Οδηγία SEVESO
Οδηγία 2012/18/ΕΕ
(SEVESO III)
Πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες και περιορισμός των συνεπειών τους στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.
Η Οδηγία SEVESO III
Η Επιτροπή της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε το 1982 την Κοινοτική Οδηγία 82/501/ΕΚ, γνωστή ως Οδηγία Seveso. Η Οδηγία τροποποιήθηκε το 1996 με την Οδηγία 96/82/ΕΚ (Seveso II) και το 2012 με την έκδοση της Οδηγίας 2012/18/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Seveso III).
Κείμενο της Οδηγίας: EUR-Lex – Οδηγία 2012/18/ΕΕ
Η Οδηγία Seveso III θεσπίζει κανόνες για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων σχετιζόμενων με επικίνδυνες ουσίες και τον περιορισμό των συνεπειών τους στην ανθρώπινη υγεία και στο περιβάλλον, με στόχο να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση με συνεπή και αποτελεσματικό τρόπο.
Διασυνοριακές επιπτώσεις
Τα μεγάλα ατυχήματα είναι δυνατόν να έχουν επιπτώσεις που να εκτείνονται πέραν των συνόρων του κράτους μέλους. Η Οδηγία Seveso έχει ενσωματώσει τη Σύμβαση της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη σχετικά με τις διασυνοριακές επιπτώσεις των βιομηχανικών ατυχημάτων (Convention on the Transboundary Effects of Industrial Accidents).
Η Σύμβαση υπογράφηκε το 1992 στο Ελσίνκι και έχει δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L326/3-12-98.
Κείμενο της Σύμβασης: EUR-Lex – Convention on the Transboundary Effects of Industrial Accidents
Σκοπός της Σύμβασης είναι η προστασία του ανθρώπου και του περιβάλλοντος από βιομηχανικά ατυχήματα που μπορεί να προκαλέσουν διασυνοριακές επιπτώσεις. Η Ελλάδα έχει υπογράψει και κυρώσει την εν λόγω Σύμβαση.
Τι είναι τα μεγάλα τεχνολογικά ατυχήματα;
Σύμφωνα με τις διατάξεις της Οδηγίας, ως μεγάλο τεχνολογικό ατύχημα ορίζεται ένα συμβάν όπως πυρκαγιά, έκρηξη ή διαρροή που προκύπτει από ανεξέλεγκτες εξελίξεις κατά τη λειτουργία μιας εγκατάστασης ή κατά τη διαδικασία διακίνησης, στην οποία υπάρχουν μία ή περισσότερες επικίνδυνες ουσίες και προκαλεί μεγάλους κινδύνους, άμεσους ή απώτερους, στον άνθρωπο (εντός ή εκτός της εγκατάστασης) ή/και το περιβάλλον.
Βασικά χαρακτηριστικά των μεγάλων τεχνολογικών ατυχημάτων είναι οι ποικιλότροπες επιπτώσεις τους στον άνθρωπο και το περιβάλλον, όπως:
- Σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου (θάνατοι, τραυματισμοί, δηλητηριάσεις) που συμβαίνουν στους εργαζόμενους σε μία εγκατάσταση ή στους περιοίκους.
- Ανάγκη εκκένωσης μίας περιοχής από το κοινό (κατοίκους, εργαζόμενους, διερχόμενους), ακόμη και σε μεγάλη απόσταση από το σημείο του ατυχήματος.
- Καταστροφικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (βιότοποι, υδατικά συστήματα, γεωργικές εκτάσεις).
- Υλικές ζημιές στην εγκατάσταση και στις περιουσίες της ευρύτερης περιοχής του ατυχήματος.
Εφαρμογή της Οδηγίας στην Ελλάδα
Ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο. Η Οδηγία 2012/18/ΕΕ (Seveso III) ενσωματώθηκε στο εθνικό δίκαιο με την ΚΥΑ 172058/354/17-2-2016 (Β’ 354), «Καθορισμός κανόνων, μέτρων και όρων για την αντιμετώπιση κινδύνων από ατυχήματα μεγάλης έκτασης σε εγκαταστάσεις ή μονάδες, λόγω της ύπαρξης επικίνδυνων ουσιών, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της οδηγίας 2012/18/ΕΕ».
| Ανώτερη βαθμίδα (upper tier) Μελέτη Ασφαλείας (Safety Report) |
Κατώτερη βαθμίδα (lower tier) Φάκελος Κοινοποίησης (Notification) |
Οι εγκαταστάσεις που υπάγονται στις διατάξεις της ΚΥΑ 172058/354/17-2-2016 (Β’ 354) ταξινομούνται σε εγκαταστάσεις ανώτερης και κατώτερης βαθμίδας ανάλογα με τις ποσότητες των επικίνδυνων ουσιών που διαχειρίζονται.
Οι φορείς εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων έχουν την υποχρέωση να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για την πρόληψη μεγάλων ατυχημάτων και τον μετριασμό και την εξάλειψη των συνεπειών τους και να συντάσσουν Πολιτική Πρόληψης Μεγάλων Ατυχημάτων (ΠΠΜΑ).
Αρμόδια Αρχή και επικοινωνία
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) είναι η Αρμόδια Αρχή που εκπροσωπεί την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για θέματα εφαρμογής της Οδηγίας.
Για θέματα σχετικά με την εφαρμογή της Οδηγίας στη χώρα μας μπορείτε να απευθύνεστε στη Γενική Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΥΠΕΝ και ιδιαίτερα στη Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης.
| Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο | sec.dipa@prv.ypeka.gr |
| Τηλέφωνα | 210 6417901 | 210 6417904 |
Πληροφορίες για τις εγκαταστάσεις
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση λειτουργούν περίπου 12.000 εγκαταστάσεις που εμπίπτουν στην Οδηγία 2012/18/ΕΕ (Seveso III). Στην Ελλάδα σύμφωνα με την τελευταία καταγραφή η αναλογία μεταξύ εγκαταστάσεων ανώτερης και κατώτερης βαθμίδας έχουν ως ακολούθως:
| 91 Εγκαταστάσεις ανώτερης βαθμίδας Ελλάδα – στοιχεία 2025 |
119 Εγκαταστάσεις κατώτερης βαθμίδας Ελλάδα – στοιχεία 2025 |
Η χωρική κατανομή των εγκαταστάσεων στον Ελλαδικό χώρο μπορεί να βρεθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΥΠΕΝ (στοιχεία χωρικής κατανομής: 2019).
Χάρτης εγκαταστάσεων SEVESO – ΥΠΕΝ
Στην ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (EEA) παρέχονται πληροφορίες και δεδομένα σχετικά με τις εγκαταστάσεις (eSPIRS) και με τα μεγάλα τεχνολογικά ατυχήματα (eMARS).