Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες) – Σελίδα 7

This topic has 107 replies, 1 voice, and was last updated 11 months, 3 weeks ago by Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρία.

Viewing 15 posts - 91 through 105 (of 108 total)

← 1 2 3 … 6 7 8 →

Author

Posts
22 Σεπτέμβριος 2025 at 15:59 #12814
Δήμος Αμοργού
Guest
Απόσπασμα από το πρακτικό της 16/2025 Τακτικής <u>Διά Ζώσης</u> Συνεδρίασης του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Αμοργού.

Αριθμ. Απόφασης: 96/2025

Παρέμβαση του Δήμου Αμοργού στη δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση για το Εθνικό Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Κυκλάδες.

Στην Αμοργό, σήμερα 19η του μηνός Σεπτεμβρίου του Έτους 2025, ημέρα Παρασκευή και ώρα 17:00 το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου συνήλθε σε Τακτική, Διά ζώσης, Συνεδρίαση στην αίθουσα συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου Αμοργού, ύστερα από την υπ’ αρ. πρωτ.: 4974 πρόσκληση της Προέδρου του Δ.Σ. κας Νομικού – Ψακή Δήμητρας με ημερομηνία 15-09-2025, η οποία εστάλη με email στον κ. Δήμαρχο, καθώς και στους κ.κ. Δημοτικούς Συμβούλους, καθώς και στους Προέδρους των Δ. Κοινοτήτων του Δήμου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 67 του Ν.3852/2010, των άρθρων 95 και 96 του Ν.3463/2006, τις σχετικές διατάξεις του Ν.4555/2018, τα όσα αναφέρονται στις σχετικές περί σύγκλησης και λειτουργίας των συλλογικών οργάνων των δήμων σχετικές εγκυκλίους του ΥΠ.ΕΣ., αλλά και τα όσα αναφέρονται ειδικότερα στην με αριθμ. 98/26-01-2024 εγκύκλιο του ΥΠΕΣ.

Πριν από την έναρξη της συνεδρίασης διαπιστώθηκε ότι υπάρχει η νόμιμη απαρτία, αφού σε σύνολο 13 μελών του Δημοτικού Συμβουλίου, προσήλθαν και ήταν παρόντα τα 11 μέλη αυτού.

Στην συνεδρίαση παρευρέθηκε ο Δήμαρχος Αμοργού κ. Καραϊσκος Ελευθέριος.

Χρέη Γραμματέα για τη τήρηση των πρακτικών της παρούσας Συνεδρίασης του Δ.Σ. άσκησε η Δημοτική Υπάλληλος κα Κόρδα Πηνελόπη, κλάδου ΤΕ, η οποία ορίστηκε με απόφαση Δημάρχου, λόγω απουσίας της ορισθείσας για το Έτος 2025 πρακτικογράφου.

Έτσι κατά τη συζήτηση του θέματος:

Παρόντες Δημοτικοί Σύμβουλοι                                           Απόντες Δημοτικοί Σύμβουλοι

Νομικού – Ψακή Δήμητρα                                                                  Χάλαρη Άννα

Δεσποτίδη Καλλιόπη                                                                          Γαβαλά Άννα

Σίμος Σταμάτιος

Γρίσπος Κων/νος

Γρίσπος Σταμάτιος

Συμιδαλάς Νικόλαος

Γρίσπος Περικλής

Βεκρής Ελευθέριος

Ψυχογυιού Ελευθερία

Συνοδινός Ευάγγελος

Μενδρινός Νικήτας

<table width=”1260″>
<tbody>
<tr>
<td width=”672″>Παρόντες Πρόεδροι Συμβουλίων Δημ. Κοιν.         Απόντες Πρόεδροι Συμβουλίων Δημ. Κοιν.

Λουδάρος Νικόλαος (Καταπόλων)                                             Γρίβα Ελένη (Αιγιάλης)

Δεσποτίδης Ευάγγελος (Αμοργού)

Παρόντες Πρόεδροι Δημ. Κοινοτήτων                       Απόντες Πρόεδροι Δημ. Κοινοτήτων

——————-                                                      Μαρίνης Αντώνιος (Θολαρίων)

Νομικός Δημήτριος (Βρούτση)

Θεολογίτου Ειρήνη (Αρκεσίνης)</td>
<td width=”588″>

</td>
</tr>
</tbody>
</table>

Οι παραπάνω αναφερθέντες απόντες Δημοτικοί Σύμβουλοι και οι απόντες προαναφερόμενοι Πρόεδροι των Δημοτικών Κοινοτήτων δεν προσήλθαν στη συνεδρίαση, παρότι εκλήθησαν νόμιμα.

Μετά τη συζήτηση του 1<sup>ου</sup> θέματος της Η.Δ., το Δ.Σ. προχώρησε στη συζήτηση του 2<sup>ου</sup> θέματος της Η.Δ., όπως αυτό επιγράφεται παραπάνω.

Το εν λόγω θέμα (2<sup>ο </sup>Ημερησίας Διάταξης) εισήχθη αρμοδίως ως εξής:

Τα δύο νέα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα σε Νότιες Κυκλάδες και Ιόνιο, που ανακοίνωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος στις 21 Ιουλίου 2025 τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 22 Σεπτεμβρίου 2025, σύμφωνα με την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι πολίτες και φορείς να υποβάλουν τα σχόλια και τις προτάσεις τους (https://ypen.gov.gr/diavouleusi/diavouleusi/forums/topic/ethniko-thalassio-parko-notioy-aigaioy-1-kyklades-ethpna1-kyklades/ για το πάρκο Νοτίων Κυκλάδων). Αυτά θα ληφθούν υπόψη για την τελική διαμόρφωση του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Ιονίου και του Εθνικού Θαλασσίου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες.

Τα Εθνικά Θαλάσσια Πάρκα είναι δίκτυα διασυνδεδεμένων προστατευόμενων περιοχών. Η δημιουργία τους προσφέρει σημαντικά πρόσθετα πλεονεκτήματα σε σχέση με τις μέχρι σήμερα μεμονωμένες προστατευόμενες περιοχές του δικτύου Natura 2000, κυρίως λόγω της ολιστικής οικολογικής, διοικητικής και κοινωνικοοικονομικής προσέγγισης. Σκοπός τους είναι η διατήρηση της μοναδικής βιοποικιλότητας, η προστασία και η αποκατάσταση των οικοτόπων και η προώθηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με το θαλάσσιο περιβάλλον.

Η Αμοργός και τα νησιά που υπάγονται διοικητικά σε αυτήν καθώς και η νήσος Κίναρος που ιστορικά και ιδιοκτησιακά υπάγεται στην Αμοργό και κατοικείται μέχρι και σήμερα από συμπατριώτες μας, βρίσκονται μέσα στον χώρο του Θαλάσσιου Πάρκου των Κυκλάδων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι αλιευτικές ρυθμίσεις οι οποίες περιλαμβάνουν για την περιοχή μας τις θεσμοθετημένες με το ΠΔ73 (ΦΕΚ Α 148/18-08-2025) ρυθμίσεις για το Αμοργόραμα, τις οποίες και επεκτείνουν μερικώς και στο υπόλοιπο θαλάσσιο πάρκο:

« 1) Απαγορεύεται η αλιεία με τράτα βυθού με πόρτες (ΟΤΒ)

2) Ο τρόπος άσκησης της ερασιτεχνικής αλιείας ρυθμίζεται με βάση αποτελέσματα αλιευτικών μελετών.

3) Για το διάστημα 15 Απριλίου ως 31 Μαΐου, απαγορεύεται η επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία με οποιοδήποτε εργαλείο σε ακτίνα 0,5 ν.μ. από τις ακτές σε όλες τα νησιά και νησίδες του Πάρκου, για την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και για τον περιορισμό της τυχαίας παγίδευσης θαλασσοπουλιών σε αλιευτικά εργαλεία. Η ρύθμιση αυτή προτείνεται για την παρούσα διαχειριστική περίοδο (5 έτη). Στη συνέχεια οι όροι θα αξιολογηθούν και επαναδιατυπωθούν εάν κριθεί απαραίτητο.
- Ειδικότερα για την Αμοργό ισχύουν οι ρυθμίσεις που έχουν προταθεί από το Αμοργόραμα: Ζώνη Α 1,5 ν.μ. γύρω από τις ακτές όπου θα υπάρχει εποχιακή απαγόρευση αλιείας για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο και μικρότερες ζώνες των θαλάσσιων εκτάσεων μεταξύ Αμοργού και Γραμβούσας (Ζώνη Β), στα Κατάπολα (Ζώνη Γ) και μεταξύ Αμοργού και Νικουριάς (Ζώνη Δ) όπου προτείνεται πλήρης απαγόρευση της αλιείας.»
Την ίδια βαρύτητα έχουν και οι παρατηρήσεις που έχει καταθέσει το Δ.Σ. του Επαγγελματικού Αλιευτικού Συλλόγου Αμοργού “Η Χοζοβιώτισσα” στην διαβούλευση σχετικά με την ανάγκη για χαρτογράφηση των λιβαδιών ποσειδωνίας, την οικονομική ενίσχυση της παράκτιας αλιείας τους μήνες αναπαραγωγής και ολικής απαγόρευσης, την ανάγκη αποτελεσματικού μηχανισμού αστυνόμευσης του πάρκου, την άμεση και αντισταθμιστική αποζημίωση των αλιέων για τις ζημιές των προστατευόμενων θηλαστικών.

Οι προτεινόμενες επιτρεπόμενες χρήσεις ανά ζώνη προστασίας ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό αυτές των ΕΠΜ8α και β για τις περιοχές ΝΑTURA 2000 του Νότιου Αιγαίου για τις οποίες το Δ.Σ. έχει γνωμοδοτήσει σχετικά με την 126/2024 απόφασή του. Λαμβάνοντας υπόψη την απόφαση αυτή, προτείνονται οι εξής τροποποιήσεις στον πίνακα χρήσεων:
- Στην ΖΒΔΦΠ-39 επειδή δεν υφίσταται μικρή προβλήτα στην Νικουριά να επιτραπεί η κατασκευή της (χρήση 26.11).
- Στην ΖΒΔΦΠ-38 και στην ΖΒΔΦΠ-39 να επιτραπεί η θαλάσσια αναψυχή (χρήση 52) σε Γραμβούσα και Νικουριά όπως έχει σήμερα (κολύμβηση, καταδύσεις, κα)
- Στην ΖΒΔΦΠ-35 (χρήση 52) να προστεθεί η κατασκευή καρνάγιου στην Καλοταρίτισσα, και αγκυροβολίου στον Κάτω Κάμπο, όπως προτείνονται στο ΣΧΟΟΑΠ.
- Στην ΖΒΔΦΠ- 36 (χρήση 52) να προστεθεί η μικρή επέκταση και συντήρηση του προβλήτα στο Κίναρος.
- Στην ΖΒΔΦΠ-35 να επιτρέπεται η χρήση 13 για τις παραλίες Μαλτέζι (όπως ισχύει σήμερα) και Φοινικιές (σύμφωνα με την 44/2023 απόφαση του Δ.Σ.): επιτρέπεται προσωρινό μη πακτωμένο αναψυκτήριο, επιφάνειας 10 τ.μ., το οποίο θα απομακρύνεται στο τέλος του καλοκαιριού και με μικρή ανάπτυξη ομπρελών και ξαπλωστρών. Η χρήση του αναψυκτήριου και των ομπρελών, θα εξειδικεύεται μετά από γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ. Οι δραστηριότητες και ο φωτισμός θα ολοκληρώνονται με τη δύση του ηλίου.
- Στην ΖΒΔΦΠ-38 και στην ΖΒΔΦΠ-39 για την προστασία της Ποσειδωνίας προτείνεται να τοποθετηθούν πλωτά αγκυροβόλια – τσαμαδούρες (Χρήση 54).
—————————————————————————————————————————————————

Στη συνέχεια η Πρόεδρος κάλεσε το Δ.Σ. να αποφασίσει σχετικά.

Κατόπιν διαλογικής συζήτησης μεταξύ των μελών του Δ.Σ., προτάθηκαν να ενσωματωθούν στην απόφαση του Δ.Σ. τα εξής:
- Η παρ.1 των προτεινομένων στην εισήγηση να διατυπωθεί ως εξής: ΄΄Στην ΖΒΔΦΠ-39 επειδή δεν υφίσταται μικρή προβλήτα στην Νικουριά να επιτραπεί η κατασκευή της (χρήση 26.11), όπως επίσης κατασκευή μικρής προβλήτας και στην μικρότερη παραλία που βρίσκεται δυτικά της κεντρικής΄΄.
- Να προστεθεί παρ.7 στην οποία να αναφέρονται τα εξής: ΄΄ Στις ΖΒΔΦΠ-35, ΖΒΔΦΠ-36, ΖΒΔΦΠ-37, ΖΒΔΦΠ-38, ΖΒΔΦΠ-39, ΚΑΙ ΖΒΔΦΠ-40 Η ειδική χρήση (34) Εγκαταστάσεις ΑΠΕ να είναι μη επιλέξιμη.
———————————————————————————————————————————

Το Συμβούλιο μετά από διαλογική συζήτηση, αφού έλαβε υπόψη του:
- Την παραπάνω εισήγηση και τα αναφερόμενα σ΄ αυτή.
- Τις διατάξεις των άρθρων 65, 67 και 69 του Ν.3852/2010, των άρθρων 75 και 93 του Δ.Κ.Κ. (Ν.3463/06), τις σχετικές διατάξεις του Ν.4555/2018, αλλά και τα όσα αναφέρονται στις σχετικές περί σύγκλησης και λειτουργίας των συλλογικών οργάνων των δήμων εγκυκλίους του ΥΠΕΣ.
ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΚΑΤΑ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ

Α) Εισηγείται τις ακόλουθες εξής τροποποιήσεις στον πίνακα χρήσεων :
- Στην ΖΒΔΦΠ-39 επειδή δεν υφίσταται μικρή προβλήτα στην Νικουριά να επιτραπεί η κατασκευή της (χρήση 26.11), όπως επίσης κατασκευή μικρής προβλήτας και στην μικρότερη παραλία που βρίσκεται δυτικά της κεντρικής.
- Στην ΖΒΔΦΠ-38 και στην ΖΒΔΦΠ-39 να επιτραπεί η θαλάσσια αναψυχή (χρήση 52) σε Γραμβούσα και Νικουριά όπως έχει σήμερα (κολύμβηση, καταδύσεις, κα)
- Στην ΖΒΔΦΠ-35 (χρήση 52) να προστεθεί η κατασκευή καρνάγιου στην Καλοταρίτισσα, και αγκυροβολίου στον Κάτω Κάμπο, όπως προτείνονται στο ΣΧΟΟΑΠ.
- Στην ΖΒΔΦΠ- 36 (χρήση 52) να προστεθεί η μικρή επέκταση και συντήρηση του προβλήτα στο Κίναρος.
- Στην ΖΒΔΦΠ-35 να επιτρέπεται η χρήση 13 για τις παραλίες Μαλτέζι (όπως ισχύει σήμερα) και Φοινικιές (σύμφωνα με την 44/2023 απόφαση του Δ.Σ.): επιτρέπεται προσωρινό μη πακτωμένο αναψυκτήριο, επιφάνειας 10 τ.μ., το οποίο θα απομακρύνεται στο τέλος του καλοκαιριού και με μικρή ανάπτυξη ομπρελών και ξαπλωστρών. Η χρήση του αναψυκτήριου και των ομπρελών, θα εξειδικεύεται μετά από γνωμοδότηση του ΟΦΥΠΕΚΑ. Οι δραστηριότητες και ο φωτισμός θα ολοκληρώνονται με τη δύση του ηλίου.
- Στην ΖΒΔΦΠ-38 και στην ΖΒΔΦΠ-39 για την προστασία της Ποσειδωνίας προτείνεται να τοποθετηθούν πλωτά αγκυροβόλια – τσαμαδούρες (Χρήση 54).
- Στις ΖΒΔΦΠ-35, ΖΒΔΦΠ-36, ΖΒΔΦΠ-37, ΖΒΔΦΠ-38, ΖΒΔΦΠ-39, ΚΑΙ ΖΒΔΦΠ-40 η ειδική χρήση (34) Εγκαταστάσεις ΑΠΕ να είναι μη επιλέξιμη.
Β) Το Δ.Σ. συμφωνεί και συνυπογράφει τα όσα αναφέρονται στη διαβούλευση από τον Αλιευτικό Επαγγελματικό Σύλλογο Αμοργού “Η Χοζοβιώτισσα”.

Γ)   Η παρούσα απόφαση του Δ.Σ. να υποβληθεί στη δημόσια διαβούλευση του Υπουργείου Περιβάλλοντος.

Ο Δημοτικός Σύμβουλος κ. Βεκρής Ελευθέριος ψήφισε ΄΄παρών΄΄.

Η Δημοτική Σύμβουλος Ψυχογυιού Ελευθερία ψήφισε ΄΄όχι ΄΄ και κατέθεσε παρατήρηση για τα πρακτικά στην οποία αναφέρονται τα εξής: ΄΄ ΟΧΙ στην προτεινόμενη εισήγηση, διότι σε κάποια σημεία της δεν παίρνει υπόψιν υπουργικές αποφάσεις και νόμους που θα έπρεπε να σεβαστεί. ΟΧΙ γιατί για κάποιες περιοχές δεν υπάρχει γνωμοδότηση της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, η οποία είναι εντελώς απαραίτητη. Επί παραδείγματι οι Φοινικιές ανήκουν σε Αρχαιολογική ζώνη Α η οποία είναι απολύτου προστασίας΄΄.



Η απόφαση αυτή πήρε αύξοντα αριθμό 96/2025

Γι’ αυτό συντάχθηκε το παρόν πρακτικό και υπογράφεται ως ακολούθως:

            Η Πρόεδρος                                                                                           Τα μέλη

Νομικού – Ψακή Δήμητρα                                                                         Δεσποτίδη Καλλιόπη

Γρίσπος Περικλής

Σίμος Σταμάτιος

Γρίσπος Σταμάτιος

Η Πρακτικογράφος                                                                               Συμιδαλάς Νικόλαος

Γρίσπος Κων/νος

Βεκρής Ελευθέριος

Ψυχογυιού Ελευθερία

Κόρδα Πηνελόπη Συνοδινός Ευάγγελος

Μενδρινός Νικήτας

<p style=”text-align: center;”>Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ</p>
<p style=”text-align: center;”>ΝΟΜΙΚΟΥ – ΨΑΚΗ ΔΗΜΗΤΡΑ</p>
22 Σεπτέμβριος 2025 at 15:59 #12810
Εμμανουήλ Μικέλης
Guest
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 (ΕΘΠΝΑ1), συντασσόμενο με τις παρατηρήσεις της Τοπικής Επιτροπής Ελλετ Μήλου έχουμε να εκθέσουμε τα κάτωθι:

Ανεπαρκής προστασία περιοχών παγκόσμιας φυσικής και αισθητικής αξίας.

Σύμφωνα με την ΕΠΜ (1ο PDF, σελ. 25), μνημεία παγκοσμίου φήμης και μοναδικής γεωλογικής και αισθητικής αξίας όπως το Σαρακήνικο και το Κλέφτικο αναφέρονται ονομαστικά μόλις μία φορά και αποκλειστικά ως γεωλογικά μνημεία.

Στον χάρτη του Παραρτήματος ΙΙ (σελ. 6) παρατηρείται:
- Η εν λόγω παράκτια περιοχή στην οποία εντάσσεται και το Σαρακήνικο βρίσκεται εντός της περιοχής στην οποία ιδρύθηκε , με την υπ’ αρ. 163279/1979 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας , μόνιμο καταφύγιο θηραμάτων. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 57 του ν.2637/1998, τα υφιστάμενα καταφύγια θηραμάτων μετονομάστηκαν σε καταφύγια άγριας ζωής (ΚΑΖ).Τα καταφύγια άγριας ζωής χαρακτηρίζονται ως προστατευόμενες περιοχές, κατάλληλες για την ανάπτυξη πληθυσμών της άγριας πανίδας και χλωρίδας ή ως βιότοποι αναπαραγωγής , διατροφής , διαχείμασης ειδών της άγριας πανίδας, ή ως περιοχές αναπαραγωγής ψαριών και συγκέντρωσης γόνου (παρ. 2, άρθρο 19 ν. 1650/1986)
- Το Κλέφτικο φέρει τον χαρακτηρισμό ΕΖΔ, ΖΕΠ και ΤΙΦΚ,
- Ενώ ολόκληρη η βόρεια ακτογραμμή της Μήλου εξαιρείται πλήρως από τις ζώνες προστασίας, παρότι δέχεται έντονη και αδιαχείριστη τουριστική πίεση.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζουν οι ακτές του Μύτακα, του Παπαφράγκα και των όμορων σχηματισμών, περιοχές μοναδικής γεωμορφολογίας και οικολογικής ευαισθησίας.

Η θαλάσσια περιοχή που περικλείει αυτές τις παράκτιες θέσεις εμφανίζει:
- επιβεβαιωμένη παρουσία λιβαδιών Posidonia oceanica υψηλής πιθανότητας (0.8–1.0), σύμφωνα με τον επίσημο χάρτη του EU Maritime Atlas (European Commission): https://ec.europa.eu/maritimeaffairs/atlas/maritime_atlas/#lang=EN;p=w;bkgd=1;theme=631:0.75;c=2706819.469745883,4397763.482974789;z=11
- ανεκτίμητο γεωλογικό ενδιαφέρον, το οποίο δεν έχει καταγραφεί ή προστατευθεί.
Αδικαιολόγητη εξαίρεση της βόρειας και βορειοανατολικής ακτής του κόλπου της Μήλου.

Παρομοίως, η θαλάσσια ζώνη που περιβάλλει τη βόρεια και βορειοανατολική ακτογραμμή του κόλπου της Μήλου — από την Φυλακωπή έως την Σκινωπή— εξαιρείται πλήρως, παρά το γεγονός ότι:
- Περιλαμβάνει περιοχές εξαιρετικής οικολογικής, ιστορικής και πολιτισμικής σημασίας:
▪ τον παραδοσιακό οικισμό Κλήμα,

▪ τις Κατακόμβες (παγκοσμίως σημαντικό παλαιοχριστιανικό μνημείο),

▪ την Αρετή,

▪ το αρχαίο θέατρο και την αρχαία πόλη,
- Εμφανίζει υψηλή πιθανότητα παρουσίας λιβαδιών Posidonia oceanica (0.8–1.0), σύμφωνα με τον επίσημο χάρτη του EU Maritime Atlas (European Commission) (παραπομπή στο 1.)
Η παρουσία της επιβάλλει την ένταξη της περιοχής σε Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ).

Υποθαλάσσια αρχαιολογική σημασία της περιοχής Αδάμαντας – Αρετή.

Η πιθανότητα ύπαρξης υποθαλάσσιων αρχαιολογικών ευρημάτων (π.χ. ναυάγια, τεχνικά έργα, λιθοδομές) στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή μπροστά από τον Αδάμαντα έως και τη Νεροδάφνη είναι ιδιαίτερα αυξημένη και δεν έχει αξιολογηθεί στη μελέτη.

Η αρχαία πόλη της Μήλου βρισκόταν στην πλαγιά ανάμεσα στα χωριά Τρυπητή και Κλήμα, ακριβώς απέναντι από την είσοδο του σημερινού λιμένα. Εκεί βρίσκονται:
- το αρχαίο ρωμαϊκό θέατρο,
- τείχη και κτίσματα της αρχαίας πόλης,
- καθώς και ενδείξεις κατοίκησης από τη Γεωμετρική εποχή (11ος–8ος αι. π.Χ.).
Η άμεση επαφή της αρχαίας πόλης με τη θάλασσα και η ιστορική χρήση του κόλπου ως λιμένα καθιστούν εξαιρετικά πιθανή την ύπαρξη υποθαλάσσιου πολιτισμικού αποθέματος.

Αίτημα τροποποίησης της ΕΠΜ:
- Άμεση ένταξη της βόρειας και βορειοανατολικής ακτογραμμής της Μήλου – από τα Πολλώνια έως τη Νεροδάφνη (βόρεια ακτογραμμή) και από τη Νεροδάφνη έως τη Σκινωπή (βόρεια/βορειοανατολική ακτογραμμή κόλπου)– στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, με κατάλληλους χαρακτηρισμούς (ΕΖΔ, ΖΕΠ, ΤΙΦΚ), όπως ισχύει για αντίστοιχες περιοχές σε άλλα νησιά.
- Εκπόνηση χαρτογράφησης οικοτόπων και υποθαλάσσιων αρχαιολογικών θέσεων, με στόχο τη σαφή οριοθέτηση των προστατευόμενων περιοχών, την ενσωμάτωσή τους στο θεσμικό πλαίσιο και την αποτελεσματική διαχείρισή τους.
Η εν λόγω ζώνη συνδυάζει οικολογική, γεωλογική και πολιτισμική μοναδικότητα, και η παράλειψή της από το ΕΘΠΝΑ1 αποτελεί σημαντική θεσμική και ουσιαστική αδυναμία της μελέτης.

Με εκτίμηση,

Ο Δήμαρχος Μήλου

Εμμανουήλ Μικέλης
22 Σεπτέμβριος 2025 at 16:02 #12794
Εμμανουήλ Μικέλης (Δήμαρχος Μήλου)
Guest
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 (ΕΘΠΝΑ1), συντασσόμενο με τις παρατηρήσεις της Τοπικής Επιτροπής Ελλετ Μήλου έχουμε να εκθέσουμε τα κάτωθι:

Ανεπαρκής προστασία περιοχών παγκόσμιας φυσικής και αισθητικής αξίας.

Σύμφωνα με την ΕΠΜ (1ο PDF, σελ. 25), μνημεία παγκοσμίου φήμης και μοναδικής γεωλογικής και αισθητικής αξίας όπως το Σαρακήνικο και το Κλέφτικο αναφέρονται ονομαστικά μόλις μία φορά και αποκλειστικά ως γεωλογικά μνημεία.

Στον χάρτη του Παραρτήματος ΙΙ (σελ. 6) παρατηρείται:
- Η εν λόγω παράκτια περιοχή στην οποία εντάσσεται και το Σαρακήνικο βρίσκεται εντός της περιοχής στην οποία ιδρύθηκε , με την υπ’ αρ. 163279/1979 απόφαση του Υπουργού Γεωργίας , μόνιμο καταφύγιο θηραμάτων. Σύμφωνα με την παρ. 1 του άρθρου 57 του ν.2637/1998, τα υφιστάμενα καταφύγια θηραμάτων μετονομάστηκαν σε καταφύγια άγριας ζωής (ΚΑΖ).Τα καταφύγια άγριας ζωής χαρακτηρίζονται ως προστατευόμενες περιοχές, κατάλληλες για την ανάπτυξη πληθυσμών της άγριας πανίδας και χλωρίδας ή ως βιότοποι αναπαραγωγής , διατροφής , διαχείμασης ειδών της άγριας πανίδας, ή ως περιοχές αναπαραγωγής ψαριών και συγκέντρωσης γόνου (παρ. 2, άρθρο 19 ν. 1650/1986)
- Το Κλέφτικο φέρει τον χαρακτηρισμό ΕΖΔ, ΖΕΠ και ΤΙΦΚ,
- Ενώ ολόκληρη η βόρεια ακτογραμμή της Μήλου εξαιρείται πλήρως από τις ζώνες προστασίας, παρότι δέχεται έντονη και αδιαχείριστη τουριστική πίεση.
Ιδιαίτερη μνεία αξίζουν οι ακτές του Μύτακα, του Παπαφράγκα και των όμορων σχηματισμών, περιοχές μοναδικής γεωμορφολογίας και οικολογικής ευαισθησίας.

Η θαλάσσια περιοχή που περικλείει αυτές τις παράκτιες θέσεις εμφανίζει:
- επιβεβαιωμένη παρουσία λιβαδιών Posidonia oceanica υψηλής πιθανότητας (0.8–1.0), σύμφωνα με τον επίσημο χάρτη του EU Maritime Atlas (European Commission): https://ec.europa.eu/maritimeaffairs/atlas/maritime_atlas/#lang=EN;p=w;bkgd=1;theme=631:0.75;c=2706819.469745883,4397763.482974789;z=11
- ανεκτίμητο γεωλογικό ενδιαφέρον, το οποίο δεν έχει καταγραφεί ή προστατευθεί.
Αδικαιολόγητη εξαίρεση της βόρειας και βορειοανατολικής ακτής του κόλπου της Μήλου.

Παρομοίως, η θαλάσσια ζώνη που περιβάλλει τη βόρεια και βορειοανατολική ακτογραμμή του κόλπου της Μήλου — από την Φυλακωπή έως την Σκινωπή— εξαιρείται πλήρως, παρά το γεγονός ότι:
- Περιλαμβάνει περιοχές εξαιρετικής οικολογικής, ιστορικής και πολιτισμικής σημασίας:
▪ τον παραδοσιακό οικισμό Κλήμα,

▪ τις Κατακόμβες (παγκοσμίως σημαντικό παλαιοχριστιανικό μνημείο),

▪ την Αρετή,

▪ το αρχαίο θέατρο και την αρχαία πόλη,
- Εμφανίζει υψηλή πιθανότητα παρουσίας λιβαδιών Posidonia oceanica (0.8–1.0), σύμφωνα με τον επίσημο χάρτη του EU Maritime Atlas (European Commission) (παραπομπή στο 1.)
Η παρουσία της επιβάλλει την ένταξη της περιοχής σε Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ).

Υποθαλάσσια αρχαιολογική σημασία της περιοχής Αδάμαντας – Αρετή.

Η πιθανότητα ύπαρξης υποθαλάσσιων αρχαιολογικών ευρημάτων (π.χ. ναυάγια, τεχνικά έργα, λιθοδομές) στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή μπροστά από τον Αδάμαντα έως και τη Νεροδάφνη είναι ιδιαίτερα αυξημένη και δεν έχει αξιολογηθεί στη μελέτη.

Η αρχαία πόλη της Μήλου βρισκόταν στην πλαγιά ανάμεσα στα χωριά Τρυπητή και Κλήμα, ακριβώς απέναντι από την είσοδο του σημερινού λιμένα. Εκεί βρίσκονται:
- το αρχαίο ρωμαϊκό θέατρο,
- τείχη και κτίσματα της αρχαίας πόλης,
- καθώς και ενδείξεις κατοίκησης από τη Γεωμετρική εποχή (11ος–8ος αι. π.Χ.).
Η άμεση επαφή της αρχαίας πόλης με τη θάλασσα και η ιστορική χρήση του κόλπου ως λιμένα καθιστούν εξαιρετικά πιθανή την ύπαρξη υποθαλάσσιου πολιτισμικού αποθέματος.

Αίτημα τροποποίησης της ΕΠΜ:
- Άμεση ένταξη της βόρειας και βορειοανατολικής ακτογραμμής της Μήλου – από τα Πολλώνια έως τη Νεροδάφνη (βόρεια ακτογραμμή) και από τη Νεροδάφνη έως τη Σκινωπή (βόρεια/βορειοανατολική ακτογραμμή κόλπου)– στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο, με κατάλληλους χαρακτηρισμούς (ΕΖΔ, ΖΕΠ, ΤΙΦΚ), όπως ισχύει για αντίστοιχες περιοχές σε άλλα νησιά.
- Εκπόνηση χαρτογράφησης οικοτόπων και υποθαλάσσιων αρχαιολογικών θέσεων, με στόχο τη σαφή οριοθέτηση των προστατευόμενων περιοχών, την ενσωμάτωσή τους στο θεσμικό πλαίσιο και την αποτελεσματική διαχείρισή τους.
Η εν λόγω ζώνη συνδυάζει οικολογική, γεωλογική και πολιτισμική μοναδικότητα, και η παράλειψή της από το ΕΘΠΝΑ1 αποτελεί σημαντική θεσμική και ουσιαστική αδυναμία της μελέτης.

Με εκτίμηση,

Ο Δήμαρχος Μήλου

Εμμανουήλ Μικέλης
23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:42 #12897

Κλειώ
Guest

Στο σημείο 4.5.3.2. Προτεινόμενες επιτρεπόμενες χρήσεις ανα ζώνη αναφερει

οτι θα υπάρξει επαναξιολογηση για κάποια εργαλεία

Δεν καταλαβαίνω ενώ για τα υπόλοιπα εργαλεία θα οι όροι θα αξιολογηθούν και θα επαναδιατυπωθούν για διαχειριστική περιοδο 5 ετών για τη μηχανότρατα ΤΙ;;;;;; στην περίπτωση που υπάρξει απαγόρευση δεν θα αξιολογηθούν και δεν θα επαναδιατυπωθούν για την περίοδο 5 ετών ;;;;;; Θα πρέπει οπωσδηποτε να υπάρξει πρόβλεψη και για τη μηχανότρατα απο τα Ελληνικά Ινστιτούτα τα οποίσ δεν γνωρίζω εάν τα λαβατε υπ’ όψη
<p style=”text-align: center;”></p>

23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:42 #12895

Κλειώ
Guest

Στο σημείο 4.5.3.2. Προτεινόμενες επιτρεπόμενες χρήσεις ανα ζώνη αναφερει

<span class=”fontstyle0″>Ωστόσο σημειώνεται ότι σε όλη την έκταση του ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες:
</span>

Απαγορεύεται η αλιεία με τράτα βυθού με πόρτες (ΟΤΒ)
ii. Ο τρόπος άσκησης της ερασιτεχνικής αλιείας ρυθμίζεται με βάση αποτελέσματα
αλιευτικών μελετών.
iii. Για το διάστημα 15 Απριλίου ως 31 Μαΐου, απαγορεύεται η επαγγελματική και
ερασιτεχνική αλιεία με οποιοδήποτε εργαλείο σε ακτίνα 0,5 ν.μ. από τις ακτές σε όλες τα
νησιά και νησίδες του Πάρκου, για την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και για τον
περιορισμό της τυχαίας παγίδευσης θαλασσοπουλιών σε αλιευτικά εργαλεία. Η ρύθμιση
αυτή προτείνεται για την παρούσα διαχειριστική περίοδο (5 έτη). Στη συνέχεια οι όροι θα
αξιολογηθούν και επαναδιατυπωθούν εάν κριθεί απαραίτητο.

Δεν καταλαβαίνω ενώ για τα υπόλοιπα εργαλεία θα οι όροι θα αξιολογηθούν και θα επαναδιατυπωθούν για διαχειριστική περιοδο 5 ετών για τη μηχανότρατα ΤΙ;;;;;; στην περίπτωση που υπάρξει απαγόρευση δεν θα αξιολογηθούν και δεν θα επαναδιατυπωθούν για την περίοδο 5 ετών ;;;;;; Θα πρέπει οπωσδηποτε να υπάρξει πρόβλεψη και για τη μηχανότρατα απο τα Ελληνικά Ινστιτούτα τα οποίσ δεν γνωρίζω εάν τα λαβατε υπ’ όψη
<p style=”text-align: center;”></p>

23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:43 #12890
κος Γιώργος
Guest
Ερώτηση1:
Με δεδομένο ότι το ΦΕΚ 10Α/2023 (Συμφωνία AEWA) για τη διατήρηση των αποδημητικών υδρόβιων πτηνών απαγορεύει συγκεκριμένες πρακτικές, όπως η χρήση μαγνητοφώνων και άλλων ηλεκτρονικών συσκευών, πηγών τεχνητού φωτισμού, καθρεπτών και οπτικών συσκευών, συσκευών ενίσχυσης εικόνας, παγίδων, αερίων, γάντζων, ηλεκτρικών συσκευών κοπής, εκρηκτικών, δικτύων, δόκανων, δηλητηρίων ή αναισθητικών δολωμάτων, καθώς και ημιαυτόματων ή αυτόματων όπλων με γεμιστήρα, τίθεται το ερώτημα εάν οι ανωτέρω περιορισμοί, σε συνδυασμό με το καθεστώς προστασίας ΖΠΦ και ΖΑΠΦ στην Κίμωλο και την Πολύαιγο και το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου, θα οδηγήσουν σε απαγόρευση και οριστική κατάργηση των καθιερωμένων Παραδοσιακών Θρησκευτικών Πανηγυριών και συναφών Πολιτιστικών Εκδηλώσεων που τελούνται κάθε χρόνο στις εν λόγω περιοχές.

Ερώτηση2:

Με δεδομένο ότι:
- Στην περίπτωση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων έχει θεσπιστεί, με το ΦΕΚ 25Α/2018, ειδικός Φορέας Διαχείρισης με σαφείς αρμοδιότητες (γνωμοδοτήσεις, εκπόνηση και παρακολούθηση σχεδίων διαχείρισης, περιβαλλοντική αδειοδότηση, συνεργασία με τοπικούς φορείς, ενημέρωση – ευαισθητοποίηση, φύλαξη και έλεγχοι).
- Σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 4546/2018 (Κεφάλαιο ΙΙΙ – Εθνικά Μέτρα Εφαρμογής της Οδηγίας 2014/89/ΕΕ, ΦΕΚ 101Α/2018), αρμόδια αρχή για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό ορίζεται αποκλειστικά ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος έχει την ευθύνη σχεδιασμού, κατάρτισης στρατηγικής, αξιολόγησης, αναθεώρησης και διαβούλευσης με αρμόδιες αρχές και φορείς.
Ερωτάται:

Σχεδιάζεται να ιδρυθεί αντίστοιχος Φορέας Διαχείρισης για το υπό σύσταση Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου; Αν ναι, ποια θα είναι η νομική του μορφή, η έδρα του και οι αρμοδιότητές του σε σχέση με τους υφιστάμενους Φορείς Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών;

Περαιτέρω, πώς θα διασφαλιστεί θεσμικά η ουσιαστική συμμετοχή και γνώμη των Ο.Τ.Α. πρώτου βαθμού (όπως ο Δήμος Κιμώλου) στη διαδικασία κατάρτισης και αναθεώρησης του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, ώστε:
- να προβλέπεται υποχρεωτική διαβούλευση με τους άμεσα επηρεαζόμενους Ο.Τ.Α.,
- να θεσπιστεί ρητή διαδικασία συνδιαμόρφωσης πέραν της τυπικής διαβούλευσης, και
- να διασφαλιστεί η ισόρροπη στάθμιση ανάμεσα στις αποφάσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και στις συνταγματικά κατοχυρωμένες αρμοδιότητες των Ο.Τ.Α. (άρθρα 101 και 102 Συντ.) για την τοπική ανάπτυξη και τη διαχείριση ζητημάτων του χώρου τους.
Ερώτηση 3:

Με δεδομένο ότι:
- Στην Κίμωλο και την Πολύαιγο έχουν ήδη καθοριστεί Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης (ΖΑΠΦ) και Ζώνες Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ), με σαφείς επιτρεπόμενες δραστηριότητες και έργα.
- Στις ΖΑΠΦ επιτρέπονται αποκλειστικά έργα προστασίας/διαχείρισης (θαλάσσιοι διάδρομοι, έργα αντιδιαβρωτικά, υδατικά, φάροι), ενώ αποκλείονται δραστηριότητες αναψυχής.
- Στις ΖΠΦ επιτρέπονται ορισμένες υποδομές αναψυχής και ενημέρωσης (πλωτές εγκαταστάσεις, περίπτερα ενημέρωσης, έργα ερμηνείας περιβάλλοντος).
- Σύμφωνα με το άρθρο 14 του ν. 4546/2018 (ΦΕΚ 101Α/2018), ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός ανήκει στην αρμοδιότητα του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με άμεσες επιπτώσεις σε αλιεία, τουρισμό, μεταφορές και τοπική ανάπτυξη.
- Το πρόσφατο ΦΕΚ 116Α/2025 εισάγει αυστηροποίηση των κανόνων δόμησης σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων, ειδικά όταν αυτοί βρίσκονται εντός ΖΠΦ, Θαλάσσιων Πάρκων ή περιοχών Natura 2000, προβλέποντας:
  - περιορισμούς στις νέες οικοδομικές άδειες,
  - αυστηρότερους όρους αρτιότητας και δόμησης,
  - περιορισμό αλλαγής χρήσεων γης,
  - αυξημένες απαιτήσεις γνωμοδότησης από περιβαλλοντικές αρχές.
Ερωτάται το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας / ο υπό σύσταση Φορέας Διαχείρισης Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου:
1. Με την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου, ποιες από τις ισχύουσες ρυθμίσεις των ΖΑΠΦ και ΖΠΦ θα παραμείνουν αυτούσιες και ποιες θα αναθεωρηθούν;
2. Πώς θα επηρεαστούν ειδικά οι δραστηριότητες που αφορούν:
  - τις πλωτές εγκαταστάσεις και τις θαλάσσιες δραστηριότητες αναψυχής,
  - τα αγκυροβόλια και τη θαλάσσια κυκλοφορία σκαφών,
  - τις υποδομές και τα έργα που έχουν επίπτωση στο θαλάσσιο περιβάλλον;
3. Θα απαιτείται υποχρεωτικά έγκριση ή γνωμοδότηση του Φορέα Διαχείρισης για κάθε έργο ή δραστηριότητα εντός του Θαλάσσιου Πάρκου;
4. Σε περίπτωση σύγκρουσης των προβλέψεων των ΖΑΠΦ/ΖΠΦ με τις νέες ρυθμίσεις του Θαλάσσιου Πάρκου, ποιο καθεστώς θα υπερισχύει;
5. Πώς θα επηρεαστούν οι αντικειμενικές αξίες ακινήτων και η αγορά γης/κατοικίας στην Κίμωλο και την Πολύαιγο, δεδομένου του συνδυασμού:
  - των περιορισμών που θέτουν οι ΖΑΠΦ και ΖΠΦ,
  - των νέων διατάξεων του Θαλάσσιου Πάρκου, και
  - της αυστηροποίησης των κανόνων δόμησης του ΦΕΚ 116Α/2025 για τους μικρούς οικισμούς, που περιορίζει τις δυνατότητες ανάπτυξης και αλλάζει τις προοπτικές επενδύσεων σε ακίνητη περιουσία.
Ερώτηση 4:

Με δεδομένο ότι:
- Σύμφωνα με το άρθρο 13 του ν. 4568/2018 (ΦΕΚ Α΄178/2018), για τις υδάτινες επιφάνειες που έχουν υπαχθεί στο δίκτυο Natura 2000, η άδεια ίδρυσης υδατοδρομίου χορηγείται με κοινή απόφαση των Υπουργών Υποδομών & Μεταφορών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας, ενώ εφόσον η άδεια αφορά Ο.Τ.Α., απαιτείται και η συνυπογραφή του Υπουργού Εσωτερικών.
- Η δημιουργία Θαλάσσιων Πάρκων στο Νότιο Αιγαίο καλύπτει εκτεταμένες θαλάσσιες ζώνες, οι οποίες αλληλεπικαλύπτονται ή εφάπτονται με περιοχές του δικτύου Natura 2000, όπου εφαρμόζονται ήδη αυστηρές ρυθμίσεις προστασίας.
- Η ίδρυση και λειτουργία υδατοδρομίων αποτελεί ζήτημα ζωτικής σημασίας για την αεροπορική σύνδεση μικρών νησιών (π.χ. Κίμωλος, Πολύαιγος) με την ηπειρωτική χώρα και άλλα νησιά, ενισχύοντας την αρχή της νησιωτικότητας (άρθρο 101 Συντ.) και την ίση πρόσβαση των πολιτών σε μεταφορικές υπηρεσίες (άρθρο 106 Συντ.).
Ερωτάται το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας, το Υπουργείο Υποδομών & Μεταφορών, και οι συναρμόδιοι Φορείς Διαχείρισης Θαλάσσιων Πάρκων:
1. Πώς διασφαλίζεται ότι η θεσμοθέτηση των Θαλάσσιων Πάρκων στο Νότιο Αιγαίο δεν θα αποκλείσει ή περιορίσει αδικαιολόγητα τη δυνατότητα ίδρυσης και λειτουργίας υδατοδρομίων εντός ή πλησίον περιοχών Natura 2000;
2. Θα προβλεφθεί ειδικό καθεστώς εξαίρεσης ή συμβατότητας μεταξύ Θαλάσσιων Πάρκων και υδατοδρομίων, ώστε να συνυπάρχουν η περιβαλλοντική προστασία και η ανάγκη αεροπορικής διασύνδεσης μικρών νησιών;
3. Θα υπάρξει ρητή νομοθετική πρόβλεψη ώστε, σε περίπτωση που Ο.Τ.Α. αιτηθεί άδεια υδατοδρομίου, να μη δημιουργούνται ανυπέρβλητα εμπόδια λόγω της κήρυξης Θαλάσσιου Πάρκου, πέραν της ήδη προβλεπόμενης περιβαλλοντικής αξιολόγησης;
4. Με ποιον τρόπο θα επιτευχθεί η ισορροπία μεταξύ:
  - του συνταγματικού καθήκοντος προστασίας του περιβάλλοντος (άρθρο 24 Συντ.), και
  - της νησιωτικότητας και της ίσης πρόσβασης σε μεταφορές (άρθρα 101 & 106 Συντ.);
5. Ποια θα είναι η μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα σκαφών εντός Θαλάσσιων Πάρκων, ώστε να προστατεύεται η θαλάσσια ζωή αλλά και να εξασφαλίζεται η ασφάλεια προσθαλάσσωσης υδροπλάνων;
6. Πού και με ποια διαδικασία θα οριστούν οι διάδρομοι προσθαλάσσωσης των υδροπλάνων; Θα ληφθούν υπόψη περιβαλλοντικά, κοινωνικά και αναπτυξιακά κριτήρια;
7. Αν επιτραπούν υδατοδρόμια εντός Θαλάσσιων Πάρκων, με ποιους περιορισμούς, φίλτρα ή όρους περιβαλλοντικής συμβατότητας θα λειτουργούν;
8. Θα υπάρξει οικονομική επιβάρυνση για την καθημερινή μετακίνηση κατοίκων και επισκεπτών λόγω των πρόσθετων περιβαλλοντικών όρων ή περιορισμών;
Ερώτηση 5:

Με δεδομένο ότι:
- Το Florida Keys National Marine Sanctuary (ΗΠΑ) προστατεύει πάνω από 9.800 km² θαλάσσιας περιοχής, συνεισφέροντας 4,4 δισ. δολάρια ετησίως στην τοπική οικονομία και δημιουργώντας 000+ θέσεις εργασίας σε τομείς όπως:
  - Οικοτουρισμός (snorkeling, diving)
  - Περιβαλλοντική εκπαίδευση
  - Θαλάσσια έρευνα και επιτήρηση
  - Κτηνιατρικά κέντρα και κέντρα διάσωσης θαλάσσιων ειδών
  - Βιώσιμες θαλάσσιες μεταφορές με καθαρότερες τεχνολογίες
- Η ανακήρυξη των Θαλάσσιων Πάρκων στο Νότιο Αιγαίο παρέχει τη δυνατότητα:
  - Ανάπτυξης νέων επαγγελμάτων και δεξιοτήτων, αποτρέποντας τη διαρροή επιστημονικού δυναμικού (brain drain)
  - Ενίσχυσης της τοπικής συμμετοχής και της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης
  - Δημιουργίας μακροπρόθεσμης κοινωνικής συναίνεσης μέσω διαφάνειας και ενεργού ρόλου των τοπικών κοινωνιών
- Εντός των περιοχών των Θαλάσσιων Πάρκων υπάρχουν συχνά βυθισμένοι αρχαιολογικοί τόποι και ναυάγια, που απαιτούν συνεργασία με θεσμικούς φορείς πολιτισμού, όπως η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων.
Ερωτάται το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας και ο μελλοντικός Φορέας Διαχείρισης Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου:
1. Προβλέπεται η σχεδίαση στρατηγικών για τη δημιουργία νέων επαγγελμάτων και θέσεων εργασίας που θα συνδέονται με τη διαχείριση και προστασία των Θαλάσσιων Πάρκων;
2. Ποιες είναι οι δυνατότητες ανάπτυξης τομέων όπως:
  - Κτηνιατρική και βοηθοί κτηνιάτρων για τη φροντίδα θαλάσσιας πανίδας
  - Υδρομεταφορές και υδροπλάνα για βιώσιμη συνδεσιμότητα μικρών νησιών
  - Οικοτουρισμός (snorkeling, diving)
  - Εκπαιδευτές, ξεναγοί και εμψυχωτές οικοσυστημάτων
3. Πώς θα διασφαλιστεί η ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στη διαχείριση των Πάρκων και στις αποφάσεις που επηρεάζουν την οικονομική και κοινωνική ζωή τους;
4. Με ποιον τρόπο θα ενσωματωθεί η γνώμη και η τεχνογνωσία θεσμικών φορέων πολιτισμού (π.χ. Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων) στη διαχείριση περιοχών με βυθισμένους αρχαιολογικούς χώρους;
5. Ποιες πρακτικές διασφαλίζουν τη συνύπαρξη προστασίας περιβάλλοντος και πολιτιστικής κληρονομιάς με την ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων, ώστε να προκύπτει μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και κοινωνική αποδοχή;
Ερώτηση 6:

Με δεδομένο ότι:
1. Ο νόμος 4982/2022 (ΦΕΚ 15/10/2022) προβλέπει ίδρυση, ανάπτυξη, διαχείριση και λειτουργία Επιχειρηματικών Πάρκων (Ε.Π.), τα οποία μπορούν να χωροθετούνται εντός και εκτός σχεδίου πόλεως, συμπεριλαμβανομένων περιοχών προστασίας όπως Natura 2000, Ζώνες Ειδικής Προστασίας και δασικές εκτάσεις, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, ειδικές εγκρίσεις και περιβαλλοντικές αξιολογήσεις.
2. Τα Επιχειρηματικά Πάρκα μπορούν να χαρακτηρίζονται ως Οικολογικά Πάρκα, με στόχο την ανάπτυξη περιβαλλοντικά φιλικών δραστηριοτήτων και την επίτευξη συγκεκριμένων στόχων βιωσιμότητας.
3. Με το ΦΕΚ 542/Β/2011 μεταβιβάστηκαν δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης γεωθερμικού δυναμικού στο νησιωτικό σύμπλεγμα Μήλου – Κιμώλου – Πολυαίγου από τη Δ.Ε.Η. Α.Ε. στη «Δ.Ε.Η. Ανανεώσιμες Α.Ε.», με συγκεκριμένες υποχρεώσεις υλοποίησης έργων.
4. Σχεδιάζεται η ίδρυση του Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου, το οποίο θα περιλαμβάνει τις παραπάνω περιοχές, καθώς και περιοχές όπου λειτουργούν ή σχεδιάζονται Επιχειρηματικά Πάρκα και έργα γεωθερμικής εκμετάλλευσης.
5. Το Θαλάσσιο Πάρκο θα επιβάλλει ειδικούς περιορισμούς για την προστασία της θαλάσσιας και παράκτιας χλωρίδας και πανίδας, τη διαχείριση αποβλήτων και την αειφόρο ανάπτυξη.
Ερωτάται το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας και ο μελλοντικός Φορέας Διαχείρισης Θαλάσσιου Πάρκου:
1. Δικαιώματα γεωθερμικής εκμετάλλευσης:
  - Πώς θα επηρεαστούν τα ήδη υφιστάμενα δικαιώματα εκμετάλλευσης του γεωθερμικού δυναμικού στο σύμπλεγμα Μήλου – Κιμώλου – Πολυαίγου;
  - Θα απαιτηθεί τροποποίηση ή επαναξιολόγηση των περιβαλλοντικών όρων και αδειών εκμετάλλευσης υπό το νέο καθεστώς προστασίας;
  - Ποιοι νέοι περιορισμοί ή υποχρεώσεις θα εισαχθούν για τη συμβατότητα της γεωθερμικής εκμετάλλευσης με τους στόχους του Θαλάσσιου Πάρκου;
  - Θα προβλεφθεί υποχρέωση γνωμοδότησης ή έγκρισης από τον Φορέα Διαχείρισης σε κάθε στάδιο των ερευνών και έργων;
2. Επιχειρηματικά Πάρκα εντός προστατευόμενων ζωνών:
  - Ποιες διαδικασίες και προϋποθέσεις θα απαιτούνται για την ίδρυση ή επέκταση Επιχειρηματικών Πάρκων εντός περιοχών Natura 2000, ΖΕΠ, δασικών ή υδάτινων εκτάσεων;
  - Θα υπάρχουν πρόσθετοι περιορισμοί στη δόμηση, τις υποδομές και τη χρήση αιγιαλού/παραλίας, υπέρ της προστασίας περιβάλλοντος και πολιτιστικής κληρονομιάς;
  - Πώς θα διασφαλιστεί η τήρηση των αυστηρών περιβαλλοντικών κανόνων σε σχέση με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες;
3. Διαχείριση Αποβλήτων και Περιβάλλον:
  - Ποιοι νέοι περιορισμοί για τη διαχείριση αποβλήτων θα επιβληθούν στους νησιωτικούς ΟΤΑ και τις επιχειρήσεις εντός του Θαλάσσιου Πάρκου;
  - Πώς θα συνδυαστεί η περιβαλλοντική προστασία με τη δυνατότητα ανάπτυξης οικονομικών δραστηριοτήτων, χωρίς να επηρεάζεται αρνητικά η τοπική κοινωνία και οι υποδομές;
4. Συμβατότητα και προτεραιότητες:
  - Σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ ήδη χορηγημένων δικαιωμάτων, αδειών Επιχειρηματικών Πάρκων και νέων περιορισμών του Θαλάσσιου Πάρκου, ποιο καθεστώς θα υπερισχύει;
  - Υπάρχει πρόβλεψη για ρυθμίσεις εξισορρόπησης μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης, ενεργών δικαιωμάτων και περιβαλλοντικής προστασίας;
23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:43 #12888

Γαριήλ Παπασαράντης
Guest

<div class=”aju”>
<div class=”aCi”></div>
</div>
<div class=”gs”>
<div class=”gE iv gt”>
<table class=”cf gJ” cellpadding=”0″>
<tbody>
<tr class=”acZ”>
<td class=”gF gK”>
<table class=”cf ix” cellpadding=”0″>
<tbody>
<tr>
<td class=”c2″>
<h3 class=”iw gFxsud”><span class=”qu” tabindex=”-1″ role=”gridcell” translate=”no”><span class=”gD” data-hovercard-id=”papasarandiscaptain@gmail.com”>Gavriil Sarandis</span> <span class=”go”><span aria-hidden=”true”><</span>papasarandiscaptain@gmail.com<span aria-hidden=”true”>></span></span> </span></h3>
<h3 class=”iw rapwed”></h3>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
</td>
<td class=”gH bAk”>
<div class=”gK”><span id=”:ob” class=”g3″ tabindex=”-1″ title=”22 Σεπ 2025, 9:26 μ.μ.” role=”gridcell”>9:26 μ.μ. (πριν από 14 λεπτά)</span></div></td>
</tr>
</tbody>
</table>
</div>
</div>
<table class=”cf gJ” cellpadding=”0″>
<tbody>
<tr class=”acZ”>
<td class=”gH”></td>
<td class=”gH acX bAm” rowspan=”2″></td>
</tr>
</tbody>
</table>
<table class=”cf gJ” cellpadding=”0″>
<tbody>
<tr class=”acZ xD”>
<td colspan=”3″>
<table class=”cf adz” cellpadding=”0″>
<tbody>
<tr>
<td class=”ady”>
<div class=”iw ajw”><span class=”hb” translate=”no”>προς <span class=”g2″ data-hovercard-id=”papasarandiscaptain@gmail.com”>εγώ</span> </span></div>
<div id=”:sw” class=”ajy” tabindex=”0″ role=”button” aria-haspopup=”true” data-tooltip=”Εμφάνιση λεπτομερειών” aria-label=”Εμφάνιση λεπτομερειών”></div></td>
</tr>
</tbody>
</table>
</td>
</tr>
</tbody>
</table>
<div class=”KKSLrd”></div>
<div class=”qQVYZb”></div>
<div class=”utdU2e”></div>
<div class=”lQs8Hd”></div>
<div class=”wl4W9b”></div>
<div class=”aHl”></div>
<div id=”:sx” tabindex=”-1″></div>
<div id=”:vf” class=”ii gt”>
<div id=”:vb” class=”a3s aiL “>
<div dir=”ltr”>
<div>Η Μελέτη θεωρεί ότι αν και τα χωροταξικά (εκτός σχεδίου δόμηση-τουριστικές επενδύσεις) απειλούν το τοπίο των Κυκλάδων, δεν απειλούν ιδιαίτερα τις περιοχές του πάρκου. Αυτό όμως μπορεί πολύ γρήγορα να αλλάξει. Ο σχεδιαζόμενος δρόμος Ασφοδυλίτης –Χάλαρα π.χ. στην Αμοργό θα άνοιγε την ανατολική μεριά της Αμοργού στη δόμηση και όλα τα συμπαρομαρτούντα δίνοντας θανάσιμο πλήγμα στο πολιτιστικό τοπίο όπου ως σήμερα δεσπόζει η Χοζοβιώτισσα και στα προστατευόμενα είδη της περιοχής Νατούρα την οποία τέμνει, πράγμα που διαπιστώνει και η ΕΠΜ Νοτίων Κυκλάδων. Μπορεί οι ΠΠΔ του δρόμου να ανακλήθηκαν αλλά ο Δήμος έχει προσφύγει κατά της ανάκλησης, άρα το θέμα δεν έχει κλείσει και το ΠΔ του πάρκου θα πρέπει να τα προλαμβάνει αυτά. Παρόμοιοι κίνδυνοι υπάρχουν και σε άλλα νησιά των μικρών Κυκλάδων που περιλαμβάνονται στο Πάρκο.</div>
<div>Στο θέμα της Φώκιας θα περίμενα να δω στη Μελέτη παράθεση της εμπειρίας των μέτρων που έχουν εφαρμοστεί στις Σποράδες και τον βαθμό επιτυχίας τους ώστε να έχουμε κάτι πιό συγκεκριμένο εδώ.</div>
<div>Στο θέμα της υπεραλίευσης έχω να πω τα εξής: Οι ωκεανολόγοι- βιολόγοι λένε ότι τα μικρά ψάρια για να ανακάμψουν χρειάζονται 7 χρόνια και τα μεγάλα 14. Δεν είμαι αντίθετος στην απαγόρευση της αλιείας σε περιοχές υπό τύπον ”Αγρανάπαυσης” για όσο χρειάζεται (και έδωσα ένα μέτρο) όχι όμως μόνιμης και όχι να στρέφεται κατά της παραδοσιακής αλιείας την οποία πρέπει να διατηρήσουμε σε βιώσιμη βάση. Αν και είμαι καπετάνιος σε τουριστικά ιστιοπλοικα, έχω προσωπική εμπειρία εφόσον δούλεψα στο παρελθόν πολλές φορές στα αλιευτικά της Αμοργού. Τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαμε ήταν καταστροφικά από μόνα τους αλλά ο τρόπος που τα χρησιμοποιούσαμε τα έκανε χειρότερα. Τα μανομένα δίχτυα (δίχτυα βυθού) έμεναν στο βυθό από πριν το ηλιοβασίλεμα έως μετά την ανατολη με αποτέλεσμα τα μισά εμπορεύσιμα ψάρια να έχουν δαγκωθεί από σκωλόπετρες, χταπόδια άλλα ψάρια κλπ και τα πετούσαμε. Τα δε ”παρεμπίπτοντα” αλιεύματα ( αστερίες, αχινοί, καβούρια, μουγκριά, διάφορα σαλάχια κλπ) πέθαιναν χωρίς λόγο. Αν και άχρηστα στην αγορά, είναι χρήσιμα στο οικοσύστημα. Η συρόμενη τράτα, μαζί με τα ψάρια, έφερνε επάνω και το ”σπίτι τους” δηλαδή την ποσειδωνία. Ο δε γόνος μόνο αν είχαμε υπομονή λίγων δευτερολέπτων προλάβαινε να διαφύγει από τα πανιά της. Tις πιό πολλές φορές ίσως, στη φούρια της δουλειάς φερμάραμε αμέσως τα πανιά και ο γόνος έλιωνε χωρίς λόγο. Οι ψαράδες έκοβαν το κλαδί επάνω στο οποίο κάθονταν. Αυτά πλέον νομίζω ότι έχουν αρχίσει και γίνονται συνείδηση. Θέλουμε πάσει θυσία τη διατήρηση της αλιείας και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με βιώσιμο τρόπο. Δηλαδή να παίρνουμε τον ”τόκο” και όχι να εξαντλούμε το ”κεφάλαιο” της θάλασσάς μας.</div>
<div>Ετσι θα αποφύγουμε και την τεράστια παγίδα των ιχθυοκαλλιεργειών για τις οποίες έχει ήδη ανακοινωθεί σχεδιασμός για 24πλασιασμό τους!!! Αυτό σημαίνει πολιτική βούληση για εξαφάνιση της παραδοσιακής αλιείας. και επιτάχυνση της καταστροφής των άγριων ψαριών. Αυτό διότι τα ψάρια που εκτρέφουν ( εκτός από το ανθυγιεινό λόγω των χημικών και αντιβιοτικών) είναι ψηλά στην τροφική αλυσίδα, που σημαίνει ότι τρώνε άλλα ψάρια. Ετσι κάθε ψάρι εκτροφής, έχει καταναλώσει άγρια ψάρια (που τα έχουν κάνει ιχθυάλευρα) πολλαπλάσια του βάρους του. Δηλαδή, οι συγκεκριμένες ιχθυοκαλλιέργειες είναι ”καταναλωτές” και όχι ”παραγωγοί” ψαριών.</div>
<div> Σε αυτά, πρέπει να συνυπολογίσουμε δυσλειτουργίες βιολογικών καθαρισμών και πισίνες που αδειάζουν ανεξέλεγκτα στη Θάλασσα.</div>
<div>Με εκτίμηση,</div>
<div>Γαβριήλ Παπασαράντης, καπετάνιος τουριστικών ιστιοπλοικών.</div>
</div>
</div>
</div>

23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:43 #12885
Αναστασία Μήλιου
Guest
<span style=”font-weight: 400;”>Εκ μέρους του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας “Αρχιπέλαγος”, πρέπει να αναφέρουμε ότι η θεσμοθέτηση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου αποτελεί ένα κρίσιμο βήμα που εάν λειτουργήσει αποτελεσματικά θα μπορέσει να συμβάλλει ουσιαστικά στη βελτίωση της κατάστασης της προστασίας των ελληνικών θαλασσών. Τα νέα θαλάσσια πάρκα θα πρέπει να λειτουργήσουν ως μοντέλα βιώσιμης διαχείρισης και να αποτελέσουν σημείο εκκίνησης για ένα ευρύτερο δίκτυο μέτρων για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της πραγματικά βιώσιμης αειφόρου ανάπτυξης. </span>

<span style=”font-weight: 400;”>Είναι σημαντικό:</span>
<h3>Παρατηρήσεις στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη </h3>
<h3>Αντιμετώπιση Υπαρχόντων Πηγών Ρύπανσης </h3>
<span style=”font-weight: 400;”>Βασική παράλειψη στην Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη του ΕΘΠΝΑ αφορά τον παράγοντα υποβάθμισης που προκαλεί η ελλιπής λειτουργία των υποδομών διαχείρισης απορριμμάτων και λυμάτων, δεδομένου ότι στην πλειονότητα των νησιών που περιλαμβάνονται στο ΕΘΠΝΑ πολλές υποδομές υπολειτουργούν. Οι υπάρχοντες ΧΥΤΥ, ΧΥΤΑ ή ΧΑΔΑ αποτελούν σε πολλές περιπτώσεις βασικές πηγές διασκορπισμού απορριμμάτων που τελικά καταλήγουν στα θαλάσσια οικοσυστήματα, όπως αντίστοιχα συμβαίνει από την συσσώρευση και μη συλλογή απορριμμάτων σε τουριστικές περιοχές, παράκτιες περιοχές, άκρες των δρόμων κλπ, αποτελώντας μία αυξανόμενη πηγή πλαστικής και άλλης ρύπανσης. Είναι εμφανές ότι οι σχετικές υποχρεώσεις των τοπικών αρχών δεν υλοποιούνται. Αντίστοιχα, σε πολλές περιπτώσεις η ανεπαρκής λειτουργία των μονάδων βιολογικού καθαρισμού λυμάτων έχει ως αποτέλεσμα να καταλήγουν στα παράκτια οικοσυστήματα μεγάλες ποσότητες ανεπεξέργαστων ή ανεπαρκώς επεξεργασμένων λυμάτων.
</span>Για τον περιορισμό της συνεχιζόμενης ρύπανσης απαιτείται αντικειμενική αξιολόγηση της κατάστασης λειτουργίας των συγκεκριμένων υποδομών και βελτίωση των εγκαταστάσεων ή δημιουργία νέων, έτσι ώστε να πληρούν τις προδιαγραφές που ορίζονται από την εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία. Παράλληλα είναι απαραίτητο να οριστούν συγκεκριμένες αποτελεσματικές διαδικασίες συλλογής απορριμμάτων καθ΄όλη τη διάρκεια του έτους από τις αστικές και περιαστικές περιοχές, τις άκρες των δρόμων, τις παράκτιες περιοχές κλπ
<h3>Διαχειριστικά Μέτρα Αλιείας</h3>
<span style=”font-weight: 400;”>- Η ΕΠΜ δεν προσδιορίζει με γεωγραφικές συντεταγμένες τα θαλάσσια όρια του πάρκου. Ωστόσο, ψηφιοποιήσαμε τον χάρτη της ΕΠΜ και εκτιμάμε ότι στη συνολική θαλάσσια έκταση του πάρκου, η οποία ανέρχεται σε 9.105 χλμ², η νέα ζώνη απαγόρευσης αλιείας με μηχανότρατα καλύπτει 6.982 χλμ², έναντι 2.123 χλμ² που ίσχυε έως σήμερα. Πρόκειται δηλαδή για αύξηση της ζώνης απαγόρευσης κατά 329%. Θεωρούμε ότι το μέτρο αυτό αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική πρωτοβουλία για την Ελλάδα και τη Μεσόγειο, καθώς θα συμβάλλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της υπεραλίευσης, η οποία έχει οδηγήσει σε σοβαρή υποβάθμιση της παραγωγικότητας των θαλασσών μας. Είναι επομένως αναγκαίο το μέτρο να επεκταθεί και σε άλλες περιοχές της χώρας που αντιμετωπίζουν παρόμοιες πιέσεις από την υπεραλίευση.
</span><span style=”font-weight: 400;”>- Δεδομένου του βαθμού υπεραλίευσης που αντιμετωπίζουν τα ιχθυαποθέματα της περιοχής, θεωρούμε απαραίτητο τα μέτρα ανάκαμψης των ιχθυαποθεμάτων που προτείνονται για την περιοχή της Αμοργού να επεκταθούν στο σύνολο του ΕΘΠΝΑ δηλαδή εποχιακή απαγόρευση αλιείας για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο στη θαλάσσια ζώνη 1,5 ν.μ. γύρω από τις ακτές. Συγκεκριμένα α) η επέκταση της εποχιακής απαγόρευσης αλιείας για το σύνολο του Απριλίου κρίνεται απαραίτητη έτσι ώστε να καλυφθεί ένα κρίσιμο τμήμα της αναπαραγωγικής περιόδου εμπορικών και οικολογικά σημαντικών ειδών, β) η επέκταση της εποχιακής απαγόρευσης αλιείας σε απόσταση 1,5 ν.μ. από τις ακτές κατά την αναπαραγωγική περίοδο, στοχεύει να συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση της ανάκαμψης των υπεραλιευμένων ιχθυαποθεμάτων σε ευρύτερη κλίμακα και ιδίως των υπεραλιευμένων βενθικών ειδών. Απαραίτητη όμως είναι η οικονομική αποζημίωση των τοπικών αλιέων κατά την χρονική περίοδο όπου απαγορεύεται η αλιεία στα παράκτια νερά της περιοχής τους.

