ΤΠΣ-ΕΠΣ

I. ΔΙΑΚΗΡΥΞΕΙΣ ΤΠΣ-ΕΠΣ

II. ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Κατά την εκπόνηση των μελετών ΤΠΣ και ΕΠΣ των άρθρων 7 & 8 του ν.4447/2016 ως ισχύει και σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, μπορεί να αναφύονται ζητήματα τα οποία χρήζουν αποσαφηνίσεων και κατευθύνσεων. Πολλά εξ αυτών είναι εύλογο να είναι γενικότερου ενδιαφέροντος και να αφορούν περισσότερους του ενός μελετητές. Προς τον σκοπό της ενιαίας αντιμετώπισης των εν λόγω ζητημάτων, με μέριμνα της Γεν. Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, αναρτώνται εδώ ενημερωτικά κείμενα, οδηγίες, καθώς και ερωτήματα των Επιτροπών Παρακολούθησης, επίβλεψης και παραλαβής των μελετών, ή και των μελετητών, με τις σχετικές απαντήσεις / διευκρινίσεις του Κυρίου του έργου. Με τον τρόπο αυτό, θα αποφευχθούν επί ουσιωδώς ομοίων ζητημάτων, διαφορετικές κατά περιοχή και μελετητή προσεγγίσεις ή αντιμετώπιση  αυτών, προκειμένου να επιτυγχάνεται  η ενιαία και  ορθή εφαρμογή  της νομοθεσίας που διέπει τις σχετικές μελέτες, προς όφελος του όλου του εγχειρήματος των Προγραμμάτων Πολεοδομικού Σχεδιασμού και της ομαλής και επιτυχούς  ολοκλήρωσης αυτού.

Διευκρινίζεται ότι το περιεχόμενο της παρούσας ιστοσελίδας έχει επιβοηθητικό / διευκρινιστικό  χαρακτήρα και  δεν υποκαθιστά τις αρμοδιότητες των τριμελών Επιτροπών Παρακολούθησης, Επίβλεψης και Παραλαβής των μελετών, αλλά αποσκοπεί στη διευκόλυνσή τους, όπως και των μελετητών, με γνώμονα τα προαναφερθέντα.


ΤΕΥΧΟΣ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΠΟΝΗΣΗ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΠΙΚΩΝ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ

Με το παρόν Τεύχος δίδονται Οδηγίες και κατευθύνσεις στους Αναδόχους μελετητές Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) του άρθρου 7 του ν.4447/2016 ως ισχύει, με στόχο την ορθή εκπόνηση των μελετών και την εξάντληση των δυνατοτήτων που απορρέουν από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο για τις εν λόγω μελέτες, προς όφελος του χωρικού σχεδιασμού, των αναπτυξιακών συγκριτικών πλεονεκτημάτων κάθε περιοχής, της προστασίας του φυσικού και δομημένου περιβάλλοντος και της κοινωνίας γενικότερα.

Οι παρούσες Οδηγίες και κατευθύνσεις εφαρμόζονται αναλόγως και κατά την εκπόνηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) του άρθρου 8 του ν.4447/2016 ως ισχύει, με Αναθέτουσα Αρχή Δημόσιο φορέα, τα οποία αναφέρονται σε εκτεταμένες γεωγραφικές ενότητες ή και Δημοτικές Ενότητες ή Δήμους και εξομοιούνται τοις πράγμασι με ΤΠΣ.

Για την εκπόνηση των υπόψη μελετών, εφαρμόζονται το προαναφερθέν θεσμικό πλαίσιο και οι σχετικές κατά περίπτωση ισχύουσες Τεχνικές Προδιαγραφές, ήτοι: η υπ’ αριθμ. 72343/1885/28.07.2021 Υπ. Απόφαση «Τεχνικές προδιαγραφές τοπικών Πολεοδομικών σχεδίων (ΤΠΣ)» (Β΄ 3545) και η υπ’ αριθμ. 6015/136/20.01.2022 Υπ. Απόφαση «Τεχνικές προδιαγραφές μελετών Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ)» (Β΄ 510), καθώς και όλες οι Τεχνικές Προδιαγραφές που διέπουν τις υποστηρικτικές μελέτες που αυτές περιλαμβάνουν.

Παρακάτω παρατίθενται, κατά θεματική ενότητα, Οδηγίες και Κατευθύνσεις για την εκπόνηση των εν λόγω μελετών.

Α. ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

Το παρόν Τεύχος Τεχνικών οδηγιών αφορά όλες τις μελέτες ΤΠΣ του άρθρου 7 του ν.4447/2016 – με ανάλογη εφαρμογή στις μελέτες Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) του άρθρου  8 του ν.4447/2016  – οι οποίες ανατίθενται είτε από τον οικείο Δήμο, ή από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (για τα ΤΠΣ), είτε από τον οικείο Δήμο, ή από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ή την οικεία Περιφέρεια, ή από τον φορέα υλοποίησης του σχεδίου, έργου ή προγράμματος (για τα ΕΠΣ). Η μελέτη των ΤΠΣ πρέπει να ολοκληρώνεται εντός του διαστήματος που προβλέπεται από την παρ. 1α του άρθρου 5 του Π. Δ/γματος 90/2018 (Α΄ 162). Ειδικά για τις μελέτες ΤΠΣ (και ΕΠΣ) οι οποίες περιλαμβάνονται στα Προγράμματα Πολεοδομικού Σχεδιασμού του άρθρου 14 του ν.4759/2020, βάσει των Υπ. Αποφάσεων κατάρτισης και έγκρισης των Προγραμμάτων που έχουν εκδοθεί (βλ. ΦΕΚ 3589/Β/2021, 6046/Β/2021, 2406/Β/2022, 747/Β/2023, 784/Β/2023, ως ισχύουν), υπογραμμίζεται ότι λόγω των απολύτως ανελαστικών χρονοδιαγραμμάτων του φορέα χρηματοδότησής τους (Ταμείο Ανάκαμψης και ανθεκτικότητας), θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί έως την 30ή Ιουνίου 2025. Το γεγονός αυτό, εν όψει μάλιστα του κινδύνου απώλειας ευρωπαϊκών κονδυλίων, απαιτεί τη συστράτευση όλων των εμπλεκομένων για την ολοκλήρωση του ανατιθέμενου μελετητικού αντικειμένου, με αυστηρή τήρηση των εξειδικευμένων χρονοδιαγραμμάτων που περιλαμβάνονται και συνοδεύουν τα Τεύχη των Διακηρύξεων και τις συναπτόμενες συμβάσεις με τους Αναδόχους.

Αναφορικά με ζητήματα που αφορούν στον χρονισμό των σταδίων της μελέτης ΣΜΠΕ, όπως αυτά έχουν καθορισθεί στο πλαίσιο των διαδικασιών εκπόνησης των μελετών ΤΠΣ, παρατίθεται το με αρ. πρ ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/9026/406/26.01.24 έγγραφο του ΥΠΕΝ.

Προς διευκόλυνση των Αναδόχων, παρατίθεται το Αναλυτικό Διάγραμμα Ροής Μελέτης & Έγκρισης ΤΠΣ.

Αντίστοιχα  παρατίθεται Αναλυτικό Διάγραμμα Ροής Μελέτης & Έγκρισης για τις αυτοτελείς Μελέτες Οριοθέτησης Οικισμών (Μ.Ο.Ο.)

Μετά τη σύναψη της σύμβασης για την εκπόνηση της μελέτης, ο Ανάδοχος οφείλει, αμελλητί, να προβεί σε όλες τις απαιτούμενες ενέργειες προκειμένου να του διατεθούν από όλους τους αρμόδιους φορείς τα στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εκπόνησή της. Τα στοιχεία αυτά αφορούν τόσο την Κύρια μελέτη ΤΠΣ όσο και όλες τις υποστηρικτικές μελέτες που την συνοδεύουν και τεκμηριώνουν. Ο κατωτέρω πίνακας περιλαμβάνει, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά, τα απαιτούμενα στοιχεία που αναζητούνται και τους αρμόδιους φορείς που τα παρέχουν κατά περίπτωση.

Προς τον σκοπό της άμεσης παροχής των απαραίτητων δεδομένων στους Αναδόχους μελετητές, το ΥΠΕΝ έχει ήδη απευθύνει προς όλους τους αρμόδιους φορείς σχετικό έγγραφο (αρ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/20946/770/28.02.2023)

Θεματική κατηγορίαΓεωχωρικά δεδομέναΦορείς/ Υπηρεσίες 
 

Στοιχεία χαρτογραφικού υποβάθρου

Ψηφιακό μοντέλο εδάφους (DEM), Ορθοφωτοχάρτες(Ελληνικό Κτηματολόγιο-ΥΠΕΝ)

Τα συγκεκριμένα στοιχεία διατίθενται στους μελετητές από το ΤΕΕ ως Αναθέτουσα Αρχή

 

Γραμμές αιγιαλού και παραλίας, Κτηματολογικά στοιχείαΚεντρική & Περιφερειακές Κτηματικές Υπηρεσίες Υπουργείου Οικονομικών

Ελληνικό Κτηματολόγιο

 

Σχέδια Διαχείρισης Κινδύνων Πλημμύρας (Σ.Δ.Κ.Π.), Σχέδια Διαχείρισης Λεκανών Απορροής Ποταμών (Σ.Δ.Λ.Α.Π.), Επιφανειακά και Υπόγεια Υδατικά συστήματα, Περιοχές υψηλού Κινδύνου Πλημμύρας, Ευπρόσβλητες περιοχές (Οδηγία Νιτρικών), Ευαίσθητες περιοχές (διαχείρισης αστικών λυμάτων),

Προστατευόμενα Υδατικά Συστήματα, Εθνικό Μητρώο Σημείων Υδροληψίας (Ε.Μ.Σ.Υ.) 

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ) - (Γενική Δ/νση Υδάτων  Γενική Γραμματεία Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων)
Οριοθετήσεις ρεμάτωνΠεριφέρεια

Αποκεντρωμένες Διοικήσεις- Δ/νσεις Υδάτων

Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών (ΥΠ.Υ.ΜΕ.)

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ)

Αεροφωτογραφίες οικισμών  και χάρτες 1:5000Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού (Γ.Υ.Σ.)
Διοικητικά και άλλα όρια—ΟικισμοίΌρια Περιφερειών, Όρια ΔήμωνΠεριφέρεια

Ελληνικό Κτηματολόγιο

Υπουργείο Εσωτερικών

 Θεσμοθετημένα όρια οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων / προ του 1923Υπηρεσία Δόμησης (Υ.ΔΟΜ.), Τεχνικές Υπηρεσίες Δήμων

 

 Δημόσια, Δημοτικά ακίνητα, Κοινόχρηστες ιδιοκτησίες και κοινωφελείς χώροι

 

Κτηματική Υπηρεσία Υπουργείου Οικονομικών

Υπουργείο Εσωτερικών (Γ. Δ. Οικονομικών Τοπικής Αυτοδιοίκησης & Αναπτυξιακής Πολιτικής)

Δήμοι

 

Υφιστάμενες χρήσεις και καλύψεις γηςΔεδομένα δασικών εκτάσεων (δάση – δασικές εκτάσεις, κηρυγμένες αναδασωτέες εκτάσεις), Δεδομένα Άγριας Ζωής, Θήρας και Βοσκής, Διαχείρισης,  Δασών, Εθνικών Δρυμών – Βοσκοτόπων, Δασοτεχνικών ΈργωνΔιευθύνσεις Δασών /Γενική Γραμματεία Δασών Υ.Π.ΕΝ.
Βιομηχανικό/Βιοτεχνικό πάρκο (ΒΙ.ΠΑ/ΒΙΟ.ΠΑ.), Επιχειρηματικά πάρκα, Κέντρα Αποθήκευσης και Διανομή, Ειδικά Σχέδια Χωρικής Ανάπτυξης (Ε.Σ.Χ.Α.Δ.Α., Ε.Σ.Χ.Α.Σ.Ε.)Υπουργείο Ανάπτυξης (ΥΠ.ΑΝ.)
Κηρυγμένοι και μη αρχαιολογικοί  χώροι, ιστορικοί τόποι & στοιχεία ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντοςΥπουργείο Πολιτισμού (ΥΠ.ΠΟ.) -  Κεντρικές & Περιφερειακές Υπηρεσίες

ΥΔΟΜ

Κηρυγμένοι παραδοσιακοί οικισμοί, παραδοσιακά τμήματα πόλεων και λοιπά στοιχεία πολιτιστικού ενδιαφέροντοςΥπουργείο Περιβάλλοντος και Ενεργειας

Υπουργείο Εσωτερικών -Υφυπουργείο Μακεδονίας Θράκης

Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής

ΥΔΟΜ

Περιοχές εξόρυξης, Στοιχεία για εγκατάσταση SEVESO,

Γεωργική δραστηριότητα, Είδη καλλιεργειών, Καλλιεργήσιμες εκτάσεις, Γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας,

Κτηνοτροφική δραστηριότητα, Αλιευτική δραστηριότητα,

Αρδευόμενες εκτάσεις, Παροχή στοιχείων για ΧΑΔΑ,

Στατιστικά στοιχεία πυρκαγιών, Προγράμματα αντιπυρικής προστασίας, Καταφύγια θηραμάτων, Γη Υψηλής Παραγωγικότητας, Χωρικά στοιχεία καλλιεργειών - κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων και χρήσεων

 

Περιφέρεια

Αποκεντρωμένες Διοικήσεις

Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (Ο.Π.Ε.Κ.Ε.Π.Ε)

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ.)

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ)

 

 

Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (Π.Ο.Α.Υ.), Καταδυτικά πάρκαΥπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ)
Δεδομένα για  Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε.)Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (Ρ.Α.Ε.)
Μεταλλεία, Αδειοδοτημένες λατομικές ζώνες, Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (Χ.Υ.Τ.Α.), Χώρων Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων (Χ.Υ.Τ.Υ.), Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (Μ.Ε.Α.), Άδειες συλλογής και μεταφοράς επικίνδυνων και μη αποβλήτων, Αποκατάσταση χώρων ή εγκαταστάσεων ρυπασμένων από επικίνδυνα απόβλητα, Χώροι Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων (Χ.Α.Δ.Α.)Περιφέρεια

Διεύθυνση Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού Περιφέρειας (ΔΙΠΕΧΩ)

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ)

 

Στατιστικά στοιχεία σχολικών μονάδωνΔήμος

Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης

Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (Υ.ΠΑΙ.Θ.)

 Δημόσια ακίνητα, Ακίνητα ΕΟΤ, Απαλλοτριώσεις, Ανταλλάξιμα και Δημόσια Κτήματα, Κοινωφελείς Περιουσίες, Δημόσια κτήματα,

Στοιχεία Απαλλοτριώσεων και ιδιοκτησιών ΟΣΕ 

Εταιρεία Ακίνητων Δημοσίου Α.Ε. (ΕΤ.Α.Δ. Α.Ε.)

Υπουργείο Οικονομικών

ΓΑΙΑΟΣΕ Α.Ε.

 Στρατιωτικές εγκαταστάσεις και εκτάσεις ιδιοκτησίας Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (Υ.ΕΘ.Α.)Υπουργείο Εθνικής Άμυνας  (Υ.ΕΘ.Α.)

Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας (ΓΕΕΘΑ)

Θεσμικό πλαίσιο χρήσεων και δεδομένα δόμησηςΟικοδομικές άδειες και δηλώσεις αυθαιρέτωνΥπηρεσία Δόμησης,

Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ)

Δεδομένα Χωροταξικού και Πολεοδομικού Σχεδιασμού, Γενικά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης, Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, Θέματα ΤοπίουΔήμος

Περιφέρεια

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ)

Μελέτες  Μορφολογικών  Κανόνων  Δόμησης  &  Αρχιτεκτονικής

 

Υ.Π.ΕΝ.
Περιοχές ΥδρογονανθράκωνΥπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ)
Δίκτυα Υποδομών Επικοινωνίας και Μετακινήσεων Οδικό δίκτυο, και λοιπά δίκτυα Μεταφορών (σταθερής τροχίας, αεροδρόμια, υδατοδρόμια)

 

Δήμος

Περιφέρεια

Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών (ΥΠ.Υ.ΜΕ.)

 

ΚΥΤ (Κέντρα Υψηλής Τάσης) - Σταθμοί - Υποσταθμοί ΑΔΜΗΕ-ΔΕΔΔΗΕ, Εναέριο Δίκτυο Μεταφοράς Ρεύματος Υψηλής Τάσης, το Υπόγειο Δίκτυο Μεταφοράς Ρεύματος Υψηλής Τάσης, Υποθαλάσσιο δίκτυο Μεταφοράς ΡεύματοςΦορείς Μεταφοράς Ενέργειας

Διαχειριστής του Ελληνικού Δικτύου Διανομής Ηλεκτρικής Ενέργειας (Δ.Ε.Δ.Δ.Η.Ε.)

Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (Α.Δ.Μ.Η.Ε.)

Απαλλοτριώσεις τεχνικών έργωνΥπουργείο Υποδομών& Μεταφορών (ΥΠ.Υ.ΜΕ.)

(Δ/νση Απαλλοτριώσεων Τοπογραφήσεων και Γεωπληροφορικής)

Δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, Διαχείριση και δίκτυα όμβριων, Δίκτυο φυσικού αερίουΔήμος

Φορείς Δικτύων Ύδρευσης

Φορείς Φυσικού Αερίου

Εταιρεία ΎΔρευσης Αποχέτευσης Πρωτευουσας (Ε.ΥΔ.Α.Π.)

Εταιρεία Ύδρευσης Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης(Ε.Υ.Α.Θ.)

Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης - Αποχέτευσης (Ε.Δ.Ε.Υ.Α.)

Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών (ΥΠ.Υ.ΜΕ.)

Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (Δ.Ε.Σ.Φ.Α.)

Στοιχεία δρομολογίων & επιβατικής κίνησης

Δεδομένα για τουριστικές δραστηριότητες (αριθμό κλινών, Ξενοδοχείων, Κάμπινγκ και Ενοικιαζόμενων Επιπλωμένων Δωματίων – Διαμερισμάτων, Μαρίνες, τουριστικοί λιμένες, ΠΟΤΑ, Σύνθετα Τουριστικά, Αεροδρόμια, ελικοδρόμια)

 

Λιμενική αρχή

Οργανισμοί Λιμένων

Αεροδρόμιο

Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών Α.Ε.

Οργανισμός Αστικών Συγκοινωνιών Αθηνών Α.Ε. (Ο.Α.Σ.Α. Α.Ε.),

Hellenic Train Α.Ε.

Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδος A. (Ο.Σ.Ε.)

Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ)

Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (Ξ.Ε.Ε.)

Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α)

Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (Υ.ΝΑ.Ν.Π.)

Υπουργείο Τουρισμού

Ζώνες ΛιμένωνΟργανισμοί Λιμένων

 

 

Μελέτες και επεκτάσεις των υφιστάμενων Αεροδρομίων

Στοιχεία για τις ζώνες διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας, ζώνες προσέγγισης των αεροπλάνων

Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) 

Fraport Greece

Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (Α.Π.Α.)

Ψηφιακές ΥποδομέςΕθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών & Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ)
Αρδευτικά συλλογικά δίκτυα, Υδροληψίες, Φράγματα άρδευσης

Υδροηλεκτρικά έργα

 

 

Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ,ΓΟΕΒ)

Όμιλος ΔΕΗ

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων (ΥΠ.Α.Α.Τ.)

Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (Υ.Π.ΕΝ)

Πρόσθετα δεδομέναΔεδομένα απογραφής 2011 (Δημογραφικά χαρακτηριστικά, Χαρακτηριστικά κατοικιών – νοικοκυριών, Οικονομικά χαρακτηριστικά, Μετανάστευση)Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ)
Μετεωρολογικά δεδομέναΕθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ)

Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Δεδομένα αστικών αποβλήτων, Σχέδια και υποδομές Διαχείρισης ΑπορριμμάτωνΦορείς Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (Φο.Δ.Σ.Α)

Δήμος

Περιφέρεια

Δεδομένα για τις Προστατευόμενες περιοχές και την κλιματική αλλαγή

 

Δεδομένα ΠεΣΠΚΑ

Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.)

https://adaptivegreecehub.gr/eleghos-klimatikis-anthektikotitas/

(αναζήτηση σε «Πηγές Δεδομένων/Εθνικό Θεσμικό Πλαίσιο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή»)

 Υλοποιούμενα ή υπό ένταξη έργα και προγράμματα ανάπτυξηςΔήμος

Περιφέρεια

 Γεωτεχνικός & Γεωλογικός Χάρτης, Δίκτυο Παρακολούθησης Υπόγειων Νερών (ΔΙ.Π.Υ.Ν.)

 

Ενεργά ρήγματα

Ελληνική Αρχή Γεωλογικών & Μεταλλευτικών Ερευνών (Ε.Α.Γ.Μ.Ε.)

Οργανισμός Αντισεισμικού Σχεδιασμού & Προστασίας (ΟΑΣΠ)

Γεωδυναμικό Ινστιτούτο (Γ.Ι.)

Η μεταφορά Συντελεστή Δόμησης (Μ.Σ.Δ.) αποτελεί εξαιρετικής σημασίας πολεοδομικό εργαλείο, δεδομένου ότι με αυτήν επιτυγχάνεται η αφαίρεση Συντελεστή Δόμησης (Σ.Δ.) από «ακίνητα προσφοράς συντελεστή δόμησης» του άρθρου 70 του ν. 4495/2017 στα οποία δεν μπορεί να ασκηθούν - μερικώς ή ολικώς - τα δικαιώματα δόμησης που έχει θεσπίσει η πολιτεία για την περιοχή, και η εν συνεχεία προσθήκη του σε «ακίνητα υποδοχής συντελεστή δόμησης» του άρθρου 71, τα οποία εμπίπτουν σε Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (Ζ.Υ.Σ.) που θεσμοθετούνται για το σκοπό αυτό, κατά τις διατάξεις του άρθρου 72 του νόμου. Οι πολεοδομικές μελέτες για τον καθορισμό Ζ.Υ.Σ. εκπονούνται βάσει της υπ’ αριθμ. 72508/1890/ 29.07.2021 Υπ. Απόφασης «Τεχνικές Προδιαγραφές μελετών για τον καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή δόμησης (Ζ.Υ.Σ. - άρθρο 72 του ν.4495/2017)» (Β΄ 3544). Όπως ορίζεται στην ανωτέρω Υπ. Απόφαση, «….. η μελέτη καθορισμού Ζ.Υ.Σ. εκπονείται αυτοτελώς και ανεξάρτητα από τις μελέτες Τοπικών ή Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων των άρθρων 7 ή 8 αντιστοίχως του ν. 4447/2016 της εκάστοτε περιοχής, όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι ή διαπιστώνονται προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν με ταχείες διαδικασίες ………. . Στην περίπτωση που η διερεύνηση και η πρόταση καθορισμού Ζ.Υ.Σ. περιλαμβάνεται στο μελετητικό αντικείμενο εκπονουμένου ΤΠΣ ή ΕΠΣ κατά τα αναφερόμενα στα άρθρα 7 και 8 αντιστοίχως του ν. 4447/2016, οι οριζόμενες στην παρούσα τεχνικές προδιαγραφές εφαρμόζονται ομοίως, τα κεφάλαια δε της μελέτης της ενότητας ΙΙ (ΔΟΜΗ ΜΕΛΕΤΗΣ Ζ.Υ.Σ.) που ακολουθούν, ενσωματώνονται αναλόγως στη μελέτη του ΤΠΣ ή ΕΠΣ, σύμφωνα με τη δομή που καθορίζουν οι αντίστοιχες προδιαγραφές εκπόνησης των μελετών ΤΠΣ ή ΕΠΣ. Ομοίως, οι προτεινόμενες ρυθμίσεις για τις Ζ.Υ.Σ. ενσωματώνονται στη δέσμη των προτεινομένων ρυθμίσεων της μελέτης του ΤΠΣ ή ΕΠΣ και η θεσμοθέτησή τους προωθείται ενιαία για την εκάστοτε περιοχή αναφοράς, σύμφωνα με την προβλεπόμενη διαδικασία έκδοσης του σχετικού π.δ. έγκρισης του ΤΠΣ ή ΕΠΣ».

Το ΥΠΕΝ, με την υπ’ αριθμ. 59447/12/09.06.2022 Υπ. Απόφαση «Κατάρτιση και έγκριση του ΣΤ΄ τμήματος των Προγραμμάτων Πολεοδομικού Σχεδιασμού (Ζώνες Υποδοχής Συντελεστών Δόμησης), σε εφαρμογή της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 4759/2020, με χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και ειδικότερα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) - ΣΑΤΑ 075, υπό την ονομασία τίτλου Έργου «SUB3. Αυτοτελείς Μελέτες για καθορισμό Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (Ζ.Υ.Σ.)» (Β΄ 2931), έχει προωθήσει την εκπόνηση μελετών καθορισμού Ζ.Υ.Σ. σε σαράντα δύο (42) Δήμους της χώρας και ειδικότερα στις αναφερόμενες Δημοτικές Ενότητες αυτών, όπως παρατίθενται στο άρθρο 2 της ανωτέρω Υ.Α.  

Βάσει των ανωτέρω, επισημαίνονται τα εξής:

Ι.  Εφόσον για την περιοχή μελέτης έχει προωθηθεί αυτοτελής μελέτη καθορισμού Ζ.Υ.Σ., η μελέτη ΤΠΣ (ή ΕΠΣ) θα ενσωματώσει τις σχετικές ρυθμίσεις αυτής, είτε περιέχονται σε ήδη εκδοθέν Π. Δ/γμα καθορισμού Ζ.Υ.Σ., είτε περιλαμβάνονται στις προτάσεις ολοκληρωμένης μελέτης καθορισμού Ζ.Υ.Σ. Στη 2η περίπτωση, ο καθορισμός Ζ.Υ.Σ. δύναται να συντελεστεί με την έκδοση του Π. Δ/γματος έγκρισης του ΤΠΣ (ή ΕΠΣ), κατόπιν οδηγιών του Κυρίου του έργου και της Αναθέτουσας Αρχής.

