Εφαρμογή της Σύμβασης CITES

Η Σύμβαση CITES αποσκοπεί στην προστασία πολλών ειδών άγριων ζώων και φυτών με τον έλεγχο του εμπορίου τους, ώστε να μην αποτελεί απειλή για την επιβίωσή τους στη φύση και τη διατήρησή τους στον πλανήτη

Σύμβαση για το Διεθνές Εμπόριο των Απειλούμενων με Εξαφάνιση ειδών της άγριας πανίδας και αυτοφυούς χλωρίδας (Σύμβαση CITES)

Η Σύμβαση CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) ρυθμίζει το διεθνές εμπόριο ειδών της αυτοφυούς χλωρίδας και άγριας πανίδας που απειλούνται με εξαφάνιση. Τα Κράτη-Μέρη της Σύμβασης, έχουν συμφωνήσει στην τήρηση και εφαρμογή ενιαίων αρχών, κανόνων και συγκεκριμένων διαδικασιών διακίνησης και εμπορίας των ειδών της άγριας πανίδας και χλωρίδας, προκειμένου να προστατευθούν σε παγκόσμιο επίπεδο είδη που απειλούνται με εξαφάνιση. Σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης, τα είδη που απειλούνται με εξαφάνιση κατατάσσονται σε δύο κατηγορίες, ανάλογα με το βαθμό επικινδυνότητας αφανισμού τους (Παραρτήματα Ι και ΙΙ). Ορισμένα Κράτη-Μέρη της Σύμβασης, για λόγους προστασίας κάποιων ενδημικών ειδών της χώρας τους, επέβαλαν στη Σύμβαση και τρίτη κατηγορία (Παράρτημα ΙΙΙ).

Χαρακτηριστικό και βασική αρχή της Σύμβασης είναι ότι η εμπορία και διακίνηση ειδών CITES (συμπεριλαμβανομένων υβριδίων τους, δειγμάτων, ζωντανών ή νεκρών, μερών και παραγώγων) γίνεται μέσω ενός ενιαίου συστήματος αδειοδότησης και πιστοποιητικών διακίνησης ή κατοχής τους, που εκδίδονται αποκλειστικά από τις αρμόδιες Διαχειριστικές Αρχές CITES (CITES Management Authorities) των Μερών της Σύμβασης.

Σύμφωνα με τη Σύμβαση, τα Κράτη-Μέρη συμμετέχουν σ’ αυτήν μεμονωμένα ή μέσω διαφόρων Οργανισμών Κρατών στους οποίους ανήκουν. Μπορούν να λάβουν ή να διατηρήσουν αυστηρότερα μέτρα, τηρουμένων των διατάξεων της Σύμβασης, ιδίως σ’ ότι αφορά την κατοχή δειγμάτων ειδών που εμπίπτουν στη Σύμβαση.

Η χώρα μας συμμετέχει στη Σύμβαση μεμονωμένα ως Κράτος-Μέρος, αλλά και ως μέλος ενιαίου Οργανισμού Κρατών (Κράτος-Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης). Εφαρμόζει σ’ ότι αφορά τις δεσμεύσεις και υποχρεώσεις που αποδέχθηκε προσχωρώντας στη Σύμβαση CITES, τους σχετικούς – με τη Σύμβαση – Κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι επιβάλλουν αυστηρότερα μέτρα προστασίας και διακίνησης των ειδών CITES.

Η εφαρμογή της Σύμβασης, των σχετικών με αυτήν Κανονισμών της Ε.Ε., καθώς και του εθνικού θεσμικού πλαισίου εντός της Ελληνικής Επικράτειας και η τήρηση των προβλεπόμενων από αυτήν διατάξεων είναι έργο των Ελληνικών Διαχειριστικών Αρχών CITES, των λοιπών Δασικών Υπηρεσιών, των Τελωνιακών Αρχών και της Ελληνικής Αστυνομίας.

Οι άδειες και τα πιστοποιητικά CITES εκδίδονται αποκλειστικά από τις Διαχειριστικές Αρχές CITES και είναι ανεξάρτητες από τυχόν άλλα δικαιολογητικά που απαιτούνται για υγειονομικές, τελωνειακές, συναλλαγματικές και λοιπές διαδικασίες όπως έχουν ενδεχόμενα καθορισθεί από άλλες αρχές ή υπηρεσίες.

Tο Τμήμα Ελέγχου της Εμπορίας και Διακίνησης Άγριας Ζωής και Ειδών CITES του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποτελεί την Κεντρική Διαχειριστική Αρχή CITES, ενώ υπάρχουν και εννέα (9) Περιφερειακές Διαχειριστικές Αρχές CITES διασπαρμένες σε ολόκληρη την Ελλάδα καλύπτοντας της ανάγκες της χώρας μας.

Η εφαρμογή της Σύμβασης CITES στην χώρα μας εν κατακλείδι εφαρμόζεται βάσει της Κοινής Υπουργικής Απόφασης (ΚΥΑ) αριθμ.25188/246/22-01-2013 (285 B) «Εμπορία των ειδών της άγριας πανίδας και της αυτοφυούς χλωρίδας».

Σημαντικό είναι να σημειωθεί ότι γενικότερα για τα απειλούμενα είδη που ανήκουν στο Παράρτημα Ι της Σύμβασης CITES και του Πίνακα Α των Ευρωπαϊκών Κανονισμών απαγορεύεται πλήρως η εμπορία και η διακίνηση αυτών, εκτός συγκεκριμένων εξαιρέσεων, οι οποίες ελέγχονται αυστηρά κάθε φορά αν ικανοποιούνται, από τις αρμόδιες Διαχειριστικές Αρχές CITES.

Οι κατηγορίες των Αδειών και Πιστοποιητικών CITES που εκδίδονται είναι:

• Άδειες εισαγωγής CITES από τρίτες χώρες,
• Άδειες εξαγωγής/ επανεξαγωγής CITES προς τρίτες χώρες,
• Πιστοποιητικά Ε.Ε. για χρήση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
• Πιστοποιητικά Ε.Ε. Περιοδεύουσας Έκθεσης,
• Πιστοποιητικά Ε.Ε. Προσωπικής Ιδιοκτησίας,
• Πιστοποιητικά Ε.Ε. Μουσικών Οργάνων.

Επιπλέον των προβλεπόμενων αδειών και Πιστοποιητικών CITES σύμφωνα με το άρθρο 8 της ανωτέρω σχετικής ΚΥΑ «για την εισαγωγή, εξαγωγή, επανεισαγωγή, επανεξαγωγή και διακίνηση δειγμάτων ειδών της άγριας πανίδας και χλωρίδας των περιπτώσεων γ και δ του άρθρου 2 που δεν περιλαμβάνονται ταυτόχρονα στα είδη των περιπτώσεων α ή β του άρθρου 2 [δηλ. των ειδών εξ αυτών που δεν περιλαμβάνονται στη Σύμβαση CITES και στους σχετικούς με αυτή κανονισμούς (ΕΚ και ΕΕ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης], απαιτείται να έχει χορηγηθεί, τηρουμένων των σχετικών διατάξεων περί προστασίας των εν λόγω ειδών, σχετική άδεια από την κατά τόπο αρμόδια Διαχειριστική Αρχή CITES», οι ονομαζόμενες «απλές άδειες».

Για την έκδοση όλων των ανωτέρω Αδειών και Πιστοποιητικών απαιτείται η προσκόμιση στο αρμόδιο Διαχειριστικό όργανο CITES του προβλεπομένου κατά περίπτωση παραβόλου υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου.