελεύσεις από τον όγκο σάρωσης

Κύριες Απειλές (βάσει ΕΣΔ Πτωματοφάγων)

Πρόσκρουση σε Α/Γ, απώλεια ενδιαιτήματος

Πρόσκρουση σε Α/Γ, μόνιμος εκτοπισμός

Προτεινόμενα Μέτρα Μετριασμού

Ηλεκτρονικά συστήματα αποτροπής προσκρούσεων

Ηλεκτρονικά συστήματα αποτροπής προσκρούσεων

Η επιστημονική τεκμηρίωση καταδεικνύει ότι η χρήση των αυτόματων συστημάτων αποτροπής

προσκρούσεων (με χρήση καμερών ή ραντάρ), τα οποία προτείνονται ως επαρκή μέτρα

μετριασμού, είναι εντελώς αναποτελεσματική στις συνθήκες των Αγράφων. Τα συστήματα αυτά

παρουσιάζουν σοβαρές λειτουργικές αδυναμίες:

● Αδυναμία λειτουργίας σε ακραίες συνθήκες: Τα συστήματα απενεργοποιούνται ή

υπολειτουργούν σε συνθήκες ομίχλης, χαμηλής νέφωσης, χιονόπτωσης και παγετού, οι

οποίες είναι εξαιρετικά συχνές στα μεγάλα υψόμετρα των Αγράφων (άνω των 1.700

μέτρων).

● Φαινόμενο μόνιμης όχλησης και εκτοπισμού: Λόγω της εξαιρετικά υψηλής συχνότητας

πτήσεων των αρπακτικών στην περιοχή, τα συστήματα θα ενεργοποιούνται διαρκώς

εκπέμποντας ηχητικά σήματα αποτροπής. Αυτό θα οδηγήσει σε μόνιμη ακουστική όχληση,

εκτοπίζοντας οριστικά τα προστατευόμενα είδη από τα κρίσιμα ενδιαιτήματά τους.

Η αρχική έγκριση των έργων αυτών στηρίχθηκε σε ελλιπή και εσφαλμένα στοιχεία των ΜΠΕ του

2010-2011, οι οποίες ανέφεραν ψευδώς ότι το Όρνιο δεν είχε παρατηρηθεί στην περιοχή,

γεγονός που καταρρίπτεται από τα σύγχρονα δεδομένα τηλεμετρίας (GPS) της βάσης Movebank.

Μικρά Υδροηλεκτρικά

Μια άλλη σοβαρή παράλειψη του Νέου Πλαισίου αφορά τη διατήρηση των Μικρών

Υδροηλεκτρικών Έργων (ΜΥΗΕ) ως επιλέξιμης και προωθούμενης δραστηριότητας στις ορεινές λεκάνες απορροής. Το Νέο Πλαίσιο συνεχίζει να αντιμετωπίζει το νερό των ορεινών ρεμάτων ως

μια ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, αγνοώντας προκλητικά τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής

και της απορρύθμισης του κλίματος.

Στην ορεινή περιοχή των Αγράφων και του Ασπροποτάμου, η εγκατάσταση ΜΥΗΕ προκαλεί

δυσανάλογα μεγάλες περιβαλλοντικές βλάβες σε σχέση με την ελάχιστη προσφορά τους στο

ηλεκτρικό ισοζύγιο. Τα έργα αυτά απαιτούν τη δημιουργία φραγμάτων υδροληψίας και αγωγών προσαγωγής, οι οποίοι:

● Διακόπτουν τον ελεύθερο ρου των ποταμών και των ρεμάτων, ακόμη και πολύ κοντά στις

πηγές τους, αλλοιώνοντας ανεπανόρθωτα τη φυσική παροχή του νερού.

● Προκαλούν σοβαρές υδρομορφολογικές αλλοιώσεις και υποβάθμιση της παρόχθιας

βλάστησης και των δασικών εκτάσεων.

● Μειώνουν δραματικά τα ενδιαιτήματα της αυτόχθονης ιχθυοπανίδας και προκαλούν τη θνησιμότητα των πληθυσμών λόγω της δραστικής μείωσης της παροχής του νερού κατά

τους θερινούς μήνες.

Υπό το πρίσμα της διαφαινόμενης λειψυδρίας και της ξηρασίας που απειλεί ευρείες περιοχές της

χώρας, η παρεμπόδιση της ελεύθερης ροής των ορεινών υδάτων για την παραγωγή ελάχιστης

ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί μια εξαιρετικά επικίνδυνη πολιτική, η οποία έρχεται σε ευθεία

σύγκρουση με τα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ).

Τοπιολογική Αλλοίωση, Ακουστική Όχληση

Το ορεινό τοπίο στον ελλαδικό χώρο χαρακτηρίζεται από μια μοναδική, μικρής κλίμακας

ποικιλομορφία, η οποία αποτελεί σημαντικό κοινωνικό, φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο. Το Νέο

Πλαίσιο αποτυγχάνει πλήρως να προστατεύσει αυτή τη διάσταση, περιορίζοντας την έννοια του

τοπίου σε μια απλή εικόνα οπτικής όχλησης του παρατηρητή.

Η προστασία του τοπίου στο Νέο Πλαίσιο εξαντλείται στη θέσπιση αυθαίρετων ελάχιστων

αποστάσεων των Α/Γ από θεσμοθετημένα σημεία ιδιαίτερου ενδιαφέροντος (π.χ. 6κμ από

παραδοσιακούς οικισμούς, 0.8κμ από πυρήνες εθνικών δρυμών). Η προσέγγιση αυτή αγνοεί τη

Σύμβαση της Φλωρεντίας (Ν. 3827/2010), σύμφωνα με την οποία το τοπίο αποτελεί μια Οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες, με συνολικό ύψος που αγγίζει ή ξεπερνά τα 150μ, είναι ορατές που αποτελούν Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ), θα μετατρέψει μια περιοχή με ήπια

δυναμική συνιστώσα της κοινωνικής ευημερίας και της τοπικής ταυτότητας.

από αποστάσεις δεκάδων χιλιομέτρων. Η τοποθέτησή τους στις κορυφογραμμές των Αγράφων,

τουριστική ανάπτυξη σε βιομηχανική ζώνη, ακυρώνοντας τις “επενδύσεις” των τοπικών

κοινωνιών στην ήπια τουριστική ανάπτυξη.

Μια άλλη σοβαρή παράλειψη του Νέου Πλαισίου αφορά την παντελή απουσία ειδικών ορίων

θορύβου για τις αιολικές εγκαταστάσεις, παραπέμποντας γενικά στις κατευθυντήριες οδηγίες του

Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ο θόρυβος των σύγχρονων ανεμογεννητριών μεγάλου

μεγέθους παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τον διαφοροποιούν από άλλες πηγές

περιβαλλοντικού θορύβου:

● Σημαντική παρουσία χαμηλών συχνοτήτων και υποήχων (<20HZ): Οι υπόηχοι

διαδίδονται σε μεγάλες αποστάσεις και συνδέονται με τη διατάραξη του ύπνου και άλλες

επιπτώσεις στη δημόσια υγεία.

● Φαινόμενο διαμόρφωσης πλάτους (amplitude modulation): Η μεταβαλλόμενη ένταση

του θορύβου προκαλεί έντονη ενόχληση, η οποία δεν λαμβάνεται υπόψη από τη θέσπιση

ενός γενικού ορίου στάθμης θορύβου.

Η έλλειψη πλήρους επιστημονικής συναίνεσης για τους μηχανισμούς αυτούς δεν μπορεί να

αποτελεί λόγο αδράνειας. Σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης, το Νέο Πλαίσιο όφειλε να

θεσπίσει αυστηρά όρια και μεγαλύτερες αποστάσεις ασφαλείας από τις οικιστικές περιοχές.

Παντελής Απουσία Πλαισίου Απεγκατάστασης και Διαχείρισης

Αποβλήτων Όσον αφορά το κρίσιμο ζήτημα της απομάκρυνσης των εγκαταστάσεων ΑΠΕ και της διαχείρισης

των αποβλήτων τους μετά την πάροδο του χρόνου ζωής τους (20-25 έτη), το Νέο Πλαίσιο

αποφεύγει να λάβει οποιοδήποτε δεσμευτικό μέτρο. Υιοθετώντας την αόριστη διατύπωση ότι

«επιχειρείται η διαπραγμάτευση των όρων κυρίως μέσα από τη διάγνωση της σημαντικότητάς

τους στη φάση αδειοδότησης», μετακυλύει την ευθύνη στο μέλλον.

Κάθε ανεμογεννήτρια απαιτεί τη θεμελίωση μιας βάσης από οπλισμένο σκυρόδεμα βάρους

εκατοντάδων τόνων, η οποία εισχωρεί βαθιά στο υπέδαφος, καθώς και τη χρήση μη

ανακυκλώσιμων συνθέτων υλικών στα πτερύγια. Η απουσία οποιουδήποτε μηχανισμού όπως

πχ υποχρεωτικές εγγυητικές επιστολές αποκατάστασης από τους επίδοξους επενδυτές σημαίνει

ότι μετά την ολοκλήρωση της κερδοφορίας τους, οι εταιρείες ειδικού σκοπού θα αποχωρήσουν,

αφήνοντας τις βάσεις σκυροδέματος και τα γιγαντιαία μεταλλικά κουφάρια να σαπίζουν στις

κορυφογραμμές των Αγράφων.

Τι λέμε εμείς

Η επιστημονική και χωροταξική αξιολόγηση του Νέου Πλαισίου για τις ΑΠΕ καταδεικνύει ότι,

παρά τη θεωρητική υιοθέτηση αυστηρότερων ορίων προστασίας, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις

λειτουργούν ως μέσο νομιμοποίησης της συνεχιζόμενης βιομηχανοποίησης των βουνών και των

ποταμιών. Ειδικά για την περιοχή των Αγράφων, οι μεταβατικές διατάξεις αποτελούν μια βόμβα

στα θεμέλια του φυσικού περιβάλλοντος, καθώς επιτρέπουν την υλοποίηση έργων εξαιρετικά

καταστροφικών, τα οποία έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις σύγχρονες περιβαλλοντικές ανάγκες και τη βούληση των τοπικών κοινωνιών.

Η «πράσινη μετάβαση» δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω της καταστροφής του περιβάλλοντος το

οποίο υποτίθεται θέλει να προστατέψει. Η θυσία των Αγράφων και του περιβάλλοντος εν γένει

στο βωμό μιας χωρίς σχεδιασμό και βιομηχανοποιημένης ανάπτυξης ΑΠΕ δεν αποτελεί

περιβαλλοντική πολιτική, αλλά ένα διαρκές έγκλημα κατά της βιωσιμότητας και του μέλλοντος

των επόμενων γενεών.

Το αυτονόητο αίτημα της Βοιωτίας και της Στερεάς που ζητάνε απαγόρευση υποβολής

αιτημάτων και υλοποίηση νέων έργων ΑΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των έργω αποθήκευσης

ηλεκτρικής ενέργειας, των έργων αντλησιοταμίευσης, των πλωτών φωτοβολταϊκών, καθώς και

των έργων διασύνδεσης σε υποσταθμούς, σε οποιοδήποτε στάδιο της αδειοδοτικής διαδικασίας

κι αν βρίσκονται είναι αίτημα για όλη τη χώρα. Δε θα επιτρέψουμε την περαιτέρω καταστροφή

του φυσικού περιβάλλοντος και των ορεινών και θαλάσσιων οικοσυστημάτων για να βγάλουν κι

άλλα εκατομμύρια τα λόμπι της “πράσινης ενέργειας”!

Το -δήθεν- νέο “χωροταξικό” σας θα μείνει στα χαρτιά! Στους δρόμους της πόλης και στα χωριά μας, μέσα και έξω από τις δικαστικές αίθουσες θα σας γίνει ξεκάθαρο πως δε θα ακουμπήσετε ούτε σπιθαμή γής, ούτε λίτρο νερού ! Να ανακληθούν τώρα πανελλαδικώς όλα τα αδειοδοτημένα έργα βιομηχανικής κλίμακας ΑΠΕ! ΟΥΤΕ ΜΙΑ ΑΛΛΗ Β.ΑΠΕ!

Αθήνα, 18 Ιουνίου 2026

<b>Συμμετοχή του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας</b>

<b>στη Δημόσια Διαβούλευση επί του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.</b>

<b>———————————————————-</b>

<b>Μαρία Καραμανώφ</b>

<b>Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας ε.τ.</b>

<b>Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας</b>

Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας<span class=”Apple-converted-space”>  </span>(εφεξής Νέο Πλαίσιο) επιχειρεί να παρουσιαστεί ως νέα και βελτιωμένη έκδοση του ήδη ισχύοντος (εφεξής Παλαιό Πλαίσιο). Στην πραγματικότητα όμως δεν είναι ούτε νέο αλλά ούτε και έχει τα απαιτούμενα χαρακτηριστικά που προσιδιάζουν στον γνήσιο επιστημονικό χωροταξικό σχεδιασμό. Στην ουσία αποτελεί <b>νομιμοποίηση και παράταση</b> των ρυθμίσεων του Παλαιού Πλαισίου, ενώ παράλληλα πάσχει τις <b>ίδιες </b>-και σε ορισμένες περιπτώσεις μείζονες- <b>νομικές πλημμέλειες</b> με αυτό.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Ειδικότερα,

<b>Α. Μεταβατικές διατάξεις.<span class=”Apple-converted-space”> </span></b>

Η υποχρέωση της χώρας να θεσπίσει Νέο Ειδικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, εν όψει των σοβαρών πλημμελειών του ισχύοντος από το 2008 Παλαιού, έχει διαπιστωθεί επίσημα ήδη από το 2014 από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση με την αποστολή στην Ελλάδα Αιτιολογημένης Γνώμης λόγω μη συμμόρφωσης του Ειδικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για την προστασία των οικοτόπων. Παρά το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε τάξει προθεσμία δύο μηνών για τη λήψη των αναγκαίων μέτρων, η χώρα μας ουδέν έπραξε μέχρι σήμερα, με αποτέλεσμα όλο αυτό το διάστημα να εγκρίνονται σωρηδόν έργα ΑΠΕ στηριζόμενα σε Ειδικό Πλαίσιο που αποδεδειγμένα δεν έχει ακόμα συμμορφωθεί προς τις απαιτήσεις της ενωσιακής νομοθεσίας. Με τη θέσπιση του προτεινόμενου Νέου Πλαισίου, η παρανομία αυτή παρατείνεται επ’ αόριστον δυνάμει των μεταβατικών διατάξεων του άρθρου Δεύτερου αυτού. Σύμφωνα με αυτές,<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>α)</b> Οι λειτουργούσες κατά την έναρξη ισχύος του Νέου Πλαισίου εγκαταστάσεις ΑΠΕ εξακολουθούν να λειτουργούν ανεξαρτήτως των κατευθύνσεων χωροταξικού σχεδιασμού του Νέου Πλαισίου, ακόμα δηλαδή και αν αντιβαίνουν σε αυτές.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>β)</b> Άδειες εγκατάστασης που δεν έχουν ακόμα εκτελεστεί, τροποποιούνται και ανανεώνονται σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>γ)</b> Εγκρίσεις περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) συνεχίζουν να ισχύουν, να τροποποιούνται και να ανανεώνονται και τα σχετικά έργα να λαμβάνουν άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις, μπορούν δε ακόμα και να επεκτείνονται αν το ποσοστό της επιφάνειας επέκτασης δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Το ίδιο ισχύει και για τις ΑΠΕ που υπάγονται σε Πρότυπες Περιβαλλοντικές Δεσμεύσεις (ΠΠΔ) καθώς και για ΑΠΕ για τις οποίες δεν απαιτείται περιβαλλοντική αδειοδότηση. Ακόμα και οι <b>φάκελοι ΜΠΕ</b> έργων ΑΠΕ που έχουν <b>απλώς υποβληθεί</b> και λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας μέχρι 20 Μαΐου 2026 αξιολογούνται και εγκρίνονται σύμφωνα με τις προϊσχύουσες διατάξεις του Παλαιού Πλαισίου.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Αυτό σημαίνει ότι ακόμα και σε περιοχές όπου το Νέο Πλαίσιο φαίνεται καταρχήν να θεσπίζει απαγορευτικές διατάξεις αυστηρότερες από το Παλαιό (λ.χ. περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, οικότοποι προτεραιότητας ΕΖΔ του δικτύου Natura, ακτές κολύμβησης που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα παρακολούθησης ποιότητας των υδάτων κολύμβησης κλπ.), οι απαγορεύσεις αυτές θα έχουν έδαφος εφαρμογής μόνο στο απώτερο μέλλον, αφού δηλαδή θα έχουν προηγουμένως εγκριθεί και υλοποιηθεί σύμφωνα με το Παλαιό Πλαίσιο όλα τα έργα που βρίσκονται τη στιγμή αυτή σε διαδικασία αδειοδότησης, ακόμα και στο πρώιμο στάδιο της τυπικής υποβολής φακέλου. Τηρουμένων των αναλογιών, αυτό ισοδυναμεί με την άποψη λ.χ. ότι αν ένα φάρμακο που κυκλοφορεί στην αγορά αποδειχθεί εκ των υστέρων επικίνδυνο για την υγεία, ναι μεν θα πρέπει να απαγορευτεί για το μέλλον, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να<span class=”Apple-converted-space”>  </span>εξακολουθήσει<span class=”Apple-converted-space”>  </span>νομίμως να συνταγογραφείται μέχρις ότου εξαντληθούν τα αποθέματα των εταιρειών που το παράγουν και το εμπορεύονται, προκειμένου να προστατευτεί η εμπιστοσύνη τους προς το κράτος και οι επιχειρηματικές τους προσδοκίες.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Όπως προκύπτει από τον επίσημο χάρτη της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ), το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής επικράτειας έχει ήδη καταληφθεί ή πρόκειται να καταληφθεί από ΑΠΕ που βρίσκονται σε διάφορα στάδια της αδειοδοτικής διαδικασίας.<b> </b>Δεδομένου, λοιπόν, ότι σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του Νέου Πλαισίου, η αδειοδότηση και η υλοποίηση όλων αυτών των έργων ΑΠΕ θα προχωρήσει κατ’ εφαρμογή του νομοθετικού καθεστώτος του Παλαιού Πλαισίου, είναι προφανές ότι η <b>θέσπιση του Νέου Πλαισίου αποτελεί στην ουσία μια ευρηματική μέθοδο επ’ αόριστον παράτασης της ισχύος του Παλαιού και νομιμοποίησης των νομικών του πλημμελειών.</b>

<b>Β. Ουσιώδεις πλημμέλειες του Νέου Πλαισίου<span class=”Apple-converted-space”> </span></b>

Ο σχολιασμός και η αντίκρουση όλων των ρυθμίσεων του Νέου Πλαισίου που στερούνται επιστημονικού υποβάθρου και έρχονται σε αντίθεση με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, θα απαιτούσε τη σύνταξη πονήματος αντίστοιχου μεγέθους και χρόνο ο οποίος προδήλως δεν παρέχεται, αφού η δοθείσα προς διαβούλευση χρονική προθεσμία είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Για τον λόγο αυτό, η παρούσα τοποθέτηση περιορίζεται κατ’ ανάγκη σε μερικές μόνο αλλά θεμελιώδεις πλημμέλειες<span class=”Apple-converted-space”>  </span>του Πλαισίου.

Ανεξάρτητα από τις μεταβατικές του διατάξεις, το Νέο Πλαίσιο, εξεταζόμενο αυτό καθ’ εαυτό, επαναλαμβάνει τα ουσιώδη σφάλματα του Παλαιού διότι, μεταξύ άλλων,

α) δεν πληροί τις απαιτούμενες επιστημονικές προδιαγραφές του χωροταξικού σχεδιασμού στο επίπεδο εκπόνησης Γενικού Χωροταξικού Πλαισίου,<span class=”Apple-converted-space”> </span>

β) δεν λαμβάνει επιστημονικά τεκμηριωμένη θέση ούτε καν ασχολείται με τα κρίσιμα επιστημονικά ζητήματα σχετικά με τις επιπτώσεις των ΑΠΕ, τα οποία έχουν ανακύψει και ερευνώνται από την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα κατά την τελευταία 15ετία.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>1. Συμβατότητα του Νέου Πλαισίου προς τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης</b>

Στο κεφάλαιο της εξέτασης των εναλλακτικών δυνατοτήτων, το Νέο Πλαίσιο αναφέρει ότι επέλεξε το σενάριο της επικαιροποίησης του Παλαιού στο πλαίσιο των αρχών της βιωσιμότητας, προκειμένου να λάβει υπόψη του τη διαμορφωμένη σήμερα κατάσταση (υφιστάμενες συγκεντρώσεις ΑΠΕ, περιοχές με αυξημένη ζήτηση κλπ.), και τις τυχόν επιπτώσεις των έργων ΑΠΕ.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Στην πραγματικότητα έπραξε <b>ακριβώς το αντίθετο από αυτό που απαιτούν οι αρχές του βιώσιμου χωροταξικού σχεδιασμού,</b> αφού το πολυσέλιδο περιεχόμενό του εξαντλείται: α) σε μακροσκελή έκθεση των καλών του προθέσεων, β) σε εκτενή παράθεση νομικών κειμένων και εγκυκλοπαιδικών περιγραφών και γενικών πληροφοριών σε σχέση με τους υδάτινους πόρους, την κατάσταση της ατμόσφαιρας, το πολιτιστικό περιβάλλον, το ακουστικό περιβάλλον κλπ., και γ) σε ανακοίνωση των ρυθμίσεών του, οι οποίες ελάχιστα διαφέρουν από εκείνες του Παλαιού, σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις (λ.χ. περιοχές επιτάχυνσης, μονάδες αποθήκευσης, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, θαλάσσια αιολικά κλπ.) το επιδεινώνουν.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>Ελλείπει παντελώς το πράγματι ζητούμενο από ένα βιώσιμο ειδικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ,</b> το οποίο μάλιστα θεσπίζεται μετά από δεκαοκταετή εφαρμογή του διαπιστωμένα πλημμελούς Παλαιού και όφειλε προεχόντως και σύμφωνα με τις βασικές αρχές της πρόληψης της προφύλαξης και της αποκατάστασης: α) <b>να αποκαταστήσει</b> τις καταστροφές και αλλοιώσεις που επέφερε στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον το Παλαιό, β) <b>να εμποδίσει </b>την επανάληψη παρόμοιων φαινομένων στο μέλλον και γ) <b>να προφυλάξει</b> από τους βέβαιους και σοβαρούς, αλλά άγνωστους προς το παρόν ως προς το μέγεθος και τις επιπτώσεις τους, κινδύνους για τη ζωή και την υγεία που συνεπάγονται ορισμένες νέες προβλέψεις του σχεδίου (π.χ. μπαταρίες αποθήκευσης).<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Σε γενικές γραμμές επισημαίνεται ότι τα συμπεράσματα του Νέου Πλαισίου ως προς τη συμβατότητα των ρυθμίσεών του προς τις ανωτέρω αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης συνάγονται αυθαίρετα ως οιονεί αυταπόδεικτα, εφόσον:<span class=”Apple-converted-space”>  </span>α) δεν στηρίζονται σε πραγματικά δεδομένα για την τρέχουσα κατάσταση του περιβάλλοντος τα οποία να έχουν συλλεγεί μετά από πλήρη επιτόπια έρευνα στις επιμέρους περιοχές της χώρας,<span class=”Apple-converted-space”>  </span>και<span class=”Apple-converted-space”>  </span>β) δεν αναφέρεται η έγκυρη επιστημονική μεθοδολογία με βάση την οποία η ΣΜΠΕ κατέληξε στα συμπεράσματά της σε σχέση με το μέγεθος και την ένταση των επιπτώσεων των ΑΠΕ στο περιβάλλον, τα οποία διατυπώνονται μονολεκτικά (πολύ πιθανό/λιγότερο πιθανό, μικρή/μέτρια/μεγάλη/μηδενική, πρωτογενής/δευτερογενής κλπ.) και συμπληρώνονται από γενικούς αφηγηματικούς πίνακες.

Είναι γεγονός ότι στο επίπεδο της Ευρωπαϊκής Ένωσης η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, και ειδικότερα η επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου κατά 55% μέχρι το 2030 σε σχέση με το 1990, αποτελεί πρωταρχικό στόχο της Ένωσης και αντικείμενο των σχετικών Οδηγιών. Παράλληλα όμως, σύμφωνα με τη θεμελιώδη αρχή της <b>ενσωμάτωσης του κριτηρίου της περιβαλλοντικής προστασίας </b>σε όλες τις πολιτικές της Ένωσης και των κρατών μελών, η οποία έχει θεσπιστεί με το Πρωτογενές Ενωσιακό Δίκαιο (άρθρο 11 της ΣΛΕΕ), η χωροθέτηση και λειτουργία των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ θεωρείται εξ ορισμού ως δραστηριότητα που προκαλεί σοβαρότατες περιβαλλοντικές επιπτώσεις και υπόκειται σε αυστηρή διαδικασία εκτίμησης ως προς τις επιπτώσεις της σε καθένα από τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος.

Εξάλλου είναι πλέον επιστημονικά τεκμηριωμένο ότι η παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση, όπως προσδιορίζεται επίσημα από τον ΟΗΕ (Πρόγραμμα Περιβάλλοντος της UNEP), την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, έχει τρεις βασικές διαστάσεις: την <b>κλιματική αλλαγή, </b>την<b> απώλεια της βιοποικιλότητας </b>και την<b> αυξανόμενη ρύπανση,</b> οι οποίες είναι αλληλένδετες, αλληλοτροφοδοτούμενες και σε άμεση σχέση με την απεριόριστη οικονομική μεγέθυνση. <b>Τα εννέα πλανητικά όρια,</b> δηλαδή οι πλανητικοί περιορισμοί που εξασφαλίζουν τις αναγκαίες συνθήκες για την επιβίωση και ευημερία του ανθρώπου, δεν περιορίζονται στην κλιματική αλλαγή αλλά περιλαμβάνουν και την ακεραιότητα της βιόσφαιρας, τη γενετική και λειτουργική βιοποικιλότητα, τις γεωχημικές ροές που αφορούν τον κύκλο του αζώτου και του φωσφόρου, την αλλαγή χρήσεων γης, την οξίνιση των ωκεανών, το ατμοσφαιρικό φορτίο αερολυμάτων, την καταστροφή της στιβάδας του όζοντος, τη χρήση γλυκού νερού και τη χημική ρύπανση. <b>Οι ανθρώπινες δραστηριότητες σε παγκόσμια κλίμακα έχουν ήδη ξεπεράσει τα έξι από τα όρια αυτά, στη δε Ελλάδα τα επτά,</b> μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η κατανάλωση επιφανειακού και υπόγειου γλυκού νερού, οι αλλαγές στη χρήση γης και το οικολογικό αποτύπωμα. Παρά ταύτα, τόσο οι συζητήσεις όσο και τα λαμβανόμενα για την αντιμετώπιση της συνολικής και πολυδιάστατης περιβαλλοντικής κρίσης μέτρα περιορίζονται σχεδόν αποκλειστικά στη διάσταση της κλιματικής αλλαγής, ενώ εξίσου σημαντικές πτυχές και ιδίως εκείνες που επηρεάζονται σοβαρά από την εγκατάσταση των ΑΠΕ, δηλαδή η απώλεια βιοποικιλότητας, ο κατακερματισμός των οικοτόπων, η αλλαγή χρήσεων γης, η σφράγιση ελεύθερου εδάφους και η διατάραξη της ροής των υπόγειων και υπέργειων υδάτων υποβαθμίζονται συστηματικά.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Σύμφωνα με <b>πλούσια επιστημονική βιβλιογραφία και τεκμηριωμένες μελέτες της τελευταίας δεκαπενταετίας, </b>έχει αποδειχθεί ότι οι δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις τις οποίες προκαλεί η παραγωγή, μεταφορά, εγκατάσταση, λειτουργία και απεγκατάσταση των ΑΠΕ κάθε είδους, και ιδίως των ανεμογεννητριών και των φωτοβολταϊκών, σε όλα τα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος (δάση, βιοποικιλότητα, ελεύθερη γη, μικροκλίμα, γεωργική και κτηνοτροφική γη, ροή των υδάτων κ.λπ.) είναι ιδιαιτέρως σοβαρές, αλληλοεξαρτώνται και αλληλοεπηρεάζονται αρνητικά. Εξάλλου, η συμβολή των ΑΠΕ στη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου δεν μπορεί να θεωρηθεί εξ ορισμού ότι αντισταθμίζει τα οφέλη από την αντίστοιχη φυσική διαδικασία απορρόφησης του διοξειδίου του άνθρακα που επιτελούν τα δάση και τα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, τα οποία λειτουργούν ως φυσικοί απορροφητήρες των αερίων του θερμοκηπίου.<span class=”Apple-converted-space”>  </span>Στη χώρα μας όμως αυτά ακριβώς τα στοιχεία πλήττονται σοβαρά και η λειτουργία τους εξουδετερώνεται από την αθρόα εγκατάσταση ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών σε δάση και αναδασωτέα, ήδη δε, όπως προβλέπει πλέον το Νέο Πλαίσιο, και στον παράκτιο θαλάσσιο χώρο.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Πέρα από τα δάση και τις θαλάσσιες ποσειδωνίες, η αντικατάσταση της βλάστησης και του εδάφους από αδιαπέραστες επιφάνειες που σχετίζονται με τα αιολικά πάρκα μειώνει τη δέσμευση άνθρακα και αυξάνει τις εκπομπές άνθρακα μέσω της απώλειας βιομάζας και της αύξησης της διάβρωσης του εδάφους. Όπως αναφέρει, λ.χ., μελέτη που αφορά τη Σκωτία, η εγκατάσταση 3.848 ανεμογεννητριών οδήγησε σε επιπρόσθετες εκπομπές 4,9 εκατομμυρίων τόνων διοξειδίου του άνθρακα ακριβώς λόγω της αλλαγής των χρήσεων γης και της μη εδαφικής αποθήκευσης. Το ανωτέρω παράδειγμα αναφέρεται εδώ ενδεικτικά για να επισημανθεί ότι πολλά ανάλογα ζητήματα τίθενται επιτακτικά στη διεθνή βιβλιογραφία τα τελευταία χρόνια. Το Νέο Πλαίσιο όφειλε, σύμφωνα με τις αρχές της πρόληψης και της προφύλαξης, να έχει λάβει θέση απέναντι στα ζητήματα αυτά, είτε τα δέχεται είτε τα απορρίπτει, και να έχει δώσει τεκμηριωμένες απαντήσεις προκειμένου να προσδώσει στις ρυθμίσεις του το αναγκαίο επιστημονικό κύρος.

Το προτεινόμενο Νέο Πλαίσιο για τις ΑΠΕ αποτελεί τη βασική απόφαση του Ελληνικού κράτους όσον αφορά την επιθυμητή ένταση της βιομηχανικής αυτής δραστηριότητας και την ορθολογική κατανομή της στην ελληνική επικράτεια. Οι ρυθμίσεις του συνιστούν το αναγκαίο νομικό και επιστημονικό υπόβαθρο στο οποίο θα στηριχθεί, στο επόμενο στάδιο, η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης των συγκεκριμένων έργων ΑΠΕ σύμφωνα με την Οδηγία 2014/92/ΕΕ. Οφείλει, ως εκ τούτου, να ενσωματώνει το κριτήριο της <b>συνολικής προστασίας του περιβάλλοντος</b> σύμφωνα με την αρχή της αειφορίας (άρθρο 24 του Συντάγματος) και να λαμβάνει επιστημονικά τεκμηριωμένη θέση στα κρίσιμα ζητήματα, τα οποία έχουν προκύψει τα χρόνια που μεσολάβησαν από την έγκριση του Παλαιού όσον αφορά τις διαπιστωθείσες κατά το διάστημα αυτό σοβαρές επιπτώσεις των ΑΠΕ σε όλα τα προαναφερθέντα στοιχεία του φυσικού περιβάλλοντος.

<b>2. Εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον η αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ ?</b>

Η Ελλάδα έχει ήδη εκπληρώσει τις ενωσιακές της υποχρεώσεις ως προς την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, η δε παραγόμενη τη στιγμή αυτή ανανεώσιμη ενέργεια είναι πλεονάζουσα και συχνά αδυνατεί να απορροφηθεί από το δίκτυο, θέτοντας σε κίνδυνο την ισορροπία του συστήματος. Σύμφωνα π.χ. με στοιχεία που περιλαμβάνει Μελέτη του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, το σύνολο της ισχύος των ΑΠΕ που λειτουργούν (άδεια λειτουργίας) ή είναι σε φάση κατασκευής (άδεια εγκατάστασης) είναι 6,82 GW, έχοντας επιτύχει κατά 77% τον στόχο του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) για το 2030 (8,9 GW). Το επενδυτικό ενδιαφέρον στην Ελλάδα είναι πολύ μεγάλο, με τις αιτήσεις για άδεια παραγωγής να φτάνουν τα 33,16 GW. Αθροιστικά, μαζί με τους Αιολικούς Σταθμούς Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) που λειτουργούν ή έχουν άδεια εγκατάστασης, η ισχύς τους είναι τριπλάσια από τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2030 και διπλάσια από τον στόχο του ΕΣΕΚ για το 2050. Αν υπολογιστούν όλες οι αιτήσεις μαζί (42,25 GW), η ισχύς θα ξεπεράσει τρεις φορές το στόχο του ΕΣΕΚ για τους ΑΣΠΗΕ το έτος 2050.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Το Νέο Πλαίσιο όφειλε, ως εκ τούτου, να τεκμηριώνει με συγκεκριμένα στοιχεία τους λόγους για τους οποίους το δημόσιο συμφέρον επιβάλλει την απεριόριστη αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ στην Ελλάδα, παρά τις δυσμενείς επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον. Η απάντηση είναι αναγκαία κατά μείζονα λόγο διότι, όπως έχει ήδη λεχθεί επίσημα, η αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ δεν αποσκοπεί στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, αλλά στην αύξηση του εξαγωγικού εμπορίου με την πώληση ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε τρίτες χώρες. Είναι εξάλλου τουλάχιστον αντιφατικό και οξύμωρο να εντείνεται η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ και η αντίστοιχη καταστροφή του φυσικού πλούτου και της πρωτογενούς παραγωγής της χώρας με το πρόσχημα της απελευθέρωσης από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ την ίδια στιγμή εγκρίνεται και υλοποιείται εθνική πολιτική εντατικών εξορύξεων ορυκτών καυσίμων στα πολύτιμα οικοσυστήματα του Αιγαίου και του Ιονίου πελάγους. Το νέο Πλαίσιο όφειλε να δώσει συγκεκριμένες και τεκμηριωμένες απαντήσεις στα ανωτέρω ερωτήματα, δεδομένου ιδίως ότι η Ελλάδα, η επίδραση της οποίας στην κλιματική αλλαγή του πλανήτη είναι κάτι λιγότερο από αμελητέα, αποτελεί ένα από τα ελάχιστα εναπομένοντα hotspot βιοποικιλότητας στην Ευρώπη.

<b>3. Η φέρουσα ικανότητα της χώρας αντέχει την αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ ?</b>

Το Νέο Πλαίσιο, όπως ακριβώς και το Παλαιό, δεν πληροί τις επιστημονικές προδιαγραφές και προϋποθέσεις του βιώσιμου χωροταξικού σχεδιασμού. Αντικείμενο κάθε χωρικού σχεδίου στο επίπεδο Ειδικού Πλαισίου για τη χωροθέτηση μιας βιομηχανικής δραστηριότητας, όπως είναι η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, είναι η <b>τεκμηριωμένη επιστημονική διακρίβωση της φέρουσας ικανότητας κάθε συγκεκριμένου οικοσυστήματος</b> της χώρας να υποστηρίξει τη δραστηριότητα αυτή, χωρίς να υποβαθμίζεται η ισορροπία των στοιχείων του και η ικανότητά του να την αποκαθιστά με φυσικές διεργασίες στο διηνεκές. <b>Υποκείμενο μέτρησης της φέρουσας ικανότητας</b> προδήλως δεν είναι η γεωγραφική διάκριση της χώρας σε ηπειρωτική, νησιωτική και θαλάσσια ούτε η διοικητική διάκριση σε Περιφέρειες, πολλώ μάλλον σε ΟΤΑ και δημοτικές ενότητες αυτών. Υποκείμενο μέτρησης της φέρουσας ικανότητας είναι το κάθε <b>οικοσύστημα</b>, τα όρια του οποίου δεν προσδιορίζονται κατά τη βούληση του μελετητή, αλλά είναι αντικειμενικά και καθορίζονται με βάση τα φυσικά του χαρακτηριστικά (λεκάνη απορροής, δασικά και άλλα οικοσυστήματα, βιοποικιλότητα κ.λπ.).<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Η <b>οριοθέτηση ενός οικοσυστήματος</b> αποτελεί στην ουσία την επιστημονική διαπίστωση ενός αντικειμενικού πραγματικού γεγονότος, ότι δηλαδή τα στοιχεία του αλληλεπιδρούν και αλληλεξαρτώνται με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργούν ένα ενιαίο και συνεκτικό σύστημα, μια ξεχωριστή οντότητα, η οποία λειτουργεί με σχετική αυτάρκεια, αυτονομία και αυτοτέλεια έναντι του ευρύτερου φυσικού περιβάλλοντος στο οποίο ανήκει. Το Νέο Πλαίσιο όφειλε ως εκ τούτου, αφενός μεν, να περιλαμβάνει τεκμηριωμένη καταγραφή των οικοσυστημάτων της ελληνικής επικράτειας και, αφετέρου,<span class=”Apple-converted-space”>  </span>να υπολογίζει το μέγεθος των αλλοιώσεων και καταστροφών που έχουν υποστεί τα τελευταία χρόνια ως προς τα επιμέρους στοιχεία τους, προκειμένου να αποδείξει, στηριζόμενο σε έγκυρη επιστημονική μεθοδολογία, τη βασική του θέση, ότι δηλαδή το κάθε ένα από τα οικοσυστήματα αυτά έχει την ικανότητα να αντέξει την εγκατάσταση ΑΠΕ χωρίς να υποβαθμιστεί.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Η <b>φέρουσα ικανότητα</b> του οικοσυστήματος προφανώς δεν ερευνάται μόνο σε σχέση με την εξεταζόμενη κάθε φορά ανθρώπινη δραστηριότητα που προτίθεται να εγκατασταθεί εκεί (λ.χ. ΑΠΕ, τουρισμός, βιομηχανία, εξορύξεις, υδατοκαλλιέργειες κ.λπ.). Αντίθετα, <b>όλες οι υπάρχουσες ήδη δραστηριότητες</b> που ασκούνται μέσα σε αυτό, καθώς και οι σχεδιαζόμενες για το μέλλον, πρέπει να συνεκτιμώνται <b>συνδυαστικά, αθροιστικά και σε βάθος χρόνου,</b> προκειμένου να εξακριβωθεί το μέτρο της πρόσθετης επιβάρυνσης που είναι ικανό να δεχτεί το συγκεκριμένο οικοσύστημα, έτσι ώστε η ισορροπία των στοιχείων του να μην κλονίζεται και να δύναται να αποκατασταθεί με φυσικές διαδικασίες. Είναι προφανές ότι στην Ελλάδα, όπου τα τελευταία χρόνια τα οικοσυστήματα έχουν δεχθεί μια άνευ προηγουμένου επίθεση από σειρά εντατικών ανθρώπινων δραστηριοτήτων, <b>η φέρουσα ικανότητα</b> ενός οικοσυστήματος να υποδεχθεί εγκατάσταση ΑΠΕ <b>ενδέχεται να είναι και μηδενική. </b>Παρά ταύτα το Νέο Πλαίσιο χαρακτηρίζει ολόκληρη τη χώρα, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, ως κατάλληλη για την εγκατάσταση ΑΠΕ, στην περίπτωση δε των περιοχών επιτάχυνσης χωρίς καν περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Το Νέο Πλαίσιο θεσπίζεται σε μία κρίσιμη για το περιβάλλον στιγμή, κατά την οποία η εντατική εξάπλωση των ΑΠΕ, ιδίως ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών, σε ολόκληρη την επικράτεια, ηπειρωτική και νησιωτική, ορεινή, πεδινή, τώρα πλέον και στο θαλάσσιο χώρο, έχει ήδη υποβαθμίσει σοβαρά τα οικοσυστήματα, δασικά και μη, καθώς και τη βιοποικιλότητα, έχει διαταράξει τα υπόγεια και υπέργεια ύδατα, έχει τροποποιήσει το μικροκλίμα, έχει εκτοπίσει την πρωτογενή παραγωγή και αλλοιώσει δραματικά το τοπίο. Ενδεικτικά επισημαίνεται π.χ.<span class=”Apple-converted-space”>  </span>ότι, όσον αφορά το κρίσιμο για την περιβαλλοντική ισορροπία του πλανήτη πρόβλημα της <b>σφράγισης του ελεύθερου εδάφους,</b> σύμφωνα με Μελέτη που πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (2023), <b>στην Ελλάδα η δέσμευση γης, δηλαδή η δημιουργία τεχνητής γης από την κατασκευή αιολικών πάρκων, είναι σχεδόν 3,5 φορές μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο. </b>Δεδομένου ότι το μέγεθος των ανεμογεννητριών έχει σήμερα αυξηθεί εκθετικά με ύψος άνω των 200 μέτρων, η μεταφορά τους μέσα από δύσβατες και δυσπρόσιτες ορεινές και δασικές περιοχές απαιτεί την κατασκευή εκτεταμένου νέου οδικού δικτύου το οποίο σφραγίζει μεγάλες εκτάσεις ελεύθερου εδάφους, ιδίως σε δάση και ορεινούς όγκους.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Πέρα από τις συνέπειες της απεριόριστης εγκατάστασης ΑΠΕ, το περιβάλλον της χώρας έχει υποβαθμιστεί και αλλοιωθεί σοβαρά από πλήθος άλλων δραστηριοτήτων με σοβαρές επιπτώσεις, όπως η υπερδόμηση και ο υπερτουρισμός, οι ιχθυοκαλλιέργειες, οι εξορύξεις κλπ., οι οποίες όμως πρέπει να συνεκτιμώνται πριν αποφασισθεί η περαιτέρω αύξηση της έντασης των ΑΠΕ. <span class=”Apple-converted-space”> </span>

Πάρα ταύτα και κατά παράβαση όλων των ανωτέρω, στην προκειμένη περίπτωση το Νέο Πλαίσιο επαναλαμβάνει σε σχέση με τη φέρουσα ικανότητα την ίδια <b>αδόκιμη και αντιεπιστημονική προσέγγιση</b> που είχε υιοθετήσει και το Παλαιό.<span class=”Apple-converted-space”>  </span>Ως εκ τούτου, αντί να διακρίνει τη χώρα σε οικοσυστήματα και να εκτιμήσει μετά από επιστημονική μελέτη σύμφωνα με έγκυρη επιστημονική μεθοδολογία τη φέρουσα ικανότητα ενός εκάστου εξ αυτών (είχε άλλωστε στη διάθεσή του δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια για να το πράξει), <b>χαρακτήρισε με τρόπο οριζόντιο ολόκληρη τη χώρα, πλην γενικών εξαιρέσεων, ως κατάλληλη για την εγκατάσταση ΑΠΕ.</b> Η διάκριση της επικράτειας <b>σε τρεις βασικές κατηγορίες </b>(ηπειρωτική χώρα, νησιωτική χώρα και θαλάσσιος χώρος), για τις οποίες άλλωστε προβλέπονται οι ίδιες περίπου προϋποθέσεις για την εγκατάσταση ΑΠΕ, παραβλέπει το γεγονός ότι κάθε μία από τις περιοχές αυτές περιλαμβάνει <b>πλήθος εντελώς διαφορετικών οικοσυστημάτων, </b>καθένα από τα οποία βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική κατάσταση από άποψη φέρουσας ικανότητας, τόσο λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του όσο και λόγω των καταστροφών και επιβαρύνσεων που έχει ήδη υποστεί.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Προκειμένου να στηρίξει τις επιλογές του, <b>το Νέο Πλαίσιο διαστρεβλώνει πλήρως την επιστημονική έννοια της φέρουσας ικανότητας</b>, την οποία προσδιορίζει με βάση το αιολικό δυναμικό μιας περιοχής και την υπολογίζει με πλαίσιο αναφοράς όχι το οικοσύστημα αλλά το <b>εντελώς απρόσφορο κριτήριο της διοικητικής διαίρεσης της χώρας σε ΟΤΑ</b>, και μάλιστα σε <b>δημοτικές ενότητες</b> αυτών.

Η εδαφική έκταση ενός ΟΤΑ προδήλως δεν έχει καμία σχέση ούτε συμπίπτει με τα όρια των οικοσυστημάτων που περιλαμβάνονται σε αυτόν, τα οποία μπορεί να είναι ένα ή περισσότερα και καθένα από τα οποία μπορεί να έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά και να βρίσκεται σε διαφορετική κατάσταση ως προς τη φέρουσα ικανότητά του. Και όμως, στην προκειμένη περίπτωση, το νέο Πλαίσιο διαπράττει το θεμελιώδες επιστημονικό, αλλά και κατά κοινή λογική αδιανόητο, σφάλμα να υπολογίζει τη φέρουσα ικανότητα με κριτήριο το μέγιστο ποσοστό κάλυψης του εδάφους σε επίπεδο ΟΤΑ και μάλιστα όχι στο σύνολό του Δήμου αλλά σε κάθε δημοτική ενότητα αυτού. Με τα δεδομένα αυτά είναι ανάξιο οποιουδήποτε επιστημονικού σχολιασμού το πρόσθετο γεγονός ότι τα ανεκτά όρια της επιβάρυνσης καθορίζονται από το Νέο Πλαίσιο με τρόπο οριζόντιο για όλους τους ΟΤΑ της χώρας και δη αριθμητικά, με συγκεκριμένα, άγνωστης έμπνευσης και τεκμηρίωσης, νούμερα (π.χ.<span class=”Apple-converted-space”>  </span>8% της έκτασης της δημοτικής ενότητας για περιοχές αιολικής προτεραιότητας, 5% για περιοχές αιολικής καταλληλότητας και, προφανώς κατ’ επιείκεια, 4% για τη Μονεμβασιά, την Αράχωβα, την Κάρυστο και το Καρπενήσι). Τα ποσοστά αυτά δύνανται μάλιστα να αυξηθούν μέχρι 50% αν συμφωνεί το εντελώς αναρμόδιο για το θέμα αυτό Δημοτικό Συμβούλιο!

<b>4. Ειδικότερες Πλημμέλειες του Νέου Πλαισίου (ενδεικτικά)</b>

<b>Εξαιρέσεις</b>

<b>Η μέθοδος της θέσπισης γενικών εξαιρέσεων</b> για περιοχές που εντάσσονται σε ορισμένες κατηγορίες (υγρότοποι Ramsar, αρχαιολογικοί χώροι κλπ.), είναι εντελώς απρόσφορη και ανεπαρκής. Ούτως η άλλως, οι εξαιρέσεις αναφέρονται μόνο σε περιοχές με ήδη θεσμοθετημένο καθεστώς προστασίας, οι οποίες στην πραγματικότητα είναι ελάχιστες σε σχέση με τις περιοχές τις οποίες το κράτος, μολονότι διαθέτουν τα απαιτούμενα προστατευτέα χαρακτηριστικά, έχει παραλείψει επίμονα και συστηματικά να υπαγάγει στο προσήκον καθεστώς προστασίας (οικότοποι, τοπία κ.λπ.). Παράλληλα, ακόμα και για τις περιοχές αποκλεισμού, <b>προβλέπεται η δυνατότητα εξαίρεσης τους από την εξαίρεση</b>, (π.χ. αποκλείεται μεν η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ. εκτός αν εξυπηρετούνται δημόσιες υποδομές (π.χ. αφαλάτωση) η κρίνονται αναγκαίες για την ασφάλεια του συστήματος).<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Σε κάθε περίπτωση, η πρόβλεψη γενικών εξαιρέσεων δεν μπορεί να υποκαταστήσει την βασική παράλειψη του Νέου Πλαισίου να προβεί σε ειδική και εμπεριστατωμένη διαπίστωση της φέρουσας ικανότητας κάθε περιοχής της χώρας ούτε δύναται να θεραπεύσει την έλλειψη αυτή.

<b>Τοπίο</b><b></b>

Ως βασικό κριτήριο για την εκτίμηση των επιπτώσεων των ΑΠΕ στο τοπίο λαμβάνεται ο οπτικός ορίζοντας του παρατηρητή, η δε προστασία εξαντλείται στη θέσπιση αυθαίρετα υπολογιζόμενων ελάχιστων αποστάσεων των ΑΠΕ από θεσμοθετημένα σημεία θεωρούμενα ως ιδιαίτερου ενδιαφέροντος (6 χλμ. από ζώνες απόλυτης προστασίας αρχαιολογικών χώρων, 0,8 χλμ. από πυρήνες εθνικών δρυμών και μνημείων της φύσης, 2 χλμ. από οικισμούς, 6 χλμ. από θεσμοθετημένους παραδοσιακούς οικισμούς κλπ.)<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Είναι προφανές ότι το Νέο Πλαίσιο παραγνωρίζει το γεγονός ότι σύμφωνα με την οικεία επιστήμη, το τοπίο είναι μέγεθος προσδιοριζόμενο αντικειμενικά με βάση συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ( γεωμορφολογία, όγκοι, βλάστηση, χρώματα κλπ.) Η προστασία επιβάλλεται ως προς κάθε συγκεκριμένο τοπίο, εξεταζόμενο αυτό καθεαυτό, και δεν εξαρτάται από την ύπαρξη ή μη τυχόν παρατηρητή. Άλλωστε η επιβαλλόμενη από τις Διεθνείς Συμβάσεις προστασία του τοπίου και της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς προδήλως δεν περιορίζεται μόνο στα τοπία που έχουν χαρακτηριστεί ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, όπως υπολαμβάνει εσφαλμένα το Νέο Πλαίσιο.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Είναι αυτονόητο ότι η προστασία των τοπίων δεν διασφαλίζεται μόνο με τη θέσπιση ελάχιστης απόστασης των ΑΠΕ από αυτά, η οποία στην προκειμένη περίπτωση καθορίζεται κατά τρόπο γενικό και οριζόντιο,<span class=”Apple-converted-space”>  </span>χωρίς να έχει προηγηθεί ενδελεχής μελέτη των ελληνικών τοπίων τόσο κατά κατηγορία (ορεινά, νησιωτικά, δασικά κλπ.), όσο και ανά περιοχή, ώστε να θεσπιστούν τα κατάλληλα ειδικά μέτρα προστασίας για το καθένα από αυτά.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Ο περιορισμός της προστασίας μόνο σε τοπία που διαθέτουν νομικό χαρακτηρισμό ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους είναι εντελώς απρόσφορος και ανεπαρκής. Ελάχιστα μόνο από τα πολυάριθμα αξιόλογα και ποικιλόμορφα τοπία της χώρας έχουν τύχει του προσήκοντος χαρακτηρισμού ως ιδιαίτερου φυσικού κάλλους λόγω της γνωστής παράλειψης της Πολιτείας να εκπληρώσει τις διεθνείς της υποχρεώσεις ως προς τούτο.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>Προστασία των νησιών</b>

Η διάκριση των νησιών ως προς τη δυνατότητα εγκατάστασης ΑΠΕ με βάση το εμβαδόν τους, άνω ή κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, είναι απολύτως αδόκιμη σε σχέση με το ζητούμενο, δηλαδή τη φέρουσα ικανότητα κάθε συγκεκριμένου νησιού να υποδεχθεί ΑΠΕ, η οποία προφανώς δεν εξαρτάται από το εμβαδόν του, αλλά τα φυσικά του χαρακτηριστικά, τα τοπικά οικοσυστήματα, το τοπίο, την πολιτιστική του φυσιογνωμία κ.λπ.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>Αποκατάσταση</b>

Όσον αφορά το κρίσιμο ζήτημα της απομάκρυνσης των εγκαταστάσεων ΑΠΕ, (ιδίως ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών), και της διαχείρισης των αποβλήτων τους μετά την πάροδο του σύντομου χρόνου ζωής τους, το Νέο Πλαίσιο αποφεύγει να λάβει οποιοδήποτε μέτρο. Υιοθετώντας τη μυστηριώδη διατύπωση «Επιχειρείται η διαπραγμάτευση των όρων κυρίως μέσα από τη διάγνωση της σημαντικότητάς τους στη φάση αδειοδότησης» ουσιαστικά αντιπαρέρχεται το μείζον αυτό πρόβλημα και το μεταθέτει σε εκείνο ακριβώς το επίπεδο όπου δεν πρόκειται ποτέ να λυθεί, δηλαδή της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Αναθέτει στην ευχέρεια της αδειοδοτικής αρχής να ζητήσει από τον εκάστοτε<span class=”Apple-converted-space”>  </span>επιχειρηματία να προτείνει εκείνος ένα σχέδιο αποκατάστασης, χωρίς ούτε να δεσμεύεται από σχετικό Ρυθμιστικό Πλαίσιο ούτε να υποχρεούται σε παροχή αποτελεσματικών εγγυήσεων, (λ.χ.<span class=”Apple-converted-space”>  </span>εγγυητικής επιστολής) ότι την κρίσιμη στιγμή θα εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Πλην όμως η έγκαιρη παροχή αποτελεσματικών εγγυήσεων είναι απολύτως αναγκαία. Όπως αποδεικνύεται από τη διεθνή πρακτική, κατά κανόνα ο υπεύθυνος για την αποκατάσταση φορέας του έργου ΑΠΕ είτε δεν υφίσταται ως επιχειρηματική και οικονομική οντότητα κατά τον κρίσιμο χρόνο είτε, πάντως, επικαλείται ότι δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να ανταποκριθεί στις μεγάλες δαπάνες των εργασιών αποξήλωσης, μεταφοράς και διαχείρισης των αποβλήτων. Στην Ελλάδα δεν υφίσταται κανονιστικό πλαίσιο το οποίο να ρυθμίζει τα ανωτέρω ζητήματα ούτε προβλέπονται κατάλληλοι χώροι για την εναπόθεση και διαχείριση των παροπλισμένων ανεμογεννητριών και φωτοβολταϊκών. Δεν έχει χωροθετηθεί καμία εγκατάσταση υποδοχής των αποβλήτων ούτε υπάρχει δημόσιος ή ιδιωτικός φορέας ικανός να ανακυκλώσει τα ανακυκλώσιμα τμήματα αυτών, ενώ το κόστος μεταφοράς στο εξωτερικό είναι τεράστιο. Προκειμένου, π.χ. περί των ανεμογεννητριών, η κατάσταση αυτή έχει ως συνέπεια ότι οι παροπλισμένες ανεμογεννήτριες εγκαταλείπονται ήδη επιτόπου ή σε άτυπες αποθέσεις, δημιουργώντας πρόσθετα σοβαρότατα προβλήματα στις αντίστοιχες περιοχές. Πρέπει επιπλέον να επισημανθεί ότι για τις τεράστιες υπόγειες βάσεις στήριξης των ανεμογεννητριών δεν υπάρχει ούτε νομική υποχρέωση αλλά ούτε και αντικειμενική δυνατότητα απομάκρυνσής τους από το υπέδαφος, γεγονός που έχει ολέθριες συνέπειες για τα υπόγεια ύδατα, το μικροκλίμα και την όλη λειτουργία του οικοσυστήματος στο οποίο αυτές έχουν εγκατασταθεί.