</span>
<h3>Αγκυροβολία σκαφών αναψυχής εκτός λιμενικών ζωνών</h3>
<span style=”font-weight: 400;”>Πολύ ορθώς αναφέρεται ότι σε περιοχές με έκταση θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας απαγορεύεται η αγκυροβόληση και επιτρέπεται μόνο η εγκατάσταση και χρήση αγκυροβολίων φιλικών προς την Ποσειδωνία. Απαραίτητη είναι:
– </span><span style=”font-weight: 400;”>Η υλοποίηση λεπτομερούς χαρτογράφησης και δημοσίευσης των λιβαδιών Ποσειδωνίας.
</span><span style=”font-weight: 400;”>- Η μεταρρύθμιση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης 3117/2025 για να διασφαλιστεί ότι οι άδειες για ναύδετα σε περιοχές με λιβάδια Ποσειδωνίας θα είναι με υποχρεωτική χρήση ειδικών αγκυροβολίων που πληρούν τις προδιαγραφές, υποστηριζόμενη από τις κατάλληλες αξιολογήσεις του άρθρου 6, αξιοποιώντας τη διεθνή εμπειρία και υποδομές για το σκοπό αυτό.
</span><span style=”font-weight: 400;”>- Ο καθορισμός ζωνών όπου:
α) </span>απαγορεύεται πλήρως η αγκυροβόληση λόγω παρουσίας θαλάσσιων λιβαδιών Ποσειδωνίας στο σύνολο των χαρτογραφημένων θαλάσσιων λιβαδιών εντός του ΕΘΠΝΑ, εφαρμόζοντας την ισχύουσα νομοθεσία.
<span style=”font-weight: 400;”>β) επιτρέπεται η πρόσδεση σε αγκυροβόλια φιλικά προς την Ποσειδωνία, για καθορισμένο αριθμό σκαφών, σύμφωνα με τη φέρουσα ικανότητα σκαφών αναψυχής που θα πρέπει να οριστεί για την εκάστοτε περιοχής.
</span><span style=”font-weight: 400;”>- Η εγκατάσταση συστημάτων αγκυροβολίων φιλικών προς την Ποσειδωνία, με υποχρεωτική χρήση και ανάκτηση κόστους μέσω οικονομικών τελών χρήσης.
</span><span style=”font-weight: 400;”>- Η χρήση ψηφιακών εργαλείων και ευαισθητοποίηση: Δημοσίευση διαδραστικών χαρτών και εφαρμογών για σκάφη αναψυχής τα οποία θα υποχρεώνουν τους ναυλωτές να ενημερώνουν τους πελάτες για τις νόμιμες ζώνες αγκυροβόλησης, καθώς και τους λοιπούς ιδιοκτήτες σκαφών που διέρχονται στην περιοχή.
</span><span style=”font-weight: 400;”>- Ένα σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου: Εφαρμογή τοπικών συστημάτων ενημέρωσης των διερχόμενων σκαφών, επιτήρησης και ελέγχου (με περιπολίες, drones και κλιμακούμενων προστίμων, όπου οι κυρώσεις αξιοποιούνται για την αποκατάσταση των οικοτόπων όπου σημειώνονται ζημιές).
</span><span style=”font-weight: 400;”>- Η συμμετοχική διαχείριση των ενδιαφερόμενων μερών: τοπικών αρχών και κοινοτήτων, εταιρειών ενοικίασης σκαφών, μαρίνων κλπ.</span><span style=”font-weight: 400;”>. </span>
<h3>Στρατιωτικές δραστηριότητες</h3>
<span style=”font-weight: 400;”>Δεν είναι δυνατόν να υπάρχει υλοποιηση στρατιωτικών ασκήσεων σε μία θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή. Η μεγάλη συγκέντρωση σκαφών πολεμικού ναυτικού, η χρήση πραγματικών πυρών, και άλλων ασκήσεων δεν συνάδει με τον σκοπό της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Θεωρούμε απαραίτητη:
– </span><span style=”font-weight: 400;”>Την πλήρη απαγόρευση χρήσης ναυτικών σόναρ, εκρηκτικών και ασκήσεων με πραγματικά πυρά σε θαλάσσια και χερσαία οικοσυστήματα εντός του Θαλάσσιου Εθνικού Πάρκου Νοτίων Κυκλάδων.
</span><span style=”font-weight: 400;”>- Τη σύναψη μόνιμων αμυντικών-περιβαλλοντικών συμφωνιών με τις Ένοπλες Δυνάμεις και το ΝΑΤΟ για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με την εθνική και ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία.</span>
<h3>Θαλάσσιοι διάδρομοι κίνησης σκαφών<i> </i></h3>
Η εφαρμογή και σωστή λειτουργία τοπικού Συστήματος Ελέγχου Σκαφών (traffic control) σε όλη την έκταση του θαλάσσιου πάρκου είναι βασική προϋπόθεση για την αποτροπή θαλάσσιων ατυχημάτων και την εξασφάλιση της ασφαλούς διέλευσης των πλοίων και σκαφών. Αυτό μπορεί να βασίζεται στην πλήρη αξιοποίηση του συστήματος AIS με πιθανή επέκταση σε δεύτερη φάση ανάπτυξης με επίγειους σταθμούς ραντάρ. <i></i>
<h3>Ζώνες αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων</h3>
<span style=”font-weight: 400;”>Η ΕΠΜ προβλέπει τον καθορισμό ζωνών αναζήτησης, έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων. Δεδομένων των θανατηφόρων επιπτώσεων που προκαλούν στα κητώδη οι θαλάσσιες σεισμικές γεωφυσικές ερευνες και του μόνιμου ρίσκου καταστροφικής ρύπανσης που σχετίζονται με τις διαδικασίες εξόρυξης υδρογονανθράκων, θεωρούμε ότι θα πρέπει να υπάρξει ξεκάθαρη απαγόρευση οποιασδήποτε δραστηριότητας εξόρυξης υδρογονανθράκων στην περιοχή του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου. Η εξόρυξη υδρογονανθράκων δεν συνάδει με κανέναν τρόπο με τη θαλάσσια προστασία ή με τη βιώσιμη ανάπτυξη. </span>
<h3>Εγκατάσταση Αιολικών Πάρκων </h3>
<span style=”font-weight: 400;”>Δεδομένου ότι δεν γίνεται αναφορά στην ΕΠΜ, θεωρούμε ότι δεν προβλέπεται η δημιουργία εγκαταστάσεων αιολικών πάρκων στην περιοχή του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου. </span>
<h3><span style=”font-weight: 400;”>Έλεγχος και Παρακολούθηση </span></h3>
<h3>Δραστηριότητες Αναψυχής: Συστάσεις μέτρων</h3>
<h3>Χρήση μονοπατιών και σχετικές πιέσεις </h3>
<h3>Αδικαιολόγητη εξαίρεση της βόρειας και βορειοανατολικής ακτής του κόλπου της Μήλου</h3>
<span style=”font-weight: 400;”>Η εξαίρεση της θαλάσσιας περιοχής στη βόρεια πλευρα της Μήλου θεωρείται αδικαιολόγητη, δεδομένων των φυσικών και πολιτιστικών χαρακτηριστικών της περιοχής. Κρίνεται απαραίτητο να ενταχθεί στην προστατευόμενη περιοχή, με σχετικούς όρους διαχείρισης και προστασίας, δεδομένου ότι αυτό αποτελεί και πάγιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας. </span>
23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:44 #12884

WWF Ελλάς
Guest

Α. Γενικά σχόλια
Η πρωτοβουλία για την ίδρυση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου είναι ιδιαίτερα σημαντική. Το νέο Πάρκο θα εκτείνεται σε ένα σημαντικό τμήμα του Νοτίου Αιγαίου, από την Αντίμηλο στα δυτικά έως τις νησίδες Κίναρος και Λέβιθα στα ανατολικά, περιλαμβάνοντας εξ ολοκλήρου ή μερικώς 18 περιοχές του δικτύου Natura 2000. Πρόκειται για μια εκτεταμένη περιοχή, η υψηλή οικολογική σημασία της οποίας θα πρέπει να αντιστοιχηθεί σε αποφασιστικά και αποτελεσματικά μέτρα προστασίας και διαχείρισης. Μάλιστα για τα μέτρα αυτά, πέραν των βελτιώσεων στον προσδιορισμό τους, χρειάζεται η ενίσχυση εφαρμογής του ευρύτερου πλαισίου πολιτικών προκειμένου να εφαρμοστούν καταλλήλως και αποτελεσματικώς στην πράξη.
Στα θετικά στοιχεία της υπό διαβούλευση Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης (ΕΠΜ) ανήκουν:
– Η αντιμετώπιση ζητημάτων οικολογικής συνδεσιμότητας, την οποία επιτρέπει η μεγάλη χωρική έκταση του Πάρκου.
– Η απαγόρευση των συρόμενων εργαλείων βυθού και ο εποχικός περιορισμός της αλιείας στο στενό παράκτιο μέτωπο.
– Η απαγόρευση της ανεξέλεγκτης αγκυροβολίας σε ζώνες προστασίας της Ποσειδωνίας και αντίστοιχα η χρήση οικολογικών ναυδέτων (παρά τη σημαντική χωρική διεύρυνση που χρειάζεται να γίνει για αυτό το υψηλής προτεραιότητας μέτρο).
– Η πρόβλεψη μέτρων για φύλαξη, επιστημονική παρακολούθηση, αποζημιώσεις για ζημιές κ.ά.
Συγχρόνως και σχετικά με το όλο περιεχόμενο της μελέτης, θα ήταν σκόπιμη μια σημαντική βελτίωση στη συνολική προσέγγιση που ακολουθείται. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντίστοιχη ΕΠΜ για το Πάρκο του Ιονίου φαίνεται να είναι πιο ώριμη ως προς ορισμένες κρίσιμες πτυχές της (όπως π.χ. ζώνες και περιορισμούς που εξυπηρετούν πολλαπλούς σκοπούς προστασίας, περαιτέρω ειδίκευση και αναλυτικό προϋπολογισμό για τις δράσεις διαχείρισης, διατύπωση και εκτίμηση επιπτώσεων για διαφορετικά σενάρια προσεγγίσεων, χρήση επικαιροποιημένων δεδομένων, διαμόρφωση μέτρων έναντι των προβλέψεων συναφών πολιτικών π.χ. για αλιεία, υδατοκαλλιέργειες, τουρισμό κ.ά.), θα ήταν ιδιαίτερα σκόπιμο να υπάρξει ανατροφοδότηση και, τελικά, εναρμόνιση των δύο μελετών.
Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τις προτάσεις της ΕΠΜ, εντοπίζονται ορισμένα κρίσιμα σημεία που δύναται να βελτιωθούν σε σημαντικό βαθμό:
– Δραστικός περιορισμός δυνητικά επιβλαβών χρήσεων και πιθανή επανοριοθέτηση ζωνών έτσι ώστε, μέσω της διασφάλισης υψηλού βαθμού προστασίας σε σημαντικό τμήμα των ΖΠΦ, να επιδιωχθεί η επίτευξη του στόχου 10% για αυστηρή προστασία – ως έχει, η ΕΠΜ προτείνει ζώνες αυστηρής και ζώνες δυνητικά αυστηρής προστασίας σε ιδιαίτερα μικρό ποσοστό (7,99%).
– Επαρκέστερη τεκμηρίωση, σε επιστημονική βάση, της προσέγγισης που ακολουθείται τόσο για το πώς επιλέγεται κατηγορία ζώνης προστασίας, όσο και τους περιορισμούς και τις ειδικότερες εξειδικεύσεις των επιτρεπόμενων χρήσεων.
– Ενίσχυση του προστατευτικού καθεστώτος για κρίσιμα ενδιαιτήματα, με προσδιορισμό ευρύτερων ζωνών προστασίας ή ειδικότερων μέτρων για την Ποσειδωνία και τη Μεσογειακή φώκια – η ΕΠΜ ακολουθεί μια ιδιαίτερα περιορισμένη οριοθέτηση σχετικών ζωνών, η οποία δεν ενσωματώνει τα σχετικά κρίσιμα ενδιαιτήματα και δεν συνάδει με τον προσδιορισμό του αναγκαίου υψηλού βαθμού προστασίας.
Σε ό,τι αφορά στο γενικότερο πλαίσιο πολιτικών, το οποίο αφορά άμεσα ή έμμεσα την υπό διαβούλευση ΕΠΜ, θα πρέπει να υπάρξουν οι εξής σημαντικές βελτιώσεις, προκειμένου το εγχείρημα του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου να μην μείνει στα χαρτιά:
– Εξορθολογισμός του συστήματος αντιστοίχισης ζωνών προστασίας και χρήσεων γης, ώστε να καλυφθούν οι παρατηρούμενες δυσαρμονίες και να μην προτείνονται χρήσεις που είτε δεν μπορούν να θεσμοθετηθούν είτε θα οδηγήσουν σε επιλογή ζωνών χαμηλότερης προστασίας.
– Πρόβλεψη ελέγχου της αλιευτικής πίεσης σε ευρύτερη κλίμακα, προκειμένου να μην υπάρξει ανεξέλεγκτη μετατόπισή της εκτός των Πάρκων, κάτι που θα αναιρούσε τους σημαντικούς στόχους προστασίας και διαχείρισης τόσο για τη φύση όσο και για τα ιχθυαποθέματα.
– Βελτιώσεις ως προς τη διακυβέρνηση των προστατευόμενων περιοχών, τη φύλαξη και την επιβολή κυρώσεων, καθώς και τη διασφάλιση επαρκών πόρων.

Β. Ειδικά σχόλια για επιμέρους αντικείμενα προστασίας & διαχείρισης
Β.1 Κητώδη
Απουσιάζει η ενσωμάτωση μέτρου εκπόνησης βασικής έρευνας για την παρακολούθηση της συνδεσιμότητας των μεταναστευτικών θαλάσσιων ειδών, και δη των κητωδών, μεταξύ περιοχών εντός και εκτός του πάρκου μέσω των μετακινήσεών τους (εκτίμηση παρουσίας οικολογικών θαλάσσιων διαδρόμων εντός του πάρκου, μεταξύ των 2 νέων πάρκων και ευρύτερα). Είναι σκόπιμο να ληφθεί υπόψη η πρόσφατη επιστημονική έρευνα που -μέσω δορυφορικής τηλεμετρίας- επιβεβαιώνει τη μετανάστευση ενός φυσητήρα από το Ιόνιο Πέλαγος (εντός της περιοχής του νέου πάρκου) στο Αιγαίο, η οποία αποδεικνύει ότι υφίσταται σύνδεση μεταξύ των περιοχών και παρουσιάζονται νέες εν δυνάμει περιοχές τροφοληψίας για το είδος (Satellite telemetry reveals novel insights into sperm whale movements, behavior, and habitat use in the Greek Seas: opportunities for conservation. Panigada et al. 2025, Poster at the 36th Annual Conference, Ponta Delgada, Azores, Portugal). Ως εκ τούτου θεωρείται αναγκαία η πρόβλεψη μέτρου για την παρακολούθηση των μετακινήσεων των ειδών με διαφορετικές κ συμπληρωματικές μεθοδολογίες όπως φωτοταυτοποίηση, τηλεμετρία, γενετικές μεθόδους κοκ.
Σε ό,τι αφορά την αλληλεπίδραση ανάμεσα στην αλιευτική δραστηριότητα και τα θαλάσσια είδη, ενώ προτείνεται ως μέτρο η ενίσχυση του μηχανισμού αποζημιώσεων στους παράκτιους επαγγελματίες αλιείς όσον αφορά τις ζημιές από θαλάσσια θηλαστικά και χελώνες θα πρέπει να προβλεφθούν δίκαια κριτήρια με βάση τα επιστημονικά και κοινωνικό οικονομικά δεδομένα του κλάδου, ενώ επίσης στα προστατευτέα αντικείμενα απουσιάζουν κάποια είδη μεγαπανίδας που οφείλουν να συμπεριληφθούν και ειδικά τα μικρά κητώδη (δελφίνια), λόγω των ζημιών που προκαλούν στα αλιευτικά εργαλεία και το αλίευμα.

Β.2 Ποσειδωνία
Β.2.1. Γενικά σχόλια για την προστασία της Ποσειδωνίας:
– Ορθώς αναγνωρίζεται η αγκυροβολία ως σημαντική απειλή για την Ποσειδωνία (σελ. 84 ΕΠΜ) και προτείνεται λεπτομερής χαρτογράφησή της εντός του συνόλου του νέου Πάρκου. Παράλληλα, οφείλει να διασφαλιστεί πως αυτή θα περιλαμβάνει και τα υπολειμματικά ριζώματα Ποσειδωνίας (dead matte) τα οποία είναι εξίσου σημαντικό να αποτυπωθούν και χαρτογραφηθούν (εξαιτίας του ρόλου που διαδραματίζουν στην δέσμευση άνθρακα) και να προστατευθούν, ώστε να αποφευχθεί η περαιτέρω υποβάθμισή τους.
– Όμως θα πρέπει να τονιστεί ότι πρόσφατη βιβλιογραφία (Panagiotidis et al. 2022 – αποτελεί μέρος της βιβλιογραφίας της ΕΠΜ) περιλαμβάνει αναλυτικά χαρτογραφικά δεδομένα για την παρουσία τόσο των Ποσειδωνιών όσο και όλων των θαλάσσιων αγγειόσπερμων σε εθνικό επίπεδο. Με βάση αυτήν την χαρτογράφηση, είναι εφικτό να προταθούν συγκεκριμένες ζώνες προστασίας για την Ποσειδωνία ειδικά για απειλές, όπως η αγκυροβολία, οι ιχθυοκαλλιέργειες και η ρύπανση (αλμόλοιπα αφαλατώσεων και απόβλητα βιολογικών καθαρισμών), ενώ επίσης απαραίτητος είναι και ο περιορισμός των επιπτώσεων κατασκευαστικών έργων στη θάλασσα.
– Η απαγόρευση της αγκυροβολίας σε λιβάδια Ποσειδωνίας και η άσκησή της με την προϋπόθεση της χρήσης οικολογικών αγκυροβολίων προβλέπεται μόνο σε ορισμένες θαλάσσιες ΖΠΦ, οι οποίες οριοθετούνται και για την παρουσία λιβαδιών Ποσειδωνίας (σελ. 128 και 129).
– Η απαγόρευση της αγκυροβολίας εντός θαλάσσιων ΖΔΟΕ όπου υπάρχει παρουσία λιβαδιών Ποσειδωνίας δεν είναι απόλυτα σαφής (σελ. 131). Προτείνεται να τροποποιηθεί ακολουθώντας τον ορισμό για τις ΖΠΦ: «Επιτρέπεται μόνο η αγκυροβόληση μετά την τοποθέτηση αγκυροβολίων φιλικών προς την Ποσειδωνία και προς άλλους ευαίσθητους βενθικούς οικότοπους σε θέσεις που δύνανται να εξειδικευθούν στο οικείο Σχέδιο Διαχείρισης και για άλλους λόγους πέραν της προστασίας και της διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος».
– Πρέπει να τονιστεί ότι σε πλείστες περιοχές -εντός των ορίων του νέου πάρκου και εκτός των υφιστάμενων περιοχών του δικτύου Natura 2000- καταγράφεται σημαντική παρουσία λιβαδιών Ποσειδωνίας, σύμφωνα με την πιο πρόσφατη χαρτογράφηση της των Panagiotidis et al. εκτός των οριοθετημένων ζωνών ΖΠΦ (αν και ρητώς αναφέρεται στη σελ. 109 ότι «εκτός των εκτάσεων δυνητικής εξάπλωσης των λιβαδιών Ποσειδωνίας που αναφέρονται πιο πάνω και κατηγοριοποιούνται ως ΖΠΦ»), με αποτέλεσμα η προτεινόμενη ζώνωση και τα μέτρα να μη διασφαλίζουν την προστασία τους από τις επιπτώσεις της αγκυροβολίας αλλά και άλλων σημαντικών απειλών, παρόλο που τα λιβάδια Ποσειδωνίας αποτελούν τύπο οικοτόπου (τ.ο.) προτεραιότητας (1120*).
– Ενδεικτικά μόνο τόσο στην Ίο όσο και στη Σαντορίνη υπάρχει σημαντική καταγραφή λιβαδιών, και αντιστοίχως σε περιοχές εντός του Δικτύου Natura (π.χ. Κίμωλος) τα μέτρα που προτείνονται δεν προστατεύουν επαρκώς τα λιβάδια Ποσειδωνίας.
– Είναι χαρακτηριστικό ότι οι προτεινόμενες ζώνες πέριξ των νησιών αυτών είναι χαμηλού βαθμού προστασίας (ΖΒΔΦΠ), με αποτέλεσμα η αγκυροβολία στα λιβάδια Ποσειδωνίας να μη ρυθμίζεται και να επιτρέπονται χρήσεις ασύμβατες με την παρουσία τους (υδατοκαλλιέργειες, κάτι που προκρίνεται ως χρήση για όλες τις θαλάσσιες ΖΒΔΦΠ).
– Προτείνεται όλα τα λιβάδια Ποσειδωνίας που αποτυπώνονται εντός των ορίων του νέου Πάρκου να ενταχθούν σε Ζώνες Προστασίας της Φύσης. Αποτελούν τ.ο. προτεραιότητας, με ιδιαίτερα σημαντική υποβάθμιση από δραστηριότητες που δεν υπόκεινται σε νομοθετική ρύθμιση (π.χ. αγκυροβολία) και συνεπώς θα πρέπει να υπάρξουν προβλέψεις σχετικές για την προστασία τους.
– Ειδικά για την εγκατάσταση αφαλατώσεων όπως και βιολογικών καθαρισμών είναι σημαντικό να προβλεφθούν ρητώς μέτρα για την ορθή απόρριψη των αλμολοίπων/αποβλήτων στη θάλασσα μετά από ειδικές μελέτες ώστε να υπάρχει επαρκής ανάμιξη τους προκειμένου να μην προκαλούν υποβάθμιση των γειτονικών σε αυτές τις εγκαταστάσεις λιβαδιών Ποσειδωνίας.
– Οι ιχθυοκαλλιέργειες δεν περιλαμβάνονται στις σημαντικές απειλές για τα λιβάδια Ποσειδωνίας, παρόλο που οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα αρνητικές και έχουν τεκμηριωθεί μέσα από τη βιβλιογραφία. Πρόσφατες μελέτες αποδεικνύουν πως οι επιπτώσεις είναι εμφανείς σε απόσταση ακόμη και 900μ. και η αποκατάσταση απαιτεί χρονικό διάστημα άνω της δεκαετίας – https://www.fao.org/4/a0466e/A0466E07.htm, https://thefishsite.com/articles/oxford-study-finds-lasting-impacts-of-aquaculture-on-greek-seagrass Kalantzi, I., et al. (2024).
– Η χρήση (54) πλωτές υποδομές και εγκαταστάσεις θαλάσσιας αναψυχής, η οποία αναγνωρίζεται ως επιτρεπόμενη σε ΖΠΦ, ΖΔΟΕ και ΖΒΔΦΠ όπου υπάρχουν λιβάδια Ποσειδωνίας, θα πρέπει να εξειδικευθεί ώστε να απαγορεύονται οι πλωτές εξέδρες πάνω από τα λιβάδια σκιάζοντάς τα και εμποδίζοντας τη διαδικασία φωτοσύνθεσης των φυτών.
Β.2.2 Διαχειριστικά μέτρα για την Ποσειδωνία: Για την προστασία του οικότοπου 1120* προτείνουμε την προσθήκη στην ΕΠΜ των εξής επιπλέον διαχειριστικών μέτρων προς συμπερίληψή τους στο σχέδιο διαχείρισης:
– Δράσεις διατήρησης των θημώνων Ποσειδωνίας που βρίσκονται σε αμμώδεις παραλίες και ακτές: (α) Μέτρα κανονιστικού χαρακτήρα για τη μη απομάκρυνση θημώνων ποσειδωνίας από αμμώδεις παραλίες (Εποχιακή απομάκρυνση θημώνων κατά την τουριστική περίοδο και επανατοποθέτηση τους στο πέρας αυτής, και δράσεις ενημέρωσης του κοινού και των τοπικών αρχών για τη σημασία των θημώνων για την προστασία των παραλιών και της ακτογραμμής από την διάβρωση αλλά και τη διατήρηση του αμμώδους μέρους της παραλίας, της αλοφυτικής βλάστησης και της εδαφοπανίδας).
– Αξιολόγηση και αποτίμηση των αποθεμάτων άνθρακα (μπλε άνθρακας) με τη λήψη δεδομένων πεδίου.

Β.3 Αλιεία
Β.3.1. Οριζόντια απαγόρευση μηχανότρατας: Στην ΕΠΜ προτείνεται η απαγόρευση της τράτας βυθού με πόρτες στο σύνολο της έκτασης του προτεινόμενου πάρκου (βασικό τεύχος ΕΠΜ, σελ. 120). Το μέτρο αυτό ανταποκρίνεται στις κατευθύνσεις που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη σταδιακή κατάργηση της αλιείας με κινητά εργαλεία βυθού σε όλες τις ΘΠΠ έως το 2030 (βλ. Σχέδιο δράσης της ΕΕ: Προστασία και αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων για βιώσιμη και ανθεκτική αλιεία – Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής COM(2023) 102 final). Αυτήν τη στρατηγική κατεύθυνση έχει επίσης υιοθετήσει η Ελλάδα, έχοντας ενσωματώσει στις δεσμεύσεις της χώρας στο πλαίσιο της 9ης Διάσκεψης για τους Ωκεανούς (Απρίλιος 2024) την απαγόρευση της τράτας βυθού σε εθνικά θαλάσσια πάρκα έως το 2026 και σε όλες τις ΘΠΠ έως το 2030.
Το μέτρο αυτό κινείται στη σωστή κατεύθυνση, ωστόσο υπάρχουν ελλείψεις και χρειάζονται αποσαφηνίσεις:
– Δεν έχει ληφθεί υπόψη η πιθανή μετατόπιση της αλιευτικής δραστηριότητας σε αλιευτικά πεδία εκτός πάρκου καθώς, ενώ μειώνονται τα αλιευτικά πεδία λόγω του μέτρου, δεν υπάρχει αντίστοιχη πρόβλεψη περιορισμού για τον αλιευτικό στόλο. Αυτό είναι πλέον πιθανό να έχει αρνητικό αντίκτυπο στο ευρύτερο οικοσύστημα του Αιγαίου εκτός της περιοχής του Πάρκου.
– Δεν γίνεται αναφορά στην ΕΠΜ σχετικά με το αν έχουν χρησιμοποιηθεί δεδομένα VMS (Vessel Monitoring System) από το ΥΝΑΝΠ (που έχουν υποχρεωτικά όλα τα σκάφη μέσης αλιείας), ώστε να υπάρχει επαρκής τεκμηρίωση ότι το συγκεκριμένο μέτρο θα έχει ουσιαστικές θετικές επιπτώσεις, καθώς εντός των περιοχών του Πάρκου Αιγαίου, σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από το AIS (Automatic Identification System), το ποσοστό των ημερών αλιείας μηχανότρατας είναι μικρότερο του 2%.
– Όπως γίνεται εμφανές από τα παραπάνω, η ΕΠΜ δεν περιλαμβάνει τη δέουσα επιστημονική τεκμηρίωση. Μία τέτοια τεκμηρίωση είναι ωστόσο αναγκαία προκειμένου να είναι σαφής σε όλους τους εμπλεκόμενους η επιστημονική βάση στην οποία εδράζεται το συγκεκριμένο μέτρο.
Β.3.2. Απαγόρευση αλιείας στην παράκτια ζώνη: Η οριζόντια απαγόρευση για το διάστημα 15 Απρίλιου – 31 Μαΐου «απαγόρευση επαγγελματικής και ερασιτεχνικής αλιείας με οποιοδήποτε εργαλείο σε ακτίνα 0,5 ν.μ. από τις ακτές σε όλα τα νησιά και τις νησίδες του Πάρκου, για την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και για τον περιορισμό της τυχαίας παγίδευσης θαλασσοπουλιών σε αλιευτικά εργαλεία» είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο υπάρχουν ελλείψεις και χρειάζονται αποσαφηνίσεις:
– Με την πρόταση αυτή δεν γίνεται ειδική μνεία ποια είδη προστατεύονται (βενθικά, πελαγικά κτλ; όλα; εμπορικά – μη εμπορικά;). Αυτό σχετίζεται με τον βέλτιστο εποχικό προσδιορισμό της απαγόρευσης, έτσι ώστε να προστατεύεται η αναπαραγωγική περίοδος ειδών που δέχονται την υψηλότερη αλιευτική πίεση. Συναφές είναι και το ζήτημα των αλλαγών στις αναπαραγωγικές περιόδους των ειδών εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής – χωρίς να ληφθεί υπόψη με συγκεκριμένο τρόπο η μείζονα αυτή επίπτωση στη διατήρηση των ιχθοαποθεμάτων, υφίσταται κίνδυνος ο εποχικός προσδιορισμός της απαγόρευσης να είναι εν μέρει άστοχος.
– Είναι απαραίτητο να συμπληρωθεί η κατάλληλη επιστημονική τεκμηρίωση – βιβλιογραφία, χάρτες αλιευτικής δραστηριότητες στην παράκτια ζώνη (βλ. προγράμματα INCA, Marisca για παράκτια αλιεία). Χωρίς αυτήν την τεκμηρίωση, δεν αιτιολογείται γιατί επιλέγονται η συγκεκριμένη χρονική περίοδος και απόσταση από την ακτή και ενθαρρύνονται φήμες και αμφιβολίες που υπονομεύουν το μέτρο.
– Δεν γίνεται ειδική αναφορά στον αλιευτικό τουρισμό, μιας και η αναφερθείσα περίοδος απαγόρευσης είναι η αρχή της τουριστικής περιόδου και πολλές από τις περιοχές είναι άκρως τουριστικές. Αυτό είναι σημαντικό, καθώς αρκετοί αλιείς στις περιοχές του Πάρκου Αιγαίου ασκούν τη συγκεκριμένη δραστηριότητα.
– Δεν υπάρχει αναφορά για αντισταθμιστικά μέτρα για τα σκάφη μικρού μεγέθους που πιθανόν λόγω καιρικών συνθηκών να δυσκολεύονται να απομακρυνθούν περισσότερο από 0,5 nm (~800m) από την ακτή.
Β.3.3. Αποζημιώσεις: Η αναφορά που γίνεται στην ΕΠΜ για αποζημίωση λόγω αλληλεπίδρασης μεταξύ θαλάσσιων θηλαστικών και αλιείας έχει οριζόντιο χαρακτήρα. Όμως όπως είδαμε από τις πρόσφατες αποζημιώσεις που δόθηκαν, το μέτρο αυτό θεωρήθηκε από την κοινότητα των αλιέων ότι δεν ήταν κατάλληλα στοχευμένο. Επομένως οι αναφορές της μελέτης στο εν λόγω μέτρο θα έπρεπε να συνοδεύονται από τον προσδιορισμό συγκεκριμένων κριτηρίων επιλογής των αποδεκτών ή και άλλες εργαλειακές λύσεις, π.χ. τοποθέτηση VMS σε όλα τα σκάφη, έτσι ώστε του μέτρου να επωφελούνται στοχευμένα οι ενεργοί αλιείς.
Β.3.4. Λοιπά ζητήματα αλιείας:
– Προτείνεται να προστεθεί περαιτέρω όρος που θα προβλέπει την υποχρέωση των επαγγελματιών αλιέων να δηλώνουν τα αλιεύματά τους στον ΟΦΥΠΕΚΑ-ΜΔΠΠ σε εβδομαδιαία βάση. Ο όρος αυτός είναι αναγκαίος για να μπορεί ο ΟΦΥΠΕΚΑ να αξιολογεί με αποτελεσματικότητα την κατάσταση των ιχθυοαποθεμάτων και την εν γένει κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος σε ό,τι αφορά τις απειλές που δημιουργούνται από την αλιεία.
– Δεν υπάρχει περιγραφή του αλιευτικού δυναμικού της περιοχής, δηλαδή στοιχεία από τις υπηρεσίες αλιείας των οικείων Περιφερειών που αποτυπώνουν τον αριθμό αλιέων, κλάση μήκους αλιευτικών σκαφών και αλιευτικών εργαλείων. Με αυτόν τον τρόπο θα υπήρχε η αναγκαία, από άποψη τεκμηρίωσης, αποτύπωση του αλιευτικού δυναμικού.
– Σχετικά με την ερασιτεχνική αλιεία γίνεται αναφορά ότι «ο τρόπος άσκησης της ερασιτεχνικής αλιείας ρυθμίζεται με βάση αποτελέσματα αλιευτικών μελετών». Δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για ρυθμίσεις που αφορούν την αλιεία ευαίσθητων ειδών όπως ροφοειδών, αχινών ή άλλων ειδών που κατατάσσονται ως at least vulnerable σύμφωνα με την IUCN.
– Ξενικά είδη. Η μόνη αναφορά στο κείμενο της ΕΠΜ είναι στην έκθεση του WWF (2021) με αναφορά γενικά στα ξενικά είδη και το tropicaliziation της Μεσογείου. Δεν υπάρχει σε κανένα σημείο της ΕΠΜ ειδική μνεία ή πρόβλεψη για σχέδια παρακολούθησης και αντιμετώπισης της εξάπλωσης ξενικών ειδών. Δεν υπάρχει αναφορά ή πρόβλεψη για αποζημιώσεις από ζημιές που προκαλούνται από την εξάπλωση των ξενικών χωροκατακτητικών ειδών.
– Δεν υπάρχει αναφορά για παρακολούθηση μέσω χρήσης τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ).
– Στο κεφ. 3.2., σελ.84 «Εκτίμηση και αξιολόγηση των δυνητικών συγκρούσεων μεταξύ της διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος και των οικονομικών δραστηριοτήτων» γίνεται αναφορά στη χρήση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων και πιο συγκεκριμένα: «Η χρήση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων έχει σοβαρή επίπτωση στους σημαντικούς θαλάσσιους τύπους οικοτόπων που έχουν καταγραφεί στην περιοχή (1120* και 1170). Η απειλή θεωρείται πολύ σημαντική και απαιτείται η λήψη κατάλληλων μέτρων επόπτευσης της περιοχής μελέτης αλλά και ενημέρωσης στην ευρύτερη περιοχή. Με την Υπουργική Απόφαση ΥΠΠΑΤ αριθμ. 2886/142447/ 2019 (241 Δ’) περί καθορισμού θαλάσσιων περιοχών με βλάστηση ιδίως από Ποσειδωνία (Posidonia oceanica) απαγορεύεται η αλιεία με δίχτυα τράτας, δράγες γρι-γρι, γρίπους συρόμενους από σκάφος ή παρόμοια δίχτυα σε συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές (και εντός του ΕΘΠΝΑ) που οριοθετούνται εντός της πρώτης ισοβαθούς των 30 μέτρων. Ωστόσο θα πρέπει τα στοιχεία να επικαιροποιηθούν και να ληφθούν επιπλέον οριζόντια μέτρα για τη χρήση συρόμενων εργαλείων, όπως προτείνονται στο παρόν Σχέδιο Διαχείρισης (ΠΙΙ)». Ωστόσο, σε κανένα σημείο της ΕΠΜ δεν γίνεται αναφορά σε λήψη μέτρων για το εργαλείο γρι-γρι.

Β.4 Μεσογειακή φώκια – καθορισμός ζωνών προστασίας: Η ΕΠΜ περιλαμβάνει ειδικές αναφορές σχετικά με τον προσδιορισμό κατάλληλων μέτρων για το είδος – βλ. κεφάλαιο 4.5.3. Προτεινόμενες Ζώνες Προστασίας και Επιτρεπόμενες Ειδικές Χρήσεις (σελ. 111-137).
Αν και όπως αναφέρεται στο κεφάλαιο 3.1.3.3 (σελ. 72) στην “περιοχή του ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες καταγράφονται κάποιες πολύ σημαντικές αναπαραγωγικές συγκεντρώσεις του είδους, με κύριες θέσεις στον ευρύτερο χώρο Πολυαίγου, στην Κίμωλο, στην Aνάφη, καθώς και σε Αμοργό και Μικρές Κυκλάδες, με συνολικά 150 ζώα, αριθμός που αντιστοιχεί στο 37,5% του εθνικού πληθυσμού του είδους (Εικόνα 3-1), οι ζώνες αυστηρής προστασίας (ΖΑΠΦ) που αφορούν το συγκεκριμένο είδος και ειδικά τους βιοτόπους αναπαραγωγής τους περιορίζονται μόνο σε 4 (ΖΑΠΦ-01 Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης Γαλάζιων Νερών Πολυαίγου, ΖΑΠΦ-02 Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης Ακρωτηρίου Αγίου Γεωργίου Κιμώλου, ΖΑΠΦ-03 Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης Ακρωτηρίου Γερακιάς Κιμώλου, ΖΑΠΦ-01_1 Ζώνη Απόλυτης Προστασίας της Φύσης Βόρειας Ανάφης) και αφορούν μόνο την Πολύαιγο, την Κίμωλο και την Ανάφη και όχι και τα υπόλοιπα νησιά που έχει καταγραφεί αναπαραγωγή του είδους.
Επιπρόσθετα, δεν τεκμηριώνεται και δεν είναι κατανοητό το γιατί, ακόμα και σε αυτές τις περιορισμένες σε αριθμό ΖΑΠΦ, προτείνεται στη ΖΑΠΦ01-1, στο βόρειο τμήμα της Ανάφης μια τόσο περιορισμένη θαλάσσια ζώνη, πλάτους μόνο 50 μέτρα και έκτασης 0,2 km2, σε αντιδιαστολή με τις άλλες 3 θαλάσσιες ΖΑΠΦ που προτάθηκαν στο πλαίσιο της ΕΠΜ 8 και στοχεύουν στην προστασία των βιοτόπων αναπαραγωγής του ίδιου είδους και αφορούν τα Γαλάζια Νερά στην Πολύαιγο (ΖΑΠΦ-01) και τα Ακρωτήρια Αγίου Γεωργίου (ΖΑΠΦ-02) και Γερακιάς Κιμώλου (ΖΑΠΦ03) στις οποίες όμως το πλάτους τους προτείνεται να είναι 0,25 ναυτικά μίλια και η έκταση τους σημαντικά μεγαλύτερη.

Γ. Ειδικά σχόλια για λοιπά ζητήματα
Γ.1 Σχετικά με την έκταση του Πάρκου και τη σχέση της ΕΠΜ με άλλες μελέτες και περιοχές
Το προτεινόμενο Πάρκο καλύπτει ένα σημαντικό τμήμα του Νοτίου Αιγαίου, από την Αντίμηλο στα δυτικά έως τις νησίδες Κίναρος και Λέβιθα στα ανατολικά και περιλαμβάνει εξ’ ολοκλήρου ή μερικώς 18 περιοχές του δικτύου Natura 2000.
Την περιοχή του Πάρκου αφορούν επίσης οι ΕΠΜ 8α και 8β, οι οποίες έχουν εκπονηθεί στο πλαίσιο του έργου ΕΠΜ. Αμφότερες έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, ενώ εκκρεμεί η έγκρισή τους. Από το αντικείμενο της νέας ΕΠΜ του Πάρκου εξαιρούνται οι χερσαίες εκτάσεις που περιλαμβάνονται στο δίκτυο Natura 2000 και η μελέτη παραπέμπει στις προτάσεις ζωνών και μέτρων που είχαν γίνει στις προγενέστερες ΕΠΜ 8α και 8β του έργου ΕΠΜ, επισημαίνοντας ότι «[μ]ετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης της παρούσας και την οριστικοποίηση των σχετικών προτάσεων, θα υπάρξει εναρμόνισή της με την αντίστοιχη ΕΠΜ 8α και 8β, ώστε να προκύψουν τα οριστικά τεύχη και χάρτες των μελετών» (σελ. 112). Συγχρόνως η νέα ΕΠΜ περιλαμβάνει μικρής κλίμακας χερσαίες εκτάσεις που δεν είχαν αποτελέσει αντικείμενο των άλλων μελετών (νησίδες Ηρακλειάς, Μεγάλος και Μικρός Αβελάς), καθώς και μια χερσαία ζώνη στην Αμοργό. Πέρα από την ασάφεια του ποιες μελέτες θα εναρμονιστούν με ποιες, η διάσπαση του ενιαίου μελετητικού αντικειμένου σε επιμέρους μελέτες δεν επιτρέπει την ενιαία και ομοιογενή θεώρηση της περιοχής, των οικολογικών λειτουργιών της, και των ζωνών και μέτρων που προτείνονται. Ακόμα πιο προβληματικό όμως είναι το γεγονός ότι δεν γίνεται σαφής αναφορά στη μελέτη, όπως γίνεται στην αντίστοιχη του ΕΠΜ του Ιονίου, σχετικά με τη συμπερίληψη αυτών των χερσαίων εκτάσεων κατά τη θέσπιση του Πάρκου. Προβληματικό είναι επίσης το ότι 2,5 έτη μετά την ολοκλήρωση της πρώτης διαβούλευσης για την ΕΠΜ 8α, δεν έχει δημοσιοποιηθεί εάν και πώς λήφθηκαν υπόψη τα σχόλια που κατατέθηκαν στη διαβούλευση, έτσι ώστε να είναι σαφή και οριστικοποιημένα τα μέτρα που προτείνονται και που έχουν προφανή συνάφεια με όσα συμπληρωματικά προτείνει η νέα ΕΠΜ. Αυτή η διάσπαση του αντικειμένου και των προτάσεων για μια ενιαία οικολογικά και λειτουργικά περιοχή, καθώς και ο ετεροχρονισμός και η μειωμένη διαφάνεια στην εκπόνηση των μελετών, δυσχεραίνει σημαντικά την επισκόπηση των προτάσεων.

Γ.2. Σχετικά με τη ζώνωση, τις χρήσεις και την επίτευξη αυστηρής προστασίας
Στην ΕΠΜ (σελ. 112) γίνεται αναφορά σε μια κρίσιμη πτυχή της προσέγγισης που ακολουθήθηκε σχετικά με τον προσδιορισμό ζωνών προστασίας: «Όσον αφορά τα θαλάσσιο τμήμα των νησιών αυτών [σσ. των κατοικημένων νησιών], στις εκτός Natura 2000 περιοχές αποφασίστηκε ο χαρακτηρισμός ως ΖΒΔΦΠ (σε ακτίνα 1 ν.μ. από τις ακτές) ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι όποιοι περιορισμοί στις υφιστάμενες δραστηριότητες εξαιτίας του Πάρκου». Η προσέγγιση αυτή είναι εξόχως προβληματική, καθώς ο βαθμός προστασίας θα έπρεπε να είναι αποτέλεσμα της ανάλυσης της μελέτης και όχι να έχει «αποφασιστεί», άρα τίθεται ένα σοβαρό ζήτημα περιορισμένης μεθοδολογικής συνεκτικότητας και ελλιπούς τεκμηρίωσης. Συνέπεια αυτού είναι ότι, τελικά, προτείνεται ο χαμηλότερος συγκριτικά βαθμός προστασίας σε μια κατηγορία χώρου η οποία έχει υψηλή οικολογική σημασία (μωσαϊκότητα θαλάσσιων οικοτόπων, κρίσιμο ενδιαίτημα θαλάσσιας πανίδας, ενδιαίτημα τροφοληψίας θαλασσοπουλιών κ.ά.). Ακολουθώντας αυτήν την προσέγγιση, η ΕΠΜ φαίνεται να προκρίνει τη διατήρηση των υφιστάμενων και εντατικών κατά περίπτωση ανθρώπινων δραστηριοτήτων εις βάρος της επίτευξης σκοπών προστασίας. Πρόκειται για μια προσέγγιση που πρέπει να αναθεωρηθεί ριζικά.
Σε ένα γενικότερο επίπεδο, με βάση επεξεργασία μας των γεωχωρικών δεδομένων της μελέτης, παρατηρούμε ότι η ποσοστιαία κατανομή των κατηγοριών ζωνών προστασίας στο Πάρκο έχει ως εξής: ΖΑΠΦ 0,02%, ΖΠΦ 7,97%, ΖΔΟΕ 87,49% και ΖΒΔΦΠ 4,52%. Καθίσταται σαφές ότι με μια τέτοια ποσοστιαία κατανομή -ουσιαστικά με τον προσδιορισμό σχετικά χαμηλού βαθμού προστασίας- είναι παντελώς αδύνατο να επιτευχθεί αυστηρός βαθμός προστασίας, όπως προτάσσει ο λεγόμενος στόχος 10% αυστηρής προστασίας σύμφωνα με το Παγκόσμιο Πλαίσιο Κούνμινγκ-Μόντρεαλ για τη Βιοποικιλότητα και την Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα έως το 2030. Όπως αποσαφήνισε σχετικά με τις προϋποθέσεις επίτευξης αυτού του σημαντικού στόχου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Commission Staff Working Document, Criteria and guidance for protected areas designations, Brussels, 28.1.2022, SWD(2022) 23 final), και όπως χαρακτηριστικά εξειδίκευσε για την περίπτωση της Ελλάδας η πρόσφατα δημοσιευμένη Έκθεση 10 περιβαλλοντικών οργανισμών για τον στόχο 10% (https://weseayou.gr/wp-content/uploads/2025/05/Policy-Brief-_strict-protection.pdf – Μάιος 2025), απαιτείται εκτός από τον προφανή προσδιορισμό εκτενών ΖΑΠΦ, η οριοθέτηση ικανού αριθμού και έκτασης ΖΑΠΦ, με επιλεγμένες χρήσεις κατά το σύστημα των χρήσεων γης που είναι σε συμμόρφωση με την αυστηρή προστασία και που ικανοποιούν τις ως άνω κατευθύνσεις. Είναι επομένως προφανές ότι απαιτείται ριζική αναθεώρηση της προσέγγισης που έχει ακολουθήσει η ΕΠΜ, προκειμένου το Πάρκο Ν. Αιγαίου να συμβάλει καθοριστικά στην επίτευξη του εθνικού στόχου για αυστηρή προστασία του 10% των χωρικών υδάτων.
Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα που αναδεικνύεται μέσα από τις προτάσεις χρήσεων της ΕΠΜ είναι οι αδυναμίες της αντιστοίχισης ζωνών προστασίας και χρήσεων γης, έτσι όπως αυτή προσδιορίζεται από το π.δ. των χρήσεων γης. Συνέπεια του χρονίζοντος αυτού ζητήματος είναι ότι η νέα ΕΠΜ, όπως και όλες όσες έχουν προηγηθεί στο πλαίσιο του έργου ΕΠΜ, προτείνει σωρεία χρήσεων κατά παρέκκλιση, π.χ. μονοπάτια πεζών σε ΖΑΠΦ-ΖΠΦ, λιμενικές ζώνες, διέλευση σκαφών και θαλάσσια αναψυχή σε ΖΠΦ κ.ά. Επομένως, πέρα από τον κατά περίπτωση εξορθολογισμό των ίδιων των προτάσεων, είναι άκρως απαραίτητη η αλλαγή του νομικού πλαισίου που διέπει το σύστημα των χρήσεων γης. Σε διαφορετική περίπτωση δεν μπορούν να θεσμοθετηθούν τα κανονιστικά μέτρα που προτείνει η ΕΠΜ (αφού το π.δ. δεν μπορεί να έρχεται σε αντίθεση με τις προβλέψεις του νομικού πλαισίου). Διαφορετικά ελλοχεύει ο κίνδυνος να τροποποιηθούν σε σημαντικό βαθμό οι κατηγορίες των προτεινόμενων ζωνών, δηλαδή να υποβιβαστεί ακόμα περισσότερο η αυστηρότητα της προστασίας.