ΙΙ.  Στην περίπτωση που στην περιοχή μελέτης του Αναδόχου δεν έχει προωθηθεί αυτοτελής μελέτη καθορισμού Ζ.Υ.Σ., ο μελετητής του ΤΠΣ (ή ΕΠΣ) οφείλει καταρχήν να διερευνήσει και να αξιολογήσει τις συνολικές ανάγκες για Μεταφορά Συντελεστή Δόμησης από «ακίνητα προσφοράς συντελεστή δόμησης» του άρθρου 70 του ν. 4495/2017, τα οποία εμπίπτουν στην περιοχή μελέτης του, κατόπιν συλλογής στοιχείων όσον αφορά το πλήθος και τα χαρακτηριστικά των κτιρίων που έχουν τεθεί σε καθεστώς προστασίας (διατηρητέα βάσει του ΓΟΚ / ΝΟΚ, νεώτερα μνημεία του αρχαιολογικού νόμου), τυχόν δεσμεύσεις δόμησης σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους, καθώς και υπό απαλλοτρίωση κοινόχρηστους ή κοινωφελείς χώρους, όπως ειδικότερα αναπτύσσεται στην Υ.Α. Τεχνικών προδιαγραφών μελετών Ζ.Υ.Σ.

Περαιτέρω: Στην παρ. 2 του άρθρου 68 του ν.4495/2017 ορίζονται τα εξής: «2. Ο τίτλος Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης (Μ.Σ.Δ.) αντιστοιχεί στα δομήσιμα τετραγωνικά μέτρα που δεν επιτρέπεται να οικοδομηθούν στο ακίνητο προσφοράς συντελεστής δόμησης, μετά από την έκδοση κανονιστικής ή ατομικής διοικητικής πράξης που περιορίζει τη δόμηση επ' αυτού. Ο ανωτέρω τίτλος, μπορεί να αξιοποιηθεί σε ακίνητο υποδοχής συντελεστή δόμησης που βρίσκεται εντός του αυτού ή όμορου δήμου της ίδιας περιφερειακής ενότητας ή περιφέρειας, σύμφωνα με τη διαδικασία και με τις προϋποθέσεις του παρόντος Κεφαλαίου». Σημειώνεται επιπροσθέτως ότι τα ακίνητα υποδοχής συντελεστή δόμησης, βάσει νομολογίας του ΣτΕ, πρέπει να αναζητούνται πρωτίστως εντός του ίδιου δήμου στον οποίο εμπίπτει το ακίνητο προσφοράς συντελεστή.

Κατά συνέπεια, ο Ανάδοχος, μετά τη διερεύνηση και αξιολόγηση των συνολικών αναγκών όπως προαναφέρθηκε, στο πλαίσιο της μελέτης ΤΠΣ (ή ΕΠΣ) υποχρεούται να ακολουθήσει και τη διαδικασία καθορισμού Ζώνης / Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης εντός των ορίων του δήμου / δήμων της περιοχής μελέτης του, κατόπιν έγκρισης και οδηγιών του Κυρίου του έργου και της Αναθέτουσας Αρχής, εξαιρουμένων των περιπτώσεων  που δεν επιτρέπεται ο καθορισμός ΖΥΣ κατά τα οριζόμενα στο άρθρο  72 παρ.5 του ν.4495/17 ως ισχύει. 

Με μέριμνα του Υ.Π.ΕΝ. ή του οικείου Δήμου  που κινεί τη διαδικασία εκπόνησης του ΤΠΣ, επιδιώκεται η συμμετοχή των φορέων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή καθώς και όλων των πολιτών, κατά τα οριζόμενα στην περίπτωση ε της παρ.1  του άρθρου 5 του ΠΔ 90/2018 (ΦΕΚ162Α), διαδικασία την οποία ο μελετητής παρακολουθεί και συνδράμει.

Τα ανωτέρω εφαρμόζονται αναλόγως και κατά την εκπόνηση ΕΠΣ με αναθέτουσα αρχή Δημόσιο Φορέα, τα οποία αναφέρονται σε εκτεταμένες γεωγραφικές ενότητες ή και Δημοτικές Ενότητες ή Δήμους και εξομοιούνται εν τοις πράγμασι με ΤΠΣ.

Σύμφωνα με τις Διακηρύξεις των διαγωνισμών για την ανάθεση των μελετών, οι υποψήφιοι οικονομικοί φορείς οφείλουν – πέραν του απαιτούμενου στελεχιακού δυναμικού για τις κατηγορίες μελετών 01, 02, 13, 16, 20, και 27 – να υποστηρίζονται από Ομάδα μελέτης (με Διπλ. Μηχανικό, Αρχιτέκτονα Μηχανικό, Διπλ. Μηχανικό/Συγκοινωνιολόγο) και από Εμπειρογνώμονες (κατά περίπτωση από πτυχιούχο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης με εμπειρία σε θέματα αξιολόγησης χωρικών και οικονομικών δεδομένων, Δασολόγο, Χημικό Μηχανικό, καθώς και από Δικηγόρο). Η συμμετοχή και ο ρόλος εκάστου των ανωτέρω αποσκοπεί στην αρτιότητα και τη μέγιστη δυνατή πληρότητα των παραδοτέων, προκειμένου η μετέπειτα θεσμοθέτηση της μελέτης υπό την μορφή Πρ. Δ/γματος να μην αφήνει κενά ή μη επαρκή τεκμηρίωση των προτεινομένων επί μέρους ρυθμίσεων. Ειδικότερα:

 

Α.5.I   Διπλωματούχος Μηχανικός

Η συμμετοχή του ανωτέρω στην Ομάδα μελέτης, με ιδιαίτερη εμπειρία στην έκδοση Οικοδομικών αδειών και στην εφαρμογή των εκάστοτε ισχυόντων όρων δόμησης και περιορισμών, έχει ως αντικείμενο την καταγραφή, διερεύνηση, αξιολόγηση και τροφοδότηση της πολεοδομικής μελέτης με προτάσεις σχετικά με τους ισχύοντες όρους δόμησης στην περιοχή μελέτης, ειδικότερα σε σχέση με τα εξής ζητήματα:

Ι.1  Σε ορισμένες περιοχές, οι ισχύοντες όροι και περιορισμοί δόμησης εγκλωβίζουν την απαιτούμενη συνθετική ευελιξία του μελετητή κατά την εκπόνηση αρχιτεκτονικών μελετών, οδηγώντας έτσι στην ανέγερση κτιρίων με τυποποιημένη ογκοπλασία και περιορισμένο αρχιτεκτονικό λεξιλόγιο. Τούτο επιτείνεται από την συνήθη τάση να εξαντλείται ο θεσμοθετημένος Συντελεστής Δόμησης. Παράλληλα, παρουσιάζεται το φαινόμενο – παρά τις σχετικές προβλέψεις του ΝΟΚ – να καθίσταται δυσχερής, αν όχι αδύνατος, ο βιοκλιματικός σχεδιασμός των νέων κατασκευών. Για όλες τις περιπτώσεις που ανακύπτουν τα αναφερόμενα προβλήματα, ο Διπλωματούχος Μηχανικός μπορεί να προτείνει τρόπους αντιμετώπισής τους στο πλαίσιο της εκπονούμενης πολεοδομικής μελέτης, με ενδεχόμενη τροποποίηση των ισχυόντων όρων δόμησης. Διευκρινίζεται ότι οι προτάσεις του δεν μπορούν να περιλαμβάνουν τροποποίηση ειδικά του ΣΔ, δεδομένου ότι αποτελεί βασικό / θεμελιώδες αντικείμενο της πολεοδομικής μελέτης.

Ι.2 Σε ορισμένες περιοχές όπου σε βάθος χρόνου έχουν εφαρμοστεί διάφορα καθεστώτα δόμησης και όροι δόμησης, έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο ακύρωσης νέων Οικοδομικών αδειών με δικαστικές αποφάσεις, θέτοντας έτσι εν αμφιβόλω τον ισχύοντα πολεοδομικό κανονισμό. Τούτο δημιουργεί ανασφάλεια περί το εφαρμοστέο πλαίσιο δόμησης, με επακόλουθες δυσμενείς επιπτώσεις για τους ιδιοκτήτες αλλά και το δομημένο περιβάλλον (ημιτελείς οικοδομές κλπ.). Ο Διπλωματούχος μηχανικός, με γνώμονα το ιστορικό της πολεοδομικής ανάπτυξης και εξέλιξης των εν λόγω περιοχών, τον ιδιαίτερο χαρακτήρα τους, τις σύγχρονες ανάγκες διαβίωσης και τις περιβαλλοντικές παραμέτρους που έχουν εισαχθεί στο γενικότερο θεσμικό πλαίσιο για τη δόμηση, μπορεί να προτείνει – με την προσήκουσα πάντα τεκμηρίωση – τον εκάστοτε κατάλληλο πολεοδομικό κανονισμό, είτε με τροποποίηση των ισχύοντος πλαισίου, είτε με διατήρηση αυτού, προκειμένου να ενσωματωθεί στις προτάσεις της πολεοδομικής μελέτης στο πλαίσιο του εκπονούμενου ΤΠΣ. Οι εν λόγω τεκμηριωμένες προτάσεις θα διασφαλίσουν το αναγκαίο και ασφαλές θεσμικό πλαίσιο δόμησης στην περιοχή με την έγκριση του σχετικού Π. Δ/γματος έγκρισης του ΤΠΣ.

Με τη συμβολή του εν λόγω Διπλ. Μηχανικού, αλλά και του Αρχιτέκτονα Μηχανικού στη συνέχεια, επιχειρείται η συνδυαστική μελετητική προσέγγιση πολεοδομίας και αρχιτεκτονικής, πεδίο στο οποίο διαχρονικά έχουν παρατηρηθεί σημαντικά ελλείματα.

 

Α.5.II   Αρχιτέκτονας Μηχανικός

Ο Αρχιτέκτονας μηχανικός θα διαθέτει γενική εμπειρία και ειδική εμπειρία σε θέματα παραδοσιακών συνόλων και κτιρίων, η συμμετοχή του δε στην Ομάδα μελέτης έχει ως αντικείμενο:

ΙΙ.1  την καταγραφή, διερεύνηση, αξιολόγηση και τροφοδότηση της πολεοδομικής μελέτης του ΤΠΣ με προτάσεις σχετικά με τους ισχύοντες ειδικούς όρους δόμησης και λοιπούς κανόνες και μορφολογικούς περιορισμούς των δομημένων συνόλων που εμπίπτουν στην περιοχή μελέτης και έχουν υπαχθεί σε καθεστώς προστασίας ως παραδοσιακοί οικισμοί, ιστορικά κέντρα (παραδοσιακά τμήματα πόλεων), ιστορικοί τόποι ή αρχαιολογικοί χώροι. Οι προτάσεις θα πρέπει να είναι πολεοδομικά και αρχιτεκτονικά δεόντως τεκμηριωμένες και να έχουν ως γνώμονα τη διαφύλαξη, προστασία και ανάδειξη του παραδοσιακού χαρακτήρα των συνόλων, σε συνδυασμό με τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους, την πολεοδομική εξυγίανση και τη διασφάλιση καταλλήλων συνθηκών διαβίωσης. Οι προτάσεις του Αρχιτέκτονα μηχανικού μπορούν να τροποποιούν και να βελτιώνουν τους ήδη θεσμοθετημένους όρους και περιορισμούς δόμησης των προστατευομένων περιοχών, αλλά και να υποστηρίζουν τη διατήρηση του ισχύοντος πολεοδομικού κανονισμού όταν διαπιστώνεται έλλειψη επαρκών στοιχείων που θα οδηγούσαν σε προτάσεις για την τροποποίησή του. Σημειώνεται πάντως ότι η τροποποίηση «επί το ευμενέστερον» ισχυόντων περιορισμών και κανόνων, εκλαμβάνεται κατά κανόνα ως «απομείωση προστασίας», τυχόν δε σχετικές προτάσεις θα πρέπει να συνοδεύονται με ιδιαιτέρως ισχυρή τεκμηρίωση κατά περίπτωση (όπως πχ. διαπίστωση μη επαρκούς μελέτης ή «οριζόντιας» επιβολής των όρων δόμησης και μορφολογικών περιορισμών κατά το χρόνο θεσμοθέτησής τους).