<b>Εγκαταστάσεις Αποθήκευσης</b>

Η επικινδυνότητα των εγκαταστάσεων αποθήκευσης, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο άσβεστων πυρκαγιών, αποτελεί αντικείμενο πολλών επιστημονικών μελετών αλλά και πικρή εμπειρία αρκετών κρατών. Ως προς το κρίσιμο αυτό ζήτημα το Νέο Πλαίσιο ουδέν διαλαμβάνει. Προβλέπει ότι οι εγκαταστάσεις αυτές, οι λεγόμενες <span class=”Apple-converted-space”>  </span>μπαταρίες αποθήκευσης, μπορούν να εγκαθίστανται οπουδήποτε, ακόμα και σε επαφή με οικισμούς, με μόνο περιορισμό την τήρηση της ελάχιστης απόστασης των 500 μέτρων από ορισμένες περιοχές περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς ή δίκτυα τεχνικών υποδομών.

<b>Ενδεικτική Βιβλιογραφία</b>

«European Landscape Convention», Council of Europe (CoE), Florence, 2000

CETS 176 – Draft European Landscape Convention as amended by the 2016 Protocol

Council of Europe Landscape Convention as amended by the 2016 Protocol (Council of Europe Treaty Series No. 176) (2022)

N. 3827/2010 «Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης του Τοπίου» (ΦΕΚ Α’30/2010)

Council of Europe (2011). Landscape and Wind Turbines, Report, 6th Council of Europe Conference on the European Landscape Convention, Strasbourg, 3-4 May 2011 (21 March 2011, CEP-CDPATEP, 11E)

Οδηγία 92/43/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Μαΐου 1992 «για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας» (EE L 206 της 22.7.1992)

Καταδίκη της Ελλάδας από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C-849/19) για πλημμελή προστασία της βιοποικιλότητoς και μη θέσπιση των στόχων και μέτρων διατήρησης των φυσικών οικοτόπων (μη συμμόρφωση με την Oδηγία 92/43/ΕΟΚ)

Αιτιολογημένη γνώμη (INFR(2014)4073) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς την Ελλάδα, για την ακαταλληλότητα του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις ΑΠΕ λόγω μη συμμόρφωσής του προς την Οδηγία Natura σε σχέση με τη χωροθέτηση των αιολικών πάρκων

«Κύρωση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ)» (ΦΕΚ Β’4893/19.12.2024)

«Ειδική Έκθεση για τις ΑΠΕ και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» (“Renewable Energy Sources and Climate Change Mitigation”), Διακυβερνητική Επιτροπή για την Αλλαγή του Κλίματος (Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC), 2012

«Climate Change 2021 – The Physical Science Basis», Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), 2021

https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_SPM_final.pdf

«<b>What is the Triple Planetary Crisis?</b>» United Nations Framework Convention on Climate Change (UNFCCC), 2022

https://unfccc.int/news/what-is-the-triple-planetary-crisis

«A planet that sustains everyone, everywhere»,<b> </b>Inger Andersen, Briefing to Permanent Missions to the United Nations, 21 March 2023<span class=”Apple-converted-space”> </span>

https://www.unep.org/news-and-stories/speech/planet-sustains-everyone-everywhere

«Towards UNEA-6: Multilateral solutions to triple planetary crisis», Sixth session of the United Nations Environment Assembly (UNEA-6), United Nations Environment Programme (UNEP), Nairobi, Kenya, 26 February – 1 March 2024

https://www.unep.org/news-and-stories/speech/towards-unea-6-multilateral-solutions-triple-planetary-crisis<span class=”Apple-converted-space”> </span>

«Outcomes of UNEA-6»

https://www.unep.org/environmentassembly/unea6/outcomes

https://docs.un.org/en/UNEP/EA.6/RES.13

«Tackling the “<b>triple environmental crisis</b>” and building forward from the COVID-19 pandemic», World Health Organization (WHO), 7 July 2023

https://www.who.int/poland/multi-media/details/tackling-the–triple-environmental-crisis–and-building-forward-from-the-covid-19-pandemic<span class=”Apple-converted-space”> </span>

«Summary for Policymakers of the Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services», Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services (IPBES), 2019

https://www.un.org/sustainabledevelopment/blog/2019/05/nature-decline-unprecedented-report/ <span class=”Apple-converted-space”> </span>

«Η βιοποικιλότητα της Ελλάδας – οι επιδράσεις της κλιματικής αλλαγής», Μουσείο Γουλανδρή – Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων, 2011

«Το Κόκκινο βιβλίο των απειλούμενων ζώων της Ελλάδας», Α. Λεγάκης, Π. Μαραγκού, Ελληνική Ζωολογική Εταιρεία (2009)

«Decommissioning of Onshore Wind Turbines», WIND EUROPE, 2020

https://windeurope.org/intelligence-platform/product/decommissioning-of-onshore-wind-turbines/

Torres, J. F. & Petrakopoulou, F. «A Closer Look at the Environmental Impact of Solar and Wind Energy», <i>Global Challenges, </i>Vol: 6, 2200016 (2022)

Jones, N. F., Pejchar, L. & Kiesecker, J. M. «The Energy Footprint: How Oil, Natural Gas, and Wind Energy Affect Land for Biodiversity and the Flow of Ecosystem Services», <i>BioScience</i>, Vol: 65, 290–301 (2015)

Marques, A. T. <i>et al.</i> «Wind turbines cause functional habitat loss for migratory soaring birds», <i>Journal of Animal Ecology,</i> Vol: 89, 93–103 (2020)

Kati, V. <i>et al.</i> «The overlooked threat of land take from wind energy infrastructures: Quantification, drivers and policy gaps», <i>Journal of Environmental Management,</i> Volume 348, 119340 (15 December 2023)

Kati, V., Kassara, C., Vrontisi, Z. & Moustakas, A. «The biodiversity-wind energy-land use nexus in a global biodiversity hotspot», <i>Science of The Total Environment, </i>Volume 768, 144471 (10 May 2021)

Κατή, Β., Κασσάρα, Χ., Παπαϊωάννου, Χ., «Αδιατάρακτες Φυσικές Περιοχές (ΑΦΠ) της Ελλάδας και Βιώσιμη Ανάπτυξη», Εργαστήριο Διατήρησης της Βιοποικιλότητας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Researchgate, 2022

https://www.researchgate.net/publication/361173582_Adiataraktes_Physikes_Perioches_APHP_tes_Elladas_kai_Biosime_Anaptyxe

Figueiredo, E., Partalidou, M., Koutsou, S. (2020). «‘No Choice’ or ‘A Choice’? – An Exploratory Analysis of ‘Back to the Countryside’ Motivations and Adaptation Strategies in Times of Crisis in Greece and Portugal». In: Döner, F., Figueiredo, E., Rivera, M. (eds) Crisis and Post-Crisis in Rural Territories. Springer, Cham, p. 119–139

Gkoltsiou, A., Athanasiadou, E., & Paraskevopoulou, A.T. (2021). «Agricultural Heritage Landscapes of Greece: Three Case Studies and Strategic Steps towards Their Acknowledgement, Conservation and Management». Sustainability 13, 5955.

Hadjimichalis, C, Melissourgos, Y, Moungolia, A., Girti, D., Faka, A. (2012). «Improving and focusing research on Greek landscapes: the Greekscapes programme». In T. Papayannis, P. Howard (eds.) Reclaiming the Greek landscape, Med-INA, Athens, p. 233-244

Pavlis Evangelos, «Large-scale wind energy farm development and its impacts on the landscape: a review of the Greek case», Department of Agricultural Economics and Rural Development, Agricultural University of Athens, Greece, <i>Journal of Landscape Ecology</i> (2025), Vol: 18 / No. 3

<b>———————————————————-</b>

<b>Γεώργιος Χριστοφορίδης</b>

<b>Δικηγόρος, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου<span class=”Apple-converted-space”> </span></b>

<b>του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας</b>

Ο χρόνος διαβούλευσης που παρέχεται για τον συγκεκριμένο χωροταξικό σχεδιασμό εθνικού επιπέδου είναι απολύτως ανεπαρκής, αναγκάζοντάς μας να εστιάσουμε στα κυριότερα ζητήματα που τίθενται.

Κατ΄αρχάς, το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας αισθάνεται την ανάγκη:

-να επαναλάβει ότι η Ελλάδα χαρακτηρίζεται από μοναδικές ιδιαιτερότητες, ενώ αποτελεί αμελητέο ρυπαντή σε πλανητικό επίπεδο,

-να στηλιτεύσει το κοινοτικό δίκαιο για τη διείσδυση των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, το οποίο επιβάλλει τις ίδιες υποχρεώσεις σε ρυπαίνοντες και μη ρυπαίνοντες,<span class=”Apple-converted-space”> </span>

-να τονίσει το μάταιον-ατελέσφορον της ευρωπαϊκής «πράσινης μετάβασης», καθώς τα επιβαλλόμενα ποσοστά ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ υπολογίζονται επί της τελικής ακαθάριστης κατανάλωσης ενέργειας, η οποία όμως αυξάνεται διαρκώς και είναι βέβαιον ότι θα αυξηθεί εκθετικά εξ αιτίας των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης και των λεγόμενων Data Centers,

-να υπενθυμίσει ότι η Σύμβαση Πλαίσιο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή δεν ανάγει την εκμετάλλευση ΑΠΕ σε πανάκεια, αλλά αντιθέτως προβλέπει ως αναγκαία μία πολύπλευρη δράση της ανθρωπότητας σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της προστασίας και ενδυνάμωσης όλων των καταβοθρών των αερίων του θερμοκηπίου,

-να επισημάνει ότι εκτός από το κοινοτικό δίκαιο του περιβάλλοντος υπάρχει εν ισχύι το άρθρο 24 παρ.1 του Συντάγματος.

<b>1. «Δέουσα εκτίμηση» που παραβιάζει τις Οδηγίες 2001/42/ΕΚ, 92/43/ΕΟΚ & 2009/147/ΕΚ.</b>

α) Η ΣΜΠΕ του υπό διαβούλευση χωροταξικού σχεδίου δεν αναφέρει τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των περιοχών Νατούρα 2000 της χώρας, που ενδέχεται να επηρεασθούν σημαντικά από την εφαρμογή του. Σημειώνεται ότι η παράλειψη αυτή εντοπίσθηκε στην αποσταλείσα το 2014 προειδοποιητική επιστολή της Commission, ως λόγος παραβίασης της Οδηγίας 2001/42/ΕΚ από το ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ του 2008.

β) Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει, ως ώφειλε, στον εντοπισμό και στην αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων του Σχεδίου στις περιοχές Νατούρα 2000, εντός ή πλησίον των οποίων έχουν ήδη εγκατασταθεί ή έχουν αδειοδοτηθεί πολυάριθμες αιολικές εγκαταστάσεις με βάση το ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ του 2008.

γ) Στην ΣΜΠΕ γίνεται αναφορά στους στόχους διατήρησης των ειδών που έχουν τεθεί σε εθνικό επίπεδο και όχι στους εξειδικευμένους για καθεμία περιοχή του δικτύου Νατούρα 2000.<span class=”Apple-converted-space”>  </span>Το ευρωπαϊκό Δικαστήριο έχει καταστήσει σαφές (υπόθεση C-66/23), ότι οι στόχοι διατήρησης ενός προστατευόμενου τόπου αποτελούν υποχρεωτικό σημείο αναφοράς για τις δέουσες εκτιμήσεις.

Τονίζεται, ότι οι υπουργικές αποφάσεις 24776/985 & 50146/1786 του 2023, οι οποίες υποτίθεται ότι καθορίζουν στόχους διατήρησης για καθεμία περιοχή του δικτύου Νατούρα 2000, δεν συνιστούν εκπλήρωση των υποχρεώσεων που επιβάλλουν οι σχετικές διατάξεις της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, διότι για τη συντριπτική πλειοψηφία των ειδών των προστατευομένων περιοχών δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα.

δ) Η ΣΜΠΕ εκπονήθηκε δίχως να έχουν θεσμοθετηθεί τα σχέδια διαχείρισης και τα μέτρα διατήρησης των περιοχών του δικτύου Νατούρα 2000.

Με τις ανωτέρω κεφαλαιώδεις παραλείψεις/πλημμέλειες, το συμπέρασμα της ΣΜΠΕ<span class=”Apple-converted-space”>  </span>ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο «δεν αναμένεται να επηρεάσει την ακεραιότητα του δικτύου Natura 2000» εμφανίζεται απολύτως αυθαίρετο και ατεκμηρίωτο, το ίδιο δε ισχύει και για την συνεπακόλουθη παράλειψη διερεύνησης εναλλακτικών λύσεων και πρότασης για τη λήψη αντισταθμιστικών μέτρων.

Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος & Βιωσιμότητας καταγγέλλει το σκανδαλώδες γεγονός ότι από τις εκατοντάδες αδειοδοτήσεων αιολικών πάρκων εντός ΖΕΠ της χώρας, δεν υπάρχει ούτε μία περίπτωση αξιολόγησης σημαντικών επιπτώσεων και λήψης αντισταθμιστικών μέτρων, εκτιμά δε βασίμως ότι το νέο χωροταξικό σχέδιο για τα συστήματα εκμετάλλευσης των ΑΠΕ θα επιφέρει τη χαριστική βολή στη ήδη κλονισθείσα «συνοχή» του ελληνικού τμήματος του ευρωπαϊκού οικολογικού δικτύου Νατούρα 2000.

Συνοψίζοντας, η ΣΜΠΕ και το υπό διαβούλευση χωροταξικό σχέδιο παραβιάζει πολλαπλώς το αναφερθέν κοινοτικό δίκαιο του περιβάλλοντος.

<b>2.<span class=”Apple-converted-space”>  </span>ΜΥΗΕ. Ένας θανάσιμος υδρολογικός κίνδυνος και μία αχρείαστη θυσία.</b>

<b>α)</b> Τα λεγόμενα Μικρά Υδροηλεκτρικά ΄Έργα επιβάλλεται να εξαιρεθούν εντελώς από το «κάδρο» της ηλεκτροπαραγωγής, πρώτον διότι στην Ελλάδα, ενόψει των συνεπειών της απορρύθμισης του κλίματος, το νερό δεν πρέπει να θεωρείται ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και, δεύτερον, διότι ενώ έχουν αμελητέα προσφορά στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, προκαλούν δυσαναλόγως μεγαλύτερες περιβαλλοντικές βλάβες.

Ο αείμνηστος καθηγητής υδρογεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γεώργιος Στουρνάρας, σε σχετική μελέτη του για τα ΜΥΗΕ (2022), επεσήμανε ότι η σκοπιμότητα και η βιωσιμότητα των ΜΥΗΕ δεν μπορούν να αξιολογηθούν ανεξάρτητα από το διαρκώς επιδεινούμενο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής. Λαμβάνοντας δε υπόψιν παράγοντες όπως η αύξηση της εξάτμισης, η αύξηση της υδατικής κατανάλωσης, η αύξηση των αρδεύσεων και η παράταση της αρδευτικής περιόδου κ.ά. καταλήγει στο συμπέρασμα ότι «η σκοπιμότητα κατασκευής και λειτουργίας ΜΥΗΕ στην Ελλάδα καθίσταται προβληματική δεδομένου ότι το κλίμα της Ελλάδας, ως Μεσογειακό, χαρακτηρίζεται από ξηρή περίοδο του υδρολογικού έτους, η οποία με τη σειρά της χαρακτηρίζεται από πρακτικά μηδενικές βροχοπτώσεις και υψηλές θερμοκρασίες».

Πέραν όμως των επιστημονικών μελετών, η βιωματική εμπειρία των τελευταίων 15 ετών διδάσκει ότι εκτός από τις βροχοπτώσεις, έχουν μειωθεί δραματικά οι χιονοπτώσεις και χιονοστρώσεις, παράγοντες με καίρια σημασία για την υδρολογική υγεία επιφανειακών τε και υπογείων υδάτων.

Η ΣΜΠΕ και το υπό διαβούλευση σχέδιο δεν λαμβάνουν υπόψιν τις ανωτέρω συνέπειες της απορρύθμισης του κλίματος στα υδατικά συστήματα της Χώρας. Αντιθέτως, παραπέμπουν και διατηρούν τους κανόνες και τα κριτήρια χωροθέτησης των ΜΥΗΕ του ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ του 2008, ενώ για τα ζητήματα της φέρουσας ικανότητας των υδατορευμάτων, της δυνατότητας εγκατάστασης επαλλήλων ΜΥΗΕ στο ίδιο υδατόρευμα κλπ. παραπέμπουν στην ΥΑ 196978/2011, δηλαδή σε νομοθετήματα που θεσπίσθηκαν σε χρόνο, κατά τον οποίον οι συνέπειες της απορρύθμισης του κλίματος δεν ήταν καν ορατές.

<b>β)</b> Τα ορεινά υδατορεύματα της χώρας, συνιστούν τα «αιμοφόρα αγγεία» των ποταμών της, είναι κιβωτοί βιοποικιλότητας, συνθέτουν απείρου κάλλους φυσικά τοπία και συντηρούν σπάνια και πολύτιμη δασική βλάστηση.

Η κατασκευή και λειτουργία ΜΥΗΕ προκαλεί καταστροφικές επιπτώσεις σε όλα ανεξαιρέτως τα ανωτέρω χαρακτηριστικά/ιδιότητες των υδατορευμάτων, ενώ η συγκέντρωσή τους στην ίδια λεκάνη ή υπολεκάνη απορροής θέτει σε κίνδυνο τη φέρουσα ικανότητα των υδατικών συστημάτων.

Σημειώνεται συναφώς, ότι ακόμη και η ΣΜΠΕ εκτιμά τις επιπτώσεις των ΜΥΗΕ ως αρνητικές μεγάλης έντασης, μόνιμες και μακροχρόνιες.

<b>3. Τοπίο. Το «Βατερλώ» του σχεδίου και της ΣΜΠΕ.</b>

Οι χωροτάκτες εθνικού ή περιφερειακού επιπέδου, με οποιοδήποτε αντικείμενο σχεδιασμού, οφείλουν να εκκινούν λαμβάνοντας υπόψιν τις μοναδικές ιδιαιτερότητες της χώρας, οι οποίες συνίστανται, κατ΄αρχήν, στην αφάνταστη ποικιλομορφία τοπίων με μικρή φιλική προς τον άνθρωπο κλίμακα.

Πρώτη γενική παρατήρηση: οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες με τα θηριώδη μεγέθη και τα φωτοβολταϊκά πάρκα που εκτείνονται σε χιλιάδες στρέμματα, αποτελούν τεχνικά συστήματα εκμετάλλευσης ΑΠΕ, απολύτως ασύμβατα με την ανωτέρω ιδιάζουσα φυσιογνωμία του εθνικού χώρου.

Η έννοια του τοπίου και τα χαρακτηριστικά του, η γεωμορφολογία, οι γραμμές, τα χρώματα, οι σκιές, οι όγκοι, οι οικολογικές λειτουργίες, οι φυσικές οσμές, η φυσική σιωπή ή οι φυσικοί ή ανθρωπογενείς ήχοι κ.λπ. είναι στοιχεία και μεγέθη αντικειμενικά, τα οποία εξετάζονται επιστημονικά και αξιολογούνται ανεξάρτητα από τις υποκειμενικές προτιμήσεις οποιουδήποτε παρατηρητή.

Εξ άλλου, στην περί τοπίου ευρωπαϊκή σύμβαση, ως τοπίο ορίζεται μία περιοχή, <b>όπως γίνεται αντιληπτή από ανθρώπους</b> [με όλες τις αισθήσεις] του οποίου ο χαρακτήρας είναι το αποτέλεσμα της δράσης και αλληλεπίδρασης των φυσικών και/η ανθρώπινων παραγόντων, ενώ στο προοίμιό της διακηρύσσεται/αναγνωρίζεται, ότι το τοπίο συμβάλλει στη διαμόρφωση της τοπικής κουλτούρας και αποτελεί σημαντικό στοιχείο της ποιότητας ζωής των ανθρώπων οπουδήποτε.

Με βάση τα ανωτέρω, όλες οι εκτιμήσεις και αξιολογήσεις της ΣΜΠΕ για τις επιπτώσεις των τεχνικών συστημάτων εκμετάλλευσης ΑΠΕ στα τοπία, με αποκλειστικό κριτήριο τη θέαση/ορατότητά τους, είτε από «σημεία ενδιαφέροντος», είτε από σημεία αδιάφορα, όπως και η παραδοχή της ΣΜΠΕ ότι «οι επιπτώσεις στο τοπίο ενέχουν σημαντικό βαθμό υποκειμενικότητας», είναι εξόχως αντιεπιστημονικές και ευρίσκονται σε προφανή αντίθεση με τον ορισμό του τοπίου, αλλά και με το πνεύμα και τον σκοπό της ευρωπαϊκής Σύμβασης για το τοπίο. Τα ανωτέρω ισχύουν mutatis mutandis για τις διατάξεις και τα παραρτήματα του υπό διαβούλευση σχεδίου, που εξαρτούν τις μεν επιπτώσεις των συστημάτων ΑΠΕ στο τοπίο από την «οπτική παρεμβολή τους», τον δε ορισμό των αποστάσεών τους από γειτνιάζουσες χρήσεις γης, από τη θέασή τους.

Εν κατακλείδι η ΣΜΠΕ δεν εντοπίζει και δεν αξιολογεί την απολύτως αντικειμενική επίπτωση των τεχνικών συστημάτων εκμετάλλευσης ΑΠΕ και ιδίως των αιολικών εγκαταστάσεων, συνιστάμενη στη <b>βιομηχανοποίηση </b>των φυσικών τοπίων στα οποία εγκαθίστανται.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>4. Ζητήματα αποκατάστασης. Η απόλυτη σιωπή της Διοίκησης.</b>

Σε ό,τι αφορά τα ακανθώδη ζητήματα που προκύπτουν από την παρέλευση της διάρκειας ζωής των συστημάτων εκμετάλλευσης ΑΠΕ, το υπό διαβούλευση Σχέδιο εξαντλείται σε ευχολόγια, όπως ακριβώς και το προηγούμενο του 2008.

Έχουμε κατ’ επανάληψη επισημάνει, ειδικώς για τις ανεμογεννήτριες, ότι δεν είναι οι γνωστοί ξύλινοι στύλοι της ΔΕΗ. Μετά από δύο-τρείς δεκαετίες το ελληνικό κράτος θα κληθεί να αντιμετωπίσει το τεράστιας κλίμακας πρόβλημα της τύχης/διαχείρισης χιλιάδων από αυτούς τους μεταλλικούς γίγαντες.

Εξ άλλου, είναι σφόδρα πιθανόν, ότι οι ιδιωτικοί φορείς των αιολικών έργων (και λοιπών έργων ΑΠΕ), υποκείμενοι στους κινδύνους της αγοράς, θα αδυνατούν εξ αντικειμένου να εκπληρώσουν τις περί αποκατάστασης υποχρεώσεις τους.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Όπως προκύπτει από τη ΣΜΠΕ και από το υπό διαβούλευση σχέδιο, η ελληνική Πολιτεία, αντί να ρυθμίσει τα ανωτέρω ζητήματα, μεταθέτει την αντιμετώπισή τους στο άδηλο μέλλον, επαφιέμενη μάλιστα στις διαθέσεις της αγοράς.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Τονίζεται συναφώς ότι η κεντρική Διοίκηση παραλείπει πεισματικά να κάνει χρήση της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 130 παρ.1 ν. 4685/2020, προκειμένου να<span class=”Apple-converted-space”>  </span>καθορίσει τα μέτρα πρόληψης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημίας που επιφέρουν κατά το τέλος του κύκλου ζωής τους οι σταθμοί ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ, να εξειδικεύσει τις σχετικές υποχρεώσεις και να <b>διασφαλίσει την τήρησή τους</b>.

Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, καθίσταται ορατός ο κίνδυνος να απομείνει η χώρα με μία πανθορούμενη σκουριασμένη μεταβιομηχανική προίκα.

<b>5. Η χωροταξική εντροπία των προβλεπομένων «μέγιστων ποσοστών κάλυψης εδάφους από αιολικές εγκαταστάσεις». Το ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ του 2008 ζει και βασιλεύει.</b>

Σε ό,τι αφορά τα αποκαλούμενα «ειδικά κριτήρια χωροθέτησης» αιολικών εγκαταστάσεων στην ηπειρωτική και στη νησιωτική χώρα, το υπό διαβούλευση Σχέδιο επαναφέρει τις περιοχές αιολικής προτεραιότητας -η βιομηχανική τραγωδία της Νότιας Εύβοιας ανέδειξε τις συνέπειες ενός τέτοιου χαρακτηρισμού- και τις εξόχως αντιεπιστημονικές διατάξεις του χωροταξικού σχεδιασμού του 2008 για τις ΑΠΕ, οι οποίες, όπως ήδη απεδείχθη, έχουν ως αποτέλεσμα την υπερσυγκέντρωση αιολικών πάρκων στα πλέον άθικτα φυσικά τοπία της χώρας.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Αυτή τη φορά όμως, τα μέγιστα ποσοστά κάλυψης εδάφους υπολογίζονται σε επίπεδο Δημοτικών Ενοτήτων (και όχι πρωτοβάθμιων ΟΤΑ), προφανώς για να αντισταθμισθούν οι απώλειες «επενδύσεων» λόγω των νέων προβλεπομένων περιορισμών χωροθέτησης.

Όλες οι σχετικές ρυθμίσεις αντίκεινται στην επιστήμη της χωροταξίας αλλά και στην κοινή λογική για τους ακόλουθους λόγους :

Η δημοτική ενότητα (όπως και ο πρωτοβάθμιος ΟΤΑ) είναι απολύτως απρόσφορη βάση για εξεύρεση του επιθυμητού ποσοστού κάλυψης εδαφών, αφενός διότι αποτελεί διοικητική διαίρεση προσδιοριζόμενη με κριτήρια εντελώς άσχετα με το φυσικό περιβάλλον, αφετέρου διότι στην Ελλάδα δεν υπάρχουν όμοιες μεταξύ τους δημοτικές ενότητες. Η Ελλάδα δεν είναι Ολλανδία !

Ο τρόπος εξάπλωσης βαρειάς βιομηχανίας, όπως η αιολική (και κάθε άλλης δραστηριότητας) στον εθνικό χώρο πρέπει να λαμβάνει υπόψιν τα οικοσυστήματα του και όχι τις διοικητικές διαιρέσεις του.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Εν πάση περιπτώσει, η εξεύρεση του εκάστοτε επιθυμητού ποσοστού κάλυψης εδάφους για οποιαδήποτε δραστηριότητα, με βάση υπολογισμού ολόκληρη την επιφάνεια συγκεκριμένου χώρου, αποτελεί «εκκωφαντικό» μαθηματικό σφάλμα.

Τα ποσοστά κάλυψης εδάφους από αιολικές εγκαταστάσεις πρέπει να υπολογίζονται στην επιφάνεια της Δ.Ε. εκείνην, η οποία απομένει μετά την επιβαλλόμενη αφαίρεση όλων των περιοχών, στις οποίες η εγκατάσταση ανεμογεννητριών είναι αδύνατη για λόγους αντικειμενικούς (π.χ. οικιστικό δίκτυο), τεχνικο-οικονομικούς, περιβαλλοντικούς κλπ.

Τέλος, η δυνατότητα αύξησης των ποσοστών κάλυψης εδάφους που παρέχεται σε όργανα αρμόδια για τον περιφερειακό χωροταξικό σχεδιασμό και τον υποκείμενο πολεοδομικό σχεδιασμό είναι μη νόμιμη, διότι κατ΄ουσίαν συνιστά τροποποίηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου.

Ο ν. 4447/2016 όμως, προβλέπει συγκεκριμένη διαδικασία για την εκπόνηση και έγκριση των Ειδικών Πλαισίων, η οποία πρέπει να ακολουθείται και για την τροποποίησή τους, ενώ απονέμει αρμοδιότητα έγκρισης/τροποποίησής τους στον υπουργό Περιβάλλοντος & Ενέργειας και τους κατά περίπτωση αρμοδίους υπουργούς και όχι σε άλλα όργανα.

<b>6. Διπλάσια μεγέθη Α/Γ – ίδιες αποστάσεις από γειτνιάζουσες χρήσεις γης κλπ.</b><b></b>

Οι συντάκτες της ΣΜΠΕ και η Διοίκηση με το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ, φαίνεται να μην έχουν συνειδητοποιήσει, ότι καλούνται να διατάξουν στο χώρο ανεμογεννήτριες με μεγέθη διπλάσια εκείνων, που είχε υπόψιν του ο χωροτάκτης του 2008. Δεν μπορεί να εξηγηθεί διαφορετικά το παράδοξον να διατηρούνται οι ίδιες αποστάσεις του ΕΠΧΣΑ-ΑΠΕ 2008 από περιοχές περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, από παραδοσιακούς και μη οικισμούς, από στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, από Μονές κ.ο.κ.

<b>7. Θαλάσσια αιολικά. Το Αιγαίο δεν είναι Βόρεια Θάλασσα.</b>

Όπως ακριβώς συνέβη με τις χερσαίες αιολικές εγκαταστάσεις, οι οποίες προωθήθηκαν, δίχως να υπάρχει επαρκής γνώση των επιπτώσεών τους στα οικοσυστήματα και στο ανθρωπογενές περιβάλλον, έτσι συμβαίνει και με τα θαλάσσια αιολικά, για τις επιπτώσεις των οποίων στα θαλάσσια οικοσυστήματα<span class=”Apple-converted-space”>  </span>υπάρχει ελλιπέστατη επιστημονική γνώση.

Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος & Βιωσιμότητας οφείλει να υπενθυμίσει ότι το Αιγαίο με τα νησιά του και το αθέσφατο πολιτιστικό του φορτίο, αποτελεί ίσως το πιο γοητευτικό μικροαρχιπέλαγος του πλανήτη. Η παράδοσή του στη σύγχρονη θηριώδη αιολική βιομηχανία συνιστά ένα ακόμη περιβαλλοντικό έγκλημα.

Εάν το τίμημα της «πράσινης μετάβασης» της Ελλάδας είναι η θυσία του εθνικού φυσικού κεφαλαίου και η απώλεια των συγκριτικών της πλεονεκτημάτων, τότε δεν χρειάζεται να εισέλθουμε στη συζήτηση για τα οφέλη της.

<b>———————————————————-</b>

<b>Σοφία Παυλάκη</b>

<b>Δικηγόρος, Μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου<span class=”Apple-converted-space”> </span></b>

<b>του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας</b>

<b>ΣΧΟΛΙΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΕΧΠ ΑΠΕ</b>

Τo προτεινόμενο σχέδιο Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου των ΑΠΕ (ΕΧΠ ΑΠΕ) έχει συνταχθεί επί τη βάσει εσφαλμένης και αυθαίρετης ερμηνείας του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για τη Χωροταξία, τη βιώσιμη διαχείριση και την προστασία του περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Αναμένεται να γενικεύσει τη δυνατότητα εγκατάστασης έργων ΑΠΕ στο σύνολο του ελλαδικού χώρου πλήττοντας ακόμα περισσότερο προστατευόμενες περιοχές με οικοτόπους προτεραιότητας και σπάνια, απειλούμενα και ενδημικά είδη, παρ’ όλο που η Ελληνική πολιτεία, κατά παράβαση της Συνταγματικής υποχρέωσής της και της Ευρωπαϊκής νομοθεσίας, δεν έχει έως και σήμερα καθορίσει για τις περιοχές αυτές στόχους διατήρησης, γεγονός που καθιστά ανέφικτη και τη δυνατότητα πλήρους διασφάλισης ότι τα έργα ΑΠΕ που θα χωροθετηθούν και με νέο πλαίσιο δεν θα έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον της χώρας μας. <span class=”Apple-converted-space”> </span>

Το υπό σχολιασμό ΕΧΠ ΑΠΕ δημιουργεί ανεπίτρεπτα Χωροταξικό σχεδιασμό δύο ή και περισσοτέρων ταχυτήτων, κατά παράβαση κάθε αρχής της επιστήμης της Χωροταξίας, η δε εφαρμογή του θα προκαλέσει ένα θεσμικό και διοικητικό χάος, αφού έργα που θα έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή θα τελούν υπό αδειοδότηση κατά τη θέση σε ισχύ του νέου πλαισίου, θα εξακολουθούν να διέπονται από το «παλαιό» ΕΧΠ ΑΠΕ του 2008, το οποίο όμως καταργείται ν από τη θέση σε ισχύ του νέου πλαισίου! Επομένως, η συντριπτική πλειοψηφία των έργων ΑΠΕ θα εξακολουθούν να αδειοδοτούνται, να κατασκευάζονται και να λειτουργούν χωρίς να υπάρχει πλέον για αυτά ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, αφού το μεν παλαιό ΕΧΠ ΑΠΕ του 2008 θα έχει πλέον καταργηθεί, το δε νέο ΕΧΠ ΑΠΕ δεν θα εφαρμόζεται σε αυτά τα έργα.

Το νέο πλαίσιο επιτρέπει απαράδεκτα την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών μονάδων σε αναδασωτέες εκτάσεις, η οποία αντίκειται στο Σύνταγμα (άρθ. 117 παρ. 3) και απαγορεύεται από τη Δασική νομοθεσία (άρθ. 53 ν. 998/79), ενώ επίσης αντισυνταγματικά (άρθ. 24) επιτρέπει τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ), η οποία απαγορεύεται από το ισχύον ΕΧΠ ΑΠΕ (2008).<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Επισημαίνεται ότι για το σύνολο των ως άνω αντισυνταγματικών, μη νόμιμων επιλογών του νέου πλαισίου που θα επηρεάσουν δραματικά πολύτιμα οικοσυστήματα και ευρύτερες περιοχές της ελληνικής επικράτειας, δεν παρέχεται από τη ΣΜΠΕ του υπό εξέταση πλαισίου ουδεμία<span class=”Apple-converted-space”>  </span>αιτιολόγηση ούτε επαρκής και κατάλληλη τεκμηρίωση και πρόσφορη ενημέρωση του πολίτη. Προκειμένου μάλιστα να μπορέσει ο πολίτης να διαπιστώσει το σύνολο των ως άνω πλημμελών και αυθαίρετων ρυθμίσεων του νέου πλαισίου ανάμεσα σε ένα πλήθος τεχνικών στοιχείων και πληροφοριών, θα πρέπει μέσα στο ελάχιστο χρονικό διάστημα διάρκειας της δημόσιας διαβούλευσης, να αντιπαραβάλει και να εξετάσει συγκριτικά, λέξη προς λέξη, το προτεινόμενο «νέο» πλαίσιο με το ήδη ισχύον ΕΧΠ ΑΠΕ του 2008 έχοντας ο ίδιος και απόλυτα διαυγή εποπτεία ολόκληρου του νομικού και θεσμικού πλαισίου που διέπει τον σχεδιασμό, την αδειοδότηση και τη λειτουργία των έργων ΑΠΕ στη χώρα μας, κάτι το οποίο είναι πρακτικά αδύνατο.

Καθίσταται επομένως σαφές ότι το υπό διαβούλευση ειδικό χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ έρχεται σε πλήρη αντίθεση όχι μόνο με τη Συνταγματική τάξη και την κείμενη περιβαλλοντική νομοθεσία, αλλά και με τους κανόνες που θέτει η καλή νομοθέτηση και η χρηστή διοίκηση σε μία ευνομούμενη κοινωνία, προσβάλλοντας θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών και τις συνταγματικά κατοχυρωμένες αρχές του κράτους δικαίου, της βιώσιμης χωροταξίας και ανάπτυξης, της περιβαλλοντικής προστασίας και της προστατευόμενης εμπιστοσύνης των διοικουμένων.

Ενόψει των ανωτέρω ΚΑΤΑΓΓΕΛΛΟΥΜΕ το υπό εξέταση ΕΧΠ ΑΠΕ ως μη νόμιμο, απαράδεκτο και αντισυνταγματικό και ζητούμε την ΑΠΟΡΡΙΨΗ του στο σύνολό του, για τους ακόλουθους αναλυτικά αναφερόμενους λόγους:

<b>1. Σχεδιασμός σε περιοχές Natura χωρίς στόχους διατήρησης</b><b></b>

Το υπό διαβούλευση ειδικό χωροταξικό πλαίσιο των ΑΠΕ (ΕΧΠ ΑΠΕ), το οποίο πρόκειται να αντικαταστήσει το ισχύον ΕΔΠ ΑΠΕ (απόφ. 49828/2008, ΦΕΚ Β’ 2464/3.12.2008), αναμένεται να υποβαθμίσει τα ήδη σοβαρά πληττόμενα ορεινά, υδάτινα και δασικά οικοσυστήματα της χώρας και να αλλοιώσει οριστικά και μη αναστρέψιμα το απαράμιλλης ομορφιάς φυσικό και αγροτικό τοπίο της Ελλάδας, με συνακόλουθες καταστροφικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και στην οικονομία, που βασίζονται στον πρωτογενή τομέα παραγωγής καθώς και στην ήπιας μορφής ανάπτυξη, επιχειρηματικότητα και τουρισμό.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Σημαντικό μέρος του προωθούμενου χωροταξικού σχεδιασμού αφορά την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ σε προστατευόμενες περιοχές του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura καθώς και σε Σημαντικές Περιοχές για τα Πτηνά, επιτρέποντας την αθρόα χωροθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ ακόμα και εντός αυστηρά προστατευόμενων οικοτόπων με επιπτώσεις ολέθριες για οικοσυστήματα μοναδικής αξίας που περιλαμβάνουν οικοτόπους προτεραιότητας, σπάνια και απειλούμενα είδη. Και όλα αυτά, παρά την έλλειψη στόχων διατήρησης και χωρίς η ΣΜΠΕ του ΕΧΠ να διασφαλίζει ότι από τα έργα που θα αδειοδοτηθούν βάσει των διατάξεών του δεν θα προκληθούν μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις και καταστροφή του περιβάλλοντος, κατά παράβαση του άρθρου 24 παρ. 1 Συντ. και της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, σε πλήρη αντίθεση και με τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ε.Ε. (ΔΕΕ) και του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις αποφάσεις του οποίου η δημόσια διοίκηση οφείλει να συμμορφώνεται κατά το Σύνταγμα.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Αποσιωπά πλήρως το υπό εξέταση σχέδιο ότι η Ελλάδα καταδικάστηκε το 2020 από το ΔΕΕ για τη διαρκή παραβίαση της οδηγίας για τους οικοτόπους κατά την αδειοδότηση όλων των έργων σε Τόπους Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ) του Δικτύου Natura 2000 της επικράτειάς της, επειδή δεν έχει καθορίσει τους αναγκαίους στόχους διατήρησης. Ιδιαίτερης σημασίας υπήρξε και η Αιτιολογημένη Γνώμη<b> </b>της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του<b> </b>Φεβρουαρίου 2023, που θεώρησε μη νόμιμη τη χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων σε προστατευόμενες περιοχές λόγω έλλειψης προκαθορισμένων στόχων διατήρησης και της δέουσας εκτίμησής τους. Με δύο ωστόσο αποφάσεις του (ΦΕΚ Β’ 1807/22.3.2023, 3118/2023) το ΥΠΕΝ επιχείρησε να καθορίσει στόχους διατήρησης των περιοχών του δικτύου Natura 2000 και των ΣΠΠ της χώρας, μολονότι για το σύνολο των προστατευομένων ειδών στους πίνακές τους αναφέρεται η ένδειξη «Ανεπαρκή δεδομένα», ενώ σειρά σημαντικών οικοτόπων έχουν παραλειφθεί πλήρως από τις ως άνω αποφάσεις.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Σε αντίθεση με τις επιταγές του δικαίου για την προστασία του περιβάλλοντος, η ελληνική πολιτεία εξακολουθεί έως και σήμερα να παραλείπει τη θεσμοθέτηση στόχων διατήρησης για το σύνολο των οικοτόπων της επιδεικνύοντας αδιαφορία και απαξίωση για το φυσικό περιβάλλον και για τον πλούτο της βιοποικιλότητας και των φυσικών πόρων που ενσωματώνουν τα προστατευόμενα οικοσυστήματα των περιοχών Natura, έχοντας μεταθέσει τον καθορισμό στόχων διατήρησης στον εκάστοτε ιδιώτη εργολάβο – επενδυτή στο πλαίσιο των μελετών που προσκομίζει προς αδειοδότηση έργων ΑΠΕ.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Επομένως δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι υφίστανται έως σήμερα νομίμως θεσμοθετημένοι στόχοι διατήρησης για το σύνολο των περιοχών Natura και των ΣΠΠ της χώρας, γεγονός που καθιστά αδύνατη όχι μόνο την παροχή<b> </b>πλήρους διασφάλισης ότι το νέο πλαίσιο δεν θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον της χώρας και στους προστατευόμενους οικοτόπους της, αλλά καθιστά μη νόμιμο και οποιονδήποτε περαιτέρω σχεδιασμό, επί τη βάσει του οποίου θα δρομολογηθούν στο μέλλον κάθε είδους επεμβάσεις με επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον των προστατευόμενων περιοχών για την εγκατάσταση και τη λειτουργία έργων ΑΠΕ.

Ειδικά σε Σημαντικές Περιοχές για τα Πτηνά (ΣΠΠ), σύμφωνα με την νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, δεν επιτρέπεται η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ, ακόμα και αν τα συγκεκριμένα έργα κρίνονται επιβεβλημένα από «μείζον εθνικό συμφέρον», γεγονός που έχει αγνοηθεί πλήρως από το υπό εξέταση σχέδιο, το οποίο μη νομίμως επιτρέπει την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ εντός των ΣΠΠ και καθίσταται και για τον λόγο αυτόν απορριπτέο στο σύνολό του.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Εφόσον επομένως για το σύνολο των ΤΚΣ και των οικοτόπων προτεραιότητας της χώρας μας δεν υφίστανται στόχοι διατήρησης ούτε δύναται να συναχθεί πλήρης διασφάλιση ότι τα χωροθετούμενα βάσει του νέου πλαισίου έργα δεν θα τους βλάψουν, το υπό κρίση σχέδιο ΕΧΠ ΑΠΕ θα πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμο, αντισυνταγματικό και ανεπαρκές.

<b>2.</b> <b>Αντίθεση στα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια</b>

Τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια της χώρας έχουν ως κύριο στόχο τους τη διατήρηση της βιοποικιλότητας μέσω της προστασίας των οικοτόπων και των ειδών των περιοχών της χωρικής αρμοδιότητάς τους. Για την υλοποίηση του πρωταρχικής σημασίας αυτού σκοπού, οι αρμόδιες αρχές έχουν δεσμευτεί ότι θα υιοθετούν αποκλειστικά Στρατηγικές κατευθύνσεις στο πλαίσιο των αναγκαίων και μόνο χρήσεων γης, ώστε να δημιουργούνται ελάχιστες έως καθόλου αρνητικές επιπτώσεις<b> </b>στο φυσικό περιβάλλον, στη βιοποικιλότητα και στους φυσικούς πόρους κάθε περιοχής.<b> </b>Το εξεταζόμενο ωστόσο πλαίσιο παρίσταται απολύτως ασύμβατο με τις διατάξεις των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων γενικεύοντας την άνευ όρων παράδοση της ελληνικής επικράτειας στον βωμό της μονοδιάστατης ανάπτυξης έργων ΑΠΕ, ενώ έρχεται και σε πλήρη αντίθεση με τις ήδη ακολουθούμενες πολιτικές δυνάμει του Γενικού και των Περιφερειακών Χωροταξικών Πλαισίων και με σειρά υπό εξέλιξη σχεδίων και προγραμμάτων που εκπονούνται από τις Περιφέρειες της χώρας.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>3. Επιπτώσεις των σχεδιαζόμενων έργων ΑΠΕ</b>

Η ΣΜΠΕ του υπό εξέταση ΕΧΠ ΑΠΕ αναλίσκεται στην καταγραφή ενός πλήθους γενικών και ασύνδετων με τον συγκεκριμένο σχεδιασμό πληροφοριών, επιχειρώντας να παρουσιάσει τις διατάξεις του ως δήθεν ευεργετικές για το περιβάλλον, χωρίς ωστόσο να αναφέρει μετρήσιμα και αποδεικνυόμενα στοιχεία σε συνάρτηση με το ιδιαίτερο περιβάλλον κάθε περιοχής, από την εφαρμογή των οποίων μπορεί τεκμηριωμένα να επιτευχθεί η επικαλούμενη θετική για το περιβάλλον και την κοινωνία χωροθέτηση των προβλεπόμενων έργων. Αντιθέτως, το υπό εξέταση έργο αναμένεται να επιφέρει επαχθείς, μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στο περιβάλλον του συνόλου των προστατευόμενων περιοχών Natura της χώρας, οι οποίες όχι μόνον αγνοήθηκαν ή υποβαθμίστηκαν συστηματικά από τη ΣΜΠΕ του υπό διαβούλευση πλαισίου, αλλά είναι και πρακτικά αδύνατον να προσδιοριστούν με ασφάλεια και πληρότητα ως προς την πραγματική έκταση και τις συνέπειές τους, εξ αιτίας της έλλειψης προκαθορισμένων στόχων διατήρησης για το σύνολο των προστατευόμενων οικοτόπων και ειδών που περιλαμβάνονται στην ελληνική επικράτεια.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Το εξεταζόμενο πλαίσιο ουδόλως απαντά και στο κρίσιμο ερώτημα: Ποια η νομιμότητα και η αναγκαιότητα της εγκατάστασης και νέων έργων ΑΠΕ δυνάμει του νέου χωροταξικού πλαισίου, λαμβανομένης υπόψη της πληθώρας των κάθε λογής ήδη εγκατεστημένων μονάδων ΑΠΕ που λειτουργούν ή αναμένεται να λειτουργήσουν ανά τη χώρα, ενόψει μάλιστα και του υπερκορεσμού του εθνικού δικτύου σε ενέργεια παραγόμενη από ΑΠΕ, δυνάμει του οποίου η Ελλάδα έχει προ πολλού υπερκαλύψει τους στόχους του ΕΣΕΚ για τη συμμετοχή της στην «πράσινη μετάβαση»; Η δε ΣΜΠΕ του προτεινόμενου πλαισίου μη νομίμως αρκείται στο γενικόλογο αφήγημα για τα οφέλη της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ στο περιβάλλον και στην ανάπτυξη της χώρας, η οποία ωστόσο έχει πλέον υπερκαλυφθεί και θα έπρεπε να είχε εκλείψει η ανάγκη χωροθέτησης νέων έργων ΑΠΕ ως κριτήριο από την επίσημα υιοθετούμενη ενεργειακή πολιτική.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>4. Χωροταξικός σχεδιασμός δύο ταχυτήτων<span class=”Apple-converted-space”> </span></b>

Με τα ειδικά χωροταξικά πλαίσια εισάγονται στην έννομη τάξη διατάξεις για τη ρύθμιση κατά τρόπο ενιαίο, σαφή και μακροπρόθεσμο ενός τομέα ή κλάδου παραγωγικών δραστηριοτήτων, σε εθνικό ή/και περιφερειακό επίπεδο. Είναι επομένως μη νόμιμες διατάξεις σε νομοθέτημα χωροταξικού σχεδιασμού εθνικής εμβέλειας, όπως το υπό εξέταση ΕΧΠ ΑΠΕ, που καθιερώνουν αποσπασματικά διαφορετικό χωροταξικό καθεστώς «πολλαπλών ταχυτήτων» για το ίδιο<span class=”Apple-converted-space”>  </span>αντικείμενο, όπως εν προκειμένω οι διατάξεις του σχεδίου ΚΥΑ του υπό εξέταση ΕΧΠ.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Συγκεκριμένα το υπό διαβούλευση ΕΧΠ:<span class=”Apple-converted-space”> </span>

– Εξαιρεί ολόκληρες κατηγορίες έργων ΑΠΕ ενώ είναι το βασικό νομοθέτημα που ρυθμίζει τον σχεδιασμό τους (άρθ. 3).<span class=”Apple-converted-space”> </span>

– Απαγορεύει μόνο νέες αιολικές εγκαταστάσεις εντός του ΡΣΑ και ΡΣΘ, ενώ θα εξακολουθούν να θεωρούνται νόμιμες όσες έχουν αδειοδοτηθεί με το ισχύον πλαίσιο του 2008 (άρθ. 7).<span class=”Apple-converted-space”> </span>

– Εξαιρεί από την εφαρμογή του το σύνολο των ήδη αδειοδοτημένων και των υπό αδειοδότηση έργων ΑΠΕ, δηλαδή τη συντριπτική πλειονότητα των υφισταμένων ή υπό υλοποίηση ενεργειακών έργων (άρθ. δεύτερο)<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ μη νομίμως εισηγείται ακόμα και διατάξεις που εξαρτούν τον εθνικό χωροταξικό σχεδιασμό για τις ΑΠΕ από γεγονότα μελλοντικά και αβέβαια, αφού προβλέπει δυνατότητα χωροθέτησης ΑΠΕ εντός ΖΕΠ αν αυτό επιτρέπεται από την εγκεκριμένη ΕΠΜ, παρόλο που δεν έχουν εγκριθεί στο σύνολό τους οι ΕΠΜ τη χώρας ούτε και τα προεδρικά διατάγματα για τα οποία οι ΕΠΜ προορίζονται. Προκύπτει επομένως ότι συντάχθηκε κατά τρόπο απαξιωτικό για το περιβάλλον και για τον θεσμό της χωροταξίας, με προχειρότητα, έλλειψη επιστημονικής τεκμηρίωσης και πολιτικής βούλησης για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό που θα επιλύσει τα υφιστάμενα τεράστια προβλήματα που έχει αναδείξει στην πράξη η χωροθέτηση έργων ΑΠΕ ανά τη χώρα, τα οποία όχι μόνο δεν επιλύονται με το υπό διαβούλευση ΕΧΠ, αλλά παρατείνονται και επιδεινώνονται.

