MSP-MED

MSP-MED “Towards the operational implementation of MSP in our common Mediterranean Sea”

Η ελληνική συμμετοχή στο έργο για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό στη Μεσόγειο

Με σημαντικά συμπεράσματα και αποτελέσματα στο πεδίο του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού στη Μεσόγειο, ολοκληρώθηκε το έργο MSPMEDTowards the operational implementation of MSP in our common Mediterranean Sea τον Οκτώβριο 2022. (D55).   

Το έργο υλοποιήθηκε με τη συγχρηματοδότηση του European Maritime and Fisheries Fund (EMFF Work Programme 2018 EASME tender EASME/EMFF/2018/1.2.1.5).

Το έργο MSP-MED αξιοποίησε τεχνικές και αποτελέσματα προηγούμενων χρηματοδοτούμενων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έργων, τα οποία σχετίζονταν με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) στην περιοχή της Μεσογείου και στόχευαν στην προώθηση της ενεργού συμμετοχής και συνεργασίας των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και των μεσογειακών χωρών εκτός ΕΕ, για μια ενιαία μεσογειακή προσέγγιση του ΘΧΣ. Με δεδομένο ότι ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός αποτελεί εργαλείο για την επίτευξη της βιώσιμης γαλάζιας οικονομίας και τη διαφύλαξη των θαλάσσιων πόρων, πρωταρχικός στόχος του έργου MSP-MED ήταν να διευκολύνει τις διαδικασίες υλοποίησης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ) στα κράτη μέλη της ΕΕ που διαθέτουν μέτωπο στην Μεσόγειο Θάλασσα, υποστηρίζοντας τη θέσπιση συνεκτικών και συντονισμένων θαλάσσιων χωροταξικών σχεδίων σε ολόκληρη την περιοχή της Μεσογείου.

Από την Ελλάδα στο έργο συμμετείχαν το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που είναι η αρμόδια αρχή για την θέσπιση και την υλοποίηση του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού στην χώρα και το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας.  Οι χώρες που συμμετείχαν είναι η Ιταλία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Μάλτα και η Σλοβενία.

Δομή/εταιρικό σχήμα του έργου:

CORILA, Consorzio per il coordinamento delle ricerche inerenti al sistema lagunare di Venezia (Ιταλία), ως Συντονιστής και Επικεφαλής Εταίρος

IUAV, Universita Iuav di Venezia (Ιταλία),

CNR-ISMAR, Istituto di Scienze Marine (Ιταλία),

SHOM, Service Hydrographique et Oceanographique de la Marine (Γαλλία),

UTH, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (Ελλάδα),

OFB, Office Français de la Biodiversité (Γαλλία),

YPEN, Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Ελλάδα),

PA, Planning Authority (Μάλτα),

RRC KOPER, Regionalni Razvojni Center Koper Centro (Σλοβενία).

IEO, Instituto Espagnol de Oceanografia (Ισπανία),

OGS, National Institute of Oceanography and Applied Geophysics (Ιταλία).

Διάρκεια του έργου: 01.03.2020 έως 31.10.2022

Προϋπολογισμός του έργου:  3.135.916,25€.

Η ελληνική συμμετοχή και η συμβολή της στα αποτελέσματα του έργου

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος / Γενική Δ/νση Χωρικού Σχεδιασμού / Δ/νση Χωροταξικού Σχεδιασμού δια του Τμήματος Εθνικής Χωροταξικής Στρατηγικής), σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, συμμετείχε ενεργά σε όλα τα στάδια ανάπτυξης και υλοποίησης του έργου, στη διοργάνωση τεχνικών συναντήσεων και εργαστηρίων διαβούλευσης και μεταφοράς τεχνογνωσίας, καθώς και στη σύνταξη εξειδικευμένων εκθέσεων και αναφορών σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με το συνολικό σχεδιασμό του έργου.