ΙΙ.2  τη διερεύνηση, αξιολόγηση και τροφοδότηση της πολεοδομικής μελέτης του ΤΠΣ με προτάσεις σχετικά με την τυχόν υπαγωγή νέων περιοχών και συνόλων σε καθεστώς προστασίας και τις σχετικές ρυθμίσεις, όπως αυτά προσδιορίζονται στο άρθρο 6 παρ. 2 του ν.4067/2012. Προς υποβοήθηση του έργου του, ο εν λόγω Αρχιτέκτονας μηχανικός θα πρέπει να αντλήσει πληροφορίες και κατευθύνσεις από τις μελέτες Μορφολογικών κανόνων δόμησης και Αρχιτεκτονικής που εκπονήθηκαν για 23 Περιφερειακές Ενότητες της χώρας κατόπιν αναθέσεων του ΥΠΕΝ την περίοδο 2013 – 2016, εφόσον για την περιοχή του εκπονούμενου ΤΠΣ έχει εκπονηθεί αντίστοιχη μελέτη. Οι διαθέσιμες μελέτες Μορφολογικών κανόνων δόμησης και Αρχιτεκτονικής παρατίθενται στον πίνακα που ακολουθεί.

 

ΜΕΛΕΤΕΣ  ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ  ΚΑΝΟΝΩΝ  ΔΟΜΗΣΗΣ  ΚΑΙ  ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ

 

 

Α/Α

 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ

 

 

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ

 

1ΑΝ. ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ & ΘΡΑΚΗΣΔΡΑΜΑΣ
2»ΚΑΒΑΛΑΣ - ΘΑΣΟΥ
3»ΕΒΡΟΥ
4»ΞΑΝΘΗΣ
5ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣΚΑΡΔΙΤΣΗΣ
6»ΜΑΓΝΗΣΙΑΣ-ΣΠΟΡΑΔΩΝ
7»ΤΡΙΚΑΛΩΝ
8ΙΟΝΙΩΝ ΝΗΣΩΝΖΑΚΥΝΘΟΥ - ΛΕΥΚΑΔΟΣ - ΙΘΑΚΗΣ
9»ΚΕΡΚΥΡΑΣ
10»ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ
11ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣΑΙΤΩΛΙΑΣ ΚΑΙ ΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ
12»ΑΧΑΪΑΣ
13»ΗΛΕΙΑΣ
14ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥΑΡΓΟΛΙΔΟΣ
15»ΑΡΚΑΔΙΑΣ
16»ΜΕΣΣΗΝΙΑΣ
17ΚΕΝΤΡΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣΗΜΑΘΙΑΣ
18»ΠΕΛΛΑΣ
19»ΠΙΕΡΙΑΣ
20»ΣΕΡΡΩΝ
21»ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
22ΝΟΤΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥΚΑΛΥΜΝΟΥ, ΚΑΡΠΑΘΟΥ, ΚΩ, ΡΟΔΟΥ
23 

»

ΑΝΔΡΟΥ, ΘΗΡΑΣ, ΚΕΑΣ - ΚΥΘΝΟΥ, ΜΗΛΟΥ, ΜΥΚΟΝΟΥ, ΝΑΞΟΥ, ΠΑΡΟΥ, ΤΗΝΟΥ, ΣΥΡΟΥ

 

ΣΗΜ.: Οι μελέτες τηρούνται στο αρχείο της Δ/νσης Πολεοδομικού Σχεδιασμού. Σύνδεσμος για λήψη των σχετικών αρχείων: ΜΕΛΕΤΕΣ  ΜΟΡΦΟΛΟΓΙΚΩΝ  ΚΑΝΟΝΩΝ  ΔΟΜΗΣΗΣ  ΚΑΙ  ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗΣ

 

 Α.5.ΙΙΙ  Διπλωματούχος Μηχανικός (Συγκοινωνιολόγος)

Η συμμετοχή του Διπλ. Μηχανικού – Συγκοινωνιολόγου στην Ομάδα μελέτης, με εμπειρία σε θέματα πολεοδομικών μελετών και βιώσιμης αστικής κινητικότητας, αποσκοπεί στον ενιαίο πολεοδομικό και κυκλοφοριακό σχεδιασμό, με γνώμονα την αντιμετώπιση της κλιματικής και ενεργειακής κρίσης, έχει δε ειδικότερα ως αντικείμενο:

ΙΙΙ.1 να συνδράμει με την τεχνογνωσία του το στελεχιακό δυναμικό της Ομάδας έργου, στη διαμόρφωση του χωρικού προτύπου και τη χωρική οργάνωση ανά Δημοτική Ενότητα.

ΙΙΙ.2 να διερευνήσει, αξιολογήσει και προτείνει για την κύρια μελέτη του ΤΠΣ, την κατάλληλη κυκλοφοριακή οργάνωση και τα δίκτυα μεταφορών, συνυπολογίζοντας τις λειτουργικές και αισθητικές επιπτώσεις που αυτά επιφέρουν στο χώρο. Οι προτάσεις οφείλουν να βασίζονται στους πυλώνες της βιώσιμης κινητικότητας και θα υποστηρίξουν την υλοποίηση της πρότασης σχεδιασμού οικιστικών υποδοχέων και περιοχών παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων της Κύριας μελέτης ΤΠΣ στα ανωτέρω πλαίσια.

Επιπλέον, παρατίθεται σχετικά το με αρ. πρωτ. ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/4292/179/15.01.24 έγγραφο του ΥΠΕΝ. 

 

Α.5.IV  Πτυχιούχος τριτοβάθμιας εκπαίδευση  (Σημ.: εφόσον η συμμετοχή του προβλέπεται στην εκάστοτε Προκήρυξη)

Ο εν λόγω επιστήμονας, με εμπειρία στην αξιολόγηση χωρικών και οικονομικών δεδομένων, καθώς και στην κατάρτιση επιχειρηματικών σχεδίων του ν.3982/2011 ή του ν.2545/1997, έχει ως αντικείμενο:

ΙV.1 την εξέταση των ειδικών αναπτυξιακών συνθηκών που υπάρχουν, ή πρέπει να ενισχυθούν, ή και να δημιουργηθούν στην εξεταζόμενη περιοχή.

ΙV.2 την ανάλυση των συνεπειών (παραγωγικών, περιβαλλοντικών κλπ) και την υπόδειξη χωρικών αναδιαρθρώσεων  που θα συμβάλουν στην εξυγίανση περιοχών, καθώς και τη διερεύνηση νέων χώρων παραγωγικών και μεταποιητικών δραστηριοτήτων που μπορούν να αναπτυχθούν με όρους βιωσιμότητας και θα επιλεγούν  βάσει κριτηρίων της κείμενης νομοθεσίας (Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Βιομηχανίας, ν.3982/11 κλπ).

Η συμμετοχή του ανωτέρω Εμπειρογνώμονα στην ανάλυση δεδομένων, στην παρουσίαση της κοινωνικοοικονομικής  ταυτότητας της περιοχής και στο Πρόγραμμα Εφαρμογής, κατά τις κείμενες προδιαγραφές, αποσκοπεί στην ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής προστασίας.

 

Α.5.V  Δασολόγος  (Σημ.: εφόσον η συμμετοχή του προβλέπεται στην εκάστοτε Προκήρυξη)

Ο Δασολόγος, με εμπειρία σε δασοτεχνικά έργα, ή/και στην εκπόνηση μελετών δασικού ενδιαφέροντος, ή/και στη σύνταξη εκθέσεων πραγματογνωμοσύνης ή/και την επιστασία επί δασικών θεμάτων, θα συνδράμει την ομάδα μελέτης, κατά την εκπόνηση της Κύριας μελέτης, σε θέματα σχετικά με τη διαχείριση, εκμετάλλευση, προστασία και αειφορική αξιοποίηση των δασών και των εν γένει δασωδών εκτάσεων που περιβάλλουν την περιοχή μελέτης, σύμφωνα με τις επιταγές της δασικής και περιβαλλοντικής νομοθεσίας. 
Ειδικότερα, η μελέτη του, ενδεικτικά, περιλαμβάνει:

V.1 Την περιγραφή υφιστάμενων ζωνών και εκτατικών χρήσεων και καλύψεων σε ό,τι αφορά τους τομείς δασοκομίας, κτηνοτροφίας και δασικής αναψυχής.

V.2 Την καταγραφή, αποτύπωση και περιγραφή εθνικών δρυμών, εθνικών πάρκων, μνημείων της φύσης, αισθητικών δασών και περιαστικών δασών και γενικότερα των δασών και δασικών εκτάσεων, όπως αυτές αποτυπώνονται στον κυρωμένο ή αναρτημένο δασικό χάρτη της περιοχής μελέτης.

V.3 Την καταγραφή και αποτύπωση των εν δυνάμει οικιστικών ενοτήτων που βρίσκονται σε δασικές περιοχές.

V.4 Την αξιολόγηση του φυσικού περιβάλλοντος.

V.5 Την αξιολόγηση κινδύνων.

V.6 Την πρόταση σχεδιασμού αντιμετώπισης των φυσικών καταστροφών [πυρκαγιές κλπ].

V.7 Την πρόταση σχεδιασμού δασοτεχνικών έργων.

 

 Α.5.VI   Χημικός Μηχανικός   (Σημ.: εφόσον η συμμετοχή του προβλέπεται στην εκάστοτε Προκήρυξη)

Ο Χημικός Μηχανικός, με αποδεδειγμένη εμπειρία στην εφαρμογή της Οδηγίας Seveso ή/και στην εκπόνηση μελετών ασφαλείας σε επικίνδυνα και μη ελεγχόμενα περιβάλλοντα εγκαταστάσεων που υπάγονται στην οδηγία Seveso, θα συνδράμει τον Ανάδοχο μελετητή, κατά την εκπόνηση της Κύριας μελέτης, σε ζητήματα ασφαλείας εγκαταστάσεων Seveso.

Ειδικότερα, έχει ως αντικείμενο:

VI.1  τη διερεύνηση της υφιστάμενης κατάστασης στις περιπτώσεις που είτε υπάρχει εγκατάσταση Seveso στην περιοχή μελέτης ή οι κύκλοι επιρροής των ζωνών επιπτώσεων της εγκατάστασης Seveso τέμνουν την περιοχή μελέτης,

VI.2  την ενημέρωση των μελών της ομάδας για τις επιπτώσεις και τους κινδύνους που εγείρονται από τη λειτουργία της εγκατάστασης Seveso καθώς και για τα αναγκαία μέτρα πρόληψης που απαιτούνται, ώστε τα δεδομένα αυτά να ληφθούν υπόψη στον προσδιορισμό των επιτρεπόμενων χρήσεων γης στην ευρύτερη περιοχή της εγκατάστασης Seveso και στα τμήματα που περιλαμβάνονται εντός των ζωνών επιπτώσεων αυτής.

 

Α.5.VII   Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω

Ο Δικηγόρος, με ειδική εμπειρία σε Χωροταξικά και Πολεοδομικά θέματα, έχει ως αντικείμενο:

VIΙ.1 την συνεργασία με τα στελέχη του Αναδόχου μελετητή για την καταγραφή, διερεύνηση και αξιολόγηση των γενικών και ειδικών ρυθμίσεων που ισχύουν στην περιοχή μελέτης του ΤΠΣ, καθώς και τον εντοπισμό τυχόν αλληλοεπικαλύψεων οι οποίες προκαλούν δυσλειτουργίες στις διαδικασίες των εν γένει αδειοδοτήσεων. Βάσει της έρευνάς του, θα διαμορφώσει και τροφοδοτήσει την πολεοδομική μελέτη του ΤΠΣ με προτάσεις σχετικά με την επίλυση των αναγομένων στο θεσμικό επίπεδο προβλημάτων που θα εντοπιστούν, τα οποία δύναται να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας.

VΙΙ.2 τη σύνταξη του σχεδίου Π. Δ/γματος που θα περιλαμβάνει τις προτεινόμενες από τη μελέτη του ΤΠΣ ρυθμίσεις, βάσει προτύπου που θα χορηγηθεί από τον Κύριο του έργου.

Ο μελετητής,  κατά την αρχική φάση,  μεταξύ των λοιπών στοιχείων που θα πρέπει να αναζητήσει για την εκπόνηση του ΤΠΣ, πρέπει  να απευθυνθεί στην Διεύθυνση Πολεοδομικού Σχεδιασμού ή στη Διεύθυνση Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών του ΥΠΕΝ, προκειμένου να πληροφορηθεί αν στην περιοχή μελέτης  του ΤΠΣ, έχει εγκριθεί ΕΠΣ κατ’ άρθρο 8 του ν.4447/2016, ή  είναι σε εξέλιξη διαδικασία έγκρισης ΕΠΣ ή έχει εκδοθεί προέγκριση ΕΠΣ  ή εκκρεμεί  σχετικό αίτημα, ή εισήγηση της αρμόδιας Υπηρεσίας για προέγκριση, ή αν υπάρχει πληροφορία περί εκκίνησης εκπόνησης στην περιοχή ΕΠΣ από ιδιώτη- φορέα.

Σε οποιαδήποτε από τις ως άνω περιπτώσεις, επιβάλλεται η επικοινωνία με τον αντίστοιχο μελετητή του ΕΠΣ, και η διαρκής αλληλοενημέρωση, ώστε να επιτυγχάνεται ομοιογένεια στην πρόταση διαμόρφωσης των χώρων μελέτης, να αποφεύγονται ρυθμίσεις που  παρουσιάζουν αντιφατικότητα ή φέρουν σε σύγκρουση τις προβλεπόμενες χρήσεις στην περιοχή γειτνίασης του ΤΠΣ με το ΕΠΣ.

Η επικοινωνία μεταξύ των μελετητών κρίνεται  καθ΄ όλη την διάρκεια  της εκπόνησης των μελετών απολύτως αναγκαία, προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη τα  δεδομένα των  υπό εκπόνηση μελετών και να εξασφαλίζεται η πολεοδομική συνοχή και η συνεκτικότητα του χώρου της περιοχής μελέτης.

Εφόσον προηγηθεί η έγκριση του ΕΠΣ ή είναι σε στάδιο θεσμοθέτησης, οι ρυθμίσεις του  υποχρεωτικά ενσωματώνονται στο ΤΠΣ .

Προς τους μελετητές και τους επιβλέποντες του προγράμματος πολεοδομικής μεταρρύθμισης Κωνσταντίνος Δοξιάδης.

Αναρτάται σήμερα προς δημοσιοποίηση το Σχέδιο ΥΑ με τίτλο «Αναθεώρηση των Πολεοδομικών Σταθεροτύπων που έχουν εγκριθεί με την υπ'αρ.10788/05.03.2004 απόφαση της Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Δ' 285) και έγκριση νέων Πολεοδομικών Προτύπων, προς εναρμόνιση με τις διατάξεις του ν.4447/2016 (Α΄241), σύμφωνα με την παρ.2 του άρθρου 12 του ν.4447/2016».

Λαμβάνοντας υπόψη ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι μελέτες των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, οι μελετητές οφείλουν να τη γνωρίζουν και να τη λαμβάνουν υπόψη τους σε συνδυασμό με τις προδιαγραφές που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί.

 

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος
Ευθύμιος Μπακογιάννης,
Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ

Το σχέδιο ΥΑ που είχε αναρτηθεί στις 04.03.2024, υπογράφηκε και δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 200Δ’/01.04.2024

«Αναθεώρηση των Πολεοδομικών Σταθεροτύπων που έχουν εγκριθεί με την υπ'αρ.10788/05.03.2004 απόφαση της Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (Δ' 285) και έγκριση νέων Πολεοδομικών Προτύπων, προς εναρμόνιση με τις διατάξεις του ν.4447/2016 (Α΄241), σύμφωνα με την παρ.2 του άρθρου 12 του ν.4447/2016» (Δ’ 200)».

 

Β.  ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

Για την εκπόνηση των υποστηρικτικών μελετών προσωρινής οριοθέτησης υδατορεμάτων, όπου απαιτούνται, λαμβάνονται υπόψη τα εξής:  

  1. Πηγές υδρογραφικού δικτύου 

Για την αναγνώριση του υδρογραφικού δικτύου στις περιοχές, εντός των οποίων απαιτείται η οριοθέτηση των υδατορεμάτων, ο μελετητής λαμβάνει υπόψη ως χαρτογραφικό υπόβαθρο τους χάρτες της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού (κλιμ. 1:5000) και αξιολογεί υδρολογικά δεδομένα που τυχόν είναι διαθέσιμα από άλλες πηγές προκειμένου να τα αξιοποιήσει.  

 

2. Περιεχόμενο φακέλου Μελέτης Προσωρινής Οριοθέτησης Υδατορεμάτων 

Με γνώμονα την παρ. 2 του άρθρου 5 του ν.4258/2014, ο φάκελος προσωρινής οριοθέτησης υδατορεμάτων εντός Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) του ν.4759/2020 πρέπει να περιλαμβάνει, κατ’ ελάχιστον: 

2.1  Υδραυλική μελέτη για το σύνολο της λεκάνης απορροής του υδατορέματος μέχρι του σημείου της προσωρινής οριοθέτησης, η οποία συντάσσεται από αρμόδιο μελετητή με βάση τη φυσική διαμόρφωση του υδατορέματος, χωρίς έργα διευθέτησης ή με τα νομίμως υφιστάμενα έργα διευθέτησης, σύμφωνα με την οποία γίνεται ο προσδιορισμός των γραμμών πλημμύρας για περίοδο επαναφοράς τουλάχιστον πενήντα ετών. 

2.2. Οριζοντιογραφικό και υψομετρικό τοπογραφικό διάγραμμα αποτύπωσης του προς οριοθέτηση υδατορέματος και των γραμμών πλημμύρας που προσδιορίστηκαν από την υδραυλική μελέτη, σε κατάλληλη κλίμακα. 

Για τη σύνταξη της υδραυλικής μελέτης και του τοπογραφικού διαγράμματος των παρ. 2.1 και 2.2 ανωτέρω, ισχύουν οι προδιαγραφές της υπ’ αριθ. οικ.140055/13-01-2017 Κ.Υ.Α. (ΦΕΚ 428/Β’2017). 

Ο φάκελος της μελέτης οριοθέτησης θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει αναλυτική αναφορά στα χαρτογραφικά υπόβαθρα της παρ. 1 που χρησιμοποιήθηκαν καθώς και ρητή δήλωση του μελετητή ότι εξετάστηκε διεξοδικά και οριοθετήθηκε το σύνολο του υδρογραφικού δικτύου της περιοχής, εντός της οποίας απαιτείται η οριοθέτηση των υδατορεμάτων. 

3. Διευκρινίσεις για  υδατορέματα εντός των προς πολεοδόμηση, οικιστικών ή προοριζόμενων για παραγωγικές δραστηριότητες, περιοχών.  

3.1 Σύμφωνα με την παρ. 7.β του άρθρου 7 του ν.4447/2016 αλλά και την υπ’ αριθ. 72343/1885/28.07.2021 Υπ. Απόφαση «Τεχνικές προδιαγραφές τοπικών Πολεοδομικών σχεδίων (ΤΠΣ)» (Β΄ 3545) και ειδικότερα το κεφ. ΙΙ.1. αυτής, εφόσον στα εκπονούμενα Τ.Π.Σ. εντοπίζονται υδατορέματα που διασχίζουν νέες (προτεινόμενες) προς πολεοδόμηση περιοχές, δηλαδή περιοχές οικιστικές (ΟΙΚ) ή παραγωγικών και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων (ΠΕΔ), απαιτείται η προσωρινή οριοθέτηση των υδατορεμάτων εντός των ορίων των εν λόγω περιοχών. 

3.2 Εφόσον στα εκπονούμενα Τ.Π.Σ. εντοπίζονται υδατορέματα τα οποία διασχίζουν μη οριοθετημένους οικισμούς, κάτω των 2.000 κατοίκων ή προϋφιστάμενους του 1923, οι οποίοι οριοθετούνται για πρώτη φορά, απαιτείται η προσωρινή οριοθέτηση των υδατορεμάτων εντός των προτεινόμενων ορίων, μέσω των εκπονούμενων Τ.Π.Σ.. Η ως άνω απαίτηση προκύπτει: 

    • Από τις διατάξεις των παρ. 1 και 3.αγ του άρθρου 7 του ν.4447/2016, ως ισχύει, και τις διατάξεις του άρθρου 12 του ν.4759/2020, ως ισχύει, από το συνδυασμό των οποίων απορρέει ότι στο πλαίσιο εκπόνησης Τ.Π.Σ. οριοθετούνται οι μη οριοθετημένοι οικισμοί που περιλαμβάνονται εντός των εκπονούμενων Τ.Π.Σ. και 
    • Από τις διατάξεις της παρ. Ι.Β.10 του άρθρου 2 της υπ’ αριθ. ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/73670/1765/14-07-2022 Υ.Α. «Μεθοδολογία οριοθέτησης οικισμών» (Β’ 3733), όπου, μεταξύ άλλων, αναφέρεται ότι «…Σε περίπτωση που στην υπό μελέτη περιοχή υφίστανται μη οριοθετημένα ρέματα, συντάσσεται μελέτη προσωρινής οριοθέτησης τους, κατά τα αναφερόμενα στον ν. 4258/2014.». 

 

4. Υδατορέματα που γειτνιάζουν ή εφάπτονται με τις περιοχές της παρ.3 του παρόντος. 

Στην περίπτωση όπου στα εκπονούμενα Τ.Π.Σ. εντοπίζονται υδατορέματα που γειτνιάζουν ή εφάπτονται με τα προτεινόμενα όρια όλων των προαναφερόμενων περιοχών, η αναγκαιότητα ή μη της προσωρινής οριοθέτησης τους πρέπει να εξετάζεται από τους μελετητές των Τ.Π.Σ, με τον προσδιορισμό της ζώνης και του βαθμού επηρεασμού των εν λόγω περιοχών από τα εφαπτόμενα ή γειτνιάζοντα υδατορέματα, με συνεκτίμηση όλων των παραμέτρων που συμβάλλουν στην υδραυλική λειτουργία τους (πχ. υδρολογία, τοπογραφία, γεωμορφολογία, γεωλογία κλπ). Στις περιπτώσεις που κρίνεται απαραίτητη η προσωρινή οριοθέτηση, θα πρέπει να συντάσσεται σχετική έκθεση τεκμηρίωσης, ώστε να αιτιολογείται επαρκώς η αναγκαιότητα ή μη για την εκπόνηση μελέτης προσωρινής οριοθέτησης. Στην περίπτωση που προκύπτει τέτοια ανάγκη, τότε εκπονείται μελέτη προσωρινή οριοθέτησης μετά από έγκριση και τήρηση των σχετικών διαδικασιών εκτέλεσης της σύμβασης .    

5. Θεώρηση φακέλου Μελέτης Προσωρινής Οριοθέτησης Υδατορεμάτων 

Σύμφωνα και με το κεφ. ΙΙ.1 της υπ’ αριθ. ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/72343/1885/28-07-2021 Απόφασης Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας «Τεχνικές προδιαγραφές τοπικών Πολεοδομικών σχεδίων (Τ.Π.Σ)» (ΦΕΚ 3545/Β/03-08-2021), η Μελέτη Προσωρινής Οριοθέτησης των υδατορεμάτων, εντός των προς πολεοδόμηση περιοχών συντάσσεται σύμφωνα με την  παρ. 2 του άρθρου 5 του ν.4258/2014. Κατά συνέπεια, η υδραυλική μελέτη και το τοπογραφικό διάγραμμα με τις προτεινόμενες γραμμές πλημμύρας, ελέγχεται και θεωρείται από την Τεχνική Υπηρεσία της οικείας Περιφέρειας, σύμφωνα με την παρ. 2.3 αρ.5 ν.4258/2014. 

Για τις μελέτες ΤΠΣ, σύμφωνα με την ΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/72343/1885 (3545/Β/2021), η Προκαταρκτική Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας εκπονείται ως υποστηρικτική της Κύριας Μελέτης ΤΠΣ, σε κλίμακα 1:25000 για το σύνολο της περιοχής μελέτης και 1:10000 για τις προς πολεοδόμηση περιοχές και τους οικισμούς που οριοθετούνται για πρώτη φορά, σύμφωνα με τα Παραρτήματα Ι και ΙΙ της υπ’ αρ. 37691/12.09.2007 (Β’ 1902) απόφασης Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., εφόσον η περιοχή δεν καλύπτεται από μελέτη της προηγούμενης περιόδου σχεδιασμού μέσω ΓΠΣ/ΣΧΟΟΑΠ.

Για τις μελέτες ΕΠΣ, που αναφέρονται σε εκτεταμένες γεωγραφικές ενότητες ή και Δημοτικές Ενότητες ή Δήμους και εξομοιούνται τοις πράγμασι με ΤΠΣ ισχύουν αντιστοίχως τα όσα αναφέρονται παραπάνω.

ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/34301/1866/1.4.2024 "Διευκρινίσεις σχετικά με την υποχρέωση εκπόνησης ΠΜΓΚ στο πλαίσιο εκπόνησης Μελετών ΤΠΣ του Προγράμματος Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»"

ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/47093/2567/29.4.2024 "Οδηγίες για τη διακίνηση των μελετών ΠΜΓΚ /ΜΓΚ στο πλαίσιο εκπόνησης Μελετών Τ.Π.Σ., Ε.Π.Σ., Μ.Ο.Ο. του Προγράμματος Πολεοδομικών Μεταρρυθμίσεων «Κωνσταντίνος Δοξιάδης»"

ΠΡΟΤΥΠΟ ΠΙΝΑΚΙΔΑΣ ΠΜΓΚ

Παρατηρούνται περιπτώσεις όπου τα όρια μεταξύ Δήμων ή Δημοτικών Ενοτήτων τελούν υπό αμφισβήτηση, είτε η αμφισβήτηση αυτή έχει αχθεί στην κρίση των αρμοδίων δικαστηρίων είτε όχι. Σε αυτές τις περιπτώσεις συνιστάται η επικοινωνία των μελετητών των εκατέρωθεν εκτάσεων και η συνεργασία τους, προκειμένου να αποφευχθούν συγκρουόμενες χρήσεις ή χωροταξικές ασυμβατότητες.