Γ.3. Σχετικά με το περιεχόμενο του σχεδίου διαχείρισης
Το προτεινόμενο από την ΕΠΜ Σχέδιο Διαχείρισης είναι ιδιαίτερα προβληματικό αφού:
1. εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά σε θέματα έρευνας και εκπόνησης μελετών αντί να θέτει σαφείς προτεραιότητες και να προτείνει μέτρα επιτόπιας (in situ) προστασίας και διαχείρισης. Ενδεικτικό αυτού είναι το γεγονός ότι από το σύνολο των 48 μέτρων που προτείνονται, τα 23 αφορούν την εκπόνηση μελετών, σχεδίων ή ερευνών, ενώ μόνο 11 αφορούν δράσεις ενεργούς διαχείρισης.
2. μόνο 4 μέτρα αφορούν δράσεις ενημέρωσης, εκπαίδευσης και διάδρασης με τις τοπικές κοινωνίες.
Επιπρόσθετα, το σχέδιο διαχείρισης κρίνεται ελλιπές και μη άμεσα εφαρμόσιμο αφού δεν παρουσιάζεται σε αυτό καμιά εκτίμηση κόστους για την εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων. Έτσι, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί απλά ως ένας κατάλογος επιθυμητών μελετών, που ακόμα και αν υλοποιηθούν όλες, δεν θα διασφαλίσουν την αποτελεσματική διαχείριση του ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες και την διατήρηση της μοναδικής βιοποικιλότητας που φιλοξενεί.

Γ.4 Ενίσχυση της δέουσας εκτίμησης
Η ΕΠΜ δεν περιλαμβάνει κάποιο συγκεκριμένο μέτρο, ούτε και κάνει κάποια αναφορά για την ενίσχυση της διαδικασίας δέουσας εκτίμησης η οποία, ως μία από τις βασικότερες πρόνοιες της οδηγίας για τους οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ, άρ. 6 παρ.3), διασφαλίζει ότι κανένα σχέδιο ή έργο δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις στα προστατευτέα αντικείμενα και δεν θίγει την ακεραιότητα των προστατευόμενων περιοχών. Ωστόσο η ενσωμάτωση και η εφαρμογή της διαδικασίας αυτής χαρακτηρίζεται από σημαντικά κενά που, με αφορμή τη σχετική πρόσφατη διερεύνηση της Επιτροπής [υπόθεση EU Pilot (EUP(2021)9806] αποτύπωσε μελέτη των Νόμος & Φύση και WWF Ελλάς το 2022, τεκμηριώνοντας μια ολοκληρωμένη πρόταση για ορθή ενσωμάτωση και εφαρμογή της δέουσας εκτίμησης στη χώρα μας (https://www.wwf.gr/ta_nea_mas/?uNewsID=6165966). Δυστυχώς έκτοτε δεν έχει αναληφθεί κάποια πρωτοβουλία εκ μέρους της αρμόδιας αρχής για την απαραίτητη αλλαγή του νομικού πλαισίου, με εξαίρεση την προ διετίας τροποποίηση διάταξης σχετικής με το διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής της δέουσας εκτίμησης, προκειμένου να περιληφθούν σε αυτήν έργα και δραστηριότητες εντός προστατευόμενων περιοχών που δεν υπόκεινται σε περιβαλλοντική αδειοδότηση (άρ. 27, παρ. 5, εδάφιο ιστ’ ν. 4685/2020, όπως τροποποιήθηκε με το άρ. 46 ν. 5069/2023). Με την ίδια διάταξη τίθεται η προϋπόθεση της ενημέρωσης του ΟΦΥΠΕΚΑ από τις αρμόδιες αδειοδοτούσες αρχές, καθώς και η προϋπόθεση του εγκεκριμένου σχεδίου διαχείρισης. Ωστόσο όπως είναι εμπειρικά γνωστό σχετικά με την αντίστοιχη πρόβλεψη του ν. 4014/2011 περί εντολής της αδειοδοτούσας αρχής για διενέργεια δέουσας εκτίμησης στην περίπτωση έργων ή δραστηριοτήτων που χωροθετούνται εκτός περιοχών του δικτύου Natura 2000, η πρόνοια αυτή ασκείται αποσπασματικά και σε άκρως περιορισμένο βαθμό από τις αδειοδοτούσες αρχές. Συγχρόνως και παρά τις προβλέψεις του νόμου, η έγκριση των σχεδίων διαχείρισης είναι αβέβαιο πότε θα ολοκληρωθεί. Κατά συνέπεια, οι δύο παραπάνω προϋποθέσεις δεν επαρκούν για να διασφαλίσουν την απαραίτητη και υποχρεωτική -σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο- διενέργεια δέουσας εκτίμησης. Γι’ αυτό και θα πρέπει η πρόβλεψη για διενέργεια δέουσας εκτίμησης να περιλαμβάνεται ως αυτοτελής πρόταση στα κανονιστικά μέτρα της ΕΠΜ (και αντίστοιχα να περιληφθεί ως διάταξη στο επικείμενο π.δ. του Πάρκου), με ρητή αναφορά σε απαίτηση σύμφωνης γνώμης του ΟΦΥΠΕΚΑ κατόπιν υποβολής μελέτης ειδικής οικολογικής αξιολόγησης για όλα τα έργα και δραστηριότητες που δεν υπόκεινται σε διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Γ.5 Ζητήματα φύλαξης και συμμετοχικότητας – πρόταση υιοθέτησης καλών πρακτικών από τη ΘΠΠ Γυάρου
Το WWF Ελλάς, αντλώντας χρήσιμα συμπεράσματα από το σχεδιασμό, τη δημιουργία και τη διαχείριση της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής της Γυάρου, επιθυμώντας να συμβάλει στο συνολικό εγχείρημα για τη δημιουργία ενός συνεκτικού δικτύου αποτελεσματικά διαχειριζόμενων ΘΠΠ στην Ελλάδα, συγκέντρωσε τα συμπεράσματα και τις καλές πρακτικές των δράσεών του, με σκοπό να υποστηρίξουν τη διαχείριση τόσο των υπαρχόντων ΘΠΠ, αλλά και ειδικότερα των 2 υπό διαμόρφωση Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων.
Σε αυτό το πλαίσιο έχει πρόσφατα καταρτίσει δύο διακριτούς οδηγούς που αφορούν τα συμπεράσματα και τις καλές πρακτικές που προκύπτουν από την εμπειρία και τη δεκαετή εμπλοκή του στην ευρύτερη περιοχή της Γυάρου (https://wwf-odigoi.gr/). Ο ένας οδηγός αφορά στις καλές πρακτικές της Επόπτευσης Φύλαξης και ο άλλος στις Συμμετοχικές Διαδικασίες της ΘΠΠ Γυάρου. Η δημιουργία των δύο ψηφιακών οδηγών καλών πρακτικών πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του έργου «Δημιουργία Οδηγών Καλών Πρακτικών από την εμπειρία της ίδρυσης και διαχείρισης της ΘΠΠ Γυάρου», το οποίο εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Ενσωμάτωση των βέλτιστων πρακτικών και των διδαγμάτων από τη ΘΠΠ Γυάρου στο Εθνικό Σύστημα Διαχείρισης Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών της Ελλάδας» που εκπονεί το WWF Ελλάς. Το πρόγραμμα επωφελείται από την υποστήριξη του Monk Seal Alliance.
Αντικείμενο του Οδηγού Καλών Πρακτικών Επόπτευσης & Φύλαξης (https://wwf-odigoi.gr/odigos-fulaxis/) είναι η καταγραφή των εμπειριών του WWF Ελλάς από την ανάπτυξη του προγράμματος επόπτευσης και φύλαξης της ΘΠΠ Γυάρου και παρουσιάζει τις καλές πρακτικές, αλλά και τις προκλήσεις , που προέκυψαν κατά την εγκατάσταση και λειτουργία ενός καινοτόμου συστήματος απομακρυσμένης επιτήρησης σε αυτήν.
Αντικείμενο του Οδηγού Καλών Πρακτικών Συμμετοχικών Διαδικασιών (https://wwf-odigoi.gr/symmetoxikes_diadikasies/) είναι η καταγραφή των εμπειριών του WWF Ελλάς από τη λειτουργία της Επιτροπής Συνδιαχείρισης και των επιμέρους συμμετοχικών διαδικασιών που χρησιμοποιήθηκαν στην περίπτωση της Γυάρου και παρουσιάζει τις καλές πρακτικές, αλλά και τις προκλήσεις, που προέκυψαν κατά την ανάπτυξη και την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης συμμετοχικής διαδικασίας για το σχεδιασμό και τη διαχείριση της ΘΠΠ Γυάρου.
Οι παραπάνω οδηγοί, τα συμπεράσματα και οι προτάσεις τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά την τελική διαμόρφωση των Σχεδίων Διαχείρισης των 2 υπό διαμόρφωση Θαλάσσιων Πάρκων.

Γ.6 Από τις προτάσεις στην εφαρμογή: Κρίσιμα ζητήματα για την επίτευξη πραγματικής προστασίας
Εκτός από την βελτιστοποίηση της ίδιας της ΕΠΜ μετά από επεξεργασία των αποτελεσμάτων της διαβούλευσης από την αρμόδια αρχή και τους εμπλεκόμενους φορείς και μελετητές, είναι κεφαλαιώδους σημασίας και ένας άλλος άξονας ενεργειών που απαιτούνται, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα πάρκα δεν θα μείνουν στα χαρτιά.
Για την αποτελεσματική υλοποίηση του πάρκου, θα πρέπει να εφαρμοστούν μέτρα για κρίσιμες πτυχές της διαχείρισης (μέρος των οποίων περιγράφεται στην ΕΠΜ ή που περιγράφονται χωρίς την κατάλληλη συγκεκριμενοποίηση). Τα μέτρα αυτά έχουν ευρύτερο ή οριζόντιο χαρακτήρα, και μάλιστα ορισμένα από αυτά αποτελούν αρμοδιότητα αρχών ή φορέων πλην του ΥΠΕΝ ή του ΟΦΥΠΕΚΑ, ή απαιτούν τη συνεργασία διαφορετικών φορέων, ή αφορούν σε ενεργοποίηση εργαλείων και χρηματοδοτικών πηγών που εμπίπτουν σε άλλες πολιτικές, ή χρειάζεται να υλοποιηθούν σε κλίμακα ευρύτερη του Πάρκου. Σε αυτούς τους άξονες εμπίπτουν κατά περίπτωση η φύλαξη και η συναφής επιβολή κυρώσεων, η παρακολούθηση και η αντιμετώπιση της ρύπανσης, οι αποζημιώσεις των παράκτιων αλιέων για ζημιές από προστατευόμενα είδη κ.ά.
Πολλά από αυτά τα μέτρα που προτείνονται στην ΕΠΜ αποτελούν μεν αντικείμενό της αλλά δεν εμπίπτουν στο περιεχόμενο των επικείμενων εργαλείων θέσπισης (προεδρικά διατάγματα, σχέδια διαχείρισης). Για τον ειδικότερο σχεδιασμό και την εφαρμογή αυτών των απαραίτητων μέτρων απαιτούνται σημαντικές βελτιώσεις του ευρύτερου πλαισίου πολιτικών και της εφαρμογής τους, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας ανάμεσα στους αρμόδιους φορείς. Οι αλλαγές αυτές είναι επιτακτική ανάγκη να ξεκινήσουν άμεσα και να ολοκληρωθούν σε εύλογο χρόνο. Θα πρέπει μάλιστα προς τούτο να αξιοποιηθούν και βελτιστοποιηθούν εργαλεία που ήδη προδιαγράφονται στο νομικό μας πλαίσιο, όπως το Πλαίσιο Δράσεων Προτεραιότητας ή το Σχέδιο Δράσης Βελτίωσης της Πολιτικής για τις Προστατευόμενες Περιοχές (άρ. 42 ν. 4685/2020).
Όπως έχει επισημάνει η Έκθεση Αξιολόγησης των Θαλάσσιων Προστατευόμενων Περιοχών που δημοσίευσαν τον Οκτώβριο του 2024 εννέα περιβαλλοντικοί οργανισμοί (https://weseayou.gr/wp-content/uploads/2025/03/mpas.pdf), απαιτούνται σημαντικές πρωτοβουλίες σε 4 βασικούς άξονες:
– Νομοθεσία-Διαχείριση: Παρότι η ίδια ΕΠΜ αποτελεί το σημαντικό πρώτο βήμα για την εφαρμογή της πολιτικής (προσδιορισμός των μέτρων), και παρά τις επιφυλάξεις που εγείρει η αποσπασματική και άκρως ελλιπή διαμόρφωση προστατευτικού καθεστώτος στην συντριπτική πλειοψηφία των π.π., υφίστανται σημαντικά θέματα που χρήσουν ουσιαστικής βελτίωσης όπως η συστηματοποίηση των διαχειριστικών δράσεων και μάλιστα στο πλαίσιο της προσαρμοστικής διαχείρισης (παρακολούθηση-αξιολόγηση-επανασχεδιασμός της διαχείρισης) και η ενίσχυση της δέουσας εκτίμησης (βλ. και ειδικό σχόλιο παραπάνω).
– Διακυβέρνηση: με βάση την ουσιαστική πρόοδο που έχει επιτευχθεί ως προς την ενίσχυση μιας ομοιογενούς και συνεκτικής προσέγγισης στη διαχείριση των ΘΠΠ στην Ελλάδα (συγκριτικά με το πρότερο καθεστώς) μέσα από τη δημιουργία του ΟΦΥΠΕΚΑ, πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστούν ορισμένες παρατηρούμενες ελλείψεις και κενά, τα οποία αφορούν τη στελέχωση του ίδιου του οργανισμού, τον συντονισμό ανάμεσα σε αρμόδιες αρχές και φορείς (και ειδικά ανάμεσα στο ΥΠΕΝ και το ΥΠΑΑΤ που έχει την ευθύνη για τη ρύθμιση της αλιείας), καθώς και στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και άλλων εμπλεκόμενων φορέων στη διαχείριση των περιοχών.
– Φύλαξη, έλεγχοι, επιβολή κυρώσεων: Παρά τη σχετικά πρόσφατη σύσταση σωμάτων φύλαξης στις μονάδες διαχείρισης ή τη διεύρυνση των ελεγκτικών αρμοδιοτήτων του ΟΦΥΠΕΚΑ, χρειάζεται να αντιμετωπιστεί η ανεπαρκής στελέχωση αυτών των μονάδων και τα περιορισμένα μέσα τους (εξοπλισμός). Υφίστανται επίσης σημαντικές ασάφειες και ανεπάρκειες στο νομικό πλαίσιο σχετικά με τους ελέγχους και την επιβολή κυρώσεων (για τις αρμοδιότητες – διαδικασίες), προκλήσεις στον συντονισμό των αρμόδιων αρχών και φορέων, ανεπαρκής ανταπόκριση των αρχών σε περιστατικά παραβάσεων των προβλεπόμενων ρυθμίσεων και ελλιπείς έλεγχοι και επιβολή κυρώσεων στην πράξη.
– Πόροι: Παρά την αύξηση και τη σταθερότητα της χρηματοδότησης του αρμόδιου φορέα (ΟΦΥΠΕΚΑ), παραμένει ως κρίσιμο ζήτημα η χρηματοδότηση για την ενίσχυση της στελέχωσής του, καθώς και χαρτογράφηση και διασφάλιση νέων πόρων ώστε να υλοποιηθούν με συστηματικό και συνεκτικό τρόπο οι απαραίτητες δράσεις και συγχρόνως να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα των ΘΠΠ.

23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:44 #12881

Τσουρους Μιχαηλ
Guest

Τα θαλάσσια πάρκα πρέπει να προστατευουν το περιβάλλον χωρίς να εξοντώνουν τους ανθρώπους που ζουν από αυτό.Η θάλασσα δεν είναι μόνο τοπίο αλλά και πηγή ζωής,εργασίας και πολιτισμού.

Σε παράκτιες περιοχές διαβιούν κοινότητες αρμονικά εδώ και πολλές γενιές.Ας αναρωτηθούμε: Μπορεί να προστατευθεί η φύση χωρίς να πληγούν οι άνθρωποι που ζουν από αυτήν?Είναι καιρός να στρέψουμε το βλέμμα μας στην υγεία των θαλασσών,να δώσουμε επιτέλους την πρέπουσα προσοχή και όχι να παίρνονται αποφάσεις χωρίς τη συμμετοχή των αλιευτικών κοινοτήτων στο σύνολό τους με κίνδυνο να τις βλάψουν ανεπανόρθωτα.Η προστασία είναι επειγουσα-η προώθηση βιώσιμης χρησης των πόρων,επίσης,αλλά πρέπει να γίνει δίκαια.

-Ενεργη συμμετοχή του συνόλου των αλιευτικών κοινοτήτων στις αποφάσεις.

-Να αναγνωριστεί το γεγονός πως η βιώσιμη αλιεία δεν είναι εχθρός της προστασίας αλλά μέρος της λύσης.

-Δημιουργια πραγματικών ευκαιριών για τους νέους στη γαλάζια οικονομία.

-Οχι μόνο θέσεις εργασίας για την υπεράκτια αιολική ενέργεια και τεχνολογία αλλά στήριξη στα παραδοσιακά επαγγέλματα με προσαρμοστικότητα στο μέλλον.

Η πολιτική για τους ωκεανούς πρέπει να είναι ένα σύμφωνο ανάμεσα στους πολίτες και τη θάλασσα,με καλύτερο συντονισμό απτους φορείς της ΕΕ,ώστε οι πολιτικές να είναι συνεκτικές και εφαρμόσιμες στην πράξη.

Αν προχωρήσουμε πολύ παραπέρα απτους άλλους θα πλήξουμε τους Έλληνες εργαζόμενους στη θάλασσα αφήνοντας τους γείτονες ανεξέλεγκτους.

Η προστασία είναι ζωτικής σημασίας αλλά σε περιοχές σωστά διαχειριζομενες,βασισμένες στην επιστήμη και να διοικούνται με τη συμμετοχή ανθρώπων που επηρεάζονται όχι μόνο πολιτικούς και “ειδικούς”.

Η πολιτεία τους ωκεανούς δεν αφορά μόνο το κλίμα και την προστασία αλλά την απασχόληση, την τροφή, τη δικαιοσύνη και την αξιοπρέπεια.Αραγε τα εγγόνια των σημερινών ψαράδων θα μπορούν να ζουν από την θάλασσα ή αυτή η παράδοση και η γνώση θα σβήσει?

Ας διασφαλίσουμε πως οι πολιτικές αυτές θα αντανακλούν όχι μόνο τις ανάγκες του πλανήτη αλλά και τις φωνές των ανθρώπων που αποκαλούν τη θάλασσα “σπίτι μας”

23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:44 #12879

WWF Ελλάς εκ μέρους 8 περιβαλλοντικών οργανισμών
Guest

[Σημείωση: Τα σχόλια που ακολουθούν αφορούν συνολικά στα δύο προτεινόμενα Εθνικά θαλάσσια πάρκα και αποτελούν κοινή ανακοίνωση οκτώ περιβαλλοντικών οργανισμών]

<h3>Εθνικά θαλάσσια πάρκα Ιονίου και Αιγαίου: Σημαντική πρωτοβουλία, με ανάγκη βελτιώσεων</h3>
Η πρωτοβουλία για την ίδρυση των δυο νέων θαλάσσιων πάρκων είναι ιδιαίτερα σημαντική, όπως επισημαίνουν οι περιβαλλοντικοί οργανισμοί Blue Marine Foundation, Cyclades Preservation Fund, Greenpeace, iSea, Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, Ίδρυμα Thalassa/ ΑΕΝΑΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ και WWF Ελλάς. Όταν ολοκληρωθεί η θεσμοθέτησή τους, που τώρα διανύει το πρώτο στάδιο της διαβούλευσης επί των μελετών, η Ελλάδα θα έχει συμβάλει στη διεθνή προσπάθεια για διατήρηση της ζωής στις θάλασσες με δυο θαλάσσια πάρκα μεγάλης έκτασης και οικολογικής αξίας.

Όπως όμως επισημαίνουν οι περιβαλλοντικοί οργανισμοί, η εμβληματική αυτή πρωτοβουλία της κυβέρνησης χρήζει σημαντικών βελτιώσεων, ενώ υπολείπεται σε διασφαλίσεις για τη συνεκτικότητα και την αποτροπή κινδύνων σοβαρότατης υποβάθμισης, καθώς το Πάρκο Ιονίου παραμένει περικυκλωμένο από περιοχές που παραχωρούνται σε πετρελαϊκές εταιρείες για έρευνα και εξόρυξη υδρογονανθράκων.

Αναμφίβολα στα θετικά στοιχεία των δύο μελετών, των οποίων η ποιότητα επισημαίνουμε ότι είναι πολύ καλή για τα ελληνικά δεδομένα, οι οργανώσεις εντοπίζουν τα εξής:
– Η μεγάλη χωρική έκταση των δυο θαλάσσιων πάρκων που επιτρέπει την επίτευξη οικολογικής συνδεσιμότητας μεταξύ περιοχών Natura και οικοτόπων ειδών.
– Η οριζόντια απαγόρευση των συρόμενων εργαλείων βυθού και ο εποχικός περιορισμός της αλιείας στο στενό παράκτιο μέτωπο.
– Η απαγόρευση της ανεξέλεγκτης αγκυροβολίας σε ζώνες προστασίας της Ποσειδωνίας και αντίστοιχα η χρήση οικολογικών ναυδέτων (κυρίως στο Ιόνιο).
– Η πρόβλεψη μέτρων για πιο αποτελεσματική φύλαξη, αποφυγή συγκρούσεων πλοίων με είδη πανίδας, επιστημονική παρακολούθηση, αποζημιώσεις για ζημιές, χρήση τεχνολογικών μεθόδων για σκοπούς διαχείρισης (κυρίως στο Ιόνιο).

Την ίδια όμως στιγμή είναι σαφές ότι στην περίπτωση του Ιονίου τα παραπάνω σημαντικά βήματα προόδου αυτοαναιρούνται μέσα από τη συνέχιση των αδιανόητων περιβαλλοντικά, οικονομικά και κοινωνικά προγραμμάτων έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων. Οι δραστηριότητες αυτές είναι παντελώς ασύμβατες με την επίτευξη των σκοπών του Πάρκου, και οι προτάσεις της μελέτης, προσπαθώντας να στριμώξουν μια παγκοσμίως σημαντική περιοχή για πολλά είδη της θαλάσσιας πανίδας ανάμεσα σε οικόπεδα εξορύξεων, ή ακόμα και αποσιωπώντας το πιο ώριμο οικόπεδο, το Κατάκολο, και ορίζοντας κατ’ επίφαση περιφερειακές ζώνες, κρίνονται άκρως αναποτελεσματικές να αντιμετωπίσουν τα εξόφθαλμα ζητήματα ασυμβατότητας.
Σε ένα άλλο επίπεδο, προκαλεί επίσης εντύπωση το γεγονός ότι οι δυο ΕΠΜ είναι αρκετά διαφορετικές μεταξύ τους ως προς τη γενική τους προσέγγιση στον καθορισμό ζωνών, τον προσδιορισμό και εξειδίκευση των χρήσεων, την τεκμηρίωση και τη χρήση επικαιροποιημένων δεδομένων, τη διαμόρφωση μέτρων έναντι των προβλέψεων συναφών πολιτικών (αλιεία, υδατοκαλλιέργειες, τουρισμός κ.ά.). Σε γενικές γραμμές, η μελέτη του Ιονίου είναι σαφώς πιο ώριμη, με ζώνες και περιορισμούς που εξυπηρετούν πολλαπλούς σκοπούς προστασίας, αλλά και με αναλυτικό προϋπολογισμό. Η συνολική προσέγγιση για τον καθορισμό ζωνών και μέτρων, η εξειδίκευση των χρήσεων και πολλές πτυχές των προτάσεών της θα ήταν σκόπιμο να υιοθετηθούν και από τη μελέτη του Αιγαίου, η οποία φαίνεται να ακολουθεί μια πιο συμβατική προσέγγιση. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται εναρμόνιση των προσεγγίσεων ιδίως σε σχέση με τον προσδιορισμό ζωνών και χρήσεων, καθώς και με την παροχή της δέουσας τεκμηρίωσης.

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα τις προτάσεις των μελετών, εντοπίζονται ορισμένα κρίσιμα σημεία, τα οποία χρήζουν σημαντικών βελτιώσεων:
– Δραστικός περιορισμός δυνητικά επιβλαβών χρήσεων και πιθανή επανοριοθέτηση ζωνών έτσι ώστε, μέσω της διασφάλισης υψηλού βαθμού προστασίας σε σημαντικό τμήμα των ΖΠΦ, τα δύο πάρκα να συμβάλουν καθοριστικά στην επίτευξη του στόχου 10% για αυστηρή προστασία (η ΕΠΜ του Αιγαίου θα πρέπει να αλλάξει ριζικά την προσέγγισή της καθώς υπολείπεται σημαντικά, η δε ΕΠΜ του Ιονίου θα πρέπει να αποσαφηνίσει τον προτεινόμενο υψηλό σχετικά βαθμό προστασίας προκειμένου αυτός να μην είναι εικονικός).
– Μεγαλύτερη αποφασιστικότητα στη λήψη μέτρων για την αποτελεσματική αποφυγή των συγκρούσεων κητωδών και πλοίων.
-Ενίσχυση του προστατευτικού καθεστώτος για κρίσιμα ενδιαιτήματα, με προσδιορισμό ευρύτερων ζωνών προστασίας ή ειδικότερων μέτρων για την Ποσειδωνία και τη Μεσογειακή φώκια.
Είναι απαραίτητο το εθνικής σημασίας και οραματικό εγχείρημα της ίδρυσης των δύο νέων θαλάσσιων πάρκων να μη μείνει στα χαρτιά. Η θεσμοθέτησή τους είναι σημαντικό να προχωρήσει αταλάντευτα και ως προτεραιότητα της κυβέρνησης.

Στο πλαίσιο της διαβούλευσης επί των ειδικών περιβαλλοντικών μελετών που υποστηρίζουν με επιστημονικά δεδομένα τη διαδικασία θεσμοθέτησης των δυο θαλάσσιων πάρκων, και πριν τη διαβούλευση που θα ακολουθήσει επί των προεδρικών διαταγμάτων, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν τις εξής συγκεκριμένες βελτιώσεις:
– Εξορθολογισμό του συστήματος αντιστοίχισης ζωνών προστασίας και χρήσεων γης, ώστε να καλυφθούν οι παρατηρούμενες δυσαρμονίες και να μην προτείνονται χρήσεις που είτε δεν μπορούν να θεσμοθετηθούν είτε θα οδηγήσουν σε επιλογή ζωνών χαμηλότερης προστασίας.
– Καθιέρωση ζώνης μετατόπισης πορείας πλοίων για τη μείωση συγκρούσεων και περιοχών προς αποφυγή στη ναυσιπλοΐα, καθώς και ρύθμιση της ταχύτητας των πλοίων με ομοιόμορφο τρόπο σε έως 10 κόμβους έτσι ώστε να επιτευχθεί με χωρικές ρυθμίσεις και με μεγαλύτερη αποτελεσματικότερα ο κεφαλαιώδης στόχος της μείωσης συγκρούσεων για τα κητώδη στο Ιόνιο
– Πρόβλεψη ελέγχου της αλιευτικής πίεσης σε ευρύτερη κλίμακα, προκειμένου να μην υπάρξει ανεξέλεγκτη μετατόπισή της εκτός των Πάρκων, κάτι που θα αναιρούσε τους σημαντικούς στόχους προστασίας και διαχείρισης τόσο για τη φύση όσο και για τα ιχθυαποθέματα – αφορά κυρίως στο Ιόνιο, καθώς εντός του Πάρκου το ποσοστό των ημερών αλιείας μηχανότρατας είναι περίπου 40%, ενώ στο Αιγαίο είναι κάτω από 2%.
– Βελτιώσεις ως προς τη διακυβέρνηση των προστατευόμενων περιοχών, τη φύλαξη και την επιβολή κυρώσεων, καθώς και τη διασφάλιση επαρκών πόρων.
– Σαφή τοποθέτηση ότι διασφαλίζεται η οικολογική συνοχή και η αποτροπή ενός από τους μεγαλύτερους κινδύνους για ατυχηματική ρύπανση από ενδεχόμενη εξόρυξη πετρελαίου στη θαλάσσια περιοχή υδρογονανθράκων στο Κατάκολο. Ειδικότερα σε σχέση με την περιοχή του Κατακόλου, επισημαίνουμε ότι η γεωγραφική τοποθέτησή της σε νευραλγικό σημείο του πάρκου και πολύ κοντά στις εξαιρετικά σημαντικές και οικολογικά ευαίσθητες περιοχές του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου, του Κυπαρισσιακού Κόλπου, αλλά και (εκτός των ορίων του Πάρκου Ιονίου) του Εθνικού Πάρκου Στροφυλιάς (που προστατεύεται και από τη διεθνή Σύμβαση Ραμσάρ). Η πιθανότητα εξόρυξης πετρελαίου σε περιοχή έχει εγείρει σοβαρές επιφυλάξεις και από τον ίδιο τον πρωθυπουργό (https://www.primeminister.gr/2022/11/23/30685), λόγω των αναπόφευκτων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Ζητάμε την ακύρωση των επόμενων σταδίων αδειοδότησης για την περιοχή του Κατακόλου.

Συνυπογράφουν οι περιβαλλοντικοί οργανισμοί:
1. Blue Marine Foundation
2. Cyclades Preservation Fund
3. Greenpeace
4. iSea
5. Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης
6. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
7. Ίδρυμα Thalassa/ ΑΕΝΑΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ
8. WWF Ελλάς

23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:45 #12878

Μανώλης
Guest

Η Ελλάδα έχει από παλιά ένα βασικό κομμάτι στον πρωτογενή τομέα αυτός είναι η αλιεία τα τελευταία χρόνια βλέπουμε μείωση των αλιευμάτων το κακό είναι ότι δεν ξέρουμε τόσα χρόνια από που οφείλεται χωρίς να γίνουν έρευνες παρά μόνο με λόγια και θεωρίες που λένε οργανώσεις μερικοί αλιείς και άνθρωποι που δεν γνωρίζουν από αλιεία τα έχουν βάλει με τα εξής εργαλεία ανεμοτρατα βιντζοτρατα και γριγρι που προσπαθούν να τα σταματήσουν αγνοώντας πως θα ζήσουν αυτοί οι άνθρωποι . Η βιντζοτρατα έχει να δουλέψει από το 2020 δεν υπάρχει όμως καμία βελτίωση τόσο καιρό που δεν δουλεύει άρα δεν φταίει αυτή άρα μήπως πρέπει να δούμε τι άλλο φταίει και να αφήσουμε ήσυχους τους ανθρώπους να βγάλουν το μεροκάματο τους ;

Σχετικά με τα πάρκα ΔΕΝ ΣΥΜΦΩΝΏ να γίνουν καλύτερα να δούμε τι άλλο φταίει χημικά που πέφτουν ανεξέλεγκτα στην θάλασσα τι προκαλούν στην θαλάσσια ζωή. Τα θηλαστικά που έχουν αυξηθεί τρώνε περίπου 30 κιλά ψάρια την ημέρα για σκεφτείτε αναλογία .

Εγώ είμαι νέος αλιεας θέλω να συνεχίσω το επάγγελμα και δεν βλέπω καμία βοήθεια από την κυβέρνηση ο μέσος όρος ηλικίας των αλιέων μας είναι μεγάλης ηλικίας όταν χαθούν αυτοί οι άνθρωποι πόσοι θα μείνουν. Δεν υπάρχει καμία μέριμνα για νέους ανθρώπους που θέλουν να μπουν στο επάγγελμα θα μπορούσε να δωθεί ποσό για νέους αλιείς ώστε να αγοράσουν ήδη υπάρχων σκάφος από κάποιον ηλικιωμένο ώστε να ανανεωθεί ο μέσος όρος μίας και το ποσό να αγοραστεί ένα σκάφος είναι ένα ποσό που δεν το έχουμε οι νέοι στις μέρες μας

Ο αλιευτικός τουρισμός προβάλεται ως το μέλλον της αλιείας δεν καταλαβαίνω όμως γιατί δεν αφήνουν και τις βιντζοτρατες να το κάνουν όχι με την τράτα αλλά με δίχτυα;

Τέλος θα ήθελα να πω ότι για ότι γίνεται στην θάλασσα καλύτερα να ρωτάμε τους ανθρώπους που ζουν από αυτό και όχι να πάρουμε αποφάσεις απλός για να πάρουμε χωρίς να έχουν κάποια χρήση

23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:45 #12876

Τσουρους Μιχαηλ
Guest

Τα θαλάσσια πάρκα πρέπει να προστατευουν το περιβάλλον χωρίς να εξοντώνουν τους ανθρώπους που ζουν από αυτό.Η θάλασσα δεν είναι μόνο ένα τοπίο αλλά και πηγή ζωής,εργασίας και πολιτισμού.

Σε παράκτιες περιοχές διαβιούν κοινότητες αρμονικά εδώ και πολλές γεννιες.Ας αναρωτηθούμε: Μπορεί να προστατευθεί η φύση χωρίς να πληγούν οι άνθρωποι που ζουν από αυτήν?Είναι καιρός να στρέψουμε το βλέμμα μας στην υγεία των θαλασσών,να δώσουμε επιτέλους την δέουσα προσοχή αλλά δυστυχώς οι αποφάσεις πάρθηκαν χωρίς τη συμμετοχή των αλιευτικών κοινοτήτων με κίνδυνο να τις βλάψουν ανεπανόρθωτα.Η προστασία είναι επείγουσα,η προώθηση βιώσιμης χρησης των φυσικών πόρων,επίσης,αλλά πρέπει να γίνει δίκαια.

-Ενεργη συμμετοχή των αλιευτικών κοινοτήτων στις αποφάσεις.

-Να αναγνωριστεί το γεγονός πως η βιώσιμη αλιεία δεν είναι εχθρός της προστασίας αλλά μέρος της λύσης.

-Δημιουργια πραγματικών ευκαιριών για τους νέους στη γαλάζια οικονομία.

-Οχι μόνο θέσεις εργασίας για την υπεράκτια αιολική ενέργεια και τεχνολογία αλλά στήριξη στα παραδοσιακά επαγγέλματα με προσαρμογή στο μέλλον.

Η πολιτική για τους ωκεανούς πρέπει να είναι ένα σύμφωνο ανάμεσα στους πολίτες και τη θάλασσα,με καλύτερο συντονισμό μεταξύ των φορέων της ΕΕ ώστε οι πολιτικές να είναι συνεκτικές και εφαρμόσιμες στην πράξη.

Αν προχωρήσουμε πολύ παραπέρα από ότι οι άλλοι θα πλήξουμε τους Έλληνες εργαζόμενους αφήνοντας τους γείτονες ανεξέλεγκτους.

Η προστασία είναι ζωτικής σημασίας σε περιοχές σωστά διαχειριζόμενα,βασισμένες στην επιστήμη και συμμετοχική διοίκηση ανθρώπων που επηρεάζονται εκτός από πολιτικούς ή “ειδικούς”.

Η πολιτική για τους ωκεανούς δεν αφορά μόνο το κλίμα και την προστασία αλλά την απασχόληση,την τροφή,τη δικαιοσύνη,την αξιοπρέπεια.Αραγε τα εγγόνια των σημερινών ψαράδων θα μπορούν να ζουν απτή θάλασσα ή αυτή η παράδοση και η γνώση θα σβήσει?

Ας διασφαλίσουμε πως οι πολιτικές αυτές θα αντανακλούν όχι μόνο τις ανάγκες της φύσης αλλά και τις φωνές των ανθρώπων που αποκαλούν τη θάλασσα “σπίτι μας”

23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:45 #12873
Ελληνική ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ Εταιρία
Guest
<u>ΥΠΟΜΝΗΜΑ</u>

<u> </u>

Παρακάτω παρατίθενται τα σχόλια της Ελληνικής ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ Εταιρείας σε σχέση με την Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (Ε.Π.Μ.) για το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες (ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες), όπως αυτή έχει αναρτηθεί σε σχετική ιστοσελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

<u>ΓΕΝΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ</u>

<u> </u>

<u>Αναφορικά με την έκταση του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου και τις νησιωτικές χερσαίες περιοχές που έχουν ενταχθεί σε αυτό: </u>
- Ιδιαίτερα προβληματική κρίνεται η εξαίρεση διαφόρων νησίδων της ευρύτερης περιοχής του Νοτίου Αιγαίου, από τα όρια του προτεινόμενου Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου. Συγκεκριμένα, το ζήτημα αυτό <u>σχετίζεται με νησίδες που βρίσκονται στο Καρπάθιο πέλαγος</u> (π.χ. Σύρνα, Μεσονήσι, Πλακίδα, Ζαφοράς, Καραβονήσια, Αυγό μεταξύ άλλων), με νησίδες <u>στο Μυρτώο πέλαγος</u> (όπως η Φαλκονέρα, η Βελοπούλα και τα Καράβια) και με νησίδες που εντοπίζονται σε εγγύτητα με άλλα νησιά των Δωδεκανήσων (π.χ. πέριξ της Αστυπάλαιας, όπως η Οφιδούσα και η Ποντικούσα). Θεωρούμε την παράλειψη συμπερίληψής τους παντελώς άστοχη και εσφαλμένη, δεδομένου ότι πρόκειται για περιοχές με μεγάλη περιβαλλοντική και ορνιθολογική σημασία τόσο για τα αναπαραγόμενα όσο και για τα μεταναστευτικά είδη, οι οποίες χρήζουν αντίστοιχης προστασίας με αυτή που θα απολαμβάνουν οι περιοχές που όντως θα ενταχθούν στο πάρκο. Το γεγονός ότι οι νησίδες που δεν συμπεριλαμβάνονται στο προτεινόμενο πάρκο, ή μέρος αυτών, ενδέχεται (με βάση ανεπίσημη πληροφόρηση καθώς δεν υπάρχει επίσημη πολιτική δέσμευση) να ενταχθούν σε μεταγενέστερη θαλάσσια προστατευόμενη περιοχή δεν αποτελεί εγγύηση για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής διαχείρισής τους. Ουσιαστικά, ο υφιστάμενος αποκλεισμός τους από το σχεδιαζόμενο θαλάσσιο Πάρκο συνεπάγεται ότι θα στερηθούν τις ειδικές διαχειριστικές πρακτικές (ειδικότητες, εξοπλισμό κ.λπ.) που προβλέπονται σε αυτές τις περιπτώσεις.
- Παρομοίως, η παράλειψη ένταξης των νησίδων, που εντοπίζονται πλησίον της Νισύρου, εντός των ορίων του πάρκου κρίνεται εσφαλμένη για τους ίδιους λόγους με παραπάνω.
<u>Αναφορικά με τη δυνατότητα εγκατάστασης υποδομών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας:</u>

Στην ενότητα 3.2, της Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης, με τίτλο “Εκτίμηση και αξιολόγηση των δυνητικών συγκρούσεων μεταξύ της διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος και των οικονομικών δραστηριοτήτων” και ειδικότερα <u>στη σελίδα 85,</u> αναφέρεται ρητώς ότι:
- Η εγκατάσταση και λειτουργία των αιολικών πάρκων μπορεί να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις για τα είδη ορνιθοπανίδας της περιοχής μελέτης.
- Για τον Μαυροπετρίτη ο κίνδυνος είναι αυξημένος κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
- Λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος των χερσαίων εκτάσεων της περιοχής μελέτης γίνεται προφανές ότι δεν υπάρχουν περιοχές όπου θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι μπορούν να εγκατασταθούν Αιολικά Πάρκα χωρίς να υπάρχουν επιπτώσεις.
- Μέριμνα θα πρέπει να ληφθεί και για τους πληθυσμούς των θαλασσοπουλιών που αναπαράγονται σε νησίδες του Πάρκου ως προς τις ενδεχόμενες επιπτώσεις υπεράκτιων αιολικών πάρκων σε αυτά, είτε στον άμεσο περίγυρο του Πάρκου είτε ευρύτερα.
- Τα υπόλοιπα σημαντικά είδη πανίδας και χλωρίδας καθώς και οι σημαντικοί τύποι οικοτόπων της περιοχής μελέτης <u>αναμένεται να επηρεαστούν επίσης αρνητικά</u> από την κατασκευή των Αιολικών Πάρκων, λόγω της περιορισμένης έκτασης των νησίδων και κατ’ επέκταση των ενδιαιτημάτων των ειδών καθώς <u>δεν μπορεί να διασφαλιστεί η μη διατάραξή τους.</u>
Θεωρούμε ότι, εκ των ανωτέρω προκύπτει αναμφίβολα το συμπέρασμα πως η ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη συγκεκριμένη περιοχή, θα επιφέρει εξαιρετικά επιζήμιες συνέπειες στο σύνολο της ορνιθοπανίδας και άλλων ειδών πανίδας, όπως επίσης και στη χλωρίδα, με ειδική έμφαση στους <u>προστατευόμενους τύπους οικοτόπων</u> που εντοπίζονται εντός της συγκεκριμένης γεωγραφικής περιοχής.

Συνεπώς, η προτεινόμενη ζώνωση του Ε.Θ.Π. Νοτίου Αιγαίου, η οποία προβλέπει ότι η πλειοψηφία των, ακατοίκητων ή κατοικημένων, νησίδων, θα έχει καθεστώς Ζωνών Απόλυτης Προστασίας της Φύσης ή Ζωνών Προστασίας της Φύσης (Ζ.Α.Π.Φ. ή Ζ.Π.Φ.), με αποτέλεσμα στις χερσαίες αυτές εκτάσεις να μην είναι δυνατή η εγκατάσταση Α.Π.Ε., αποτελεί ένα αναγκαίο και αποτελεσματικό μέτρο. Εντούτοις, τεκμαίρεται ως προβληματικό το γεγονός ότι διάφορες νησίδες, φερ’ ειπείν <u>η Παχειά και η Μακρά Ανάφης</u>, έχουν χαρακτηρισθεί ως «Ζώνες Προστασίας της Φύσης» και όχι ως «Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης» όπως προβλεπόταν στους χάρτες της ΕΠΜ 8β, που είχαν τεθεί σε διαβούλευση στο παρελθόν. Με δεδομένη μάλιστα την πλούσια βιοποικιλότητα των προαναφερόμενων νησίδων κρίνουμε ότι χαρακτηρισμός τους ως Ζ.Π.Φ. και όχι ως Ζ.Α.Π.Φ. είναι εσφαλμένος και χρήζει αντίστοιχης τροποποίησης.

Φυσικά, αναγνωρίζουμε ότι η ένταξη των νησίδων Παχειά και Μακρά Ανάφης , σε καθεστώς Ζ.Π.Φ. μολονότι προβληματική, είναι σημαντική γιατί συνεπάγεται <u>απαγόρευση οχλουσών δραστηριοτήτων όπως η ανάπτυξη έργων Α.Π.Ε</u>. Σημειωτέον, στις συγκεκριμένες νησίδες είχε προταθεί η εγκατάσταση ανεμογεννητριών, έργο το οποίο δεν έλαβε την έγκριση του ΥΠΕΝ αρχικά, οδηγήθηκε ενώπιον της Δικαιοσύνης ακολούθως ενώ μόλις πρόσφατα εκδόθηκε απόφαση του ΣτΕ, που αναδεικνύει την περιβαλλοντική σημασία των νησίδων και την ακαταλληλότητα εγκατάστασης Α.Π.Ε. σε αυτές.

Στο σημείο αυτό χρήζει αναφοράς ότι με βάσει τα λεγόμενα <u>στη σελίδα 112</u> της Ε.Π.Μ. για τα νησιά Κίναρος και Λέβιθα:

«οι χερσαίες εκτάσεις τους που περιλαμβάνονται στο Δίκτυο Natura 2000, οι προτεινόμενες ζώνες προστασίας και ειδικές χρήσεις τους έχουν προσδιοριστεί στα αντίστοιχα τεύχη της οριζόντιας ΕΠΜ Νοτίου Αιγαίου (ΕΠΜ8α και 8β), που είχαν αναρτηθεί σε δημόσια διαβούλευση το 2023 και το 2024 αντίστοιχα, και γι’αυτό δεν περιγράφονται στα επόμενα κεφάλαια. Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης της παρούσας και την οριστικοποίηση των σχετικών προτάσεων, θα υπάρξει εναρμόνισή της με την αντίστοιχη ΕΠΜ 8α και 8β, ώστε να προκύψουν τα οριστικά τεύχη και χάρτες των μελετών».

Για τον λόγο αυτόν, ανατρέχοντας στην Ε.Π.Μ. 8β «Εκπόνηση ΕΠΜ και ΣΔ για τις Περιοχές Natura 2000 της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου» παρατηρούμε ότι ο χάρτης ζώνωσης για τα δύο αυτά νησιά[1] προβλέπει μεν τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Προστασίας της Φύσης, εντούτοις αναγνωρίζει σε ορισμένα σημεία τους και την <u>ύπαρξη Ζωνών Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων</u> (συγκεκριμένα τις Ζ.Β.Δ.Φ.Π. 16, 22 και 36). Μάλιστα, στο Κεφάλαιο 4: Αξιολόγηση-Οριοθέτηση περιοχής και προστατευτέου αντικειμένου του Τεύχους Μελέτης (ΜΑ), σελ. 192, ορίζεται ότι στις επιτρεπόμενες χρήσεις για τις προαναφερθείσες περιοχές (ήτοι τις Ζ.Β.Δ.Φ.Π.), «επιτρέπονται οι Εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αλλά μόνο αυτές που αφορούν την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ηλιακή ενέργεια, με όρους που δύνανται να εξειδικεύονται στο οικείο Σχέδιο Διαχείρισης, λαμβάνοντας υπόψη τις μελέτες φέρουσας ικανότητας που περιγράφονται με βάση τις τοπικές ανάγκες για ενεργειακή αυτάρκεια».

Εν προκειμένω, με βάση όσα ορίζει η Ε.Π.Μ. για το Ε.Θ.Π.Ν. Αιγαίου και σε συνδυασμό με την Ε.Π.Μ. 8β κρίνεται απαραίτητο να υπάρξει η μέγιστη δυνατή προστασία των χερσαίων περιοχών των νήσων Κίναρος και Λέβιθα. Σε αυτό το πλαίσιο, θα πρέπει να αποφευχθεί οποιαδήποτε όχληση η οποία θα μπορούσε να έχει επιβλαβείς επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα της περιοχής (όπως επίσης και στο σύνολο της πανίδας και της χλωρίδας). Ως εκ τούτου, κρίνουμε ορθότερο να υπάρξει ρητή πρόβλεψη για απαγόρευση εγκατάστασης κάθε μορφής Α.Π.Ε. στις συγκεκριμένες χερσαίες εκτάσεις, ανεξάρτητα του τρόπου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (π.χ. από αιολική, ηλιακή ή άλλη ενέργεια), αφού τα έργα κατά τη φάση εγκατάστασης θα προκαλέσουν όχληση, οι δε εγκαταστάσεις κατά τη φάση λειτουργίας ενδέχεται να στερήσουν την ορνιθοπανίδα από περιοχές φωλιάσματος κ.ο.κ.. Μοναδική εξαίρεση στην προαναφερθείσα απαγόρευση αποτελεί η δυνατότητα εγκατάστασης και χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (από ηλιακή ενέργεια) για την κάλυψη των τοπικών αναγκών των κατοίκων των νησίδων.

Αναφορικά τώρα με τον θαλάσσιο χώρο του Πάρκου, ο οποίος έχει χαρακτηρισθεί Ζ.Δ.Ο.Ε. ή Ζ.Β.Δ.Φ.Π., παρατηρείται ότι οι επιτρεπόμενες χρήσεις δεν συμπεριλαμβάνουν τις Α.Π.Ε., το οποίο αποτελεί εύλογο μέτρο σε σχέση με όσα σημειώθηκαν παραπάνω. Ωστόσο προκαλεί προβληματισμό ότι σε αυτό το πλαίσιο δεν υπάρχει ρητή απαγόρευση της υπ’ αριθμόν 34 χρήσης «ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ» παρά μόνο πρόβλεψη ότι η συγκεκριμένη χρήση δεν έχει εφαρμογή στην εν λόγω ζώνη (άρα επισημαίνεται με γαλάζιο χρώμα αφού θεωρείται ότι δεν έχει εφαρμογή βάσει της ΕΠΜ και δεν επισημαίνεται με κόκκινο χρώμα το οποίο θα υποδήλωνε ότι δεν επιλέγεται). Ελλείψει περαιτέρω διευκρινήσεων, οι οποίες θα αιτιολογούσαν τη συγκεκριμένη επιλογή, κρίνουμε ότι υπάρχει η πιθανότητα στο μέλλον, το ισχύον Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων να τροποποιηθεί και να υποδείξει ως επιλέξιμες Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης ΥΑΠ (ΠΟΑΥΑΠ) θαλάσσια οικόπεδα εντός του προτεινόμενου θαλάσσιου πάρκου, με αποτέλεσμα να δύνανται να εγκατασταθούν Α.Π.Ε. στην εν λόγω θαλάσσια περιοχή. Υπό αυτό το πρίσμα, και μολονότι επί του παρόντος δεν υπάρχει τέτοια πρόβλεψη, κρίνουμε ότι η ρητή απαγόρευση ανάπτυξη Α.Π.Ε., ακόμα και σε θαλάσσιες περιοχές που έχουν χαρακτηρισθεί ως Ζ.Δ.Ο.Ε. ή Ζ.Β.Δ.Φ.Π. είναι επιβεβλημένη ως πρακτική.

<u>Αναφορικά με την πραγματοποίηση αλιευτικών δραστηριοτήτων:</u>

Θεωρούμε ιδιαιτέρως σημαντικά και εύστοχα τα παρακάτω εδάφια της Ε.Π.Μ., που σχετίζονται με την αλιεία εντός των ορίων του Ε.Θ.Π. Ν. Αιγαίου. Συγκεκριμένα, εντός του κειμένου της μελέτης αναφέρεται ότι:
- Η τυχαία παγίδευση πτηνών σε αλιευτικά εργαλεία αναγνωρίζεται ως σημαντική απειλή και αιτία θανάτωσης για τα θαλασσοπούλια (σελ. 75, 83, 94)
- Απαιτείται η λήψη μέτρων για την ενημέρωση – ευαισθητοποίηση των αλιέων, καθώς και για υιοθέτηση εργαλείων και πρακτικών που θα περιορίζουν τον κίνδυνο παγίδευσης, με βάση τη διεθνή εμπειρία (σελ. 83)
- Απαιτείται η λήψη μέτρων για τον περιορισμό και ρύθμιση των μεθόδων αλιείας που οδηγούν στην υπεραλίευση, με την τελευταία να αναγνωρίζεται ως σημαντική απειλή για τα θαλασσοπούλια (σελ. 83, 94)
- Η χρήση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων έχει σοβαρή επίπτωση στους σημαντικούς θαλάσσιους τύπους οικοτόπων που έχουν καταγραφεί στην περιοχή (1120* και 1170). Η απειλή θεωρείται πολύ σημαντική και απαιτείται η λήψη κατάλληλων μέτρων επόπτευσης της περιοχής μελέτης αλλά και ενημέρωσης στην ευρύτερη περιοχή (σελ. 84).
Σε αυτό το πλαίσιο συμφωνούμε με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, που θα θέσουν το πλαίσιο για την πραγματοποίηση μίας βιώσιμης μορφής αλιείας, η οποία δεν θα συνιστά <u>απειλή ή αιτία θανάτωσης για τα θαλασσοπούλια</u>. Χαρακτηριστικά, προτείνονται αλιευτικές ρυθμίσεις (σελ. 120, 130) που δύνανται να εξειδικεύονται στο οικείο Σχέδιο Διαχείρισης ενώ σημειώνεται ότι σε όλη την έκταση του ΕΘΠΝΑ (μέτρο διαχείρισης Μ25):
- <u>i. Απαγορεύεται η αλιεία με τράτα βυθού με πόρτες (ΟΤΒ)</u>
- Ο τρόπος άσκησης της ερασιτεχνικής αλιείας ρυθμίζεται με βάση αποτελέσματα αλιευτικών μελετών.
- Για το διάστημα 15 Απριλίου ως 31 Μαΐου, απαγορεύεται η επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία με οποιοδήποτε εργαλείο σε ακτίνα 0,5 ν.μ. από τις ακτέςσε όλες τα νησιά και νησίδες του Πάρκου, για την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και για τον περιορισμό της τυχαίας παγίδευσης θαλασσοπουλιών σε αλιευτικά εργαλεία. Η ρύθμιση αυτή προτείνεται για την παρούσα διαχειριστική περίοδο (5 έτη). Σε σχέση με την πρόβλεψη αυτή, θέλουμε να τονίσουμε ότι επί της αρχής είναι ένα θετικό μέτρο που προτείνεται προς ενίσχυση των ιχθυαποθεμάτων κατά την εποχή της αναπαραγωγής τους. Όμως δεδομένου ότι για τα μικρά σκάφη (<7μ) η χωρική έκταση των 0.5 ναυτικών μιλίων είναι το κύριο αλιευτικό πεδίο τους, ένα τέτοιο μέτρο θα έχει ως αποτέλεσμα να αποκλειστούν de facto από την αλιευτική δραστηριότητα αλλά και να αναγκασθούν να μετατοπίσουν την αλιευτική πίεση σε άλλα μέρη (π.χ. από Μικρές Κυκλάδες σε περιοχές Μακάρων και Δονούσας). Επιπλέον, το μέτρο αυτό θα έχει τοπικά σημαντικές οικονομικο-κοινωνικές επιπτώσεις για τους μικρούς αλιείς, και θεωρείται ότι για να μπορεί να εφαρμοστεί με επιτυχία, θα πρέπει να υπάρξουν ανταποδοτικά μέτρα (όπως π.χ. παροχή εργαλείων ή επιδότησης για εναλλακτικές δράσεις όπως η συλλογή θαλάσσιων απορριμμάτων που λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο του προγράμματος «Αμοργόραμα»). Τέλος, είναι απαραίτητο να υπάρξει μελέτη που να εξειδικεύει τις ζώνες απαγόρευσης αλιείας, ώστε να μην αφορά οριζόντια όλη την παράκτια ζώνη.
- Ειδικότερα για την Αμοργό ισχύουν οι ρυθμίσεις που έχουν προταθεί από τοΑμοργόραμα.
Θεωρούμε τέλος, ότι εφόσον βασικός στόχος της θαλάσσιας Ζ.Δ.Ο.Ε. είναι η διατήρηση των ειδών της θαλάσσιας πανίδας και ορνιθοπανίδας και η διαχείριση των ιχθυαποθεμάτων μέσω ειδικών αλιευτικών ρυθμίσεων και ρυθμίσεων κίνησης σκαφών, που θα εξειδικευθούν στο οικείο Σχέδιο Διαχείρισης (σελ. 131-132), απαιτείται ειδική έμφαση και εφαρμογή των μέτρων που συμπεριλαμβάνονται στο Σχέδιο Διαχείρισης, και ειδικώς:
1. Μελέτη της δίαιτας σημαντικών ειδών της ορνιθοπανίδας (Μ04).
2. Εκπόνηση αλιευτικής μελέτης για την εκτίμηση της κατάστασης ιχθυοαποθεμάτων (Μ15).
3. Εφαρμογή μέτρων αλιευτικής διαχείρισης με στόχο τη μείωση του ανταγωνισμού για την τροφή των θαλάσσιων θηλαστικών και θαλασσοπουλιών με την αλιεία (Μ25).
4. Εκτενής ενημέρωση των αλιέων (Μ32).
Συνοπτικά, οι θέσεις της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας, οι οποίες βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα που ανανεώνονται ετησίως και τα οποία βασίζονται σε στοιχεία που συλλέγονται από το προσωπικό, τα μέλη και τους εθελοντές μας, βάσει συστηματικών καταγραφών, είναι οι εξής:

1) Η συμπερίληψη εντός των ορίων του Ε.Θ.Π.Ν. Αιγαίου, των νησίδων του Καρπάθιου πελάγους, του Μυρτώου πελάγους όπως και όσων γειτνιάζουν με τις νήσους Αστυπάλαια και Νίσυρο, είναι επιβεβλημένη για τους λόγους που αναλύθηκαν παραπάνω.

2) Θεωρούμε αναγκαία τη ρητή απαγόρευση της εγκατάστασης οποιασδήποτε μορφής Ανανεώσιμης Πηγής Ενέργειας εντός του θαλάσσιου πάρκου, πλην όσων προορίζονται αποκλειστικά για την κάλυψη των τοπικών αναγκών των κατοίκων που διαμένουν στις νησίδες του (ήτοι σε Κίναρο και Λέβιθα).

3) Επιβάλλεται η λήψη και κυρίως η τήρηση μέτρων που θα εξυπηρετήσουν την ανάκαμψη των ιχθυαποθεμάτων και θα εξυπηρετήσουν την προστασία των θαλασσοπουλιών από την τυχαία παγίδευση και άλλους κινδύνους.

4) Ειδικά σε σχέση με την εποχική απαγόρευση από 15 Απριλίου μέχρι 31 Μαΐου σε απόσταση 0,5 ναυτικά μίλια από τις ακτές, κρίνεται απαραίτητη η πρόβλεψη ανταποδοτικών μέτρων για τους αλιείς με μικρά σκάφη ενώ επίσης επιβάλλεται η διενέργεια μελέτης για την <u>εξειδίκευση των ζωνών απαγόρευσης της αλιείας</u>.

5) Απαιτείται η ρητή πρόβλεψη εντός τους Σχεδίου Διαχείρισης για τη λήψη μέτρων με σκοπό τη μείωση της τυχαίας παγίδευσης θαλασσοπουλιών σε αλιευτικά εργαλεία.

<u>ΕΙΔΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΝΑ ΤΕΥΧΟΣ ΚΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ</u>

<u> </u>

Τα σχόλια για συγκεκριμένα εδάφια της Ε.Π.Μ. παρουσιάζονται συγκεντρωτικά εδώ.
- Αναφορικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης, στις Ζώνες Προστασίας της Φύσης «<u>Νησίδες και βραχώδεις εκτάσεις νησιών ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες</u>»: Θεωρούμε <u>περιττή την ύπαρξη μονάδων αφαλάτωσης</u> σε ακατοίκητες μικρές νησίδες, οι οποίες θα εξυπηρετούν τη διαχείριση του προστατευτέου αντικειμένου. Αντίθετα κρίνουμε ότι για τον σκοπό αυτόν οι ομβροδεξαμενές είναι αρκετές. Ως εκ τούτου, προτείνουμε την απαλοιφή του κωδικού χρήσης γης 48.2 από τον <u>Πίνακα 4-5 Επιτρεπόμενες χρήσεις γης για τις ΖΠΦ «Νησίδες ΕΘΠΝΑ 1 -Νότιες Κυκλάδες»</u> στη σελίδα 125.
- Αναφορικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης, στις Ζώνες Προστασίας της Φύσης «<u>Νησίδες και βραχώδεις εκτάσεις νησιών ΕΘΠΝΑ 1-Νότιες Κυκλάδες</u>»: Για τον κωδικό χρήσης γης «1 Γεωργικές, Δασικές, Κτηνοτροφικές, Αλιευτικές και λοιπές αγροτικές εκμεταλλεύσεις και δραστηριότητες» υφίσταται επισήμανση ότι «Επιτρέπονται μόνο οι γεωργικές, κτηνοτροφικές και μελισσοκομικές δραστηριότητες παραδοσιακού χαρακτήρα με <u>όρους που δύνανται να εξειδικεύονται στο οικείο Σχέδιο Διαχείρισης</u>». Σε αυτή την κατεύθυνση, κρίνουμε ότι οι γεωργικές και κτηνοτροφικές πρακτικές πρέπει να προβλέπονται μέσω ειδικού σχεδίου. Ειδικότερα, η χρονική περίοδος για τη μεταφορά κοπαδιών θα πρέπει να προσδιορίζεται ρητά και να αποφεύγεται για το διάστημα Μαρτίου – Ιουνίου, με σκοπό την προστασία των Αιγαιόγλαρων (που είναι και το πλέον ευαίσθητο είδος στην όχληση). Δεδομένης της μεταβολής των κλιματικών συνθηκών αλλά και της λειψυδρίας που παρατηρείται σε πολλές νησίδες, ενδέχεται ανά περίπτωση να χρειάζεται και ολική παύση της βόσκησης με σκοπό τη μείωση της υπερβόσκησης και της δυνατότητας ανάκαμψης της βλάστησης που παρέχει σκίαση στους νεοσσούς, η οποία με τη σειρά της αποτελεί σημαντική παράμετρο για την αναπαραγωγική επιτυχία.
- Αναφορικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις γης, στις <u>Χερσαίες Ζώνες Απόλυτης Προστασίας</u><u> της Φύσης «Θαλάσσιες Ζώνες»</u> αλλά και στις <u>Ζώνες Προστασίας της Φύσης</u><u> «Νησίδες και βραχώδεις εκτάσεις νησιών Ε.Θ.Π.Ν.Αιγαίου 1-Νότιες Κυκλάδες»</u>:
1. Για την <u>υπ’ αριθμόν 49 χρήση</u> «Πινακίδες ενημέρωσης και ερμηνείας περιβάλλοντος» κρίνεται ότι και μόνο η ύπαρξη πινακίδων συνεπάγεται την <u>πρόσβαση κοινού στις νησίδες</u>, φαινόμενο το οποίο πρέπει να αποφευχθεί ακριβώς εξαιτίας του προστατευόμενου χαρακτήρα τους και της όχλησης την οποία συνεπάγεται η ανθρώπινη παρουσία. Παράλληλα, η τοποθέτηση πινακίδων συνιστά αφ’ εαυτού παρέμβαση τους οικοτόπους των νησίδων ενώ κατά τεκμήριο προϋποθέτει και τη δημιουργία κάποιας προβλήτας προκειμένου να ολοκληρωθεί το έργο αυτό.
2. Για την υπ’ αριθμόν 55 χρήση γης «Φάροι», θα πρέπει να προβλέπονται από ειδικές ρυθμίσεις που θα προσδιορίζουν τη συντήρηση και λειτουργία τους διότι η όχληση από την ανθρώπινη παρουσία μπορεί να προκαλέσει μεγάλη ζημιά.
- Τέλος, στο κείμενο της Μελέτης γίνεται πολύ περιορισμένη αναφορά για τον Αιγαιόγλαρο, η οποία ωστόσο αναδεικνύει σε κάποιον βαθμό, τη σημασία που έχει το προτεινόμενο εθνικό πάρκο για το συγκεκριμένο είδος ορνιθοπανίδας. Συνοπτικά:
- η ΖΕΠ GR4220021 περιλαμβάνει σημαντικά είδη πουλιών σε πολύ αξιόλογους πληθυσμούς όπως [..] τον Αιγαιόγλαρο (Larus audouinii) για τον οποίο η συγκεκριμένη ΖΕΠ αποτελεί μια από τις σημαντικότερες περιοχές στο Νότιο Αιγαίο, αλλά και σε εθνικό επίπεδο. (σελ. 47)
- στη ΖΕΠ GR4210020 [..] έχουν καταγραφεί σημαντικά είδη ορνιθοπανίδας όπως [..]ο Αιγαιόγλαρος (Larus audouinii), που αποτελεί είδος χαρακτηρισμού της συγκεκριμένης ΖΕΠ (σελ. 48)
- Σε ότι αφορά στα θαλασσοπούλια, αυτά χρησιμοποιούν ευρείες περιοχές ως ζωτικό χώρο, αναζητώντας την τροφή τους (ψάρια, κεφαλόποδα κτλ. της παράκτιας ή πελαγικής ζώνης) είτε στον άμεσο περίγυρο γύρω από τις φωλιές και τις αποικίες είτε, τουλάχιστον εποχιακά, σε έναν πολύ ευρύτερο χώρο που συχνά βρίσκεται εκατοντάδες χιλιόμετρα από την θέση της φωλιάς. Στα θαλασσοπούλια περιλαμβάνονται δύο προστατευόμενα είδη της παράκτιας ζώνης, ο σπάνιος Αιγαιόγλαρος (Larus audouinii) και ο Θαλασσοκόρακας (Phalacrocorax aristotelis) (σελ. 74)
- Περίπου το 36% του εθνικού πληθυσμού του Αιγαιόγλαρου [..] φιλοξενείται στο Πάρκο. (σελ. 81)
- Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία της αναπαραγωγικής οικολογίας του Αιγαιόγλαρου στο Αιγαίο είναι ότι κατά κανόνα αλλάζει θέση φωλιάσματος από χρονιά σε χρονιά. <u>Το να βρεθεί μια αποικία Αιγαιόγλαρου στην ίδια ακριβώς θέση με εκείνη που είχε βρεθεί την προηγούμενη χρονιά είναι μάλλον μια σπάνια εξαίρεση και όχι ο κανόνας</u>. Οι Αιγαιόγλαροι αλλάζουν κάθε χρόνο θέση φωλιάσματος και, σε συνδυασμό με τη μεγάλη αυξομείωση του πληθυσμού (λόγω κινητικότητας μεταξύ των διαφόρων αποικιών), η εικόνα της αποικίας είναι αισθητά διαφορετική κάθε χρονιά. Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι πολύ συχνά τα πουλιά όχι μόνο αλλάζουν θέση πάνω στην ίδια νησίδα αλλά αλλάζουν νησίδα και φαίνεται να χρησιμοποιούν εναλλάξ διαφορετικές νησίδες στο ίδιο πολύνησο. Στις περιοχές του Πάρκου, αποικίες Αιγαιόγλαρου έχουν βρεθεί μεταξύ άλλων και στις νησίδες: Παχειά Ανάφης, Μακρά Ανάφης, Λιάδι, νησίδες Φολεγάνδρου, νησίδες Κέρου, νησίδες Αμοργού, καθώς και στο σύμπλεγμα Κίναρος- Λέβιθα. (σελ. 94).
Υπό το πρίσμα όλων των ανωτέρω δεδομένων, προκύπτει ότι ο Αιγαιόγλαρος έχει ιδιαίτερες διαχειριστικές ανάγκες αφού είναι μακράν το πιο <u>ευαίσθητο στην όχληση είδος</u> και <u>αλλάζει θέσεις φωλιάσματος</u> κάθε χρόνο, όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε παραπάνω. Οι συγκεκριμένες περιστάσεις επιβάλλουν μία ιδιαίτερη προσέγγιση στη λήψη επαρκών μέτρων διατήρησης προκειμένου να διευκολυνθεί η προστασία και η παρακολούθησή των ατόμων του συγκεκριμένου είδους ανεξάρτητα του καθεστώτος της περιοχής που εντοπίζονται (π.χ. Ζ.Α.Π.Φ., Ζ.Π.Φ. ή ακόμα και εκτός του πάρκου).

Το παρόν υπόμνημα συνυπογράφει και η οργάνωση iSea.

[1] https://ypen.gov.gr/diavouleusi/diavouleusi/wp-content/uploads/2024/02/EPM_8B_XARTHS_ZONES_SPPB_02_KINAROS_LEVITHA-1.pdf
23 Σεπτέμβριος 2025 at 08:45 #12870

Μιχάλης
Guest

Είμαι επαγγελματίας ψαράς κ με αυτά που βλέπω αντί η αλιεία να υποστηρίζεται απ’ την κυβέρνηση οικονομικά φορολογικά και εθνικά γιατί τα καικια προστατεύουν τον ελληνικό θαλάσσιο χώρο αντί αυτού βγάζουν τις μηχανότρατες τα γρι γρι κ τις βιντζοτρατες εκτός αγνοώντας όλη την κοινωνία που ασχολείται με την αλιεία έμμεσα ή άμεσα αντί να αφήσουν τα εργαλεία να δουλέψουν όπως γνωρίζουν και μπορούν και να στραφούν αλλού γιατί η θάλασσα δεν πλήττεται από την αλιεία αλλά απ’ όλα τα υπόλοιπα χημικά από πισίνες φυτοφάρμακα κ όλα τα φερτά υλικά που πέφτουν μέσα αλλά για αυτά όλοι κάνουν τα στραβά μάτια όπως κ τα κητώδη φώκιες και δελφίνια δεν γνωρίζουν πως το κάθε ζώο χρειάζεται 30-40 κιλά ψάρια την ημέρα και από την στιγμή που αυτά έχουν αυξηθεί 500 % βάλτε κάτω τους αριθμούς να δείτε πόσα ψάρια χρειάζονται…που καταλήγω ότι πρώτα πρέπει να γίνουν μελέτες κ όχι άρπα κόλλα δουλειές γιατί μόνο εις βάρος των ψαράδων θα είναι που εμ δεν φταίνε σε τίποτα εμ δεν τους αφήνουν να δουλέψουν το εργαλείο που έχουν
Author

Posts

Viewing 15 posts - 91 through 105 (of 108 total)

← 1 2 3 … 6 7 8 →

The forum ‘Δημόσια Διαβούλευση για τα Εθνικά θαλάσσια Πάρκα Ιονίου και Νοτίου Αιγαίου 1- Νότιες Κυκλάδες’ is closed to new topics and replies.

Cookie	Duration	Description
cookielawinfo-checbox-analytics	11 months	This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Analytics".
cookielawinfo-checbox-functional	11 months	The cookie is set by GDPR cookie consent to record the user consent for the cookies in the category "Functional".
cookielawinfo-checbox-others	11 months	This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Other.
cookielawinfo-checkbox-necessary	11 months	This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookies is used to store the user consent for the cookies in the category "Necessary".
cookielawinfo-checkbox-performance	11 months	This cookie is set by GDPR Cookie Consent plugin. The cookie is used to store the user consent for the cookies in the category "Performance".
viewed_cookie_policy	11 months	The cookie is set by the GDPR Cookie Consent plugin and is used to store whether or not user has consented to the use of cookies. It does not store any personal data.

Sign up for Newsletter