Ειδικότερα στο πλαίσιο του έργου:

    • Συντάχθηκε έκθεση/αναφορά (παραδοτέο D13) για το Σύστημα διακυβέρνησης σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο για τον Χωρικό Σχεδιασμό και την σχέση με τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό στην Ελλάδα. (D13)
    • Υλοποιήθηκαν διαδικτυακά 2 εργαστηρίων διαβούλευσης με τη συμμετοχή εμπλεκόμενων φορέων σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο και θέμα τα κρίσιμα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν από το ΘΧΣ και ποιες οι παράμετροι για την παρακολούθηση και αξιολόγηση του και συντάχθηκαν οι ακόλουθες 2 εκθέσεις/αναφορές:
    • Συντάχθηκε έκθεση/αναφορά (παραδοτέο D14) με την αξιολόγηση των εργαστηρίων διαβούλευσης και τα συμπεράσματα που αντλήθηκαν για την ενίσχυση του υφιστάμενου σχήματος διακυβέρνησης για το ΘΧΣ στην Ελλάδα. (D14)
    • Συντάχθηκε έκθεση/αναφορά (παραδοτέο D15) με στόχο να παράσχει ένα μεθοδολογικό πλαίσιο για την εφαρμογή και παρακολούθηση των θαλάσσιων χωροταξικών πλαισίων στην Ελλάδα και βασίστηκε στα αποτελέσματα των 2 προαναφερόμενων παραδοτέων της χώρας D13 και D14. (D15)

Παράλληλα, κατά την διάρκεια του έργου διοργανώθηκαν διαδικτυακά 6 κοινά θεματικά τεχνικά workshop για σημαντικούς παράγοντες στην εφαρμογή του ΘΧΣ. Τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα από την υλοποίησή τους αποτυπώνονται στις ισάριθμες αναφορές/παραδοτέα του έργου, οι οποίες συντάχθηκαν με την συμβολή όλων των συμμετεχόντων.  Συγκεκριμένα:

    • Το 1ο Τεχνικό Εργαστήριο είχε ως στόχο την ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων σχετικά με τα συστήματα διακυβέρνησης των κρατών μελών, τις διαδικασίες εθνικού σχεδιασμού, τα θεσμικά πλαίσια και τις στρατηγικές που υιοθετήθηκαν (ή προβλέπονται) για τις εθνικές και διασυνοριακές διαβουλεύσεις. (V3)
    • Το 2ο Τεχνικό Εργαστήριο είχε ως σκοπό την διερεύνηση των διαφόρων προσεγγίσεων γύρω από τις αλληλεπιδράσεις ξηράς-θάλασσας (Land-Sea Interactions, LSI) στις εθνικές διαδικασίες ΘΧΣ και την ανταλλαγή εμπειριών και απόψεων σε διασυνοριακό επίπεδο. (V2.2)
    • Το 3ο Τεχνικό Εργαστήριο στόχευε να προωθήσει την ορθή εφαρμογή της Οικοσυστημικής Προσέγγισης (Ecosystem Based Approach, EBA) στο ΘΧΣ στη Μεσόγειο Θάλασσα, με την ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των εταίρων του έργου και με διεθνείς εμπειρογνώμονες και ιδρύματα. (D24)
    • Το 4ο Τεχνικό Εργαστήριο εστίασε στην ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειριών σχετικά με την αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων, την εναρμόνιση και τον διαμοιρασμό των διαθέσιμων και των παραγόμενων δεδομένων στο πλαίσιο των εθνικών διαδικασιών του ΘΧΣ των Μεσογειακών χωρών. (D25)
    • Στο 5ο Τεχνικό Εργαστήριο επιχειρήθηκε η ενίσχυση του συντονισμού μεταξύ δημοσίων αρχών και ενδιαφερομένων μερών σε όλα τα στάδια εκπόνησης και υλοποίησης του ΘΧΣ. Βασική επιδίωξη ήταν η διερεύνηση τρόπων και μεθόδων για την διασφάλιση η/και τη διευκόλυνση της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων – εμπλεκομένων μερών στις διαδικασίες του ΘΧΣ αναφορικά με την ενημέρωση, την συμμετοχή σε διαδικασίες διαβούλευσης, την επανεξέταση των μέσων που αναλήφθηκαν για την ενεργό συμμετοχή τους και ο διαμοιρασμός των διαφορετικών τεχνικών και τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται ανά χώρα. (D43)
    • Το 6ο Τεχνικό Εργαστήριο ασχολήθηκε με τη σύγκριση των διαφορετικών προσεγγίσεων και μεθόδων παρακολούθησης και αξιολόγησης της υλοποίησης του ΘΧΣ έχοντας ως στόχο να προτείνει κατευθύνσεις για τον καθορισμό διαδικασιών παρακολούθησης και αξιολόγησης κατά την εφαρμογή και αναθεώρηση των θαλάσσιων χωροταξικών σχεδίων. Ειδικότερα, στόχευε στη διερεύνηση και ανάλυση υφιστάμενων πρακτικών και εργαλείων, και στην ανάπτυξη σαφών, ρεαλιστικών και μετρήσιμων στόχων και δεικτών, βάσει των οποίων η αποτελεσματικότητα των σχεδίων να μπορεί να μετρηθεί στην πράξη. (D44)

Άλλη μία σημαντική δραστηριότητα που ανέπτυξε η Ελλάδα, στο πλαίσιο του έργου MSP-MED, ήταν η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πληροφοριακού συστήματος για τη συλλογή/οπτικοποίηση περιβαλλοντικών, κοινωνικών και οικονομικών δεδομένων που είναι απαραίτητα για τον ΘΧΣ. Η πλατφόρμα παρέχει στους χρήστες μια σειρά δεδομένων, αλλά και θεματικών χαρτών και διαδραστικών εφαρμογών καθώς και τις σχετικές πολιτικές, εργαλεία και μηχανισμούς που είναι διαθέσιμοι για το Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό στην Ελλάδα. Η πλατφόρμα σχεδιάστηκε από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (http://msp-greece.eu/index-map-info-en.html)

Κατά την διάρκεια του υλοποίησης του έργου MSPMED, στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρισκόταν σε εξέλιξη η χάραξη της Εθνικής Χωροταξικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο και οι διαδικασίες για την θεσμοθέτησή της. Παράλληλα, προχωρούσε η εκπόνηση της μελέτης του πρώτου πιλοτικού Θαλάσσιου Χωροταξικού Πλαισίου (ΘΧΠ) της χώρας.

Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι το έργο συνέβαλλε στη διεξαγωγή κοινών δραστηριοτήτων και αναλύσεων για τη διαχείριση του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού και προήγαγε την διασυνοριακή συνεργασία των κρατών που έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα. Τα μέσα συνεργασίας είχαν κυρίως τη μορφή συναντήσεων και εργαστηρίων, αρχικά αποκλειστικά διαδικτυακών, λόγω της πανδημίας COVID19, και στη συνέχεια δια ζώσης, βάσει του αρχικού προγραμματισμού, κατανεμημένων σε διάφορες πόλεις της Μεσογείου. Συνολικά διοργανώθηκαν 27 διεθνείς συναντήσεις και εργαστήρια κατά την διάρκεια του έργου. (D54)

Στην  Αθήνα φιλοξενήθηκαν δύο (2) εκδηλώσεις: Το Συνέδριο «Pan-Eastern-Mediterranean Conference on Land-Seascape» και την Διμερή Συνάντηση Εργασίας Ελλάδας – Ιταλίας «Bilateral Meeting IT-GR» που πραγματοποιήθηκαν 20 και 21 Ιουνίου 2022 στην Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών. Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων εξετάστηκαν και αναδείχθηκαν οι διαστάσεις του τοπίου – θαλάσσιου τοπίου στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και η αλληλεπίδραση των χρήσεων στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και την Ολοκληρωμένη Διαχείριση Παράκτιας Ζώνης. Οι συναντήσεις αυτές συνέβαλλαν σημαντικά στην ανταλλαγή γνώσεων και βέλτιστων εμπειριών μεταξύ κρατών μελών της ΕΕ και χωρών εκτός ΕΕ της ανατολικής Μεσογείου. (στιγμιότυπα από την διοργάνωση των εκδηλώσεων στην Αθήνα: https://youtu.be/AvUylvP0qUU). Οι σχετικές αναφορές με τα αποτελέσματα των συναντήσεων περιλαμβάνονται στα παραδοτέα του έργου D39: (D39.pdf)  και D40: (D39.pdf)

Ανοιχτή είναι η πρόσβαση στο σύνολο των παραδοτέων του έργου MSP-MED “Towards the operational implementation of MSP in our common Mediterranean Sea”, στο ιστότοπο: https://mspmed.eu/

 

Pan-Eastern-Mediterranean Conference on Land-Seascape

Δελτίο Τύπου

Φωτογραφία