Σχετικά με την καταγραφή της θέσης όλων των εγκαταστάσεων που υπάγονται στην υπ’ αρίθμ. 172058/11-02-2016 (Β’ 354) ΚΥΑ πρόληψης βιομηχανικών ατυχημάτων «SEVESO III» και τον προσδιορισμό των Ζωνών προστασίας του Παραρτήματος ΙΧ αυτής, στο πλαίσιο εκπόνησης των μελετών Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (Τ.Π.Σ.), παρατίθεται το υπ’ αρ. ΥΠΕΝ/ΔΥΔΡ/135998/3220/21.12.2023 έγγραφο της αρμόδιας Δ/νσης  του ΥΠΕΝ και ο συνημμένος σε αυτήν Πίνακας Εγκαταστάσεων SEVESO που αδειοδοτούνται από αυτήν.

«Προς τους μελετητές και τους επιβλέποντες του προγράμματος πολεοδομικής μεταρρύθμισης Κωνσταντίνος Δοξιάδης.

Αναρτάται σήμερα προς δημοσιοποίηση το Σχέδιο ΠΔ με τίτλο «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης». Λαμβάνοντας υπόψη ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι μελέτες των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, οι μελετητές οφείλουν να τα γνωρίζουν και να τα λαμβάνουν υπόψη τους σε συνδυασμό με τις προδιαγραφές που έχουν ήδη θεσμοθετηθεί.

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος
Ευθύμιος Μπακογιάννης, Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ»

Σχέδιο ΠΔ «Καθορισμός κριτηρίων, τρόπου και διαδικασιών οριοθέτησης των οικισμών της Χώρας με πληθυσμό κάτω των δύο χιλιάδων (2.000) κατοίκων περιλαμβανομένων και των προϋφιστάμενων του 1923, καθώς και καθορισμός χρήσεων γης και γενικών όρων και περιορισμών δόμησης»

Το ανωτέρω σχέδιο ΠΔ έχει ήδη εγκριθεί από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων & Αμφισβητήσεων (ΚΕ.ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α.) και προωθείται στο ΣτΕ για έλεγχο νομιμότητας. Οι οριοθετήσεις οικισμών στο πλαίσιο εκπονούμενου ΤΠΣ/ΕΠΣ θα πρέπει να μελετηθούν με βάση τις προβλέψεις του ανωτέρω σχεδίου. Σημειωτέον, όπως αναλύεται και στο υπόψη σχέδιο ΠΔ, ως οριοθέτηση νοείται όχι μόνο η οριοθέτηση οικισμού για πρώτη φορά αλλά και η επανέγκριση του ορίου ή η αναθεώρηση αυτού.

Σχετικά με την ενσωμάτωση στις εκπονούμενες μελέτες ΤΠΣ και ΕΠΣ προβλέψεων που αναφέρονται στα «τοπία» των εξεταζόμενων περιοχών, σημειώνονται κατ’ αρχάς τα παρακάτω:

α. Στο ν. 3827/2010 «Κύρωση της Ευρωπαϊκής Σύμβασης του Τοπίου» (Α΄ 30) ορίζεται ότι «η Σύμβαση εφαρμόζεται σε ολόκληρη την επικράτεια των Μερών και καλύπτει φυσικές, αγροτικές, αστικές και περιαστικές περιοχές. Συμπεριλαμβάνει γη, εσωτερικά ύδατα και θαλάσσιες περιοχές. Αφορά σε τοπία που θα μπορούσαν να θεωρηθούν εξαιρετικά όπως και χωρίς ιδιαιτερότητα ή υποβαθμισμένα τοπία». Ειδικά για τα διασυνοριακά τοπία, η Σύμβαση ενθαρρύνει τη διασυνοριακή συνεργασία σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο, μέσω προετοιμασίας και εφαρμογής κοινών προγραμμάτων για τα τοπία.

β. Στο ν.4759/2020 «Εκσυγχρονισμός της Χωροταξικής και Πολεοδομικής Νομοθεσίας και άλλες διατάξεις» (Α΄ 245), ορίζεται ως Βιώσιμη ανάπτυξη η ανάπτυξη που συνθέτει και σταθμίζει κοινωνικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς στόχους με σκοπό – μεταξύ άλλων – την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας, του τοπίου και την αειφόρο χρήση των φυσικών πόρων.

γ. Tο τοπίο, ως πόρος με περιβαλλοντικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα, αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα της χώρας, τούτο δε ενεργοποιείται με την ενσωμάτωση των αρχών της Σύμβασης του Τοπίου και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την αξιακή αναγνώριση των τοπίων σε όλα τα επίπεδα Χωρικού Σχεδιασμού.

δ. Η αναγνώριση, καταγραφή και τυπολόγηση των τοπίων κάθε Περιφέρειας προηγήθηκε μέσω των Ειδικών Μελετών Τοπίου των «ΠΠΧΣΑΑ» κλ. 1:250.000 και μέσω αυτών ορίζονται και θεσμοθετούνται κατευθύνσεις προστασίας, σχεδιασμού και διαχείρισης τοπίων, οι οποίες εν συνεχεία εξειδικεύονται στο επίπεδο υποκείμενου σχεδιασμού ανά Δήμο ή και ΔΕ (βλ. Αρ. Αποφ.οικ.10106/2011 «Έγκριση προδιαγραφών για τη σύνταξη των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης», ΦΕΚ ΑΑΠ 45)

Με γνώμονα τα ανωτέρω και σε συσχετισμό με την προβλεπόμενη διάρθρωση των μελετών ΤΠΣ (ΦΕΚ 3545/Β/2021), ΕΠΣ (ΦΕΚ 510/Β/2022) καθώς και των αντίστοιχων μελετών ΣΜΠΕ (ΦΕΚ 1225/Β/2006), επισημαίνεται ότι αναφορά στο τοπίο γίνεται:

  • στο πλαίσιο της Κύριας Μελέτης ΤΠΣ, στην υποενότητα Α.3.2.2.5 «ΛΟΙΠΑ ΑΞΙΟΛΟΓΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΑ ΣΥΝΟΛΑ, ΤΟΠΙΑ Ή ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ» της ενότητας Α3.2 «ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΔΟΜΗΣΗΣ»,
  • στο πλαίσιο της Κύριας Μελέτης ΕΠΣ, στην υποενότητα Α.3.3.2.5 «ΛΟΙΠΑ ΑΞΙΟΛΟΓΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΑ ΣΥΝΟΛΑ, ΤΟΠΙΑ Ή ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ» της ενότητας Α3.3 «ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΧΡΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΔΟΜΗΣΗΣ»
  • στο πλαίσιο της ΣΜΠΕ, στην ενότητα Ζ «Εκτίμηση, αξιολόγηση και αντιμετώπιση των επιπτώσεων», όπου το τοπίο αποτελεί έναν από τους τομείς για τους οποίους γίνεται αξιολόγηση επιπτώσεων.

Με βάση την προαναφερόμενη διάρθρωση των μελετών θα πρέπει τόσο στην κύρια μελέτη των ΤΠΣ, ΕΠΣ όσο και στην ΣΜΠΕ να γίνεται αναφορά στα θεσμοθετημένα δεδομένα – σε εφαρμογή των Αρχών της Σύμβασης Τοπίου – με βάση την κατ’ αρχήν Αναγνώριση και Ταυτοποίηση των Τοπίων που εντοπίστηκαν στην / στις ΔΕ, την κατάταξή τους σε μία από τις τρεις Ζώνες ιδιαίτερης αξίας ή σημασίας[1], καθώς και τις Κατευθύνσεις σχετικά με Προστασία, Σχεδιασμό, και Διαχείριση των Τοπίων, όπως αυτές έχουν θεσμοθετηθεί μέσω του ΦΕΚ έγκρισης του ΠΠΧΣΑΑ της οικείας Περιφέρειας και όπως ειδικότερα έχουν προσδιοριστεί μέσω της Ειδικής Μελέτης Τοπίου για την εν λόγω Δημοτική Ενότητα για την οποία εκπονείται το ΤΠΣ ή τον οικείο Δήμο.

Λαμβάνοντας επίσης υπόψη την πρόνοια του άρθρου 7 του ν.4447/2016 ως ισχύει, για εναρμόνιση των ΤΠΣ, ΕΠΣ κατ’ αρχήν με τα ΠΧΠ και δευτερευόντως με τα ΕΧΠ, κατά την πρώτη εφαρμογή των κατευθύνσεων που έχουν δοθεί από τα ΠΠΧΣΑΑ στο σύστημα χωρικού σχεδιασμού και την εξειδίκευσή τους  στον υποκείμενο σχεδιασμό αναφορικά με την προστασία, διαχείριση και τον σχεδιασμό του τοπίου, κρίνεται ως σημαντική η προστασία και διατήρηση της Ταυτότητας, που έχει αποδοθεί στα εν λόγω τοπία χαρτογραφικά σε κλ. 1: 250.000 και η προώθηση του κεκτημένου της κοινής γνώσης της Ταυτότητας αυτής σε Τοπικό επίπεδο.

Με βάση τα προαναφερόμενα, θα πρέπει να ενσωματώνονται στοιχεία απαραίτητα για την προσέγγιση του τοπίου σε επιμέρους ενότητες των ΤΠΣ, ΕΠΣ και της ΣΜΠΕ και ειδικότερα:

  1. Στο πεδίο Α3.2.2.3 (ΤΠΣ)/ Α.3.3.2.3 (ΕΠΣ) «ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΠΕΠ) ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ (ΠΕΚ)» και ΣΤ (ΣΜΠΕ) «ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» και στο πλαίσιο των αναφερομένων σε αυτό, διερευνώνται, εξειδικεύονται και εξετάζονται περαιτέρω :

Ν. 996/71 και  άρθρο 46, παρ. (γ) ν. 4685/2020 (Α΄ 92), αρ.4, ν. 3208/2003 (Α΄ 303), ως ισχύει https://www.ekby.gr/ekby/el/pp_main_el.html#DMF

  • Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ)

Άρθρο 46, ν. 4685/2020 (Α΄ 92) https://www.ekby.gr/ekby/el/pp_main_el.html#DMF

 

  1. Στο πεδίο Α3.2.2.5 (ΤΠΣ)/ Α3.3.2.5 (ΕΠΣ) «ΛΟΙΠΑ ΑΞΙΟΛΟΓΑ ΟΙΚΙΣΤΙΚΑ ΣΥΝΟΛΑ, ΤΟΠΙΑ Ή ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ» και ΣΤ (ΣΜΠΕ) «ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ», συνδυαστικά με τα τοπία και τις διαδρομές που προσδιορίζονται από το ΠΠΧΣΑΑ της οικείας Περιφέρειας, διερευνώνται, εξειδικεύονται και εξετάζονται :
  • Μνημεία-Αρχιτεκτονικά Σύνολα-Τόποι Αρχιτεκτονικής κληρονομιάς - Τοπόσημα, Φάροι, ιστορικά οικιστικά σύνολα ή μεμονωμένα κτίσματα χαρακτηριστικά του αγροτικού χώρου (βλ.  ν.2039/1992 13.4.1992 «Κύρωση της σύμβασης για την προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ευρώπης», ΦΕΚ Α΄ 61)
  • Αγροτικά καλλιεργούμενα ή μη Τοπία όπως: Ορεινά- Ημιορεινά τοπία, Λοφώδη- Ημιορεινά, Πεδινά Τοπία, Ιδιαίτερα αγροτικά τοπία καλλιεργειών ΠΟΠ, ΠΓΠ, Αγροτικά τοπία ιστορικών εκτατικών ελαιώνων και αμπέλου
  • Ιστορικά Άλση, φυσικά ή τεχνητά Αλσύλια στον αστικό και εξωαστικό χώρο, φυτοφράχτες, τοπία σχετιζόμενα με στοιχεία του καταλόγου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, Δασικά τοπία- αγροδασικά οικοσυστήματα
  • Toπία πηγών ποταμών, παρόχθια, παραποτάμια, Δελταïκά Τοπία και Τοπία Λιμνών, Λιμνοθαλασσών, παραλίμνια τοπία
  • Νησιωτικά Τοπία, Παράκτια Οικιστικά Τοπία Παραδοσιακά, Σύγχρονα ή Τουριστικά
  • Πολιτιστικές Διαδρομές και Μονοπάτια που έχουν προταθεί από άλλες Ειδικές Μελέτες
  • Άυλη πολιτιστική κληρονομιά - Κατάλογος εγγεγραμμένων στοιχείων

