Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (Δ.Ο.Ε.)

Ο  Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ιδρύθηκε το 1974, την περίοδο της παγκόσμιας πετρελαϊκής κρίσης, αποτελώντας ακόμα και σήμερα τον βασικότερο διεθνή φορέα συντονισμού καταστάσεων διαταραχής εφοδιασμού στην τροφοδοσία πετρελαίου, μέσω των πολιτικών, μέτρων και σχεδίων δράσης που επεξεργάζεται. Τηρεί και επεξεργάζεται στατιστικά στοιχεία για την ενέργεια, τα οποία αποστέλλονται από τα κράτη μέλη σε τακτική βάση και συντάσσει μελέτες και αναλύσεις για τις διαχρονικές εξελίξεις των παγκόσμιων αγορών ενέργειας. Ο Δ.Ο.Ε. είναι ο μοναδικός Οργανισμός παγκοσμίως που εξειδικεύεται σε θέματα προώθησης της ασφάλειας εφοδιασμού σε ενεργειακά προϊόντα. Επιπρόσθετα είναι ο κυριότερος Οργανισμός που έχει θεσμοθετήσει για τα κράτη μέλη του τις προδιαγραφές και τους κανόνες τήρησης αποθεμάτων ασφαλείας με αυστηρά πρότυπα τα οποία ακολουθούν απαρέγκλιτα οι χώρες εξασφαλίζοντας την απαραίτητη ασφάλεια και ισορροπία στην αγορά. Ο Δ.Ο.Ε. δημοσιεύει κάθε χρόνο Έκθεση για την Ενεργειακή Αγορά σε παγκόσμιο επίπεδο (World Energy Outlook), έκδοση η οποία επίσης αποτελεί το βασικό εργαλείο χωρών, εταιρειών και Διεθνών Οργανισμών για τις παγκόσμιες ενεργειακές εξελίξεις. Επιπρόσθετα, με στόχο να ανταποκριθεί στο άνοιγμα των αγορών ενέργειας και στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, ο Δ.Ο.Ε., τα τελευταία χρόνια, έχει διευρύνει της εργασίες του και στους τομείς διαμόρφωσης μέτρων αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, μεταρρύθμισης των αγορών, προώθησης καινοτόμων τεχνολογιών. Επίσης τα τελευταία χρόνια ακολουθεί τακτική προσέγγισης και εμπέδωσης διαλόγου και συνεργασίας με χώρες παραγωγούς – προμηθευτές ενεργειακών πόρων (όπως η Ρωσία) και μεγάλους καταναλωτές (όπως οι Κίνα, Ινδία). Ο Δ.Ο.Ε. αποτελεί αδιαμφισβήτητα το παγκόσμιο forum ενεργειακού διαλόγου και προώθησης  μέτρων και πολιτικών που στοχεύουν στην διασφάλιση της ομαλής τροφοδοσίας ενεργειακών πόρων, στην ανταλλαγή τεχνογνωσίας μεταξύ των κρατών μελών, στην απρόσκοπτη διάχυση της πληροφόρησης καθώς και στην ορθολογική χρήση των ενεργειακών πόρων και στην προστασία του περιβάλλοντος. Σήμερα αριθμεί 30 μέλη (κυρίως κράτη-μέλη της Ε.Ε., τις ΗΠΑ, Αυστραλία, Ιαπωνία, Καναδά, Μεξικό, Νέα Ζηλανδία, Κορέα, Νορβηγία, Ηνωμένο Βασίλειο και Τουρκία) και 8 διασυνδεδεμένα κράτη (με κυριότερα την Ινδία, την Κίνα και την Βραζιλία).

Τα κυριότερα θεσμικά Όργανα του Δ.Ο.Ε. είναι:

α) η Διοικούσα Επιτροπή (Governing Board, GB), η οποία είναι υπεύθυνη για τη χάραξη πολιτικής του Οργανισμού,

β) η Επιτροπή Μακροχρόνιας Συνεργασίας (Standing Group on Long Term Cooperation, SLT), η οποία ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών του Οργανισμού σε θέματα ενεργειακής ασφάλειας, εξοικονόμησης ενέργειας και προστασίας του περιβάλλοντος,

γ) οι Επιτροπές Εκτάκτων Αναγκών και Αγορών Πετρελαίου (Standing Group on Emergency Questions – SEQ και Standing Group on Oil Markets – SOM), υπεύθυνες αντίστοιχα για την διαμόρφωση της πολιτικής του ΔΟΕ όσον αφορά την ετοιμότητα των κρατών μελών να ανταποκριθούν σε καταστάσεις εκτάκτων αναγκών και κρίσεις εφοδιασμού στον τομέα του πετρελαίου και την εποπτεία των εξελίξεων στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου

δ) η Επιτροπή για τον παγκόσμιο ενεργειακό διάλογο (Standing Group for Global Energy Dialogue (SGD), η οποία είναι υπεύθυνη για τη συνεργασία με χώρες και περιφέρειες εκτός του ΔΟΕ, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας και της Ινδίας,

ε) η Ομάδα Εργασίας για την Ενεργειακή Απόδοση (Working Party on Energy Efficiency -WPEE), η οποία παρέχει τα μέσα για την επίτευξη υψηλής απόδοσης κόστους ανάπτυξης, υλοποίησης και αξιολόγησης της πολιτικής ενεργειακής απόδοσης στα κράτη-μέλη του Δ.Ο.Ε. και

στ) η Επιτροπή για την ενεργειακή Έρευνα και Τεχνολογία (Committee on Energy Research and Technology –CERT), η οποία συντονίζει και προωθεί την ανάπτυξη, την επίδειξη και την ανάπτυξη τεχνολογιών για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον ενεργειακό τομέα.

Η χώρα μας προσχώρησε στην Ιδρυτική Πράξη του Δ.Ο.Ε. το 1976 και έκτοτε συμμετέχει αδιάλειπτα στις εργασίες του Οργανισμού, εκπροσωπούμενη δια του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας στις παραπάνω Επιτροπές. Ο Δ.Ο.Ε. πραγματοποιεί ανά τετραετία περίπου την «Σε Βάθος Εξέταση» (In Depth Review – IDR) των ενεργειακών πολιτικών των χωρών μελών του. Η διαδικασία αυτή  πραγματοποιείται στη χώρα μας με μεγάλη επιτυχία, καθώς τα αποτελέσματα της έχουν συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη και εξέλιξη της ενεργειακής πολιτικής της Ελλάδας. Οι Συστάσεις που περιλαμβάνει η «Σε Βάθος Εξέταση» του ΔΟΕ ανατροφοδοτούν σε σημαντικό βαθμό πρωτοβουλίες για την περαιτέρω βελτίωση των πολιτικών και της αγοράς ενέργειας. Τέλος, η «Σε Βάθος Εξέταση» κάθε χώρας δημοσιεύεται σε έκδοση η οποία αποτελεί το κυριότερο σημείο αναφοράς για όλες τις χώρες, που επιθυμούν να συνεργαστούν με την υπό εξέταση χώρα και χρειάζονται μια ολοκληρωμένη και εμπεριστατωμένη εικόνα για τα δεδομένα της ενεργειακής της αγοράς.