<b>5. Φέρουσα ικανότητα</b>

Από το υπό διαβούλευση πλαίσιο έχουν εξαιρεθεί μεγάλες κατηγορίες έργων ΑΠΕ, όπως οι αντλησιοταμιεύσεις αλλά και το σύνολο των έργων ΑΠΕ που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί ή αναμένεται να αδειοδοτηθούν με το ισχύον καθεστώς (ΕΧΠ ΑΠΕ 2008), χωρίς νόμιμη αιτιολογία. Το νέο ΕΧΠ ΑΠΕ επαναλαμβάνει τις αδυναμίες και τις αστοχίες του ήδη ισχύοντος πλαισίου, για τις οποίες το τελευταίο έχει επικριθεί από τον επιστημονικό κόσμο της χώρας και την κοινωνία των πολιτών.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Το προτεινόμενο ΕΧΠ χαρακτηρίζει απαράδεκτα όλες τις περιοχές της χώρας ως κατ’ αρχήν κατάλληλες για υποδοχή έργων ΑΠΕ. Προβληματική παρίσταται και η απόδοση στο πλαίσιό του της έννοιας της «φέρουσας ικανότητας» των οικοσυστημάτων για την υποδοχή κάθε είδους έργων ΑΠΕ, αφού ο καθορισμός της έννοιας αυτής θα έπρεπε να είχε συντελεστεί εκ των προτέρων και στο πλαίσιο ξεχωριστού νομοθετήματος βάσει επιστημονικών κριτηρίων, ώστε να πληροί τα απαραίτητα εχέγγυα αμερόληπτης και εμπεριστατωμένης ερμηνείας και απόδοσής του. Αντιθέτως με τον τρόπο που αποδίδεται η έννοια της «φέρουσας ικανότητας» στο πλαίσιο του υπό διαβούλευση ΕΧΠ κλονίζεται ως προς την επιστημονική της αξιοπιστία και γεννά εύλογα την υπόνοια ότι είναι προσαρμοσμένη εκ των προτέρων στους στόχους του ευρύτερου υπό μελέτη σχεδιασμού, τους οποίους υπηρετεί στο σύνολό τους.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Παρά το μεγάλο χρονικό διάστημα των 18 ετών που μεσολάβησαν από τη θέση σε ισχύ του ισχύοντος ΕΧΠ, το νέο πλαίσιο δεν κατάφερε να αναδείξει τον κανονιστικό νομοθέτη σοφότερο ούτε ικανότερο να ενσωματώσει στο προτεινόμενο ΕΧΠ την εμπειρία που έχει σωρευθεί, όλα αυτά τα χρόνια, από την καταιγιστική χωροθέτηση έργων ΑΠΕ σε κάθε γωνιά της χώρας, η οποία έχει ολέθριες επιπτώσεις σε μοναδικά οικοσυστήματα, δάση, υδάτινους πόρους, νησιά και ακτές και ακυρώνει τη φέρουσα ικανότητά τους.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>6. Συνεργιστικές επιπτώσεις έργων</b>

Επίσης παραλείπει να αναφέρει το υπό εξέταση ΕΧΠ ΑΠΕ οτιδήποτε σε σχέση με τις συνολικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων ΑΠΕ στο περιβάλλον, στην υγεία, στην κοινωνία και στην ασφάλεια, αφού αυτά παρουσιάζονται από τις διατάξεις του ως δήθεν μηδενικού ή αμελητέου περιβαλλοντικού αποτυπώματος, πλην αποσιωπάται πλήρως ότι σε ολόκληρο το φάσμα του κύκλου της ζωής των έργων ΑΠΕ, ήτοι για την παραγωγή, τη μεταφορά, την εγκατάσταση, τη λειτουργία και την απεγκατάστασή τους, σημαντική συμβολή έχει η ενέργεια που παράγεται από ορυκτά καύσιμα, ενώ προκαλείται περιβαλλοντική υποβάθμιση και καταστροφή και από την τύχη τους ως αποβλήτων. Επομένως η «πράσινη ενέργεια» των ΑΠΕ δεν είναι και τόσο «πράσινη», κάτι που οι μελέτες του προτεινόμενου πλαισίου αγνοούν ή και σκοπίμως αποσιωπούν πλήρως.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Στηρίζει επομένως και το νέο ΕΧΠ ΑΠΕ τη γενίκευση της εγκατάστασης έργων ΑΠΕ<span class=”Apple-converted-space”>  </span>στη χώρα επικαλούμενο – όπως και το ήδη ισχύον ΕΧΠ- την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, η οποία ωστόσο είναι το αποτέλεσμα της καταστροφής του περιβάλλοντος και όχι η αιτία της.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Από δε την εξαίρεση σημαντικής μερίδας έργων ΑΠΕ από το πεδίο εφαρμογής του υπό κρίση ΕΧΠ αναμένεται να προκληθεί αδειοδοτικό χάος, αφού με άλλο καθεστώς θα κρίνονται οι εξαιρούμενες εγκαταστάσεις και με άλλο εκείνες που καλύπτονται από τις διατάξεις του προτεινόμενου ΕΧΠ, με αποτέλεσμα να καθίσταται πρακτικά αδύνατη η εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων όσων αφορά και τις συνεργιστικές επιπτώσεις των υπό αδειοδότηση έργων στο μέλλον, αφού δεν θα καλύπτονται πλέον από ενιαίο καθεστώς ούτε θα μπορούν να ισχύσουν κοινά κριτήρια για το σύνολο των έργων ΑΠΕ σε ορισμένη περιοχή.<span class=”Apple-converted-space”>     </span>

<b>7. Αοριστία και αναποτελεσματικότητα</b>

Αρκούμενες σε γενικόλογους αφορισμούς και ευχολόγια του τύπου ότι: <i>«το περιβάλλον θα πρέπει να αποκαθίσταται δεόντως» </i>οι διατάξεις του υπό εξέταση ΕΧΠ ουδεμία σοβαρή και επιστημονικά τεκμηριωμένη πρόβλεψη διαλαμβάνουν σχετικά με τις συνέπειες των έργων ΑΠΕ στο περιβάλλον τόσο κατά το στάδιο κατασκευής και λειτουργίας τους όσο και κατά το στάδιο της αποκατάστασής του. Είναι δε άνευ λόγου η συζήτηση για «αποκατάσταση», όταν μετά από τη μακρόχρονη λειτουργία των έργων ΑΠΕ, τα οικοσυστήματα θα έχουν πλέον αλλοιωθεί οριστικά, το υποβαθμισμένο περιβάλλον δεν θα θυμίζει πια σε τίποτα το αρχικό φυσικό κάλλος, αλλά και η ίδια η εταιρεία/επενδυτής ενδεχομένως θα έχει πάψει προ πολλού να υφίσταται, προκειμένου να αποκαταστήσει το περιβάλλον.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Καθορίζονται περαιτέρω ατεκμηρίωτα στη ΣΜΠΕ (σελ. 4-40, παρ. 4.4, σελ. 4-63, πίνακας 4.6-1) και στο σχέδιο ΚΥΑ του προτεινόμενου σχεδίου και οι περιοχές αποκλεισμού και οι ζώνες ασυμβατότητας για την εγκατάσταση αιολικών και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, για τις οποίες δεν αναφέρεται με ποια κριτήρια και επί τη βάσει ποιων επιστημονικών μελετών και δεδομένων αποφασίστηκε η καταλληλότητα ή ο αποκλεισμός τους για την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ σε αυτές.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Επίσης εσφαλμένα προβαίνει η ΣΜΠΕ του υπό κρίση ΕΧΠ στον καθορισμό ελάχιστων αποστάσεων από περιοχές «περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος» (πίνακας 4.4-1 παρ. Β, σελ. 4-44 ΣΜΠΕ), ενώ για τις επιπτώσεις των έργων ΑΠΕ που θα χωροθετηθούν ακόμα και πλησίον ή σε επαφή ή σε γειτνίαση με αυτές, θα πρέπει προηγουμένως να τηρηθεί η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης που εφαρμόζεται για τις προστατευόμενες περιοχές, εντός των οποίων τα εν λόγω έργα χωροθετούνται, σύμφωνα με την<span class=”Apple-converted-space”>  </span>περιβαλλοντική νομοθεσία.

<b>8. Οδοποιία</b>

Σύμφωνα άλλωστε με το άρθρο 5 παρ. 1 της υπό διαβούλευση σχεδίου ΚΥΑ, η μη επέκταση της ήδη υφιστάμενης οδοποιίας παρουσιάζεται ως ευεργεσία για τον τόπο, ενώ αποσιωπάται μεθοδευμένα ότι η ήδη υφισταμένη οδοποιία δημιουργήθηκε για να περάσουν μέσα από τα δάση και τα βουνά της περιοχής τα αιολικά μεγαθήρια. Επίσης αναφέρεται στο σχέδιο ΚΥΑ (άρθ. 5) ότι η εκχέρσωση της βλάστησης, ιδίως θάμνων και δένδρων, θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις υποδείξεις τις οικείας Δασικής Υπηρεσίας που μετατρέπονται σε δικαιολογία κάθε καταστροφής, αντί η υπηρεσία να υπερασπίζεται ουσιαστικά τα δάση σύμφωνα με το θεμελιώδες θεσμικό καθήκον της. Ορίζεται επιπλέον ότι η εσωτερική οδοποιία πρέπει να είναι χωμάτινη με επίστρωση χαλικιού, χωρίς διόλου να αναφέρεται στις μελέτες του ΕΧΠ πώς αιτιολογείται, με οικολογικά κριτήρια, η επίστρωση με χαλίκι των κορυφών των βουνών και των δασών ούτε ποια θέση έχουν οι τόνοι από χαλίκι μέσα σε προστατευόμενα δασικά οικοσυστήματα.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>9. Έργα ΑΠΕ σε αναδασωτέες εκτάσεις</b>

Με το άρθρο 5 παρ. 4 του υπό διαβούλευση πλαισίου επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών εγκαταστάσεων εντός δασών, δασικών και αναδασωτέων εκτάσεων, η οποία παραβιάζει τη συνταγματική επιταγή του άρθρου 117 παρ. 3 και καταδικάζει σε αφανισμό τον δασικό πλούτο της χώρας. Εντελώς υποκριτικά και άστοχα υποστηρίζεται ότι θα πρέπει να <i>«λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για τον περιορισμό της βλάβης της δασικής βλάστησης»,</i> αφού στην περίπτωση των αναδασωτέων εκτάσεων δεν υφίσταται καν δασική βλάστηση, προκειμένου να περιοριστεί η βλάβη της, η οποία έχει ήδη επέλθει.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Το υπό διαβούλευση σχέδιο επιτρέπει και τη χωροθέτηση φ/β εγκαταστάσεων σε αναδασωτέες εκτάσεις κατά παράβαση του Συντάγματος και της δασικής νομοθεσίας (άρθ. 53 ν. 998/1979) που την απαγορεύουν. <span class=”Apple-converted-space”> </span>

<b>10. Εγκαταστάσεις ΑΣΠΗΕ εντός ΤΚΣ</b>

Με τις διατάξεις του άρθρου 5 του σχεδίου ΚΥΑ παρέχεται στο εξής η δυνατότητα χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων εντός Τόπων Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ), η οποία απαγορεύεται από το ισχύον ΕΧΠ ΑΠΕ του 2008 (άρθ. 6).<span class=”Apple-converted-space”>   </span>

<b>11. Γενίκευση των ΜΥΗΕ</b>

Απαράδεκτη και σκανδαλώδης κρίνεται και η γενίκευση με το υπό διαβούλευση ΕΧΠ της κατασκευής και λειτουργίας ΜΥΗΕ στο σύνολο της επικράτειας, που θα παρεμποδίζει τον ελεύθερο ρου των νερών των ποταμών ακόμα και πολύ κοντά στις πηγές τους, ενώ ταυτόχρονα υποστηρίζεται συστηματικά ακόμα και από επίσημους θεσμικούς φορείς ότι ευρείες περιοχές της χώρας κινδυνεύουν με ξηρασία και λειψυδρία και εκτρέπονται ποτάμια για να «ξεδιψάσει» η Αθήνα. Ο προωθούμενος ως άνω σχεδιασμός δυνάμει του υπό διαβούλευση ΕΧΠ έρχεται σε προφανή αντίθεση και με τη Στρατηγική της ΕΕ για τη Βιοποικιλότητα που προβλέπει την άρση εμποδίων και φραγμάτων σε ποτάμια και λοιπούς υδατικούς πόρους με ορίζοντα το 2030, της οποίας οι επιταγές έχουν πλήρως αγνοηθεί από το υπό εξέταση σχέδιο ΕΧΠ.

Το εξεταζόμενο πλαίσιο υιοθετεί εντελώς αόριστες έννοιες για τον υπολογισμό καθοριστικής σημασίας όρων και παραμέτρων της εγκατάστασης ΜΥΗΕ σε εκτάσεις της χώρας, οι οποίες μπορούν να ερμηνευτούν ποικιλοτρόπως ή και αντιφατικά κατά την εφαρμογή τους. Χαρακτηριστικά αναφέρονται οι διατάξεις της παρ. 6 του άρθρου 12 του σχεδίου ΚΥΑ, σχετικά με τους κανόνες και τα κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ, όπου μεταξύ άλλων ορίζεται ότι: <i>«Δεν επιτρέπονται έργα οδοποιίας η κατασκευή των οποίων απαιτεί ουσιώδη μεταβολή στην παραποτάμια βλάστηση και σε γεωλογικούς σχηματισμούς»</i>, χωρίς να προσδιορίζεται από τη ΣΜΠΕ του ΕΧΠ πώς καθορίζεται η έννοια της «ουσιώδους μεταβολής», προκειμένου να υπολογιστεί με τη δέουσα ακρίβεια και ασφάλεια το ζήτημα των επιπτώσεων ενός ΜΥΗΕ στα παραποτάμια οικοσυστήματα και στους γεωλογικούς σχηματισμούς της περιοχής εγκατάστασής του.

<b>12. Εσφαλμένη ερμηνεία του κριτηρίου της κλιματικής αλλαγής</b>

Η ΣΜΠΕ του ΕΧΠ ΑΠΕ ουδεμία πρόβλεψη περιέχει όσον αφορά την αξιολόγηση των επιπτώσεών του σε οικοσυστήματα που λειτουργούν ως φυσικές καταβόθρες του άνθρακα (Κανονισμός 2021/1119), ενώ επίσης μη νομίμως αγνοείται πλήρως από τη ΣΜΠΕ και από το σχέδιο ΚΥΑ του υπό εξέταση πλαισίου και ο Κανονισμός (ΕΕ) 841/2018 (LULUCF), ο οποίος έθεσε τη δασοπονία ως κύριο μοχλό ανάσχεσης της κλιματικής αλλαγής, μέσω της βιώσιμης διαχείρισης των υφισταμένων δασών και της δημιουργίας νέων.

Απολύτως ατεκμηρίωτα το υπό εξέταση ΕΧΠ (παρ. 3.2.4.4) αναφέρει ότι βασικός στόχος του προωθούμενου Σχεδιασμού είναι η υλοποίηση της συνεισφοράς της χώρας <i>«στις παγκόσμιες και ευρωπαϊκές προσπάθειες για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου και τη μετάβαση σε οικονομία μηδενικών εκπομπών άνθρακα»,</i> ενώ αγνοεί προκλητικά ότι η συμβολή της Ελλάδας στους παγκόσμιους ρύπους από αέρια του θερμοκηπίου είναι απειροελάχιστη έως μηδενική, σε κάθε δε περίπτωση έχουν προ πολλού υπερκαλυφθεί από την ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ στη χώρα όλοι οι στόχοι του ΕΣΕΚ, γεγονός που αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει πλέον καμία ανάγκη για αδειοδότηση νέων έργων ΑΠΕ στη χώρα μας. <span class=”Apple-converted-space”> </span>

Είναι δε ενδεικτικό της αστοχίας, των αδυναμιών και της έλλειψης επιστημονικής τεκμηρίωσης της ΣΜΠΕ του υπό εξέταση ΕΧΠ, ότι μολονότι αυτό προορίζεται να αποτελέσει το κατεξοχήν νομοθέτημα για τη χωροθέτηση έργων με «πράσινο πρόσημο» που, όπως το ίδιο επικαλείται, στοχεύουν στον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, ουδόλως εξηγείται με μετρήσιμα και αποδεικνυόμενα στοιχεία και μεγέθη, με ποιο τρόπο θα επιτευχθεί το αποτέλεσμα αυτό, σύμφωνα και με τις επικαλούμενες στοχεύσεις του. Καθίσταται επομένως και για τους λόγους αυτούς το υπό εξέταση ΕΧΠ απορριπτέο στο σύνολό του.

<b>13. Εσφαλμένη και αντιεπιστημονική αντίληψη του Τοπίου</b>

Σύμφωνα με το Παράρτημα ΙΙΙ του σχεδίου ΚΥΑ του προτεινόμενου ΕΧΠ, κύριο κριτήριο ένταξης των αιολικών εγκαταστάσεων στο Τοπίο αποτελεί η «οπτική παρεμβολή» τους από τα σημεία «ιδιαίτερου ενδιαφέροντος», που ευρίσκονται εντός κύκλου, που ορίζεται με κέντρο το σημείο και ακτίνα που διαφοροποιείται αναλόγως της σημασίας και της ποιότητας του σημείου «ιδιαίτερου ενδιαφέροντος» και της κατηγορία χώρου, όπου ανήκει.

Είναι πράγματι απογοητευτική η διαπίστωση ότι και το νέο πλαίσιο υιοθετεί τις επιλογές του ισχύοντος ΕΧΠ ΑΠΕ, που έχουν σφοδρά επικριθεί για την αντιεπιστημονική,<span class=”Apple-converted-space”>  </span>αντιπεριβαλλοντική και ξεπερασμένη εφαρμογή του κριτηρίου της «οπτικής» και μόνον επαφής των εγκαταστάσεων ΑΠΕ με τα προστατευόμενα τοπία και στοιχεία της φύσης, κατά την αδειοδότηση αιολικών έργων.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Όπως εύστοχα επισημαίνει ο Επίκ. Καθηγητής Τμ. Αγροτικής Οικονομίας και Ανάπτυξης του Γεωπονικού Παν/μίου Αθηνών Ευ. Παυλής, <i>«Το τοπίο δεν είναι μόνο μια εικόνα/αναπαράσταση ενός τόπου, ένα σκηνικό θέασης και ένα θέμα αισθητικής υποκειμενικής άποψης του παρατηρητή … αλλά σύμφωνα με τη σύγχρονη επιστημολογία, βάσει της οποίας έχει σχεδιαστεί η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (ν. 3827/2010), οι διαστάσεις του είναι ευρύτερες, η δε υποβάθμιση του τοπίου θα έχει άμεση επίδραση και στον Άνθρωπο. Το τοπίο είναι ο δυναμικός, αισθητηριακά βιωμένος και κοινωνικά κατασκευασμένος χώρος … Η κοινωνική αποδοχή του σχεδίου δεν έχει διασφαλιστεί. Μέχρι στιγμής, πληθώρα συλλογικών φορέων συμμετέχουν και υποβάλλουν σχόλια κατά της πραγματοποίησης του έργου, από κοινού με εκατοντάδες πολίτες. Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο δίνει ωστόσο μεγάλη βάση στη συμμετοχή του ευρύτερο κοινού (άρθρο 6) αναγνωρίζοντας ότι το τοπίο είναι καθοριστικό στοιχείο για την ατομική και κοινωνική ευημερία και ότι η προστασία, η διαχείριση και ο σχεδιασμός του συνεπάγονται δικαιώματα και ευθύνες για τον καθένα (προοίμιο όπως Σύμβασης). Σε κάποιες περιπτώσεις, η επιθυμία του κοινού να διατηρήσει το τοπίο δεν έχει να κάνει τόσο με την αισθητική, αλλά με την αντίληψη ότι το τοπίο εμπεριέχει μια σειρά από κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές αξίες που απαιτούν πολλά χρόνια για να οικοδομηθούν και τη συναίσθηση ότι πρέπει να διαφυλαχτούν οι ποιότητες του τοπίου, όπως είναι ο χαρακτήρας, η ταυτότητα και η κληρονομιά».</i>

Συνεπώς, η έννοια του τοπίου δεν λαμβάνεται υπόψη επαρκώς και νομίμως από τη ΣΜΠΕ του υπό εξέταση ΕΧΠ, οι δε αναφορές της στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο είναι επιφανειακές χωρίς να διεισδύουν στην ουσία. Για όλους επομένως τους ως άνω λόγους που αφορούν τόσο την παράβαση διατάξεων του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου για την προστασία του τοπίου όσο και την παράλειψη της ενσωμάτωσης στη ΣΜΠΕ του ΕΧΠ των βασικών κανόνων και αρχών που προσδιορίζουν την έννοια και τη θεώρηση του τοπίου στις σύγχρονη αντίληψή του από το δίκαιο, την επιστήμη και την τεχνική, η υπό εξέταση ΣΜΠΕ θα πρέπει να απορριφθεί.

<b>14. Βασικές παραλείψεις της ΣΜΠΕ<span class=”Apple-converted-space”> </span></b>

Η διαδικασία περιβαλλοντικής εκτίμησης του προτεινόμενου σχεδίου ΕΧΠ ΑΠΕ προβλέπεται από την οδηγία 42/2001 και την ΚΥΑ 107017/2006 (ΦΕΚ Β’ 1225), οι οποίες εφαρμόζονται σε όλα τα σχέδια με σημαντικές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον που εγκρίνονται από ορισμένη δημόσια αρχή. Σε περίπτωση υλοποίησης σχεδίων σε περιοχές που αποτελούν προστατευόμενους οικοτόπους απαιτείται Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (ΣΠΕ) από την οδηγία 42/2001 και να έχει προηγουμένως καθορισθεί η δέουσα εκτίμηση των στόχων διατήρησής τους που θέτει η οδηγία για τους οικοτόπους, η οποία μάλιστα απαιτεί όχι απλώς πρόβλεψη αλλά πλήρη διασφάλιση ότι ο εκπονούμενος σχεδιασμός δεν θα έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον.

Επομένως η ύπαρξη προκαθορισμένων στόχων διατήρησης και η δυνατότητα πλήρους διασφάλισης ότι τα επιτρεπόμενα έργα ΑΠΕ δυνάμει του υπό διαβούλευση πλαισίου δεν θα έχουν επιπτώσεις στο περιβάλλον (άρθ. 6 παρ. 3 οδηγίας 92/43/ΕΚ), συνιστά βασική προϋπόθεση ορθής και εμπεριστατωμένης σύνταξης της ΣΜΠΕ του σχεδίου, η δε έλλειψή της, όπως εν προκειμένω, καθιστά τη ΣΜΠΕ μη νόμιμη στο σύνολό της και απορριπτέα. <span class=”Apple-converted-space”>   </span>

<b>15. Δημόσια διαβούλευση</b>

Σύμφωνα με την οδηγία 42/2001 και την ΚΥΑ ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ/οικ. 107017/2006 (ΦΕΚ Β’ 1225), το προκαταρκτικό σχέδιο και η περιβαλλοντική μελέτη τίθενται σε διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης και σε γνώση των λοιπών αρχών και του κοινού που πρέπει να έχουν την ευκαιρία να εκφράσουν τις απόψεις τους για το σχέδιο πριν την έγκρισή του, εντός πρόσφορου χρονικού πλαισίου. Οι δε απόψεις που εκφράζονται και τα αποτελέσματα της διαβούλευσης λαμβάνονται υποχρεωτικά υπόψη από την αρμόδια αρχή στο επόμενο στάδιο της εκπόνησης του σχεδίου, πριν την έγκρισή του.

Είναι δεδομένο ότι ουδόλως τηρήθηκαν οι κανόνες της διαδικασίας της δημόσιας διαβούλευσης, κυρίως όσον αφορά τη διάρκεια του διαθέσιμου χρόνου που δόθηκε στο κοινό για την υποβολή τεκμηριωμένων σχολίων και αντιρρήσεων για το σχέδιο ΚΥΑ και τη ΣΜΠΕ που το συνοδεύει. Κρίνεται δε απολύτως απρόσφορος και περιορισμένος ο χρόνος που παρέχεται, κατά τον οποίο το προτεινόμενο ΕΧΠ θα παραμείνει στη δημόσια διαβούλευση, ενόψει της πληθώρας και της πολυπλοκότητας των τεχνικών και λοιπών στοιχείων που το συνοδεύουν και θα πρέπει να μελετηθούν, προκειμένου ο πολίτης να μπορέσει να διαμορφώσει με πληρότητα και ασφάλεια την άποψή του για το εξεταζόμενο ΕΧΠ και να διατυπώσει εμπεριστατωμένα σχόλια για αυτό.<span class=”Apple-converted-space”>     </span>

<b>16. Ομολογία κακής νομοθέτησης</b>

Με τη θεώρηση των περιοχών με υψόμετρο άνω των 1.200 μ. αλλά και των οικοτόπων προτεραιότητας των ΕΖΔ, των ΖΕΠ και των Τοπίων Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους ως περιοχών που δεν είναι στο εξής κατάλληλες για την υποδοχή αιολικών εγκαταστάσεων καθώς και με τη θεώρηση όχι μόνο των δασών αλλά και των δασικών εκτάσεων ως περιοχών όπου απαγορεύεται στο εξής η χωροθέτηση φ/β εγκαταστάσεων, το υπό εξέταση σχέδιο ειδικού χωροταξικού πλαισίου των ΑΠΕ αποτελεί μία κραυγαλέα και αδιανόητη για κράτος δικαίου δημόσια παραδοχή ότι η επίσημη πολιτική για τις ΑΠΕ όλων των κυβερνήσεων που ηγήθηκαν του τόπου έως και σήμερα υπήρξε εσφαλμένη, ανεπιτυχής και αρνητική -αν όχι και καταστροφική- για τη χώρα, την κοινωνία και το φυσικό περιβάλλον.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Ουσιαστικά, με την απαγόρευση στο εξής της χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων σε βουνά πάνω 1.200 μ., ΖΕΠ, ΕΖΔ και τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, αλλά και φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων σε δασικές εκτάσεις, όλες οι ηγεσίες του ΥΠΕΝ και ο μηχανισμός της δασικής και περιβαλλοντικής διοίκησης της χώρας βρίσκεται εκτεθειμένος απέναντι σε ένα μεγάλο αναπάντητο «γιατί;» που αφορά το πάκτωμα με τόνους από μπετόν και οπλισμένο σκυρόδεμα των βουνών μας, την κάλυψη ατελείωτων εκτάσεων της ελληνικής υπαίθρου με φωτοβολταϊκά και τη μεθοδευμένη απώλεια τεράστιου φυσικού κεφαλαίου πολύτιμων, προστατευόμενων οικοτόπων με όλη τους τη βιοποικιλότητα, τα τοπία, τα πλάσματα της χλωρίδας και της πανίδας και τους φυσικούς τους πόρους, που ό,τι και να κάνουμε δεν θα γυρίσουν πίσω ούτε δύνανται σε πολλές περιπτώσεις να αποκατασταθούν.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Καταθέτοντας το υπό εξέταση σχέδιο ΚΥΑ στη δημόσια διαβούλευση, η ελληνική πολιτεία μόλις ομολόγησε απέναντι στο σύνολο της κοινωνίας και στην ιστορία, ότι μέχρι σήμερα κακώς έπραττε καθολικά σε βάρος της φύσης, η οποία κατά τη νομοθεσία μας λογίζεται και ως «εθνικό κεφάλαιο» (άρθ. 2 ν. 998/1979), το οποίο θα έπρεπε να είχε διαχειριστεί με τη δέουσα ευθύνη και τον σεβασμό που της επιβάλλει η συνταγματική υποχρέωση να διαφυλάττει την οικολογική ισορροπία και τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος λαμβάνοντας όλα τα κατάλληλα μέτρα.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Απέναντι σε αυτή την τραγική ως προς το συμβολισμό και τις συνέπειές της παραδοχή, εγείρονται αναμφίβολα και σε νομικό επίπεδο μείζονος σημασίας ζητήματα κρατικής ευθύνης για την περιβαλλοντική ζημία που επήλθε στο φυσικό περιβάλλον της πατρίδας μας από την μακρόχρονη, συστηματική και παρατεταμένη εφαρμογή πολιτικών, νομοθεσίας και αποφάσεων που οδήγησαν μοναδικά οικοσυστήματα και τον φυσικό πλούτο ευρύτατων περιοχών της χώρας σε ραγδαία υποβάθμιση, οικολογική βλάβη και καταστροφή.<span class=”Apple-converted-space”> </span>

Στο πλαίσιο της θεώρησης αυτής, θα πρέπει να εξεταστεί σοβαρά το ενδεχόμενο ακόμα και μαζικών προσφυγών στη δικαιοσύνη και σε κάθε αρμόδιο θεσμικό φορέα από ενεργούς πολίτες, σωματεία, φορείς και περιβαλλοντικές οργανώσεις για την αποκατάσταση κάθε είδους περιβαλλοντικής βλάβης που έχει επέλθει σε οικοσυστήματα και στοιχεία της φύσης συνεπεία της εφαρμογής -ομολογουμένως- αντιπεριβαλλοντικών νομοθετημάτων επί μακρώ και της πλημμελούς ενσωμάτωσης και εφαρμογής της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της ΕΕ στην εθνική έννομη τάξη, επί τη βάσει και της εμβληματικής προς τούτο νομολογίας του ΔΕΚ που έχει κρίνει<span class=”Apple-converted-space”>  </span>ότι ένα κράτος μέλος υποχρεούται να αποκαταστήσει τις ζημίες που προκλήθηκαν στους ιδιώτες λόγω μη μεταφοράς ή πλημμελούς μεταφοράς και εφαρμογής της νομοθεσίας της ΕΕ στο εσωτερικό δίκαιό του.

<b>Συμπέρασμα<span class=”Apple-converted-space”> </span></b><b></b>

Για όλους επομένως τους λόγους που αναλύθηκαν ως άνω, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ ειδικού χωροταξικού πλαισίου των ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ που το συνοδεύει κρίνονται μη νόμιμα, επιστημονικώς ατεκμηρίωτα και αντισυνταγματικά και θα πρέπει να απορριφθούν στο σύνολό τους.

<b>———————————————————-</b>

<b>Χάρ</b><b>ι</b><b>ς</b><b> </b><b>Γι</b><b>α</b><b>νν</b><b>οπο</b><b>ύ</b><b>λ</b><b>ο</b><b>υ</b>

<b>Πυρηνική ιατρός</b>

<b>Θ</b><b>ό</b><b>ρ</b><b>υβ</b><b>ο</b><b>ς</b><b> </b><b>α</b><b>ιο</b><b>λ</b><b>ι</b><b>κ</b><b>ώ</b><b>ν</b><b> </b><b>ε</b><b>γ</b><b>κ</b><b>α</b><b>τ</b><b>α</b><b>στ</b><b>ά</b><b>σε</b><b>ω</b><b>ν</b><b><span class=”Apple-converted-space”> </span></b>

<b>κ</b><b>α</b><b>ι</b><b> </b><b>α</b><b>ν</b><b>άγ</b><b>κ</b><b>η ε</b><b>ι</b><b>δ</b><b>ι</b><b>κού κ</b><b>α</b><b>ν</b><b>ο</b><b>ν</b><b>ι</b><b>στ</b><b>ι</b><b>κ</b><b>ο</b><b>ύ</b><b> </b><b>π</b><b>λα</b><b>ι</b><b>σί</b><b>ο</b><b>υ</b><b></b>

Ο θόρυβος από τις αιολικές εγκαταστάσεις αποτελεί διεθνώς το σημαντικότερο ζήτημα δημόσιας υγείας που σχετίζεται με τη λειτουργία τους. Η διεθνής βιβλιογραφία, οι κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) και η εμπειρία πολλών χωρών καταδεικνύουν ότι η προστασία των κατοίκων από τις επιπτώσεις του θορύβου απαιτεί ειδική και προσεκτική αντιμετώπιση.

Ωστόσο, στο προτεινόμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ, το θέμα του θορύβου αντιμετωπίζεται εξαιρετικά περιορισμένα. Η μοναδική ουσιαστική πρόβλεψη αφορά την εξασφάλιση επιπέδου θορύβου μικρότερου των 45 dB στις μεμονωμένες κατοικίες και στα όρια των οικιστικών δραστηριοτήτων, χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση ως προς τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του θορύβου των ανεμογεννητριών.

Το ίδιο το κείμενο της ΣΜΠΕ αναγνωρίζει ότι «ειδικότερα όρια θορύβου σχετικά με αιολικές εγκαταστάσεις δεν τίθενται από την κείμενη νομοθεσία», παραπέμποντας στις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Ο ΠΟΥ αντιμετωπίζει τον περιβαλλοντικό θόρυβο ως σημαντικό παράγοντα δημόσιας υγείας και έχει εκδώσει ειδικές κατευθυντήριες οδηγίες για την προστασία των πληθυσμών από τις επιπτώσεις του θορύβου, συμπεριλαμβανομένου του θορύβου των ανεμογεννητριών. Παράλληλα, οι οδηγίες του ΠΟΥ για τον νυχτερινό θόρυβο θεωρούν ότι επίπεδο Lnight,outside 40 dB αποτελεί τον επιθυμητό στόχο για την προστασία της υγείας, ιδιαίτερα των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, ενώ τα 55 dB προτείνονται ως όρο συναγερμού.

Η σύγχρονη επιστημονική βιβλιογραφία συγκλίνει στο ότι οι συχνότερα αναφερόμενες επιπτώσεις από την έκθεση στον θόρυβο των ανεμογεννητριών αφορούν την έντονη ενόχληση (annoyance), τη διαταραχή του ύπνου, την υποβάθμιση της ποιότητας ζωής και τα συμπτώματα ψυχολογικής επιβάρυνσης. Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι οι σοβαρότερα ενοχλούμενοι κάτοικοι αναφέρουν ότι τα προβλήματα εμφανίζονται κυρίως κατά τη διάρκεια της νύχτας και στον χώρο του υπνοδωματίου, ενώ η επίμονη ενόχληση έχει συσχετισθεί με αυξημένο στρες και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής.

Η έντονη ενόχληση (high annoyance) από τον θόρυβο δεν αποτελεί απλώς ένα υποκειμενικό αίσθημα δυσφορίας, αλλά αναγνωρίζεται διεθνώς ως δυσμενής επίπτωση στην υγεία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και πλήθος επιδημιολογικών μελετών, η επίμονη ενόχληση συνδέεται με χρόνιο στρες, διαταραχές ύπνου, μείωση της ποιότητας ζωής και πιθανώς με μακροχρόνιες καρδιομεταβολικές επιπτώσεις. Οι διαταραχές ύπνου και η ενόχληση αποτελούν τους κυριότερους μηχανισμούς μέσω των οποίων ο περιβαλλοντικός θόρυβος επιδρά στην ψυχική και σωματική υγεία.

Αν και δεν υπάρχει επιστημονική συναίνεση ως προς την ύπαρξη συγκεκριμένου «συνδρόμου ανεμογεννητριών», η συσχέτιση μεταξύ θορύβου ανεμογεννητριών, ενόχλησης και διαταραχών ύπνου αναγνωρίζεται ευρέως. Για τον λόγο αυτό, η αντιμετώπιση του ζητήματος διεθνώς βασίζεται όχι στην απόδειξη συγκεκριμένης παθολογίας, αλλά βασίζεται κυρίως στην πρόληψη των επιπτώσεων στην υγεία και στην ποιότητα ζωής.

Επιπλέον, ο θόρυβος των ανεμογεννητριών παρουσιάζει ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τον διαφοροποιούν από άλλες πηγές περιβαλλοντικού θορύβου, όπως η σημαντική παρουσία χαμηλών συχνοτήτων, η μεταβαλλόμενη ένταση και το φαινόμενο διαμόρφωσης πλάτους (amplitude modulation), στοιχεία που δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη από την απλή θέσπιση ενός γενικού ορίου στάθμης θορύβου. Το ζήτημα αυτό έχει επισημανθεί και από ειδικούς επιστήμονες της ακουστικής στη χώρα μας, οι οποίοι υπογραμμίζουν την ανάγκη αξιολόγησης του περιεχομένου συχνοτήτων και της ορθής μεθοδολογίας μέτρησης του θορύβου.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η προστασία του ύπνου, καθώς ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί ότι για συνεχή νυχτερινό θόρυβο στο εσωτερικό της κρεβατοκάμαρας τα επίπεδα δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν τα 30 dB(A), ενώ ως στόχος για τη νυχτερινή έκθεση στον εξωτερικό χώρο προτείνεται επίπεδο 40 dB Lnight,outside. Αντίθετα, το προτεινόμενο ΕΧΠ περιορίζεται στην απλή αναφορά ενός γενικού ορίου 45 dB, χωρίς ειδική μέριμνα για τη νυχτερινή προστασία και την ποιότητα του ύπνου, παρά το γεγονός ότι οι διαταραχές ύπνου αποτελούν μία από τις πλέον τεκμηριωμένες επιπτώσεις της έκθεσης στον θόρυβο των ανεμογεννητριών. Η προστασία του ύπνου δεν αποτελεί απλώς ζήτημα άνεσης ή ευεξίας, αλλά βασική προϋπόθεση διασφάλισης της δημόσιας υγείας.

Κατά συνέπεια, η απλή αναφορά σε όριο 45 dB δεν επαρκεί για την ολοκληρωμένη προστασία της ανθρώπινης υγείας. Ένα σύγχρονο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο οφείλει να περιλαμβάνει ειδικό κανονιστικό πλαίσιο για τον θόρυβο των αιολικών εγκαταστάσεων, με πρόβλεψη για τη νυχτερινή προστασία, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων, τη συνεχή παρακολούθηση των πραγματικών επιπέδων θορύβου μετά την εγκατάσταση και αποτελεσματικούς μηχανισμούς αντιμετώπισης των προβλημάτων που ενδέχεται να ανακύπτουν για τους κατοίκους.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν υιοθετήσει αυστηρότερα όρια ή ειδικές ρυθμίσεις για τον θόρυβο των αιολικών εγκαταστάσεων. Ενδεικτικά, στη Φινλανδία εφαρμόζεται όριο 40 dB, ενώ σε ορισμένες περιοχές της Γερμανίας προβλέπονται ακόμη χαμηλότερα επίπεδα για καθαρά οικιστικές ζώνες. Η διεθνής εμπειρία καταδεικνύει ότι η προστασία της υγείας των κατοίκων δεν εξαντλείται στη θέσπιση ενός ενιαίου γενικού ορίου, αλλά απαιτεί ειδικές ρυθμίσεις προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του θορύβου των ανεμογεννητριών.

Οι σύγχρονες ανεμογεννήτριες μεγάλου ύψους διαφέρουν σημαντικά από εκείνες στις οποίες βασίστηκε μεγάλο μέρος της παλαιότερης βιβλιογραφίας και των υφιστάμενων κανονιστικών πλαισίων, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεχή επανεκτίμηση των διαθέσιμων δεδομένων. Ιδιαίτερη αναφορά απαιτείται στους υποήχους (<20 Hz), για τους οποίους αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια έντονη επιστημονική συζήτηση. Το ενδιαφέρον αυτό αποτυπώθηκε και στην ειδική ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 24 Μαρτίου 2026, με αντικείμενο τις πιθανές επιπτώσεις των χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων από τις σύγχρονες ανεμογεννήτριες. Αν και τα διαθέσιμα δεδομένα δεν επιτρέπουν την εξαγωγή οριστικών συμπερασμάτων, πρόσφατες εργασίες έχουν αναφέρει συσχετίσεις όχι μόνο σε επιδημιολογικές και παρατηρησιακές μελέτες, αλλά και ευρήματα από πειραματικές μελέτες σε κυτταρικό επίπεδο και σε ανθρώπινο καρδιακό ιστό. Τα ευρήματα αυτά είναι ακόμη πρώιμα και απαιτούν περαιτέρω επιβεβαίωση, ωστόσο αναδεικνύουν ότι η σχετική επιστημονική συζήτηση βρίσκεται σε εξέλιξη. Δεδομένου ότι ένα Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο προορίζεται να ισχύσει για πολλά χρόνια, η πλήρης απουσία αναφοράς στους υποήχους και στις χαμηλές συχνότητες δεν συνάδει με την ανάγκη ενός σύγχρονου και προνοητικού σχεδιασμού, βασισμένου στην αρχή της προφύλαξης.

Η επιστημονική συζήτηση σχετικά με ορισμένες πτυχές του θορύβου των ανεμογεννητριών, ιδίως όσον αφορά τις χαμηλές συχνότητες και ορισμένους πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς, παραμένει ανοικτή. Το γεγονός ότι εξακολουθούν να δημοσιεύονται νέες εργασίες ακόμη και μέσα στο 2026 καταδεικνύει ότι η επιστημονική συζήτηση όχι μόνο δεν έχει λήξει, αλλά συνεχίζει να εξελίσσεται. Δεδομένου ότι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο προορίζεται να ισχύσει για πολλά χρόνια, η παράλειψη οποιασδήποτε αναφοράς σε αυτή την εξελισσόμενη επιστημονική συζήτηση δεν συνάδει με την ανάγκη ενός σύγχρονου και προνοητικού σχεδιασμού. Παράλληλα, υπάρχουν και μελέτες που δεν διαπιστώνουν άμεσες επιπτώσεις πέραν της ενόχλησης και των διαταραχών ύπνου. Ωστόσο, η απουσία πλήρους επιστημονικής συναίνεσης δεν αναιρεί την ανάγκη λήψης προληπτικών μέτρων, ιδιαίτερα όταν οι επιπτώσεις στην ποιότητα ζωής, στον ύπνο και στην ψυχική ευεξία έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς.

<b><i>Α</i></b><b><i>ρ</i></b><b><i>χ</i></b><b><i>ή</i></b><b><i> </i></b><b><i>τ</i></b><b><i>η</i></b><b><i>ς</i></b><b><i> </i></b><b><i>π</i></b><b><i>ρ</i></b><b><i>ο</i></b><b><i>φ</i></b><b><i>ύ</i></b><b><i>λ</i></b><b><i>α</i></b><b><i>ξ</i></b><b><i>η</i></b><b><i>ς</i></b><b><i></i></b>

Η έλλειψη πλήρους επιστημονικής συναίνεσης ως προς όλους τους μηχανισμούς μέσω των οποίων ο θόρυβος των ανεμογεννητριών ενδέχεται να επηρεάζει την υγεία δεν μπορεί να αποτελεί λόγο αδράνειας ή αποδυνάμωσης των μέτρων προστασίας. Αντίθετα, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης, η οποία αποτελεί θεμελιώδη αρχή του ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού δικαίου και κατοχυρώνεται στο άρθρο 191 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όταν υπάρχουν εύλογες επιστημονικές ενδείξεις για πιθανούς κινδύνους στην ανθρώπινη υγεία ή στο περιβάλλον, η απουσία πλήρους επιστημονικής βεβαιότητας δεν δικαιολογεί την αναβολή λήψης κατάλληλων προληπτικών μέτρων.

Η αρχή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση του θορύβου των αιολικών εγκαταστάσεων. Παρότι εξακολουθούν να υπάρχουν επιστημονικές διαφωνίες ως προς ορισμένες ειδικότερες επιπτώσεις, υπάρχει ευρεία συμφωνία ότι ο θόρυβος των ανεμογεννητριών συνδέεται με αυξημένη ενόχληση, διαταραχές ύπνου και υποβάθμιση της ποιότητας ζωής. Οι επιπτώσεις αυτές, ακόμη και όταν δεν συνιστούν άμεση οργανική βλάβη, αποτελούν ζητήματα δημόσιας υγείας, τα οποία οφείλουν να λαμβάνονται υπόψη κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό.

Κατά συνέπεια, η προστασία της υγείας των κατοίκων δεν μπορεί να εξαντλείται στην απλή θέσπιση ενός γενικού ορίου θορύβου 45 dB. Ένα σύγχρονο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ οφείλει να ενσωματώνει την αρχή της προφύλαξης και να προβλέπει ειδικό και επικαιροποιημένο κανονιστικό πλαίσιο για τον θόρυβο των αιολικών εγκαταστάσεων, βασισμένο στη διεθνή επιστημονική γνώση, στις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και στην υποχρέωση της Πολιτείας να προστατεύει αποτελεσματικά την υγεία, τον ύπνο και την ποιότητα ζωής των πολιτών, σύμφωνα με την αρχή της προφύλαξης και τις επιταγές της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

<b>Ε</b><b>νδ</b><b>ε</b><b>ι</b><b>κτ</b><b>ι</b><b>κή </b><b>β</b><b>ι</b><b>β</b><b>λ</b><b>ιο</b><b>γρα</b><b>φ</b><b>ί</b><b>α</b><b></b>

Abbasi M, Monazzam MR, Akbarzadeh A, Zakerian SA, Ebrahimi MH. <i>Im</i><i>pa</i><i>ct </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e </i><i>s</i><i>o</i><i>u</i><i>n</i><i>d</i><i> o</i><i>n</i><i> </i><i>g</i><i>e</i><i>n</i><i>e</i><i>r</i><i>a</i><i>l</i><i> </i><i>h</i><i>e</i><i>a</i><i>lt</i><i>h</i><i>,</i><i> </i><i>s</i><i>leep</i><i> </i><i>d</i><i>i</i><i>s</i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>an</i><i>ce</i><i> </i><i>a</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>an</i><i>n</i><i>oy</i><i>a</i><i>n</i><i>ce</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>o</i><i>r</i><i>k</i><i>e</i><i>r</i><i>s</i><i>:</i><i> </i><i>a</i><i> </i><i>p</i><i>i</i><i>l</i><i>o</i><i>t </i><i>s</i><i>t</i><i>u</i><i>d</i><i>y</i><i> </i><i>i</i><i>n</i><i> </i><i>M</i><i>a</i><i>n</i><i>j</i><i>il </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>fa</i><i>r</i><i>m,</i><i> </i><i>I</i><i>r</i><i>a</i><i>n</i>. Health and Quality of Life Outcomes. 2015;13:225.

Bakker RH, Pedersen E, van den Berg GP, Stewart RE, Lok W, Bouma J. <i>Im</i><i>pa</i><i>ct </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i> s</i><i>o</i><i>un</i><i>d</i><i> </i><i>o</i><i>n</i><i> </i><i>an</i><i>n</i><i>oy</i><i>a</i><i>n</i><i>ce,</i><i> s</i><i>e</i><i>l</i><i>f</i><i>-</i><i>r</i><i>e</i><i>po</i><i>r</i><i>ted</i><i> </i><i>s</i><i>leep</i><i> </i><i>d</i><i>i</i><i>s</i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>ban</i><i>ce</i><i> </i><i>a</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>ps</i><i>y</i><i>c</i><i>h</i><i>o</i><i>l</i><i>o</i><i>g</i><i>ic</i><i>a</i><i>l</i><i> </i><i>d</i><i>i</i><i>s</i><i>t</i><i>r</i><i>e</i><i>s</i><i>s</i>. Science of the Total Environment. 2012;425:42-51.

Dastan M, Dyminski Parente Ribeiro E, Bellut-Staeck U, Zhou J, Lehmann C. Infrasound and Human Health: Mechanisms, Effects, and Applications. Applied Sciences. 2026;16(3):1553.

Ellenbogen JM, Kellam CB, Hankard M. <i>N</i><i>o</i><i>i</i><i>se</i><i>-</i><i>i</i><i>n</i><i>du</i><i>c</i><i>e</i><i>d</i><i> </i><i>s</i><i>leep</i><i> </i><i>d</i><i>i</i><i>s</i><i>r</i><i>up</i><i>ti</i><i>o</i><i>n</i><i> </i><i>f</i><i>r</i><i>o</i><i>m</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i>s</i><i>: </i><i>s</i><i>cie</i><i>n</i><i>ti</i><i>f</i><i>ic </i><i>u</i><i>pda</i><i>t</i><i>e</i><i>s</i><i> </i><i>a</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>a</i><i>c</i><i>o</i><i>us</i><i>ti</i><i>c</i><i>a</i><i>l </i><i>s</i><i>t</i><i>a</i><i>nda</i><i>r</i><i>d</i><i>s</i>. Sleep. 2024;47:zsad286.

Grocott K, Mansour A, Shiels E, Bentley R, Mason K. <i>Me</i><i>n</i><i>t</i><i>a</i><i>l </i><i>h</i><i>e</i><i>a</i><i>l</i><i>t</i><i>h</i><i> </i><i>e</i><i>f</i><i>f</i><i>ects</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>e</i><i>x</i><i>p</i><i>o</i><i>s</i><i>u</i><i>r</i><i>e</i><i> </i><i>to e</i><i>n</i><i>v</i><i>i</i><i>r</i><i>o</i><i>n</i><i>me</i><i>n</i><i>t</i><i>a</i><i>l </i><i>n</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>a</i><i>t </i><i>ho</i><i>m</i><i>e</i><i>:</i><i> </i><i>A</i><i> </i><i>s</i><i>y</i><i>s</i><i>te</i><i>m</i><i>a</i><i>tic </i><i>r</i><i>e</i><i>v</i><i>iew</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>p</i><i>o</i><i>t</i><i>e</i><i>n</i><i>ti</i><i>a</i><i>l me</i><i>d</i><i>i</i><i>a</i><i>ti</i><i>n</i><i>g</i><i> </i><i>pa</i><i>t</i><i>h</i><i>w</i><i>a</i><i>y</i><i>s,</i> 2025.

Health Canada. <i>W</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>T</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i> </i><i>N</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>an</i><i>d</i><i> </i><i>H</i><i>ea</i><i>lth</i><i> </i><i>S</i><i>t</i><i>u</i><i>d</i><i>y</i><i>:</i><i> Su</i><i>m</i><i>m</i><i>a</i><i>r</i><i>y</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>Re</i><i>s</i><i>u</i><i>lt</i><i>s</i>. Ottawa: Health Canada; 2014.

Michaud DS, Feder K, Keith SE, Voicescu SA, Marro L, Than J, et al. <i>E</i><i>ff</i><i>ects</i><i> o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e </i><i>n</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>o</i><i>n</i><i> </i><i>s</i><i>e</i><i>l</i><i>f</i><i>-</i><i>r</i><i>e</i><i>po</i><i>r</i><i>ted</i><i> </i><i>an</i><i>d</i><i> </i><i>o</i><i>b</i><i>j</i><i>ecti</i><i>v</i><i>e</i><i> </i><i>me</i><i>a</i><i>s</i><i>u</i><i>r</i><i>es</i><i> o</i><i>f</i><i> </i><i>s</i><i>l</i><i>e</i><i>e</i><i>p</i>. Sleep. 2016;39(1):97-109.

Müller FJ, Leschinger V, Hübner G, Pohl J. <i>Und</i><i>e</i><i>r</i><i>s</i><i>t</i><i>a</i><i>n</i><i>d</i><i>i</i><i>n</i><i>g</i><i> </i><i>s</i><i>u</i><i>b</i><i>j</i><i>ecti</i><i>v</i><i>e</i><i> an</i><i>d</i><i> </i><i>s</i><i>it</i><i>ua</i><i>t</i><i>i</i><i>o</i><i>na</i><i>l</i><i> </i><i>fa</i><i>ct</i><i>o</i><i>r</i><i>s </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i> </i><i>n</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>an</i><i>n</i><i>oy</i><i>a</i><i>n</i><i>c</i><i>e</i>. Energy Policy. 2023;173:113361.

Onakpoya IJ, O’Sullivan J, Thompson MJ, Heneghan CJ. <i>T</i><i>h</i><i>e</i><i> </i><i>e</i><i>f</i><i>f</i><i>ect</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i> </i><i>n</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>o</i><i>n </i><i>s</i><i>leep</i><i> </i><i>a</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>q</i><i>ua</i><i>lity</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>l</i><i>i</i><i>f</i><i>e:</i><i> </i><i>a</i><i> </i><i>s</i><i>y</i><i>s</i><i>tem</i><i>a</i><i>tic </i><i>r</i><i>e</i><i>v</i><i>iew</i><i> </i><i>an</i><i>d</i><i> </i><i>me</i><i>t</i><i>a</i><i>-</i><i>a</i><i>n</i><i>a</i><i>l</i><i>y</i><i>s</i><i>i</i><i>s</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> o</i><i>b</i><i>s</i><i>e</i><i>rv</i><i>a</i><i>ti</i><i>ona</i><i>l</i><i> </i><i>s</i><i>t</i><i>ud</i><i>i</i><i>e</i><i>s</i>. Environment International. 2015;82:1-9.

Pawlaczyk-Łuszczyńska M, Zaborowski K, Dudarewicz A, Zamojska-Daniszewska M, Waszkowska M. <i>Re</i><i>s</i><i>p</i><i>o</i><i>ns</i><i>e</i><i> </i><i>to</i><i> </i><i>N</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>E</i><i>mit</i><i>t</i><i>ed</i><i> </i><i>b</i><i>y</i><i> </i><i>W</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>F</i><i>a</i><i>r</i><i>ms</i><i> </i><i>in</i><i> </i><i>P</i><i>e</i><i>o</i><i>p</i><i>le</i><i> </i><i>L</i><i>i</i><i>v</i><i>i</i><i>n</i><i>g</i><i> </i><i>in</i><i> </i><i>Ne</i><i>a</i><i>r</i><i>b</i><i>y</i><i> </i><i>A</i><i>r</i><i>e</i><i>a</i><i>s</i>. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2018;15:1575.

Radun J, Maula H, Saarinen P, Keränen J, Alakoivu R, Hongisto V. <i>H</i><i>ea</i><i>lth</i><i> </i><i>e</i><i>f</i><i>f</i><i>ects</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i> n</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> a</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>r</i><i>o</i><i>a</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>r</i><i>aff</i><i>ic</i><i> </i><i>n</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>o</i><i>n</i><i> </i><i>p</i><i>e</i><i>o</i><i>p</i><i>l</i><i>e</i><i> </i><i>li</i><i>v</i><i>i</i><i>n</i><i>g</i><i> </i><i>n</i><i>e</i><i>a</i><i>r</i><i> w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i>s</i><i> </i>. Renewable and Sustainable Energy Reviews. 2022;157:112040.

Smith MG, Cordoza M, Basner M. <i>E</i><i>n</i><i>v</i><i>i</i><i>r</i><i>o</i><i>n</i><i>me</i><i>n</i><i>t</i><i>a</i><i>l </i><i>N</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> a</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>E</i><i>ff</i><i>ects</i><i> </i><i>o</i><i>n</i><i> </i><i>S</i><i>lee</i><i>p</i><i>:</i><i> </i><i>A</i><i>n</i><i> </i><i>U</i><i>pda</i><i>te </i><i>t</i><i>o t</i><i>h</i><i>e</i><i> W</i><i>HO</i><i> </i><i>S</i><i>y</i><i>s</i><i>tem</i><i>a</i><i>tic Re</i><i>v</i><i>iew</i><i> </i><i>a</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>Met</i><i>a</i><i>-</i><i>Ana</i><i>l</i><i>y</i><i>s</i><i>i</i><i>s</i>. Environmental Health Perspectives.

2022;130(7):76001.

Staniek A, Miterska M. <i>Ana</i><i>l</i><i>y</i><i>s</i><i>is</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>N</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>G</i><i>e</i><i>n</i><i>e</i><i>r</i><i>a</i><i>t</i><i>e</i><i>d</i><i> </i><i>b</i><i>y</i><i> </i><i>W</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>T</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i>s</i><i> </i><i>w</i><i>ith</i><i> </i><i>Re</i><i>f</i><i>e</i><i>r</i><i>e</i><i>n</i><i>ce</i><i> </i><i>t</i><i>o </i><i>O</i><i>t</i><i>h</i><i>er</i><i> L</i><i>o</i><i>w</i><i> </i><i>F</i><i>r</i><i>e</i><i>q</i><i>u</i><i>e</i><i>n</i><i>cy</i><i> </i><i>N</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>S</i><i>o</i><i>u</i><i>r</i><i>ces</i><i> </i><i>a</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>T</i><i>h</i><i>eir</i><i> </i><i>P</i><i>o</i><i>ss</i><i>i</i><i>b</i><i>le</i><i> </i><i>Im</i><i>pa</i><i>ct </i><i>o</i><i>n</i><i> </i><i>H</i><i>u</i><i>m</i><i>a</i><i>n</i><i> </i><i>H</i><i>ea</i><i>l</i><i>t</i><i>h</i>. International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health. 2025.

Teneler AA, Hassoy H. <i>H</i><i>ea</i><i>lth</i><i> </i><i>e</i><i>ff</i><i>ec</i><i>t</i><i>s</i><i> o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i>s</i><i>:</i><i> </i><i>a</i><i> </i><i>r</i><i>e</i><i>v</i><i>iew</i><i> </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>t</i><i>h</i><i>e</i><i> </i><i>lite</i><i>r</i><i>a</i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>e</i><i> b</i><i>et</i><i>w</i><i>een </i><i>201</i><i>0</i><i>–</i><i>20</i><i>2</i><i>0</i>. International Journal of Environmental Health Research. 2023;33(2):143-157.

van Kamp I, van den Berg F. <i>H</i><i>ea</i><i>l</i><i>t</i><i>h</i><i> </i><i>e</i><i>f</i><i>f</i><i>ects</i><i> </i><i>r</i><i>el</i><i>a</i><i>ted</i><i> </i><i>t</i><i>o</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i> </i><i>s</i><i>o</i><i>u</i><i>nd</i><i>,</i><i> </i><i>i</i><i>n</i><i>c</i><i>l</i><i>ud</i><i>i</i><i>n</i><i>g</i><i> </i><i>l</i><i>o</i><i>w</i><i>- </i><i>f</i><i>r</i><i>e</i><i>q</i><i>u</i><i>e</i><i>n</i><i>c</i><i>y</i><i> </i><i>s</i><i>o</i><i>un</i><i>d</i><i> </i><i>an</i><i>d</i><i> </i><i>i</i><i>nf</i><i>r</i><i>a</i><i>s</i><i>o</i><i>u</i><i>n</i><i>d</i>. Acoustics Australia. 2018;46:31-57.

Verheijen E, Jabben J, Schreurs E, Smith KB. <i>Im</i><i>pa</i><i>ct </i><i>o</i><i>f</i><i> </i><i>w</i><i>i</i><i>n</i><i>d</i><i> </i><i>t</i><i>u</i><i>r</i><i>b</i><i>i</i><i>n</i><i>e</i><i> </i><i>n</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>in</i><i> </i><i>T</i><i>h</i><i>e</i><i> </i><i>Net</i><i>h</i><i>e</i><i>r</i><i>l</i><i>a</i><i>n</i><i>d</i><i>s</i>. Noise and Health. 2011;13(55):459-463.

World Health Organization. <i>Ni</i><i>g</i><i>h</i><i>t </i><i>N</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>G</i><i>u</i><i>i</i><i>d</i><i>el</i><i>i</i><i>n</i><i>es</i><i> f</i><i>o</i><i>r</i><i> E</i><i>u</i><i>r</i><i>o</i><i>p</i><i>e</i>. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2009.

World Health Organization. <i>E</i><i>n</i><i>v</i><i>i</i><i>r</i><i>o</i><i>n</i><i>me</i><i>n</i><i>t</i><i>a</i><i>l </i><i>N</i><i>o</i><i>i</i><i>s</i><i>e</i><i> </i><i>G</i><i>u</i><i>i</i><i>d</i><i>eli</i><i>n</i><i>es</i><i> </i><i>f</i><i>o</i><i>r</i><i> </i><i>t</i><i>h</i><i>e</i><i> </i><i>E</i><i>u</i><i>r</i><i>o</i><i>p</i><i>e</i><i>a</i><i>n</i><i> </i><i>Re</i><i>g</i><i>i</i><i>o</i><i>n</i>. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2018.

Αθήνα, 18 Ιουνίου 2026

[ΕΛΕΝΗ ΣΟΥΛΙΩΤΗ]

Σύμφωνα με τα άρθρα 11 παρ. 10(δ), 11Γ παρ. 4 και 19 του ν. 4685/2020, η ενσωμάτωση μονάδας αποθήκευσης σε υφιστάμενο έργο ΑΠΕ (είτε κατ’ άρθρο 11Α είτε κατ’ άρθρο 11Β) πραγματοποιείται μέσω τροποποίησης της υφιστάμενης Βεβαίωσης Παραγωγού, της ΑΕΠΟ και των λοιπών σχετικών αδειών και δεν συνιστά νέα αδειοδοτική διαδικασία.

Παράλληλα, οι μεταβατικές διατάξεις της υπό διαβούλευση ΚΥΑ (παρ. 3, 4 και 7 του Άρθρου Δευτέρου) προβλέπουν ότι οι τροποποιήσεις ήδη εκδοθεισών ΑΕΠΟ και αδειών εγκατάστασης εξακολουθούν να διέπονται από το προϊσχύον καθεστώς, ενώ η παρ. 10 του Άρθρου Δευτέρου αφορά αποκλειστικά Βεβαιώσεις Παραγωγού έργων ΑΠΕ για τα οποία δεν έχει ακόμη εκδοθεί ΑΕΠΟ ή άδεια εγκατάστασης. Επιπλέον, το άρθρο 25 παρ. 2 της υπό διαβούλευση ΚΥΑ ορίζει ότι, σε περίπτωση ενσωμάτωσης αποθήκευσης, εφαρμόζονται οι κανόνες χωροθέτησης της οικείας εγκατάστασης ΑΠΕ.

Υπό το πρίσμα των ανωτέρω, κατανοούμε ότι η προσθήκη μονάδων αποθήκευσης, είτε κατ’ άρθρο 11Α είτε κατ’ άρθρο 11Β, σε ήδη αδειοδοτημένα έργα ΑΠΕ συνιστά τροποποίηση της υφιστάμενης αδειοδότησης και, ως εκ τούτου, εξακολουθεί να διέπεται από το προϊσχύον καθεστώς, χωρίς υπαγωγή στις νέες διατάξεις της ΚΥΑ.

Παρακαλούμε για τη ρητή επιβεβαίωση του ανωτέρω.

[ΔΗΜΟΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ]

Ως πληρεξούσιος δικηγόρος του Δήμου Ερέτριας καταθέτω στην Δημόσια Διαβούλευση την τεκμηριωμένη θέση, απόψεις και αιτήματα του Δήμου για το υπό συζήτηση νέο Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ.

Συμμετοχή του ΔΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ στην ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ για το νέο ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ των ΑΠΕ (ΕΧΠ-ΑΠΕ) και την ΣΜΠΕ

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ο Δήμος Ερέτριας συμμετέχει στη δημόσια διαβούλευση για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ), αναγνωρίζοντας αφενός την ανάγκη αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης και αφετέρου την υποχρέωση προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας, του τοπίου, της πολιτιστικής κληρονομιάς και της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Η μετάβαση σε ένα ενεργειακό μοντέλο χαμηλών εκπομπών άνθρακα αποτελεί στρατηγική επιλογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας. Ωστόσο, η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να θεωρείται αυτοσκοπός ούτε να εφαρμόζεται αποσπασματικά, χωρίς συνεκτίμηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών, οικονομικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών κάθε περιοχής.

Η βιώσιμη ανάπτυξη προϋποθέτει ισορροπία μεταξύ της παραγωγής ενέργειας, της προστασίας των οικοσυστημάτων και της διατήρησης των παραγωγικών δραστηριοτήτων που αποτελούν τη βάση της τοπικής οικονομίας.

Η Ερέτρια και η Αμάρυνθος αποτελούν περιοχές με ιδιαίτερη περιβαλλοντική, τουριστική, πολιτιστική και αρχαιολογική αξία. Παράλληλα, η ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Εύβοιας βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες πιέσεις από μεγάλης κλίμακας ενεργειακά έργα, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια ιδιαίτερα προσεκτική και τεκμηριωμένη προσέγγιση κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό.

Το παρόν υπόμνημα δεν εκφράζει αντίθεση στην αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ως γενική αρχή. Εκφράζει όμως την ανάγκη να εφαρμοστεί ένας δίκαιος, επιστημονικά τεκμηριωμένος και κοινωνικά αποδεκτός χωροταξικός σχεδιασμός, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής και δεν θα οδηγεί σε υπέρμετρη συγκέντρωση περιβαλλοντικών βαρών.

>> Θεωρούμε δε ότι η απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης της ήδη συντελεσμένης περιβαλλοντικής επιβάρυνσης και η κεντρική θεώρηση του νέου ΕΧΠ που αντιμετωπίζει τον εθνικό χώρο ως διαθέσιμο για νέα ανάπτυξη ΑΠΕ χωρίς να προηγείται ολοκληρωμένη αποτίμηση των ήδη εγκατεστημένων έργων, των αδειοδοτημένων έργων, των υπό αδειοδότηση έργων και των σωρευτικών επιπτώσεων ανά ορεινό όγκο και οικοσύστημα συνιστούν μεγάλο ελάττωμα και πλημμέλεια διότι η περιβαλλοντική πολιτική δεν μπορεί να σχεδιάζεται αγνοώντας την πραγματική κατάσταση της χώρας.

2. Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ

Η θέση του Δήμου Ερέτριας απέναντι στην ανεξέλεγκτη ανάπτυξη ενεργειακών έργων δεν είναι συγκυριακή ούτε αποτελεί προϊόν πρόσκαιρων πολιτικών συσχετισμών. Αντιθέτως, συνιστά διαχρονική και σταθερή θέση της τοπικής αυτοδιοίκησης, η οποία έχει αποτυπωθεί επανειλημμένα σε ομόφωνες αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου.

Με την υπ’ αριθμ. 43/20201 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου εκφράστηκε η αντίθεση του Δήμου στην περαιτέρω επιβάρυνση της περιοχής από έργα αιολικής ενέργειας και ζητήθηκε η επανεξέταση του τρόπου χωροθέτησης των σχετικών εγκαταστάσεων.

Ακολούθησε η υπ’ αριθμ. 43/20222 απόφαση, με την οποία το Δημοτικό Συμβούλιο απαίτησε τη διακοπή κάθε αδειοδοτικής διαδικασίας για νέα έργα μέχρι την ολοκλήρωση της αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ και τη θεσμική προστασία των περιοχών Natura 2000.

Η θέση αυτή ενισχύθηκε περαιτέρω με την υπ’ αριθμ. 46/2024 (ΑΔΑ: ΨΚΞ5ΩΡ9-ΔΗΞ) απόφαση, με την οποία το Δημοτικό Συμβούλιο τάχθηκε ομόφωνα κατά της εγκατάστασης νέων ανεμογεννητριών στην Κεντρική Εύβοια και αποφάσισε τη λήψη κάθε πρόσφορου διοικητικού και νομικού μέσου για την αποτροπή της υλοποίησης των σχεδιαζόμενων έργων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η υπ’ αριθμ. 170/2024 (ΑΔΑ: Ψ7Υ5ΩΡ9-Α03) απόφαση, με την οποία ο Δήμος Ερέτριας αρνήθηκε τη συμμετοχή του στην «Ενεργειακή Κοινότητα Πολιτών Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας» και στο πρόγραμμα «Απόλλων».

Οι αποφάσεις αυτές αποδεικνύουν ότι η σημερινή παρέμβαση του Δήμου στη δημόσια διαβούλευση δεν αποτελεί μεμονωμένη αντίδραση αλλά συνέχεια μιας σταθερής πολιτικής επιλογής, η οποία βασίζεται στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, της τοπικής οικονομίας και της πολιτιστικής ταυτότητας της περιοχής.

Επιπλέον, τον Ιανουάριο του 2025 ο Δήμος Ερέτριας, σε συνεργασία με το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας, διοργάνωσε ειδική ημερίδα με αντικείμενο τις επιπτώσεις των ανεμογεννητριών, των φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων και των ιχθυοκαλλιεργειών στην περιοχή, αναδεικνύοντας την ανάγκη ουσιαστικού δημόσιου διαλόγου για το μέλλον του τόπου.

Η διαχρονική αυτή στάση καταδεικνύει ότι η τοπική κοινωνία έχει διαμορφώσει σαφή και συνεκτική αντίληψη σχετικά με τα όρια που πρέπει να τεθούν στην ενεργειακή ανάπτυξη, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της περιοχής.

3. Ο ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΜΕΝΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΜΑΡΥΝΘΟΥ

Η Ερέτρια και η Αμάρυνθος δεν αποτελούν απλώς περιοχές με τουριστική δραστηριότητα. Αποτελούν θεσμοθετημένους τουριστικούς τόπους ήδη από τη δεκαετία του 1970. Με το Προεδρικό Διάταγμα 899/1976 (ΦΕΚ Α΄ 329/10.12.1976), όπως συμπληρώθηκε με το ΠΔ 664/1977 (ΦΕΚ Α΄ 222/13.08.1977), οι δύο περιοχές ανακηρύχθηκαν επισήμως τουριστικοί τόποι. Η ανακήρυξη αυτή πραγματοποιήθηκε βάσει του ΝΔ 180/1946, το οποίο προβλέπει ότι ως τουριστικοί τόποι μπορούν να χαρακτηρίζονται περιοχές που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω φυσικών καλλονών, ιστορικής σημασίας, αρχαιολογικού πλούτου και δυνατότητας ανάπτυξης τουριστικών δραστηριοτήτων.

Η θεσμική αυτή αναγνώριση αποκτά ιδιαίτερη σημασία κατά τον χωροταξικό σχεδιασμό, διότι η ίδια η Πολιτεία έχει ήδη αποδεχθεί ότι η αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής βασίζεται στην προστασία των χαρακτηριστικών που την καθιστούν ελκυστική για τους επισκέπτες.

Η οικονομία της Ερέτριας και της Αμαρύνθου συνδέεται στενά με:

τον παραθεριστικό τουρισμό

τη δεύτερη κατοικία

τη θαλάσσια αναψυχή

τον πολιτιστικό τουρισμό

τις τουριστικές υπηρεσίες

την εστίαση και τη φιλοξενία

Οι δραστηριότητες αυτές εξαρτώνται άμεσα από τη διατήρηση της ποιότητας του τοπίου, της αισθητικής του περιβάλλοντος και της συνολικής εικόνας της περιοχής. Οποιαδήποτε χωροταξική επιλογή η οποία οδηγεί σε εκβιομηχάνιση του φυσικού τοπίου μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη μακροχρόνια ελκυστικότητα του προορισμού.

Για τον λόγο αυτό, ο θεσμοθετημένος τουριστικός χαρακτήρας της Ερέτριας και της Αμαρύνθου πρέπει να συνεκτιμάται ως κρίσιμος παράγοντας σε κάθε διαδικασία χωροθέτησης ενεργειακών εγκαταστάσεων.

4. Η ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ

Η Ερέτρια αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ιστορικούς και αρχαιολογικούς τόπους της Ελλάδας. Η αρχαία πόλη της Ερέτριας υπήρξε ένα από τα ισχυρότερα αστικά κέντρα του αρχαίου ελληνικού κόσμου και διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ιστορία της χώρας.

Ο αρχαιολογικός χώρος περιλαμβάνει μοναδικά μνημεία, μεταξύ των οποίων: το αρχαίο θέατρο, το γυμνάσιο, τα τείχη, δημόσια κτίρια, ιερά και ναούς, εκτεταμένα αρχαιολογικά κατάλοιπα.

Παράλληλα, η ευρύτερη περιοχή της Αμαρύνθου συνδέεται άμεσα με το Ιερό της Αμαρυνθίας Αρτέμιδος, ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά κέντρα της αρχαίας Εύβοιας.

Η σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν περιορίζεται αποκλειστικά στα ίδια τα μνημεία. Σύμφωνα με τις σύγχρονες αντιλήψεις προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, ιδιαίτερη σημασία έχει και το πολιτιστικό τοπίο, δηλαδή το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον μέσα στο οποίο αναπτύχθηκαν και λειτουργούν τα μνημεία.

Η προστασία της πολιτιστικής ταυτότητας της Ερέτριας επιβάλλει συνεπώς την προστασία όχι μόνο των αρχαιολογικών χώρων αλλά και της ευρύτερης φυσιογνωμίας της περιοχής.

5. Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΗ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑΣ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις του 21ου αιώνα. Η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποτελεί βασικό εργαλείο για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων για το κλίμα. Η ενεργειακή μετάβαση όμως δεν μπορεί να υλοποιείται εις βάρος άλλων θεμελιωδών περιβαλλοντικών και κοινωνικών αγαθών.

Η βιοποικιλότητα, το τοπίο, η πολιτιστική κληρονομιά, η γεωργική γη, η τουριστική οικονομία και η ποιότητα ζωής των κατοίκων αποτελούν επίσης δημόσια αγαθά που προστατεύονται από το Σύνταγμα και το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Η πρόκληση επομένως δεν είναι η επιλογή μεταξύ περιβάλλοντος και ενέργειας. Η πραγματική πρόκληση είναι η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ των διαφορετικών μορφών περιβαλλοντικής προστασίας και η εφαρμογή ενός χωροταξικού σχεδιασμού που να εξασφαλίζει ότι η ενεργειακή ανάπτυξη πραγματοποιείται σε κατάλληλες περιοχές και με σεβασμό στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τόπου.

Η περίπτωση της Εύβοιας αναδεικνύει ακριβώς αυτή την ανάγκη ισορροπίας. Το νησί έχει ήδη συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη των εθνικών ενεργειακών στόχων (άνω του 22 % της αιολικής ενέργειας της χώρας) . Η περαιτέρω επιβάρυνση πρέπει να αξιολογείται υπό το πρίσμα της φέρουσας ικανότητας, της αναλογικότητας και της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης.

6. ΤΟ ΝΕΟ ΕΙΔΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΑΠΕ ΚΑΙ ΟΙ ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΔΥΝΑΜΙΕΣ ΤΟΥ

Η αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποτελεί αναγκαία θεσμική διαδικασία, δεδομένου ότι το ισχύον πλαίσιο έχει πλέον ξεπεραστεί από τις τεχνολογικές εξελίξεις, τη ραγδαία αύξηση των επενδυτικών σχεδίων και τις νέες απαιτήσεις του ευρωπαϊκού δικαίου.

Ωστόσο, παρά τα θετικά στοιχεία της αναθεώρησης, το προτεινόμενο σχέδιο εξακολουθεί να εμφανίζει σημαντικές αδυναμίες. Η σημαντικότερη από αυτές αφορά την αδυναμία επαρκούς συνεκτίμησης της πραγματικής περιβαλλοντικής επιβάρυνσης περιοχών που έχουν ήδη δεχθεί μεγάλο αριθμό ενεργειακών εγκαταστάσεων.

Η Εύβοια αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιας περιοχής.

Παράλληλα, το σχέδιο δεν τεκμηριώνει επαρκώς:

τη φέρουσα ικανότητα των οικοσυστημάτων

τη συνολική αντοχή του τοπίου

τις σωρευτικές επιπτώσεις πολλαπλών έργων

τις επιπτώσεις στις τοπικές οικονομίες

τη σχέση ενεργειακής ανάπτυξης και τουρισμού

Επιπλέον, δεν αντιμετωπίζει με επαρκή σαφήνεια το ζήτημα των ήδη κορεσμένων περιοχών ούτε καθορίζει συγκεκριμένους δείκτες για την αξιολόγηση της υφιστάμενης επιβάρυνσης. Ένα σύγχρονο χωροταξικό πλαίσιο οφείλει να ενσωματώνει ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια τα οποία να επιτρέπουν τον αντικειμενικό προσδιορισμό των περιοχών που έχουν φθάσει ή προσεγγίζουν τα όρια αντοχής τους.

7. ΤΟ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

Η Εύβοια αποτελεί μία από τις πλέον επιβαρυμένες ενεργειακά περιοχές της Ελλάδας. Κατά τις τελευταίες δεκαετίες αναπτύχθηκε μεγάλος αριθμός αιολικών εγκαταστάσεων, κυρίως στη Νότια Εύβοια, αλλά και σε άλλες περιοχές του νησιού. Στο νησί υπάρχουν περισσότερες από 700 α/γ.

Η ανάπτυξη αυτή συνοδεύτηκε από:

νέους δρόμους πρόσβασης

εκτεταμένες εκσκαφές

γραμμές μεταφοράς

υποσταθμούς

συνοδά τεχνικά έργα

Τα τελευταία χρόνια η πίεση εντείνεται ακόμη περισσότερο λόγω της ταυτόχρονης προώθησης: νέων αιολικών πάρκων, φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας, έργων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, υπεράκτιων αιολικών πάρκων.

Το αποτέλεσμα είναι η διαμόρφωση ενός συνεχώς διευρυνόμενου ενεργειακού δικτύου που επηρεάζει το φυσικό περιβάλλον, τη χρήση γης, το τοπίο και τις τοπικές παραγωγικές δραστηριότητες. Η πραγματική επιβάρυνση δεν προκύπτει μόνο από τις εγκαταστάσεις παραγωγής ενέργειας αλλά από το σύνολο των υποδομών που απαιτούνται για τη λειτουργία τους.

Η Εύβοια έχει ήδη συνεισφέρει σημαντικά στην εθνική ενεργειακή στρατηγική και η πραγματικότητα αυτή πρέπει να ληφθεί υπόψη κατά τον μελλοντικό σχεδιασμό.

8. ΦΕΡΟΥΣΑ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ

Η έννοια της φέρουσας ικανότητας αποτελεί θεμελιώδη αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης. Η φέρουσα ικανότητα εκφράζει το μέγιστο επίπεδο ανθρώπινης δραστηριότητας που μπορεί να υποστηρίξει ένα οικοσύστημα χωρίς να διαταραχθούν οι βασικές λειτουργίες του.

Στην περίπτωση των έργων ΑΠΕ, η αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας πρέπει να περιλαμβάνει: τη βιοποικιλότητα, τη γεωμορφολογία, το τοπίο, τις χρήσεις γης, τις κοινωνικές και οικονομικές δραστηριότητες.

Η αξιολόγηση αυτή πρέπει να πραγματοποιείται όχι μόνο για μεμονωμένα έργα αλλά για ολόκληρες γεωγραφικές ενότητες. Η έννοια της φέρουσας ικανότητας πρέπει να αποτελέσει κεντρικό στοιχείο του νέου χωροταξικού σχεδιασμού. Η απουσία σαφών κριτηρίων φέρουσας ικανότητας δημιουργεί τον κίνδυνο σταδιακής υπέρβασης των ορίων αντοχής των οικοσυστημάτων χωρίς να υπάρχει εγκαίρως δυνατότητα παρέμβασης.

9. ΣΩΡΕΥΤΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ

Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του υφιστάμενου συστήματος αδειοδότησης είναι η αποσπασματική αξιολόγηση των έργων. Στην πράξη, κάθε έργο εξετάζεται ξεχωριστά. Οι πραγματικές περιβαλλοντικές συνέπειες όμως προκύπτουν από το άθροισμα πολλών έργων τα οποία αναπτύσσονται στην ίδια περιοχή.

Οι σωρευτικές επιπτώσεις αφορούν:

την κατάτμηση οικοτόπων

τη μείωση της οικολογικής συνδεσιμότητας

την αλλοίωση του τοπίου

τη διάνοιξη εκτεταμένων οδικών δικτύων

την αύξηση της ανθρώπινης παρουσίας σε ευαίσθητες περιοχές

Στην Εύβοια οι σημαντικότερες περιβαλλοντικές μεταβολές δεν προήλθαν από ένα μόνο έργο αλλά από τη σταδιακή συσσώρευση πολλών διαφορετικών παρεμβάσεων. Η αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων πρέπει να αποτελεί υποχρεωτικό και καθοριστικό στοιχείο κάθε χωροταξικής και αδειοδοτικής διαδικασίας.

10. NATURA 2000 ΚΑΙ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΥΛΑΞΗΣ

Οι περιοχές Natura 2000 αποτελούν τον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής προστασίας της βιοποικιλότητας. Η προστασία τους δεν αποτελεί πολιτική επιλογή αλλά νομική υποχρέωση των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι περιοχές αυτές φιλοξενούν:

σημαντικούς οικοτόπους

προστατευόμενα είδη χλωρίδας

προστατευόμενα είδη πανίδας

κρίσιμες οικολογικές λειτουργίες

Η αξιολόγηση των επιπτώσεων έργων στις περιοχές Natura πρέπει να πραγματοποιείται με βάση την αρχή της προφύλαξης. Σύμφωνα με την αρχή αυτή, όταν υπάρχει εύλογη αμφιβολία για τις επιπτώσεις μιας δραστηριότητας, η προστασία του περιβάλλοντος προηγείται μέχρι να υπάρξει επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση.

>> Η ολοκλήρωση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και των σχεδίων διαχείρισης των προστατευόμενων περιοχών πρέπει να προηγείται κάθε νέας μεγάλης χωροθέτησης ενεργειακών έργων.

Ο Δήμος Ερέτριας ζητά να εξαιρεθούν από κάθε έργο ΑΠΕ οι περιοχές Natura που σχετίζονται άμεσα με αυτόν και είναι οι ακόλουθες:

Όρη Κεντρικής Εύβοιας, παράκτια ζώνη και νησίδες (GR2420011)

Θαλάσσια περιοχή Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου (GR2420016)

Η έκταση του Δήμου είναι πολύ μικρή και είναι παράλογο να υπάρξει βαριά βιομηχανική πίεση εντός των ορίων του, με υποβάθμιση των οικοτόπων του και λαμβανομένων υπόψη των άλλων ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του, δηλαδή του αρχαιολογικού και τουριστικού χαρακτήρα του.

11. ΝΟΜΙΚΗ ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΗ

Οι θέσεις του Δήμου Ερέτριας στηρίζονται στο συνταγματικό, ευρωπαϊκό και διεθνές νομικό πλαίσιο. Το άρθρο 24 του Συντάγματος κατοχυρώνει την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος ως υποχρέωση του Κράτους. Το άρθρο 25 κατοχυρώνει την αρχή της αναλογικότητας, σύμφωνα με την οποία κάθε διοικητικό μέτρο πρέπει να είναι πρόσφορο, αναγκαίο και ανάλογο προς τον επιδιωκόμενο σκοπό.

Η αρχή της προφύλαξης απορρέει από το άρθρο 191 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Παράλληλα εφαρμόζονται: η Σύμβαση του Aarhus ((Ν. 3422/2005 ΦΕΚ Α 303/13-12-2005, έχει κυρωθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) με την Απόφαση 2005/370/ΕΚ του Συμβουλίου της 17ης Φεβρουαρίου 2005), η Ευρωπαϊκή Σύμβαση του Τοπίου (υπεγράφη στη Φλωρεντία στις 20 Οκτωβρίου 2000, Ν. 3827/2010 [Α’ 30] και έχει την ισχύ, που ορίζει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος), η Σύμβαση της Γρανάδας (Ν. 2039/1992 [ΦΕΚ Α΄ 61]), οι Οδηγίες για τους οικοτόπους και τα πτηνά (92/43/ΕΟΚ και Οδηγία για τα Πτηνά 2009/147/ΕΚ) .

Το σύνολο του πλαισίου αυτού επιβάλλει την ουσιαστική συνεκτίμηση της προστασίας του περιβάλλοντος, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς κατά τη λήψη αποφάσεων για ενεργειακά έργα.

12. ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας έχει διαμορφώσει διαχρονικά ένα ιδιαίτερα αυστηρό πλαίσιο προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς, το οποίο δεσμεύει τη Διοίκηση κατά τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Το Δικαστήριο έχει επανειλημμένα κρίνει ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ συνιστά σκοπό δημοσίου συμφέροντος, πλην όμως η επιδίωξη του σκοπού αυτού δεν απαλλάσσει τη Διοίκηση από την υποχρέωση τήρησης των συνταγματικών επιταγών για την προστασία του περιβάλλοντος και της αρχής της βιώσιμης ανάπτυξης.

Σύμφωνα με πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, κάθε διοικητική πράξη που αφορά τη χωροθέτηση ή αδειοδότηση έργων οφείλει να βασίζεται σε πλήρη, ειδική και επαρκή περιβαλλοντική τεκμηρίωση. Η περιβαλλοντική αξιολόγηση δεν μπορεί να είναι γενική ή θεωρητική, αλλά πρέπει να εξετάζει τις πραγματικές συνθήκες της περιοχής εγκατάστασης και να τεκμηριώνει με σαφήνεια ότι δεν προκαλείται μη αναστρέψιμη βλάβη στο περιβάλλον.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η νομολογία που αφορά τις περιοχές του δικτύου Natura 2000. Το Συμβούλιο της Επικρατείας έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι οι περιοχές αυτές απολαμβάνουν αυξημένο καθεστώς προστασίας και ότι κάθε έργο που δύναται να επηρεάσει την οικολογική τους ακεραιότητα πρέπει να υπόκειται σε αυστηρή και εξειδικευμένη αξιολόγηση. Σε περίπτωση επιστημονικής αβεβαιότητας ως προς τις επιπτώσεις ενός έργου, εφαρμόζεται η αρχή της προφύλαξης και η προστασία του περιβάλλοντος υπερισχύει.

Παράλληλα, η νομολογία του Δικαστηρίου έχει αναδείξει την ιδιαίτερη σημασία της εξέτασης των σωρευτικών επιπτώσεων. Το ΣτΕ έχει κρίνει ότι δεν αρκεί η απομονωμένη αξιολόγηση ενός έργου, αλλά απαιτείται συνεκτίμηση όλων των υφιστάμενων και σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων που επηρεάζουν την ίδια περιοχή. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών επιπτώσεων μπορεί να οδηγήσει σε πλημμελή περιβαλλοντική αδειοδότηση.

Εξίσου σημαντική είναι η νομολογία σχετικά με την προστασία του τοπίου. Το ΣτΕ έχει αναγνωρίσει ότι το τοπίο αποτελεί αυτοτελές περιβαλλοντικό αγαθό και στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ως εκ τούτου, η προστασία του δεν περιορίζεται μόνο σε περιοχές απόλυτης προστασίας, αλλά εκτείνεται και σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, ιστορικής σημασίας ή υψηλής αισθητικής αξίας.

Η νομολογία αυτή παρουσιάζει ιδιαίτερη σημασία για την Ερέτρια και την ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής Εύβοιας, όπου συνυπάρχουν: προστατευόμενα οικοσυστήματα, περιοχές Natura 2000, αρχαιολογικοί χώροι διεθνούς σημασίας, θεσμοθετημένοι τουριστικοί τόποι, περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους.

Επιπλέον, το ΣτΕ έχει επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η περιβαλλοντική προστασία δεν εξαντλείται στην αποφυγή άμεσων βλαβών αλλά περιλαμβάνει και την πρόληψη μελλοντικών κινδύνων. Η αρχή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε περιοχές όπως η Εύβοια, οι οποίες έχουν ήδη δεχθεί σημαντική επιβάρυνση από ενεργειακές εγκαταστάσεις και έχουν υποστεί σοβαρές περιβαλλοντικές πιέσεις λόγω των εκτεταμένων πυρκαγιών των τελευταίων ετών.

Κατά συνέπεια, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο ΑΠΕ οφείλει να ενσωματώσει πλήρως τις κατευθύνσεις της νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας και να διασφαλίζει ότι η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας πραγματοποιείται με τρόπο συμβατό προς τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, της πρόληψης, της προφύλαξης, της αναλογικότητας και της ουσιαστικής προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος.

13. Η ΕΥΒΟΙΑ ΩΣ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟΥ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΚΟΡΕΣΜΟΥ

Η Εύβοια παρουσιάζει όλα τα χαρακτηριστικά περιοχής η οποία έχει ήδη όχι απλώς προσεγγίσει αλλά ξεπεράσει τα όρια ενεργειακού κορεσμού. Η έννοια του κορεσμού δεν αφορά μόνο τον αριθμό των εγκαταστάσεων.

Αφορά το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα που προκύπτει από:

τις εγκαταστάσεις παραγωγής

τα έργα μεταφοράς-συνοδευτικά έργα

τις νέες οδικές προσβάσεις

τις μεταβολές χρήσεων γης

πλέον και τα έργα αποθήκευσης

>> Θεωρούμε ότι η υφιστάμενη κατάσταση της Εύβοιας επιβάλλει πρώτα και κύρια διακοπή – μορατόριουμ τόσο νέων έργων όσο και αυτών που βρίσκονται σε διάφορα στάδια αδειοδότησης. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή κατά τον σχεδιασμό οποιουδήποτε ενεργειακού έργου που αφορά την Εύβοια. Απαιτείται όμως και για όλη την χώρα μεγάλη περίσκεψη και περιορισμός στον συνεχή και αδιάκοπο σχεδιασμό ενεργειακών έργων.

14. Η ΜΕΤΑΠΥΡΙΚΗ ΕΥΑΛΩΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΚΗ ΕΝΙΣΧΥΜΕΝΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ

Η αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας της Εύβοιας δεν μπορεί να αγνοήσει τις εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές που έπληξαν το νησί κατά τα τελευταία έτη και οι οποίες προκάλεσαν σημαντικές περιβαλλοντικές μεταβολές. Ιδίως η πυρκαγιά της Β. Εύβοιας (2η μεγαλύτερη στην Ελλάδα από συστάσεως κράτους, άνω των 500.000 στρεμμάτων) μετέτρεψε το βόρειο μέρος του νησιού σε “κρανίου τόπο”.

Οι πυρκαγιές επηρέασαν άμεσα ή έμμεσα μεγάλα τμήματα φυσικών οικοσυστημάτων, επιφέροντας απώλεια δασικής βλάστησης, υποβάθμιση βιοτόπων, αύξηση της διάβρωσης των εδαφών και μεταβολές στις υδρολογικές λειτουργίες των λεκανών απορροής. Η αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών αποτελεί μακροχρόνια διαδικασία, η οποία απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή κατά τον σχεδιασμό οποιονδήποτε έργων και δραστηριοτήτων. Σε περιοχές που έχουν υποστεί περιβαλλοντική υποβάθμιση λόγω πυρκαγιάς, η εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Ο Δήμος Ερέτριας θεωρεί ότι κατά την αξιολόγηση νέων έργων ΑΠΕ στην Εύβοια πρέπει να συνεκτιμάται η μεταπυρική κατάσταση των οικοσυστημάτων, η ανάγκη αποκατάστασης της οικολογικής ισορροπίας και η αυξημένη ευαλωτότητα πολλών περιοχών του νησιού. Η ήδη σημαντική ενεργειακή επιβάρυνση της Εύβοιας, σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις των πρόσφατων πυρκαγιών, επιβάλλει την υιοθέτηση αυστηρότερων κριτηρίων χωροθέτησης και ενισχυμένων μέτρων προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος του νησιού. Επιπλέον η Κεντρική Εύβοια με το μοναδικό ελατοδάσος του Αιγαίου, τα μοναδικά οροπέδια της (Αμπουδιώτισας, Βρωμονέρας) και τα σημαντικότερο καρστικό πεδίο της Ελλάδας (εντελώς ακατάλληλο για χωροθέτηση ΑΠΕ) θα πρέπει να θεωρηθούν περιοχή απολύτου προστασίας του φυσικού αποθέματος και μήτρα αναγέννησης των οικοσυστημάτων του νησιού.

15. ΟΡΕΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΟΡΥΦΟΓΡΑΜΜΕΣ

Τα ορεινά οικοσυστήματα της Κεντρικής Εύβοιας αποτελούν περιοχές υψηλής οικολογικής και τοπιακής αξίας. Οι κορυφογραμμές δεν αποτελούν απλώς γεωμορφολογικά στοιχεία. Αποτελούν βασικά συστατικά του φυσικού τοπίου και της ταυτότητας της περιοχής.

Τα ελληνικά βουνά αποτελούν τα σημαντικότερα καταφύγια βιοποικιλότητας της χώρας. Η διάνοιξη οδικού δικτύου, οι εκσκαφές, οι επιχωματώσεις, οι βάσεις α/γ και τα συνοδά έργα έχουν ήδη προκαλέσει σημαντική υποβάθμιση οικοτόπων σε πολλές περιοχές με αλλοίωση του τοπίου, κατακερματισμό των οικοτόπων, διατάραξη της οικολογικής συνέχειας και υποβάθμιση περιοχών ιδιαίτερης φυσικής αξίας. .

Το προτεινόμενο ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν παρέχει επαρκή προστασία:

• των αλπικών και υποαλπικών οικοσυστημάτων,
• των κορυφογραμμών,
• των περιοχών μεγάλης φυσικότητας,
• των αδιατάρακτων ορεινών τοπίων, περιοχών ΠΑΔ κλπ.

Το όριο των 1200 μέτρων έχει τεθεί πολύ ψηλά για ουσιαστική προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων της χώρας. Θα έπρεπε πολύ χαμηλότερα να τεθεί και να λαμβάνει υπόψη και τις ιδιαιτερότητες κάθε ορεινού συγκροτήματος.

Προτείνεται η καθιέρωση αυστηρότερων υψομετρικών και οικολογικών κριτηρίων αποκλεισμού. Ειδικότερα για την Εύβοια ζητείται η εφαρμογή του αναθεωρημένου Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας (ΦΕΚ 299/ΑΑΠ/14-12-2018) σύμφωνα με το οποίο στον νησιωτικό ορεινό χώρο (Εύβοια και Σκύρο ) δεν θα τοποθετούνται ανεμογεννήτριες άνω των 600 μ., γιατί ο ορεινός χώρος θεωρείται χώρος φυσικού αποθέματος. > Άλλωστε αυτό έχει γίνει δεκτό και από το ΣτΕ σύμφωνα με την απόφαση 194/2024 [Παράνομη ΑΕΠΟ για ΑΣΠΗΕ στην κορυφογραμμή του Ελικώνα]3

Η προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων πρέπει να αποτελεί βασική προτεραιότητα του νέου χωροταξικού σχεδιασμού.

16. ΤΟΠΙΟ – ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ – ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Το τοπίο αποτελεί αναπτυξιακό πόρο. Η αξία του δεν είναι μόνο περιβαλλοντική αλλά και οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική.

Στην περίπτωση της Ερέτριας το τοπίο συνδέεται άμεσα με τις αρχαιότητες, τον τουρισμό, την αναψυχή, την πολιτιστική ταυτότητα, τη δεύτερη κατοικία. Η προστασία του τοπίου αποτελεί προϋπόθεση για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της περιοχής ως τουριστικού προορισμού.

17. ΥΠΕΡΑΚΤΙΑ ΑΙΟΛΙΚΑ ΠΑΡΚΑ

Η ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών εγκαταστάσεων αποτελεί νέα πρόκληση για τον χωροταξικό σχεδιασμό.

Οι αρνητικές επιπτώσεις αφορούν:

το θαλάσσιο περιβάλλον

την αλιεία

τον τουρισμό

την οπτική φυσιογνωμία των παράκτιων περιοχών

Η αξιολόγηση των έργων αυτών πρέπει να βασίζεται σε εξειδικευμένες μελέτες και σε ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.

18. ΜΙΚΡΑ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΑ ΕΡΓΑ (ΜΥΗΕ)

Τα ΜΥΗΕ χαρακτηρίζονται ως μορφή ανανεώσιμης ενέργειας, πλην όμως οι επιπτώσεις τους στα υδατικά οικοσυστήματα δεν μπορούν να αγνοηθούν. Η μεταβολή της φυσικής ροής των υδάτων και οι επεμβάσεις στις κοίτες των ρεμάτων επηρεάζουν σημαντικά τις οικολογικές λειτουργίες. Για τον λόγο αυτό απαιτείται ιδιαίτερα αυστηρή αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων κάθε τέτοιου έργου.

Η κατασκευή πολλών ΜΥΗΕ στην ίδια λεκάνη απορροής μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή

υποβάθμιση της οικολογικής κατάστασης των υδάτινων σωμάτων, ακόμη και όταν οι επιπτώσεις

κάθε έργου αξιολογούνται μεμονωμένα ως περιορισμένες.

Το νέο Χωροταξικό οφείλει να προβλέπει:

• αυστηρότερη προστασία ποταμών και ρεμάτων υψηλής οικολογικής αξίας,
• αποκλεισμό έργων σε περιοχές Natura 2000 και σε κρίσιμους οικολογικούς διαδρόμους,
• αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων σε επίπεδο λεκάνης απορροής,
• πλήρη συμμόρφωση με τους στόχους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τα ύδατα.

Η προστασία των ελεύθερα ρεόντων ποταμών και των φυσικών υδατορεμάτων αποτελεί

κρίσιμη προϋπόθεση για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της οικολογικής ισορροπίας

των ορεινών οικοσυστημάτων και επιδίωξη και της ΕΕ.

19. ΣΤΑΘΜΟΙ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ (BESS) ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

Τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με συσσωρευτές (ΣΑΗΕ – Battery Energy Storage Systems – BESS) αποτελούν στοιχείο του νέου ενεργειακού μοντέλου, καθώς συμβάλλουν στη σταθεροποίηση του δικτύου και στην καλύτερη αξιοποίηση της παραγόμενης ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η ανάπτυξη τέτοιων εγκαταστάσεων δημιουργεί νέα περιβαλλοντικά, κοινωνικά και χωροταξικά ζητήματα, τα οποία δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί επαρκώς σε εθνικό επίπεδο.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η προώθηση έργων BESS όπως στην περιοχή Παπαφραγκέικα του Δήμου Ερέτριας, δίπλα σε οικίες και οικισμούς. Ανάλογα δυσάρεστα παραδείγματα υπάρχουν σε ολόκληρη την χώρα.

Οι εγκαταστάσεις αυτές συνεπάγονται:

σημαντικές τεχνικές παρεμβάσεις,

συνοδά έργα δικτύων,

ζητήματα πυρασφάλειας,

ζητήματα διαχείρισης κινδύνων ατυχημάτων.

Η διεθνής εμπειρία έχει αναδείξει την ανάγκη αυστηρής αξιολόγησης θεμάτων ασφάλειας, ιδίως όσον αφορά περιστατικά θερμικής διαφυγής (thermal runaway), πυρκαγιών και εκπομπών επικίνδυνων ουσιών σε περιπτώσεις αστοχίας εξοπλισμού.

Ο Δήμος Ερέτριας θεωρεί ότι η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων πρέπει να συνοδεύεται από ιδιαίτερα αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας, σαφή σχέδια έκτακτης ανάγκης, πλήρη ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών και κυρίως τήρηση αποστάσεων από οικίες και οικισμούς σύμφωνα με τις προϋποθέσεις που ισχύουν για ΑΣΠΗΕ (δηλαδή τουλάχιστον 500 μέτρα) και το Π.Δ. 1180/1981 (ΦΕΚ 293/Α΄) περί προστασίας του περιβάλλοντος από βιομηχανικές εγκαταστάσεις.

20. 20. ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΪΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ & ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΚΗΣ ΓΗΣ

Η ανάπτυξη φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων αποτελεί βασικό πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης. Η χωροθέτησή τους όμως πρέπει να γίνεται με τρόπο που να μην υπονομεύει άλλες σημαντικές παραγωγικές λειτουργίες. Η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας αποτελεί στρατηγικό εθνικό πόρο.

Η απώλειά της είναι μη αναστρέψιμη και επηρεάζει:

την αγροτική παραγωγή,

την επισιτιστική ασφάλεια,

την τοπική οικονομία,

την κοινωνική συνοχή της υπαίθρου.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης στον σχεδιασμό πλωτών φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων, όπως στον Νότιο Ευβοϊκό Κόλπο.

Η ανάπτυξη τέτοιων έργων επηρεάζει:

το θαλάσσιο οικοσύστημα

την αλιεία

την αναψυχή

τη ναυσιπλοΐα

τον τουρισμό

Ο Δήμος Ερέτριας θεωρεί ότι πρέπει να δίνεται προτεραιότητα στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκών: σε στέγες, σε υφιστάμενες τεχνητές επιφάνειες, σε βιομηχανικές περιοχές και σε ήδη υποβαθμισμένες εκτάσεις, πριν εξετάζεται η δέσμευση γεωργικής ή φυσικής γης.

21. REPOWERING ΚΑΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Το ζήτημα του repowering αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία καθώς μεγάλος αριθμός αιολικών εγκαταστάσεων πλησιάζει στο τέλος του αρχικού κύκλου ζωής του. Η αντικατάσταση υφιστάμενων ανεμογεννητριών από νέες μεγαλύτερης ισχύος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απλή τεχνική αναβάθμιση.

Στην πραγματικότητα συνεπάγεται:

αύξηση ύψους

αύξηση ισχύος

μεταβολή και επαύξηση της οπτικής όχλησης

επιβάρυνση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος

Για τον λόγο αυτό κάθε έργο repowering πρέπει να αντιμετωπίζεται ως νέο έργο και να υπόκειται σε πλήρη περιβαλλοντική αξιολόγηση.

Παράλληλα, πρέπει να θεσπιστούν σαφείς υποχρεώσεις της αποξήλωσης παλαιού εξοπλισμού, της αποκατάστασης εδαφών, της απομάκρυνσης θεμελιώσεων και της επαναφοράς του φυσικού τοπίου. Η υποχρέωση αποκατάστασης αποτελεί βασική προϋπόθεση βιώσιμης διαχείρισης των ενεργειακών υποδομών.

22. Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ & Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί τον θεσμό που βρίσκεται πλησιέστερα στους πολίτες και διαθέτει άμεση γνώση των τοπικών συνθηκών. Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι οι Δήμοι συχνά περιορίζονται σε έναν τυπικό ρόλο γνωμοδότησης, χωρίς ουσιαστική δυνατότητα επιρροής των τελικών αποφάσεων. Η πρακτική αυτή δημιουργεί αίσθημα αποκλεισμού των τοπικών κοινωνιών και εντείνει τις κοινωνικές συγκρούσεις.

Ο Δήμος Ερέτριας θεωρεί ότι το νέο χωροταξικό πλαίσιο πρέπει να ενισχύσει θεσμικά:

την ουσιαστική συμμετοχή των Δήμων

την ουσιαστική συμμετοχή των Περιφερειών

την δημόσια διαβούλευση αλλά με πραγματικό σεβασμό της Διοίκησης στις απόψεις που καταθέτουν οι πολίτες και οργανώσεις

την πρόσβαση στην περιβαλλοντική πληροφορία

Η κοινωνική αποδοχή δεν αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη. Αποτελεί προϋπόθεση για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα κάθε αναπτυξιακής πολιτικής.

23. ΔΙΚΑΙΗ ΧΩΡΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΒΑΡΩΝ

Η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να στηρίζεται στις αρχές της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης. Η συμβολή κάθε περιοχής στην επίτευξη των εθνικών στόχων πρέπει να κατανέμεται δίκαια και αναλογικά. Η Εύβοια έχει ήδη αναλάβει ιδιαίτερα μεγάλο μέρος του ενεργειακού βάρους της χώρας. Δηλαδή ένας τόπος που αντιστοιχεί περίπου στο 2,5 % της έκτασης της χώρας δίνει σε αιολική (και μόνο) ενέργεια άνω του 22%.

Η συνεχής συγκέντρωση νέων έργων αιολικών, φωτοβολταϊκών, BESS, υποσταθμών, γραμμών μεταφοράς, δημιουργεί συνθήκες χωρικής ανισότητας.

Η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορεί να επιτυγχάνεται με τη μεταφορά δυσανάλογων βαρών σε συγκεκριμένες περιοχές. Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ οφείλει να θεσπίσει μηχανισμούς αποφυγής υπερσυγκέντρωσης έργων σε ήδη επιβαρυμένες γεωγραφικές ενότητες.

24. ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΤΑΣΕΙΣ

Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν στηρίζεται αποκλειστικά στην ανάπτυξη μεγάλων βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Οι πλέον επιτυχημένες πολιτικές βασίζονται σε συνδυασμό εξοικονόμησης ενέργειας, ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, αποκεντρωμένης παραγωγής, φωτοβολταϊκών σε στέγες, γνήσιων ενεργειακών κοινοτήτων και αξιοποίησης ήδη δομημένων επιφανειών.

Παράλληλα, πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν υιοθετήσει αυστηρότερα κριτήρια για:

την προστασία του τοπίου

τη διατήρηση της βιοποικιλότητας

τη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών

Το νέο ελληνικό χωροταξικό πλαίσιο πρέπει να αξιοποιήσει τα διδάγματα αυτά και να προωθήσει ένα περισσότερο ισορροπημένο μοντέλο ανάπτυξης.

25. ΟΙ ΕΙΔΙΚΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΕΣ ΠΙΕΣΕΙΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙ Ο ΔΗΜΟΣ ΕΡΕΤΡΙΑΣ

Ο Δήμος Ερέτριας βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με ένα σύνολο ενεργειακών σχεδιασμών και έργων που δεν μπορούν να αξιολογούνται μεμονωμένα. Οι σημαντικότερες πιέσεις αφορούν:

έργα ΣΑΗΕ-BESS στην περιοχή Παπαφραγκέικα,

σχεδιαζόμενους ΑΣΠΗΕ στην περιοχή Σέτας – Αμπουδιώτισας,

πλωτά φωτοβολταϊκά έργα στον Νότιο Ευβοϊκό Κόλπο,

Κέντρα Υπερυψηλής Τάσης και νέες γραμμές μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ.

Οι παρεμβάσεις αυτές αποτελούν τμήματα ενός ενιαίου ενεργειακού συστήματος. Η πραγματική περιβαλλοντική επιβάρυνση προκύπτει από τη συνολική τους λειτουργία και όχι από την αποσπασματική αξιολόγηση κάθε έργου ξεχωριστά. Για τον λόγο αυτό απαιτείται συνολική στρατηγική αξιολόγηση των επιπτώσεων στο επίπεδο της ευρύτερης περιοχής.

26. ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ & ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗΣ ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑΣ

Στο ουσιώδες ερώτημα εάν πράγματι χρειάζονται όλα αυτά τα ενεργειακά έργα για την χώρα θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα επόμενα: η αντιστοίχιση ισχύος–ζήτησης, η απορροφητικότητα δικτύου και οι δυνατότητές του, οι περικοπές παραγωγής, η ενεργειακή επάρκεια και ασφάλεια.

Επιπλέον πρέπει να γίνει προσπάθεια για πραγματική και ουσιώδη εξοικονόμηση λαμβάνοντας υπόψη όμως ουσιώδεις παραμέτρους όπως LCO κλπ.

27. ΥΠΟΝΟΜΕΥΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ

Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι τα αδειοδοτημένα έργα ΑΠΕ μπορούν να προχωρήσουν με τις παλαιές ρυθμίσεις και καμία επ΄ αυτών επίδραση δεν θα έχει το νέο Χωροταξικό. Υπάρχει η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία μεγάλος αριθμός ήδη αδειοδοτημένων ή ώριμων προς αδειοδότηση έργων εξακολουθεί να διέπεται από το προηγούμενο καθεστώς χωροθέτησης. Η επιλογή αυτή μειώνει ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα του νέου Χωροταξικού Πλαισίου, στις όποιες καλές προβλέψεις του.

Ενώ το νέο πλαίσιο αναγνωρίζει την ανάγκη αυξημένης προστασίας συγκεκριμένων οικοσυστημάτων, δεν είναι λογικό τα έργα που δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί να εξαιρούνται πλήρως από τις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Για τα έργα που δεν έχουν ξεκινήσει κατασκευαστικές εργασίες πρέπει να προβλεφθεί επανέλεγχος συμβατότητας με τα νέα δεδομένα προστασίας της βιοποικιλότητας, της φέρουσας ικανότητας και των σωρευτικών επιπτώσεων.

28. ΑΙΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΕΡΕΤΡΙΑΣ

Ο Δήμος Ερέτριας ζητεί:

Την ουσιαστική αναθεώρηση του σχεδίου ΕΧΠ-ΑΠΕ.

Την ολοκλήρωση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών πριν από νέες χωροθετήσεις.

Την ολοκλήρωση των Σχεδίων Διαχείρισης Natura.

Την έκδοση των αναγκαίων Προεδρικών Διαταγμάτων προστασίας.

Την αναγνώριση της Εύβοιας ως περιοχής ιδιαίτερης ενεργειακής επιβάρυνσης.

Την υποχρεωτική αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων.

Την εφαρμογή κριτηρίων φέρουσας ικανότητας.

Την προστασία των αρχαιολογικών και τουριστικών τόπων Ερέτριας και Αμαρύνθου.

Την προστασία του πολιτιστικού τοπίου.

Την ενίσχυση του ρόλου των Δήμων.

Την προστασία της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας.

Την προστασία του Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου.

Την αυστηρότερη αξιολόγηση έργων ΣΑΗΕ-BESS.

Την πλήρη αξιολόγηση έργων repowering.

Την αποτροπή περαιτέρω υπερσυγκέντρωσης ενεργειακών έργων στην Εύβοια.

29. ΤΕΛΙΚΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Ο Δήμος Ερέτριας αποδέχεται την ανάγκη ενεργειακής μετάβασης και αναγνωρίζει τον σημαντικό ρόλο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Η ενεργειακή μετάβαση όμως δεν μπορεί να επιτυγχάνεται εις βάρος:

της βιοποικιλότητας

του τοπίου

των αρχαιοτήτων

της πολιτιστικής κληρονομιάς

της γεωργικής παραγωγής

του τουρισμού

της ποιότητας ζωής των κατοίκων

Η Ερέτρια και η Αμάρυνθος αποτελούν θεσμοθετημένους τουριστικούς τόπους, περιοχές υψηλής αρχαιολογικής αξίας και τμήμα ενός ιδιαίτερα ευαίσθητου φυσικού και πολιτιστικού τοπίου. Η Εύβοια έχει ήδη συμβάλει καθοριστικά στην εθνική ενεργειακή πολιτική και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως χώρος απεριόριστης εγκατάστασης ενεργειακών υποδομών.

Επιπλέον, η πρόσφατη εμπειρία των εκτεταμένων πυρκαγιών στην Εύβοια αναδεικνύει την ανάγκη ιδιαίτερης προσοχής κατά τον σχεδιασμό νέων ενεργειακών παρεμβάσεων. Η μεταπυρική ευαλωτότητα πολλών οικοσυστημάτων του νησιού επιβάλλει αυξημένα επίπεδα προστασίας και ενισχυμένη εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης.

Για τους λόγους αυτούς, ο Δήμος Ερέτριας ζητά την ουσιαστική αναθεώρηση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ, με σεβασμό στις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, της αναλογικότητας, της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης και της προστασίας του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος. Η επίτευξη των εθνικών ενεργειακών στόχων δεν μπορεί να βασίζεται στη δυσανάλογη επιβάρυνση συγκεκριμένων περιοχών της χώρας, αλλά απαιτεί δίκαιη χωρική κατανομή των περιβαλλοντικών βαρών και των αναπτυξιακών ωφελειών.

Μόνο μέσα από έναν ισορροπημένο, επιστημονικά τεκμηριωμένο και κοινωνικά αποδεκτό σχεδιασμό μπορεί να επιτευχθεί η ενεργειακή μετάβαση χωρίς να υπονομευθεί το μέλλον της Ερέτριας, της Εύβοιας, της Ελλάδας και των επόμενων γενεών.

Ερέτρια 23/6/2026

Δημήτριος Δούκα Σουφλέρης
Δικηγόρος παρ’ ΑΠ
Επιμ/θείς στο ΕΚΠΑ στη Βιώσιμη Ανάπτυξη και το Περιβάλλον
Imperial College Clean Power Professional Certificate

1 Διαύγεια: https://diavgeia.gov.gr/doc/%CE%A9%CE%9B%CE%99%CE%9A%CE%A9%CE%A19-%CE%9D%CE%A6%CE%A0?inline=true

2 Διαύγεια: https://diavgeia.gov.gr/decision/view/%CE%A8%CE%9A2%CE%92%CE%A9%CE%A19-%CE%9A75

3 https://nomosphysis.org.gr/22846/ste-194-2024-paranomi-aepo-gia-aspie-stin-koryfogrammi-toy-elikona/

 

 

[ΚΑΝΕΛΙΑ ΚΟΥΤΣΑΝΔΡΕΑ Πρόεδρος ΔΚ Νομίων Μονεμβασίας]

Συμφωνούμε και συντασόμαστε με το κείμενο παρατηρήσεων του Ελληνικού Ορειβατικού Συλλόγου Mολάων κ Νοτιοανατολικής Λακωνίας (ΕΟΣ ΜΝΑ.Λ), που κατατέθηκε στην εν λόγω διαβούλευση. Εκ του κειμένου παραθέτουμε τα τελικά συμπεράσματα.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Κάθε επέμβαση στο περιβάλλον έχει επιπτώσεις. Επιπτώσεις που γνωρίζουμε αλλά και επιπτώσεις που αγνοούμε ακόμα. Όσο ελαχιστοποιούμε τις επεμβάσεις σε οικολογικά ευαίσθητες περιοχές, τόσο περισσότερο μειώνουμε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Η ΣΜΠΕ ως επί το πλείστο, παραπέμπει τη συγκεκριμένη αξιολόγηση των έργων στο στάδιο της ΜΠΕ και της ΕΟΑ, σύμφωνα με τον Ν. 4014/2011. Αυτό είναι ορθό ως προς την αδειοδότηση των μεμονωμένων έργων. Δεν είναι όμως επαρκές ως απάντηση στο επίπεδο του ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η ίδια η ΣΜΠΕ αναφέρει ότι ο επακριβής προσδιορισμός των επιπτώσεων και των μέτρων αντιμετώπισης γίνεται κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση, ιδίως για έργα σε περιοχές Natura 2000. Η μεταγενέστερη ΕΟΑ δεν αναιρεί την υποχρέωση της ΣΜΠΕ να αξιολογήσει τις στρατηγικές χωρικές επιλογές του σχεδίου.

Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν αποτελεί απλή πολιτική πρόθεση. Ορίζει περιοχές, θέτει κανόνες, εισάγει εξαιρέσεις, κατευθύνει τις αδειοδοτούσες αρχές και επηρεάζει ευθέως τη χωρική κατανομή μελλοντικών έργων.

Η ΣΜΠΕ έχει κινηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση εισάγοντάς περιοχές αποκλεισμού. Όμως οφείλει να αξιολογήσει πιο διακριτά και πιο συγκεκριμένα το χωρικό πρότυπο εγκατάστασης των ΑΠΕ, λαμβάνοντας υπόψιν και περισσότερες παραμέτρους και να δώσει πιο σαφείς κατευθύνσεις.

Ξεκινώντας ως βάση με την παραπάνω τοποθέτηση και λαμβάνοντας υπόψιν τα όσα αναφέρθηκαν σε προηγούμενες ενότητες, συνοψίζουμε στα εξής :

1. περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής ευαισθησίας έστω και αν είναι χαρακτηρισμένες ως περιοχές καταλληλότητας δεν ισούται με περιοχές επιτάχυνσης. Η επιτάχυνση απαιτεί δική της, αυστηρότερη και ειδικότερη αιτιολόγηση.

2. για περιοχές με καρστικά εδάφη αιτούμαστε:

3.1 την αξιολόγηση αυτών  σε επίπεδο χωρικού σχεδιασμού και εναλλακτικών σεναρίων, πολύ πριν επιλεγούν ως περιοχές χωροθέτησης.

3.2 αν δεν ισχύσει το προτεινόμενο, θα πρέπει να υπόκεινται σε καθεστώς δέουσας εκτίμησης υδρογεωλογικής αξιολόγησης κατά την εκπόνηση της ΜΠΕ για μη πρόκληση σημαντικής βλάβης. (Do No Significant Harm  -DNSH). Η μελέτη αυτή θα πρέπει να προηγείται της έκδοσης ΑΕΠΟ

3.3 να θεσπισθεί ρητό χωροταξικό κριτήριο αποκλεισμού ή, επικουρικά, ζώνη αυξημένης προστασίας για καρστικές χερσονήσους και ακρωτήρια υψηλής υδρογεωλογικής τρωτότητας.

3. σε περιοχές ΖΕΠ η ρύθμιση των 7,5 m/secείναι ανεπαρκώς αιτιολογημένη, εάν επιτρέπει κάμψη προστασίας με βάση αποκλειστικά ή κυρίως ενεργειακό δείκτη.

4. να προστεθεί χωροταξικό κριτήριο αποκλεισμού για ακρωτήρια, στενώσεις, χερσονήσους, μεταναστευτικές διόδους και περιοχές, όπου το μικρό πλάτος του φυσικού χώρου πολλαπλασιάζει τις επιπτώσεις φραγμού, εκτόπισης και κατάτμησης.

5. η ένταξη περιοχών υψηλής οικολογικής ευαισθησίας σε ζώνες αποκλεισμού ή, επικουρικώς, η ρητή εξαίρεσή τους από Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ, θα ανταποκρινόταν πληρέστερα στην προληπτική λογική της στρατηγικής περιβαλλοντικής εκτίμησης και της RED.

Eξειδικεύοντας για την χερσόνησο του Μαλέα  αιτούμαστε:

1. να εξαιρεθούν ρητά η Χερσόνησος και Οροσειρά Κάβο Μαλέα, η ΣΠΠ/IBA GR206και οι λειτουργικά συνδεόμενες μεταναστευτικές, παράκτιες, θαλάσσιες και υδρογεωλογικές ζώνες από κάθε Περιοχή Επιτάχυνσης ΑΠΕ.

2. να χαρακτηρισθεί η ίδια χωρική ενότητα ως περιοχή αποκλεισμού ή, επικουρικώς, αυστηρής αποφυγής για βιομηχανικής κλίμακας χερσαία αιολικά, μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά, αποθήκευση, υποσταθμούς, γραμμές, καλωδιώσεις, οδοποιία, εργοτάξια, προσαιγιαλώσεις και κάθε λειτουργικά συνδεόμενη υποδομή.

3. να θεσπισθεί μεταβατικός κανόνας αυξημένης προστασίας για ΣΠΠ/IBAπου τεκμηριώνουν κρίσιμες μεταναστευτικές στενωπούς, ιδίως για τη ΣΠΠ/IBA GR206, μέχρι την ολοκλήρωση ειδικής ορνιθολογικής αξιολόγησης και την έκδοση αιτιολογημένης κρίσης περί ένταξης ή μη σε ΖΕΠ ή άλλο ισοδύναμο προστατευτικό καθεστώς

4. για εκκρεμή ή ήδη αδειοδοτημένα έργα, να προβλεφθεί μεταβατικός μηχανισμός επανελέγχου της επάρκειας του φακέλου και, όπου δεν έχει προηγηθεί αξιολόγηση ικανή να άρει κάθε εύλογη επιστημονική αμφιβολία, να μην επιτρέπεται η έναρξη μη αναστρέψιμων εργασιών μέχρι την ολοκλήρωση του επανελέγχου.

5. να προβλεφθεί υποχρεωτική ειδική ορνιθολογική, καρστική υδρογεωλογική, τοπιακή/seascape, δασική, πυροπροστατευτική και σωρευτική αξιολόγηση πριν από κάθε νέα ΑΕΠΟ ή ουσιώδη τροποποίηση ΑΕΠΟ στην περιοχή.

6. να θεσπισθεί ρητή ρήτρα ότι ο ηλεκτρικός χώρος, η δυνατότητα σύνδεσης, οι όροι σύνδεσης, οι υποσταθμοί, οι γραμμές, τα καλώδια και οι υφιστάμενες ή σχεδιαζόμενες υποδομές μεταφοράς δεν αποτελούν τεκμήριο χωροταξικής ή περιβαλλοντικής καταλληλότητας για βιομηχανικής κλίμακας ΑΠΕ στον Κάβο Μαλέα.

7. να προβλεφθεί ρητά ότι για τη χερσόνησο του Μαλέα η περιβαλλοντική και χωροταξική αξιολόγηση δεν μπορεί να περιορίζεται στο κύριο ενεργειακό έργο, αλλά πρέπει να καταλαμβάνει ενιαία το σύνολο των συνοδών, βοηθητικών και λειτουργικά συνδεόμενων έργων και υποδομών, όπως οδοποιία, πρανή, εκσκαφές, πλατείες, θεμελιώσεις, εργοτάξια, υποσταθμούς, γραμμές και καλωδιώσεις σύνδεσης, λιμενικές ή παράκτιες εξυπηρετήσεις και τυχόν αποθήκευση ενέργειας.

8. για τη γεωχωρική ακρίβεια, την αδειοδοτική ιχνηλασιμότητα και την επίτευξη ενιαίας αξιολόγησης των έργων ΑΠΕ, ζητείται από τη Διοίκηση να αναζητήσει, να αξιολογήσει και  να μπορεί να χορηγήσει στους ενδιαφερόμενους πλήρη, πρωτογενή, επεξεργάσιμα και γεωαναφερμένα στοιχεία για το σύνολο των έργων και υποδομών που αφορούν τη Χερσόνησο του Μαλέα, συμπεριλαμβανομένων GIS/shapefiles, χαρτών, τεχνικών σχεδίων, μηκοτομών και διατομών οδοποιίας, θέσεων ανεμογεννητριών, θεμελιώσεων, πλατειών και υποσταθμών, διαδρομών γραμμών και καλωδιώσεων, όρων σύνδεσης με το ΕΣΜΗΕ ή άλλο δίκτυο, πρωτογενών ορνιθολογικών δεδομένων, δεδομένων για χειρόπτερα, υδρογεωλογικών και γεωτεχνικών στοιχείων, στοιχείων εναλλακτικών λύσεων και γνωμοδοτήσεων υπηρεσιών.

 

Η Χερσόνησος  του Μαλέα δεν είναι απλώς ένα φυσικό ακρωτήριο. Είναι ιστορικό θαλάσσιο πέρασμα, ασκητικό και θρησκευτικό τοπίο, τόπος μονοπατιών, ξωκλησιών, μονών, φάρου, σπουδαίας αρχαιολογικής και σπηλαιολογικής σημασίας,  θαλάσσιας θέασης και τοπικής μνήμης. Δεν μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε ως  «ένα μνημείο εδώ και ένα ξωκλήσι εκεί». Είναι ενιαίο πολιτιστικό τοπίο.

Η βλάβη από βιομηχανικές ΑΠΕ δεν είναι απλή οπτική όχληση. Είναι μεταβολή κλίμακας, θορύβου, νυχτερινού φωτισμού, κορυφογραμμής, δρόμων, πλατωμάτων, υποσταθμών και γραμμών διασύνδεσης. Αλλοιώνει τη σχέση φυσικού, πολιτιστικού και θαλάσσιου τοπίου, δηλαδή την ίδια την εμπειρία του τόπου.

https://www.unesco.org/en/mab/mount-parnon-cape-maleas

Η ένταξη της ευρύτερης ενότητας Mount Parnon – Cape Maleas στο διεθνές δίκτυο UNESCO/MAB ως Biosphere Reserve δεν προβάλλεται ως αυτοτελές εθνικό καθεστώς απαγόρευσης ΑΠΕ. Προβάλλεται ως πρόσθετο τεκμήριο διεθνούς αναγνώρισης της φυσικής, γεωλογικής, πολιτιστικής και θαλάσσιας αξίας της περιοχής, το οποίο η ΣΜΠΕ και το ΕΧΠ-ΑΠΕ οφείλουν να συνεκτιμήσουν ειδικά.

Η χερσόνησος Μαλέα δεν ζητεί εξαίρεση επειδή αντιτίθεται στις ΑΠΕ. Ζητεί εξαίρεση από καθεστώτα επιτάχυνσης και από βιομηχανικής κλίμακας χωροθέτηση ΑΠΕ επειδή, βάσει των διαθέσιμων επιστημονικών και χωρικών δεδομένων, δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί νομίμως ως περιοχή χαμηλής περιβαλλοντικής σύγκρουσης.

Για κάθε προτεινόμενη βιομηχανικής κλίμακας χωροθέτηση ΑΠΕ στην περιοχή απαιτείται προηγούμενη πλήρης, ειδική, χωρικά ενιαία και σωρευτική αξιολόγηση της ορνιθολογικής, υδρογεωλογικής, τοπιακής, πολιτιστικής, δασικής, παράκτιας, θαλάσσιας, πυροπροστατευτικής και τεχνικής διάστασης του κύριου έργου και όλων των συνοδών ή λειτουργικά συνδεόμενων υποδομών του.

[Ανεξάρτητη Δημοτική Κίνηση “Κοινό Τηνίων”]

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας καθυστέρησε να συνταχθεί τουλάχιστον 10 χρόνια, διάστημα αρκετό για να συντελεστεί η καταστροφή που υποτίθεται πως προσπαθεί τώρα να αποτρέψει. Οι νέοι περιορισμοί που προτείνει, παρότι είναι και αυτοί ανεπαρκείς, καταδεικνύουν την τρομερή ανεπάρκεια του προηγούμενου χωροταξικού του 2008. Παραδέχεται δηλαδή ο νομοθέτης πως το προηγούμενο πλαίσιο ήταν εσφαλμένο όμως ταυτόχρονα θεωρεί πως όλα τα λάθος χωροθετημένα έργα με βάση το παλιό πλαίσιο πρέπει να εγκατασταθούν και να λειτουργήσουν, ακόμη και αν βρίσκονται σε πρωταρχικό στάδιο εγκρίσεων!

Πάγια άποψη της Ανεξάρτητης Δημοτικής Κίνησης “Κοινό Τηνίων” είναι πως η παραγωγή από ΑΠΕ είναι κατεξοχήν προβληματική ως μεταβλητή και μπορεί να λειτουργήσει μόνο σε συνδυασμό με την αποθήκευση. Αυτό το επισημαίνει και το ίδιο το νέο χωροταξικό. Έτσι έχει προβλέψει εγκαταστάσεις αποθήκευσης και μάλιστα ηλεκτροχημικής αποθήκευσης (μπαταρίες) οι οποίες επιτρέπονται σχεδόν παντού (σε δάση, σε μικρά νησιά, σε περιοχές γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας, κοντά σε κατοικημένες περιοχές κλπ.).

Συμπερασματικά, είτε θα έχουμε χιλιάδες ΑΠΕ οι οποίες δεν θα βοηθούν το σύστημα είτε θα έχουμε και άλλες τόσες μπαταρίες παντού προκειμένου να εξισορροπηθεί η παραγωγή με την κατανάλωση μετατρέποντας ολόκληρη την επικράτεια σε αυτό που ο πρωθυπουργός μας ονειρεύεται, δηλαδή σε μπαταρία της Ευρώπης.

Συνολικά λοιπόν, είμαστε αντίθετοι σε όλες τις νέες εγκαταστάσεις οι οποίες ξεπερνούν το επίπεδο κτιρίων ή βιομηχανικών εγκαταστάσεων.

Παρόλα αυτά, δίνονται παρακάτω συγκεκριμένες παρατηρήσεις και προτάσεις στην λογική να μετριαστούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι καταστροφικές συνέπειες των εγκαταστάσεων ΑΠΕ.

 

Β. ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

1. Αυτοκατάργηση του νέου χωροταξικού πλαισίου

Με την εξαίρεση της εφαρμογής του σε όλα τα έργα τα οποία α) είτε λειτουργούν, β) είτε εγκαθίστανται, γ) είτε έχουν εγκριθεί περιβαλλοντικά, δ) είτε έχουν απαλλαγεί από περιβαλλοντική αδειοδότηση, ε) είτε απλώς έχουν υποβάλει πλήρη φάκελο αξιολόγησης, το νέο χωροταξικό πλαίσιο αυτοκαταργείται! Ο όγκος των έργων που πληρούν τις παραπάνω προϋποθέσεις είναι τεράστιος, αφού υπολογίζεται περίπου σε 47GW, μέγεθος υπερδιπλάσιο των ήδη εγκατεστημένων έργων.

Δεν φτάνει δηλαδή που έχουμε ήδη εγκαταστήσει χιλιάδες MW έργων ΑΠΕ με λανθασμένη χωροθέτηση στα τόσα χρόνια καθυστέρησης του νέου χωροταξικού, θα πρέπει να περιμένουμε να εγκατασταθούν άλλα τόσα κι άλλα τόσα με τους ίδιους εσφαλμένους όρους και μόνο τότε θα ξεκινήσουμε την προστασία “των περιοχών με ειδικό περιβαλλοντικό – οικολογικό – πολιτιστικό ενδιαφέρον” η οποία αποτελεί υποτίθεται τον στόχο μας.

Πρόταση: Να εφαρμοστούν οι διατάξεις του νέου χωροταξικού πλαισίου σε όλα ανεξαιρέτως τα έργα τα οποία δεν έχουν λάβει ακόμη άδεια εγκατάστασης. Επιπλέον, όλες οι άδειες όλων των ειδών, να ανανεώνονται μόνο εφόσον συμμορφώνονται με τις νέες διατάξεις.

 

2.  Υποβαθμισμένος ρόλος των ΟΤΑ

Σε ολόκληρο το κείμενο του νέου χωροταξικού, δεν υπάρχει πουθενά καμία πρόβλεψη για απαίτηση έγκρισης ενός έργου από κάποιο όργανο των ΟΤΑ. Το μόνο που προβλέπεται είναι η δυνατότητα να αυξηθούν ακόμη περισσότερο τα ποσοστά εδαφικής κάλυψης που προβλέπονται, με απόφαση των ΟΤΑ Α’ βαθμού.

Μετά από τόσα χρόνια αντιδράσεων απέναντι στην χωροθέτηση των ΑΠΕ, ο νομοθέτης ακόμη θεωρεί πως οι τοπικές κοινωνίες δεν πρέπει να έχουν λόγο παρά μόνο σε περίπτωση που θέλουν περισσότερες ΑΠΕ!

Πρόταση: Υποχρεωτική έγκριση από όλες τις βαθμίδες ΟΤΑ της περιοχής εγκατάστασης (κοινοτικό, δημοτικό και περιφερειακό συμβούλιο) πριν την αδειοδότηση οποιουδήποτε έργου.

 

3.  Εσφαλμένη μέθοδος υπολογισμού των ποσοστών εδαφικής κάλυψης

Η χρήση των δημοτικών ή των περιφερειακών ενοτήτων ως βάση για τον υπολογισμό των ποσοστών εδαφικής κάλυψης από ΑΠΕ είναι εσφαλμένη καθώς αυτές αποτελούν διοικητικές και όχι περιβαλλοντικές διαιρέσεις του εδάφους της επικράτειας.

Πρόταση: Να χρησιμοποιηθούν περιβαλλοντικά και όχι διοικητικά κριτήρια. Επιπλέον, τα ποσοστά κάλυψης να υπολογίζονται στην έκταση που μένει αφού αφαιρεθούν οι περιοχές όπου απαγορεύεται η τοποθέτηση ΑΠΕ.

 

4. Ελλιπής πρόβλεψη υποχρέωσης αποκατάστασης

Παρότι προβλέπεται η υποχρέωση των κατόχων αδειών λειτουργίας έργων ΑΠΕ να αποκαθιστούν τον χώρο της εγκατάστασης μετά το πέρας της λειτουργίας των έργων, δεν προβλέπεται η διασφάλιση αυτής της αποκατάστασης. Τις περισσότερες φορές, οι εταιρείες που κατέχουν τις άδειες λειτουργίας διαλύονται και οι εγκαταστάσεις μένουν χωρίς κάτοχο με αποτέλεσμα κανείς να μην έχει την υποχρέωση να αποκαταστήσει τον χώρο.

<b>Πρόταση:</b> Η υποχρέωση αποκατάστασης να βαραίνει όλους τους νόμιμους εκπρόσωπους των εταιρειών που κατέχουν τις άδειες λειτουργίας, καθώς και τους κληρονόμους αυτών εφ’ όρου ζωής ακόμη και μετά την λύση ή την χρεοκοπία των εταιρειών. Να προβλεφθούν προθεσμίες αποκατάστασης καθώς και πρόστιμα και ποινές για όσους δεν προβαίνουν σε πλήρη αποκατάσταση εντός των προθεσμιών.

 

5.  Εσφαλμένη πρόβλεψη για εγκαταστάσεις εντός αναδασωτέων εκτάσεων

Τελείως εσφαλμένα προβλέπεται η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αιολικών εγκαταστάσεων εντός αναδασωτέων εκτάσεων. Πέραν της αποτροπής της συσχέτισης των δασικών πυρκαγιών και των εγκαταστάσεων ΑΠΕ στις καμένες περιοχές, η αναδάσωση μιας περιοχής πρέπει να γίνεται στο μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό. Οι εγκαταστάσεις ΑΠΕ καθώς και τα συνοδά τους έργα (οδοποιία κλπ.) μειώνουν δραματικά την έκταση της αναδάσωσης.

Η φράση “Σε κάθε περίπτωση, λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για τον περιορισμό της βλάβης της δασικής βλάστησης” είναι απλώς αστεία εφόσον στις αναδασωτέες εκτάσεις η βλάβη της δασικής βλάστησης έχει ήδη επέλθει και η βλάστηση αυτή δεν υπάρχει…

Προταση: Κανένα έργο ΑΠΕ εντός αναδασωτέων εκτάσεων.

 

6.  Υποβάθμιση του πολιτιστικού τοπίου

Η ΣΜΠΕ και το νέο χωροταξικό αντιμετωπίζουν ανεπαρκώς τη σχέση μεταξύ ενεργειακών υποδομών και πολιτιστικού τοπίου. Η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τα ίδια τα μνημεία αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτά εντάσσονται.

Η εγκατάσταση εκτεταμένων βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών σε περιοχές ιστορικού, αρχαιολογικού και παραδοσιακού χαρακτήρα αλλοιώνει την ταυτότητα των τόπων και υποβαθμίζει μη αναστρέψιμα το πολιτιστικό χαρακτήρα τους.

Πρόταση: Εισαγωγή επιπλέον μορφολογικών, πολιτιστικών, αισθητικών και άλλων κριτηρίων πέραν της απόστασης από μνημεία για την προστασία του πολιτιστικού τοπίου.

 

7.  Προβληματική αντιμετώπιση των περιοχών Natura

Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει ότι η ύπαρξη περιβαλλοντικών όρων δεν αρκεί για τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας των προστατευόμενων περιοχών. Το δίκτυο Natura 2000 δεν θεσπίστηκε για να λειτουργεί ως χώρος προτεραιότητας ενεργειακών επενδύσεων αλλά ως βασικός μηχανισμός διατήρησης της ευρωπαϊκής βιοποικιλότητας.

Επιπλέον το νέο χωροταξικό θεσπίζεται πριν ολοκληρωθούν οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και συνταχθούν τα προεδρικά διατάγματα για τις περιοχές Natura.

Πρόταση: Πρέπει να υιοθετηθεί αυστηρότερο και ουσιαστικότερο καθεστώς προστασίας στις περιοχές υψηλής οικολογικής αξίας. Πρέπει να προβλεφθεί απαγόρευση οποιασδήποτε εγκατάστασης ΑΠΕ εντός Natura, μέχρι την ολοκληρωση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και την έκδοση των αντίστοιχων προεδρικών διαταγμάτων.

 

8.  Ανεπαρκής προστασία στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας

Η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός ΖΕΠ επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις, οι οποίες ουσιαστικά ανερούν την προστασία των περιοχών αυτών.

Πρόταση: </b>Πλήρης προστασία των ΖΕΠ. Καμία εξαίρεση.

 

9. <b> Ανεπαρκής προστασία των γεωργικών εκτάσεων</b>

Το παρόν χωροταξικό πλαίσιο προβλέπει την εγκατάσταση διαφόρων τύπων ΑΠΕ αλλά και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας σε γεωργικές εκτάσεις, ακόμη και σε περιοχές με υψηλή παραγωγικότητα. Οι εγκαταστάσεις αυτές πρόκειται να προκαλέσουν: α) απώλεια γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας, β) περιορισμό της πρωτογενούς παραγωγής, γ) κατακερματισμό οικοτόπων και φυσικών διαδρομών μετακίνησης ειδών και δ) υποβάθμιση παραδοσιακών αγροτικών τοπίων. Η τάση για διάθεση όλο και περισσότερων αγροτικών γαιών για εγκατάσταση ΑΠΕ θέτει σε κίνδυνο την αγροτική οικονομία και την επισιτιστική ασφάλεια της χώρας.

<b>Πρόταση:</b> Απαγόρευση εγκατάστασης ΑΠΕ και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας σε γεωργικές εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας.

 

<b>Γ. ΧΕΡΣΑΙΕΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ</b>

1. Ανεπάρκεια του υψομετρικού ορίου των 1200 μέτρων

Το υψομετρικό όριο των 1200 μέτρων για την εγκατάσταση χερσαίων αιολικών είναι οριζόντιο και δεν επαρκεί για την ουσιαστική προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων της χώρας. Το υψόμετρο πάνω από το οποίο αναπτύσσονται σημαντικά οικοσυστήματα τα οποία χρήζουν προστασίας διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Για παράδειγμα στα νησιά όπου δεν υπάρχουν ορεινοί όγκοι τέτοιου υψομέτρου, το όριο θα έπρεπε να είναι χαμηλότερο.

Πρόταση: Μείωση του ορίου στα 1000 μέτρα με πρόβλεψη ακόμη μεγαλύτερης μείωσης ανά περιοχές ανάλογα με τις ιδιαιτερότητές τους.

 

2. <b> Ανεπάρκεια του ορίου των 300 km2 για τα νησιά

Το όριο των 300 km2, δεν λαμβάνει υπόψη άλλα χαρακτηριστικά των νησιών (πχ. ιστορικά, πολιτιστικά, γεωλογικά χαρακτηριστικά) παρά μόνον την έκτασή τους. Αποτελεί έτσι ένα μονόπλευρο όριο. Επιπλέον θεωρείται ανεπαρκές καθώς δεν αρκεί για την προστασία πολλών νησιών όπως η Άνδρος και η Νάξος στις Κυκλάδες.

Πρόταση: Να αυξηθεί το όριο έως τουλάχιστον τα 450 km2 και να συνεκτιμηθούν επιπλέον χαρακτηριστικά των νησιών ώστε να μπορούν να εξαιρεθούν από τις εγκαταστάσεις και μεγαλύτερα νησια.

 

3.  Προβληματικές εξαιρέσεις από το όριο των 300 km2

Οι αιολικές εγκαταστάσεις επιτρέπονται κατ’ εξαίρεση στα μικρά νησιά ( < 300 km2 ) εφόσον α) εξυπηρετούν δημόσιες υποδομές (πχ. αφαλατώσεις) ή β) “κρίνεται αναγκαίο για την ασφάλεια του συστήματος”. Και οι δύο αυτές εξαιρέσεις είναι ιδιαίτερα προβληματικές.

Όσον αφορά τις δημόσιες υποδομές, είναι πολύ πιθανόν σε λίγο καιρό να δίνονται άδειες για λειτουργία πχ. αφαλατώσεων μόνο εφόσον αυτές θα ηλεκτροδοτούνται από ΑΠΕ, κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό για τα νησιά που βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στην αφαλάτωση για την ύδρευσή τους.

Όσον αφορά την ασφάλεια του συστήματος, η διατύπωση είναι πάρα πολύ γενική. Αρχικά ποιος ορίζει αν υπάρχει η ανάγκη και πόσες ανεμογεννήτριες θα χρειαστούν για την ασφάλεια του συστήματος; Δεύτερον, ανεμογεννήτριες χωρίς αποθήκευση ενέργειας δεν ενισχύουν την ασφάλεια του συστήματος, αντίθετα το αποσταθεροποιούν. Οπότε δυνητικά όλα τα έργα που συνδυάζουν ανεμογεννήτριες με μπαταρίες μπορούν να θεωρηθούν αναγκαία για την ασφάλεια του συστήματος και να εγκαθίστανται κατ’ εξαίρεση στα νησιά με έκταση μικρότερη του ορίου.

Πρόταση: Να απαλειφθούν και οι δύο αυτές εξαιρέσεις.

 

4.  Θόρυβος από την λειτουργία των ανεμογεννητριών

Το ελάχιστο επίπεδο θορύβου των 45dB στα όρια οποιασδήποτε οικιστικής δραστηριότητας παραμένει η μοναδική αναφορά στο πρόβλημα του θορύβου και στο νέο χωροταξικό πλαίσιο. Η μοναδική αυτή πρόβλεψη για την αντιμετώπιση του πολύ σοβαρού προβλήματος της ηχορύπανσης από την λειτουργία των ανεμογεννητριών, είναι ιδιαιτέρως ανεπαρκής. Το όριο των 45dB είναι αρκετά υψηλό ειδικά για τον θόρυβο κατά την διάρκεια της νύκτας. Το προτεινόμενο νυχτερινό όριο στάθμης στο εξωτερικό μίας οικίας είναι τα 40dB. Επιπλέον όμως δεν λαμβάνει υπόψη την ιδιαίτερη συχνοτική κατανομή του θορύβου μιας ανεμογεννήτριας.

Τέλος, η στάθμη του θορύβου, σε αντίθεση πχ. με την απόσταση σε μέτρα, είναι ένα μέγεθος που δύσκολα μπορεί να προβλεφθεί με ακρίβεια πριν την λειτουργία ενός ΑΣΠΗΕ. Έτσι, τις περισσότερες φορές οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων προβλέπουν στάθμες χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση, οι οποίες δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.

Πρόταση: Θα πρέπει να συμπεριληφθεί στο εν λόγω χωροταξικό η απαίτηση για α) ξεχωριστή μελέτη πρόβλεψης θορύβου για κάθε ΑΣΠΗΕ από τεχνικούς ήχου, β) μέτρηση θορύβου κατά την δοκιμαστική λειτουργία του ΑΣΠΗΕ και γ) διαδικασία συμμόρφωσης σε περίπτωση παραβίασης του ορίου κατά την διάρκεια ζωής του.

 

Δ. ΥΠΕΡΑΚΤΙΕΣ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΕΣ

1. Ελλιπέστατη γνώση για τις επιπτώσεις τους στα θαλάσσια οικοσυστήματα

Όπως τονίζει και το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας, υπάρχει πολύ μεγάλος κίνδυνος από την χωροθέτηση των υπεράκτιων αιολικών χωρίς επαρκή γνώση για τις επιπτώσεις τους. Όπως ακριβώς συνέβη με τις χερσαίες αιολικές εγκαταστάσεις, οι οποίες προωθήθηκαν, δίχως να υπάρχει επαρκής γνώση των επιπτώσεών τους στα οικοσυστήματα και στο ανθρωπογενές περιβάλλον, έτσι συμβαίνει τώρα και με τα θαλάσσια αιολικά.

Πρόταση: Αυστηρότερη εξέταση των επιπτώσεων κάθε έργου στο θαλάσσιο περιβάλλον κατά την φάση του σχεδιασμού σύμφωνα με τις διεθνείς περιβαλλοντικές απαιτήσεις και προδιαγραφές. Εξεταση σωρευτικων επιπτωσεων απο ολες τις ανθρωπογενεις δραστηριοτητες στην περιοχη εγκαταστασης.

 

2.  Μηδαμινοί περιορισμοί για την οπτική όχληση

Οι περιορισμοί που θέτει το παρόν χωροταξικό πλαίσιο για τα υπεράκτια αιολικά είναι μηδαμινοί. Δεν γίνεται καμία αναφορά στην οπτική όχληση από αυτά, ενώ η απόσταση από την ακτογραμμή που προβλέπεται (ένα ναυτικό μίλι) είναι πάρα πολύ μικρή.

Πρόταση: Προτείνεται καταρχάς πρόβλεψη για την αποφυγή της οπτικής όχλησης και αύξηση του ορίου τουλάχιστον στα 6 ναυτικά μίλια.

 

Ε. ΜΙΚΡΑ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΑ

Η ΣΜΠΕ υποτιμά τις σωρευτικές επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η ανάπτυξη Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων σε ποτάμια και ορεινά υδατορέματα. Η διεθνής επιστημονική εμπειρία έχει δείξει ότι ακόμη και έργα μικρής ισχύος μπορούν να επιφέρουν σημαντικές επιπτώσεις α) στη φυσική ροή των υδάτων, β) στη συνέχεια των ποτάμιων οικοσυστημάτων, γ) στη μεταφορά φερτών υλών, δ) στη λειτουργία των υγροτόπων, ε) στη διατήρηση της ιχθυοπανίδας και άλλων υδρόβιων ειδών.

Η κατασκευή πολλών ΜΥΗΕ στην ίδια λεκάνη απορροής μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση της οικολογικής κατάστασης των υδάτινων σωμάτων, ακόμη και όταν οι επιπτώσεις κάθε έργου αξιολογούνται μεμονωμένα ως περιορισμένες.

Πρόταση: Το νέο Χωροταξικό οφείλει να προβλέπει: α) αυστηρότερη προστασία ποταμών και ρεμάτων υψηλής οικολογικής αξίας, β) αποκλεισμό έργων σε περιοχές Natura 2000 και σε κρίσιμους οικολογικούς διαδρόμους, γ) αξιολόγηση σωρευτικών επιπτώσεων σε επίπεδο λεκάνης απορροής, δ) πλήρη συμμόρφωση με τους στόχους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και του ΟΗΕ για τα ύδατα.

 

ΣΤ. ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ

Η επικινδυνότητα των εγκαταστάσεων αποθήκευσης, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο άσβεστων πυρκαγιών, αποτελεί αντικείμενο πολλών επιστημονικών μελετών αλλά και πικρή εμπειρία αρκετών κρατών. Ως προς το κρίσιμο αυτό ζήτημα το νέο πλαίσιο δεν περιλαμβάνει κάποια πρόβλεψη. Αντίθετα, προβλέπει ότι οι εγκαταστάσεις αυτές, μπορούν να εγκαθίστανται οπουδήποτε, ακόμα και σε επαφή με οικισμούς, με μόνο περιορισμό την τήρηση της ελάχιστης απόστασης των 500 μέτρων από ορισμένες περιοχές περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς ή δίκτυα τεχνικών υποδομών

Πρόταση: Υποχρεωτική μελέτη πυρασφάλειας και έγκριση από τις κατά τόπους πυροσβεστικές υπηρεσίες για οποιαδήποτε εγκατάσταση ηλεκτροχημικής αποθήκευσης. Προβλεψη ελαχιστων αποστασεων τουλαχιστον 500m απο ορια οικισμων, μεμονωμενες κατοικιες, γεωργικες εκτασεις, κτηνοτροφικες εγκαταστασεις κλπ. Εγκατασταση μονο σε περιοχες που προβλεπονται για τετοια χρηση απο τα τοπικα πολεοδομικα / χωροταξικα σχεδια.

 

Ζ. ΑΝΤΙ ΕΠΙΛΟΓΟΥ

Το παρόν χωροταξικό πλαίσιο, παρά τις ελλείψεις, τα λάθη και τις ανεπάρκειές του, σε δύο τουλάχιστον σημεία δικαιώνει τον πολύχρονο αγώνα των κατοίκων και των φίλων της Τήνου ενάντια στην εγκατάσταση ανεμογεννητριών στο νησί τους.

Από την μία η πρόβλεψη για εξαίρεση όλων των νησιών με έκταση μικρότερη των 300km2, όπως είναι και η Τήνος, έρχεται μετά από πέντε χρόνια να δικαιώσει το σύνθημα “καμία ανεμογεννήτρια στο νησί” που τότε κατηγορήθηκε ως απόλυτο, συντηρητικό και εγωιστικό.

Από την άλλη, το σημαντικότερο πρόβλημα του νέου χωροταξικού, δηλαδή η εξαίρεση όλων των έστω και σε πρώιμο στάδιο αδειοδοτημένων έργων από τους νέους όρους, δείχνει πως αν δεν είχε γίνει ο αγώνας της Τήνου, η προστασία του ορίου των 300km2 δεν θα είχε κανένα νόημα. Ήταν αποτέλεσμα αυτού του αγώνα η ακύρωση όλων σχεδόν των σχεδιαζόμενων έργων του νησιού από τις ίδιες τις εταιρείες. Έτσι τώρα στην Τήνο σε αντίθεση με άλλα νησιά υπάρχει μόνο ένα αδειοδοτημένο έργο που εμπίπτει σε αυτή την εξαίρεση.

Τίποτα δεν κερδίζεται χωρίς αγώνα και κανένας αγώνας δεν πάει χαμένος.

[ΟΛΓΑ ΠΑΤΣΙΟΠΟΥΛΟΥ]

Σχόλια και Παρατηρήσεις της ΝΑΝΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΒΕΤΕ

επί του Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το Ειδικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

 

Παρατίθενται κατωτέρω τα σχόλια και οι παρατηρήσεις μας κατ΄ άρθρο στα πλαίσια της σχετικής Δημόσια Διαβούλευσης:

 

Α. Επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ)

Αναμενόμενη κατάληψη γης σε περιοχές του δικτύου Natura 2000 από ΜΥΗΕ

Στον πίνακα 3-12 του τεύχους «Στάδιο 2: ΔΕΟΥΣΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» αναφέρεται ότι το ποσοστό κατάληψης γης με δημιουργία τεχνητών επιφανειών από τα αιολικά πάρκα εντός των χερσαίων τόπων του δικτύου Natura 2000 της χώρας (περιλαμβανομένων και των οδών πρόσβασης) ανέρχεται σε 0,04% για τα υφιστάμενα έργα με άδεια λειτουργίας και εγκατάστασης και συνολικά σε ποσοστό 0,18% αν ληφθούν υπόψη και όλα τα έργα με άδεια παραγωγής.

Επίσης, στον Πίνακα 3-15 αναφέρεται ότι το ποσοστό κατάληψης γης με δημιουργία τεχνητών επιφανειών από φωτοβολταϊκά με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας είναι το 0,041% των εκτάσεων των χερσαίων τόπων του δικτύου Natura 2000 (αντίστοιχο με των αιολικών) και αν ληφθεί υπόψη και το σύνολο των έργων με άδεια-βεβαίωση παραγωγού, το ποσοστό κατάληψης ανέρχεται σε 0,298%.

Αντίστοιχα, για τα ΜΥΗΕ, στον πίνακα 3.14, αναφέρεται ότι το ποσοστό κατάληψης των ΜΥΗΣ με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας τους ανέρχεται στο 0,32% των εκτάσεων των τόπων του δικτύου Natura 2000 στην Ενδοχώρα, ενώ αν συμπεριληφθούν και τα έργα με άδεια παραγωγής (0,21%)  το ποσοστό θα ανέλθει στο 0,53% των εκτάσεων των τόπων του δικτύου Natura 2000. Συγκεκριμένα τα ποσοστά που καταλογίζονται ότι καταλαμβάνουν τα ΜΥΗΕ αφορούν:

α) στη συνολική έκταση που καταλαμβάνουν τα έργα με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας, η οποία είναι ίση με 470*106m2, εκ των οποίων τα 114 *106 m2 εντός των περιοχών Natura 2000 (=0,32%).

β) στη συνολική έκταση που καταλαμβάνουν τα έργα με άδεια παραγωγής, η οποία είναι ίση με 207,6*106 m2, εκ των οποίων τα 75,5 *106 m2< εντός των περιοχών Natura 2000 (=0,21%)

Τα παραπάνω αναφερόμενα ποσοστά είναι αναληθή και παραπλανητικά, διότι οι αναφερόμενες εκτάσεις αφορούν α) στη συνολική έκταση των πολυγώνων των ΜΥΗΕ σύμφωνα με το χάρτη της ΡΑΑΕΥ, και β) στις υδατικές εκτάσεις (ταμιευτήρες) που καταλαμβάνουν τα μεγάλα υδροηλεκτρικά (πχ Πολυφύτου, Καστρακίου κλπ).

Σύμφωνα με στοιχεία της ΔΕΗ, η συνολική (υδάτινη) έκταση που καταλαμβάνουν τα μεγάλα υδροηλεκτρικά ανέρχεται σε ~258*10⁶ m² εκ των οποίων 78 *10⁶ m² (εκ των 114 *10⁶ m²) εντός των περιοχών Natura 2000. Λαμβάνοντας υπόψη τα συγκεκριμένα μεγέθη, η έκταση που καταλαμβάνουν τα πολύγωνα των ΜΥΗΕ με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας εντός των περιοχών Natura 2000 ανέρχεται σε 36 *10⁶ m², που αντιστοιχεί σε ποσοστό μόλις 0,1% (εκ του αναφερόμενου 0,32%).

Σύμφωνα με τον κανονισμό βεβαιώσεων της ΡΑΑΕΥ, τα πολύγωνα των ΜΥΗΕ, εκτείνονται σε πλάτος 100 m εκατέρωθεν του υδατορεύματος και σε μήκος 10% εκατέρωθεν των σημείων υδροληψίας και σταθμού. Με βάση στοιχεία από εκατοντάδες έργα, για ένα έργο με αγωγό εκτροπής της τάξης των 2.000 m, η πραγματική έκταση που καταλαμβάνει το έργο, συμπεριλαμβανομένων της ζώνης του αγωγού, των γηπέδων υδροληψίας και ΥΗΣ και των οδών πρόσβασης ανέρχεται σε ~ 30.000-40.000 m2, ενώ το πολύγωνο του συγκεκριμένου έργου στο χάρτη της ΡΑΑΕΥ καταλαμβάνει έκταση ίση ~480.000 m2, δηλαδή έκταση κατά 12 φορές μεγαλύτερη της πραγματικής.

Με βάση τα ανωτέρω, η πραγματική έκταση που καταλαμβάνουν τα ΜΥΗΕ εντός των περιοχών Natura 2000 ανέρχεται σε:

Α) για έργα με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας, ποσοστό 0,1%/12= 0,008%

Β) για έργα με άδεια παραγωγής, ποσοστό 0,21%/12=0,0175%,

ήτοι συνολικά, έκταση που αντιστοιχεί σε ποσοστό ίσο με 0,026%, αντί του αναφερόμενου 0,52%.

<u>Επομένως, προς αποφυγή εντυπώσεων, θα πρέπει στον Πίνακα 3-14 να γίνει η αντίστοιχη διόρθωση των ποσοστών με τα πραγματικά μεγέθη και κυρίως η διόρθωση στον τίτλο του πίνακα ότι τα ποσοστά αναφέρονται όχι μόνο στα ΜΥΗΕ αλλά στο σύνολο των υδροηλεκτρικών έργων της χώρας.</u>

 

1. B. Επί του Σχεδίου της Κοινής Υπουργικής Απόφασης

 

ΑΡΘΡΟ ΠΡΩΤΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ «ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ»

Άρθρο 2, παρ. 18

“Συνοδευτικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ: Εγκαταστάσεις που είναι κατά περίπτωση απαραίτητες για τη λειτουργία των έργων ΑΠΕ, όπως είναι ιδίως οι γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσεως, οι υποσταθμοί ηλεκτρικής ενέργειας, οι οδικές συνδέσεις κλπ.”

Προς αποφυγή σύγχυσης θα πρέπει να γίνει σαφής ορισμός των εννοιών: α) συνοδευτικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ, β) συνοδά έργα, γ) συνοδευτικά έργα. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την παρ. 43, του Άρθρου 3 του Ν. 4951/2022, τα συνοδά έργα ορίζονται ως «Όλα τα έργα που απαιτούνται για την εγκατάσταση και λειτουργία του σταθμού. Στα συνοδά έργα περιλαμβάνονται, ιδίως, η οδοποιία πρόσβασης, η εσωτερική οδοποιία, τα απαιτούμενα έργα και κατασκευές για τη σύνδεση του σταθμού με το Δίκτυο ή το Σύστημα, τα έργα υδροληψίας, ο αγωγός προσαγωγής, οι κτιριακές εγκαταστάσεις». Η παραπάνω αναφορά θα πρέπει να διευκρινιστεί επαρκώς και να επισημανθεί ρητά στην ΚΥΑ του ΕΧΠ.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ «ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ – ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ, ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΧΩΡΟΥ»

Άρθρο 5

Δεν πρέπει να περιλάβει εκτεταμένες, οριζόντιες ζώνες αποκλεισμού (π.χ. ΖΕΠ, νησιά, περιοχές πάνω από ένα υψόμετρο κ.λ.π). Κάτι τέτοιο είναι ευθέως αντίθετο προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία και ιδίως το άρ. 16 στ’ της Οδηγίας 2023/2413 για τις ΑΠΕ, άλλως  “REDIII” (όπως εξηγείται στη συνέχεια) και δεν συνάδει με τις ορθές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο που εφαρμόζουν τη λογική των ζωνών ευαισθησίας (και όχι των ζωνών αποκλεισμού).

Για τη χωροθέτηση των συνοδευτικών έργων των αιολικών εγκαταστάσεων προτείνεται η αξιολόγηση κατά περίπτωση κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση και όχι η οριζόντια εφαρμογή των περιοχών αποκλεισμού.

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ «ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ – ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ, ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΜΙΚΡΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ (ΜΥΗΕ)»

<u>Άρθρο 10, παρ. 2</u>

Στην παρ. 2 αναφέρεται: «Περιοχές επιτάχυνσης δύναται να είναι υποσύνολο των περιοχών προτεραιότητας του παρόντος άρθρου».

Με την μέχρι σήμερα νομολογία, δεν ορίζονται περιοχές επιτάχυνσης για τα ΜΥΗΕ, όπως έχουν οριστεί για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ (αιολικά και φωτοβολταϊκά) με τον Ν.5299 (ΦΕΚ Α67_5.5.2026). Να διευκρινιστεί ότι η αναφορά στην παρ. 2 αποτελεί και ορισμό των περιοχών επιτάχυνσης για τα ΜΥΗΕ.

 

Άρθρο 11 «Περιοχές αποκλεισμού»

Δεν πρέπει να περιλαμβάνονται εκτεταμένες, οριζόντιες ζώνες αποκλεισμού (π.χ. ΖΕΠ, νησιά, περιοχές πάνω από ένα υψόμετρο κ.λ.π). Κάτι τέτοιο είναι ευθέως αντίθετο προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία και ιδίως το άρ. 16 στ’ της Οδηγίας 2023/2413 για τις ΑΠΕ, άλλως “REDIII” (όπως εξηγείται στη συνέχεια) και δεν συνάδει με τις ορθές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο που εφαρμόζουν τη λογική των ζωνών ευαισθησίας (και όχι των ζωνών αποκλεισμού).

Για τη χωροθέτηση των συνοδευτικών έργων προτείνεται η αξιολόγηση κατά περίπτωση κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση και όχι η οριζόντια εφαρμογή των περιοχών αποκλεισμού.

 

Άρθρο 11, παρ. 1.6

Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ρητά το πεδίο εφαρμογής της διάταξης. Ειδικότερα, θα πρέπει να διευκρινιστεί εάν, πέραν των περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως «Απάτητα Βουνά», υφίστανται και άλλες κατηγορίες περιοχών που εμπίπτουν στις συγκεκριμένες ρυθμίσεις και περιορισμούς. Η σαφής και εξαντλητική καταγραφή των περιοχών αυτών είναι απαραίτητη για την ορθή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και την αποφυγή ερμηνευτικών αμφισβητήσεων. Περαιτέρω, για λόγους ασφάλειας δικαίου, διαφάνειας και αποτελεσματικής εφαρμογής των διατάξεων, προτείνεται να ενσωματωθεί στο θεσμικό πλαίσιο επίσημος συνοδευτικός χάρτης ή γεωχωρικό υπόβαθρο, στο οποίο να αποτυπώνονται με σαφήνεια και ακρίβεια τα όρια των περιοχών που υπάγονται στις εν λόγω ρυθμίσεις. Η πρόβλεψη αυτή θα διευκολύνει τόσο τις αρμόδιες υπηρεσίες όσο και τους επενδυτές κατά τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση έργων, διασφαλίζοντας ενιαία και αντικειμενική εφαρμογή των περιορισμών.

 

Άρθρο 11, παρ. 1.7 & 2

Δεν υφίσταται νομοθετικό πλαίσιο για τον ορισμό και τη διαχείριση των περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ). Από τον κατάλογο «ΦΙΛΟΤΗΣ» του ΕΜΠ προκύπτουν 449 περιοχές ως ΤΙΦΚ που όμως δεν περιλαμβάνονται σε ενιαίο ΦΕΚ ούτε αποτυπώνονται στους αναρτημένους χάρτες της διαβούλευσης. Επίσης, δεν είναι σαφές ποιος φορέας αποφασίζει τον χαρακτηρισμό, με ποια κριτήρια και αν υπάρχουν σαφώς καθορισμένα όρια και χρήσεις γης. Δεν είναι ξεκάθαρο ποιες υπηρεσίες είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο και την προστασία τους, ούτε πώς επηρεάζονται οι ιδιοκτησίες και οι δυνατότητες δόμησης μέσα σε αυτές τις περιοχές.

Απαιτείται να διευκρινιστεί:

α) ποιες είναι οι περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως ΤΙΦΚ,

β) ότι στις περιοχές αποκλεισμού δεν εμπίπτουν όλα τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ), αλλά μόνο αυτές οι περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί ως ΤΙΦΚ με αποφάσεις του αρμόδιου Υπουργείου, κατόπιν αποκλειστικής εφαρμογής επίσημων ψηφιακών οριοθετήσεων, όπως αυτές τηρούνται σε δημόσιες γεωχωρικές βάσεις δεδομένων.

γ) Για τα συνοδευτικά έργα ΜΥΗΕ να διευκρινιστεί τι απαιτείται για την περιβαλλοντική τεκμηρίωση πιθανής παρέκκλισης.

 

Άρθρο 12, Κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ, παρ. 2  

Παρ. 2. Η χωροθέτηση των εγκαταστάσεων ΜΥΗΕ εντός προστατευόμενων περιοχών ….., επιτρέπονται σύμφωνα ….. με τις προβλέψεις της <u>οικείας εγκεκριμένης Ειδικής περιβαλλοντικής Μελέτης </u>εκάστης προστατευόμενης περιοχής.

Με το παρόν άρθρο της ΚΥΑ που τέθηκε σε διαβούλευση, επιχειρείται τεχνητά η «αναβάθμιση» των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) και η εξομοίωσή τους με το θεσπισμένο κανονιστικό πλαίσιο προστασίας της φύσης της οικείας προστατευόμενης περιοχής. Κάτι τέτοιο υπερβαίνει σαφώς τα όρια που θέτει στους Υπουργούς η εξουσιοδότηση του νόμου και πρόκειται να δημιουργήσει νέα νομική σύγχυση.

Συγκεκριμένα, ο ν. 1650/1986 όπως ισχύει, καθορίζει στο Κεφάλαιο Δ με δεσμευτικό τρόπο τα εργαλεία για τη προστασία των περιοχών και τη διαδικασία θέσπισής τους. Από την παρ. 1 του άρθρου 21 προκύπτει με σαφήνεια ότι η προστασία και διατήρηση των περιοχών προστασίας της βιοποικιλότητας και των Εθνικών Πάρκων επιτυγχάνεται με την κατάρτιση των Σχεδίων Διαχείρισης της παρ. 3 και των ΠΔ της παρ. 4, και όχι μέσω των ΕΠΜ της παρ. 2. Η εκπόνηση της ΕΠΜ αποτελεί προϋπόθεση για το Σχέδιο Διαχείρισης και το ΠΔ, και απαγορεύεται να αποτελέσει διακριτό θεσμικό κείμενο, ούτε να παράγει από μόνο του έννομα αποτελέσματα.

Από το περιεχόμενο της ΕΠΜ όπως καθορίζεται με την παρ. 2 αλλά και από την κοινή πείρα, προκύπτει ότι η ΕΠΜ δεν περιλαμβάνει κανονιστικές πρόνοιες και όρους, στο βαθμό σαφήνειας και εξειδίκευσης που απαιτείται, ώστε να θεωρηθεί ότι συνιστούν θεσμικό κείμενο που να μπορεί να ερμηνευθεί μονοσήμαντα και να δεσμεύει από μόνο του τη Διοίκηση, όπως λανθασμένα υποθέτει το ΕΧΠ αναφερόμενο σε «προβλέψεις της εγκεκριμένης ΕΠΜ». Αντιθέτως, τέτοιες προβλέψεις, πρόνοιες και όροι περιέχονται στα Σχέδια Διαχείρισης και τα ΠΔ σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4.

Ακόμα σπουδαιότερα, η παρ. 4 ορίζει ότι με το ΠΔ (και όχι βεβαίως με την εγκεκριμένη ΕΠΜ), γίνεται «ο χαρακτηρισμός των περιοχών προστασίας της βιοποικιλότητας και των εθνικών πάρκων, η οριοθέτησή τους και ο καθορισμός γειτονικών εκτάσεων της παραγράφου 4 του άρθρου 18, όπου αυτό είναι αναγκαίο, καθώς και ο καθορισμός χρήσεων γης και δραστηριοτήτων μέσα στις ανωτέρω προστατευόμενες περιοχές, ανά ζώνη, και στις γειτονικές εκτάσεις». Αποκλείεται δηλαδή όλα αυτά (ο χαρακτηρισμός, η οριοθέτηση, ο καθορισμός χρήσεων κ.λπ.) να γίνει με την εγκεκριμένη ΕΠΜ, όπως επιχειρείται μέσω του ΕΧΠ.

Μάλιστα, η παρ. 4 ορίζει ότι όταν στην προστατευόμενη περιοχή περιλαμβάνονται και αγροτικές περιοχές (χερσαίες και υδάτινες) υψηλής φυσικής αξίας, το ΠΔ εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Δηλαδή, η επιχειρούμενη τεχνητή αναβάθμιση των εγκεκριμένων ΕΠΜ παρακάμπτει προφανώς την αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλά επιπλέον παρακάμπτει σε ορισμένες περιπτώσεις και την αρμοδιότητα του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Εν κατακλείδι, τα ΤΧΣ, οι ΕΠΜ και γενικά όλα τα σχέδια ή μελέτες ρύθμισης χώρου ή προστασίας δεν πρέπει να επιτρέπεται να εισάγουν περιορισμούς και αποκλεισμούς κατά παρέκκλιση του ΕΧΠ. Επίσης δεν πρέπει να λαμβάνονται ως δεσμευτικές οι πρόνοιες των εγκεκριμένων ΕΠΜ παρά μόνο τα οικεία ΠΔ μετά την έκδοσή τους. Μια ΕΠΜ αποτελεί την επιστημονική μελέτη τεκμηρίωσης του ΠΔ και του Σχεδίου Διαχείρισης κάθε περιοχής και ΔΕΝ είναι αυτόνομο θεσμικό κείμενο.

Κατά συνέπεια προτείνεται να αντικατασταθεί η σχετική αναφορά «στις εγκεκριμένες ΕΠΜ» από την αναφορά «στα εγκεκριμένα ΠΔ».

 

Άρθρο 12, Κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ, παρ. 3

«Στις ανωτέρω περιοχές, η ανάπτυξη ΜΥΗΕ με υδραυλική πτώση Η>20 μ. κρίνεται σκόπιμο να ενσωματώνει την κατασκευή σηράγγων ή εγκιβωτισμένων αγωγών εντός του εδάφους και εκτός της συνήθους κοίτης ροής στο υδραυλικό σύστημα προσαγωγής και απαγωγής της παροχής. Επιβάλλεται η αξιοποίησή των υφιστάμενων υποδομών (δρόμοι, δίκτυα κ.λπ.). Στις περιοχές αυτές για όλα τα έργα ανεξαρτήτως υδραυλικής πτώσης, απαιτείται η εξέταση τεχνικών λύσεων διασφάλισης της κινητικότητας της ιχθυοπανίδας, σύμφωνα με τα πορίσματα της μελέτης ΕΟΑ κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.»

Η συγκεκριμένη διατύπωση δημιουργεί την εντύπωση ότι, για έργα που χωροθετούνται εντός προστατευόμενων περιοχών, η εκπόνηση ιχθυολογικής μελέτης αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την αξιολόγηση και αδειοδότησή τους. Ωστόσο, η απαίτηση αυτή δεν διατυπώνεται με σαφήνεια, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε διαφορετικές ερμηνείες και πρακτικές εφαρμογής από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Για λόγους ασφάλειας δικαίου και ομοιόμορφης εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου, προτείνεται να διευκρινιστεί ρητά εάν η εκπόνηση ιχθυολογικής μελέτης αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, καθώς και να καθοριστούν με σαφήνεια οι κατηγορίες έργων και οι περιοχές στις οποίες η υποχρέωση αυτή εφαρμόζεται.

Η σαφής πρόβλεψη της σχετικής απαίτησης στο κείμενο της διάταξης θα αποτρέψει ερμηνευτικές αμφιβολίες, θα διασφαλίσει την ίση μεταχείριση των έργων και θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των περιβαλλοντικών διατάξεων.

Η εξέταση τεχνικών λύσεων διασφάλισης της κινητικότητας της ιχθυοπανίδας να απαιτείται εφόσον στην περιοχή εξέτασης εκπονηθεί κατάλληλη ιχθυολογική μελέτη που θα τεκμηριώσει την ύπαρξη ιχθυοπανίδας στην περιοχή ενδιαφέροντος. Οι προδιαγραφές μιας ΕΟΑ δεν περιλαμβάνουν απαραίτητα την ύπαρξη και καταγραφή του ιχθυοπληθυσμού.

 

Παρ.5. Θα πρέπει να εξετάζεται η δυνατότητα υπογειοποίησης του δικτύου διασύνδεσης μέσης τάσης (συνοδό έργο) σύμφωνα με τις προβλέψεις της νομοθεσίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Για προφανείς λόγους θα πρέπει να προστεθεί στην παραπάνω διάταξη ο όρος «εφόσον τεχνικώς είναι εφικτό».

 

Άρθρο 13, παρ. 2.1

¨Εφόσον στη ζώνη κατάληψης του έργου (μήκος από υδροληψία έως σταθμό παραγωγής) υφίσταται και άλλη χρήση νερού, πρέπει να εξασφαλίζεται κατά προτεραιότητα η ικανοποίηση των υφιστάμενων υδρευτικών, αρδευτικών, οικολογικών και άλλων αναγκών.¨

Θα πρέπει να διευκρινιστεί σαφώς ότι ο όρος «άλλες χρήσεις νερού» που λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή της διάταξης θα πρέπει να αφορά χρήσεις που είναι νομίμως υφιστάμενες, οι οποίες διαθέτουν τις απαιτούμενες άδειες και εγκρίσεις, όπου αυτές προβλέπονται, και οι οποίες συμμορφώνονται με το σύνολο των τεχνικών, περιβαλλοντικών και διαχειριστικών απαιτήσεων που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.

Η διευκρίνηση αυτή κρίνεται αναγκαία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν δημιουργούνται δικαιώματα ή περιορισμοί υπέρ χρήσεων που λειτουργούν χωρίς την απαιτούμενη αδειοδότηση ή κατά παράβαση των ισχυουσών διατάξεων, καθώς και για να εξασφαλιστεί η ίση μεταχείριση όλων των χρηστών των υδατικών πόρων και η ορθή εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Για το λόγο αυτό προτείνεται η διαμορφωθεί η παραπάνω αναφορά από το «υφίσταται και άλλη χρήση νερού» στο «υφίσταται άλλη αδειοδοτημένη/ νομίμως υφιστάμενη χρήση νερού».

 

Άρθρο 13, παρ. 2.7

¨Στην περίπτωση επάλληλων ΜΥΗΕ με δημιουργία ταμιευτήρα το συνολικό μήκος κατάκλυσης του υδατορέματος δεν πρέπει να ξεπερνά το 30% του συνολικού μήκους του υδατορέματος.¨

Σημειώνεται ότι δεν είναι πάντα γνωστό το συνολικό μήκος του υπό μελέτη υδατορέματος, ειδικά εάν αυτό δεν είναι καταγεγραμμένο στο αντίστοιχο ΣΔΛΑΠ, γεγονός που συμβαίνει πολύ συχνά όταν πρόκειται για ΜΥΗΕ τα οποία χωροθετούνται σε μικρότερα ρέματα. Για την εφαρμογή αυτής της παραγράφου θα έπρεπε να υπάρχουν επίσημα καταγεγραμμένα δεδομένα όλων των ρεμάτων, τα οποία να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους φορείς των έργων. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ο τρόπος εκτίμησης του συνολικού μήκους του κάθε υδατορέματος. Επίσης, με το κριτήριο αυτό, ο σχεδιασμός εκάστου ΜΥΗΕ εξαρτάται και από τα υπόλοιπα ΜΥΗΕ στο ίδιο υδατόρεμα και καθίσταται ασαφής όταν τα άλλα ΜΥΗΕ βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο αδειοδότησης και δεν υπάρχουν επίσημα τεχνικά στοιχεία για αυτά (πχ από ΑΕΠΟ ή Άδεια Εγκατάστασης/Λειτουργίας). Τέλος, πρέπει να προβλεφθεί τι θα ισχύει σε περίπτωση που ο σχεδιασμός κάποιου από τα επάλληλα ΜΥΗΕ υποστεί τροποποίηση (πχ αλλαγή μήκους κατάκλυσης).

 

Άρθρο 13, παρ. 2.9

¨ Για τα επάλληλα ΜΥΗΕ, και στην περίπτωση που όλα ή ορισμένα μόνο έχουν μήκος εκτροπής που δεν ξεπερνά τα 250μ. το μέγιστο επιτρεπόμενο μήκος εκτροπής της φυσικής κοίτης του υδατορέματος υπολογίζεται σε συνάρτηση με το άθροισμα της εγκατεστημένης ισχύος των επάλληλων ΜΥΗΕ. Για τα επάλληλα ΜΥΗΕ αυτής της περίπτωσης, το μέγιστο μήκος εκτροπής αφορά στο τμήμα του υδατορέματος από το σημείο υδροληψίας του πλέον ανάντη ΜΥΗΕ μέχρι το σημείο επαναφοράς του πλέον κατάντη ΜΥΗΕ.¨

Προκύπτουν πάλι τα προβλήματα της παρ. 7 περί μη ύπαρξης επίσημων στοιχείων για το μήκος κάθε ρέματος και της εξάρτησης σχεδιασμού των επάλληλων ΜΥΗΕ. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να δοθεί σαφής τύπος υπολογισμού του επιτρεπόμενου μήκους εκτροπής (όπως στο Άρθρο 3, παρ. β της υπ’ αριθμ. οικ. 196978/2011 ΥΑ) και να προβλεφθεί τι θα ισχύει σε περίπτωση τροποποίησης ισχύος κάποιου έργου εκ των επαλλήλων ΜΥΗΕ. Η παράγραφος αυτή χρειάζεται τροποποίηση.

 

Άρθρο 13, παρ 2.13

¨Στην περίπτωση εγκατάστασης ΜΥΗΕ με δημιουργία ταμιευτήρα σε υδατόρεμα της υπολεκάνης απορροής ποτάμιων υδατικών σωμάτων τα οποία έχουν ταξινομηθεί από τα ΣΔΛΑΠ ως κακής ή ελλιπούς οικολογικής κατάστασης/δυναμικού, το συνολικό μήκος κατάκλισης ανά υδατόρεμα εγκατάστασης δεν πρέπει να ξεπερνά το 15% του μήκους του υδατορέματος.¨

Ομοίως με παραπάνω, σημειώνεται πως ο καθορισμός των μηκών των υδατορεμάτων δεν είναι σαφής.

Για τους ανωτέρω λόγους, προτείνεται η θέσπιση σαφούς μεθοδολογίας και αντικειμενικών κριτηρίων υπολογισμού των ανωτέρω μεγεθών, καθώς και η παροχή σχετικών γεωχωρικών δεδομένων ή χαρτογραφικών υποβάθρων που θα διασφαλίζουν την ενιαία εφαρμογή του πλαισίου.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΕΧΠ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ

Άρθρο 28

Παρ.5.2. Κατά την σύνταξη των ανωτέρω σχεδίων πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για την αναδιατύπωση ρυθμίσεων τυχόν προηγούμενων σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ, ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΖΟΕ) που ενδέχεται να δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις προς τις κατευθύνσεις της παρούσας απόφασης.

 

Προς αποφυγή αυθαίρετων και ανεξέλεγκτων ζωνών αποκλεισμού, κατά την σύνταξη νέων  πολεοδομικών σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ, ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΖΟΕ) ή και κατά την αναδιατύπωση ρυθμίσεων προηγούμενων σχεδίων, θα πρέπει να λαμβάνεται ειδική μέριμνα έτσι ώστε αυτά να μην δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις προς τις κατευθύνσεις της παρούσας απόφασης και να μην αποκλείουν την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ στην έκταση του ΟΤΑ.

Προτείνεται η αναδιατύπωση της παρ. 5.2. ως εξής:

«Κατά την σύνταξη νέων  πολεοδομικών σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ, ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΖΟΕ) ή και κατά την αναδιατύπωση ρυθμίσεων προηγούμενων σχεδίων, θα πρέπει να λαμβάνεται ειδική μέριμνα έτσι ώστε αυτά να μην δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις προς τις κατευθύνσεις της παρούσας απόφασης και να μην αποκλείουν την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ στην έκταση του ΟΤΑ.

Ιδιαίτερα για τα ΜΥΗΕ τα παραπάνω σχέδια θα πρέπει να μην εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις, πέραν των όσων προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος και να μην απαγορεύουν την εγκατάσταση έργων μηδενικής όχλησης στην έκταση του ΟΤΑ και φυσικά εκτός αυτής».

 

 

ΑΡΘΡΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: «ΤΕΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ»

 

Παρ.7

Τροποποιήσεις περιβαλλοντικών αδειών για ήδη εκδοθείσες ΑΕΠΟ και ΠΠΔ, ενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας και βάσει των οποίων αξιολογήθηκαν κατά την έκδοση αρχικής ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ, πλην περιπτώσεων μεταφοράς θέσης εγκατάστασης σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4951/2022 καθώς και επέκτασης των αρχικών γηπέδων εγκατάστασης σε ποσοστό μεταβολής της επιφάνειας που υπερβαίνει το 50%.

Θα πρέπει να διευκρινιστεί ρητά ότι εδώ συμπεριλαμβάνονται και τα παλιά έργα, για τα οποία έχει εκδοθεί βεβαίωση παραγωγού για ριζική ανανέωση, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 του ν.5291/2020 με δεδομένο ότι οι φορείς αδειοδότησης εκδίδουν τις ΑΕΠΟ/ ΠΠΔ για αυτά τα έργα ως τροποποίηση των υφιστάμενων περιβαλλοντικών αδειών.

 

Παρ. 9 

Φάκελοι ΜΠΕ έργων που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας έως 20 Μαΐου 2026, συνεχίζουν να αξιολογούνται κατά τη διαδικασία έγκρισης ή μη της ΜΠΕ και έκδοσης ΑΕΠΟ, σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας.

Δεν είναι σαφές τι καθεστώς προβλέπεται για τα έργα κατηγορίας Β καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει υποχρέωση από την αδειοδοτούσα αρχή να εκδίδει βεβαίωση πληρότητας για το φάκελο υπαγωγής σε ΠΠΔ. Επομένως, προτείνεται να διαμορφωθεί ως εξής: «Φάκελοι ΜΠΕ έργων που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας και φάκελοι υπαγωγής σε ΠΠΔ που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες».

Επίσης προτείνεται η αλλαγή της καταληκτικής ημερομηνίας «έως 20 Μαΐου 2026» σε «έως την ημερομηνία δημοσίευσης σε ΦΕΚ της παρούσας».

 

 

Παρ. 10

 «Άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή Βεβαιώσεις Παραγωγού ή Βεβαιώσεις Ειδικών Έργων και άδειες αποθήκευσης που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος της παρούσας και δεν εμπίπτουν σε καμία από τις ως άνω περιπτώσεις επανελέγχονται, ως προς τη συμβατότητά τους με τις διατάξεις της παρούσας».

Για έργα των οποίων η θέση εγκατάστασης εμπίπτει σε περιοχές αποκλεισμού ή σε ζώνες όπου η ανάπτυξη του έργου καθίσταται μη επιτρεπτή λόγω των ρυθμίσεων του νέου χωροταξικού, προτείνεται να παρέχεται η δυνατότητα μετεγκατάστασης εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας, με κατάλληλη τροποποίηση της ισχύουσας Βεβαίωσης και με παράλληλη παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήματος για έκδοση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης κατά επιπλέον τριάντα έξι (36) μήνες των προθεσμιών που ορίζονται στο αρ. 12 του ν. 4685/2020, εφόσον αποδεικνύεται ότι επηρεάζονται άμεσα από τις προβλέψεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ.

Επίσης προτείνεται να προβλεφθεί η αναβίωση βεβαιώσεων παραγωγού ΑΠΕ για έργα που δεν έλαβαν περιβαλλοντική αδειοδότηση, λόγω διοικητικών καθυστερήσεων.

Συγκεκριμένα προτείνεται η θέσπιση ειδικής μεταβατικής ρύθμισης, η οποία θα επιτρέπει την αναβίωση των Βεβαιώσεων Παραγωγού που ανακλήθηκαν για έργα που είχαν ήδη εισέλθει σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης και για τα οποία είχαν υποβληθεί όλα τα τέλη δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου, αξιοποιώντας πλήρως τις δυνατότητες παράτασης του ν.4685/2020 στο μέγιστό τους.

Η προτεινόμενη μεταβατική Διάταξη έχει ως εξής:

«Για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ για τους οποίους:

α) είχε χορηγηθεί Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος,

β) είχε υποβληθεί πλήρης Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών του ν.4685/2020,

γ) είχαν καταβληθεί τα προβλεπόμενα τέλη της παραγράφου 3 του Άρθρου 12 του ν.4685/2020 για την παράταση των προθεσμιών της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου,

δ) Δεν είχε εκδοθεί απορριπτική απόφαση περιβαλλοντική απόφαση έως και την λήξη των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 12 του ν. 4685/2020.

ε) η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης εκκρεμούσε κατά τη λήξη των προθεσμιών των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 12 του ν. 4685/2020.

Οι ανακληθείσες Βεβαιώσεις Παραγωγού δύνανται να αναβιώνουν κατόπιν αίτησης του φορέα του έργου στην ΡΑΕΕΥ και διαπίστωσης της συνδρομής των ανωτέρω προϋποθέσεων.

Τα έργα της παρούσας διάταξης εξακολουθούν να εξετάζονται ως προς τη χωροθέτησή τους και την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση σύμφωνα με το καθεστώς του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της αρχικής Βεβαίωσης Παραγωγού, αποκλειστικά για την ολοκλήρωση της ήδη εκκινήσασας αδειοδοτικής διαδικασίας.»

Οι παραπάνω προβλέψεις είναι αναγκαίες για την προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των επενδυτών και τη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου, δεδομένου ότι οι επηρεαζόμενες επενδύσεις σχεδιάστηκαν και αδειοδοτήθηκαν σύμφωνα με το ισχύον κατά τον χρόνο έκδοσης της Βεβαίωσης Παραγωγού θεσμικό και χωροταξικό πλαίσιο.

Η έλλειψη μεταβατικών διατάξεων για τα έργα αυτά ενδέχεται να οδηγήσει σε απώλεια δικαιωμάτων, ματαίωση ώριμων επενδύσεων και απαξίωση σημαντικών οικονομικών πόρων που έχουν ήδη δαπανηθεί για μελέτες, αδειοδοτήσεις και λοιπές ενέργειες ωρίμανσης. Αντίθετα, η παροχή εύλογης παράτασης και η δυνατότητα μετεγκατάστασης εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας επιτρέπουν την προσαρμογή των έργων στις νέες χωροταξικές απαιτήσεις, χωρίς να υπονομεύεται ο σκοπός του νέου σχεδιασμού και χωρίς να θίγεται η αναπτυξιακή δυναμική του κλάδου των ΑΠΕ.

[ΦΩΤΕΙΝΗ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ]

Δεν επιθυμώ η χώρα μου να γίνει η μπαταρία της Ευρώπης. ‘Έχετε καταστρέψει τα πάντα στο όνομα της (ψεύτικης) πράσινης ανάπτυξης.

[NANKO RENEWABLES]

Σχόλια και Παρατηρήσεις της ΝΑΝΚΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΒΕΤΕ επί του Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για το Ειδικό Πλαίσιο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ) και της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) αυτού.

 

Παρατίθενται κατωτέρω τα σχόλια και οι παρατηρήσεις μας κατ΄ άρθρο στα πλαίσια της σχετικής Δημόσια Διαβούλευσης:

 

Α. Επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ)

Αναμενόμενη κατάληψη γης σε περιοχές του δικτύου Natura 2000 από ΜΥΗΕ

Στον πίνακα 3-12 του τεύχους «Στάδιο 2: ΔΕΟΥΣΑ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΕΙΔΙΚΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ ΠΛΑΙΣΙΟΥ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΠΗΓΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» αναφέρεται ότι το ποσοστό κατάληψης γης με δημιουργία τεχνητών επιφανειών από τα αιολικά πάρκα εντός των χερσαίων τόπων του δικτύου Natura 2000 της χώρας (περιλαμβανομένων και των οδών πρόσβασης) ανέρχεται σε 0,04% για τα υφιστάμενα έργα με άδεια λειτουργίας και εγκατάστασης και συνολικά σε ποσοστό 0,18% αν ληφθούν υπόψη και όλα τα έργα με άδεια παραγωγής.

Επίσης, στον Πίνακα 3-15 αναφέρεται ότι το ποσοστό κατάληψης γης με δημιουργία τεχνητών επιφανειών από φωτοβολταϊκά με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας είναι το 0,041% των εκτάσεων των χερσαίων τόπων του δικτύου Natura 2000 (αντίστοιχο με των αιολικών) και αν ληφθεί υπόψη και το σύνολο των έργων με άδεια-βεβαίωση παραγωγού, το ποσοστό κατάληψης ανέρχεται σε 0,298%.

Αντίστοιχα, για τα ΜΥΗΕ, στον πίνακα 3.14, αναφέρεται ότι το ποσοστό κατάληψης των ΜΥΗΣ με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας τους ανέρχεται στο 0,32% των εκτάσεων των τόπων του δικτύου Natura 2000 στην Ενδοχώρα, ενώ αν συμπεριληφθούν και τα έργα με άδεια παραγωγής (0,21%)  το ποσοστό θα ανέλθει στο 0,53% των εκτάσεων των τόπων του δικτύου Natura 2000. Συγκεκριμένα τα ποσοστά που καταλογίζονται ότι καταλαμβάνουν τα ΜΥΗΕ αφορούν:

α) στη συνολική έκταση που καταλαμβάνουν τα έργα με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας, η οποία είναι ίση με 470*10⁶ m², εκ των οποίων τα 114 *10⁶ m² εντός των περιοχών Natura 2000 (=0,32%).

β) στη συνολική έκταση που καταλαμβάνουν τα έργα με άδεια παραγωγής, η οποία είναι ίση με 207,6*10⁶ m², εκ των οποίων τα 75,5 *10⁶ m² εντός των περιοχών Natura 2000 (=0,21%)

Τα παραπάνω αναφερόμενα ποσοστά είναι αναληθή και παραπλανητικά, διότι οι αναφερόμενες εκτάσεις αφορούν α) στη συνολική έκταση των πολυγώνων των ΜΥΗΕ σύμφωνα με το χάρτη της ΡΑΑΕΥ, και β) στις υδατικές εκτάσεις (ταμιευτήρες) που καταλαμβάνουν τα μεγάλα υδροηλεκτρικά (πχ Πολυφύτου, Καστρακίου κλπ).

Σύμφωνα με στοιχεία της ΔΕΗ, η συνολική (υδάτινη) έκταση που καταλαμβάνουν τα μεγάλα υδροηλεκτρικά ανέρχεται σε ~258*10⁶ m² εκ των οποίων 78 *10⁶ m² (εκ των 114 *10⁶ m²) εντός των περιοχών Natura 2000. Λαμβάνοντας υπόψη τα συγκεκριμένα μεγέθη, η έκταση που καταλαμβάνουν τα πολύγωνα των ΜΥΗΕ με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας εντός των περιοχών Natura 2000 ανέρχεται σε 36 *10⁶ m², που αντιστοιχεί σε ποσοστό μόλις 0,1% (εκ του αναφερόμενου 0,32%).

Σύμφωνα με τον κανονισμό βεβαιώσεων της ΡΑΑΕΥ, τα πολύγωνα των ΜΥΗΕ, εκτείνονται σε πλάτος 100 m εκατέρωθεν του υδατορεύματος και σε μήκος 10% εκατέρωθεν των σημείων υδροληψίας και σταθμού. Με βάση στοιχεία από εκατοντάδες έργα, για ένα έργο με αγωγό εκτροπής της τάξης των 2.000 m, η πραγματική έκταση που καταλαμβάνει το έργο, συμπεριλαμβανομένων της ζώνης του αγωγού, των γηπέδων υδροληψίας και ΥΗΣ και των οδών πρόσβασης ανέρχεται σε ~ 30.000-40.000 m2, ενώ το πολύγωνο του συγκεκριμένου έργου στο χάρτη της ΡΑΑΕΥ καταλαμβάνει έκταση ίση ~480.000 m2, δηλαδή έκταση κατά 12 φορές μεγαλύτερη της πραγματικής.

Με βάση τα ανωτέρω, η πραγματική έκταση που καταλαμβάνουν τα ΜΥΗΕ εντός των περιοχών Natura 2000 ανέρχεται σε:

Α) για έργα με άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας, ποσοστό 0,1%/12= 0,008%

Β) για έργα με άδεια παραγωγής, ποσοστό 0,21%/12=0,0175%,

ήτοι συνολικά, έκταση που αντιστοιχεί σε ποσοστό ίσο με 0,026%, αντί του αναφερόμενου 0,52%.

Επομένως, προς αποφυγή εντυπώσεων, θα πρέπει στον Πίνακα 3-14 να γίνει η αντίστοιχη διόρθωση των ποσοστών με τα πραγματικά μεγέθη και κυρίως η διόρθωση στον τίτλο του πίνακα ότι τα ποσοστά αναφέρονται όχι μόνο στα ΜΥΗΕ αλλά στο σύνολο των υδροηλεκτρικών έργων της χώρας.

 

1. B. Επί του Σχεδίου της Κοινής Υπουργικής Απόφασης

 

ΑΡΘΡΟ ΠΡΩΤΟ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Α’ «ΓΕΝΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ»

Άρθρο 2, παρ. 18

“Συνοδευτικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ: Εγκαταστάσεις που είναι κατά περίπτωση απαραίτητες για τη λειτουργία των έργων ΑΠΕ, όπως είναι ιδίως οι γραμμές μεταφοράς υψηλής τάσεως, οι υποσταθμοί ηλεκτρικής ενέργειας, οι οδικές συνδέσεις κλπ.”

Προς αποφυγή σύγχυσης θα πρέπει να γίνει σαφής ορισμός των εννοιών: α) συνοδευτικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ, β) συνοδά έργα, γ) συνοδευτικά έργα. Επισημαίνεται ότι σύμφωνα με την παρ. 43, του Άρθρου 3 του Ν. 4951/2022, τα συνοδά έργα ορίζονται ως «Όλα τα έργα που απαιτούνται για την εγκατάσταση και λειτουργία του σταθμού. Στα συνοδά έργα περιλαμβάνονται, ιδίως, η οδοποιία πρόσβασης, η εσωτερική οδοποιία, τα απαιτούμενα έργα και κατασκευές για τη σύνδεση του σταθμού με το Δίκτυο ή το Σύστημα, τα έργα υδροληψίας, ο αγωγός προσαγωγής, οι κτιριακές εγκαταστάσεις». Η παραπάνω αναφορά θα πρέπει να διευκρινιστεί επαρκώς και να επισημανθεί ρητά στην ΚΥΑ του ΕΧΠ.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ’ «ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ – ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ, ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΑΙΟΛΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΑΝΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΧΩΡΟΥ»

Άρθρο 5

Δεν πρέπει να περιλάβει εκτεταμένες, οριζόντιες ζώνες αποκλεισμού (π.χ. ΖΕΠ, νησιά, περιοχές πάνω από ένα υψόμετρο κ.λ.π). Κάτι τέτοιο είναι ευθέως αντίθετο προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία και ιδίως το άρ. 16 στ’ της Οδηγίας 2023/2413 για τις ΑΠΕ, άλλως  “REDIII” (όπως εξηγείται στη συνέχεια) και δεν συνάδει με τις ορθές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο που εφαρμόζουν τη λογική των ζωνών ευαισθησίας (και όχι των ζωνών αποκλεισμού).

Για τη χωροθέτηση των συνοδευτικών έργων των αιολικών εγκαταστάσεων προτείνεται η αξιολόγηση κατά περίπτωση κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση και όχι η οριζόντια εφαρμογή των περιοχών αποκλεισμού.

 

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Δ’ «ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ – ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ, ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΜΙΚΡΩΝ ΥΔΡΟΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΡΓΩΝ (ΜΥΗΕ)»

Άρθρο 10, παρ. 2

Στην παρ. 2 αναφέρεται: «Περιοχές επιτάχυνσης δύναται να είναι υποσύνολο των περιοχών προτεραιότητας του παρόντος άρθρου».

Με την μέχρι σήμερα νομολογία, δεν ορίζονται περιοχές επιτάχυνσης για τα ΜΥΗΕ, όπως έχουν οριστεί για άλλες τεχνολογίες ΑΠΕ (αιολικά και φωτοβολταϊκά) με τον Ν.5299 (ΦΕΚ Α67_5.5.2026). Να διευκρινιστεί ότι η αναφορά στην παρ. 2 αποτελεί και ορισμό των περιοχών επιτάχυνσης για τα ΜΥΗΕ.

Άρθρο 11 «Περιοχές αποκλεισμού»

Δεν πρέπει να περιλαμβάνονται εκτεταμένες, οριζόντιες ζώνες αποκλεισμού (π.χ. ΖΕΠ, νησιά, περιοχές πάνω από ένα υψόμετρο κ.λ.π). Κάτι τέτοιο είναι ευθέως αντίθετο προς την ευρωπαϊκή νομοθεσία και ιδίως το άρ. 16 στ’ της Οδηγίας 2023/2413 για τις ΑΠΕ, άλλως “REDIII” (όπως εξηγείται στη συνέχεια) και δεν συνάδει με τις ορθές πρακτικές σε ευρωπαϊκό επίπεδο που εφαρμόζουν τη λογική των ζωνών ευαισθησίας (και όχι των ζωνών αποκλεισμού).

Για τη χωροθέτηση των συνοδευτικών έργων προτείνεται η αξιολόγηση κατά περίπτωση κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση και όχι η οριζόντια εφαρμογή των περιοχών αποκλεισμού.

 

Άρθρο 11, παρ. 1.6

Προτείνεται να αποσαφηνιστεί ρητά το πεδίο εφαρμογής της διάταξης. Ειδικότερα, θα πρέπει να διευκρινιστεί εάν, πέραν των περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως «Απάτητα Βουνά», υφίστανται και άλλες κατηγορίες περιοχών που εμπίπτουν στις συγκεκριμένες ρυθμίσεις και περιορισμούς. Η σαφής και εξαντλητική καταγραφή των περιοχών αυτών είναι απαραίτητη για την ορθή εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και την αποφυγή ερμηνευτικών αμφισβητήσεων. Περαιτέρω, για λόγους ασφάλειας δικαίου, διαφάνειας και αποτελεσματικής εφαρμογής των διατάξεων, προτείνεται να ενσωματωθεί στο θεσμικό πλαίσιο επίσημος συνοδευτικός χάρτης ή γεωχωρικό υπόβαθρο, στο οποίο να αποτυπώνονται με σαφήνεια και ακρίβεια τα όρια των περιοχών που υπάγονται στις εν λόγω ρυθμίσεις. Η πρόβλεψη αυτή θα διευκολύνει τόσο τις αρμόδιες υπηρεσίες όσο και τους επενδυτές κατά τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση έργων, διασφαλίζοντας ενιαία και αντικειμενική εφαρμογή των περιορισμών.

 

Άρθρο 11, παρ. 1.7 & 2

Δεν υφίσταται νομοθετικό πλαίσιο για τον ορισμό και τη διαχείριση των περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ). Από τον κατάλογο «ΦΙΛΟΤΗΣ» του ΕΜΠ προκύπτουν 449 περιοχές ως ΤΙΦΚ που όμως δεν περιλαμβάνονται σε ενιαίο ΦΕΚ ούτε αποτυπώνονται στους αναρτημένους χάρτες της διαβούλευσης. Επίσης, δεν είναι σαφές ποιος φορέας αποφασίζει τον χαρακτηρισμό, με ποια κριτήρια και αν υπάρχουν σαφώς καθορισμένα όρια και χρήσεις γης. Δεν είναι ξεκάθαρο ποιες υπηρεσίες είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο και την προστασία τους, ούτε πώς επηρεάζονται οι ιδιοκτησίες και οι δυνατότητες δόμησης μέσα σε αυτές τις περιοχές.

Απαιτείται να διευκρινιστεί:

α) ποιες είναι οι περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως ΤΙΦΚ,

β) ότι στις περιοχές αποκλεισμού δεν εμπίπτουν όλα τα Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους (ΤΙΦΚ), αλλά μόνο αυτές οι περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί ως ΤΙΦΚ με αποφάσεις του αρμόδιου Υπουργείου, κατόπιν αποκλειστικής εφαρμογής επίσημων ψηφιακών οριοθετήσεων, όπως αυτές τηρούνται σε δημόσιες γεωχωρικές βάσεις δεδομένων.

γ) Για τα συνοδευτικά έργα ΜΥΗΕ να διευκρινιστεί τι απαιτείται για την περιβαλλοντική τεκμηρίωση πιθανής παρέκκλισης.

 

Άρθρο 12, Κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ, παρ. 2  

Παρ. 2. Η χωροθέτηση των εγκαταστάσεων ΜΥΗΕ εντός προστατευόμενων περιοχών ….., επιτρέπονται σύμφωνα ….. με τις προβλέψεις της <u>οικείας εγκεκριμένης Ειδικής περιβαλλοντικής Μελέτης </u>εκάστης προστατευόμενης περιοχής.

Με το παρόν άρθρο της ΚΥΑ που τέθηκε σε διαβούλευση, επιχειρείται τεχνητά η «αναβάθμιση» των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) και η εξομοίωσή τους με το θεσπισμένο κανονιστικό πλαίσιο προστασίας της φύσης της οικείας προστατευόμενης περιοχής. Κάτι τέτοιο υπερβαίνει σαφώς τα όρια που θέτει στους Υπουργούς η εξουσιοδότηση του νόμου και πρόκειται να δημιουργήσει νέα νομική σύγχυση.

Συγκεκριμένα, ο ν. 1650/1986 όπως ισχύει, καθορίζει στο Κεφάλαιο Δ με δεσμευτικό τρόπο τα εργαλεία για τη προστασία των περιοχών και τη διαδικασία θέσπισής τους. Από την παρ. 1 του άρθρου 21 προκύπτει με σαφήνεια ότι η προστασία και διατήρηση των περιοχών προστασίας της βιοποικιλότητας και των Εθνικών Πάρκων επιτυγχάνεται με την κατάρτιση των Σχεδίων Διαχείρισης της παρ. 3 και των ΠΔ της παρ. 4, και όχι μέσω των ΕΠΜ της παρ. 2. Η εκπόνηση της ΕΠΜ αποτελεί προϋπόθεση για το Σχέδιο Διαχείρισης και το ΠΔ, και απαγορεύεται να αποτελέσει διακριτό θεσμικό κείμενο, ούτε να παράγει από μόνο του έννομα αποτελέσματα.

Από το περιεχόμενο της ΕΠΜ όπως καθορίζεται με την παρ. 2 αλλά και από την κοινή πείρα, προκύπτει ότι η ΕΠΜ δεν περιλαμβάνει κανονιστικές πρόνοιες και όρους, στο βαθμό σαφήνειας και εξειδίκευσης που απαιτείται, ώστε να θεωρηθεί ότι συνιστούν θεσμικό κείμενο που να μπορεί να ερμηνευθεί μονοσήμαντα και να δεσμεύει από μόνο του τη Διοίκηση, όπως λανθασμένα υποθέτει το ΕΧΠ αναφερόμενο σε «προβλέψεις της εγκεκριμένης ΕΠΜ». Αντιθέτως, τέτοιες προβλέψεις, πρόνοιες και όροι περιέχονται στα Σχέδια Διαχείρισης και τα ΠΔ σύμφωνα με τις παρ. 3 και 4.

Ακόμα σπουδαιότερα, η παρ. 4 ορίζει ότι με το ΠΔ (και όχι βεβαίως με την εγκεκριμένη ΕΠΜ), γίνεται «ο χαρακτηρισμός των περιοχών προστασίας της βιοποικιλότητας και των εθνικών πάρκων, η οριοθέτησή τους και ο καθορισμός γειτονικών εκτάσεων της παραγράφου 4 του άρθρου 18, όπου αυτό είναι αναγκαίο, καθώς και ο καθορισμός χρήσεων γης και δραστηριοτήτων μέσα στις ανωτέρω προστατευόμενες περιοχές, ανά ζώνη, και στις γειτονικές εκτάσεις». Αποκλείεται δηλαδή όλα αυτά (ο χαρακτηρισμός, η οριοθέτηση, ο καθορισμός χρήσεων κ.λπ.) να γίνει με την εγκεκριμένη ΕΠΜ, όπως επιχειρείται μέσω του ΕΧΠ.

Μάλιστα, η παρ. 4 ορίζει ότι όταν στην προστατευόμενη περιοχή περιλαμβάνονται και αγροτικές περιοχές (χερσαίες και υδάτινες) υψηλής φυσικής αξίας, το ΠΔ εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων. Δηλαδή, η επιχειρούμενη τεχνητή αναβάθμιση των εγκεκριμένων ΕΠΜ παρακάμπτει προφανώς την αρμοδιότητα του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλά επιπλέον παρακάμπτει σε ορισμένες περιπτώσεις και την αρμοδιότητα του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Εν κατακλείδι, τα ΤΧΣ, οι ΕΠΜ και γενικά όλα τα σχέδια ή μελέτες ρύθμισης χώρου ή προστασίας δεν πρέπει να επιτρέπεται να εισάγουν περιορισμούς και αποκλεισμούς κατά παρέκκλιση του ΕΧΠ. Επίσης δεν πρέπει να λαμβάνονται ως δεσμευτικές οι πρόνοιες των εγκεκριμένων ΕΠΜ παρά μόνο τα οικεία ΠΔ μετά την έκδοσή τους. Μια ΕΠΜ αποτελεί την επιστημονική μελέτη τεκμηρίωσης του ΠΔ και του Σχεδίου Διαχείρισης κάθε περιοχής και ΔΕΝ είναι αυτόνομο θεσμικό κείμενο.

Κατά συνέπεια προτείνεται να αντικατασταθεί η σχετική αναφορά «στις εγκεκριμένες ΕΠΜ» από την αναφορά «στα εγκεκριμένα ΠΔ».

 

Άρθρο 12, Κανόνες και κριτήρια χωροθέτησης ΜΥΗΕ, παρ. 3

«Στις ανωτέρω περιοχές, η ανάπτυξη ΜΥΗΕ με υδραυλική πτώση Η>20 μ. κρίνεται σκόπιμο να ενσωματώνει την κατασκευή σηράγγων ή εγκιβωτισμένων αγωγών εντός του εδάφους και εκτός της συνήθους κοίτης ροής στο υδραυλικό σύστημα προσαγωγής και απαγωγής της παροχής. Επιβάλλεται η αξιοποίησή των υφιστάμενων υποδομών (δρόμοι, δίκτυα κ.λπ.). Στις περιοχές αυτές για όλα τα έργα ανεξαρτήτως υδραυλικής πτώσης, απαιτείται η εξέταση τεχνικών λύσεων διασφάλισης της κινητικότητας της ιχθυοπανίδας, σύμφωνα με τα πορίσματα της μελέτης ΕΟΑ κατά τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.»

Η συγκεκριμένη διατύπωση δημιουργεί την εντύπωση ότι, για έργα που χωροθετούνται εντός προστατευόμενων περιοχών, η εκπόνηση ιχθυολογικής μελέτης αποτελεί ουσιαστική προϋπόθεση για την αξιολόγηση και αδειοδότησή τους. Ωστόσο, η απαίτηση αυτή δεν διατυπώνεται με σαφήνεια, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε διαφορετικές ερμηνείες και πρακτικές εφαρμογής από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Για λόγους ασφάλειας δικαίου και ομοιόμορφης εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου, προτείνεται να διευκρινιστεί ρητά εάν η εκπόνηση ιχθυολογικής μελέτης αποτελεί υποχρεωτική προϋπόθεση στις συγκεκριμένες περιπτώσεις, καθώς και να καθοριστούν με σαφήνεια οι κατηγορίες έργων και οι περιοχές στις οποίες η υποχρέωση αυτή εφαρμόζεται.

Η σαφής πρόβλεψη της σχετικής απαίτησης στο κείμενο της διάταξης θα αποτρέψει ερμηνευτικές αμφιβολίες, θα διασφαλίσει την ίση μεταχείριση των έργων και θα συμβάλει στην αποτελεσματικότερη εφαρμογή των περιβαλλοντικών διατάξεων.

Η εξέταση τεχνικών λύσεων διασφάλισης της κινητικότητας της ιχθυοπανίδας να απαιτείται εφόσον στην περιοχή εξέτασης εκπονηθεί κατάλληλη ιχθυολογική μελέτη που θα τεκμηριώσει την ύπαρξη ιχθυοπανίδας στην περιοχή ενδιαφέροντος. Οι προδιαγραφές μιας ΕΟΑ δεν περιλαμβάνουν απαραίτητα την ύπαρξη και καταγραφή του ιχθυοπληθυσμού.

 

Παρ.5. Θα πρέπει να εξετάζεται η δυνατότητα υπογειοποίησης του δικτύου διασύνδεσης μέσης τάσης (συνοδό έργο) σύμφωνα με τις προβλέψεις της νομοθεσίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Για προφανείς λόγους θα πρέπει να προστεθεί στην παραπάνω διάταξη ο όρος «εφόσον τεχνικώς είναι εφικτό».

 

Άρθρο 13, παρ. 2.1

¨Εφόσον στη ζώνη κατάληψης του έργου (μήκος από υδροληψία έως σταθμό παραγωγής) υφίσταται και άλλη χρήση νερού, πρέπει να εξασφαλίζεται κατά προτεραιότητα η ικανοποίηση των υφιστάμενων υδρευτικών, αρδευτικών, οικολογικών και άλλων αναγκών.¨

Θα πρέπει να διευκρινιστεί σαφώς ότι ο όρος «άλλες χρήσεις νερού» που λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή της διάταξης θα πρέπει να αφορά χρήσεις που είναι νομίμως υφιστάμενες, οι οποίες διαθέτουν τις απαιτούμενες άδειες και εγκρίσεις, όπου αυτές προβλέπονται, και οι οποίες συμμορφώνονται με το σύνολο των τεχνικών, περιβαλλοντικών και διαχειριστικών απαιτήσεων που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.

Η διευκρίνηση αυτή κρίνεται αναγκαία προκειμένου να διασφαλιστεί ότι δεν δημιουργούνται δικαιώματα ή περιορισμοί υπέρ χρήσεων που λειτουργούν χωρίς την απαιτούμενη αδειοδότηση ή κατά παράβαση των ισχυουσών διατάξεων, καθώς και για να εξασφαλιστεί η ίση μεταχείριση όλων των χρηστών των υδατικών πόρων και η ορθή εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

Για το λόγο αυτό προτείνεται η διαμορφωθεί η παραπάνω αναφορά από το «υφίσταται και άλλη χρήση νερού» στο «υφίσταται άλλη αδειοδοτημένη/ νομίμως υφιστάμενη χρήση νερού».

 

Άρθρο 13, παρ. 2.7 

¨Στην περίπτωση επάλληλων ΜΥΗΕ με δημιουργία ταμιευτήρα το συνολικό μήκος κατάκλυσης του υδατορέματος δεν πρέπει να ξεπερνά το 30% του συνολικού μήκους του υδατορέματος.¨

Σημειώνεται ότι δεν είναι πάντα γνωστό το συνολικό μήκος του υπό μελέτη υδατορέματος, ειδικά εάν αυτό δεν είναι καταγεγραμμένο στο αντίστοιχο ΣΔΛΑΠ, γεγονός που συμβαίνει πολύ συχνά όταν πρόκειται για ΜΥΗΕ τα οποία χωροθετούνται σε μικρότερα ρέματα. Για την εφαρμογή αυτής της παραγράφου θα έπρεπε να υπάρχουν επίσημα καταγεγραμμένα δεδομένα όλων των ρεμάτων, τα οποία να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τους φορείς των έργων. Θα πρέπει να διευκρινιστεί ο τρόπος εκτίμησης του συνολικού μήκους του κάθε υδατορέματος. Επίσης, με το κριτήριο αυτό, ο σχεδιασμός εκάστου ΜΥΗΕ εξαρτάται και από τα υπόλοιπα ΜΥΗΕ στο ίδιο υδατόρεμα και καθίσταται ασαφής όταν τα άλλα ΜΥΗΕ βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο αδειοδότησης και δεν υπάρχουν επίσημα τεχνικά στοιχεία για αυτά (πχ από ΑΕΠΟ ή Άδεια Εγκατάστασης/Λειτουργίας). Τέλος, πρέπει να προβλεφθεί τι θα ισχύει σε περίπτωση που ο σχεδιασμός κάποιου από τα επάλληλα ΜΥΗΕ υποστεί τροποποίηση (πχ αλλαγή μήκους κατάκλυσης).

 

<u>Άρθρο 13, παρ. 2.9</u>

¨ Για τα επάλληλα ΜΥΗΕ, και στην περίπτωση που όλα ή ορισμένα μόνο έχουν μήκος εκτροπής που δεν ξεπερνά τα 250μ. το μέγιστο επιτρεπόμενο μήκος εκτροπής της φυσικής κοίτης του υδατορέματος υπολογίζεται σε συνάρτηση με το άθροισμα της εγκατεστημένης ισχύος των επάλληλων ΜΥΗΕ. Για τα επάλληλα ΜΥΗΕ αυτής της περίπτωσης, το μέγιστο μήκος εκτροπής αφορά στο τμήμα του υδατορέματος από το σημείο υδροληψίας του πλέον ανάντη ΜΥΗΕ μέχρι το σημείο επαναφοράς του πλέον κατάντη ΜΥΗΕ.¨

Προκύπτουν πάλι τα προβλήματα της παρ. 7 περί μη ύπαρξης επίσημων στοιχείων για το μήκος κάθε ρέματος και της εξάρτησης σχεδιασμού των επάλληλων ΜΥΗΕ. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να δοθεί σαφής τύπος υπολογισμού του επιτρεπόμενου μήκους εκτροπής (όπως στο Άρθρο 3, παρ. β της υπ’ αριθμ. οικ. 196978/2011 ΥΑ) και να προβλεφθεί τι θα ισχύει σε περίπτωση τροποποίησης ισχύος κάποιου έργου εκ των επαλλήλων ΜΥΗΕ. Η παράγραφος αυτή χρειάζεται τροποποίηση.

 

Άρθρο 13, παρ 2.13

¨Στην περίπτωση εγκατάστασης ΜΥΗΕ με δημιουργία ταμιευτήρα σε υδατόρεμα της υπολεκάνης απορροής ποτάμιων υδατικών σωμάτων τα οποία έχουν ταξινομηθεί από τα ΣΔΛΑΠ ως κακής ή ελλιπούς οικολογικής κατάστασης/δυναμικού, το συνολικό μήκος κατάκλισης ανά υδατόρεμα εγκατάστασης δεν πρέπει να ξεπερνά το 15% του μήκους του υδατορέματος.¨

Ομοίως με παραπάνω, σημειώνεται πως ο καθορισμός των μηκών των υδατορεμάτων δεν είναι σαφής.

Για τους ανωτέρω λόγους, προτείνεται η θέσπιση σαφούς μεθοδολογίας και αντικειμενικών κριτηρίων υπολογισμού των ανωτέρω μεγεθών, καθώς και η παροχή σχετικών γεωχωρικών δεδομένων ή χαρτογραφικών υποβάθρων που θα διασφαλίζουν την ενιαία εφαρμογή του πλαισίου.

 

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι’

ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ ΜΕ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΕΧΠ ΚΑΙ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΟ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟ

Άρθρο 28

Παρ.5.2. Κατά την σύνταξη των ανωτέρω σχεδίων πρέπει να λαμβάνεται ιδιαίτερη μέριμνα για την αναδιατύπωση ρυθμίσεων τυχόν προηγούμενων σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ, ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΖΟΕ) που ενδέχεται να δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις προς τις κατευθύνσεις της παρούσας απόφασης.

 

Προς αποφυγή αυθαίρετων και ανεξέλεγκτων ζωνών αποκλεισμού, κατά την σύνταξη νέων  πολεοδομικών σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ, ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΖΟΕ) ή και κατά την αναδιατύπωση ρυθμίσεων προηγούμενων σχεδίων, θα πρέπει να λαμβάνεται ειδική μέριμνα έτσι ώστε αυτά να μην δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις προς τις κατευθύνσεις της παρούσας απόφασης και να μην αποκλείουν την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ στην έκταση του ΟΤΑ.

Προτείνεται η αναδιατύπωση της παρ. 5.2. ως εξής:

«Κατά την σύνταξη νέων  πολεοδομικών σχεδίων (ΤΠΣ, ΕΠΣ, ΓΠΣ, ΣΧΟΟΑΠ, ΖΟΕ) ή και κατά την αναδιατύπωση ρυθμίσεων προηγούμενων σχεδίων, θα πρέπει να λαμβάνεται ειδική μέριμνα έτσι ώστε αυτά να μην δημιουργούν αντιθέσεις ή αντιφάσεις προς τις κατευθύνσεις της παρούσας απόφασης και να μην αποκλείουν την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ στην έκταση του ΟΤΑ.

Ιδιαίτερα για τα ΜΥΗΕ τα παραπάνω σχέδια θα πρέπει να μην εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις, πέραν των όσων προβλέπονται από τις διατάξεις του παρόντος και να μην απαγορεύουν την εγκατάσταση έργων μηδενικής όχλησης στην έκταση του ΟΤΑ και φυσικά εκτός αυτής».

 

ΑΡΘΡΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: «ΤΕΛΙΚΕΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ»

 

Παρ.7

Τροποποιήσεις περιβαλλοντικών αδειών για ήδη εκδοθείσες ΑΕΠΟ και ΠΠΔ, ενεργούνται σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας και βάσει των οποίων αξιολογήθηκαν κατά την έκδοση αρχικής ΑΕΠΟ ή ΠΠΔ, πλην περιπτώσεων μεταφοράς θέσης εγκατάστασης σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4951/2022 καθώς και επέκτασης των αρχικών γηπέδων εγκατάστασης σε ποσοστό μεταβολής της επιφάνειας που υπερβαίνει το 50%.

Θα πρέπει να διευκρινιστεί ρητά ότι εδώ συμπεριλαμβάνονται και τα παλιά έργα, για τα οποία έχει εκδοθεί βεβαίωση παραγωγού για ριζική ανανέωση, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 του ν.5291/2020 με δεδομένο ότι οι φορείς αδειοδότησης εκδίδουν τις ΑΕΠΟ/ ΠΠΔ για αυτά τα έργα ως τροποποίηση των υφιστάμενων περιβαλλοντικών αδειών.

 

Παρ. 9 

Φάκελοι ΜΠΕ έργων που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας έως 20 Μαΐου 2026, συνεχίζουν να αξιολογούνται κατά τη διαδικασία έγκρισης ή μη της ΜΠΕ και έκδοσης ΑΕΠΟ, σύμφωνα με τις διατάξεις που ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος της παρούσας.

Δεν είναι σαφές τι καθεστώς προβλέπεται για τα έργα κατηγορίας Β καθώς μέχρι σήμερα δεν υπάρχει υποχρέωση από την αδειοδοτούσα αρχή να εκδίδει βεβαίωση πληρότητας για το φάκελο υπαγωγής σε ΠΠΔ. Επομένως, προτείνεται να διαμορφωθεί ως εξής: «Φάκελοι ΜΠΕ έργων που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες και έχουν λάβει έγκριση τυπικής πληρότητας και φάκελοι υπαγωγής σε ΠΠΔ που έχουν υποβληθεί στις αρμόδιες υπηρεσίες».

Επίσης προτείνεται η αλλαγή της καταληκτικής ημερομηνίας «έως 20 Μαΐου 2026» σε «έως την ημερομηνία δημοσίευσης σε ΦΕΚ της παρούσας».

 

Παρ. 10

 «Άδειες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ ή Βεβαιώσεις Παραγωγού ή Βεβαιώσεις Ειδικών Έργων και άδειες αποθήκευσης που έχουν εκδοθεί μέχρι την έναρξη ισχύος της παρούσας και δεν εμπίπτουν σε καμία από τις ως άνω περιπτώσεις επανελέγχονται, ως προς τη συμβατότητά τους με τις διατάξεις της παρούσας».

Για έργα των οποίων η θέση εγκατάστασης εμπίπτει σε περιοχές αποκλεισμού ή σε ζώνες όπου η ανάπτυξη του έργου καθίσταται μη επιτρεπτή λόγω των ρυθμίσεων του νέου χωροταξικού, προτείνεται να παρέχεται η δυνατότητα μετεγκατάστασης εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας, με κατάλληλη τροποποίηση της ισχύουσας Βεβαίωσης και με παράλληλη παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήματος για έκδοση Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης κατά επιπλέον τριάντα έξι (36) μήνες των προθεσμιών που ορίζονται στο αρ. 12 του ν. 4685/2020, εφόσον αποδεικνύεται ότι επηρεάζονται άμεσα από τις προβλέψεις του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ.

Επίσης προτείνεται να προβλεφθεί η αναβίωση βεβαιώσεων παραγωγού ΑΠΕ για έργα που δεν έλαβαν περιβαλλοντική αδειοδότηση, λόγω διοικητικών καθυστερήσεων.

Συγκεκριμένα προτείνεται η θέσπιση ειδικής μεταβατικής ρύθμισης, η οποία θα επιτρέπει την αναβίωση των Βεβαιώσεων Παραγωγού που ανακλήθηκαν για έργα που είχαν ήδη εισέλθει σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης και για τα οποία είχαν υποβληθεί όλα τα τέλη δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου, αξιοποιώντας πλήρως τις δυνατότητες παράτασης του ν.4685/2020 στο μέγιστό τους.

Η προτεινόμενη μεταβατική Διάταξη έχει ως εξής:

«Για σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ για τους οποίους:

α) είχε χορηγηθεί Βεβαίωση Παραγωγού ή Βεβαίωση Ειδικών Έργων πριν από την έναρξη ισχύος του παρόντος,

β) είχε υποβληθεί πλήρης Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών του ν.4685/2020,

γ) είχαν καταβληθεί τα προβλεπόμενα τέλη της παραγράφου 3 του Άρθρου 12 του ν.4685/2020 για την παράταση των προθεσμιών της παραγράφου 2 του ίδιου άρθρου,

δ) Δεν είχε εκδοθεί απορριπτική απόφαση περιβαλλοντική απόφαση έως και την λήξη των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 12 του ν. 4685/2020.

ε) η διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης εκκρεμούσε κατά τη λήξη των προθεσμιών των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 12 του ν. 4685/2020.

Οι ανακληθείσες Βεβαιώσεις Παραγωγού δύνανται να αναβιώνουν κατόπιν αίτησης του φορέα του έργου στην ΡΑΕΕΥ και διαπίστωσης της συνδρομής των ανωτέρω προϋποθέσεων.

Τα έργα της παρούσας διάταξης εξακολουθούν να εξετάζονται ως προς τη χωροθέτησή τους και την περιβαλλοντική τους αδειοδότηση σύμφωνα με το καθεστώς του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου ΑΠΕ που ίσχυε κατά τον χρόνο έκδοσης της αρχικής Βεβαίωσης Παραγωγού, αποκλειστικά για την ολοκλήρωση της ήδη εκκινήσασας αδειοδοτικής διαδικασίας.»

Οι παραπάνω προβλέψεις είναι αναγκαίες για την προστασία της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των επενδυτών και τη διασφάλιση της ασφάλειας δικαίου, δεδομένου ότι οι επηρεαζόμενες επενδύσεις σχεδιάστηκαν και αδειοδοτήθηκαν σύμφωνα με το ισχύον κατά τον χρόνο έκδοσης της Βεβαίωσης Παραγωγού θεσμικό και χωροταξικό πλαίσιο.

Η έλλειψη μεταβατικών διατάξεων για τα έργα αυτά ενδέχεται να οδηγήσει σε απώλεια δικαιωμάτων, ματαίωση ώριμων επενδύσεων και απαξίωση σημαντικών οικονομικών πόρων που έχουν ήδη δαπανηθεί για μελέτες, αδειοδοτήσεις και λοιπές ενέργειες ωρίμανσης. Αντίθετα, η παροχή εύλογης παράτασης και η δυνατότητα μετεγκατάστασης εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας επιτρέπουν την προσαρμογή των έργων στις νέες χωροταξικές απαιτήσεις, χωρίς να υπονομεύεται ο σκοπός του νέου σχεδιασμού και χωρίς να θίγεται η αναπτυξιακή δυναμική του κλάδου των ΑΠΕ.

[Γιώργος Τσαχάς]

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες  βρίσκονται σε πρώιμο αδειοδοτικό στάδιο, δεν έχουν λάβει την έγκριση της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων ή εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών ή χωροταξικών περιορισμών της περιοχής, ζητείται η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΠΡΟΣ: Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος Διεύθυνση Χωροταξικού Σχεδιασμού

ΘΕΜΑ: Παρεμβάσεις, Ενστάσεις και Καταγγελία Σφαλμάτων επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου (ΕΧΠ) για τις ΑΠΕ – Η περίπτωση της νήσου Ικαρίας.

Αξιότιμοι κύριοι/ες,

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης επί του σχεδίου ΚΥΑ και της ΣΜΠΕ για το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ασκώ τις κάτωθι ενστάσεις και παρατηρήσεις, επιφυλασσόμενος παντός νομίμου δικαιώματός μου, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος (Άρθρο 24) και της Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005).

Το υπόμνημα αφορά την περίπτωση της νήσου Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), καθώς και οριζόντιες εθνικές αστοχίες και δομική ακυρότητα λόγω:

• Έλλειψηςτεκμηρίωσηςτηςσκοπιμότητας.
• Αυθαίρετης χωροθέτησης Σταθμών Αποθήκευσης (BatteryCenters), Γραμμών Μεταφοράς, Συνοδών Έργων, Υβριδικών Σταθμών Αντλησιοταμίευσης και Ψηφιακών Υποδομών (DataCenters).
• Κίνδυνος μη αναστρέψιμης υποβάθμισης της βιοποικιλότητας και αποδόμησης της οικολογικής ακεραιότητας.
• Υποβάθμισης της αγροτικής παραγωγής και οικονομικής απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας.
• Απόκρυψης των επιπτώσεων χημικής ρύπανσης (Δισφαινόλη Α, Βαρέα Μέταλλα, PFAS).
• Αντιφάσεων των επίσημων Χαρτών Δέουσας Εκτίμησης για τη σωρευτική επιβάρυνση και παραβίασης της Σύμβασης του Άαρχους.

Με το παρόν υπόμνημα καταθέτω αναλυτικές και τεκμηριωμένες ενστάσεις επί του υπό διαβούλευση Σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης (Κ.Υ.Α.) και της συνοδεύουσας Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το ΕΧΠ-ΑΠΕ. Η παρούσα παρέμβαση αναδεικνύει σοβαρές χαρτογραφικές παραλείψεις, θεσμικές αντιφάσεις, δομικά επιστημονικά κενά και, πρωτίστως, την πλήρη απουσία επιστημονικής, νομικής και κοινωνικοοικονομικής τεκμηρίωσης.

Επιπροσθέτως, επισημαίνω ότι το υπό διαβούλευση σχέδιο παρουσιάζει έντονη αοριστία των διατάξεων, η οποία, λόγω της έλλειψης ρητών περιοριστικών όρων, αφήνει ευρύτατα περιθώρια αυθαίρετης ερμηνείας. Η κανονιστική αυτή αοριστία λειτουργεί ως «κερκόπορτα» που δύναται να επιτρέψει την άναρχη εγκατάσταση ανεμογεννητριών και βιομηχανικών υποδομών ακόμη και σε περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας, παρακάμπτοντας στην πράξη τις όποιες τυπικές προβλέψεις προστασίας.

Καθώς οι προτεινόμενες ρυθμίσεις στερούνται ουσιαστικής δημόσιας συμμετοχής και απειλούν άμεσα τη βιοποικιλότητα, την υδρολογική ακεραιότητα, την επισιτιστική ασφάλεια, την ιδιωτική περιουσία και τη δημόσια ασφάλεια (λόγω χημικών, βιομηχανικών, πυροθερμικών και πλημμυρικών κινδύνων), τόσο στην Ικαρία όσο και στην ελληνική επικράτεια συνολικά, αιτούμαι την άμεση απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και της ΣΜΠΕ και ουσιαστική επαναδιατύπωση,ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι παρατηρήσεις και προτάσεις που αναλύονται κατωτέρω.

 

 

Περιεχόμενα:

ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος ΠεριορισμόςτουΧάρτη 1
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης

ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ  

1. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
2. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
3. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
4. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών
5. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων
6. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας
7. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων
8. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»
9. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών
10. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού
11. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων
12. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων
13. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition)
14. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS)
15. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας

ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

1. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)
2. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)
3. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)
4. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw)

ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ

1. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)
2. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)
3. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1).
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3 Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4.
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης).
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης.
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων. Καθολική απαγόρευσηχωροθέτησης.
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα».
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS):
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.

ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ

ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ

 

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Α: ΤΟΠΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ (ΝΗΣΟΣ ΙΚΑΡΙΑ)</h2>
<h3>1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ.</h3>
Στο Κεφάλαιο Η’, Άρθρο 19 («Περιοχές αποκλεισμού»), παράγραφος 1, περίπτωση (ι) του υπό διαβούλευση Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ρητά ο αποκλεισμός χωροθέτησης εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε νησιά με έκταση μικρότερη των 300 τ.χλμ

• Τεκμηρίωση: Η νήσος Ικαρία έχει συνολική έκταση 255,3 τ.χλμ., γεγονός που την κατατάσσει αυτοδίκαια και οριζόντια στις περιοχές απόλυτου αποκλεισμού του Άρθρου 19.
• Απαίτηση: Ζητείται η άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητείταιη ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.

<h3>2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3</h3>
Το Σχέδιο ΚΥΑ στο Άρθρο 19, par. 1(δ) ορίζει ως περιοχή αποκλεισμού τους πυρήνες των κηρυγμένων μνημείων της φύσης, τα οποία αποτυπώνονται στον Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ.

• 1 Η Χαρτογραφική Παράλειψη: Στον επίσημο Χάρτη 3 της ΣΜΠΕ, το Δάσος του Ράντη ΔΕΝ είναι αποτυπωμένο ως Μνημείο της Φύσης, παρά το γεγονός ότι έχει κηρυχθεί επίσημα ως Διατηρητέο Μνημείο της Φύσης με βάση την απόφαση της Γενικής Γραμματέως Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αιγαίου (Αρ. Πρωτ. 17988/983/21.03.2014, ΦΕΚ 93/ΑΑΠ/27.03.2014). Πρόκειται για το αρχαιότερο δρυοδάσος Αριάς (Quercusilex) στην Ελλάδα (άνω των 500 ετών), ενταγμένο παράλληλα στο δίκτυο Natura 2000.

2.2 Καθολική Απαγόρευση εντός Natura 2000 και Οικολογικές Πιέσεις: Η περιοχή αποτελεί κρίσιμο βιότοπο και ζωτικό πεδίο κυνηγιού για τον προστατευόμενο Σπιζαετό (Aquilafasciata), με τη Μελέτη Δέουσας Εκτίμησης να τεκμηριώνει άμεσο κίνδυνο θανάτωσης λόγω προσκρούσεων. Η εξαίρεση του Άρθρου 19, παρ. 1(στ), η οποία επιτρέπει έργα σε ζώνες Natura αν το αιολικό δυναμικό υπερβαίνει τα 7,5 m/sec, θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη βιομηχανοποίηση των κορυφογραμμών. Αυτό θα προκαλέσει ανεπανόρθωτο φαινόμενο «νησιδοποίησης», αποκόπτοντας τους οικολογικούς διαδρόμους και εγκλωβίζοντας την άγρια πανίδα.

Ως εκ τούτου, ζητώ τη θεσμοθέτηση τεκμηρίου ασυμβατότητας για τη χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ εντός του δικτύου Natura 2000. Λόγω της φύσης και της κλίμακας των έργων αυτών, η εγκατάστασή τους εντός προστατευόμενων περιοχών καθιστά πρακτικά ανέφικτη την τεκμηρίωση της «μη σημαντικής επίπτωσης» κατά τη διαδικασία της Δέουσας Εκτίμησης. Συνεπώς, η κατάργηση της ανωτέρω εξαίρεσης και ο χαρακτηρισμός των περιοχών Natura 2000 ως ζωνών απόλυτου αποκλεισμού για τη βιομηχανική ανάπτυξη αποτελεί τη μοναδική οδό για τη διασφάλιση της ακεραιότητας των οικοσυστημάτων, σύμφωνα με τις επιταγές της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.

• 3 Ανεπάρκεια Χωροθέτησης για την Ορνιθοπανίδα: Δεν καθορίζονται ρητές «ζώνες ασφαλείας» (bufferzones) γύρω από τις περιοχές φωλιάσματος και τροφοληψίας ειδών προτεραιότητας και προστατευόμενων αρπακτικών, όπως ο Σπιζαετός (Aquilafasciata) και ο Μαυροπετρίτης.

              Τεκμηρίωση Περιοχής Καταφυγίου: Η επιβεβαιωμένη παρουσία ενεργού ζευγαριού Σπιζαετού (Aquilafasciata) στο φαράγγι του Καταφυγίου καθιστά την περιοχή αυτή υψηλής οικολογικής αξίας, απαιτώντας τον καθορισμό της ως ζώνης απόλυτης προστασίας με ρητή απαγόρευση βιομηχανικής παρέμβασης σε ακτίνα 5 χλμ.

Οικολογική Ακεραιότητα Ορεινού Όγκου Ικαρίας: Πέραν του Καταφυγίου, ολόκληρος ο υπόλοιπος ορεινός όγκος της Ικαρίας φιλοξενεί κρίσιμους πληθυσμούς προστατευόμενων αρπακτικών πτηνών, η παρουσία και η δράση των οποίων αποτελούν αδιαμφισβήτητους δείκτες οικολογικής ακεραιότητας. Η απουσία πρόβλεψης για την προστασία αυτών των βιότοπων καθιστά το Σχέδιο νομικά και οικολογικά ευάλωτο, καθώς η εγκατάσταση ΑΠΕ εντός αυτών επιφέρει:

○ α) Άμεση θανάτωση: Μέσω πρόσκρουσης στις ανεμογεννήτριες.

○ β) Οικολογική απομόνωση: Εγκατάλειψη θέσεων φωλιάσματος λόγω όχλησης.

○ γ) Υποβάθμιση ενδιαιτημάτων: Κατακερματισμός περιοχών τροφοληψίας.

• 4 Παράλειψη των Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά (IBA): Το ΕΧΠ-ΑΠΕ και η ΣΜΠΕ αγνοούν τις διεθνώς αναγνωρισμένες Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά (IBA). Η μη ενσωμάτωση των περιοχών IBA στα χωροταξικά κριτήρια αποκλεισμού συνιστά επιστημονική αυθαιρεσία. Ζητούμε τη θεσμική θωράκιση των IBA και την εφαρμογή του ίδιου αυστηρού πλαισίου αποκλεισμού που ισχύει για τις περιοχές Natura
• Απαίτηση: Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.

<h3>3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας</h3>
Στο Παράρτημα ΙΙ, Πίνακας Β1 του Σχεδίου ΚΥΑ, ορίζεται ως ελάχιστη απόσταση εγκαταστάσεων από κηρυγμένα μνημεία φύσης τα μόνιμα 500 μέτρα.

• Το Τεχνικό Κενό & η Έλλειψη Τεκμηρίωσης: Το Δάσος του Ράντη αναπτύσσεται στην κεντρική οροσειρά του Αθέρα. Όπως ομολογεί το Στάδιο 1 της Μελέτης Δέουσας Εκτίμησης, οι εκτεταμένες παρεμβάσεις επιφέρουν «σημαντική μεταβολή οικολογικών λειτουργιών» και «αλλοίωση στην ποιότητα και επάρκεια των υδάτων». Το Χωροταξικό αντιμετωπίζει τις ΑΠΕ ως «μη ρυπογόνες» δραστηριότητες κατά τη λειτουργία, αγνοώντας τις καταστροφικές γεωτεχνικές επιπτώσεις της φάσης κατασκευής.
• Υδρολογικές Επιπτώσεις: Οι εκτεταμένες εκσκαφές και η θεμελίωση με ογκώδεις κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός των καρστικών/ασβεστολιθικών σχηματισμών της περιοχής, εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους για τη διατάραξη του υδρολογικού καθεστώτος. Οι εν λόγω κατασκευές ενδέχεται να λειτουργήσουν ως τεχνητά υπόγεια εμπόδια, διακόπτοντας τις φυσικές υδροφόρες οδούς. Η πιθανότητα αυτή θέτει σε άμεσο κίνδυνο την αδιάλειπτη τροφοδοσία των τοπικών πηγών, οι οποίες αποτελούν κρίσιμη πηγή υδροδότησης για τους οικισμούς. Επιπροσθέτως, η αλλοίωση του αναγλύφου και του δασικού καλύμματος ενέχει τον κίνδυνο υποβάθμισης του ευαίσθητου μικροκλίματος (υγρασία, αερισμός), το οποίο είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας του δασικού οικοσυστήματος
  Επιπροσθέτως, η ανατροπή των συνθηκών μικροκλίματος —ιδίως η πτώση της ατμοσφαιρικής υγρασίας λόγω των εκτεταμένων αποψιλώσεων και των χωματουργικών εργασιών— αυξάνει κατακόρυφα την ευφλεκτότητα της δασικής βλάστησης. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος με μειωμένη υγρασία σε συνδυασμό με την εγκατάσταση βιομηχανικών υποδομών σε δυσπρόσιτες ορεινές ζώνες, καθιστά τη διαχείριση οποιασδήποτε πυρκαγιάς επιχειρησιακά αδύνατη, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την επιβίωση του Δάσους του Ράντη και τη δημόσια ασφάλεια.
• Απαίτηση: Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.

<h3>4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1</h3>
Ο Χάρτης 1 της ΣΜΠΕ περιορίζει τα όρια εφαρμογής των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) αυστηρά εντός των ζωνών Natura, αφήνοντας το υπόλοιπο σώμα του νησιού εκτός προστατευτικού πλαισίου.

• Η Αντίφαση: Ένα νησιωτικό οικοσύστημα λειτουργεί ως ενιαίος οργανισμός. Η προστατευόμενη πανίδα δεν γνωρίζει διοικητικά όρια και χρησιμοποιεί τις εκτός Natura περιοχές για τροφοληψία. Αν επιτραπεί η άναρχη χωροθέτηση στο υπόλοιπο νησί, θα επέλθει άμεσος οικολογικός και χωρικός κορεσμός, ακυρώνοντας κάθε έννοια βιώσιμης διαχείρισης.
• Απαίτηση: Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.

<h3>5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4</h3>
Ο Χάρτης 4 της ΣΜΠΕ (Στοιχεία πολιτιστικής κληρονομιάς) παρουσιάζει μια απαράδεκτη εικόνα πλήρους παράλειψης των ιστορικών, αρχαιολογικών, θρησκευτικών και φυσικών μνημείων της Ικαρίας.

• Οι Χαρτογραφικές Παραλείψεις: Στον Χάρτη 4 ΔΕΝ έχουν αποτυπωθεί τα σημαντικότερα κηρυγμένα μνημεία και τοπόσημα του νησιού, όπως:
  1. Το Κάστρο του Δρακάνου (και ο παρακείμενος Αρχαιολογικός Χώρος / Ιερό).
  2. ΤοΚαψαλίνοΚάστρο.
  3. ΤοΚάστροτουΚοσκινά.
  4. Οι ιστορικοί και παραδοσιακοί Ιεροί Ναοί του Αγίου Ευσταθίου (Αϊ-Στάθη) και του Αγίου Ισιδώρου, οι οποίοι δεσπόζουν πάνω στην οροσειρά του Αθέρα.
• Η παράλειψη της Δυτικής Ικαρίας: Η μελέτη αποτυγχάνει πλήρως να αναγνωρίσει τη Δυτική Ικαρία (Ράχες, Νάς, Καρκινάγρι, Μαγγανίτης) ως μια περιοχή ύψιστου φυσικού κάλλους και παγκόσμιου ενδιαφέροντος για τον εναλλακτικό και οικολογικό τουρισμό. Η Δυτική Ικαρία διακρίνεται για το άγριο, ανέγγιχτο φυσικό ανάγλυφό της, τα μοναδικά φαράγγια (π.χ. Χάλαρη), τις παραδοσιακές αρχιτεκτονικές δομές (αντιπειρατικά σπίτια) και την παγκοσμίως αναγνωρισμένη πολιτισμική της ταυτότητα, που αποτελεί τον πυρήνα του διεθνούς brand της Ικαρίας ως «Ζώνης Μακροζωίας» (BlueZone). Οι ναοί του Αγίου Ευσταθίου και του Αγίου Ισιδώρου, πέρα από την ύψιστη θρησκευτική τους αξία, αποτελούν κεντρικούς κόμβους του δικτύου παραδοσιακών πεζοπορικών μονοπατιών.
• Η Ευρωπαϊκή Σύγκρουση: Η σχεδιαζόμενη μετατροπή των κορυφογραμμών και των παρθένων πλαγιών της Δυτικής Ικαρίας σε βιομηχανικό εργοτάξιο ΑΠΕ έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (GreenDeal), ειδικά στον πυλώνα της «Βιώσιμης Υπαίθρου και του Αγροτουρισμού», καθώς και με τις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που λαμβάνει η χώρα για την ανάδειξη των παραδοσιακών μονοπατιών και της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Το έργο αυτό θα επιφέρει το τελειωτικό χτύπημα στην τοπική οικονομία, καταστρέφοντας το μοναδικό αναπτυξιακό μοντέλο ήπιου τουρισμού και φύσης που στηρίζει τους κατοίκους της, ενώ παράλληλα θα εκθέσει τους χώρους λατρείας σε βάναυση οπτική και ακουστική όχληση συνεπεία της λειτουργίας βιομηχανικών αιολικών εγκαταστάσεων..
• Απαίτηση: Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ.

<h3>6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης)</h3>
Στο συνοδευτικό αρχείο «ΕΧΠ ΑΠΕ στάδιο 1 ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΕΟΥΣΑΣ ΕΚΤΙΜΗΣΗΣ_signed», και συγκεκριμένα στην Εικόνα 2-1 («Περιοχές δράσεων Σχεδίων που ελέγχονται ως προς τις δυνητικές σωρευτικές επιπτώσεις»), οι ίδιοι οι μελετητές επισημαίνουν και κατηγοριοποιούν την Ανατολική Ικαρία ως «ανεπτυγμένη περιοχή».

• Η Θεσμική Αντίφαση: Η επισήμανση αυτή αποτελεί μια ξεκάθαρη, έγγραφη ομολογία των μελετητών ότι η Ανατολική Ικαρία —λόγω της υφιστάμενης συγκέντρωσης υποδομών, δικτύων, λιμενικών και οικιστικών πιέσεων— βρίσκεται ήδη σε κατάσταση έντονης ανθρωπογενούς φόρτισης. Ενώ ο εν λόγω χάρτης σχεδιάστηκε για να καταδείξει τις περιοχές όπου οι σωρευτικές επιπτώσεις νέων έργων θα αλλοιώσουν ανεπανόρθωτα το περιβάλλον, το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ έρχεται σε πλήρη αντίφαση, επιτρέποντας τη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών σταθμών ΑΠΕ και συνοδών έργων στην ίδια ακριβώς περιοχή.
• Νομική Ακυρότητα λόγω Παράλειψης Σωρευτικής Εκτίμησης: Επισημαίνεται ότι η παράλειψη της ΣΜΠΕ να εξετάσει τη σωρευτική επιβάρυνση (cumulativeimpact) όλων των έργων ΑΠΕ ως ενιαίο σύνολο, και όχι αποσπασματικά, αποτελεί κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τυπική αιτία ακύρωσης Στρατηγικών Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Η παράλειψη αξιολόγησης των σωρευτικών και συνεργιστικών επιδράσεων δύναται να συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της ΣΜΠΕ, υπό το πρίσμα της σχετικής νομολογίας και των απαιτήσεων της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.

<h3>7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης</h3>

• Η Σύνδεση των Περιοχών: Η τεκμηρίωση της Ανατολικής Ικαρίας ως «ανεπτυγμένης περιοχής» με υψηλές σωρευτικές πιέσεις (βάσει της Εικόνας 2-1 της Δέουσας Εκτίμησης), αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για διαφοροποιημένη διαχείριση της Δυτικής Ικαρίας. Η Δυτική Ικαρία αποτελεί πλέον το κρίσιμο απόθεμα βιοποικιλότητας, το οποίο λειτουργεί ως εγγυητής της οικολογικής ισορροπίας ολόκληρου του νησιωτικού συνόλου.
• Αντίκτυπος: Η περαιτέρω χωροθέτηση βιομηχανικών εγκαταστάσεων και συνοδών έργων οδοποιίας στη Δυτική Ικαρία απομειώνει δραστικά το εναπομείναν απόθεμα φυσικού κεφαλαίου. Η συσσώρευση παρεμβάσεων σε μια περιοχή υψηλής οικολογικής αξίας οδηγεί σε υπέρβαση της Φέρουσας Ικανότητας του νησιωτικού οικοσυστήματος, καθιστώντας τη διατήρηση της οικολογικής ακεραιότητας πρακτικά ανέφικτη. Η παράλειψη αξιολόγησης του σωρευτικού χαρακτήρα των παρεμβάσεων αυτών στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, η οποία καθιστά το προτεινόμενο σχέδιο ατελές και περιβαλλοντικά αδικαιολόγητο.
• Απαίτηση Θεσμικής Θωράκισης: Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου». Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου.

<h2>ΜΕΡΟΣ Β: ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΕΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΣΤΟΧΙΕΣ ΚΑΙ ΔΟΜΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΤΟΥ ΕΧΠ-ΑΠΕ</h2>
<h3>8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ υποπίπτουν σε μια θεμελιώδη νομική και επιστημονική πλάνη: θεωρούν αξιωματικά ότι η χωροθέτηση Βιομηχανικών ΑΠΕ (ΒΑΠΕ) μεγάλης κλίμακας αποτελεί τη μοναδική λύση, χωρίς να προσκομίζουν καμία ποσοτική μελέτη σκοπιμότητας, ενεργειακού ισοζυγίου ή ανάλυσης περιβαλλοντικού κόστους-οφέλους.

• Υπερδιαστασιολόγηση χωρίς Ηλεκτρικό Χώρο («Φούσκα» Αδειών): Το Χωροταξικό σχεδιάζει ένα άναρχο πλεόνασμα χωρικής καταλληλότητας που οδηγεί σε υπερπαραγωγή αδειών, η οποία ξεπερνά κατά πολύ τους δεσμευτικούς στόχους του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Kλίμα (ΕΣΕΚ). Η ενέργεια από αυτές τις προτεινόμενες ΒΑΠΕ είναι αδύνατον να απορροφηθεί από το κορεσμένο εθνικό δίκτυο.
• Παράνομη Απουσία της «Μηδενικής Λύσης» και Εναλλακτικών Μοντέλων: Κατά σαφή παράβαση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, η μελέτη δεν εξετάζει τη «Μηδενική Λύση», ούτε αξιολογεί ηπιότερα, αποκεντρωμένα μοντέλα παραγωγής (π.χ. φωτοβολταϊκά αποκλειστικά σε στέγες, εντός βιομηχανικών ζωνών) και μέσω Ενεργειακών Κοινοτήτων των Δήμων και των πολιτών.
• Απαίτηση: Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητώ την απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.

<h3>9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης</h3>

• Υποδομές Πρόσβασης και Οδικό Δίκτυο Βαριάς Όχλησης: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει συστηματικά να αξιολογήσει τις σωρευτικές επιπτώσεις από τη διάνοιξη νέων οδικών αρτηριών για τη μεταφορά υπερμεγεθών πτερυγίων και βαρέος εξοπλισμού. Οι εκτεταμένες αυτές διανοίξεις σε παρθένα εδάφη προκαλούν μη αναστρέψιμη διάβρωση, κατολισθητικά φαινόμενα, ολοκληρωτική καταστροφή της βλάστησης και αλλοίωση της φυσικής απορροής των λεκανών. Η παράλειψη αποτύπωσης του πλήρους οδικού δικτύου στη ΣΜΠΕ αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια, καθώς η οδική υποδομή συνιστά αυτοτελή περιβαλλοντική παρέμβαση μεγάλης κλίμακας.
• Διασύνδεση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων: Το προτεινόμενο σχέδιο αποσιωπά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των Γραμμών Μεταφοράς Ενέργειας (ΓΜ). Η δημιουργία εναέριων γραμμών πάνω από δασικές και θαμνώδεις εκτάσεις επιβάλλει τη δημιουργία αποψιλωμένων «ζωνών ασφαλείας» (clearancezones), προκαλώντας τον ανεπανόρθωτο κατακερματισμό των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής. Η αποσπασματική εξέταση των ΓΜ εκτός του κύριου έργου στερείται επιστημονικής βάσης και αποκρύπτει το συνολικό περιβαλλοντικό κόστος.
• Ηλεκτρομαγνητική Επιβάρυνση (ΗΜΠ): Η λειτουργία Υποσταθμών και Γραμμών Μεταφοράς Υψηλής Τάσης σε εγγύτητα με ευαίσθητα οικοσυστήματα και οικισμούς επιφέρει μόνιμη έκθεση σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία (ΗΜΠ). Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε μελέτης για τις επιπτώσεις των πεδίων αυτών στη δημόσια υγεία και την τοπική πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των επιπτώσεων στον προσανατολισμό μεταναστευτικών πτηνών και επικονιαστών). Ελλείψει μελέτης εκτίμησης κινδύνου (riskassessment) για τα επίπεδα ακτινοβολίας, η αδειοδότηση των υποδομών αυτών παραβιάζει την Αρχή της Προφύλαξης.
• Πυροθερμικός Κίνδυνος: Οι εναέριες γραμμές μεταφοράς, ιδιαίτερα σε περιοχές με έντονα ανάγλυφα και ισχυρούς ανέμους, αποτελούν διαρκή εστία έναυξης δασικών πυρκαγιών (λόγω βραχυκυκλωμάτων ή αστοχιών εξοπλισμού). Η αδυναμία άμεσης επέμβασης σε δυσπρόσιτες κορυφογραμμές καθιστά τον κίνδυνο αυτό μη διαχειρίσιμο, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο το σύνολο του οικοσυστήματος.
• Απαίτηση – Θεσμική Θωράκιση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, ζητώ:

1. Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας.
2. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.

<h3>10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση πλαίσιο και η ΣΜΠΕ προωθούν με πρωτοφανή προχειρότητα τους Υβριδικούς Σταθμούς ΑΠΕ (συνοδές υποδομές Αντλησιοταμίευσης) και τις Υδρογεννήτριες / Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), βαφτίζοντάς τα «ήπια αποθήκευση», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για βαριές τεχνικές παρεμβάσεις στο υδρολογικό δίκτυο της χώρας.

• Αλλοίωση της γεωμορφολογίας των φυσικών κοιτών και διενέργεια εκτεταμένων χωματουργικών έργων μεγάλης κλίμακας: Η δημιουργία υβριδικών συστημάτων αντλησιοταμίευσης απαιτεί την κατασκευή δύο μεγάλων, τεχνητών, τσιμεντοποιημένων ταμιευτήρων (άνω και κάτω δεξαμενή) σε ορεινούς όγκους με μεγάλες υψομετρικές διαφορές. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι εγκιβωτισμοί φυσικών ρεμάτων για τη διοχέτευση και ανακυκλοφορία των υδάτων αλλοιώνουν ριζικά τη γεωμορφολογία και προκαλούν μη αναστρέψιμη καταστροφή της παρόχθιας χλωρίδας (π.χ. πλατάνια, πικροδάφνες).
• Στραγγαλισμός των Υδροφόρων και Κίνδυνος Πλημμυρών: Η ανακοπή και η τεχνητή διαχείριση των επιφανειακών υδάτων επιφέρει την απομείωση της κατάντη παροχής, διαταράσσοντας το υδρολογικό ισοζύγιο υδροβιότοπων, πηγών και αγροτικών εκτάσεων που εξαρτώνται από τη φυσική ροή των ρεμάτων. Παράλληλα, η χωροθέτηση τεχνητών φραγμάτων και δεξαμενών σε περιβάλλοντα με έντονο ανάγλυφο και υψηλή σεισμική επικινδυνότητα εισάγει σοβαρούς κινδύνους τεχνολογικών ατυχημάτων. Η ενδεχόμενη αστοχία των υλικών ή η εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων ενέχει την απειλή πρόκλησης αιφνίδιων πλημμυρικών γεγονότων (flashfloods), οι συνέπειες των οποίων δύνανται να αποβούν καταστροφικές για τις κατάντη χρήσεις γης και τα ευαίσθητα οικοσυστήματα
• Απαίτηση: Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.

<h3>11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών</h3>
Η ΣΜΠΕ παρουσιάζει ένα δομικό επιστημονικό έλλειμμα, καθώς αντιμετωπίζει τις εγκαταστάσεις ΒΑΠΕ ως χημικά αδρανή υλικά, αποσιωπώντας πλήρως τους κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υδάτων από τη διάβρωση και τη φθορά των δομικών τους στοιχείων.

• Η Χημική Απειλή (LeadingEdgeErosion): Τα πτερύγια των σύγχρονων ανεμογεννητριών είναι κατασκευασμένα από σύνθετα υλικά που περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις Δισφαινόλης Α (BisphenolA – BPA). Κατά τη λειτουργία τους, η συνεχής καταπόνηση από τα καιρικά φαινόμενα προκαλεί το φαινόμενο της «διάβρωσης των ακμών» (leadingedgeerosion), απελευθερώνοντας τόνους μικροσωματιδίων και τοξικών χημικών ενώσεων (BPA) στο άμεσο περιβάλλον.
• Επιπτώσεις στη Δημόσια Υγεία: Η Δισφαινόλη Α (BPA) αποτελεί επιστημονικά τεκμηριωμένο, ισχυρό ενδοκρινικό διαταράκτη με τάση βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα. Η χωροθέτηση βιομηχανικών ΑΠΕ σε κορυφογραμμές με καρστικό υπόβαθρο ενέχει σημαντικούς κινδύνους έκλυσης επικίνδυνων χημικών ενώσεων (από τη σταδιακή φθορά συνθετικών υλικών/εποξειδικών ρητινών). Δεδομένης της υδρογεωλογικής ευπάθειας του νησιού, οι ουσίες αυτές ενδέχεται να καταλήξουν στους υδροφόρους ορίζοντες μέσω της επιφανειακής απορροής, θέτοντας σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
• Απαίτηση: Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
• ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

Microplastics Emission from Eroding Wind Turbine Blades: Preliminary Estimations of Volume Leon Mishnaevsky, Jr. * ,AntoniosTempelis , YauheniBelahurau and Nicolai Frost-Jensen Johansen

Leading Edge erosion and pollution from wind turbine blades – Asbjørn Solberg, Bård-EinarRimereit and Jan Erik Weinbach “THE TURBINE GROUP” JULY 2021

 
<h3>12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται οποιασδήποτε επιστημονικής τεκμηρίωσης σχετικά με τη σκοπιμότητα και την αναγκαιότητα εγκατάστασης φωτοβολταϊκών (Φ/Β) σταθμών βιομηχανικής κλίμακας. Το υπό διαβούλευση σχέδιο προωθεί μια άνευ ορίων βιομηχανοποίηση της υπαίθρου, χωρίς να έχει προηγηθεί ανάλυση κόστους-οφέλους για την εθνική οικονομία, την τοπική κοινωνία και το περιβάλλον, παραβιάζοντας κατάφωρα την αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Άρθρο 24 του Συντάγματος της Ελλάδας.
Η ΣΜΠΕ αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι οι φωτοβολταϊκές (Φ/Β) εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους ρύπανσης των εδαφών και των υπόγειων υδάτων, τόσο κατά τη διάρκεια της μακροχρόνιας έκθεσής τους στα καιρικά φαινόμενα όσο και σε περιπτώσεις καταστροφής τους. Η παράλειψη αυτή έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την Αρχή της Προφύλαξης (άρθρο 191 της ΣΛΕΕ), η οποία επιβάλλει τη λήψη προληπτικών μέτρων όταν υπάρχουν ενδείξεις περιβαλλοντικού κινδύνου, ακόμη και αν η επιστημονική βεβαιότητα δεν έχει πλήρως τεκμηριωθεί.

1. Έλλειψη Σκοπιμότητας & Χωροταξικός Αυθορμητισμός Η ανάπτυξη Φ/Β πάρκων βιομηχανικής κλίμακας δεν αποτελεί ενεργειακή αναγκαιότητα, αλλά επιχειρηματική επιλογή που στερείται χωροταξικού σχεδιασμού. Η μετατροπή φυσικών εκτάσεων, γεωργικών και κτηνοτροφικών γαιών και δασικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ρεύματος, χωρίς να έχει εξεταστεί η δυνατότητα ικανοποίησης των ενεργειακών αναγκών μέσω αποκεντρωμένης παραγωγής (στέγες, κτίρια, ανενεργά λατομεία), αποτελεί ομολογία περιβαλλοντικής αμέλειας. Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αποδείξει γιατί η καταστροφή του φυσικού κεφαλαίου είναι «αναγκαία» για την ενεργειακή μετάβαση, όταν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Επιπλέον, αγνοείται η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για το Τοπίο (Ν. 3827/2010), η οποία υποχρεώνει το κράτος να προστατεύει την αισθητική και οικολογική ακεραιότητα του τοπίου από υποβάθμιση μέσω βιομηχανικών επεμβάσεων.

• Η Εγγενής Επικινδυνότητα της Βιομηχανικής Κλίμακας Πέρα από την έλλειψη αναγκαιότητας, η βιομηχανική κλίμακα των Φ/Β εγκαταστάσεων εγκυμονεί μη διαχειρίσιμους κινδύνους που η ΣΜΠΕ αποσιωπά: Έκπλυση Βαρέων Μετάλλων (Leaching): Τα Φ/Β πάνελ κρυσταλλικού πυριτίου περιέχουν μόλυβδο στις κολλήσεις των κυψελών, ενώ τα πάνελ λεπτού υμενίου (Thin-Film) περιέχουν τελλουριούχο κάδμιο, μια ουσία βαριά καρκινογόνο και γενοτοξική. Σε συνθήκες φθοράς, ρηγμάτωσης από χαλαζόπτωση ή θερμικής καταπόνησης, τα τοξικά αυτά μέταλλα εκπλύνονται από το νερό της βροχής και ποτίζουν το έδαφος, παραβιάζοντας την Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα (2000/60/ΕΚ) που απαιτεί την πρόληψη της ρύπανσης των υπόγειων υδάτων.
• Ρύπανση από PFAS και Τοξικά Πολυμερή: Η οπισθόφυλληστεγάνωση (backsheets) των φωτοβολταϊκών πλαισίων περιλαμβάνει συχνά εξειδικευμένα φθοριοπολυμερή (π.χ. PVF, PVDF), τα οποία αποτελούν πηγή ουσιών PFAS («παντοτινά χημικά»). Η σταδιακή φωτοαποικοδόμηση και φθορά των υλικών αυτών σε συνθήκες υπαίθρου ενέχει τον κίνδυνο έκλυσης σταθερών, μη διασπώμενων τοξικών ενώσεων, οι οποίες σε περιοχές με καρστικό υπόβαθρο, όπως στην Ικαρία, δύνανται να εισχωρήσουν στον υδροφόρο ορίζοντα. Παράλληλα, η χημική διάσπαση των υλικών ενθυλάκωσης (EVA) με την παραγωγή οξικού οξέος επιταχύνει τη διάβρωση των πλαισίων, αυξάνοντας την πιθανότητα ανεξέλεγκτης χημικής διαρροής στο έδαφος
  • ΒιβλιογραφικήΑναφορά: Nain, P., Anctil, A. Do solar panels contain PFAS? MRSEnergy&Sustainability 13, 224–232 (2026).
• Πυροθερμικός Κίνδυνος και Τοξικό Νέφος: Σε ενδεχόμενο συμβάν πυρκαγιάς (είτε από βραχυκύκλωμα του ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, είτε από εξωτερικά αίτια), η καύση των φωτοβολταϊκών πλαισίων απελευθερώνει τοξικά αέρια και αιωρούμενα σωματίδια βαρέων μετάλλων. Επιπλέον, η τήξη των υλικών δημιουργεί σταθερά χημικά κατάλοιπα στο έδαφος, ενώ τα νερά που θα χρησιμοποιηθούν για την κατάσβεση ενδέχεται να καταστούν επικίνδυνα απόβλητα λόγω της έκπλυσης των τοξικών ουσιών, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο τα κατάντη οικοσυστήματα.

Μη Αναστρέψιμη Υποβάθμιση: Σε αντίθεση με μικρής κλίμακας εγκαταστάσεις, η βιομηχανική κλίμακα καθιστά την αποκατάσταση του εδάφους αδύνατη σε περίπτωση ατυχήματος ή διαρροής, καθώς ο όγκος των τοξικών υλικών υπερβαίνει τις δυνατότητες περισυλλογής και εξυγίανσης. Αυτό καθιστά την αδειοδότηση τέτοιων έργων ασύμβατη με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να αποκατασταθεί η οικολογική ζημία σε αρχική κατάσταση.

Απαίτηση: Με βάση τα παραπάνω, και δεδομένης της απουσίας τεκμηρίωσης αναγκαιότητας, απαιτώ, κάνοντας χρήση του δικαιώματος συμμετοχής στη λήψη αποφάσεων που απορρέει από τη Σύμβαση του Aarhus (Ν. 3422/2005):

1. Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
2. Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
3. Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).

<h3>13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας</h3>
Η ΣΜΠΕ και το Σχέδιο ΚΥΑ υποπίπτουν σε ένα σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς αποτυγχάνουν πλήρως να ενσωματώσουν ως περιοχές απόλυτου αποκλεισμού τις ευαίσθητες λεκάνες απορροής και τις ζώνες προστασίας που έχουν οριστεί από τα επίσημα Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (ΣΔΛΑΠ) της χώρας (σε συμμόρφωση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Ύδατα 2000/60/ΕΚ).

• Μηχανική υποβάθμιση υδροφόρων οριζόντων: Η έγχυση χιλιάδων τόνων σκυροδέματος σε μεγάλο βάθος για τη θεμελίωση Α/Γ και την κατασκευή υβριδικών ταμιευτήρων καταστρέφει ανεπανόρθωτα τα υπόγεια καρστικά δίκτυα.
• Διάβρωση και Επιφανειακή Απορροή: Η αποψίλωση της παρθένας βλάστησης μετατρέπει το νερό της βροχής σε ορμητικό επιφανειακό χείμαρρο, προκαλώντας έντονα πλημμυρικά φαινόμενα και διάβρωση στις κατάντη περιοχές.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.

<h3>14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων</h3>
Το Σχέδιο της ΚΥΑ (Άρθρο 19, παρ. 1ο) θέτει ως οριζόντιο αποκλεισμό για τις ανεμογεννήτριες το υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί σοβαρό επιστημονικό, γεωγραφικό αλλά και τεχνολογικό σφάλμα:

• Η Τεχνολογική Παράκαμψη της «Οροφής»: Το Χωροταξικό αγνοεί τις διαστάσεις των σύγχρονων βιομηχανικών ανεμογεννητριών (με ύψος πυλώνα άνω των 120μ. και μήκος πτερυγίων που ξεπερνά τα 75μ.). Εγκαταστάσεις που χωροθετούνται σε χαμηλότερα, επιτρεπόμενα υψόμετρα (π.χ. στα 050 ή 1.100 μέτρα), λόγω του γιγαντιαίου συνολικού τους ύψους (tipheight έως και 200μ.), εισβάλλουν με την περιστροφή των πτερυγίων τους στη ζώνη άνω των 1.200 μέτρων. Με τον τρόπο αυτό, η προστατευτική «οροφή» παρακάμπτεται πλήρως στην πράξη, και οι κορυφογραμμές βιομηχανοποιούνται πλαγίως.
• Απόλυτη αγνόηση των μεταναστευτικών διαδρόμων (Flyways): Τα μεταναστευτικά πουλιά κατά τις μετακινήσεις τους πάνω από το Αιγαίο και την ηπειρωτική χώρα δεν πετούν σε σταθερά μεγάλα υψόμετρα, αλλά ακολουθούν το ανάγλυφο των λόφων. Θέτοντας το όριο τυφλά στα 1.200μ., το χωροταξικό μετατρέπει τα βουνά σε οριζόντια ζώνη θανάτου για την ορνιθοπανίδα.
• Απαίτηση: Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).

<h3>15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα»</h3>
Η ΣΜΠΕ εισάγει θεωρητικά τον όρο της Φέρουσας Ικανότητας, ωστόσο αποτυγχάνει πλήρως να τον μετατρέψει σε δεσμευτικό, ποσοτικό και χωρικό κανόνα για την ελληνική επικράτεια.

• Η Αστοχία: Η μελέτη εξετάζει κάθε έργο ΑΠΕ αποσπασματικά. Δεν θέτει ανώτατα εθνικά και περιφερειακά όρια σωρευτικής επιβάρυνσης (π.χ. ανά Δήμο, ανά Περιφερειακή Ενότητα), οδηγώντας σε πλήρη οπτικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό «κορεσμό».
• Απαίτηση: Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.

<h3>16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ στερείται οποιασδήποτε ουσιαστικής μέριμνας για τη διαφύλαξη της αγροτικής και κτηνοτροφικής δραστηριοποίησης της χώρας, επιτρέποντας την άναρχη εξάπλωση βιομηχανικών σταθμών εις βάρος της εύφορης γης.

• Η Αστοχία: Η αδιάκριτη χωροθέτησηφωτοβολταϊκών πάρκων επί Γης Υψηλής Παραγωγικότητας συνεπάγεται δομική αλλοίωση των χρήσεων γης, καθιστώντας την απώλεια παραγωγικών εκτάσεων οριστική και μη αναστρέψιμη. Η απώλεια βοσκοτόπων και καλλιεργήσιμων εδαφών πλήττει άμεσα την εθνική επισιτιστική επάρκεια. Επιπλέον, η καταστροφή της μελισσοκομικής χλωρίδας (όπως τα ρείκια και τα πεύκα) από τις διανοίξεις δρόμων απειλεί άμεσα τη μελισσοκομία.
• Απαίτηση: Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.

<h3>17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού</h3>
Η προτεινόμενη χωροθέτηση, τόσο στην Ικαρία όσο και σε εθνικό επίπεδο, αποκαλύπτει μια θεμελιώδη αποτυχία του «Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ», το οποίο προτάσσει την άναρχη βιομηχανική ανάπτυξη έναντι της προστασίας του φυσικού και ανθρώπινου κεφαλαίου της χώρας.

• Από το Τοπικό στο Εθνικό (Θεσμικό Κενό): Η περίπτωση της Ικαρίας —με το Δάσος του Ράντη (επίσημα χαρακτηρισμένο ως Προστατευόμενο Φυσικό Μνημείο)— αποτελεί εμβληματικό παράδειγμα μιας εθνικής πολιτικής που χωροθετεί βιομηχανικές εγκαταστάσεις χωρίς επαρκή ανάλυση της ευαίσθητης τοπογραφίας. Η αγνόηση της περιβαλλοντικής και πολιτιστικής κληρονομιάς σε επίπεδο επικράτειας μετατρέπει την ενεργειακή μετάβαση σε εργαλείο υποβάθμισης της χώρας.
• Καταπάτηση Φέρουσας Ικανότητας & Ενεργειακή Στρατηγική: Το Χωροταξικό Πλαίσιο αγνοεί τη φέρουσα ικανότητα των ελληνικών οικοσυστημάτων. Υφίσταται σημαντική έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των πραγματικών ενεργειακών αναγκών σε τοπικό επίπεδο και του υπερδιαστασιολογημένου σχεδιασμού των βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών. Ο προσανατολισμός της χώρας προς τη δημιουργία ενεργειακών κόμβων με αποκλειστική εξαγωγική στόχευση, εμφανίζεται να ιεραρχείται έναντι του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού, παρακάμπτοντας τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
• Προστασία του Οικιστικού Ιστού & Αξία Περιουσίας: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών σε γειτνίαση με οικισμούς δεν υποβαθμίζει μόνο την ανθρώπινη αξιοπρέπεια, αλλά επιφέρει και άμεση οικονομική ζημία μέσω της απαξίωσης της ακίνητης περιουσίας. Ο οικιστικός ιστός πρέπει να αποτελεί ζώνη απόλυτης προστασίας από κάθε οχλούσα βιομηχανική δραστηριότητα, καθώς η έκθεση σε οπτική όχληση, το φαινόμενο της σκίασης (flicker) και η μόνιμη ακουστική πίεση υποβαθμίζουν το δικαίωμα στην ηρεμία, την υγεία και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. ΒιβλιογραφικηΑναφορα:

Kielisch, K., 2009. Wind Turbine Impact Study: Dodge and Fond Du Lac Counties, WI. Appraisal Group One.

• Οπτική, Ακουστική Όχληση, Υπόηχοι& Εκτοπισμός Πανίδας (AnimalDisplacement): Η εγκατάσταση βιομηχανικών ανεμογεννητριών —ανεξαρτήτως μεγέθους— αλλοιώνει μόνιμα την αισθητική ακεραιότητα του τοπίου. Επιπλέον, έχουν διατυπωθεί στη διεθνή βιβλιογραφία σημαντικές ανησυχίες για τις επιπτώσεις του θορύβου χαμηλών συχνοτήτων και των υποήχων (< 20 Hz). Λόγω της ικανότητάς τους να διαπερνούν δομικά στοιχεία, προκαλούν δυσφορία, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος στους κατοίκους. Παράλληλα με την ανθρώπινη όχληση, προκαλείται το φαινόμενο του εκτοπισμού της πανίδας (animaldisplacement). Η παρουσία τέτοιων βιομηχανικών υποδομών σε παρθένα οικοσυστήματα εξαναγκάζει τα προστατευόμενα είδη σε εγκατάλειψη των ενδιαιτημάτων τους λόγω της οπτικής παρουσίας, των κραδασμών και του συνεχούς θορύβου, προκαλώντας ανεπανόρθωτη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας. Η συστηματική απουσία εξειδικευμένης μελέτης για τις επιπτώσεις αυτές στις ΣΜΠΕ αποτελεί μεθοδολογικό κενό που θέτει σε αμφιβολία την επάρκεια της αξιολόγησης.                                                      ΒιβλιογραφικήΑναφορά:

How far are birds, bats, and terrestrial mammals displaced from onshore wind power development? – A systematic review. Anne Tolvanen, Henri Routavaara, Mika Jokikokko, Parvez Rana

Effects of low‑frequency noise from wind turbines on heart rate variability in healthy individuals

Chun‑Hsiang Chiu, Shih‑Chun Candice Lung, Nathan Chen, Jing‑ShiangHwang  & Ming‑Chien Mark Tsou

• Το Μέλλον είναι η Αποκεντρωμένη Παραγωγή: Η εθνική πολιτική οφείλει να στραφεί στο μοντέλο της κατανεμημένης παραγωγής. Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε στέγες κατοικιών, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και χώρους στάθμευσης, επιτρέπει την παραγωγή ενέργειας ακριβώς εκεί που καταναλώνεται. Αυτό το μοντέλο ελαχιστοποιεί τις απώλειες μεταφοράς, καταργεί την ανάγκη για καταστροφή παρθένων δασών και διατηρεί το φυσικό τοπίο ανέπαφο, προστατεύοντας τον τουρισμό. Επιπρόσθετη οικονομία ρεύματος μπορεί να προκύψει και με τη ανάπτυξη έξυπνου διαφωτισμού (SmartStreetLighting) οπου τα φώτα χαμηλώνουν αυτόματα όταν δεν υπάρχει κυκλοφορία και φωτίζουν πλήρως μόλις ανιχνεύσουν όχημα ή πεζό.
• Απαιτήσεις (Πλαίσιο Εθνικής και Τοπικής Προστασίας):
  • Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης: Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
  • Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων
  • Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
  • Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης ΒΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.

<h3>18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ στερείται στρατηγικής εκτίμησης για τη βαθιά και μη αναστρέψιμη αλλοίωση της χλωρίδας και πανίδας. Οι προτεινόμενες παρεμβάσεις, μέσω του εκτεταμένου κατακερματισμού των ενδιαιτημάτων και της διατάραξης της οικολογικής συνδεσιμότητας, οδηγούν το τοπικό οικοσύστημα πλησίον του κρίσιμου σημείου καμπής (tippingpoint), πέραν του οποίου τεκμαίρεται η συστημικήοικοσυστημική κατάρρευση (ecosystemcollapse), βάσει των επιστημονικών κριτηρίων της IUCN (RedListofEcosystems). Η παράλειψη αξιολόγησης αυτού του ενδεχομένου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια της μελέτης, καθιστώντας την ανεπαρκή για τη διασφάλιση της βιοτικής ακεραιότητας της περιοχής

• Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων (HabitatFragmentation): Η μετατροπή παρθένων φυσικών οικοσυστημάτων σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής ενέργειας τεμαχίζει τα ενιαία οικοσυστήματα. Οι εκτεταμένες ισοπεδώσεις, οι εκβραχισμοί και οι περιφράξεις χιλιάδων στρεμμάτων στερούν από την άγρια πανίδα τους ζωτικούς χώρους μετακίνησης, αναπαραγωγής και τροφοληψίας.
• Απώλεια Προστατευόμενης Χλωρίδας: Η αποψίλωση της αυτοφυούς βλάστησης και των προστατευόμενων δασικών ειδών στερεί το έδαφος από το ριζικό σύστημα που το συγκρατεί, πυροδοτώντας άμεση διάβρωση του εδάφους και ερημοποίηση.
• Ανατροπή της Οικολογικής Ισορροπίας: Η καταστροφή των ενδιαιτημάτων των μεγάλων αρπακτικών διακόπτει βίαια τις τροφικές αλυσίδες. Η απώλεια των οικοσυστημικών υπηρεσιών (ecosystemservices) προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις που καθιστούν το οικοσύστημα ανίκανο να αυτορρυθμιστεί.
• Απαίτηση: Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.

<h3>19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων</h3>
Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει επιστημονικά πώς η αλλαγή στη χρήση γης μεγάλης κλίμακας από τις ΑΠΕ επηρεάζει τα τοπικά μικροκλίματα.

• Η Αστοχία: Αιολικά: Η αποψίλωση δασικών εκτάσεων στις κορυφογραμμές αλλάζει τη δυναμική των ανέμων και μειώνει την τοπική υγρασία, οδηγώντας σε ξηρότητα και αύξηση του κινδύνου πυρκαγιάς. 2. Φωτοβολταϊκά/Υβριδικά: Η κάλυψη χιλιάδων στρεμμάτων γης με ηλιακούς συλλέκτες ή τεχνητές τσιμεντοδεξαμενές δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας», αυξάνοντας την τοπική θερμοκρασία του αέρα.
• Απαίτηση: Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.

<h3>20. Στρατηγική Παράλειψη των Data Centers και των Συνδυαστικών Έργων (Twin Transition)</h3>
Η ΣΜΠΕ υποπίπτει σε σοβαρό σφάλμα σχεδιασμού, καθώς εξετάζει τις υποδομές ΑΠΕ πλήρως αποκομμένες από τους μεγάλους σύγχρονους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και νερού, με κυριότερους τα Κέντρα Δεδομένων (DataCenters).

• Η Χωρική και Ενεργειακή Αλληλεξάρτηση: Η ραγδαία ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) διεθνώς και η αδειοδότηση τέτοιων ψηφιακών υποδομών μεγάλης κλίμακας στην Ελλάδα ως Στρατηγικών Επενδύσεων ανατρέπουν πλήρως τις προβλέψεις του ΕΣΕΚ για τη ζήτηση ηλεκτρικού φορτίου. Η υπολογιστική ισχύς που απαιτείται για τις σύγχρονες ανάγκες AI καταναλώνει έως και 5 με 10 φορές περισσότερη ενέργεια ανά τετραγωνικό μέτρο σε σχέση με τα παραδοσιακά DataCenters.
• Συνδυαστικές Επιπτώσεις και Υδρολογικός Στραγγαλισμός: Πέρα από το ηλεκτρικό ρεύμα, τα DataCenters απαιτούν γιγαντιαίες ποσότητες νερού για την ψύξη των διακομιστών (servers) τους. Η παράλειψη της μελέτης να συνεκτιμήσει τη χωροθέτηση των DataCenters παράλληλα με τις ΑΠΕ, καθώς και τις σωρευτικές και συνεργιστικές τους επιπτώσεις στους κοινούς υδάτινους πόρους, παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση και καθιστά τη Μελέτη Φέρουσας Ικανότητας ολόκληρου του εθνικού συστήματος νομικά και επιστημονικά έκθετη.
• Απαίτηση: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.

<h3>21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδευτική ΣΜΠΕ αντιμετωπίζουν τους Σταθμούς Αποθήκευσης Ενέργειας (BatteryEnergyStorageSystems – BESS) ως απλές, υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, παραλείποντας να τις εξετάσουν ως υποδομές υψηλού κινδύνου. Η χωροθέτηση τέτοιων εγκαταστάσεων σε άμεση γειτνίαση με οικισμούς, αγροτικές εκτάσεις και ευαίσθητα οικοσυστήματα, χωρίς πρόβλεψη Μελέτης Ασφαλείας, συνιστά μεθοδολογική παράλειψη που υπονομεύει τη δημόσια ασφάλεια.

• Η Χημική και Πυρκαγική Απειλή (ThermalRunaway): Οι σταθμοί BESS αποτελούν βιομηχανικές υποδομές με εγγενείς κινδύνους. Το φαινόμενο της «θερμικής διαφυγής» (thermalrunaway) ενέχει τον κίνδυνο πρόκλησης αλυσιδωτών, εκρηκτικών πυρκαγιών, η κατάσβεση των οποίων είναι ιδιαίτερα δυσχερής με τα συμβατικά μέσα, λόγω της χημικής φύσης των στοιχείων αποθήκευσης.
• Έκλυση Τοξικών Αερίων: Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η απελευθέρωση στην ατμόσφαιρα επικίνδυνων ενώσεων, όπως το υδροφθόριο (HF) και το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), αποτελεί άμεση απειλή για τη δημόσια υγεία. Επιπλέον, τα κατάλοιπα της καύσης, καθώς και τα νερά πυρόσβεσης, ενδέχεται να μεταφέρουν ρυπαντικές ουσίες στο έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα. Η ΣΜΠΕ στερείται εκτίμησης της διασποράς αυτών των ρύπων, ειδικά σε περιοχές με υδρογεωλογική ευπάθεια
• Παράλειψη Σεναρίων Βιομηχανικού Ατυχήματος: Η ΣΜΠΕ αποτυγχάνει να αξιολογήσει σενάρια σοβαρών ατυχημάτων, τις ζώνες επιρροής τους, καθώς και τις απαιτήσεις πολιτικής προστασίας. Ελλείψει τέτοιας ανάλυσης, η χωροθέτηση εγκαταστάσεων BESS σε κατοικημένες ή περιβαλλοντικά ευαίσθητες ζώνες παραμένει ατεκμηρίωτη.

Απαίτηση – Αρχή της Προφύλαξης:
Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:

1. Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
2. Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
3. Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.

<h3>22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας</h3>
Η ΣΜΠΕ δεν προβαίνει σε ολοκληρωμένη αξιολόγηση των σωρευτικών και συνεργιστικών επιπτώσεων που προκύπτουν από τη συνδυασμένη ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών σε εθνική κλίμακα. Η αξιολόγηση περιορίζεται σε επιμέρους κατηγορίες έργων ή σε αποσπασματικές γεωγραφικές αναφορές, χωρίς να εξετάζεται η συνολική μεταβολή των χρήσεων γης, του τοπίου, της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημικών που δύναται να προκαλέσει η ταυτόχρονη ανάπτυξη πολλαπλών ενεργειακών εγκαταστάσεων και των συνοδών υποδομών τους στην ελληνική επικράτεια.

• χερσαίων αιολικών σταθμών,
• φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων,
• γεωθερμικοί σταθμοί παραγωγής ηλεκτρισμού
• υπεράκτιων αιολικών πάρκων,
• μελλοντικών έργων θαλάσσιας ενέργειας (κυματικής, παλιρροϊκής ή άλλης μορφής),
• σταθμών αποθήκευσηςενέργειας (BESS),
• έργωνηλεκτρικήςδιασύνδεσης νησιών,
• υποθαλάσσιων καλωδίωνμεταφοράς,
• νέων υποσταθμών, ΚΥΤ και δικτύων μεταφοράς,
• συνοδών έργων οδοποιίας και τεχνικών υποδομώ

Η απουσία μιας τέτοιας εθνικής εκτίμησης δεν επιτρέπει να διαπιστωθεί εάν ο συνολικός σχεδιασμός οδηγεί σε υπέρβαση των ορίων φέρουσας ικανότητας επιμέρους περιφερειών, νησιωτικών συμπλεγμάτων ή ευαίσθητων οικοσυστημάτων, ούτε εάν η συσσωρευμένη κατάληψη φυσικού χώρου παραμένει συμβατή με τους στόχους προστασίας της βιοποικιλότητας, της γεωργικής γης, του τοπίου και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Περαιτέρω, η ΣΜΠΕ δεν τεκμηριώνει με ποιον τρόπο οι ανωτέρω σωρευτικές επιπτώσεις κατανέμονται χωρικά μεταξύ των Περιφερειών της χώρας, ούτε αξιολογεί εάν ο σχεδιασμός οδηγεί σε δυσανάλογη συγκέντρωση ενεργειακών υποδομών σε συγκεκριμένες νησιωτικές, ορεινές ή οικολογικά ευαίσθητες περιοχές. Η παράλειψη αυτή δεν επιτρέπει την αξιολόγηση της χωρικής δικαιοσύνης και της ισόρροπης κατανομής των περιβαλλοντικών βαρών σε εθνικό επίπεδο.

Απαίτηση:Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.

 
<h2>ΜΕΡΟΣ Γ: ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ</h2>
<h3>23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ)</h3>
Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ) Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου. Η πρακτική αυτή βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του ΔΕΕ, καθώς καθιστά αδύνατη την ορθή εξέταση των συσσωρευτικών επιπτώσεων στο σύνολο του οικοσυστήματος, υποβαθμίζοντας την ουσία της προστασίας που επιβάλλει το ενωσιακό δίκαιο.
<h3>24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία RED III (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ)</h3>
Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία REDIII (Οδηγία (ΕΕ) 2023/2413) εισάγει την επιτακτική υποχρέωση των κρατών-μελών για τον καθορισμό “Περιοχών Επιτάχυνσης ΑΠΕ” (RenewablesGo-toAreas) αποκλειστικά σε ζώνες χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εξαιρώντας ρητά το δίκτυο Natura 2000. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα και τις δεσμεύσεις του ενωσιακού δικαίου, καθώς αγνοεί την αρχή της προφύλαξης, καθιστώντας την αναθεώρησή του όχι απλώς επιθυμητή, αλλά επιβεβλημένη.
<h3>25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής)</h3>
Η Ελλάδα δεσμεύεται ρητά από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη κρίσιμων ορνιθολογικών δεδομένων σχετικά με τους διαδρόμους μετανάστευσης (flyways) και η χωροθέτηση ανεμογεννητριών (Α/Γ) εντός στενών νησιωτικών περασμάτων, συνιστά κατάφωρη παραβίαση της εν λόγω Διεθνούς Σύμβασης, αλλά και της ευρωπαϊκής Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, θέτοντας σε άμεσο κίνδυνο την ακεραιότητα ειδών προτεραιότητας.
<h3>26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (Nature Restoration Law)</h3>
Το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ βρίσκεται σε ευθεία δομική αντίφαση με τον πρόσφατο Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991 για την Αποκατάσταση της Φύσης, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Αύγουστο του 2024.

• Αρχή της Μη Υποβάθμισης (Non-deteriorationPrinciple): Ο Κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη δέσμευση να διασφαλίζουν τη συνεχή βελτίωση της κατάστασης των οικοσυστημάτων και να αποφεύγουν τη σημαντική υποβάθμισή τους. Το προτεινόμενο χωροταξικό πλαίσιο, το οποίο προωθεί τη βιομηχανική ανάπτυξη ΑΠΕ ακόμη και σε ευαίσθητα οικοσυστήματα, λειτουργεί αντίρροπα προς αυτή τη νομική υποχρέωση.
• Σύγκρουση με τους Στόχους Αποκατάστασης: Ενώ ο Κανονισμός επιβάλλει μέτρα αποκατάστασης για τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 (και το σύνολο των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2050), το ΕΧΠ-ΑΠΕ δημιουργεί νέες εστίες περιβαλλοντικής πίεσης σε περιοχές που θα έπρεπε να αποτελούν πυρήνες αποκατάστασης.
• Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης: Η Ελλάδα υποχρεούται να καταθέσει Εθνικά Σχέδια Αποκατάστασης (ΕΣΑ) που θα εξειδικεύουν τις δράσεις για την επίτευξη των παραπάνω στόχων. Είναι νομικά παράδοξο και αντιφατικό να προωθείται ένα χωροταξικό πλαίσιο που θυσιάζει φυσικό κεφάλαιο τη στιγμή που η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει την αναγέννησή του.

Η Πολιτεία οφείλει να ευθυγραμμίσει τον εθνικό ενεργειακό σχεδιασμό με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1991, αποτρέποντας την ακύρωση των στόχων αποκατάστασης της βιοποικιλότητας από τον τρέχοντα βιομηχανικό ενεργειακό σχεδιασμό.
<h2>ΜΕΡΟΣ Δ: ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΓΕΝΙΚΑ ΛΑΘΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΕΙΨΕΙΣ ΣΤΗ ΣΜΠΕ</h2>
<h3>27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning)</h3>
Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας, το προτεινόμενο Χωροταξικό στερείται οποιασδήποτε στρατηγικής πρόβλεψης για τον παροπλισμό (decommissioning) και τη διαχείριση των αποβλήτων των βιομηχανικών εγκαταστάσεων κατά το πέρας του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Είναι απαράδεκτο το γεγονός ότι δεν προβλέπεται η υποχρεωτική κατάθεση εγγυητικών επιστολών που να καλύπτουν το πλήρες κόστος της πλήρους αποκατάστασης του τοπίου, συμπεριλαμβανομένης της υποχρεωτικής εκσκαφής και απομάκρυνσης των ογκωδών βάσεων σκυροδέματος, οι οποίες, ελλείψει σχετικού δεσμευτικού όρου, κινδυνεύουν να παραμείνουν ως μόνιμα “ερείπια” στο φυσικό περιβάλλον.
<h3>28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ)</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ, ενεργώντας ως υπερκείμενο και οριζόντια επιβαλλόμενο πλαίσιο, αναιρεί εκ των προτέρων τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που υλοποιούνται στο πλαίσιο του προγράμματος «Κωνσταντίνος Δοξιάδης». Αυτή η αλληλοεπικάλυψη προκαλεί σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα, καθώς καθιστά τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό υποδεέστερο και αναποτελεσματικό, παρά τις δεσμεύσεις τηςΠολιτείας για τον αντίθετο δρόμο.
<h3>29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας</h3>
Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

Η παρούσα διαβούλευση κρίνεται προσχηματική για τους εξής λόγους:

• Προδιαγεγραμμένες Επιλογές: Οι στρατηγικές επιλογές έχουν ληφθεί ερήμην της κοινωνίας, με τον αποκλεισμό της εξέτασης της «Μηδενικής Λύσης» και τη χρήση ελλιπών χαρτογραφικών δεδομένων.
• Θεσμικό Βραχυκύκλωμα: Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, ακυρώνει τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), καθιστώντας τον τοπικό χωροταξικό σχεδιασμό αναποτελεσματικό.
• Αδιαφάνεια: Η απουσία ρητής πρόβλεψης για τη δημοσιότητα των φακέλων των Μελετών Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) και των Πρότυπων Περιβαλλοντικών Δεσμεύσεων (ΠΠΔ) αποκλείει τον απαραίτητο κοινωνικό έλεγχο, κατά παράβαση της αρχής της χρηστής διοίκησης.

 

ΜΕΡΟΣ Ε: ΣΥΝΟΨΗ ΑΙΤΗΜΑΤΩΝ

1. Απόλυτος Οριζόντιος Αποκλεισμός της Ικαρίας ως Νησιού κάτω των 300 τ.χλμ (Βλ. Μέρος Α, Άρθρο 1)
   Ζητώ την άμεση επανεξέταση όλων των υφιστάμενων και εκκρεμών αδειοδοτήσεων έργων ΑΠΕ στην Ικαρία υπό το φως του προβλεπόμενου καθεστώτος αποκλεισμού του άρθρου 19. Εφόσον διαπιστωθεί ότι οι σχετικές άδειες εκδόθηκαν ή προωθήθηκαν χωρίς επαρκή αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας, των σωρευτικών επιπτώσεων ή των περιβαλλοντικών περιορισμών της περιοχής, ζητώ η ανάκληση, ακύρωση ή παύση της αδειοδοτικής διαδικασίας, κατά περίπτωση.
2. Οικολογικές Πιέσεις και Προστατευόμενες Περιοχές (Natura 2000) – Καταγγελία Σφάλματος στον Χάρτη 3
   Άμεση διόρθωση του Χάρτη 3, κατάργηση των εξαιρέσεων για τις νησιωτικές Ζώνες Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ), θεσμοθέτηση ζώνης προστασίας 5 χλμ. στο Καταφύγι και θέσπιση καθολικού apriori αποκλεισμού των αιολικών εντός των προστατευόμενων περιοχών του νησιού καθώς και σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο της Ικαρίας, λόγω της κρίσιμης σημασίας του για την επιβίωση προστατευόμενων ειδών αρπακτικών πτηνών.
3. Υδρολογική Ισορροπία, Μικροκλίμα και Ανεπάρκεια Αποστάσεων Ασφαλείας Τροποποίηση του Παραρτήματος ΙΙ και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής περιμετρικής ζώνης αποκλεισμού (BufferZone) τουλάχιστον 5 χιλιομέτρων γύρω από το Δάσος του Ράντη και τις κύριες υδρολογικές λεκάνες για τη διασφάλιση των πολύτιμων υδάτινων πόρων του νησιού.
4. Αυθαίρετος Περιορισμός του Χάρτη 1
   Οι περιορισμοί των ΕΠΜ να εξετάζονται στο σύνολο της γεωγραφικής ενότητας του νησιού (ως ενιαία οικολογική και χωρική λεκάνη) και όχι αποσπασματικά ανά ζώνη.
5. Κοινωνικοοικονομική Ταυτότητα, Εναλλακτικός Τουρισμός, Πολιτιστική Κληρονομιά και η ανάγκη προστασίας της Δυτικής Ικαρίας – Πλήρης Απαξίωση στον Χάρτη 4 Άμεση απόσυρση και συμπλήρωση του Χάρτη 4 με όλα τα κηρυγμένα αρχαιολογικά, ιστορικά και θρησκευτικά μνημεία της Ικαρίας. Θέσπιση αυστηρών ζωνών προστασίας του τοπίου, με ειδική ρήτρα προστασίας της Δυτικής Ικαρίας ως περιοχής μηδενικής ανοχής σε βιομηχανικές επεμβάσεις ΑΠΕ
6. Ομολογία Σωρευτικής Επιβάρυνσης στην Ανατολική Ικαρία (Εικόνα 2-1, Έλεγχος Δέουσας Εκτίμησης) Κατ’ εφαρμογή των ίδιων των δεδομένων της Δέουσας Εκτίμησης, η Ανατολική Ικαρία πρέπει να κηρυχθεί Ζώνη Αποκλεισμού λόγω ήδη επιτευχθέντος κορεσμού και υπέρβασης της Φέρουσας Ικανότητας, απαγορεύοντας κάθε νέα προσθήκη βιομηχανικών ενεργειακών υποδομών.
7. Η Γεωγραφική Αλληλουχία Ανατολικής και Δυτικής Ικαρίας βάσει της Δέουσας Εκτίμησης Ως εκ τούτου, καθίσταται επιβεβλημένη η ρητή θεσμική αναγνώριση της Δυτικής Ικαρίας ως «Ζώνης Διαφύλαξης Φυσικού Κεφαλαίου».
   Τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα για καθολικό αποκλεισμό της από κάθε μορφή βιομηχανικής εγκατάστασης ΑΠΕ και συνοδών δικτύων, ώστε να διασφαλιστεί η λειτουργία της ως οικολογικού καταφυγίου. Η ΣΜΠΕ οφείλει να ενσωματώσει τον εν λόγω περιορισμό ως οριζόντιο, δεσμευτικό όρο χωροθέτησης, αποτρέποντας την οριστική υποβάθμιση της Φέρουσας Ικανότητας του συνόλου της νήσου
8. Δομικό Έλλειμμα Στρατηγικής Σκοπιμότητας: Ατεκμηρίωτη «Ενεργειακή Ανάγκη» των ΒΑΠΕ και Ανατροπή του Ισοζυγίου Κόστους-Οφέλους
   Η έλλειψη τεκμηρίωσης της σκοπιμότητας αποτελεί ουσιώδη αδυναμία του σχεδίου και δεν επιτρέπει την πλήρη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών συνεπειών του. Ως εκ τούτου, ζητείται η απόσυρση του υπό διαβούλευση πλαισίου και η επανυποβολή του μετά την εκπόνηση ανεξάρτητης Μελέτης Σκοπιμότητας που θα εξετάζει το σύνολο των εναλλακτικών επιλογών.
9. Καταστρεπτικά Συνοδά Έργα: Δρόμοι Διάνοιξης, Γραμμές Μεταφοράς και Υποσταθμοί Υψηλής Τάσης.
   Την εισαγωγή ρητών περιορισμών στο ΕΧΠ με καθολική απαγόρευση διάνοιξης νέων οδικών υποδομών και εγκατάστασης εναέριων γραμμών μεταφοράς υψηλής τάσης σε προστατευόμενες ζώνες και περιοχές υψηλής οικολογικής ευαισθησίας. Την επιβολή της υποχρεωτικής υπογειοποίησης των καλωδίων μεταφοράς κατά μήκος του υφιστάμενου οδικού δικτύου, ως μοναδική αποδεκτή μέθοδο ελαχιστοποίησης του περιβαλλοντικού, πυροθερμικού και ηλεκτρομαγνητικού κινδύνου.
10. Υβριδικά Πάρκα (Αντλησιοταμίευση) και Υδρογεννήτριες: Η Βιομηχανοποίηση των Ρεμάτων και η Απαξίωση των Υδάτινων Οικοσυστημάτων
    Θεσμοθέτηση ρητής απαγόρευσης χωροθέτησης Υβριδικών Σταθμών (Αντλησιοταμίευσης) και Μικρών Υδροηλεκτρικών Έργων (Υδρογεννητριών) εντός φυσικών ρεμάτων, υδροκριτών και προστατευόμενων λεκανών απορροής σε όλη την ελληνική επικράτεια, με έμφαση στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα. Οποιοδήποτε έργο αποθήκευσης νερού περιορίζεται αυστηρά σε ήδη υποβαθμισμένες, ανθρωπογενείς ζώνες, χωρίς αλλοίωση της φυσικής ροής των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων.
11. Πλήρης Αποσιώπηση των Επιπτώσεων Χημικής Ρύπανσης και Τοξικότητας Αιολικών Σταθμών: Η Απειλή της Δισφαινόλης Α (BPA) και των Μικροπλαστικών.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης (άρθρο 191 της Συνθήκης Λειτουργίας της ΕΕ), απαιτώ τη ριζική αναθεώρηση της ΣΜΠΕ και την υποχρεωτική ενσωμάτωση εξειδικευμένης Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων, η οποία θα αξιολογεί τις πιθανές χημικές επιβαρύνσεις στα τοπικά υδάτινα συστήματα και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες στη δημόσια υγεία.
12. Έλλειψη Τεκμηρίωσης Αναγκαιότητας & Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι Βιομηχανικών Φωτοβολταϊκών Πάρκων.
    Καθολική απαγόρευση χωροθέτησης: Την ρητή απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών πάρκων βιομηχανικής κλίμακας σε φυσικά οικοσυστήματα, δασικές εκτάσεις, γεωργικές και βοσκήσιμες γαίες και ζώνες προστασίας υδάτων.
    Αλλαγή Ενεργειακού Μοντέλου: Τη δέσμευση ότι η περαιτέρω ανάπτυξη φωτοβολταϊκών θα περιορίζεται αυστηρά σε «ενεργειακά αξιοποιημένες» εκτάσεις (στέγες, βιομηχανικά κτίρια, χώροι λατομείων σε αποκατάσταση) με σκοπό την αυτοπαραγωγή και όχι την εξαγωγή ρεύματος μέσω καταστροφής του τοπίου.
    Τοξικολογική Μελέτη: Την υποχρέωση διενέργειας Τοξικολογικής Μελέτης Επιπτώσεων και Μελέτης Έκπληξης (LeachingTest) για κάθε έργο που προτείνεται, με πλήρη ανάληψη της αστικής και ποινικής ευθύνης από τον επενδυτή σε περίπτωση χημικής επιβάρυνσης του περιβάλλοντος, σύμφωνα με τις διατάξεις περί περιβαλλοντικής ευθύνης για την πρόληψη και την αποκατάσταση περιβαλλοντικής ζημίας (Π.Δ. 148/2009).
13. Δομική Έκπτωση Επιστημονικής Τεκμηρίωσης για τους Υδατικούς Πόρους της Χώρας.
    Η ΣΜΠΕ πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά. Ζητώ την υποχρεωτική εκπόνηση Υδρογεωλογικής Μελέτης Επικινδυνότητας ως προαπαιτούμενο αδειοδότησης.
14. Αναχρονιστικό Υψομετρικό Όριο, Τεχνολογική Παράκαμψη και Πλήρης Αγνόηση των Ορνιθολογικών Μεταναστευτικών Δεδομένων.
    Η υψομετρική διάταξη αποκλεισμού να επαναπροσδιοριστεί ριζικά. Ο περιορισμός πρέπει να αφορά το συνολικό ανώτατο σημείο της πτερωτής (tipheight) και όχι το υψόμετρο του ελάχιστου εδάφους θεμελίωσης. Ειδικά στον νησιωτικό χώρο, απαιτείται καθολικός αποκλεισμός στις ανώτατες κορυφογραμμές (ανεξαρτήτως υψομέτρου).
15. Πλήρης Απουσία Οριζόντιων Κριτηρίων για τη «Φέρουσα Ικανότητα». Εισαγωγή σαφών, μαθηματικών και χωρικών δεικτών Φέρουσας Ικανότητας στο Άρθρο 19 της ΚΥΑ, οι οποίοι θα θέτουν οροφή (Cap) στη συνολική ισχύ ανά γεωγραφική λεκάνη.
16. Αναγκαιότητα Προστασίας της Πρωτογενούς Παραγωγής από την Ανάπτυξη Βιομηχανικών Υποδομών.
    Ρητή τροποποίηση του Άρθρου 19 με καθολική απαγόρευση εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ σε Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, σε ενεργές κτηνοτροφικές ζώνες και σε προστατευόμενα μελισσοκομικά οικοσυστήματα.
17. Οικονομική Απαξίωση, Κοινωνικές Επιπτώσεις και η Αναγκαιότητα του Ενεργειακού Εκδημοκρατισμού Καθεστώς “APriori” Εξαίρεσης.
    Θέσπιση νομοθετικού πλαισίου που αποκλείει apriori και οριζόντια κάθε βιομηχανική εγκατάσταση ΑΠΕ από όλες τις περιοχές υψηλής περιβαλλοντικής αξίας (Natura 2000, Προστατευόμενα Φυσικά Μνημεία όπως το Δάσος του Ράντη, Εθνικοί Δρυμοί).
    Ζώνες Αποκλεισμού Οικισμών: Να απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση βιομηχανικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ σε απόσταση μικρότερη των πέντε (5) χιλιομέτρων από τα εγκεκριμένα όρια οικισμών, οικιστικών συνόλων και τουριστικών περιοχών. Ο εν λόγω περιορισμός καθίσταται αναγκαίος για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και της ποιότητας ζωής, αποτρέποντας την οπτική και ηχητική όχληση, καθώς και την αποδεδειγμένη οικονομική απαξίωση της ακίνητης περιουσίας και του τουριστικού κεφαλαίου που προκαλείται από τέτοιου είδους βιομηχανικές παρεμβάσεις.
    Να απαγορεύεται η χωροθέτηση βιομηχανικών έργων ΑΠΕ σε περιοχές όπου η εγκατάσταση επιφέρει οποιαδήποτε μορφή μόνιμης μεταβολής ή αλλοίωσης του φυσικού ανάγλυφου, του οικοσυστήματος ή του τοπίου. Οποιαδήποτε παρέμβαση που προκαλεί περιβαλλοντική αλλαγή, μη αναστρέψιμη βλάβη στο φυσικό περιβάλλον ή διατάραξη της βιοποικιλότητας, θεωρείται μη συμβατή με τις αρχές της αειφορίας και δεν δύναται να λάβει έγκριση περιβαλλοντικών όρων.
    Εστίαση στην Αυτοπαραγωγή: Θέσπιση κινήτρων για μαζική εγκατάσταση ΑΠΕ σε αστικό και οικιστικό ιστό (netmetering) ως προτεραιότητα έναντι κάθε νέας αδειοδότησης βιομηχανικού αιολικού πάρκου.
    Διασφάλιση Κοινωνικής Δικαιοσύνη & Δικαίωμα Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης βιομηχανικών ΑΠΕ, να θεσπίστει η υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος στην περιοχή επιρροής του έργου. Η υλοποίηση του έργου τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε επενδυτικού σχεδιασμού.
18. Δομική Αλλοίωση Χλωρίδας και Πανίδας: Οικοσυστημική Κατάρρευση και Κατακερματισμός Ενδιαιτημάτων.
    Ζητώ τον απόλυτο apriori αποκλεισμό οποιουδήποτε έργου ΒΑΠΕ διότι προκαλεί κατακερματισμό σε προστατευόμενα οικοσυστήματα.
19. Αδιαφορία για την Αλλοίωση των Τοπικών Μικροκλιμάτων.
    Η ΣΜΠΕ να ενσωματώσει υποχρεωτικό κριτήριο αξιολόγησης της μικροκλιματικής μεταβολής.
20. Στρατηγική Παράλειψη των DataCenters και των Συνδυαστικών Έργων (TwinTransition).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ δεν μπορεί να εγκριθεί εάν δεν ενσωματώσει κοινές προβλέψεις και αυστηρούς περιορισμούς χωροθέτησης για τα «δίδυμα έργα» (ΑΠΕ και DataCenters), εξετάζοντας τη συνολική Φέρουσα Ικανότητα των τοπικών κοινωνιών και των φυσικών πόρων στην Επικράτεια.
21. Αυθαίρετη Χωροθέτηση Σταθμών Αποθήκευσης με Μπαταρίες (BatteryCenters – BESS): Υψηλός Βιομηχανικός Κίνδυνος και Αποσιώπηση Χημικών Ατυχημάτων.
    Κατ’ εφαρμογή της Αρχής της Προφύλαξης, απαιτώ την αναθεώρηση του σχεδίου με:
    Χωροταξικός Αποκλεισμός: Θέσπιση απαγορευτικών αποστάσεων από οικισμούς, πηγές υδροδότησης και οικολογικά ευαίσθητες ζώνες για κάθε εγκατάσταση αποθήκευσης ενέργειας.
    Τεχνική Τεκμηρίωση: Υποχρεωτική υποβολή Μελέτης Επικινδυνότητας (RiskAssessment) και Σχεδίου Έκτακτης Ανάγκης, με συγκεκριμένα σενάρια διασποράς ρύπων (υδροφθόριο) σε περίπτωση ατυχήματος.
    Περιβαλλοντική Διασφάλιση: Υιοθέτηση της Αρχής της Προφύλαξης για την αποτροπή ανεπανόρθωτης ρύπανσης των υδάτων από τα νερά πυρόσβεσης.
22. Έλλειψη Εθνικής Εκτίμησης Σωρευτικών και Συνεργιστικών Επιπτώσεων σε Επίπεδο Επικράτειας.
    Ζητείται η συμπλήρωση της ΣΜΠΕ με αυτοτελές κεφάλαιο Εθνικής Σωρευτικής Εκτίμησης Επιπτώσεων (NationalCumulativeImpactAssessment), το οποίο θα αξιολογεί το σύνολο των υφιστάμενων, αδειοδοτημένων, υπό αδειοδότηση και προβλεπόμενων ενεργειακών υποδομών σε επίπεδο Επικράτειας και ανά γεωγραφική ενότητα, πριν από την έγκριση του ΕΧΠ-ΑΠΕ.
23. Ρητή Παραβίαση του Ενωσιακού Δικαίου και της Νομολογίας του ΔΕΕ (Οδηγία 92/43/ΕΟΚ).
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ μεταθέτει παράνομα την υποχρέωση της «Δέουσας Εκτίμησης Επιπτώσεων» από το στάδιο του Στρατηγικού Σχεδιασμού στο στάδιο της ατομικής περιβαλλοντικής αδειοδότησης (ΜΠΕ) του εκάστοτε έργου, σε ευθεία σύγκρουση με το Άρθρο 6(3) της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ (ΔΕΕ).
24. Σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Οδηγία REDIII (Οδηγία 2023/2413 για τις ΑΠΕ).
    Η νέα ευρωπαϊκή οδηγία RED III εισάγει την αυστηρή υποχρέωση των κρατών-μελών να σχεδιάσουν συγκεκριμένες «Περιοχές Επιτάχυνσης ΑΠΕ» (RenewablesAccelerationAreas) σε περιοχές χαμηλού περιβαλλοντικού ρίσκου, εκτός δικτύου Natura 2000. Το χωροταξικό πλαίσιο παρεκκλίνει από το πνεύμα των βασικών αρχών προστασίας, καθιστώντας αναγκαία την αναθεώρησή του.
25. Παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης του Μπερν (Για τη Διατήρηση της Άγριας Ζωής).
    Η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Σύμβαση του Μπερν, η οποία επιβάλλει την αυστηρή προστασία των μεταναστευτικών ειδών. Η παράλειψη των ορνιθολογικών μεταναστευτικών δεδομένων (Flyways) και η χωροθέτηση Α/Γ σε στενά νησιωτικά περάσματα συνιστά άμεση παραβίαση της Διεθνούς Σύμβασης.
26. Δομική Αντίφαση με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό για την Αποκατάσταση της Φύσης (NatureRestorationLaw).
    Ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός επιβάλλει στα κράτη-μέλη τη λήψη δεσμευτικών μέτρων για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων έως το 2030 και το 2050. Το ΕΧΠ-ΑΠΕ κινείται στην ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση, νομιμοποιώντας τον έντονο κατακερματισμό (fragmentation) παρθένων δασικών και ορεινών όγκων.
27. Πλήρης Απουσία Πλαισίου για την Ανακύκλωση και Αποξήλωση (Decommissioning).
    Κατά παράβαση των αρχών της Κυκλικής Οικονομίας της ΕΕ, δεν υπάρχει καμία στρατηγική πρόβλεψη για το τι θα συμβεί όταν οι ανεμογεννήτριες και τα φωτοβολταϊκά φτάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους (20-25 έτη). Επισημαίνεται ότι το Χωροταξικό όφειλε να θέσει ως υποχρεωτικό όρο την κατάθεση εγγυητικών επιστολών για την πλήρη αποκατάσταση του τοπίου και την απομάκρυνση του σκυροδέματος.
28. Θεσμικό Χάος και Ασυμβατότητα με τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια (ΤΠΣ).
    Το ΕΧΠ-ΑΠΕ, ως «υπερκείμενο» πλαίσιο, έρχεται να επιβληθεί οριζόντια, ακυρώνοντας τον σχεδιασμό των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) που συντάσσονται αυτή τη στιγμή (Πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»), δημιουργώντας ένα σοβαρό θεσμικό βραχυκύκλυμα.
29. Διαδικαστικές Ελλείψεις, Σύμβαση του Άαρχους και Αίτημα Θεσμοθέτησης Διαφάνειας.
    Το υπό διαβούλευση ΕΧΠ-ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ στερούνται νομιμότητας, καθώς παραβιάζουν ευθέως τα άρθρα 6 και 7 της Διεθνούς Σύμβασης του Άαρχους (Ν. 3422/2005), η οποία επιβάλλει την ουσιαστική, έγκαιρη και αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων.

<h2>ΜΕΡΟΣ ΣΤ : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ</h2>
Λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των 29 αναλυτικών σημείων, των τεχνικών ενστάσεων και των νομικών παραβάσεων που αναπτύχθηκαν στο παρόν υπόμνημα, καθίσταται σαφές ότι το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ και η συνοδεύουσα ΣΜΠΕ πάσχουν από δομική, καθολική και αναγκαία ακυρότητα, τόσο σε επίπεδο Ελληνικής Επικράτειας όσο και σε επίπεδο τοπικών νησιωτικών οικοσυστημάτων.

Σε επίπεδο Επικράτειας, το προτεινόμενο πλαίσιο στερείται επιστημονικής εγκυρότητας και ορθολογικού σχεδιασμού. Βασίζεται στην πλήρη αποσιώπηση κρίσιμων περιβαλλοντικών, τοξικολογικών και πυροθερμικών κινδύνων (όπως η χημική ρύπανση των υδάτων από BPA, PFAS και βαρέα μέταλλα, οι εκρηκτικές και μη αναστρέψιμες πυρκαγιές των άναρχα χωροθετημένωνBatteryCenters, και ο στραγγαλισμός των υδροφόρων οριζόντων από φαραωνικά υβριδικά έργα αντλησιοταμίευσης). Το σχέδιο αυτό σχεδιάζει άναρχα την ενεργειακή παραγωγή, αγνοώντας πλήρως τη ραγδαία ανάπτυξη των σύγχρονων ψηφιακών υποδομών (DataCenters) που αναπτύσσονται στην ηπειρωτική χώρα και απαιτούν τεράστια αποθέματα ισχύος και νερού, ανατρέποντας κάθε πρόβλεψη του ΕΣΕΚ. Με τον τρόπο αυτό, θυσιάζεται τυφλά η πρωτογενής παραγωγή, η μελισσοκομική χλωρίδα και η Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, ενώ απαξιώνεται οικονομικά η ιδιωτική ακίνητη περιουσία και διαρρηγνύεται η κοινωνικοοικονομική συνοχή των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, η μεθοδολογία της μελέτης παραβιάζει κατάφωρα το Ενωσιακό Δίκαιο (Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 2001/42/ΕΚ και REDIII), τη Νομολογία του ΔΕΕ και τη Διεθνή Σύμβαση του Άαρχους, καθώς αποκλείει τη «Μηδενική Λύση» και καθιστά τη δημόσια συμμετοχή προσχηματική.

Στο πλαίσιο αυτό, η περίπτωση της Ικαρίας αποτελεί την πιο κραυγαλέα αποτύπωση των εθνικών αυτών αστοχιών και μια πρωτοφανή θεσμική αντίφαση. Ενώ το ίδιο το Άρθρο 19 της ΚΥΑ θέτει ως απαρέγκλιτο κανόνα τον απόλυτο αποκλεισμό των νησιών κάτω των 300 τ.χλμ. —κατηγορία στην οποία η Ικαρία υπάγεται αυτοδίκαια λόγω της έκτασής της (255,3 τ.χλμ.)— οι συνοδευτικοί χάρτες αφήνουν ορθάνοιχτο το παράθυρο για τη βιομηχανοποίηση του νησιού. Η μελέτη απαξιώνει χαρτογραφικά το σύνολο της πολιτιστικής, ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου, αγνοώντας προκλητικά το προστατευόμενο Δάσος του Ράντη, τα κηρυγμένα κάστρα και τους ιστορικούς ναούς του Αθέρα.

Την ίδια στιγμή, οι ίδιοι οι μελετητές, μέσω της Δέουσας Εκτίμησης, ομολογούν ότι η Ανατολική Ικαρία αποτελεί ήδη μια «ανεπτυγμένη και επιβαρυμένη» ζώνη. Κατά λογική και επιστημονική αλληλουχία, η παραδοχή αυτή καθιστά τη Δυτική Ικαρία το τελευταίο, αναντικατάστατο οχυρό παρθένου φυσικού κάλλους, βιοποικιλότητας και εναλλακτικής οικονομίας του νησιού. Οποιαδήποτε ενεργειακή ή χωρική διολίσθηση σε αυτή τη ζώνη, όχι μόνο θα ισοπεδώσει το διεθνές brand μακροζωίας (BlueZone) και ήπιου τουρισμού της Ικαρίας, αλλά θα επιφέρει το τελειωτικό πλήγμα στη Φέρουσα Ικανότητα ολόκληρου του νησιού, οδηγώντας το σε μη αναστρέψιμη κατάρρευση.

Κατόπιν των ανωτέρω, το πόρισμα είναι μονοσήμαντο:

Το υπό διαβούλευση σχέδιο ΚΥΑ και η ΣΜΠΕ δεν πληρούν τις νόμιμες και επιστημονικές προϋποθέσεις για να εγκριθούν στην παρούσα μορφή τουςκαι πρέπει να επαναδιατυπωθούν ουσιαστικά, ώστε να ενσωματωθούν στο σύνολό τους οι ενστάσεις και προτάσεις που κατατέθηκαν παραπάνω.
Η αναθεώρηση αυτή πρέπει να θεμελιωθεί στην Αρχή της Προφύλαξης, την προστασία των υδάτων, της αγροτικής γης και τη συνεκτική χωροθέτηση των ενεργοβόρων έργων. Ειδικότερα για τη γεωγραφική ενότητα της Ικαρίας (Ανατολικής και Δυτικής), απαιτείται η ρητή, ονομαστική και καθολική υπαγωγή της σε καθεστώς απόλυτου αποκλεισμού (No-GoZone) από κάθε μορφής βιομηχανικές υποδομές ΑΠΕ, συνοδά έργα και γραμμές μεταφοράς, προκειμένου να διασωθεί η οικολογική, υδρολογική, οικονομική και πολιτισμική ακεραιότητα του νησιού για τις επόμενες γενιές.
<h2>ΜΕΡΟΣ Ζ: ΕΠΙΛΟΓΟΣ</h2>
Ελλάδα: Για μια Ενεργειακή Πολιτική με Σεβασμό στο Τοπίο και την Κοινωνία – Όχι στη Βιομηχανική Ισοπέδωση

Η Ελλάδα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Το φυσικό, πολιτιστικό και παραγωγικό μας κεφάλαιο έχει ήδη υποστεί μη αναστρέψιμες αλλοιώσεις, οι οποίες κλιμακώνονται από την τρέχουσα στρατηγική για την εγκατάσταση βιομηχανικών έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΒΑΠΕ) –τόσο στα νησιά όσο και στην ηπειρωτική χώρα. Είναι επιτακτική ανάγκη ο εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός να επαναπροσδιοριστεί, θέτοντας ως απόλυτες προτεραιότητες την προστασία του τοπίου, την επισιτιστική ασφάλεια και την κοινωνική συναίνεση.

Οι Πυλώνες της Επιβεβλημένης Προστασίας Η αντίθεση στη βιομηχανοποίηση του τοπίου αποτελεί στάση ευθύνης που εδράζεται στους εξής άξονες:

• Αρχή της Φέρουσας Ικανότητας & Πολιτιστική Κληρονομιά: Η εγκατάσταση βιομηχανικών ΑΠΕ σε νησιά και ευαίσθητα ορεινά οικοσυστήματα δεν αποτελεί απλή τεχνική παρέμβαση, αλλά μη αναστρέψιμη αλλοίωση ενός ζωντανού μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Προστασία της Αγροτικής Γης: Η επισιτιστική ασφάλεια της χώρας αποτελεί εθνική προτεραιότητα. Επιβάλλεται η άμεση απαγόρευση εγκατάστασης ΒΑΠΕ σε αγροτικές περιοχές, διαφυλάσσοντας τον παραγωγικό ιστό της υπαίθρου από τη βιομηχανική εκμετάλλευση.
• Σωρευτική Επιβάρυνση: Η χώρα έχει ήδη υπερβεί τα όρια φέρουσας ικανότητας σε πολλές περιοχές. Απαιτείται παύση της αδειοδότησης νέων έργων μέχρι την εκπόνηση ανεξάρτητης μελέτης για τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος.
• Συνταγματική Επιταγή (Άρθρο 24): Το Σύνταγμα επιβάλλει στο Κράτος την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Η εξαίρεση ευαίσθητων περιοχών από τη βιομηχανική ανάπτυξη δεν είναι προαιρετική, αλλά επιβεβλημένη για τη διατήρηση της φυσιογνωμίας της χώρας.

Το Πλαίσιο των Διεκδικήσεων. Για τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος, η Πολιτεία οφείλει να υιοθετήσει άμεσα τα εξής μέτρα σε εθνικό επίπεδο:

1. Καθεστώς “Ζωνών Απόλυτης Προστασίας”:
   • Νησιά & Ηπειρωτική Χώρα: Κατηγοριοποίηση του συνόλου της χώρας ως «περιοχή αποκλεισμού» (exclusionzone) για την ανάπτυξη εγκαταστάσεων ΒΑΠΕ, ανεξαρτήτως μεγέθους.
2. Θεσμοθέτηση της “Τοπικής Κλίμακας”& Δικαιώματος Τοπικού Βέτο: Ως απαράβατος όρος για την εξέταση οποιασδήποτε αδειοδοτικής αίτησης εγκατάστασης έργων ΑΠΕ, θεσπίζεται ο αυστηρός περιορισμός του μεγέθους και της ισχύος των έργων εντός των ορίων των πραγματικών ενεργειακών αναγκών της τοπικής κοινωνίας (“Τοπική Κλίμακα”).

Η διαπίστωση της συμμόρφωσης με την εν λόγω “Τοπική Κλίμακα”, σε συνδυασμό με την υποχρεωτική διεξαγωγή τοπικού δημοψηφίσματος, αποτελεί την αναγκαία προϋπόθεση για την εξέταση του έργου. Η υλοποίηση τελεί υπό την απόλυτη προϋπόθεση της θετικής και δεσμευτικής γνώμης της τοπικής κοινωνίας, εκφρασμένης μέσω της κάλπης. Σε περίπτωση αρνητικής απόφασης ή αποχής από τη διαδικασία, το έργο απορρίπτεται οριστικά και αμετάκλητα, αναγνωρίζοντας την πρωτοκαθεδρία της τοπικής βούλησης επί οποιουδήποτε βιομηχανικού επενδυτικού σχεδιασμού

1. Προτεραιότητα στην Ενεργειακή Αυτονομία: Νομική δέσμευση ότι οποιοδήποτε έργο ΑΠΕ θα προορίζεται αποκλειστικά για την κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου τόπου (μέσω net-metering ή ενεργειακών κοινοτήτων) και όχι για εξαγωγή ενέργειας στο κεντρικό σύστημα, ακυρώνοντας τη σκοπιμότητα των γιγαντιαίων πάρκων.
2. Ενεργειακή Δημοκρατία vs Ολιγοπώλιο: Μετατόπιση του εθνικού σχεδιασμού από την ανάπτυξη ΒΑΠΕ από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους, προς την ενίσχυση της αυτοπαραγωγής των πολιτών.
3. Απαγόρευση Υπερτοπικών Έργων: Ρητή απαγόρευση έργων που χαρακτηρίζονται ως «στρατηγικής σημασίας» ή «υπερτοπικά», καθώς θυσιάζουν το τοπικό περιβάλλον για την εξυπηρέτηση συμφερόντων που δεν αφορούν την τοπική κοινωνία.

Η βιώσιμη ανάπτυξη της Ελλάδας απαιτεί τολμηρές αποφάσεις που ιεραρχούν τον άνθρωπο, το περιβάλλον και την τοπική κοινωνία πάνω από τη βιομηχανική λογική της ισοπέδωσης. Είναι ώρα για την προστασία της ταυτότητας του τόπου μας, διασφαλίζοντας την ενεργειακή μας αυτονομία με όρους δικαιοσύνης και σεβασμού.

 

Υποβάλλων:

 

ΕΚΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΕΞΩΡΑΙΣΤΙΚΟΣ ΦΙΛΟΔΑΣΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΜΑΝΔΡΙΩΝ ΡΑΧΩΝ ΙΚΑΡΙΑΣ ΄΄Η ΔΟΛΙΧΗ΄΄

[Σύλλογος Απανταχού Κατοίκων Ζωτικού “Η ΒΡΥΤΖΑΧΑ”]

Διατύπωση σοβαρών ενστάσεων για την πιθανή εγκατάσταση ανεμογεννητριών στο όρος <u>Βρυτζάχα</u> (στα Όρη Σουλίου)

Με μεγάλη λύπη και αγωνία παρακολουθούμε ότι τα τελευταία χρόνια το όρος Βρυτζάχα, το βουνό του χωριού μας (Ζωτικό Ιωαννίνων), έχει συμπεριληφθεί στις περιοχές δημιουργίας αιολικών πάρκων. Χωρίς καμία τοπική μελέτη και μέριμνα για τους κατοίκους του χωριού, την ιστορικότητα της περιοχής αλλά και το τοπικό οικοσύστημα, σχεδόν ολόκληρη η κορυφή του όρους Βρυτζάχα εμφανίζεται καλυμμένη με ανεμογεννήτριες στον χάρτη της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων – Ρ.Α.Α.Ε.Υ. (https://geo.rae.gr/). Τονίζουμε ιδιαίτερα τη φράση “χωρίς καμία τοπική μελέτη και μέριμνα”, διότι, όπως θα διαπιστώσετε στη συνέχεια, οι υπεύθυνοι της σχεδιαζόμενης αυτής ενέργειας φαίνεται ότι προχώρησαν ΜΕ ΑΓΝΟΙΑ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ σε μία ιδιαιτέρως επικίνδυνη πρόταση για τους εξής λόγους:

1. Το χωριό μας υδρεύεται από πηγή που βρίσκεται ακριβώς στο σημείο όπου σχεδιάζεται η εγκατάσταση ανεμογεννητριών! Οι εκσκαφές και η γενικότερη διατάραξη του υπεδάφους της περιοχής των πηγών θα έχει άμεση επίπτωση στην ποσότητα (αν όχι στην πλήρη εξαφάνιση) αλλά και στην ποιότητα των υδάτων με τα οποία υδρεύεται ολόκληρο το χωριό. Οι κάτοικοι δεν ρωτήθηκαν ΠΟΤΕ για αυτό και δεν υπάρχει ΚΑΜΙΑ ΜΕΛΕΤΗ ΚΑΙ ΣΧΕΔΙΟ για το τι θα γίνει αν η πηγή της Βρυτζάχας σταματήσει να αναβλύζει νερό…
2. Η Βρυτζάχα είναι μία περιοχή υψηλής ιστορικής σημασίας. Στον χώρο αυτό διεξήχθη μία από τις σημαντικότερες μάχες των Σουλιωτών ενάντια στα στρατεύματα του Αλή Πασά, τον Ιούνιο του 1800. Η υψηλή ιστορική σημασία της περιοχής τεκμηριώνεται βιβλιογραφικά από ιστορικές πηγές, ενδεικτικά στα συγγράμματα του Περραιβού (1857, σελ. 71-80) και του Σαλαπάντα (1860, σελ. 70-74), αλλά και από το γεγονός ότι στον χώρο αυτό έχει τοποθετηθεί από το 1998 μνημείο με το ιστορικό της μάχης. Άξιες αναφοράς είναι και οι εκδηλώσεις μνήμης και τιμής που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο από το 2016 μέχρι σήμερα από τον Δήμο Δωδώνης, την Τοπική Κοινότητα Ζωτικού και τον Σύλλογο Απανταχού Κατοίκων Ζωτικού “Η ΒΡΥΤΖΑΧΑ”. Αλήθεια πόσο συμβατή είναι η εγκατάσταση ανεμογεννητριών με την ιστορικότητα αυτού του τόπου; Παράλληλα, το όρος Βρυτζάχα βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από το ιστορικό Σούλι (απέχει μόλις 8 περίπου χιλιόμετρα από το Σούλι σε ευθεία γραμμή). Μάλιστα, το όρος Βρυτζάχα είναι εύκολα ορατό δια γυμνού οφθαλμού από την ιστορική κοινότητα Σουλίου. Ο καθένας μπορεί να φανταστεί την αντιαισθητική εικόνα και τη γενικότερη ηχητική όχληση που θα δημιουργούνταν στον επισκέπτη του Σουλίου από ένα πιθανό αιολικό πάρκο στη Βρυτζάχα.
3. Το όρος Βρυτζάχα αποτελεί βιότοπο των γνωστών άγριων αλόγων της Βρυτζάχας και είναι ενδημικά στην ευρύτερη περιοχή της Πίνδου και ορισμένων βουνών πέριξ αυτής (όπως το Όρος Βρυτζάχα). Τα άλογα αυτά που με δυσκολία επέζησαν από τη βαρυχειμωνιά του 2005, οδηγούνται με βεβαιότητα σε αφανισμό, καθώς μια πιθανή δημιουργία αιολικού πάρκου στην περιοχή θα καλύψει εξ ολοκλήρου τον βιότοπό τους. Αρμόζει άραγε σε μία ευρωπαϊκή χώρα, που θέλει να θεωρείται ευαισθητοποιημένη σε ζητήματα περιβάλλοντος, να οδηγεί ενδημικά είδη της πανίδα της στον αφανισμό;

Για τους παραπάνω κρίσιμης σημασίας λόγους, ο Σύλλογος Απανταχού Κατοίκων Ζωτικού “Η ΒΡΥΤΖΑΧΑ” εκφράζει τη σφοδρή αντίθεσή του σε οποιαδήποτε σχεδιαζόμενη εγκατάσταση ανεμογεννητριών στο όρος Βρυτζάχα. Κάθε προσπάθεια δημιουργίας αιολικών πάρκων στο χωριό μας θα μας βρει ΣΦΟΔΡΑ ΑΝΤΙΘΕΤΟΥΣ διότι κρίνουμε ότι διακυβεύεται η ίδια η βιωσιμότητα του χωριού και των κατοίκων του.

Βιβλιογραφία:

• Περραιβός, Χ. (1857). Ιστορία του Σουλλίου και Πάργας (τόμος Α’). Αθήνα: Τύποις Φ. Καραμπίνη και Κ. Βαφά.
• Σαλαπάντας, Π.Α. (1860). Το Σούλι: ήτοι τα ηρωϊκά θαύματα των Σουλιωτών και Σουλιωτιδών. Αθήνα: Τύποις Γ. Καρυοφύλλη.

[ΜΑΣΤΡΟΚΩΣΤΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ, ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΕΥΒΟΙΑ]

Διαφωνώ με το νέο ΕΧΠ για τις ΑΠΕ καθώς δεν εισάγει καμιά πρόβλεψη για προστασία των ήδη επιβαρυμένων περιοχών της χώρας, όπως είναι ο νομός της Εύβοιας. Συμφωνώ με το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας και με την Εταιρεία Περιβάλλοντος Κύμης… όχι άλλα αιολικά στην Εύβοια…!!!

[ΓΕΩΡΓΙΚΟΠΟΥΛΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ, περιοχή Κύμης Ευβοίας]

Συμφωνώ με τις θέσεις της Εταιρείας Περιβάλλοντος Κύμης.

[Συντάκτης]

Απαντήσεις