https://ayla.culture.gr/purpose/

  1. Στο πεδίο Α4.3.4 (ΤΠΣ)/ Α4.2.1.4 (ΕΠΣ) «ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΠΕΠ) ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ (ΠΕΚ) ΕΝΤΟΣ Η’ ΣΕ ΕΠΑΦΗ ΜΕ ΟΙΚ ΚΑΙ ΠΕΔ» και ΣΤ (ΣΜΠΕ) «ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ», συνδυαστικά με τις περιοχές ΠΕΠ και ΠΕΚ θα πρέπει να διερευνώνται, εξειδικεύονται και εξετάζονται και περιοχές τοπίου που έχουν αναλυθεί στην ενότητα Α3.2.2.5 (ΤΠΣ)/ Α3.3.2.5 (ΕΠΣ)/ ΣΤ (ΣΜΠΕ) και βρίσκονται εντός ή σε επαφή με ΟΙΚ και ΠΕΔ για την επισήμανση πιέσεων ή απειλών και τη λήψη τελικής απόφασης κατά τον σχεδιασμό.
  2. Στο κεφάλαιο A6 (ΤΠΣ, ΕΠΣ) «KΑΤΑΓΡΑΦΗ ΧΩΡΩΝ ΠΡΑΣΙΝΟΥ, ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΘΕΣΜΟΘΕΤΗΜΕΝΩΝ, ΦΥΣΙΚΩΝ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΩΝ – ΠΕΡΙΟΧΩΝ ΚΑΙ ΥΔΑΤΙΝΩΝ ΔΙΑΔΡΟΜΩΝ» και ΣΤ (ΣΜΠΕ) «ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» και στο πλαίσιο των αναφερομένων σε αυτό, διερευνώνται, εξειδικεύονται και εξετάζονται περαιτέρω κατά περίπτωση στο επίπεδο Δήμου ή Δημοτικής Ενότητας (κλίμακες 1:10.000 ή 1:5.000) τα στοιχεία που εξετάστηκαν στις ενότητες Α3.2.2.3, Α3.2.2.5, Α4.3.4 (ΤΠΣ)/ Α.3.3.2.3, Α3.3.2.5, Α4.2.1.4 (ΕΠΣ)/ ΣΤ (ΣΜΠΕ).
  3. Στο κεφάλαιο Α7 (ΤΠΣ, ΕΠΣ) «ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΛΙΜΑΤΟΣ – ΜΙΚΡΟΚΛΙΜΑΤΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ» και ΣΤ (ΣΜΠΕ) «ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» και στο πλαίσιο των αναφερομένων σε αυτό, να γίνεται αναφορά στις πιέσεις από την κλιματική κρίση στις επιμέρους περιοχές τοπίων. Στο κεφάλαιο αυτό μπορούν να συμπεριλαμβάνονται οι κίνδυνοι υποβάθμισης, πηγές ή και ζώνες ρύπανσης, πιέσεις και απειλές που έχουν ήδη επισημανθεί (ΠΠΧΣΑΑ), ή νέες που λόγω κλίμακας δεν είχαν καταγραφεί.
  1. Στα πεδία Α9.4 (ΤΠΣ) «ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΙΣ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ / ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΗ ΧΩΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ»/ Α9.5 (ΕΠΣ) «ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ ΜΕ ΤΗΝ ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 'Η ΜΕ ΟΜΟΡΕΣ ΔΗΜΟΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ» και Α9.6 (ΤΠΣ, ΕΠΣ) «ΕΙΣΡΟΕΣ ΑΠΟ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ΕΚΠΟΝΟΥΜΕΝΕΣ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ» να γίνεται εντοπισμός και συμπληρωματική πληροφορία και γνώση σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση των τοπίων της Ευρύτερης Περιοχής/ Δήμου/ Δημοτικής Ενότητας, αναγνωρίζοντας και τους μετασχηματισμούς που ενδεχομένως έχουν συντελεστεί σε αυτά μετά τη θεσμοθέτηση των ΠΠΧΣΑΑ, προκειμένου να γίνει η αξιολόγηση των δεδομένων τοπίου που καταγράφηκαν στις προηγούμενες ενότητες.
  2. Στα πεδία Α9.7 (ΤΠΣ) «Aνάλυση SWΟΤ»/ Α9.7 (ΕΠΣ) «Πίνακας SWOT» να γίνεται προσθήκη ειδικής ενότητας «Τοπίο».
  3. Στα Κεφάλαια Α10 (ΤΠΣ) «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΣΤΕΡΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ»/ Α10 (ΕΠΣ) «ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΩΝ ΣΕΝΑΡΙΩΝ ΧΩΡΙΚΗΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΗ ΕΠΙΚΡΑΤΕΣΤΕΡΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ» και Ε (ΣΜΠΕ) «ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ», να συνεκτιμάται το «τοπίο» ως παράμετρος αξιολόγησης των εναλλακτικών σεναρίων και τεκμηρίωσης του επικρατέστερου σεναρίου.

 

  1. Στο Κεφάλαιο Π2 (ΤΠΣ) «ΧΩΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ» / (ΕΠΣ) «ΧΩΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ» συμπεριλαμβάνονται εξειδικευμένες προτάσεις (οριοθέτηση περιοχών τοπίου και κατευθύνσεις) σχετικά με την προστασία και διαχείριση των τοπίων, όπως αυτές διαμορφώνονται με βάση το τελικώς επιλεγέν σενάριο και την αξιολόγηση / ενσωμάτωση των συμπερασμάτων της διαδικασίας διαβούλευσης επί της κύριας μελέτης ΤΠΣ/ΕΠΣ και της ΣΜΠΕ. Οι εν λόγω εξειδικευμένες προτάσεις συμπεριλαμβάνονται:

α. στο πεδίο Π2.2.3. «ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ (ΠΕΠ) ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΩΝ ΚΑΘΕΣΤΩΤΩΝ (ΠΕΚ) ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ»

β. στο πεδίο Π2.2.4 «ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΧΡΗΣΕΩΝ (ΠΕΧ) ΚΑΙ ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ»

γ. στο ΧΑΡΤΗ Π2 (ΤΠΣ) «ΧΩΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ (ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ) - ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ»/ Π2 (ΕΠΣ) «ΧΩΡΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΕΠΕΜΒΑΣΗΣ (ΠΡΟΤΑΣΗ) - ΧΡΗΣΕΙΣ ΓΗΣ - ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ» όπου συμπεριλαμβάνονται Στόχοι και Κατευθύνσεις Τοπίου (σχεδιασμός, προστασία, διαχείριση).

Ειδικά για τα ευαίσθητα παράκτια τοπία θα πρέπει να προβλέπονται μέτρα διαχείρισης συμβατά με τις αρχές του Πρωτοκόλλου για την Ολοκληρωμένη Διαχείριση της  Παράκτιας Ζώνης (ΟΔΠΖ) της Σύμβασης της Βαρκελώνης και σε εφαρμογή των κατευθύνσεων που έχουν δοθεί για την αντιμετώπιση απειλών από τουριστική δραστηριότητα.[2]

[1] ως Ζώνες ιδιαίτερης αξίας ή σημασίας νοούνται οι Ζώνες Διεθνούς, Εθνικής, ή Περιφερειακής Αξίας. Η ιεράρχηση των τοπίων συμπεριέλαβε και μία επιπλέον κατηγορία, τα Ιδιαίτερα Υποβαθμισμένα Τοπία.

[2] Το θέμα προστασίας των παράκτιων τοπίων προβλέπεται ότι θα συμπεριληφθεί στην στην «Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή» (EΣΠΚΑ), στη βάση των  αποτελεσμάτων του προγράμματος LIFE-IP AdaptIn GR “Boosting the implementation of adaptation policy across Greece” – LIFE17 IPC/GR/000006, και στο πλαίσιο  αναθεώρησης της ΕΣΠΚΑ- 2ος κύκλος πολιτικής για την προσαρμογή (2026+). (Κύριος Δικαιούχος  του έργου είναι το  ΥΠΕΝ/ Διεύθυνση Κλιματικής Αλλαγής και Ποιότητας της Ατμόσφαιρας)

Επί της αρχής: η ΣΜΠΕ οφείλει να εκτιμά τις επιπτώσεις στο περιβάλλον από το εξεταζόμενο σχέδιο και προτείνει μέτρα για την αντιμετώπισή τους. Η μεθοδολογική θεώρηση (και η σχετική νομολογία του ΔΕΕ) υπαγορεύει ότι η εκτίμηση αυτή θα πρέπει να γίνεται στο πρωϊμότερο δυνατό στάδιο, αλλά παράλληλα να περιέχει εχέγγυα αξιοπιστίας και ελεγξιμότητας. Επομένως, η ΣΜΠΕ θα πρέπει να ολοκληρώνεται όταν το σχέδιο θα έχει διαμορφωθεί σε βαθμό ωρίμανσης τέτοιο, που να επιτρέπει την αξιόπιστη εκτίμηση των περιβαλλοντικών του επιπτώσεων. Ολοκλήρωση της ΣΜΠΕ σε στάδιο πρωϊμότερο του κατάλληλου θα οδηγήσει σε ημιτελή ή υπερβολικά αφηρημένη προσέγγιση των επιπτώσεων.

Επί του πρακτέου: Το επισυναπτόμενο χρονοδιάγραμμα της υπ' αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/72343/1885/2021 (ΦΕΚ Β' 3545) Υ.Α. (ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΠΡΟΔΙΑΓΡΑΦΕΣ ΤΠΣ) εξειδικεύεται στα Τεύχη Τεχνικών Δεδομένων, τα οποία περιλαμβάνουν αναλυτικά τα στάδια εκπόνησης της ΣΜΠΕ. Ειδικότερα:

Α' Φάση - 1ο Στάδιο ΤΠΣ: Διάγνωση – Εναλλακτικά Σενάρια – Αρχική Πρόταση

Σύμφωνα με τα τεύχη Τεχνικών Δεδομένων το στάδιο αυτό περιλαμβάνει :

Α' φάση ΣΜΠΕ: αφορά την «Ανάλυση κατάστασης φυσικού περιβάλλοντος – Πιέσεις / ρύπανση» της υπό ρύθμιση περιοχής και αντιστοιχεί στο περιεχόμενο του Κεφαλαίου ΣΤ' «Περιγραφή της υφιστάμενης κατάστασης του περιβάλλοντος» σύμφωνα με τις προδιαγραφές της ΣΜΠΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ της κ.υ.α. 107017/2006).

Δηλαδή περιγράφεται η υφιστάμενη κατάσταση του περιβάλλοντος και δίνονται πληροφορίες για:

α) τα σχετικά στοιχεία της τρέχουσας κατάστασης του περιβάλλοντος στην περιοχή μελέτης και η βάσει αυτής πιθανή εξέλιξη εάν δεν εφαρμοσθεί το σχέδιο ή πρόγραμμα,

β) τα περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά των περιοχών που ενδέχεται να επηρεασθούν σημαντικά εντός της περιοχής μελέτης,

γ) τα τυχόν υφιστάμενα περιβαλλοντικά προβλήματα των περιοχών της παραγράφου β΄ ανωτέρω, κυρίως εάν πρόκειται για περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής σημασίας, όπως εκείνες που περιλαμβάνονται στο εθνικό σκέλος του Ευρωπαϊκού Οικολογικού Δικτύου Natura 2000.

Β' Φάση της ΣΜΠΕ, που αφορά την Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση των διατυπωμένων από την Κύρια Μελέτη εναλλακτικών σεναρίων για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων επιλογής σεναρίου του Δ.Σ. και του Εργοδότη / Φορέα.

Η φάση αυτή αντιστοιχεί στα Κεφάλαια Δ' (Περιγραφή του του σχεδίου), Ε' (Εναλλακτικές δυνατότητες) και Ζ' (Εκτίμηση, αξιολόγηση και αντιμετώπιση των επιπτώσεων στο περιβάλλον του ΤΠΣ) σύμφωνα με τις προδιαγραφές της ΣΜΠΕ (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ της κ.υ.α. 107017/2006).

Ειδικότερα απαιτείται επαρκής ανάλυση ως προς το περιεχόμενο της αρχικής πρότασης και των εναλλακτικών λύσεων που εξετάστηκαν στο πλαίσιο εκπόνησης της Ενότητας 1.2 του ΤΠΣ, για την υποστήριξη της λήψης αποφάσεων επιλογής σεναρίου του Δ.Σ. και του Εργοδότη / Φορέα.

Δεδομένου ότι, η οριστική πρόταση ΤΠΣ εμπεριέχεται στο 2ο Στάδιο της Α' Φάσης ΤΠΣ, στην ΣΜΠΕ που θα υποβληθεί στο τέλος του 1ου Σταδίου  της Α' Φάσης ΤΠΣ δεν είναι απαραίτητη η συμπερίληψη των περιεχομένων του Κεφαλαίου Ζ' που αφορούν:

«α) οι προτάσεις / κατευθύνσεις / μέτρα για την πρόληψη, τον περιορισμό και την, κατά το δυνατόν, αντιμετώπιση οποιωνδήποτε σημαντικών δυσμενών επιπτώσεων στο περιβάλλον, και

β) το σύστημα παρακολούθησης των σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την εφαρμογή του σχεδίου ή προγράμματος (monitoring).»

Αντιθέτως είναι απαραίτητη η ανάλυση του «γ) των περιβαλλοντικά τεκμηριωμένων λόγων επιλογής του προτεινόμενου σχεδίου ή προγράμματος έναντι των άλλων εναλλακτικών δυνατοτήτων.».

Επιπλέον η ΣΜΠΕ όπως παραλαμβάνεται στο τέλος του 1ου Σταδίου ΤΠΣ δεν απαιτείται να περιλαμβάνει τα Κεφάλαια Η' (Στοιχεία Κανονιστικής πράξης), Θ' (Δυσκολίες που ανέκυψαν κατά την εκπόνηση της ΣΜΠΕ) και Ι' (Βασικές μελέτες και έρευνες).

Α' Φάση - 2ο Στάδιο ΤΠΣ: Πρόταση

Στο στάδιο αυτό περιλαμβάνεται η προσωρινή οριοθέτηση των ρεμάτων, η Β΄ Φάση της ΜΓΚ (Ενότητα 2.1) και η οριστική Φάση της ΣΜΠΕ (Ενότητα 2.2).

Συνεπώς έχουν ολοκληρωθεί οι συνοδευτικές μελέτες και έχει οριστικοποιηθεί η πρόταση ΤΠΣ αφού λάβει υπόψη τυχόν τροποποιήσεις που θα επιβάλει η αρχή σχεδιασμού και οι οποίες ενσωματώνονται στην Μελέτη ΤΠΣ πριν της τήρηση της διαβούλευσης σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην υπ' αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΠΟΛΣ/72343/1885/2021 (ΦΕΚ Β' 3545) Υ.Α.

Είναι προφανές ότι τυχόν τροποποιήσεις της μελέτης ΤΠΣ που θα προκύψουν κατά το 2ο Στάδιο- ΤΠΣ θα πρέπει να ενταχθούν στη ΣΜΠΕ πριν την έναρξη της διαδικασίας διαβούλευσης, η οποία γίνεται από κοινού με την αντίστοιχη διαδικασία του ΤΠΣ.

Συνεπώς μετά την υποβολή της ΣΜΠΕ του 1ου Σταδίου και την διατύπωση της άποψης της αρχής σχεδιασμού στο 2ο Στάδιο θα πρέπει να γίνει, εάν οι εξελίξεις το απαιτήσουν, επικαιροποίηση της πρότασης σε σχέση με την αρχική πρόταση και να ολοκληρωθούν τα Κεφάλαια Ζ', Η', Θ' και Ι' της ΣΜΠΕ.

 

Γ.  ΓΕΩΧΩΡΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ

Αντικείμενο του παρόντος είναι η παροχή κατευθύνσεων για τη διαμόρφωση των παραδοτέων των γεωχωρικών δεδομένων που συντάσσονται σύμφωνα με τις Τεχνικές Προδιαγραφές των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) (Παράρτημα Δ του ΦΕΚ 3545/Β/03.08.2021), καθώς και των Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ) (Παράρτημα Γ του ΦΕΚ 510/Β/09.02.2022).

  1. Παραδοτέα γεωχωρικών δεδομένων των μελετών

Ο Ανάδοχος της μελέτης υποχρεούται να παραδώσει το σύνολο των γεωχωρικών δεδομένων της μελέτης σε ψηφιακή μορφή, καθώς και το σύνολο των χαρτών σε αναλογική και ψηφιακή μορφή.

Για τις ψηφιακές παραδόσεις χαρτών και γεωχωρικών δεδομένων θα ακολουθηθούν τα εξής:

Μορφότυπος και συμβολισμός γεωχωρικών θεματικών επιπέδων

Ο Ανάδοχος υποχρεούται να παραδώσει το σύνολο των γεωχωρικών θεματικών επιπέδων (layers) που θα παράγει / χρησιμοποιήσει για την εκπόνηση της μελέτης σε ανοικτούς μορφότυπους και να λάβει υπόψη οι διατάξεις του ν. 3882/2010 και το σύνολο της νομοθεσίας για τα δημόσια δεδομένα και την Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση. Συγκεκριμένα, τα γεωχωρικά δεδομένα θα παραδίδονται:

    • οργανωμένα σε θεματικά επίπεδα (layers) ανά Στάδιο μελέτης σε μορφότυπο .shp (με τα αναγκαία συνοδευτικά αρχεία). Η παρούσα συνοδεύεται από πρότυπα (templates) των παραδοτέων αρχείων.
    • Προκειμένου οι χάρτες να έχουν οπτική́ ομοιομορφία, τα θεματικά επίπεδα θα πρέπει να ακολουθούν μια κοινή́ μορφή́ συμβολισμού́. Συνεπώς, μαζί με τα αρχεία .shp θα παραδίδονται και τα αντίστοιχα αρχεία συμβολισμού́. Η παρούσα συνοδεύεται από πρότυπα (templates) αρχείων συμβολισμού.

ΠΡΟΤΥΠΑ (TEMPLATES) ΠΑΡΑΔΟΤΕΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ

Προβολικό σύστημα

    • το προβολικό σύστημα που θα αποδοθεί το σύνολο των παραδοτέων ψηφιακών θεματικών επιπέδων και χαρτών (vector - raster) θα είναι το Ελληνικό Γεωδαιτικό Σύστημα Αναφοράς του 1987 (ΕΓΣΑ ‘87).

Πρότυπο - Κωδικοποίηση χαρακτήρων

    • Οι ελληνικοί χαρακτήρες, που θα χρησιμοποιηθούν σε όλες τις μορφές των δεδομένων, θα ακολουθούν το πρότυπο ΕΛΟΤ 928 και η κωδικοποίηση (code page) θα είναι σε UTF8.

Ψηφιακοί χάρτες

    • η χαρτογραφική απεικόνιση γίνεται με χρήση Συστήματος Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS).
    • στα παραδοτέα πρέπει να συμπεριλαμβάνονται τα «Αρχεία Σύνθεσης» των παραγόμενων χαρτών, αναλόγως με το λογισμικό που χρησιμοποιήθηκε για την δημιουργία τους (QGIS, ArcGIS Pro, ArcMap (συμβατά με την έκδοση 10.2.2), κλπ).

Πρόσθετα στοιχεία

    • πρόσθετα αρχεία τεκμηρίωσης (φωτογραφίες, τοπογραφικά διαγράμματα, σκαριφήματα, έγγραφα) θα παραδίδονται ως ψηφιακά αρχεία εικόνας (tiff, jpeg, bmp κλπ).

Μεταδεδομένα

Για τα θεματικά επίπεδα της Ανάλυσης ΤΠΣ/ ΕΠΣ θα συμπληρώνονται στοιχεία σχετικά με τα μεταδεδομένα τους σε αρχείο excel το οποίο θα τα συνοδεύει. Δίνεται σχετικό υπόδειγμα.
Κάθε θεματικό επίπεδο της Πρότασης ΤΠΣ/ ΕΠΣ θα συνοδεύεται από τα μεταδεδομένα του (metadata) σύμφωνα με το πρότυπο αρχείο.xml. Το πρότυπο αρχείο μεταδεδομένων έχει συνταχθεί βάσει του Κανονισμού 1205/2008 όπως ισχύει ( Ο Κανονισμός 1205/2008 καθώς και οι συμπληρώσεις και τροποποιήσεις του είναι διαθέσιμα εδώ: https://knowledge- base.inspire.ec.europa.eu/legislation/implementing-rules_en), που εκδόθηκε σε εφαρμογή της Οδηγίας INSPIRE σχετικά με τα μεταδεδομένα αλλά και βάσει της τελευταίας έκδοσης των Τεχνικών Οδηγιών Εφαρμογής (Η τελευταία έκδοση των Τεχνικών Οδηγιών είναι διαθέσιμη εδώ: https://github.com/INSPIRE-MIF/technical-guidelines/blob/main/metadata/metadata-iso19139/metadata-iso19139.adoc.)

Η κωδικοποίηση των μεταδεδομένων INSPIRE που περιλαμβάνοντα στο θεσμικό κείμενο του Κανονισμού 1205/2008, γίνεται στις Τεχνικές Οδηγίες Εφαρμογής σύμφωνα με τα πρότυπα ISO 19115 (Γεωγραφικές Πληροφορίες – Μεταδεδομένα) και ISO 19139 (Γεωγραφικές Πληροφορίες – Μεταδεδομένα – XML Σχήμα Εφαρμογής).

 

2. Δομή Περιγραφικών Δεδομένων των θεματικών επιπέδων μελετών ΤΠΣ / ΕΠΣ

Για τα Στάδια της Ανάλυσης και της Πρότασης της κάθε μελέτης ΤΠΣ, ορίζεται πλήθος θεματικών επιπέδων (layers) (βλ. Παράρτημα Δ του ΦΕΚ 3545/Β/03.08.2021) για τα αρχεία διανυσματικής πληροφορίας (vector) που θα χρησιμοποιηθούν για τη σύνταξη των μελετών, και για όσα παραχθούν από αυτές.

Τα θεματικά επίπεδα συνοδεύονται από κατάλογο/ πίνακα ιδιοτήτων ενσωματώνοντας το σύνολο της περιγραφικής πληροφορίας που κρίνεται απαραίτητη για την χαρτογραφική απεικόνισή τους, καθώς και οποιοδήποτε άλλο περιγραφικό στοιχείο κριθεί απαραίτητο.

Στο επισυναπτόμενο αρχείο παρουσιάζονται αναλυτικά τα περιγραφικά δεδομένα των θεματικών επιπέδων.

ΠΡΟΤΥΠΑ (TEMPLATES) ΠΑΡΑΔΟΤΕΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ

 

Δ. ΚΟΙΝΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ / ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ ΤΩΝ ΜΕΛΕΤΗΤΩΝ

Κατά την εκπόνηση των μελετών και σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, μπορεί να αναφύονται ζητήματα τα οποία χρήζουν αποσαφηνίσεων και κατευθύνσεων. Πολλά εξ αυτών είναι εύλογο να είναι γενικότερου ενδιαφέροντος και να αφορούν περισσότερους του ενός μελετητές. Προς τον σκοπό της ενιαίας αντιμετώπισης των εν λόγω ζητημάτων, δημιουργήθηκε στον ιστότοπο του ΥΠΕΝ ειδική ιστοσελίδα στην οποία, με μέριμνα της Γεν. Γραμματείας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, θα αναρτώνται ερωτήματα γενικότερου ενδιαφέροντος των Επιτροπών Παρακολούθησης, επίβλεψης και παραλαβής των μελετών, ή και των μελετητών, καθώς και οι σχετικές απαντήσεις / διευκρινίσεις του Κυρίου του έργου. Τα ως άνω ερωτήματα θα πρέπει να είναι περιεκτικά και συνοπτικά και θα υποβάλλονται στην ηλεκτρονική διεύθυνση polsxedia@ypen.gr

Με τον τρόπο αυτό, θα αποφευχθούν επί ουσιωδώς ομοίων ζητημάτων, διαφορετικές κατά περιοχή και μελετητή προσεγγίσεις, ώστε να επιτυγχάνεται  η ενιαία και ορθή εφαρμογή  της νομοθεσίας που διέπει τις σχετικές μελέτες, προς όφελος του όλου εγχειρήματος των Προγραμμάτων Πολεοδομικού Σχεδιασμού και της ομαλής και επιτυχούς  ολοκλήρωσης αυτού.

Διευκρινίζεται ότι η ύπαρξη της ιστοσελίδας έχει αποκλειστικά επιβοηθητικό/ διευκρινιστικό  χαρακτήρα και  δεν υποκαθιστά τις αρμοδιότητες των τριμελών Επιτροπών Παρακολούθησης, επίβλεψης και παραλαβής των μελετών, αλλά αποσκοπεί στη διευκόλυνσή τους, όπως και των μελετητών, με γνώμονα τα προαναφερθέντα.

Συμπληρωματικά, ενημερώνουμε για τα εξής:

Για την παροχή απαντήσεων επί των ερωτημάτων συγκροτήθηκε μη αμειβόμενη Ομάδα Εργασίας με την υπ’ αρ. ΥΠΕΝ/ΓΡΓΓΧΣΑΠ/7560/334/23.01.2024 (ΑΔΑ: 9ΘΖ54653Π8-ΩΜ1) Απόφαση. Οι απαντήσεις περιλαμβάνονται στα τεύχη Ερωτήσεων-Απαντήσεων που αναρτώνται στην παρούσα ενότητα (Δ) και αφορούν πρωτίστως σε ερωτήματα που θα βοηθήσουν το σύνολο των μελετητών, και μόνο εφόσον δεν έχουν ήδη απαντηθεί παρόμοια ερωτήματα.
Ερωτήματα με όλως εντοπισμένο χαρακτήρα θα πρέπει να υποβάλλονται από τους μελετητές μόνον στην 3μελή Επιτροπή Παρακολούθησης, Επίβλεψης και Παραλαβής (ΕΠΕΠ) της κατά περίπτωση μελέτης, η οποία - σε περίπτωση αδυναμίας παροχής σχετικών διευκρινίσεων - δύναται να τα προωθεί προς την Ο.Ε. που προαναφέρθηκε, ομοίως μέσω της ηλεκτρονικής διεύθυνσης polsxedia@ypen.gr. Για ερωτήματα που δεν θα έχουν απαντηθεί εντός εύλογου χρονικού διαστήματος από την Ο.Ε., είτε γιατί ήταν ασαφή, είτε γιατί έχουν ήδη απαντηθεί, θα επιλαμβάνονται οι τριμελείς ΕΠΕΠ, εξειδικεύοντας κατά περίπτωση τις γενικότερες οδηγίες προς τους αναδόχους.

ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ & ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ «ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΟΞΙΑΔΗΣ»